Page 1

Uitgave van Forfarmers Nederland

NR 1 2017

VOer

taal

Danny van der Coelen:

4/5

'De biggen zijn zichtbaar gezonder' Hoger speengewicht met Ferm4Farm

7

Vezels maken DELTA-voeders nog gezonder

10


2

Inhoud 02 Betere darmgezondheid en groei met VIDA 03 Column: Honger 04 Reportage: Zichtbaar gezondere biggen

Biggen

Betere darmgezondheid en VIDA-biggenvoeders verrijkt met DARMperfect

06 Column: Yvon Jaspers 07 Onderzoek: Hogere speengewichten met gefermenteerd voer 08 Vezels maken DELTAvoeders nog gezonder 10 Reportage: Darmgezondheid in de lift met nieuw DELTA-voer 12 De specialist: Achim Tijkorte 13 Samen meer waarde creëren in de keten 14 Sturen op fosfaatreductie: zo doet ForFarmers dat

Een optimale maagdarmgezondheid is cruciaal voor goede resultaten.

De VIDA-biggenvoeders hebben een

Toch kan de sector

upgrade gekregen met het door

niet tevreden

15 Klantenservice

ForFarmers ontwikkelde DARMperfect-

achterover leunen,

concept. Dit zorgt voor een betere

want de druk op

16 Kort nieuws

maagdarmgezondheid bij gespeende

varkenshouders om

biggen. Het resultaat: een hogere groei

het antibiotica­­

en vitalere biggen. Jan Fledderus,

gebruik verder te

Innovatiemanager Biggen bij het

verlagen neemt toe.

Nutrition & Innovation Centre (NIC) van

“Tegelijkertijd

ForFarmers, vertelt meer over het

verwachten varkenshouders maximale

onderzoek dat de basis vormde voor

groei en uniformiteit van hun biggen, zo

deze verbetering.

min mogelijk gezondheidsproblemen en

Colofon Voertaal is een uitgave van ForFarmers. Voor meer informatie kunt u terecht bij ForFarmers, Lochem. Tel. 0573 – 288 800 E-mail: voertaal@forfarmers.eu www.forfarmers.nl Overname van artikelen is mogelijk na toestemming van de redactie en met bronvermelding. Gedrukt op milieuvriendelijk papier.

Jan Fledderus

meer werkgemak”, constateert Jan De varkenssector heeft de afgelopen

Fledderus. “Kortom: een mooie uitda-

jaren met succes het antibioticagebruik

ging voor de onderzoekers van het NIC.”

weten te verminderen. Met een reductie van 60% sinds 2009 is de sector zelfs

Uit de halfjaarrapportage van de Gezond-

koploper in de Nederlandse veehouderij.

heidsdienst voor Dieren blijkt dat bij de


Column

Honger

groei

De top bereiken is een grote uitdaging. Aan de top blijven een nog veel grotere! Honger helft van alle dieren die voor sectie

mestconsistentie. Fledderus verklaart

om het beste te realiseren

werden ingezonden, maagdarm- of

dit als volgt: “We hebben de toepassing

voor de biggen en daarmee

luchtwegaandoeningen werden gecon-

van hoogwaardige, bewerkte eiwitbron-

het beste voor de klant, is

stateerd. Maagdarmaandoeningen

nen en het gebruik van ammoniabinders

altijd mijn grootste professio-

hadden daarbij de overhand. Fledderus:

onderzocht. Door de eiwitrijke grond-

nele drijfveer geweest.

“Dat was voor ForFarmers een bevesti-

stoffen ultrafijn te malen en te ontslui-

En ik voorspel u: dat zal altijd

ging dat sturen op een optimale

ten worden deze beter verteerd. De

zo blijven.

maagdarmgezondheid van cruciaal

ammoniabinders binden de schadelijke

belang is.”

stoffen die vrijkomen uit onverteerde

Verder is alles aan verandering onder-

eiwitresten. Zo kunnen die schadelijke

hevig: de markt, de bedrijfsomstandig-

stoffen de darmflora niet aantasten.”

heden en ook het varken. Zo hebben de

Het effect van vezels Het NIC onderzocht de toepassing van

prijzen lange tijd onder druk gestaan,

een vezel- en eiwitaanpak in de biggen-

DARMperfect

waardoor de kostprijs meer in de

voeders. “Uit diverse onderzoeken blijkt

De onderzoeken hebben geleid tot een

schijnwerpers stond. Bedrijven nemen

dat specifieke, structuurrijke vezels

innovatie van de VIDA-biggenvoeders

in omvang toe en hun personeelsbe-

zorgen voor een betere opbouw van de

met het DARMperfect-concept. Hierin is

stand groeit mee. De genetica van de

voedselbrij in de maag. De spijsverte-

de vezel- en eiwitaanpak gecombineerd.

biggen verandert door de inzet van

ringssappen blijven door die vezels

Er zijn speciale voerlijnen voor biggen

andere beren en de ontwikkeling van

beter onderin de maag. Daardoor is er

met een hoge of een beperkte voeropna-

de genetische aanleg van de zeugen.

minder kans op zuuraantasting van de

mecapaciteit (Prima en Maxima).

We zien de voeropname bij veel biggen

hoger gelegen, gevoelige delen van de

Daarnaast is er een voerlijn gericht op

toenemen, maar ook steeds onregel-

maag”, legt Jan uit.

extra scherpe voerkosten (Optima) en

matiger worden. Er komt meer druk

een voer voor biggen die extra onder-

op darmgezondheid wat de vertering

De vezels zorgen er bovendien voor dat

steuning in gezondheid nodig hebben

bemoeilijkt.

de biggen het voer gelijkmatig opnemen

(Vital). Het verbeterde assortiment richt

en dat de passage van de voedselbrij

zich op een betere maagdarmgezondheid

Logisch dat we onze VIDA-voeders

van de maag naar de darm trager

en hogere groei bij de biggen en meer

blijven innoveren qua samenstelling en

verloopt. “Spijsverteringssappen

werkgemak voor de varkenshouder.

technologie. Zodat we ons streven om

kunnen zo beter inwerken op de

nummer één te blijven, volledig waar

voedselbrij en met name de eiwitten

Met continu onderzoek en verdere

worden daardoor beter verteerd. De

ontwikkeling van de voeders streeft

varkenshouder ziet dat terug in een

ForFarmers naar een gezondere,

hogere groei en vitale biggen.”

efficiëntere varkenshouderij en geeft

Betere mestconsistentie

kunnen maken. Ik heb nu al weer trek!

zij invulling aan haar missie ‘For the

Harold Elzinga

Future of Farming’.

Verkoopleider zeugen & biggen

Ook de rol van eiwitten werd onder de loep gelegd, wat tot nieuwe inzichten leidde. De verbeterde eiwitaanpak die hieruit voortkwam, resulteert bij de biggen in een hogere groei en betere

Meer over VIDA hetlevenbegintmetvida.nl

Reageren?

Mail naar voertaal@forfarmers.eu

3


4

Bedrijfsreportage

Zichtbaar gezondere biggen Praktijkervaring nieuw VIDA-voer Danny van der Coelen: “Ondanks de verschillen in voersystemen en omstandigheden doet het voer het overal goed.”

De speenfase is al sinds jaar en dag

speciale aandacht. Dit resulteerde in een

kampen met een niet optimale darmge-

een kwetsbare periode voor biggen.

vernieuwd pakket VIDA-biggenvoeders

zondheid bij de biggen. “Rondom het

ForFarmers heeft daarom het VIDA-

dat garant staat voor vitale biggen met

spenen was alles nog goed, maar na een

voerpakket verder geoptimaliseerd

een hoge groei.

week zagen we te veel dunne mest

met extra aandacht voor de darm­ gezondheid. Danny van der Coelen is één van de eerste gebruikers van dit voer en zeer tevreden: de opstart na spenen loopt veel beter en speen­ problemen zijn naar de achtergrond verdwenen. De biggen zijn zichtbaar

‘De kleintjes vreten er ook goed van, daardoor blijven koppels uniform’

gezonder.

gevolgd door een verhoogde uitval.” Op advies van Matthijs van Bergen, zijn zeugen- en biggenspecialist bij ForFarmers­, is Van der Coelen afgelopen september het vernieuwde VIDA-biggenvoer gaan voeren. Hij verstrekt het voer van vijf dagen voor spenen tot twee weken na het spenen. De biggen krijgen

Dunne mest

het voer droog in de voerbak, maar tot

Biggenvoer is continu in ontwikkeling.

Eén van de zeugenhouders die het

vijf dagen na spenen krijgen ze het ook

Sinds de introductie anderhalf jaar

nieuwe voer heeft getest is Danny van

twee keer per dag in brijvorm.

geleden van de nieuwe VIDA-biggen­

der Coelen. Samen met zijn ouders heeft

voeders werkten de onderzoekers en

hij drie zeugenbedrijven. We spreken

Snel resultaat

nutritionisten van ForFarmers gestaag

hem op de locatie in het Brabantse

Sinds het voeren van het nieuwe voer zijn

door aan een verdere verbetering van het

Deurne. Danny had op alle drie de

de problemen met dunne mest zo goed

voer. Darmgezondheid kreeg daarbij

locaties in de eerste week na spenen te

als verdwenen. “Bijna van de ene op de


Bedrijfsprofiel

andere dag”, aldus de varkenshouder.

darmflora. StrucC is een maat voor

Verder ziet hij een goede groei, een

vezels die niet worden benut, maar die

lagere uitval en gezonde biggen met een

wel een rol hebben bij de bescherming

Danny van der Coelen heeft met zijn

goede kleur en goedgevulde buiken.

tegen ziekteverwekkers in de darmen

ouders drie locaties met in totaal

Ook de overgang naar het vervolgvoer

(meer over MicC en StrucC op pag. 8/9).

circa 1.000 zeugen. De bedrijven

gaat soepel; de biggen vreten goed door

Ook zijn de eiwitbelasting en de typen

liggen in het Limburgse Pannin-

en de mest blijft van een goede struc-

zuren onder de loep genomen en waar

gen en Baarlo en in het Brabantse

tuur. “Opvallend is dat ook de kleintjes er

nodig aangepast. Het unieke is dat het

Deurne. Op alle locaties staan

heel goed van vreten. Daardoor blijven

voer zelf de opname door de big regu-

Topigs 20-zeugen die worden geïn-

de koppels biggen meer uniform.” Van

leert; het voer blijft langer in het

semineerd met de Tempo-beer.

der Coelen weegt geen biggen, maar ziet

maagdarmkanaal en de big zal zich

Van der Coelen werkt in Panningen

dat de aflevergewichten hoger liggen dan

daardoor niet snel overeten.

en Deurne met het drieweeks productiesysteem. De biggen (borgen

voorheen. Relatie speenproblemen en voeropname

en gelten) gaan naar een aantal

Aandelen en typen vezels

Tussen speenproblemen en voeropname

binnenlandse vleesvarkenshouders.

Dat het nieuwe VIDA-voer goede

zit een sterke relatie. Er zijn volgens Van

resultaten geeft, was voor Matthijs van

Bergen twee manieren waarop het mis

Bergen geen verrassing. VIDA was bij de

kan gaan. Zo kunnen de biggen de eerste

introductie 1,5 jaar geleden al gericht op

paar dagen na het spenen te weinig eten

de eerste dagen wel 300 gram voer per

een hoge, gezonde groei. Nu ligt het

om zich vervolgens te gaan overeten,

dag kunnen opnemen. Dat is vaak te veel

accent nog meer op darmgezondheid,

met darmproblemen tot gevolg. Maar het

omdat ze die hoeveelheid nog niet goed

met behoud van de technische resulta-

kan ook gebeuren dat ze direct na het

kunnen verteren. “Een optimale voerop-

ten. Daarvoor hebben de nutritionisten

spenen te veel voer opnemen, waardoor

name de eerste dagen na spenen is

van ForFarmers een aantal noviteiten in

het slecht verteert. En ook dat zorgt voor

cruciaal, dus niet te weinig, maar ook

stelling gebracht. Een belangrijke

darmproblemen. “Dat laatste was hier

zeker niet te veel. Meten is weten”,

wijziging is de optimalisatie op basis van

op het bedrijf aan de hand”, aldus de

benadrukt Van Bergen.

typen en aandelen vezels. ForFarmers

specialist. Het is belangrijk dat de

noemt dat MicC en StrucC. MicC is een

voeropname bij biggen geleidelijk

Probleemloos naar volgende fase

waarde voor afbraak van vezels door de

toeneemt. Uit metingen blijkt dat biggen

Op alle drie de locaties met zeugen heeft Van der Coelen het nieuwe voer ingezet en overal zijn de problemen rondom het spenen sterk verminderd. Dat vindt hij een sterk punt. “Ondanks de verschillen in voersystemen en omstandigheden doet het voer het overal goed.” Er kan volgens de zeugenhouder dan ook geen sprake zijn van toeval. “Verder hebben we ook niks in de bedrijfsvoering veranderd.” Secuur in de kraamstal was de ondernemer altijd al; hij zorgt voor maximale biestopname, werkt hygiënisch en begint tijdig met bijvoeren. Zo krijgen de biggen vanaf dag 4 al een prestarter in meelvorm, die hij tot een week voor spenen doorvoert. Daarna komt het vernieuwde VIDA-voer in de bak. Dankzij dit voer gaan de biggen nu

Van der Coelen is blij met het advies van zijn specialist Matthijs van Bergen (r.); de aflevergewichten

probleemloos de volgende fase van de

van de biggen liggen hoger dan voorheen.

opfokperiode in.

5


6

Column Yvon Jaspers

Voor de toekomst van boeren De laatste maanden heb ik weer veel

landschap met letterlijk en figuurlijk

ze willen hun kinderen laten zien waar

tijd doorgebracht op agrarische bedrijven

meer vrijheid. Minder regels en minder

voedsel vandaan komt. Mensen zijn op

over de hele wereld. Veehouders in

wetten. Een land waar we er vrolijk en

zoek naar eerlijk en gezond. Daar zijn

Frankrijk, Amerika en Canada, akkerbou-

vrij op los kunnen boeren?

jullie het symbool van. Burgers zitten te

wers in Oost-Europa en aquacultuur in Afrika. Het heeft me aan het denken gezet.

wachten op jullie verhaal. Nederlandse Ik denk het niet. Ik geloof heel erg in

burgers willen Nederlands eten van

jullie als Nederlandse boer. Ik denk dat

Nederlandse boeren. Van jullie dus.

Hoe zal de toekomst van de boeren in

jullie vooruitlopen op wat er in de wereld

Nederland eruitzien? Is er eigenlijk wel

gebeurt op agrarisch gebied. De kennis

Soms hoor je mensen zeggen dat het

toekomst voor die Nederlandse boer?

in Nederland over efficiëntie, over

voedsel van de toekomst alleen maar

Of gaan we straks met z’n allen dat

voeding, over milieu, over dierenwelzijn

prijsknallers en kant-en-klare happen

vliegtuig in op zoek naar de ruimte en het

is zo groot, ik heb er alle vertrouwen in

zullen zijn. Maar ik geloof in het tegen-

dat we daar nog generaties mee door

overgestelde. Ik geloof dat de toekomst

kunnen. Regelmatig krab ik mezelf

juist bij jullie op ‘t bedrijf ligt. Voor mij is

achter de oren als ik in Amerika over een

het een groot cadeau dat ik zo vaak over

boerenbedrijf loop. Oké, er is ruimte, er

jullie schouder mee mag kijken. Dat ik

mag veel, maar veel bedrijven kunnen

mee mag genieten van jullie vak en jullie

niet tippen aan die van jullie. Hier in

vrijheid. Diep van binnen voel ik me

Nederland wordt bij wijze van spreken

eigenlijk een boerin. Weliswaar eentje

over elk voerkorreltje nagedacht, daar

zonder eigen bedrijf, maar gelukkig wel

ligt er behoorlijk veel voer naast de bak.

met talloze plekken om af en toe aan de keukentafel aan te schuiven na een dag

Er zijn nog zo veel kansen die niet benut

hard werken…

worden. Dat merk ik elke dag. Het feit

Yvon Jaspers

dat er bijvoorbeeld zo veel mensen naar ons programma kijken betekent dat er bijzonder veel interesse is van de burgers in jullie. En dan doel ik niet alleen op jullie liefdesleven. Haha. Mensen willen ook weten wat ze eten,

Meer Yvon www.trotsopboeren.nl

Ontmoet Yvon 23 juni a.s. op de Ladies Day Zoals al eerder aangekondigd organiseren we dit jaar weer een Ladies Day. Samen met gastvrouw Yvon Jaspers verwelkomen we je graag in Aalten voor een boeiende en inspirerende bijeenkomst met collega boerinnen uit het hele land. We ontvangen je in onze eigen tent op de landelijk bekende Farm&Country Fair die je voor of na het programma uitgebreid kunt bekijken. Zet vrijdag 23 juni alvast in je agenda! Meer informatie over het programma volgt spoedig.


7

Onderzoek

Hogere speengewichten met gefermenteerd voer Ferm4Farm is het fermentatieconcept

Opzet praktijkproef

voor varkensvoer van ForFarmers.

In deze praktijkproef kreeg een groep

Gefermenteerd voer heeft een positieve

van 67 dragende zeugen 35% gefermen-

invloed op de darmgezondheid. Dit leidt

teerde tarwe en gerst, terwijl de contro-

tot een betere vertering, een scherpere

legroep (68 zeugen) diezelfde hoeveel-

voederconversie, minder gezondheids-

heid tarwe en gerst ongefermenteerd

problemen en minder aanvoer van

kreeg. De rest van het rantsoen was

stikstof en fosfaat. De praktijkproeven op

voor beide groepen gelijk (aanvullend

een zeugenbedrijf laten zien dat het ook

voer en bijproducten). Het lactovoer

méér kilogrammen big oplevert.

voor de zeugen in de proefgroep bevatte

De biggen in de voerproef zijn ruim 215 gram zwaarder bij spenen.

40% gefermenteerde tarwe en gerst. ForFarmers doet continu proeven om

De controlegroep kreeg lactovoer met

variatie in geboortegewicht kleiner.

de toegevoegde waarde van Ferm4Farm

40% ongefermenteerde tarwe en gerst.

Dus de tomen zijn uniformer en

te onderbouwen en het concept verder

Alle andere omstandigheden waren voor

zwaarder bij geboorte.

te verbeteren. Zo hebben we in totaal al

beide groepen gelijk.

meer dan 65 laboratoriumproeven en

• De zeugen die gefermenteerd voer hebben gehad, hebben aan het einde

17 praktijkproeven gedaan met daarin

De belangrijkste resultaten uit de proef

van de cyclus (dracht en lactatie) een

een rechtstreekse vergelijking tussen

• De zeugen die gefermenteerd voer

lichaamsgewicht dat ruim 6 kg hoger

dieren die gefermenteerd voer kregen en

kregen, spenen hetzelfde aantal

is dan de controlegroep. Ze verliezen

dieren die dat niet kregen. Deze proeven

biggen. Maar de biggen zijn ruim

iets minder spek (0.2 mm) en hebben

zijn zowel bij zeugen, biggen als vleesvar-

215 gram zwaarder bij spenen.

in die cyclus ruim 15 kg minder voer

kens uitgevoerd. Onlangs is een zeugen-

Dit komt onder andere doordat het

gehad.

proef afgerond in samenwerking met de

geboortegewicht van deze biggen

familie Van Asten en Weda Holland.

33 gram hoger ligt. Daarnaast is de

Kortom: zeugen op gefermenteerd voer produceren meer kilogrammen big bij spenen en hebben een betere conditie, terwijl ze minder dracht- en lactovoer

Duurzaam produceren met Ferm4Farm Varkenshouders die gefermenteerd voer verstrekken kunnen dit kanten-klaar op het bedrijf geleverd krijgen, zelf fermenteren óf alleen de melkzuurbacteriën afnemen. Bij fermentatie ontstaan veel melkzuur en melkzuurbacteriën, die de darmgezondheid positief beïnvloeden. Hierdoor zijn er veel minder problemen met Salmonella en E. coli. Ook de verteer-

verbruiken. Meer output met minder input dus. Deze proef bewijst daarmee opnieuw dat Ferm4Farm onder prak­tijkomstandigheden toegevoegde waarde levert aan een duurzame veehouderij met een aantoonbaar hoger rendement.

baarheid van grondstoffen neemt toe bij fermentatie. Klanten zien een lagere voederconversie, omdat het voer efficiënter benut wordt. Hierdoor neemt de aanvoer van stikstof en fosfor af en kan er op een duurzamere manier geproduceerd worden.

Meer info www.forfarmers.nl/brijportaal/ ferm4farm


8

Vleesvarkens

Vezels maken DELTA-voeders nog gezonder

Dankzij nieuwe kennis kan ForFarmers het optimale vezelniveau van het voer bepalen dat positief werkt in de darmen.

Gezonde darmen blijven een belang-

DELTA-voerpakket. Zo is er meer

worden. Dankzij nieuwe kennis heeft

rijke voorwaarde om de beste tech­

aandacht voor structuur in het voer.

ForFarmers een optimaal niveau

nische resultaten te boeken met lage

“Het is geen nieuws dat dat goed is voor

kunnen bepalen dat positief werkt in de

voerkosten. Het vernieuwde DELTA-

de darmgezondheid maar ook dat het

darmen zonder afbreuk te doen aan de

voerpakket maakt hiervoor optimaal

ten koste kan gaan van de voeder­

voederconversie. Dat dit in de praktijk

gebruik van vezels die van nature in

conversie”, vertelt Patricia Beckers,

ook werkt, is mede te danken aan het

grondstoffen zitten.

nutritionist bij ForFarmers. “We zijn nu echter in staat om het hogere vezel-

Vorig jaar heeft ForFarmers een serie

niveau zo toe te passen dat de gezond-

speciaalvoeders ontwikkeld. Deze

heid van de darmen verbetert en de

voeders zijn bedoeld voor bedrijven die

vertering minimaal hetzelfde blijft.

met specifieke gezondheidsproblemen

Dat is dus gunstig voor de voeder­

kampen. Zo zijn er bijvoorbeeld voeders

conversie.”

tegen darmaandoeningen veroorzaakt door PIA en Salmonella. De ervaringen

Gerst als grondstof

op proefbedrijven met de nieuwe

Een van de belangrijkste aanpassingen

speciaalvoeders zijn echter zo positief

in het voer is de bredere inzet van de

dat een aantal kenmerken nu ook

grondstof GerstSTAR. Dit is grove gerst

worden doorgevoerd in het standaard

waardoor de vezels minder verkleind

Patricia Beckers


unieke productieproces in de fabrieken

Vernieuwde Agroscoop maakt resultaat inzichtelijk

van ForFarmers. Het interactieve management­ Specifieke vezeldeeltjes

programma Agroscoop is hele-

Behalve voor gerst, is ook voor de

maal vernieuwd. Agroscoop is een

andere grondstoffen de functionaliteit

hulpmiddel van ForFarmers voor

van vezels herzien. De nutritionisten van

het monitoren en analyseren van

ForFarmers hebben daartoe het eigen

bedrijfsresultaten.

waarderingssysteem van grondstoffen uitgebreid met twee nieuwe nutriënten:

Zeugenhouders kenden de flexi-

MicC en StrucC (spreek uit: mixie en

bele en eigentijdse presentatie van

struxie). MicC is een specifiek vezeldeel

kengetallen al en nu is dit ook voor

dat door de darmflora wordt afgebroken

vleesvarkenshouders beschikbaar.

(in plaats van door enzymen van het

Dankzij een duidelijke visuele

varken). Darmbacteriën zetten die

presentatie krijg je in één oogop-

vezeldeeltjes om in vluchtige vetzuren

slag een goed beeld van de actuele

en energie. Omdat bij jonge dieren de

situatie en eventuele aandachts­

darmflora nog kwetsbaar is, mag het

gebieden.

voer niet te veel van die specifieke

De cockpit van Agroscoop maakt in één oogopslag zichtbaar hoe het in de stal gaat.

dat varkenshouders veel korter op het management en de resultaten

vezeldeeltjes bevatten. Met MicC wordt

Drie niveaus

zitten. “Je ziet veel eerder hoe de

het optimum bepaald. StrucC zijn vezels

Agroscoop onderscheidt drie

dingen lopen en kunt daardoor ook

die het varken niet kan benutten, maar

niveaus: de cockpit, grafieken en

eerder maatregelen nemen als dat

die wel een rol hebben bij de bescher-

thema’s. De cockpit toont voor de

nodig is.” Monitoring en advisering

ming van de darmen tegen ziektever-

belangrijkste kengetallen de actuele

worden zodoende pro-actiever.

wekkers. “Met deze nutriënten kunnen

situatie aan de hand van een aantal

Het vernieuwde Agroscoop sluit

we dus veel nauwkeuriger de invloed

metertjes die zijn onderverdeeld in

naadloos aan bij het vernieuwde

van grondstoffen op de darmgezondheid

een groen, oranje en rood vlak. Aan

DELTA-voerpakket. De focus ligt met

bepalen”, aldus Beckers.

de stand van de wijzers is direct af

dat voer nog meer dan voorheen op

te lezen hoe de zaken er voor staan.

de darmgezondheid. Buijtels ziet

Aminozuren

De grafieken plaatsen de resultaten

in Agroscoop een perfect hulpmid-

Naast het gebruik van vezels zijn meer

in historisch perspectief of vergelij-

del om de resultaten nauwgezet te

aanpassingen doorgevoerd. Zo is onder

ken ze met vergelijkbare bedrijven.

volgen en waar nodig tijdig bij te

andere het aandeel ruw eiwit geoptima-

Via de thema’s kunnen adviseur en

sturen.

liseerd, evenals de verhoudingen tussen

varkenshouder specifieke analyses

aminozuren. Verder worden er speci-

maken naar aanleiding van gecon-

Meer modules

fieke zuren gebruikt om de maagge-

stateerde afwijkingen.

ForFarmers werkt aan een verdere

zondheid en de vertering te bevorderen.

uitbreiding van Agroscoop met nog

De meeste aanpassingen zijn doorge-

Pro-actiever

meer modules, zoals Karkasanalyse,

voerd in de speciaalvoeders, maar de

“Je gaat met elk niveau telkens een

Voer Groei Monitor en Groeifase

hiervoor genoemde innovaties zijn ook

stap dieper”, legt productmanager

Koppels Weging. Over de mogelijk-

in het gangbare DELTA-voerpakket

Toin Buijtels uit. Het belangrijk-

heden en voordelen hiervan volgt

toegepast. Kortom, een gezonder voer

ste voordeel is volgens Buijtels

binnenkort meer informatie.

voor vleesvarkens dan DELTA zul je als varkenshouder niet snel vinden.

9


10

Bedrijfsreportage

Darmgezondheid in de lift

met nieuw DELTA-voer Jeroen Vehof is enthousiast over wat hij ziet in de stal: "De uitval is lager, de mest is droog en de varkens zien er gezond uit."

Het afgelopen jaar stonden de tech­

Vandaag laat hij op het bedrijf van Jeroen

oogopslag de actuele status van de

nische resultaten van vleesvarkens­

Vehof in Ambt Delden de resultaten zien.

belangrijkste kengetallen zien. Voor het

houder Jeroen Vehof onder druk,

“We zijn altijd bezig met optimaliseren”,

bedrijf van Vehof staan de virtuele meter

met name door de darmaandoening

aldus de varkenshouder.

voor groei en voederconversie nog goed

PIA. Dankzij nieuw DELTA-voer van

in het groen. Het volgende blad bevat

ForFarmers is het probleem onder

Cockpit

diverse grafieken die nog meer detail­

controle. Met de vernieuwde Agroscoop

De presentatie in de nieuwe Agroscoop

informatie geven over de resultaten.

houden hij en zijn adviseur de vinger

bestaat uit drie niveaus, met een cockpit

Marc Kikkert stelt deze grafieken samen

aan de pols.

voor een snelle eerste indruk en

op basis van de wensen van de klant.

grafieken en tabellen die meer de diepte

Vehof is onder andere geïnteresseerd in

Om technische resultaten inzichtelijk te

in gaan. De specialist en de ondernemer

het voortschrijdend jaargemiddelde en

maken hebben de specialisten van

kunnen de resultaten zo naar wens

historische vergelijkingen. Maar hij laat

ForFarmers al langer Agroscoop ter

steeds dieper en gedetailleerder

zijn resultaten ook vergelijken met die

beschikking. De afgelopen tijd is achter

analyseren. “We willen met Agroscoop

van soortgelijke bedrijven. Kikkert:

de schermen hard gewerkt om het

veel informatie verstrekken, maar de

“We leggen vooral nadruk op de bench-

programma in een nieuw jasje te stoppen.

presentatie moet eenvoudig zijn en mag

mark, zodat varkenshouders zien waar

Daarbij is vooral veel aandacht besteed

niet te veel tijd kosten”, aldus Marc.

ze staan ten opzichte van vergelijkbare

aan een overzichtelijke presentatie van de

Als de maandelijkse resultaten zijn

bedrijven.”

cijfers. Een van de mensen die bij de

verwerkt, vindt de klant de volgende dag

vernieuwing van Agroscoop betrokken is,

de Agroscoop-resultaten in de mailbox.

Problemen met PIA

is specialist vleesvarkens Marc Kikkert.

De cockpit is overzichtelijk en laat in één

Bladerend door de resultaten krijgt Vehof


snel een indruk van de situatie op zijn

vezels, een lagere eiwitbelasting en

De grafiek uit Agroscoop bevestigt het

bedrijf. Het ziet er goed uit, maar wat

innovatiever zuurgebruik (zie ook pag.

beeld: na de stijging vorig jaar buigt de

opvalt is de grafiek van de uitval: deze laat

8/9). Kikkert daagde Vehof uit het nieuwe

lijn sinds het najaar richting een zeer

in 2016 een duidelijke stijging zien. “We

voer speciaal tegen PIA en Salmonella

acceptabele 1,2% uitval. In de cockpit

hebben vorig jaar problemen gehad met

uit te proberen. Omdat de problemen

blijven de groei en voederconversie in het veilige, groene gebied.

acute PIA”, licht Vehof toe. Dat is ook te

met PIA zich vooral bij de zware varkens

zien in de grafiek: de uitval piekt in een

voordoen, zet hij het voer alleen in de

maand boven de 3%. Het was snel

eindfase in, dus vanaf 70 kilo levend

Beter Leven-concept

duidelijk dat PIA het probleem was, onder

gewicht. Het voer geeft de darmen een

De komende tijd gaan Vehof en Kikkert

andere door bloederige mest en doordat

‘Ze zijn mooi egaal, een koppel kan binnen 100 dagen in één keer weg’

verder met het optimaliseren van de

PIA-enting uitgevoerd, maar dat gaf te

positieve impuls, waardoor de kans op

maakt Vehof gebruik van Karkasanalyse;

weinig resultaat. Niet elk varken reageert

ziekteverwekkers vermindert. Dat komt

een belangrijk hulpmiddel dat ook

even goed op de enting en daardoor bleven

ook de technische resultaten ten goede.

onderdeel wordt van de vernieuwde

zich toch soms acute gevallen voordoen.

Kikkert: “Dat is de crux van het nieuwe

Agroscoop. “Er moeten zo veel mogelijk

Zo daalde weliswaar de EW-conversie

voer: gezondere darmen met ten minste

varkens in het concept vallen”, bena-

maar bleef er wel acute uitval.

behoud van de technische resultaten.”

drukt de varkenshouder. Met 78% beren

Het nieuwe voer had bijna vanaf de

in het concept zit hij al goed, maar het

Egale koppels

eerste dag resultaat. De varkenshouder

streven is structureel 80%. Bovendien

Het toeval wilde dat ForFarmers juist in

is dan ook enthousiast over wat hij ziet in

moeten de andere kengetallen ook

die periode bezig was met een vernieu-

de stal: de uitval is lager, de mest is

scherp blijven. Met de nieuwe Agroscoop

wing van het DELTA-voerpakket. Daarbij

droog en de varkens zien er gezond uit.

heeft Vehof alvast een instrument in

lag de focus op de darmgezondheid,

“Ze zijn mooi egaal, een koppel kan

handen om snel inzicht te krijgen en

onder andere door te optimaliseren voor

binnen 100 dagen in één keer weg.”

waar nodig bij te sturen.

te veel varkens plots dood lagen. “Vooral zware varkens”, herinnert de varkenshouder zich. PIA gaf niet alleen schade, het tastte ook het werkplezier aan. “Je gaat toch met schrik de stal in.” Als eerste is in samenspraak met de dierenarts een

resultaten. Vehof wil graag het maximale halen uit het Beter Leven-concept waarvoor hij sinds dit jaar varkens levert. Dat betekent minder varkens in de stallen, maar wel een hogere opbrengstprijs. Om de opbrengst te optimaliseren,

Bedrijfsprofiel Jeroen Vehof heeft in Ambt Delden (Ov.) een bedrijf met 1.650 vleesvarkens voor het Beter Leven-programma van Vion. Hij voert de varkens volledig mengvoer via een CDI-installatie. Vorig jaar is de eindbeer van de biggen veranderd van een Piëtrain naar een Tybor-G. De varkens hebben sindsdien een gemiddelde groei van 840 gram, voerconversie van 2.43 en vleespercentage van 59,9 procent. Spierdikte ligt op 66,84 mm en spekdikte op 12,75 mm bij een geslacht gewicht van 93,6 kilo.

Eens per maand bespreekt Marc Kikkert (l.) de resultaten met Jeroen Vehof en bepalen ze welke stappen er genomen moeten worden.

11


12

De specialist

Achim Tijkorte, productmanager Reudink

‘Biologisch vraagt specifieke kennis’ “De biologische varkenshouderij is een nog relatief jonge sector die de laatste jaren volop in ontwikkeling is gekomen en kansen biedt voor omschakelaars. De sector is meer ketenen kringloopgericht dan de reguliere varkenshouderij. Ook op het gebied van huisvesting, voeding en management zijn er duidelijke verschillen. Dit vraagt een andere benadering en specifieke kennis. Maar qua professionaliteit en vakmanschap zijn beide sectoren aan elkaar gewaagd. Het zogenaamde geitenwollensokkenimago van de biologische sector is echt verleden tijd; ook biologische varkenshouders zijn in de eerste plaats ondernemer.

'We helpen onze klanten de kringloop te sluiten' Reudink is een toonaangevende partner in de biologische keten, onder het motto ‘leaders in organic farming’. We hebben een gespecialiseerde buitendienst met veel vakkennis en praktische ervaring. Daardoor kunnen wij ondernemers die willen omschakelen naar een biologische bedrijfsvoering, goed begeleiden in dit traject en ze door laten groeien naar succesvolle ondernemingen. Omdat de kringloop de basis is voor de biologische sector, levert Reudink niet alleen mengvoer maar spelen we ook een actieve rol in de levering en toepassing van biologische grondstoffen, ruwvoeders en droge en natte bijproducten. Zo helpen we onze klanten de kringloop te sluiten en voerkosten te verlagen.”

Meer weten over de biologische varkenshouderij? Neem contact op met Reudink tel: 088-0248165, mail: info@reudink-bio.eu of bezoek de website: www.reudink-bio.eu


13

Ketensamenwerking

Samen meer waarde creëren in de keten De varkenssector ontkomt er niet aan

in de reguliere markt. “De vraag is wat

zen. Afgelopen jaar

het over een andere boeg te gooien en

we hiervan kunnen leren. Voor welke

hadden we binnen

over te schakelen van een aanbod- naar

markt kunnen we het best produceren,

de EU 21% minder

een vraaggestuurde markt. Sterker nog:

hoe pas ik de productiemethode aan

afzet in ‘fresh & fro-

het biedt enorme kansen. Door vraag-

op mijn bedrijf? Daar moeten we over

zen’ en 30% minder

gestuurd te produceren profiteren alle

nadenken.”

afzet levend vanuit

schakels in de keten van een hogere

Nederland. Daar-

Eric Gloudemans

toegevoegde waarde. Eric Gloudemans,

Piramide van concepten

entegen ging 335%

key-accountmanager voor concepten bij

Eric pakt pen en papier om zijn visie te

meer naar de Chinese markt. Dat maakt

ForFarmers, maakt zich er sterk voor.

illustreren. “Ik zie het als volgt: In de top

ons kwetsbaar. Er hoeft maar iets te

zit zoals gezegd de biologische var-

gebeuren en China neemt niet meer af,

“Op dit moment is de Nederlandse var-

kenshouderij. Aan de basis de reguliere

dan ben je uitgespeeld.” Eric besluit zijn

kenshouderij te gedifferentieerd.

varkenshouderij. Daar tussenin is ruimte

betoog met zijn conclusie: “In mijn ogen

In iedere stal ligt een ander varken,

voor concepten met verschillende toege-

heeft een varkenshouder drie opties:

een andere genetica. En we zien verschil

voegde waarde. Het basissegment vol-

Zélf je afzet vraaggestuurd organiseren,

in gezondheidsstatus, dierenwelzijn,

doet aan de eisen van het Varkensbesluit

aanhaken bij een bestaand concept of

milieuvriendelijkheid, voer, et cetera. Als

en produceert kostprijs-gedreven tegen

doorgaan op de reguliere manier. Ik ga

we meer in ketens gaan samenwerken

wereldmarktprijs. In het segment daar-

graag de dialoog aan voor een duurzame

en zorgen voor eenheid en continuï-

boven voeg je samen met ketenpartners

toekomst van de varkenshouderij.”

teit, staan we veel sterker”, aldus Eric

enkele randvoorwaarden toe en produ-

Gloudemans. “Kijk bijvoorbeeld naar de

ceer je bijvoorbeeld voor de binnenland-

biologische sector, die werkt al jaren

se retail met meer marge per kilo vlees.

vraaggestuurd.” Biologische varkens-

Weer een segment hoger committeert

houders en ketenpartners produceren

de varkenshouder zich bijvoorbeeld aan

Donderdag 6 april organiseert

binnen de kaders van het concept een

vaste genetica en verdient zo weer meer

ForFarmers­samen met VION,

eindproduct dat optimaal voldoet aan de

marge dan het onderliggende segment.

Topigs, Rabobank en POV een

wensen van de consument. Deze betaalt

En in één van de hoogste segmenten zijn

symposium voor genodigden over

voor de toegevoegde waarde. Zo maakt

er nog meer aanvullende eisen en proto-

‘Onze varkens­keten’. Diverse­spre-

een biologische varkenshouder bedui-

collen waaraan je je als varkenshouder

kers, waaronder Robbert­de Vreede

dend méér marge op een kilo vlees dan

houdt, denk aan milieueisen. Hoe hoger

(Vice President Marketing Foods bij

in de piramide, hoe meer voorwaarden

Unilever), Marjan Smit (Founder

er aan de productiewijze worden gesteld

en CEO Supply Chain Information

en des te meer beloning er tegenover

Management BV), Martin Houben

staat. De varkenshouder kiest wat bij

(varkenshouder) en Ruud Huirne

++

hem of zijn bedrijf past.”

(Directeur Food & Agri Nederland bij

+

Drie opties

perspectieven zien hoe we gezamen-

De overtuiging van Eric komt voort uit

lijk meer waarde kunnen creëren in

zijn gedrevenheid meer waarde toe te

de keten. De inzichten en uitkomsten

voegen aan de keten, maar wordt ook

van dit symposium delen we nader-

meer voorwaarden gelden voor de productie-

ingegeven door de zorg die hij heeft. “We

hand via www.forfarmers.nl.

wijze en des te hoger de beloning.

zijn de lokale afzetmarkt aan het verlie-

biologisch +++

Symposium

Rabobank) laten vanuit verschillende

basissegment: wereldmarkt De varkensmarkt: hoe hoger in de piramide, hoe


14

Duurzaamheid

Sturen op fosfaatreductie: zo doet ForFarmers de mest verandert bij verschillende uitgangspunten: een lager fosforgehalte in het voer, een lagere voederconversie of een hogere daggroei. Jan licht de tabel toe: “De fosfaat­ efficiëntie is het percentage fosfaat van de input die door het varken wordt vastgelegd. Het fosfaatoverschot is de hoeveelheid fosfaat die in de mest komt en die de varkenshouder in de boekhouding moet verantwoorden. In de tabel is te zien dat de grootste vooruitgang te behalen valt met verlaging van de fosforgehaltes in het voer. Situatie B is dan ook het meest vergelijkbaar met de huidig gangbare voerpakketten van ForFarmers. Via het voerspoor stuurt ForFarmers actief op verlaging van het fosfaatgehalte in de mest.

Daarnaast werkt ook verbetering van de voeder­conversie positief door. Verhoging

Het doel is helder: als sector streven

ging van fosfaat in het varken geldt een

we naar een verlaging van het fosfaat-

vast percentage, namelijk 1,23% van

overschot in de varkenshouderij. Zowel

het gewicht­. Bij elke kilo groei legt het

maatschappelijk als financieel is dat

varken dus 12,3 gram fosfaat vast.”

Tabel 1. Effecten in fosfaatefficiëntie en fosfaatoverschot A

belangrijk ‘For the Future of Farming’.

Uitgangss

Via het zogenaamde voerspoor stuurt

Minder fosfor in voer

ForFarmers hier actief op. Maar hoe

ForFarmers neemt al langere tijd met

werkt het en wat levert het op?

succes een aantal maatregelen om de hoeveelheid fosfaat in de mest te redu-

Veevoedergrondstoffen bevatten van

ceren. Zo selecteren wij grondstoffen

nature fosfor en dit element is ook

die goed scoren op verteerbaarheid van

nodig voor de groei van het varken. Jan

fosfor en hanteren wij een maximum

Thijs is werkzaam als accountmanager

fosforgehalte bij de optimalisatie van

FarmConsult, de adviestak Bedrijfs­

onze voeders. Toevoeging van het enzym

ontwikkeling van ForFarmers. Hij houdt

fytase zorgt voor een verdere verbete-

zich onder andere bezig met de mest-

ring van de fosforvertering.

boekhouding. Hij legt uit wat er in het varken met de fosfor gebeurt: “In het

Sturen op fosfaatreductie

voer spreken we over fosfor (P) terwijl

Samen met Kasper Bekker, accountma-

de mestboekhouding rekent in fosfaat

nager bij ForFarmers, ontwikkelde Jan

(P2O5). De omrekenfactor van fosfor

Thijs de afgebeelde tabel. Deze maakt

naar fosfaat is 2,29. Voor de vastleg-

duidelijk hoe het fosfaatoverschot in

Gehalte fosfor in het voer in %

0,453

Gehalte fosfaat in het voer in % (x 2,29)

1,037

Voeropname per dag in kg

2,07

Input fosfaat in grammen per dag Voederconversie

2,51

Groei in grammen per dag

825

Vastlegging fosfaat in het varken 1,23% in g/dag Overschot fosfaat in g/dag in de mest Fosfaatefficiëntie Fosfaatoverschot als percentage van situatie A


15

Klantenservice

Eén loket voor al uw bestellingen

dat van alleen de groei heeft geen gevolgen

fosforgehaltes in het

voor de fosfaatefficiëntie, maar resulteert

voer van ForFarmers­

Sinds 15 november jl. zijn de Klanten­

wel in een verhoging van het fosfaato-

en van andere leve-

service van ForFarmers Nederland en de

verschot per dag. Per afgeleverd varken

ranciers. De lagere

activiteiten van ForFarmers DML samen­

neemt het overschot niet toe. Wel in totaal

fosforgehaltes in ons

gevoegd. Hierdoor is er nu één loket waar

op jaarbasis, omdat er per plaats per jaar

voer zorgen voor een

u als klant terecht kunt voor voerbestellin-

meer varkens afgeleverd worden.”

aanzien­lijke reductie

gen en vragen. Waarom deze aanpassing?

van het fosfaatoverMinder fosfaatoverschot leidt tot

schot.”

ForFarmers wil agrarische ondernemers een

Jan Thijs

financieel voordeel

totaaloplossing bieden, een optimale mix van

Jan ziet jaarlijks tientallen mestboekhou-

Een lager fosfaatgehalte in de mest

mengvoer, grondstoffen, specialiteiten,

dingen voorbijkomen en heeft een goed

betekent meer kuubs op eigen grond.

vochtrijke en vloeibare voeders, maar ook

beeld van het effect van de maatregelen.

Ook de akkerbouwer mag meer kuubs

meststoffen, gewasbeschermingsmiddelen

“We hebben de cijfers van het fosfaatover-

per hectare uitrijden. Bovendien scheelt

en zaaizaden; exact afgestemd op wat u voor

schot op bedrijven van onze klanten goed

het in Vervangende Verwerkings-

uw bedrijfsvoering nodig hebt. Voorheen

in kaart”, vertelt hij. “Wij verzorgen de

overeenkomsten. Milieu en financieel

werkten we met verschillende loketten.

mestboekhouding van zo’n 600 varkens-

voordeel gaan hierbij dus hand in hand.

Nu zijn alle onderdelen – en daarmee ook

bedrijven, ook van deelklanten. Dan zie

Een belangrijke impuls For the Future

alle kennis – bij elkaar gebracht.

je dat er duidelijke verschillen zijn in de

of Farming! Het voordeel is duidelijk: er is nu één aanspreekpunt voor het totale pakket aan

bij verschillende uitgangspunten:

situatie

Total Feed-producten en voor alle vragen.

B

C

D

Gehalte fosfor in voer 15% lager

Voederconversie 10% beter met gelijke groei per dag

Groei 10% hoger met gelijke VC

0,385

0,453

0,453

0,882

1,037

1,037

2,07

1,86

2,28

21,48

18,25

19,33

Ook zijn de openingstijden verruimd: de Klantenservice is doordeweeks een uurtje langer en nu ook op zaterdagochtend bereikbaar. Kortom: kennisbundeling en meer service voor u als klant. Bereikbaarheid Klantenservice: De Klantenservice Varkens is bereikbaar 23,62

op maandag tot en met vrijdag van 8.00 uur tot 18.00 uur en op zaterdagochtend van

2,51

2,26

2,51

8.00 uur tot 12.00 uur.

825

825

907

Telefoonnummer: +31 (0)88 024 8070

-10,14

-10,14

-10,14

-11,16

11,33

8,11

9,18

12,47

47,2%

55,6%

52,5%

47,2%

100%

72%

81%

110%

E-mail: varkens@forfarmers.eu

Zie ook:

www.forfarmers.nl


Innovatiefonds

Kort nieuws

Drie tips voor een goede voeropname vóór spenen

Goed idee? Heeft u een goed idee, waar ook collega boeren iets mee kunnen? Dien het dan in voor de Innovatieprijs van Boerderij en

De gemiddelde toomgrootte blijft stijgen

geboorte met VIDA milk en schakel op

ForFarmers­. Zo maakt u kans op een mooi

en elke zeugenhouder wil zo veel moge-

dag 10 over naar de VIDA prestarter.

geldbedrag om uw idee verder te ontwikkelen.

lijk gezonde, uniforme biggen spenen.

Voert u alleen een prestarter? Begin

Een innovatie hoeft niet ingewikkeld te zijn.

daar dan op dag 3 na geboorte al mee.

Het gaat erom dat de innovatie breed

Bijvoeren vóór spenen is het advies om dit te bereiken.

2. Plaats de biggenkom bij de kop van

inzetbaar is en leidt tot de oplossing van

de zeug en vul deze direct met een

een probleem of tot financiële

Om van een geboortegewicht van circa

beperkte hoeveelheid voer. Biggen

besparingen.

1,3 kg naar een speengewicht van 8 kg te

zoeken contact met de snuit van hun

groeien, heeft een big in totaal meer dan

moeder. Zet het voer dáár waar de big

Met haar baanbrekende

graag is.

idee voor een geurwerende

30 liter melk nodig. Bij een toomgrootte van 13 biggen en een speenleeftijd van 26

3. Voer vier keer per dag een kleine,

overall won Anne Groot

dagen, betekent dit dat de zeug gemid-

verse portie. Bij voorkeur vloeibaar en

Zevert niet alleen een mooie

deld 15 liter melk per dag moet geven. De

warm. Zo is het gemakkelijk opneem-

geldprijs maar werd ze eind

meeste zeugen halen dit alleen tijdens de

baar en blijft het smakelijk voor de

2016 ook uitgeroepen

topmelkproductie tussen dag 15 en 20 van

big. Zorg voor maximale hygiëne.

tot Innovator van het jaar.

de kraamperiode. Bijvoeren is dus een must voor een goed speengewicht. Maar

Wist u dat elke 100 gram extra voeropna-

bijvoeren voor spenen is óók noodzakelijk

me van een prestarter of speenvoer voor

voor een betere enzymontwikkeling en

het spenen resulteert in 50 gram extra

voergewenning, wat belangrijk is voor de

groei per dag in de biggenopfok? Het

voervertering en -opname ná spenen.

streven is om elke big 300 tot 500 gram

Kijk voor meer informatie en inspiratie op www.forfarmersinnovatiefonds.nl

voer voor spenen te laten opnemen. Drie tips om de voeropname voor spe-

Maar er leiden meer wegen naar Rome.

nen te stimuleren:

Bespreek daarom het voeradvies voor

1. Start zo vroeg mogelijk met bijvoeren.

uw biggen met uw biggenspecialist.

Start bij voorkeur binnen 24 uur na

Brok’nproat

Agenda 6 april: Symposium ‘Onze varkensketen’

9 mei: Uitreiking Agroscoopbokaal

23 juni: Ladies Day 2017 tijdens Farm & Country Fair Aalten

0317NL

14, 15 en 16 juli: Zwarte Cross, Lichtenvoorde


ForFarmers Voertaal varkens 2017 nr. 1  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you