Issuu on Google+

UITGAVE VAN FORFARMERS PLUIMVEE NEDERLAND

VOER

TAAL

Lena Hemken:

PLUIMVEE

NR 1 2017

6/7

‘Ster-concept geeft veel werkplezier’ Stalklimaat is maatwerk

10/11

Voorspelbaar succes begint bij de opfok

14/15


2

Inhoud 02 De toekomst van de veehouderij draait om mensen

For the Future of Farming

De toekomst van de veehoude

03 Column: Spannende tijden... 05 Column: Yvon Jaspers 06 Bedrijfsreportage: Enthousiast over de vleeskuikenhouderij met een ster 08 Klantenservice 09 NIC: Voeroplossingen voor betere prestaties in de stal 10 Stalklimaat is maatwerk 12 Het belang van goede voetzolen 14 Voorspelbaar succes begint bij de opfok 16 Kort nieuws

De specialisten van ForFarmers werken intensief samen met de klant aan een gezonde toekomst voor de agrarische sector.

Het logo van ForFarmers ziet u voortaan

Jan Potijk kijkt met een nuchtere blik

in combinatie met de slogan ‘For the

naar zaken als missie en strategie van

Future of Farming’, afgebeeld in een

het bedrijf. “Onze klanten rekenen ons

stempel. Is dit zomaar een mooie

af op de resultaten die zij door de

nieuwe kreet? Of gaat ForFarmers haar

samenwerking met ons behalen.

Colofon Voertaal is een uitgave van ForFarmers. Voor meer informatie kunt u terecht bij ForFarmers, Lochem. Tel. 0573 – 288 800 E-mail: voertaal@forfarmers.eu www.forfarmers.nl

klanten voortaan anders benaderen?

Rendementsverbetering op het

Jan Potijk, directeur van ForFarmers

boerenbedrijf zal daarom altijd ons

Nederland, geeft tekst en uitleg. “We

hoofddoel zijn.” Een beter rendement is

willen aan veehouders en aan de

echter niet los te zien van twee andere

Overname van artikelen is mogelijk na toestemming van de redactie en met bronvermelding.

samenleving nog duidelijker maken

factoren die bepalend zijn voor de

waar we voor staan en wat ze van ons

toekomst van de veehouderij: een

kunnen verwachten.”

steeds betere diergezondheid en

Gedrukt op milieuvriendelijk papier.


Column

erij draait om mensen

Spannende tijden…

Hoe verhoudt ‘For the Future of Farming’ zich tot ‘The Total Feed Business’, de slogan onder het logo van ForFarmers? “The Total Feed Business staat en blijft. Het geeft aan dat ForFarmers focust op voeroplossingen. Of het nu gaat om mengvoer, grondstoffen, bijproducten, ruwvoer of de teelt daarvan; wij willen de producten leveren die het beste passen op het bedrijf van elke klant. Onze specialisten zijn als geen ander in staat om, op basis van de doelstellingen van de klant en diens specifieke bedrijfs­ situatie, hierin het beste advies te geven met hetzij standaardproducten of maatwerkoplossingen. Het gaat hierbij dus om wát wij doen. Met ‘For the Future of Farming’ voegen we hier iets belangrijks aan toe, namelijk waar wij voor staan. En dat is de continuïteit en gezondheid van de bedrijven van onze klanten, een gezonde toekomst voor de agrarische sector en een duurzame voedselproductie.”

lijker zichtbaar. Potijk: “Wij geloven in een gezonde toekomst voor de agrarische sector en willen daar maximaal aan bijdragen. Met ‘For the Future of Farming’ laten we zien dat alles wat wij doen gericht is op verbete­ ring van het rendement, de diergezond­ heid en de efficiëntie. En daarmee op de continuïteit van het boerenbedrijf. Dat gaat voor ons boven alles: zonder boeren is er geen ForFarmers.”

spanning en emotie. Een winter waarin met name enkele individuele bedrijven flinke klappen moesten incasseren. Klappen die echter onze hele sector hebben geraakt. En we zijn er niet vanaf. We zullen de komende jaren terdege rekening moeten blijven houden met vogelgriep. Als ForFarmers hebben we strikte hygiëne­ protocollen nageleefd en vervoers­ maatregelen genomen. Samen met de pluimveehouders en andere partijen in de keten hebben we gekeken hoe we zaken zo goed mogelijk kunnen oplossen. Vanwege het geldende bezoekverbod kon onze buitendienst de boer niet op. Met behulp van moderne communicatietechnieken (o.a. filmpjes via WhatsApp of FaceTime vanuit de stal) was het toch mogelijk om onze klanten bij te staan en te adviseren. We beseffen dat de invloed van ForFarmers op het hele proces rondom vogelgriep marginaal is, maar dat neemt niet weg dat we als sector in zijn geheel

verhoging van de efficiëntie. En dat maakt ForFarmers nu nog nadrukke­

Het was een winter vol

oplossingen moeten zien te vinden, hoe Wat gaan veehouders daar van merken? “For the Future of Farming drukt uit wat wij al jaren doen en nastreven. De veehouder zal merken dat we die lijn met volle inzet blijven volgen door steeds die oplossingen te bieden die

we in de toekomst omgaan met de vraagstukken rondom AI. ForFarmers neemt graag deel aan deze discussie. For the Future of Farming! Richard Dijkstra Directeur Pluimvee

voor zijn bedrijf het beste werken. En die dus nodig zijn voor een gezonde toekomst. Hiervoor investeren we in Vervolg op pagina 4

Reageren?

Mail naar voertaal@forfarmers.eu

3


4

Waarom kiest een Nederlands bedrijf als ForFarmers voor een Engelse slogan? Ten eerste is ForFarmers behalve in Nederland ook actief in België, Engeland en Duitsland. Dan is het natuurlijk wel zo goed om met een slogan te werken die in elk land begrepen wordt. Bovendien mogen we best laten zien dat we een internationaal bedrijf zijn. Daarnaast heb ik de indruk dat de boodschap ‘For the Future of Farming’ in geen enkele taal zo kort en krachtig kan worden verwoord als in het Engels.

Zonder boeren is er geen ForFarmers We gaan daar overigens niet verder in dan nodig, de drie pijlers onder onze nieuwe slogan drukken we uit in helder Nederlands: een beter rendement, “Continuïteit gaat boven alles, zonder boeren is er geen ForFarmers”, aldus Jan Potijk.

gezondere veestapel en hogere efficiëntie.”

partner zijn die intensief met de

Wat is jouw eigen drijfveer om te willen

vee­­houder samenwerkt aan een beter

werken voor een bedrijf dat staat voor

het beste aanbod van standaard- en

rendement, een kerngezonde veestapel

‘For the Future of Farming’?

maatwerkvoer, zetten we de beste

en verhoging van de efficiëntie. Op het

“Ik ben inmiddels al heel wat jaren

specialisten in op het boerenbedrijf

boerenerf focussen we ons daarom niet

actief voor ForFarmers. In alle functies

en werken we met innovatieve

alleen op rantsoensamenstelling en

die ik heb gehad ging het erom het voor

programma’s die onze klanten helpen

advisering, maar ook op het stellen van

de klant zo goed mogelijk te doen. Dat

om doelen te stellen en prestaties te

doelen, het bepalen van een aanpak en

was zo toen ik als voorlichter begon en

monitoren. Agroscoop is daar een

monitoring van de voortgang. Gezien de

dat is, nu ik directeur ben, nog steeds

goed voorbeeld van.”

groeiontwikkelingen en de complex­iteit

zo. De bedrijven van onze klanten

Vervolg van pagina 3

van agrarische bedrijven en het grote

worden steeds groter en professioneler.

Gaat de rol van de specialist die op het

belang van het maken van de juiste

Ik ontleen er veel plezier aan om

boerenbedrijf komt veranderen?

keuze, zien we de rol van onze

ForFarmers steeds weer te verbeteren

“Onze klanten geven aan dat ze

specialisten alleen maar belangrijker

en ons bedrijf samen met onze klanten

behoefte hebben aan een betrouwbare

worden. Het binden van de beste

steeds verder te laten groeien. Eigenlijk

sparringpartner met kennis van zaken.

mensen aan ons bedrijf en het continu

moeten we niet alleen de beste partij

Dat is ook logisch, want veel vraag­

trainen en opleiden van specialisten

zijn voor de klant van vandaag maar ook

stukken rond voer, diergezondheid en

heeft daarom topprioriteit binnen

voor de klant van morgen. Daarom

bijvoorbeeld (mest)wetgeving zijn

ForFarmers. We houden ons bezig met

spreekt ‘For the Future of Farming’ mij

tegenwoordig te ingewikkeld om in je

dieren en voer, maar het zijn natuurlijk

erg aan.”

eentje op te lossen. Wij willen de

de mensen die het succes maken.”


5

Column Yvon Jaspers

Voor de toekomst van boeren De laatste maanden heb ik weer veel tijd

Ik denk het niet. Ik geloof heel erg in jullie

Mensen zijn op zoek naar eerlijk en

doorgebracht op agrarische bedrijven

als Nederlandse boer. Ik denk dat jullie

gezond. Daar zijn jullie het symbool van.

over de hele wereld. Veehouders in

vooruitlopen op wat er in de wereld

Burgers zitten te wachten op jullie

Frankrijk, Amerika en Canada, akkerbou-

gebeurt op agrarisch gebied. De kennis in

verhaal. Nederlandse burgers willen

wers in Oost-Europa en aquacultuur in

Nederland over efficiëntie, over voeding,

Nederlands eten van Nederlandse

Afrika. Het heeft me aan het denken

over milieu, over dierenwelzijn is zo groot,

boeren. Van jullie dus.

gezet.

ik heb er alle vertrouwen in dat we daar nog generaties mee door kunnen.

Soms hoor je mensen zeggen dat het

Hoe zal de toekomst van de boeren in

Regelmatig krab ik mezelf achter de oren

voedsel van de toekomst alleen maar

Nederland eruitzien? Is er eigenlijk wel

als ik in Amerika over een boerenbedrijf

prijsknallers en kant-en-klare happen

toekomst voor die Nederlandse boer? Of

loop. Oké, er is ruimte, er mag veel, maar

zullen zijn. Maar ik geloof in het tegen-

gaan we straks met z’n allen dat vliegtuig

veel bedrijven kunnen niet tippen aan die

overgestelde. Ik geloof dat de toekomst

in op zoek naar de ruimte en het land-

van jullie. Hier in Nederland wordt bij

juist bij jullie op ‘t bedrijf ligt. Voor mij is

schap met letterlijk en figuurlijk meer

wijze van spreken over elk voerkorreltje

het een groot cadeau dat ik zo vaak over

vrijheid. Minder regels en minder wetten.

nagedacht, daar ligt er behoorlijk veel

jullie schouder mee mag kijken. Dat ik

Een land waar we er vrolijk en vrij op los

voer naast de bak.

mee mag genieten van jullie vak en jullie

kunnen boeren?

vrijheid. Diep van binnen voel ik me eigenEr zijn nog zo veel kansen die niet benut

lijk een boerin. Weliswaar eentje zonder

worden. Dat merk ik elke dag. Het feit dat

eigen bedrijf, maar gelukkig wel met

er bijvoorbeeld zo veel mensen naar ons

talloze plekken om af en toe aan de

programma kijken betekent dat er

keukentafel aan te schuiven na een dag

bijzonder veel interesse is van de burgers

hard werken…

in jullie. En dan doel ik niet alleen op jullie liefdesleven. Haha. Mensen willen ook weten wat ze eten, ze willen hun kinderen laten zien waar voedsel vandaan komt.

Yvon Jaspers MEER YVON WWW.TROTSOPBOEREN.NL


6

Bedrijfsreportage

Enthousiast over de vleeskuikenhouderij

met een ster Met het 1 ster Beter Leven keurmerk hebben Albert en Lena Hemken een concept gevonden dat hen nog meer plezier in het werk geeft.

In Börger, in het noorden van het

Moderne stal

met 56 dagen op een gewicht van minder

Duitse Eemsland, ligt enigszins achter-

Al bij de eerste aanblik valt op dat het

dan 2500 gram afgeleverd aan een

af de moderne vleeskuikenstal van de

bepaald geen standaard kuikenstal is:

Nederlandse pluimveeslachterij.

familie Hemken. In de in 2012 voltooide

de stal heeft een grote overdekte

stal groeit intussen de 16e cyclus

uitloop, ofwel wintergarten, die de

langzaam groeiende vlees­kuikens op.

dieren door openingen in de stalwand

Het houden van vleeskuikens met een

naar hartenlust kunnen betreden om

1 ster Beter Leven keurmerk, bevalt de

er frisse lucht te happen en de zon op

familie Hemken bijzonder goed.

te zoeken. Dat Lena Hemken hart voor

‘Je ziet direct aan de kuikens of het goed met hen gaat’

pluimvee heeft, blijkt ook uit de vers

Niet elk ras is geschikt als trage groeier.

Al meer dan 25 jaar houdt Albert Hemken

beplante bloembakken die de venster-

De familie Hemken zet de Hubbard 757

in Börger vleeskuikens. De ervaren

banken van de ingang sieren. We

naar tevredenheid in. Dit robuuste kuiken

vleeskuikenhouder en zijn jonge, tempe-

bereiken de stal via een tot aan het

groeit langzamer zodat het streefgewicht

ramentvolle dochter, die destijds net de

plafond betegelde voorruimte die

behaald kan worden.

opleiding tot landbouwkundige met

voldoet aan de hoogste hygiëne­

succes had afgemaakt, liepen met het

standaarden.

idee rond om nog een vleeskuikenstal

Gezonde darm Ook het voer moet op de langzame groei

buiten het dorp te bouwen. “Toen

Vitale dieren

zijn afgestemd. Het concept schrijft een

ForFarmers bij ons het Ster-concept

De bijna 30.000 dieren maken een zeer

100% plantaardig voer voor met een

introduceerde, was de beslissing snel

vitale indruk. Aanvankelijk zijn ze ietwat

graanpercentage van ten minste 70%.

genomen om de nieuwe stal volgens de

terughoudend, maar al snel worden ze

Lena Hemken voert de dieren tot en

criteria van het 1-ster-systeem van het

nieuwsgierig. Ze hebben een leeftijd van

met 5 fasen met Forza WelFair-voer, dat

Nederlandse dierenbeschermings­concept

36 dagen en daarmee tweederde van de

ForFarmers speciaal voor traag groei-

‘Beter Leven’ te bouwen.”

ronde achter zich. Want ze worden pas

ende kuikens heeft ontwikkeld.


Bedrijfsprofiel Hemken GbR, Börger Dieraantallen: 25.000 vlees­kuikens (in twee oude stallen) en circa 30.000 vleeskuikens (nieuwe stallen) Akkerbouw: 70 ha (hoofdzakelijk tarwe en mais) Ronde: 56 dagen Gem. aflevergewicht laatste ronde: 2.364 gram Voer: fase 1 t/m 5 Forza WelFair Voederconversie: 1: 2,06 Uitval: < 2 %

bewegingsvrijheid. Als afleidings­

niets heeft zij direct naast de stal een

materiaal zijn er strobalen. Bovendien

kantoor ingericht. De technische

wordt dagelijks graan gestrooid. Dat

resultaten noteert ze dagelijks. Na afloop

komt tegemoet aan het natuurlijke

van elke ronde analyseert zij de gegevens

gedrag van de dieren; net als het

met het analyse- en monitoringspro-

natuurlijke dag-nachtritme met daglicht

gramma Agroscoop® van ForFarmers.

en een 8 uur durende duisternis. “Dat

De analyse daarvan vormt de basis voor

het goed gaat met de dieren, blijkt niet in

de besprekingen met Georg Cloppen-

de laatste plaats uit de lage uitvalpercen-

burg. De vleeskuikenhoudster wil echter

tages die zelden boven de 2% liggen.

niet alleen wedijveren met de resultaten

Daar komt bij dat we nauwelijks nog anti-

van de internationale ForFarmers-klan-

biotica inzetten. In de laatste 12 maan-

ten. Ook de regionale classificatie van

den konden we zelfs helemaal afzien van

haar bedrijf vindt zij belangrijk. Daarom

het gebruik van antibiotica“, benadrukt

verwerkt zij de gegevens bovendien in

de gepassioneerde pluimveehoudster.

een analyseprogramma van de adviesgroep Aschendorf/ Hasselbrock,

Monitoring

werkgroep vleeskuikens.

Tweemaal per dag gaat Lena Hemken “Het structuurvoer, dat rijk is aan

naar de stal en controleert de water- en

Meer werkplezier

voedingsvezels, stimuleert de activiteit

voerconsumptie evenals de spijsverte-

De overstap naar langzaam groeiende

van de spiermaag en bevordert een

ring aan de hand van de mest van de

vleeskuikens is voor Albert en Lena

goede darmgezondheid. Dat blijkt ook uit

dieren. “Als hier iets niet klopt, moet er

Hemken de moeite waard geweest. “De

het droge strooisel en de zachte en

snel worden gehandeld.“ Bij haar

Duitse kwaliteitsstandaard van de

onberispelijke voetzolen van de dieren“,

stalbezoeken controleert zij bovendien de

conventionele vlees­kuikenhouderij is al

legt Georg Cloppenburg uit, de vlees­

kropvulling en voetzolen van de dieren.

zeer hoog. Met het ‘Ster-concept’ hebben

kuikenspecialist van ForFarmers die het

“Je ziet direct aan de kuikens of het goed

we echter een concept gevonden dat ons

bedrijf begeleidt.

met hen gaat. Hiervoor is slechts een

nog meer plezier in het werk geeft“,

opmerkzame blik en gevoel voor de

besluit Lena Hemken het interview.

Lage verliezen

dieren nodig“, legt zij uit. Maar de

De maximale bezettingsdichtheid van

ambitieuze landbouwkundige houdt ook

25 kg per m² biedt de dieren veel

altijd de gegevens in het oog. Niet voor

Albert en Lena in de wintergarten.

Ook de dieren varen wel bij het 1 ster Beter Leven concept; ze zijn vitaal en nieuwsgierig.

7


8

Klantenservice

De specialist

Eén loket voor al uw bestellingen Sinds 15 november jl. zijn de Klantenservice van ForFarmers Nederland en de activiteiten van ForFarmers DML samengevoegd. Hierdoor is er nu één loket waar u als klant terecht kunt voor voerbestellingen en vragen. Waarom deze aanpassing? ForFarmers wil agrarische

verruimd: de Klantenservice is

onder­­nemers een totaal­oplossing

doordeweeks een uurtje langer

bieden, een optimale mix van

geopend en nu ook op zaterdag­

mengvoer, enkelvoudige grond-

ochtend bereikbaar. Kortom:

stof­fen, drinkwatertoepassingen,

kennisbundeling en meer gemak

aflei­dings­materiaal, zoals pikstenen

en service voor u als klant.

en luzernebalen, en strooisels; exact afgestemd op wat u voor uw bedrijfsvoering nodig hebt. Voorheen werkten we met verschil-

Bereikbaarheid Klantenservice:

lende loketten. Nu zijn alle

De Klantenservice Pluimvee is

onder­delen – en daarmee ook alle

bereikbaar op maandag tot en met

kennis – bij elkaar gebracht.

vrijdag van 8.00 uur tot 18.00 uur en op zaterdagochtend van

Het voordeel is duidelijk: er is nu één

8.00 uur tot 12.00 uur.

aanspreekpunt voor het totale pakket aan Total Feed-producten en voor alle

Telefoonnummer:

vragen. Ook zijn de openingstijden

+31 (0)88 024 8050

ZIE OOK WWW.FORFARMERS.NL

E-mail: pluimvee@forfarmers.eu

Van linksachter met de klok mee: Joost Sparla, Theo Schamp, Jaap Zo

Team Nutritie & Innovatie

Voeroplossing betere prestat Het Nutritie & Innovatie Centrum (NIC) ondersteunt klanten en collega’s van ForFarmers op het gebied van voeding. Het is de afdeling waar veel samenkomt en veel onderzocht wordt. Hoe ziet het team Pluimvee eruit en waar houdt het zich zoal mee bezig? De aansturing van het team is in handen van Joost Sparla. Als Marketing- en Technisch Directeur Pluimvee is hij verantwoordelijk voor de

De klantenservice Pluimvee van ForFarmers

ontwikkeling en marketing van pluimveeprogramma’s en producten.


• Lang levende leghennen. Door de genetische vooruitgang blijven leghennen steeds langer hoogpro-

Samenstelling team NIC Pluimvee

ductief en worden ze langer aange-

Het team Pluimvee telt vijf nutritio-

houden. In de onderzoeken stemmen

nisten. Zij zijn verantwoordelijk voor

we de voeding zo af, dat de hennen

de technische ondersteuning van de

gezond en fit de eindstreep halen.

buitendienst met betrekking tot het

• De voetzoolscore bij vleeskuikens is een belangrijk welzijnsaspect. We

voer en hebben elk een eigen aandachtsgebied:

hebben hier al veel onderzoek naar gedaan, maar het is een complex

•  Jaap Zonneveld:

probleem wat aandacht blijft vragen.

 vleeskuiken­voeders in Neder-

• Optimalisatie van de voeding voor

land en België. Dit omvat zowel

langzaam groeiende vleeskuiken­

de voeders voor het conventio-

rassen. Hierover is nog weinig

nele segment als voor de

bekend omdat er bijna geen onder-

conceptkuikens (zoals welzijns-

zoek naar gedaan is. In het

concepten en traag groeiende

onderzoeks­programma zoeken we

kuikens).

naar de juiste voersamenstelling zodat de kuikens niet harder groeien

•  Corine Walvoort:

dan binnen de concepten is toege-

leghennen­voeders in Nederland

staan en verder proberen we de

en de biologische pluimvee­

voerefficiëntie te verbeteren.

voeders van Reudink.

• Aminozuur-nutritie vleeskuikens.

onneveld, Albert Dijkslag, Steve Wilson, Corine Walvoort.

e Pluimvee

gen voor ties in de stal Wat zijn belangrijke onderzoeken en projecten waarmee jullie bezig zijn? “We hebben een heel scala aan onderzoeken. Daarbij is er altijd een bepaalde balans tussen onderzoeken met resultaten op de korte termijn en op de lange termijn: we willen klanten nu goed ondersteunen, maar we willen ook op de lange termijn vernieuwend zijn. Enkele voorbeelden: • Niet-snavelbehandelde leghennen. Hier zijn we al een aantal jaren mee bezig, waarbij we veel leren over de voeding en het management van niet-snavelbehandelde hennen.

Hierin optimaliseren we de eiwit­

• Theo Schamp:

voeding van vleeskuikens voor een

leghennen­voeders in België en

betere groei-efficiëntie met een

de opfok- en vermeerderings-

beter rendement.

voeders in Nederland en België.

• Young Animal Feed. Onderzoek naar de voedingsbehoefte van heel jonge

•  Steve Wilson:

kuikens om een goede en gezonde

alle pluimvee- en varkensvoe-

opstart van een koppel te realise-

ders in het Verenigd Koninkrijk.

ren.” •  Albert Dijkslag: Wat mogen pluimveehouders van de

 is als Innovatiemanager

resultaten verwachten?

Pluimvee en nutritionist

“Al deze onderzoeken leveren gegevens

Duitsland verantwoordelijk

op die ForFarmers meestal direct

voor het onderzoeks- en

toepast in de voeders. Hiermee verbete-

ontwik­kelingswerk van het

ren de prestaties en/of gezondheid en

team. Hij voert innovatie­

welzijn van de dieren. En dat resulteert

projecten uit met het

vervolgens in een beter rendement voor

bijbehorende onderzoek.

de pluimveehouder.”

Als nutritionist is hij verant­ woordelijk voor de samenstellingen van de pluimveevoeders die in Duitsland worden geproduceerd.

9


10

Stalklimaat

‘Stalklimaat is maatwerk’ Ruud van Wee: “Extra aandacht voor stalklimaat is geen overbodige luxe.”

In de pluimveehouderij is geen enkele

voetzoolscore. Houd daarom voortdurend

voldoende ventilatie noodzakelijk, ook in

stal hetzelfde. Zo is een scharrelstal

het stalklimaat in de gaten. Het voorkomt

de wintermaanden. Bij een goed stal­

voor legkippen niet te vergelijken met

problemen en verbetert uw rendement.

klimaat is er altijd voldoende frisse lucht

een volièrestal en ook een stal met vrije

en mag je in de stal niet of nauwelijks

uitloop is weer compleet anders.

Goede luchtsamenstelling

Hetzelfde gaat op voor vleeskuiken-

Een goed stalklimaat hangt dus af van de

en ouderdierenstallen. Daarom is

luchtsamenstelling én de luchtstroming.

Juiste luchtstroming

stalklimaat maatwerk. Een slecht

Deze aspecten gaan vaak hand in hand.

De luchtstroming in de stal wordt mede

stalklimaat kost geld. Extra aandacht

Voor een goede luchtsamenstelling is

bepaald door de stand van de inlaat­

ammoniak ruiken.

hiervoor is dus geen overbodige luxe. Problemen met het stalklimaat komen met name voor in de maanden september tot en met april. Als gevolg van een slechte luchtsamenstelling en een verkeerde luchtstroming zien we bij leghennen extra uitval, meer buiten­ nesteieren en nat strooisel. Bij vlees­ kuikens uit zich dit in tegenvallende resultaten, natter strooisel, meer afkeuringen en een verhoogde

Ventilatienormen voor alle pluimveesectoren Buitentemperatuur

-10°C

0°C

+10°C

Bandbreedte

7

6

5

Minimum ventilatie (m3 per kilo per uur)

0,75

1

1,25

Minimum ventilatie (m3 per kilo per uur) WelFair kuikens

0,6

0,8

1

Onderdruk (Pascal per meter stalbreedte)

1,2

1

0,8

Let op: deze vuistregels zijn indicatief en kunnen per stal verschillen!


kleppen, de onderdruk in de stal en het

de eier- en de mestband. Daarnaast kan

binnenkomende lucht. Met behulp van

ventilatieniveau. Als één van deze drie

er ook onvoldoende ruimte tussen de

rookproeven kan worden uitgezocht hoe

aspecten ontregeld is, heeft dat direct

hennen en het dak van de stal zijn.

de luchtstroming in de stal verloopt.

invloed op de luchtstroming. Een

Binnenkomende lucht kan dan niet of

verstoring van de luchtstroming kan o.a.

onvoldoende via het dak het midden van

Twijfels over het stalklimaat?

ontstaan doordat lucht op ongewenste

de stal bereiken en zich geleidelijk

Vraag uw specialist om advies. Hij helpt u

plaatsen binnenkomt, bijvoorbeeld bij

mengen met de warme stallucht. Het

graag bij de controle van de lucht­

slecht sluitende uitloopopeningen, bij

gevolg is tocht op de dieren en een

samenstelling en kan met een rookproef

ventilatoren die buiten gebruik zijn en bij

slechte verdeling van de verse

de luchtstroming in uw stal bepalen.

Tips voor een goed stalklimaat Leghennen en ouderdieren • Beperk de temperatuurschommelingen door de minimum- en maximumtemperatuur in de stal extra te controleren en zo nodig de instellingen in de klimaatcomputer aan te passen. Wordt de staltemperatuur te laag, verlaag dan de minimumventilatie. Zorg wel dat de dieren voldoende verse lucht krijgen. Tevens is het raadzaam om de bandbreedte met enkele graden te verhogen. • Bij opvang van jonge dieren dienen de stal en inventaris minimaal 15°C te zijn. Zeker in de winterperiode is verwarmen vóór opzet van de dieren noodzakelijk, evenals goed ventileren om eventuele schadelijke gassen (o.a. CO2) te verwijderen. • Blijft de buitentemperatuur onder de 10°C, sluit dan handmatig een gedeelte van de inlaatventielen. Let op dat de nog geactiveerde ventielen voldoende open staan voor een goede luchtstroom. Dit voorkomt koude luchtval. Vuistregel is dat de ventielen minimaal twee vingers dikte (ca 5-10 cm) open moeten staan. Geeft dit onvoldoende onderdruk, gebruik dan minder ventielen. Let ook op leklucht. Dat is lucht die op ongewenste plaatsen binnenkomt. Bij legkippen komt dit vooral voor bij de mest- en eierbanden en eventuele uitloopopeningen. • Is er mestbandbeluchting, zorg dan dat de inblaaslucht minimaal 16-18°C is. Een te lage temperatuur kan tocht onder de dieren veroorzaken. • Verhoog de streefwaarde onderdruk bij een lage buitentemperatuur. Richtlijn: +0,1 Pascal per °C indien de buitentemperatuur lager wordt dan 15°C. Controleer met een rookproef of de lucht goed in de stal komt. Vleeskuikens • Stel de relatieve vochtigheid (RV) en temperatuur op de curves zo in als vermeld op de ForFarmers begelei­dingskaart. Bij een te hoge RV in de stal wordt het strooisel vochtig en verslechteren de voetzolen. Dat geeft meer kans op afkeur in de slachterij. • Vanaf circa 7 dagen geldt de vuistregel: de som van temperatuur en RV mag niet hoger zijn dan 90 punten plus de leeftijd in weken. Voorbeeld: Leeftijd 21 dagen, temperatuur 25⁰C; RV 70%. RV plus temperatuur = 95. Norm is 90 plus 3 (leeftijd in weken). Conclusie: RV is te hoog, dus meer ventileren. • De verdeling van de kuikens in de stal geeft aan of de temperatuur juist is.

MEER TIPS? WWW.FORFARMERS.NL/STALKLIMAAT

Gebruik van inlaatventielen bij vleeskuikens Leeftijd (dagen)

Gebruik ventielen

0 tot 4 dagen

Spanning van de ventielen halen

5 tot 7 dagen

1 open 7 dicht

8 tot 14 dagen

1 open 3 dicht

15 tot 28 dagen

1 open 1 dicht

29 dagen en ouder

Alle ventielen gebruiken

Bij lage temperaturen (< 0°C) kan langer met minder ventielen worden gewerkt. Minimum opening is 3-5 centimeter, bij meer dan 40% klepopening meer ventielen openen. Kijk met een rookproef of de lucht goed binnenkomt en zich verdeelt.

11


12

Voetzoollaesies

Goede voetzolen, goed voor de dieren en uw portemonnee!

Met Forza FeetFit werkt u doelgericht aan gezonde kuikens op droog strooisel.

Het is de grote uitdaging in de koude

ventileren, aan de andere kant wil je zo

zoollaesies leidt tot een betere groei en

maanden: hoe houd je ook dan de

veel mogelijk vocht kwijt en dus méér

voederconversie. Maar dat niet alleen:

voetzolen perfect? Met Forza FeetFit

ventileren. De beste oplossing voor dit

het levert ook een betere product-

van ForFarmers kunt u deze uitdaging

dilemma is: veel stoken en veel ventile-

kwaliteit op, omdat borstbevuiling,

aan: een integrale aanpak bestaande

ren. In tijden van hoge energieprijzen en

borstirritaties en hakdermatitis veel

uit advies, management en voer die

druk op de marges is dit niet de ideale

zorgt voor meer sturing op darmge-

oplossing. Toch is goede strooiselkwali-

zondheid en dus een betere strooisel-

teit erg belangrijk, want te natte stallen

kwaliteit. Het resultaat: gezonde

vergroten het risico op voetzoollaesies.

kuikens op droog strooisel.

En dat gaat ten koste van de technische resultaten en kost geld.

Elke pluimveehouder kent het dilemma:

Voorkomen voetzoollaesies leidt tot gezondere dieren minder voorkomen. En dat zorgt weer

aan de ene kant wil je zo veel mogelijk

Recent onderzoek toont aan dat het

voor minder afkeuringen in de

de warmte binnenhouden, dus weinig

voorkómen of terugdringen van voet-

slachterij. Tel uit je winst!


Dit bepaalt de strooiselkwaliteit De vochtbalans - het verschil tussen aan- en afvoer van vocht bepaalt of strooisel nat wordt of droog blijft. De volgende factoren zijn van invloed: • Waterlijnen • Ventilatie • Verwarming • Strooisel en waterbindend vermogen • Diergezondheid • Darmgezondheid

Aandachtspunten & tips Verschillende factoren zijn van invloed op het ontstaan van voetzoollaesies. We geven u de meest kritische punten om op te letten en enkele tips om alvast mee te nemen: • Grondige reiniging en grondige desinfectie (in relatie tot ziektedruk in voorgaande ronde). • Strooiselsoort (eerste keus is houtkrullen). Stabielere vertering

dieren zullen zich prettiger voelen en

Speciaal voor pluimveehouders die

uiteindelijk komt dat tot uitdrukking in

extra aandacht willen geven aan

betere technische resultaten en minder

gezonde voetzolen, heeft ForFarmers

afkeuringen. Onder de streep haalt u

(vanaf dag 4 klein en vast met

Forza FeetFit ontwikkeld. Deze aanpak

daarmee voorspelbaar topresultaat met

wit kopje).

omvat advies, managementmaatregelen

werkplezier!

en voeders waarmee een stabielere Wilt u meer weten over hoe u uw stallen

de FeetFit-voeders zijn o.a. functionele

zo droog mogelijk houdt en daarmee

vezels opgenomen, die de ontwikkeling

voetzoollaesies voorkomt of terugdringt?

en het functioneren van de spiermaag

Neem contact op met uw ForFarmers-

stimuleren, en hoogverteerbaar eiwit.

accountmanager of -specialist.

strooiselkwaliteit en de voetzolen. De

0 (minimaal 28 graden Celsius). • Mestkwaliteit in de eerste week

• Minimumventilatie eerste 20 dagen (95% van de ventilatie

vertering bij het dier wordt verkregen. In

FeetFit heeft een positief effect op de

• Temperatuur van de vloer op dag

dient om vocht af te voeren).

13


14

Leghennen

Voorspelbaar succes begint bij de opfok Een nieuwe perfecte kruimel voor de opstart van leghennen: de Opfok Pre Start.

ForFarmers werkt continu aan

In de legperiode komen de koppels

verbetering en innovatie van haar

gevoerd met Opfok Pre Start eerder en

Opfok Pre Start

voeders. Zowel bij vleeskuikens als

meer gelijktijdig in productie. Opfok Pre

De belangrijkste voordelen:

vleeskuikenmoederdieren hebben we

Start voorkomt daarmee verschillen in

• De kruimel is vanwege de

bij de opstart van de eendagskuikens

de voedingsbehoefte van de hennen in

deeltjes­grootte en structuur

ervaring opgedaan met prestartvoer.

het koppel. Ook bevinden de hennen

makkelijk op te nemen door

Op basis van deze ervaringen,

in het koppel zich allemaal in dezelfde

het kuiken.

gecombineerd met vragen van onze

productiefase. Dankzij deze uniforme

klanten en wetenschappelijk onderzoek

ontwikkeling van de jonge leghennen

kruimel is homogeen waardoor

naar de behoeften van de hen, is een

kan er eenvoudiger worden geschakeld

het kuiken het voer niet

nieuwe perfecte kruimel voor de

tussen de verschillende VitaFocus

selectief opneemt.

opstart van leghennen ontwikkeld: de

voerreeksen.

Opfok Pre Start.

• De samenstelling van de

• Gezondere en snellere darmontwikkeling.

Optimaal productieproces

• Er treedt minder vermorsing

De Opfok Pre Start onderscheidt zich

Het produceren van de perfecte

van gewoon startvoer door specifieke

opfokkruimel vergt jarenlange ervaring

grondstofkeuzes, een aangepast

en een optimaal productieproces. “De

nutriëntenniveau en de vorm van het

perfecte kruimel produceren is voor ons

bedrijfsleider van de productielocatie

voer. De combinatie van deze drie

een dagelijkse uitdaging. We stemmen

in Delden. “Een te harde kruimel leidt

factoren leidt tot een betere en meer

hiervoor het productieproces optimaal

tot een lagere voeropname. Maar is

uniforme start van de opfokkuikens.

af op de receptuur”, vertelt Edgar Bos,

de kruimel te zacht, dan krijg je bij het

op dan bij korrels.


versnijden weer te veel gruis en meel.

In de eerste 17 levensweken van de

We hebben als productie intensief

leghen verandert er veel in het dier.

met het Team Nutritie & Innovatie

In hetzelfde tempo verandert ook de

samengewerkt om de ideale oplossing

nutritionele behoefte van de hen.

te vinden. Zo zijn we erin geslaagd een

In 2016 10 miljoen opfokhennen in Nederland aan ForFarmers voer

perfect evenwicht te creëren tussen hardheid en slijtvastheid. Dit levert een kruimel op van zeer hoge kwaliteit.” Goede prestaties vallen op De uitmuntende prestaties van leghennen gevoerd met de VitaFocus

Het VitaFocus Opfok assortiment speelt

voerreeks blijven niet onopgemerkt.

heel precies in op deze veranderende

Ook in de opfok wordt het VitaFocus

behoeften van de jonge leghen en legt

voerassortiment veelvuldig ingezet. “In

daarmee de basis voor topresultaten

2016 zijn alleen al in Nederland meer

tijdens de legperiode.

dan 10 miljoen leghennen opgefokt op

Vernieuwde VitaFocus-aanpak ForFarmers optimaliseert haar voerassor­ timent voortdurend. Zo introduceerden we medio 2016 de vernieuwde VitaFocus voedingsaanpak voor onbehandelde leghennen. Hiermee spelen we in op het verbod op snavelbehandeling en op de trend om hennen langer in productie te houden. De belangrijkste aanpassingen zijn gedaan in het voer voor de opfok- en transitiefase tot circa 30 weken. De structuur en de grondstofsamenstelling zijn geoptimaliseerd en specifieke additieven ondersteunen de maag-, darm- en levergezondheid. Uiteindelijk resulteren deze aanpassingen in nog minder uitval en een optimale gezondheid van de

ForFarmers voer”, aldus Nanko van der

opfokhen, wat zich vertaalt naar robuuste en

Wens, verkoopleider Legpluimvee bij

lang productieve leghennen.

ForFarmers.

In de praktijk...

Herwin Lichtenberg:

‘ForFarmers denkt echt met ons mee’ Herwin Lichtenberg

Herwin Lichtenberg, zelfstandig opfok-

Kansen

we werden geconfronteerd. Hiermee doel

ker en houder van scharrel­leghennen

De broers hebben een scherp oog voor

ik op de overgang naar onbehandelde

in het Limburgse Koningsbosch, nam

de kansen die de markt hen biedt. “Zo

snavels. ForFarmers was hierop

op zijn 17 samen met zijn broer het

waren we vijf jaar geleden een van de

voorbereid, zowel qua voer als qua

melkvee- en vleeskuikenbedrijf over

eerste Nederlandse pluimveehouders

managementadvies. Om die reden zijn

van zijn vader. Op een gegeven moment

met een vestiging in Duitsland. Het

we overgestapt. Het opfokvoer dat we

maakten de koeien en kuikens plaats

was een strategische keuze. Regionale,

nu gebruiken bevalt erg goed. Het is

voor kalkoenen en uiteindelijk zijn zij zo

traceerbare producten zijn in de Duitse

heel homogeen van samenstelling en

in de opfok en houderij van leghennen

markt een trend, maar het aanbod regi-

daarnaast fijn van structuur. De hennen

terechtgekomen.

onaal geproduceerde eieren is lager dan

nemen het daardoor zeer goed op. Als

de vraag. Wij zijn daar op ingesprongen.

het voer te grof is, raakt het kuiken

Momenteel bezitten de twee broers in

Ik ben er trots op dat wij daar een mooi,

het voer in de krop niet kwijt. Dit heeft

Koningsbosch twee opfokstallen met

goed lopend bedrijf hebben opgebouwd.

natuurlijk direct invloed op de groei van

een capaciteit van 80.000 opfokhennen

Mijn wens is dan ook om dit bedrijf in de

de opfokhen. Iedereen kan een kruimel

en een stal met 50.000 leghennen. “De

toekomst verder uit te bouwen.”

leveren, maar alleen ForFarmers kan

e

plotselinge overname van mijn vaders

ook een hoogwaardige kwaliteit kruimel

bedrijf heeft mij geleerd te relativeren

Meedenken over uitdagingen

en te denken in kansen”, vertelt

“Wij werken nog maar relatief kort met

Lichtenberg. “Het ondernemen zit mij

ForFarmers samen. We merkten dat

in het bloed en ik hou ervan mensen te

ForFarmers echt met ons mee wilde

enthousiasmeren.”

denken over de uitdagingen waarmee

maken”, vindt Herwin Lichtenberg.

15


Goed idee? Innovatiefonds

Kort nieuws

Agroscoop-bokaal

Heeft u een goed idee, waar ook collega

Opvallende prestaties nu ook in Duitsland beloond

boeren iets mee kunnen? Dien het dan in voor de Innovatieprijs van Boerderij en ForFarmers. Zo maakt u kans op een mooi geldbedrag om uw idee verder te ontwikkelen. Een innovatie hoeft niet ingewikkeld

ontvangst. Ze wonnen de onderscheiding

te zijn. Het gaat erom dat de innovatie

omdat ze het voor elkaar kregen hun

breed inzetbaar is en bijvoorbeeld leidt tot

Freiland leghennen in de afgelopen 3

de oplossing van een probleem of tot

jaar gemiddeld 47 eieren meer te laten

financiële besparingen.

produceren. Een prachtige prestatie. En bovendien produceerden ze zonder

Met haar baanbrekende idee voor

gebruik van antibiotica. De familie

een geurwerende overall won

Stenmans won bij de vleeskuikens.

Anne Groot Zevert niet alleen

Zij kregen de award omdat hun koppels

een mooie geldprijs maar

Waar Nederland zich weer opmaakt voor

vleeskuikens een gecorrigeerde voeder-

werd ze eind 2016 ook

een nieuwe editie van de uitreiking van de

conversie van 1.18 noteerden, met een

uitgeroepen tot Agrarisch

Agroscoopbokalen in april/mei, had

groei van meer dan 70 gram bij een

Innovator van het jaar.

Duitsland vorig najaar de primeur tijdens

gewicht van 2.532 gram.

Winnaars Agroscoop Duitsland.

de EuroTier. Leghennenhouders Julia en Eckhardt Jaeger namen daar de allereer-

Filmpjes van de winnaars: youtube.com/

ste Agroscoopbokaal voor deze sector in

user/ForFarmersNL/videos

Agenda 7 april:

14 & 15 juni:

Open dag bij legpluimveehouder

Symposium voor pluimveedierenartsen

Erwin Visscher, Dalfsen (onder 23 juni:

voorbehoud i.v.m. AI)

Ladies Day tijdens Mei:

Farm & Country Fair Aalten

Uitreiking Agroscoop Bokalen

Brok’nproat Ik heb vandaag weer een prachtei gelegd! Meer dan 80 gram, perfect ovaal, een gave schaal.

Sinds ze kan praten zoals ze gebekt is, werkt ze me enorm op mijn zenuwen!

Ik ben echt tot alles in staat… Gelukkig hebben we pikstenen.

0117NL

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN INSPIRATIE OP WWW.FORFARMERSINNOVATIEFONDS.NL


ForFarmers Voertaal pluimvee 2017 nr. 01