Page 1

UITGAVE VAN FORFARMERS NEDERLAND

NR 2 2017

VOER

TAAL

Gerard de Jong:

2/4

‘De zeugen nemen veel meer voer op’ Brijvoer bij biggen bevalt best

6/7

Een veiliger erf is in ieders belang

14


2

Inhoud 02 NOVA: Meer melk en gezondere biggen 03 Column: Mag ik u voorstellen...

Bedrijfsreportage

Nieuwe aanpak voor zeugen: NOVA

Meer melk en gezondere bi

05 NOVA: Ontwikkeld voor het leven 06 Reportage: Brijvoer geeft meer uniforme biggen bij eigen moeder 08 Fermentatie: Studieclub deelt kennis en ervaring 09 Vital Power: Probaat middel tegen necrose 10 Reportage: Nieuwe aanpak stuwt technische resultaten omhoog 12 De specialist: Mathijs van Bergen 13 Kort nieuws 14 Een veiliger erf ForFarmers Swine Academy 15 Kort nieuws

Gerard de Jong (r.) overlegt met Robbert Jacobs, specialist zeugen & biggen bij ForFarmers. Vanaf dag 1 zag Gerard dat het vlotter ging in de kraamstal.

Na 18 maanden proefdraaien op

Varkenshouder Gerard de Jong uit het

38 bedrijven introduceert ForFarmers

Brabantse Biezenmortel kan erover

NOVA, een compleet nieuw en toekomst-

meepraten. “Voor goede geboortes en

bestendig zeugenvoerpakket. Gerard de

melkproductie is de juiste uierdruk

Jong deed mee in de test en zag een

belangrijk en moet je te veel stuwing

goede uierdruk en een hogere voerop-

voorkomen. Maar het valt niet mee dat

name bij zeug en biggen. Dat resulteert

te sturen.”

in gezonde dieren in de kraamstal. Colofon Voertaal is een uitgave van ForFarmers. Voor meer informatie kunt u terecht bij ForFarmers, Lochem. Tel. 0573 – 288 800 E-mail: voertaal@forfarmers.eu www.forfarmers.nl Overname van artikelen is mogelijk na toestemming van de redactie en met bronvermelding. Gedrukt op milieuvriendelijk papier.

Theorie versus praktijk De kraamstal is één van de belangrijk-

De uierdruk voor het werpen luistert erg

ste maar ook moeilijkste onderdelen

nauw. Bij te veel uierdruk gaan zeugen

van een zeugenbedrijf. Om met gezonde

op de buik liggen. Ze zijn onrustig en

biggen te starten zijn onder andere een

laten de biggen minder vlot drinken.

vlot werpproces en een hoge biest- en

Een te lage uierdruk gaat ten koste van

melkproductie een absolute must.

de melkproductie. Voor een optimale


Column

Mag ik u voorstellen…

ggen

We hebben nieuw zeugenvoer ontwikkeld en het de naam NOVA gegeven. NOVA staat soms een stuk lastiger, heeft De Jong

voor inNOVAtief en NIEUW.

ervaren. Hij schakelt zes dagen voor

En dat is het! De NOVA-

het werpen, als de zeugen naar de

voeders zijn ontwikkeld voor

kraamstal gaan, over van dracht- naar

zeugen en gelten in alle

lactovoer. “Goed overschakelen is lastig”,

levensstadia. Ze richten zich

aldus de varkenshouder. Een optie is het

op een hoge melkproductie,

voeren van een speciaal transitievoer.

technische topresultaten en een lange

“Maar met één vijzel in de kraamstal is dat

levensduur van de zeug. En bovenal zijn

niet praktisch.” Ook had hij moeite om

ze makkelijk en eenvoudig toe te pas-

voldoende voer in de zeugen te krijgen.

sen. Want zeg nou zelf; tijd is schaars. En de tijd die u heeft, wilt u toch graag

Meerdere proefopstellingen

zelf invullen.

Vanzelfsprekend zijn naast voer ook andere factoren van invloed op het

Daarom stond bij de ontwikkeling van

geboorteproces en de melkgift. Van de

NOVA niet alleen het dier, maar vooral

algehele gezondheidssituatie en water-

ook u centraal. En we zijn niet over één

kwaliteit tot de inrichting van de kraam-

nacht ijs gegaan. Wij vinden alleen het

hokken en het klimaat in de stal. Al deze

beste van het beste voor u en het dier

factoren waren volgens De Jong afge-

goed genoeg. Gedurende een periode

streept en in orde. Het aanbod om mee te

van 18 maanden werden de NOVA-

draaien in de pilotgroep voor het nieuwe

voeders ingezet op in totaal 38 praktijk-

zeugenvoer greep hij daarom met beide

bedrijven in vier verschillende landen.

handen aan.

We hebben 5.000 zeugen en 40.000

Sinds november 2015 werken de nutritio-

biggen gewogen. En via deze weg wil ik

nisten van ForFarmers aan de nieuwe

u bedanken. Mede door uw hulp hebben

uierdruk is de overgang van dracht-

samenstelling van de zeugenvoeders. Ze

we dit voer kunnen ontwikkelen met

naar lactovoer cruciaal. Het helpt de

doen dat met de behoefte van de moderne

zo’n eindresultaat.

darmflora gezond te houden en voor-

zeug in het achterhoofd. Daarbij is de

komt zo een verstoring van de hormo-

internationale kennis van ForFarmers

Dus mag ik u voorstellen: NOVA. Ik

gecombineerd met elementen uit het

kijk uit naar een zeer aangename

voerpakket van Vleuten-Steijn Voeders.

kennismaking!

De voeropname is opvallend hoog

3

Dat bedrijf heeft een sterke positie in het zeugen- en biggensegment en maakt

Harold Elzinga

sinds vorig jaar deel uit van ForFarmers.

Verkoopleider zeugen & biggen

nale balans. Dat is nodig om de melk-

In totaal is het nieuwe voer op 38

productie op gang te laten komen. De

bedrijven in meerdere proefopstellingen

voergift na werpen draagt bij aan een

gedurende alle seizoenen getest. De

vlotte opname en melkproductie, zonder

goede resul­taten die de varkenshouders

dat er te veel stuwing ontstaat.Tot zover

en specialisten zagen, zijn dus geen

de theorie, want in de praktijk is het

toeval maar statistisch onderbouwd.

Reageren?

Mail naar voertaal@forfarmers.eu


4

structureel gewogen. De zeugen voordat ze in de kraamstal komen en er weer uitgaan. Biggen na de geboorte en net voor het spenen. Uit de wegingen kwamen grote verschillen in gewichtsafname in de kraamstal naar voren. Dat was bij alle pariteiten te zien. De laatste testperiode is te kort om nu al conclusies te trekken, maar afgaand op de hogere voeropname van de zeugen verwacht hij dat ze in een betere conditie de kraamstal verlaten. Structureel wegen van zeugen staat al enkele jaren in de Tijdens de proefperiode werden zeugen en biggen structureel gewogen.

belangstelling. De Jong onderschrijft de voordelen, maar blijft het alleen bij de

Meer voer

ze VIDA Prestarter. Een week later

gelten doen, zowel voor als na insemina-

De Jong verstrekt het nieuwe voer sinds

schakelt hij in twee dagen over op het

tie. “Dat deden we al langer, om ze op

begin juni. Het is een understatement

biggenvoer VIDA Optima 1 kruimel.

een optimale leeftijd en gewicht te

om te stellen dat het nieuwe voer goed

Vijf dagen voor het spenen verstrekt

insemineren. De zeugen ga ik nu wel

aanslaat; vanaf dag 1 zag de varkens-

De Jong, ook na een paar dagen

steekproefsgewijs wegen om toch zicht

houder dat het vlotter ging in de

mengen, VIDA speenkruimel. Mogelijk

te houden op het conditie­verloop.”

kraamstal. Hij kan opvallend meer voer

gaan de vitale biggen eerder op zoek

in de zeugen kwijt en aan de gewichten

naar vast voedsel, is zijn verklaring voor

Overigens zijn er geen aanpassingen

en vitaliteit van de biggen te zien is de

de opvallend verhoogde voeropname.

gedaan rondom de voeding in de dracht,

melkgift een stuk hoger dan voorheen.

Het draagt in ieder geval bij aan een

qua voer of voerniveau. “De geboorte­

De uitval is twee tot drie procentpunten

hogere groei en een betere weerstand

gewichten van de biggen zijn goed, dus

gedaald en na het spenen ziet hij

tegen speendiarree.

dat was niet nodig.” In combinatie met het nieuwe zeugenvoer in de kraamstal

nauwelijks nog achterblijvers of slijters. De speengewichten zijn gemiddeld met

Structureel wegen

staan alle signalen op groen voor een

0,5 kilo gestegen.

De Jong heeft ook hoge verwachtingen

gezonde biggenproductie.

van de conditie en gewichtsontwikkeling Opvallend noemt De Jong dat de biggen

van de zeugen. Om zicht te krijgen op

meer van het eerste vaste voer vreten.

de effecten van het voer, zijn zeugen

Vanaf een week na de geboorte krijgen

en biggen tijdens de proefperiode

MEER OVER NOVA FORFARMERS.NL/NOVA

Bedrijfsprofiel

Het nieuwe NOVA zeugenvoer in het kort

Gerard de Jong (55) heeft in Biezenmortel (NB)

• Specifieke voerstructuur voor fittere zeug die beter presteert.

met echtgenote Marian een bedrijf met circa 300

• Uitgekiende energiemix voor goede vruchtbaarheid en conditie-

zeugen en 2.300 vleesvarkens. De Topigs 20-zeugen worden geïnsemineerd­met de PIC408-beer. De productie bedraagt circa 30 biggen per zeug

verbetering. • Sturen op darmgezondheid met nieuwe vezelfactor voor vlot geboorteproces en hogere voeropname in de kraamstal.

per jaar. De vlees­varkens groeien 830 gram bij

• Aminozurensamenstelling voor de hoogproductieve zeug van nu.

een EW-conversie van 2,7 en 59,3 procent mager

• Melkfactor voor gezonde biggen met goede groei.

vlees. De varkens worden voor het Beter Leven-

• Nieuw vitaminecomplex voor hoogproductieve zeugen met een

concept geslacht bij Vion.

lange levensduur.


5

NOVA zeugenvoerassortiment

NOVA, ontwikkeld voor het leven Behoeftes van de zeug veranderen on-

als manager Nutritie

der invloed van veranderende genetica

& Innovatie Varkens

en hogere prestaties. Ook bedrijven zijn

nauw betrokken was

in ontwikkeling; worden groter, krijgen

bij het hele traject.

Gedeelde kennis De proeven waren al in volle gang,

meerdere locaties en (vaak) meer

toen ForFarmers Vleuten-Steijn

personeel. Dit vraagt om een andere

Waardevolle

aanpak van voer en voertoepassing.

informatie

Daarom heeft ForFarmers NOVA ont-

In de ideale situatie

wikkeld; hét antwoord For the Future

worden nieuwe

cialiseerde varkensbedrijven in

of Farming.

en bestaande voeders tegelijkertijd

huis haalde. Kennis die goed van

Voeders overnam en daarmee een schat aan kennis en ervaring Patricia Beckers

op het gebied van grote en gespe-

en op hetzelfde bedrijf getest, zodat de

pas kwam bij de ontwikkeling van

Aan de introductie van het nieuwe

omstandigheden zoveel mogelijk iden-

het nieuwe zeugenvoer. Diverse

assortiment zeugenvoeders ging een

tiek zijn. In de praktijk is dat lastig te

elementen uit de aanpak van

lange periode van voorbereiding en on-

realiseren, omdat de meeste praktijkbe-

Vleuten-Steijn zijn toegepast in de

derzoek vooraf. De praktijktesten op

drijven hiervoor onvoldoende silocapa-

nieuwe voeders.

38 bedrijven in Nederland, België,

citeit en voerlijnen hebben. “Wij hebben

Duitsland en Engeland namen bijna

er daarom voor gekozen om de nieuwe

twee jaar in beslag. “Bij zeugenproeven

voeders op de helft van de bedrijven in te

Er waren 5.000 zeugen bij de proeven

heb je te maken met de cycli van de

zetten, terwijl de andere­helft fungeerde

betrokken. Ruim 40.000 biggen zijn bij

zeug, dus daar moet je echt tijd – en

als controlegroep. Na afloop van de

geboorte en bij spenen gewogen.

geld – voor uittrekken. Praktijkproe-

eerste test­periode hebben we het om-

De proeven zijn uitgevoerd op bedrijven

ven op deze schaal zijn dan ook best

gedraaid. Dus uiteindelijk zijn de nieuwe

met verschillende omstandigheden en

bijzonder”, stelt Patricia Beckers, die

voeders op alle bedrijven getest.”

verschillende genetica. “Dit heeft heel veel waardevolle informatie opgeleverd, waarmee we voor elke varkenshouder een optimaal voerprogramma kunnen samenstellen”, aldus Patricia. Gebruiksvriendelijk De resultaten van de praktijkproeven laten de potentie van de NOVA-voeders zien: 0,25 meer gespeende biggen per worp, 165 g hoger speengewicht, 10% meer melk uit voer en 12% meer zeugen die 13 of meer biggen spenen. En zelfs met deze betere resultaten in de testgroep bleef de conditie van de zeugen in de lactatie behouden en werd een hogere voerefficiëntie waargenomen. Bovendien vonden de deelnemende varkenshouders de nieuwe voeders zeer gebruiksvriendelijk.

In de praktijkproeven steeg het aantal zeugen dat 13 of meer biggen speende, met 12%.

Extra prestaties zonder extra werk dus.


6

Bedrijfsreportage

Brijvoer geeft meer uniforme biggen bij de eigen moeder "ForFarmers heeft veel ervaring met dit voersysteem en met voeren van brij aan biggen", aldus Frank Schapendonk (l.). En dat maakt écht het verschil, ziet ook Hans Tax.

De biggen bij de familie Tax in Diessen

vers gemaakt brijmengsel dat de biggen

voordelen heeft. Volgens Frank

(N.Br.) doen zich vanaf geboorte te

zich zichtbaar goed laten smaken. Sinds

Schapendonk­, accountmanager zeugen en

goed aan een vers brijmengsel.

begin juli is dit een dagelijks tafereel; de

biggen bij ForFarmers, profiteert een big het

Daarvoor investeerde Tax in een

ondernemers plaatsten toen een Nutrix+

hele leven van een hoge voeropname voor

brijvoersysteem, speciaal voor

brijvoerinstallatie voor bijvoeren in de

het spenen. “We hanteren de stelregel dat

biggen. Met de kennis en voeders

kraamstal. “We willen een maximale

van ForFarmers­komt het systeem

groei bij de biggen, omdat de ruimte

optimaal tot zijn recht. Dat resulteert

beperkt is”, vertelt Hans Tax. “Daarnaast

in 13,8 gezonde, bij de eigen moeder

worden hier inmiddels bijna 17 biggen

gespeende, biggen en een voerop-

levend geboren per worp en deze biggen

name voor het spenen van maar liefst

moeten zo veel mogelijk door de eigen

900 gram.

moeder worden grootgebracht.” Wat

elke 100 gram extra voeropname vóór het

extra voeding in de eerste weken is dan

spenen resulteert in 50 gram extra groei in

welkom en zelfs noodzakelijk.

de opfok. Maar ook in de vleesvarkensfase

Een pneumatisch gesis in de kraamstal van de familie Tax verstoort de rust bij de

‘In het begin wordt de groei van biggen gemaakt’

realiseren deze biggen een hogere groei.”

biggen die slapen of bij de moeder aan

Vroeg beginnen

Nat voer geeft een hogere opname dan

het drinken zijn. In hoog tempo vullen de

Het is al langer bekend dat vroeg

droog. Er zit echter veel werk in en hygiëne

voerbakjes in de afdelingen zich met een

beginnen met bijvoeren in de kraamstal

is altijd een aandachtspunt.


Bedrijfsprofiel

Goed verpompbaar

groeien als kool. In de kraamstal

In theorie is Nutrix een heel goed

liggen ze er prachtig bij; mooie grote

Piet (61), Bea (58) en Hans (35) Tax

systeem, maar alleen met de juiste

koppels, blakend van gezondheid.

hebben in Diessen (NB) een bedrijf

instellingen en voeders komt het echt

Indrukwekkend is de gerealiseerde

met 860 zeugen (Danbred). Deze wor-

tot zijn recht. Daarom koos Tax voor

voeropname voor het spenen, die het

den geïnsemineerd met de Tempo-

het voer en advies van ForFarmers.

systeem registreert: de biggen vreten

beer. De beren en gelten worden

“We hebben in Nederland, Duitsland

omgerekend naar mengvoer 900 gram

geproduceerd volgens en voor het

en België veel ervaring met dit voer­

voer. Ter vergelijking: het gemiddelde

Beter Leven-concept van Vion. Over

systeem en met voeren van brij aan

zeugenbedrijf moet blij zijn met een

de afgelopen 3 maanden zijn 16,9

biggen”, vertelt Schapendonk. Dat

voeropname van 250 gram per big. Een

biggen per worp levend geboren en

maakt écht het verschil, ziet ook Tax.

opname van 500 gram is een veelge-

14,8 gespeend. Per jaar zijn dat 35,7

Zeker zo belangrijk is het feit dat de

noemd streefniveau. Tax: “In het begin

biggen per zeug.

VIDA-voeders geschikt zijn voor voeren

wordt de groei gemaakt. Daar wil ik

in een brijvoerinstallatie. Naast de

niet op bezuinigen.”

nutritionele keuzes voor een maximale darmgezondheid en gezonde groei,

Moment van overschakelen

Onbeperkt voeren

blijven de VIDA-voeders goed opgelost

De komende tijd gaat de varkenshouder

Om die reden investeerde Tax in het

en dus goed verpompbaar. “Het werkt

samen met Frank Schapendonk de

Nutrix+-systeem. “We hebben meerdere

perfect”, aldus de ondernemer.

puntjes verder op de i zetten. Technisch

systemen bekeken, maar dit sprak ons

functioneert het systeem prima, maar

het meeste aan”, vertelt Hans. Afgelo-

Investering

ze blijven schaven aan het beste

pen voorjaar kwam er een royale, nette

De bouw en installatie van de voerkeu-

voerschema. Bijvoorbeeld het moment

voerkeuken met vijf mengers, voorraad-

ken was een flinke investering. Het kon

van overschakelen. “Hoe eerder we

bunkertjes en voldoende ruimte om het

goedkoper; met een andere opstelling

naar de VIDA Maxima 2 kunnen

zakgoed handig neer te zetten. In de

van het systeem waren drie in plaats

overschakelen, hoe beter. Dat draagt

afdelingen monteerden ze voerbakjes in

van vijf mengers genoeg geweest. Maar

immers bij aan verlaging van de

de hokafscheiding, dus twee hokken

nu kunnen ze elk rantsoen in elke

voerkosten.” Verder wil Tax het systeem

drinken uit één bak. Het was even

afdeling traploos mengen. Van de extra

uitbreiden naar de afdelingen voor

puzzelen met de balansroosters

investering heeft Hans nog geen

gespeende biggen. Ook daar ziet hij

eronder, maar spijlen onder het bakje

moment spijt gehad, zeker als hij naar

voordeel als de biggen nog een week

voorkomen nu dat een big klem komt te

de resultaten kijkt. Speenproblemen

deels brijvoer bijgevoerd krijgen.

zitten als het rooster weer naar boven

komen nauwelijks voor en de biggen

gaat. Per weekgroep maken de mengers een brijmengsel dat via een aangelegd leidingsysteem wordt verpompt. Dat begint de eerste dagen na het werpen met VIDA Milk. Vervolgens krijgen de biggen VIDA Prestarter en VIDA Maxima 2. Elke voerovergang gaat gepaard met een paar dagen gemengd voeren. De droge stof van het mengsel neemt toe van 8% naar 20%; de temperatuur bouwt af van 45 naar 36 graden Celsius. Het voordeel van Nutrix is dat het voer altijd vers is en de biggen er onbeperkt van kunnen vreten. Een reinigingssysteem dat onder meer water, lucht en loog door de leidingen jaagt, zorgt voor de noodzakelijke hygiëne.

Nat voer vergt veel werk en een goede hygiëne, maar voor Hans Tax wegen de voordelen zwaarder.

7


8

Fermentatie

Studieclub deelt kennis en ervaring over fermentatie Fermentatie is een interessante

elkaar te leren en nieuwe ontwikkelin-

ontwikkeling, maar staat in Nederland

gen te bespreken”, aldus Richard.

nog in de kinderschoenen. Klanten van

In tegenstelling tot het voeren van

ForFarmers vinden elkaar in een nieuw

bijproducten is er in Nederland minder

opgerichte studieclub waar ze kennis

ervaring met fermentatie, terwijl het

en ervaring uitwisselen.

proces complexer is. De studiegroep is ook opgericht om fermentatie positief te

Een lager voerverbruik, lagere voerkos-

benaderen. “Er doen ten onrechte

ten en betere gezondheid bij de varkens.

negatieve verhalen de ronde.” In de

Het zijn enkele voordelen van fermenta-

beginjaren is leergeld betaald, maar Ter

tie. Via het Ferm4Farm-concept

Braak ziet met het Ferm4Farm-concept

ondersteunt ForFarmers varkenshou-

goede resultaten. Vooral bij zeugen en

ders die van fermentatie een succes

biggen zijn met fermentatie flinke

willen maken. Om kennis en ervaringen

voordelen te behalen. “Het belangrijkste

te delen is vorig jaar op initiatief van

is dat het proces op de goede manier

ForFarmers een studieclub fermentatie

verloopt.” Daarmee heeft ForFarmers

opgericht. De club komt twee keer per

inmiddels volop ervaring, vooral vanuit

jaar bij elkaar, telkens op het bedrijf van

Duitsland waar fermentatie al veel meer

één van de deelnemers. Accountmana-

is ingeburgerd.

ger Richard ter Braak is kartrekker,

Marc van Erp

elkaar. Deze varkenshouder, met circa 900 zeugen en 1.000 vleesvarkens/opfokgel-

Ronald Scholten ondersteunt als

Rantsoenen optimaliseren

ten, fermenteert sinds twee jaar. “We zijn

fermentatie-expert. “We merken een

Vandaag komt de studieclub op het bedrijf

ermee begonnen vanwege speenproble-

behoefte onder varkenshouders om van

van Marc van Erp uit Sint-Oedenrode bij

men”, vertelt de ondernemer. Van Erp voert via een brijvoerinstallatie drie bijproducten en het ferment van tarwe en gerst. Dat maakt 30 tot 45% van het rantsoen uit. Dankzij de gezonde eigenschappen van het ferment zijn de problemen verleden tijd. Ook ziet hij een betere melkgift bij de zeugen en een lager voerverbruik. Hoewel het nu goed loopt met fermenteren, verwacht Van Erp via de studieclub weer dingen te leren om het nog beter te kunnen doen. “Het is altijd goed om met anderen over rantsoenen te praten en hoe we die kunnen optimaliseren. Ook ben ik benieuwd naar ervaringen

Een kijkje in de (voer)keuken. V.l.n.r.: Richard ter Braak, Marc van Erp, Marko van Asten en

met andere grondstoffen om de voer­

Erwin van de Wolfshaar.

kosten verder te verlagen.”


9

Vital Power

Probaat middel tegen necrose Oorrandnecrose, onrust en bijterij zijn

Oorrandnecrose is echter ook een

problemen die vooral bij biggen een

fysiologisch probleem dat ontstaat bij

hoge kostenpost kunnen vormen.

een slechte doorbloeding van de oor-

Vaak is er niet één oorzaak aan te wijzen,

puntjes waardoor het weefsel afsterft.

maar spelen diverse management- en

Dit probleem wordt met Vital Power

voedingsfactoren een rol. Met Vital

effectief aangepakt, zowel bij biggen als

Power biedt ForFarmers een effectieve

bij vleesvarkens.

oplossing die het probleem van binnenuit aanpakt.

Preventief en curatief Vital Power is een toevoeging aan het

Een hoge hokbezetting, een moeilijke

voer en kan zowel preventief als curatief

start na het spenen of na opleg in de var-

worden ingezet, om problemen met oor-

sporenelementen en vitamines, die

kensstal, tocht en temperatuurverschil-

randnecrose te voorkomen respectieve-

onrust tegengaan en bijdragen aan een

len; het zijn allemaal factoren die onrust

lijk te verminderen. Het zorgt voor een

algehele verbetering van de gezondheid.

in een koppel veroorzaken. Vaak leidt dit

betere doorbloeding van de weefsels die

Het resultaat: fittere biggen die weer

tot oren-, flank- en staartbijten en voor je

gevoelig zijn voor necrose. Daarnaast

al hun aandacht richten op het voer in

het weet zit je in een vicieuze cirkel.

bevat het stoffen, waaronder tryptofaan,

plaats van op hun hokgenoten.

In de praktijk nu toe alleen bij biggen ingezet, maar een van zijn klanten wil

‘Binnen één dag effect’

het binnenkort op proef bij de vleesvarkens toepassen. Zou hij, nu hij het effect bij necrose en onrust heeft gezien, Vital Power ook adviseren bij andere problemen, zoals staartbijten?

Stefan Janning, accountmanager Varkens in West-Duitsland,

“Ja”, zegt Stefan beslist, “maar alleen na een goede analyse

heeft Vital Power inmiddels op verschillende bedrijven inge-

in de stal, want het is geen wondermiddel dat alle problemen

zet en is zeer te spreken over het resultaat. “Ik heb meerde-

zomaar oplost.”

re klanten die op hun bedrijf kampen met oorrandnecrose. Op al deze bedrijven is na toevoeging van Vital Power aan

Kosten - baten

het voer de necrose sterk verminderd of helemaal genezen.

Toevoeging van Vital Power verhoogt de voerkosten met

Aan de voerstrategie zelf hebben we niets gewijzigd. De big-

€ 1,80/100 kg voer plus de mengtoeslag. Wat levert het op?

gen die meteen na spenen het voer met toevoeging hebben

Stefan neemt een van zijn klanten als voorbeeld: “Toen ik er

gekregen, komt necrose zelfs niet of veel minder voor.” Bij

kwam had 50% van de dieren aangetaste oren. Als gevolg

een andere klant heerste er veel onrust in de stal met big-

daarvan kon 10% van de biggen niet of alleen met korting

gen met ongecoupeerde staarten. Daar werd voor een iets

worden verkocht en de kwaliteitstoeslag werd niet altijd

andere aanpak gekozen: “Zodra de dieren onrustig werden,

uitbetaald. Inmiddels is nog slechts 2% van de biggen niet

hebben we per direct voor drie tot vijf dagen Vital Power aan

te verkopen – een gangbaar percentage – en de afgelopen

het voer toegevoegd. Dat had binnen één dag effect. Het is

maanden zijn de kwaliteitstoeslagen telkens uitbetaald.

nu een stuk rustiger in de stal.” Stefan heeft het product tot

Reken zelf maar na!”


10

Bedrijfsreportage

Carin en Danny de Graaf zijn blij met de inbreng van specialist Marc Kikkert (r.): “We draaien eindelijk weer lekker.”

Nieuwe aanpak stuwt technische resultaten omhoog De technische resultaten op het

aste ondernemers hebben er zin in om

resultaten en classificatie leveren circa

vleesvarkensbedrijf van Danny en

hun varkensstapel uit te breiden, vooral

10 euro extra per varken op.

Carin de Graaf in het Drentse Valthe

omdat het nu lekker draait. Dit was twee

zitten in de lift. Samen met Marc

jaar geleden wel anders, vertelt Danny.

Aanpassingen in voeding

Kikkert van ForFarmers is een aantal

“De resultaten vielen tegen en de varkens

De betere resultaten komen niet uit de

verbeteringen doorgevoerd waar ze

waren bleek en classificeerden niet

lucht vallen. Met de overstap naar

nu de vruchten van plukken. Ook de

goed”, herinnert hij zich.

voeding is aangepast waarbij de

Hoe anders is de situatie nu: de groei

ondernemers durven te investeren

over de laatste 12 maanden is in een jaar

in luxe voer.

tijd met ongeveer 50 gram gestegen; de voederconversie met 0,15 punten

‘Marc weet snel de vinger op de zere plek te leggen’

Het beton voor de putten van de

gedaald. Ook classificeren de varkens

nieuwbouw op het bedrijf van Danny en

een stuk beter; het aantal autofom-

Carin de Graaf is gestort, de roosters

punten steeg van 0,981 naar 1,014. Dat

ForFarmers en de komst van vleesvar-

liggen en de spanten staan overeind. Dit

laatste is ook duidelijk aan de varkens in

kensspecialist Marc Kikkert op het

jaar nog moet de uitbreiding met 536

de stal is te zien; de dieren zijn gezond en

bedrijf is namelijk een aantal zaken

vleesvarkens gereed zijn. De enthousi-

zijn zichtbaar goed gespierd. De betere

veranderd. Belangrijk zijn de aanpas-


singen in de voeding. Als eerste haalde

Vanzelfsprekend­wordt deze stap goed

Kikkert een granenmengsel uit het

voorbereid en gemonitord. Naast zijn

rantsoen. “Het idee was om eerst een

kennis en ervaring zet Kikkert de tools

stabiele situatie met compleet meng-

Feedscoop en Agroscoop in. Met Feed-

voer te krijgen”, vertelt Kikkert. Hij en

scoop kan hij op basis van onder andere

de varkenshouders sluiten niet uit dat

de genetica, sekse en groeiniveau een

ze in de toekomst granen of CCM gaan

optimaal voerschema samenstellen.

voeren. Het bedrijf ligt wat dat betreft

Agroscoop is de monitor-tool waarmee

gunstig in een akkerbouwgebied en ze

de specialist de ontwikkelingen van de

kunnen ook zelf graan of mais telen.

resultaten continu volgt en zodoende

Toch zijn de ondernemers nog terug-

direct kan bijsturen als het nodig is.

11

houdend. Danny: “We moeten dan nog wel wat investeringen doen in de

Hele ingreep

voerinstallatie. En omdat het nu zo

Niet alleen het voer is aangepast sinds

goed draait willen we voorlopig niet te

ForFarmers op het bedrijf komt. Zo lagen

veel veranderen.”

voorheen afdelingen met jonge en oude

De nieuwbouw vordert gestaag. Danny (r.) ziet de uitbreiding met vertrouwen tegemoet. Links vleesvarkensspecialist Marc Kikkert.

varkens kriskras door elkaar, zowel in de Investeren en terugschakelen

nieuwe als de oude stal. Om gestructu-

Nieuwe energie

De ondernemers zijn recent overgestapt

reerder en hygiënischer te kunnen

Voor de komende tijd hopen Danny en

van de luxe Maxima-voerlijn naar de

werken, liggen de afdelingen nu op

Carin dat ze de stijging in resultaten

Optima. Kikkert: “Durf te investeren in

volgorde van leeftijd. Danny: “Het was een

kunnen vasthouden en dat de nieuw-

luxe voer. Maar ook terug te schakelen

hele ingreep en heeft ook wat resultaat

bouw goed gaat draaien. Niet alleen

als het goed gaat.” De verwachting is dat

gekost omdat we varkens hebben moeten

dankzij ForFarmers zit het bedrijf in

de technische resultaten gelijk blijven of

verplaatsen. Maar dat was eenmalig.”

een goede flow; ook de overstap naar

zelfs nog stijgen, maar dat de voerkosten

Nu ervaren de ondernemers meer rust

Beter Leven gaf nieuwe energie,

dalen door een lagere voerprijs. Beide

en overzicht in de stallen.

ondanks dat het aantal varkens afnam

voerlijnen vallen binnen het Deltavoer-

en het netto economisch voordeel

pakket, dus zijn gemaakt met de

Afspraken

beperkt is. “We vinden het een mooie

nieuwste kennis en inzichten op het

Ook zijn er afspraken gemaakt met de

manier van werken. De varkens hebben

gebied van vleesvarkensvoeding. Daarbij

dierenarts, voerspecialist en handelaar

daglicht, meer ruimte en altijd stro ter

ligt de focus op waardering van grond-

om vier keer per jaar met elkaar om

beschikking. Het is een prachtig beeld

stoffen en darmgezondheid.

tafel te gaan om structureel aan

als je de deur opentrekt en de varkens

verbeteringen te werken. Eén keer per

komen aan denderen.”

jaar zal ook de klimaatspecialist van

Bedrijfsprofiel

ForFarmers aansluiten. De varkens-

Secuur afleveren

houders vinden het belangrijk dat

Secuur afleveren is altijd belangrijk,

Danny en Carin de Graaf hebben

iedereen vanuit zijn eigen deskundig-

maar zeker in een concept. Dat gaat

in Valthe (Dr.) een bedrijf met circa

heid meedenkt. Verder hechten ze veel

goed; de laatste leveringen valt 94% van

1.800 vleesvarkens en 50 hectare

waarde aan een goede persoonlijke

de varkens binnen het gewichts­traject

akkerbouw. Per varken (Deense zeug

relatie waarbij er onderling vertrouwen

van 85 tot 105 kilo. Danny zat er altijd al

x PIC 408) is een oppervlakte van

is. Dat geldt voor alle adviseurs op het

bovenop rond het afleveren, maar sinds

0,9 m2 beschikbaar. De varkens wor-

bedrijf, maar nog nét ietsje meer voor

kort weegt hij een aantal varkens en

den geleverd aan het Duitse West-

Kikkert. “Hij vindt dat het altijd beter

schrijft het gewicht op de rug. Zo houdt

fleisch voor het Beter Leven-concept.

kan en is met minder niet tevreden.

hij zichzelf scherp. “Maar secuur

In de laatste 12 maanden groeien de

Marc denkt echt met ons mee”, aldus

afleveren begint bij uniforme koppels”,

varkens 830 gram per dag en hebben

Carin. “Hij is goed met cijfers en

benadrukt hij. “Goede biggen, netjes

een voederconversie van 2,47.

analyses en weet snel de vinger op de

opleggen en selecteren en daarna een

zere plek te leggen.”

gezonde groei dragen daaraan bij.”


12

Mathijs van Bergen, specialist Varkens

Inspiratie voor de toekomst Begin dit jaar nam Mathijs van Bergen samen met zijn collega’s Freek van Nuland en Jordy van den Berk het initiatief om onder de noemer ‘Future Farmers’ jonge varkenshouders in Zuid-Nederland­met elkaar in contact te brengen. Een initiatief geheel in de geest van ForFarmers' missie For the Future of Farming. “Eerlijk is eerlijk, we hebben het niet helemaal zelf bedacht. In Noord-Nederland is een collega betrokken bij een soortgelijke club. Toen we daarvan hoorden, vonden we dat zoiets juist ook in Zuid-Nederland hard nodig was. Een podium waar jonge ondernemers en bedrijfsopvolgers van 20 tot 30 jaar elkaar leren kennen en ervaringen kunnen uitwisselen. Freek en ik zijn - op termijn - bedrijfsopvolger dus we horen zelf tot de doelgroep.

‘De hoge response verbaasde ons’ Toch waren we verbaasd over de hoge response. We hadden niet verwacht dat er nog zoveel leeftijdgenoten verder willen in de varkenshouderij. De groep telt nu al meer dan 70 deelnemers, ongeveer een kwart is al echt aan de slag, de rest is beoogd bedrijfsopvolger.” “We zijn geen ‘klassieke’ studieclub, waar vooral operationele vraagstukken centraal staan. Deze jonge, startende ondernemers willen juist hun visie op de toekomst met elkaar delen, discussiëren over de vraag waar ze over tien jaar verwachten of hopen te staan. Zo hebben we begin oktober een jonge champignonkweker bezocht die de reststroom in zijn bedrijf omzet in hoogwaardige mest en warmte. Dat kun je niet éénop-één vertalen naar de varkenshouderij, maar het biedt wel inspiratie voor een discussie over het creëren van kansen. Dat raakt ons!”

Impressie van het bezoek aan de champignon­k wekerij. Onder: Mathijs (l.) en Jordy, twee van de initiatiefnemers van Future Farmers.


Kort nieuws

Biologisch varkens­houden

Iets voor u? Omschakelen naar biologische var-

Bijzonder nieuwbouwproject

Zo gelden er bijvoorbeeld strengere

kenshouderij klinkt voor veel varkens-

regels­voor het gebruik van geneesmid-

houders aantrekkelijk, vanwege de

delen en komt het aan op vakmanschap

hogere opbrengstprijzen of wanneer

in de dierverzorging. De huisvestings-

schaal­vergroting geen wens of optie is.

eisen, zoals een groter gedeelte dichte

Maar de biologische schoen past niet

vloer, strooisel en uitloop naar buiten,

iedereen. Hierbij een eerste check of

betekenen meer fysieke arbeid, maar

biologisch varkenshouden iets voor u is.

ook veel afwisseling en meer buitenwerk. Past dit bij u?

Ketengericht denken Een groot verschil met de reguliere var-

Op zoek naar mogelijkheden?

kenshouderij is het werken in een keten.

Naast keten- en diergerichtheid en

De biologische sector is veel kleiner en

arbeid spelen meer factoren een rol in

de opties om te wisselen van leveranciers

de mogelijkheden en kosten van om-

of afnemers zijn beperkter. Daar staat te-

schakelen. Wilt u weten of biologische

genover dat de keten zeer transparant is

varkenshouderij bij u past? Lees dan

en streeft naar een eerlijke verdeling van

het uitgebreide artikel op onze website

toegevoegde waarde. Commitment aan de

of neem contact op met de specialisten

keten moet u dus passen.

van Reudink, de biologische tak van ForFarmers­.

Vakmanschap en arbeid De biologische varkenshouderij vraagt

Ga naar:

meer dierverzorging en (fysieke) arbeid.

www.reudink-bio.eu/nieuws/bio_iets_voor_u

De kraamhokken zijn voorzien van een biggenbox.

Een uitbreiding van de zeugentak met oog voor dierwelzijn, duurzaamheid en maatschappij. De familie Nijhof in Haaksbergen slaat meerdere vliegen in één klap met de nieuwbouw van een kraam-, dek- en drachtstal waar de dieren meer bewegingsvrijheid hebben, terwijl de slimme luchtwasser geur, stof, ammoniak én warmte uit de stallucht haalt. De adviseurs van FarmConsult, onderdeel van ForFarmers, gingen ieder vanuit hun eigen specialisme met de ondernemers aan de slag om de realisatie van dit uitdagende plan te laten slagen. Bijzonder was dat het uitbreidingsplan in open dialoog met de buurtbewoners is besproken. (Ver)bouw- of uitbreidingsplannen? Bel 0573 - 28 89 89 en ontdek wat FarmConsult hierin voor u kan betekenen.

BENIEUWD NAAR HET RESULTAAT? FORFARMERS.NL/FARMCONSULT/PROJECTEN

13


14

Een veiliger erf

Voor boer, chauffeur en buitendienst Met het project ‘Farm Risk’ vraagt

Risico's op het erf

ForFarmers­aandacht voor veilige werkomstandigheden op het boerenerf.

Rond 13% van de adressen valt in de

Het mes snijdt aan twee kanten, want

risicocategorie ‘aanzienlijk’ of ‘(zeer)

een veilige werkplek is niet alleen in het

hoog’. In bijna de helft van deze gevallen

belang van alle bedrijfsbezoekers, maar

is dat vanwege een ondeugdelijke silo.

ook van de klant zelf.

Wat daarnaast veel voorkomt:

Een wankele silo, een onoverzichtelijke uitrit, een openstaand luik van een mestkelder; buitendienstmedewerkers en chauffeurs komen dit tijdens hun

Goed bereikbare silo’s op een stevige onder-

•O  bstakels zoals bomen en

grond. Zo kan de chauffeur het voer veilig

schuren die de werkzaamheden

afleveren.

bemoeilijken. • Gevaarlijke situatie bij de toegang

werk allemaal weleens tegen. “Maar hoe

tot de locatie vanaf de hoofdweg.

vaak komt het nu echt voor? En op welke

de accountmanager of specialist van de

adressen? Met dit project willen we daar

betreffende klant. Bijvoorbeeld: ‘Graag

• Contact met loslopende dieren.

meer duidelijkheid over krijgen, zodat

met de klant bespreken dat de poten van

• Werken op hoogte bij het aansluiten

we ook gericht actie kunnen onderne-

silo 2 aan vervanging toe zijn’.

men”, aldus logistiek manager Jeroen­

Klanten vinden het over het algemeen

Franck. Op alle locaties waar ForFar-

zeer positief dat ForFarmers dit be-

mers voer levert worden de risico’s ge-

spreekbaar maakt, zo wijst de praktijk

ïnventariseerd. Een aantal chauffeurs is

uit. Jeroen: “De meeste klanten regelen

gen we meer meldingen van collega’s die

hiervoor speciaal getraind. Wordt er een

het voor de volgende voerlevering.

gebeten zijn door een hond. Hier gaan

(zeer) hoog risico geconstateerd, dan

De verbeterpunten zijn vaak ook een-

we de komende periode extra aandacht

stelt de chauffeur een actieplan op voor

voudig op te lossen. De laatste tijd krij-

aan schenken.”

van slang en/of stofzak.

ForFarmers Swine Academy: voor de beste buitendienst Om te waarborgen dat onze buitendienst

biestmanagement. In beide trainingen

In praktijkcases en rollenspellen gaan

de beste is én blijft op het gebied van

is kennis verwerkt die aan de basis ligt

zij ook actief met de stof aan de slag.

kennis en kunde en dat onze klanten de

van het nieuwe zeugenconcept. Ook de

Op deze manier kunnen zij zich snel

beste (technische) begeleiding krijgen op

ontwikkeling van een goede speenbig

relevante kennis eigen maken.

hun bedrijf, heeft ForFarmers de Swine

is behandeld. In de komende maanden

Academy in het leven geroepen.

staan diverse vleesvarkensmodules op

We zijn trots op het resultaat dat tot nu

het programma.

toe behaald is en ForFarmers blijft hier

De Swine Academy verzorgt trainingen

ook in investeren: vakmensen met veel

over uiteenlopende onderwerpen. Het

In de training wordt de vooraf bestudeer-

praktisch inzetbare kennis en de aan-

hele team heeft inmiddels een training

de theorie op interactieve wijze vertaald

gewezen gesprekspartner voor onder-

over geltenopfok, dekken en dracht

naar de praktijk. Deelnemers kunnen

nemers die hun bedrijf naar een hoger

gevolgd en een training over lactatie en

zo ervaringen delen en van elkaar leren.

plan willen tillen.


Kort nieuws

Doe mee in de strijd

tegen kanker

Inspiratie voor uw studieclub Op zoek naar een boeiend programma voor uw studieclub? Onze specialisten in de

veel mogelijk sponsorgelden blijf je niet

varkenshouderij denken graag met u mee.

machteloos aan de zijlijn staan. De

Er zijn o.a. workshops over het optimaliseren

energie en kracht die je door die inzet

van voerwinst, biest- en kraamstalmanage-

krijgt, geeft meer dan alleen voldoening;

ment en groei en voederconversie. Ook een

het is een cadeau voor het leven.

workshop op maat is mogelijk. Uw specialist vertelt er graag meer over.

Meld je aan Op 7 juni 2018 doet BIG Challenge weer

Fosfaatreductie

Al enkele jaren zetten vertegenwoordi-

mee aan Alpe d’HuZes. Bent u erbij? BIG

gers uit de agrarische sector zich geza-

Challenge zoekt betrokkenen, werkne-

menlijk in om een wezenlijke bijdrage

mers, bedrijven en ondernemers uit de

te leveren aan de strijd tegen kanker. Ze

hele land- en tuinbouw om mee te doen

Doet u mee aan de regeling fosfaatreductie

doen als grootste team, BIG Challenge­,

als sponsor, fietser, loper, vrijwilliger of

varkenshouderij en wilt u nog een extra stap

mee aan Alpe d’HuZes en zamelen geld

supporter. Geef jezelf dat cadeau voor

zetten? ForFarmers heeft speciale voeders in

in voor onderzoek zodat kanker een

het leven en doe mee!

het assortiment waarmee een extra fosfaat-

beheersbare ziekte wordt waarmee

reductie kan worden gerealiseerd. Interesse?

goed valt te leven. BIG Challenge zoekt

Interesse?

versterking. Doet u mee?

Mail naar tom.niehof@forfarmers.eu of

Vraag uw specialist om meer informatie.

harold.korsten@forfarmers.eu Kanker treft 1 op de 3 mensen en heeft grote gevolgen voor de getroffene en voor

Meer info?

familie en vrienden. Door deelname aan

www.bigchallenge.eu en

Alpe d’HuZes en door het werven van zo

www.opgevenisgeenoptie.nl

Brok’nproat

Goed idee? Stuur het in! Deze zomer zag een melkveehouder zijn innovatieve idee beloond met een aanmoedigingsprijs van € 1.000 van het Boerderij ForFarmers Innovatiefonds. Geen innovatie vanuit de varkenssector deze keer. Maar eind dit jaar is er een nieuwe kans. Dan worden alle tot dan ingediende ideeën beoordeeld. Dus heeft u een idee waar ook collega-boeren iets mee kunnen? Dien het in en maak kans op een mooi geldbedrag om uw idee verder te ontwikkelen. Kijk voor meer informatie en inspiratie op www.forfarmersinnovatiefonds.nl

Zie ook:

www.forfarmers.nl

15


FOCUS ON TALENT

FOR THE FUTURE OF FARMING

1117NL

ForFarmers: Voertaal varkens 2017 nr. 2  
Advertisement