Page 1

EJAARGANGsNUMMERsMEI

5

FoodAwards: Bavaria wint, Joppie ‘speciaal’ ● AH mag het opnemen tegen Carrefour ● Vers in het midden, bij Deka ● Superunie-leden werken logistiek wel/niet samen ●‘Supermarkt promoot ongezond eten’ ● Emté wint kaasrapport

PETER VAN MOURIK

klaar bij C1000

01 cover 1

12-05-2011 14:28:57


ƌůĂƉĞƟŶĂΠŝƐǀĞƌŶŝĞƵǁĚ

Grotere blokjes, nog lekkerder! Kookin en w

ƌůĂƉĞƟŶĂΠŝƐǀĞƌŶŝĞƵǁĚ͘EŝĞƵǁĞ

l .arla.n e: www

ĞƌƉĂŬŬŝŶŐĞŶĞŶŐƌŽƚĞƌĞďůŽŬũĞƐǀŽŽƌ

zi

ŐŵĞĞƌƐŵĂĂŬ͘ĂĂƌnjŝũŶǁĞƚƌŽƚƐŽƉ͘ ĚĂƚůĂƚĞŶǁĞĚĞŬŽŵĞŶĚĞŵĂĂŶĚĞŶ ƌŬĞŶŽŽŬ͘DĞƚŽŶĚĞƌƐƚĞƵŶŝŶŐŽƉds ǀĞƌƐĐŚŝůůĞŶĚĞĂĐƟĞƐ͘ŽŐĞǀĞŶǁĞŝŶ ƐĂŵĞŶǁĞƌŬŝŶŐŵĞƚ^ŵƵůǁĞďŝŶĚĞ ŚĞĞƌůŝũŬĞnjŽŵĞƌŵĂĂŶĚĞŶũƵŶŝ͕ũƵůŝĞŶ ĂƵŐƵƐƚƵƐŵĂĂŶĚĞůŝũŬƐϭϬĞĞŶƐĞ ĚĞƐŝŐŶĞƌDEhŬŽĞůƚĂƐƐĞŶŵĞƚŝŶŚŽƵĚ ƚ͘ǁ͘ǀ͘ΦϭϬϬ͕ͲǁĞŐ͘ĞĂĐƟĞǁŽƌĚƚŽŽŬ ŽƉĚĞǀĞƌƉĂŬŬŝŶŐĞŶŐĞĐŽŵŵƵŶŝĐĞĞƌĚ͘ hŚŽĞŌŚŝĞƌĚƵƐŶŝĞƚƐĂĂŶƚĞĚŽĞŶ͘ Behalve zorgen voor voldoende ǀŽŽƌƌĂĂĚŶĂƚƵƵƌůŝũŬ͘

ƌůĂ&ŽŽĚƐĂŵďĂ

WƌŽĚƵĐĞŶƚǀĂŶŬĂĂƐƐƉĞĐŝĂůŝƚĞŝƚĞŶŝŶ^ĐĂŶĚŝŶĂǀŝģ

dĞů͘ϬϯϯϮϰϳϲϮϬϭ ǁǁǁ͘ĂƌůĂ͘Ŷů

Dichter bij de natuur™

Arla Foods voert o.a. de volgende merken:

02 adv.indd 2

12-05-2011 14:57:07


INHOUD

FKBBSHBOHtOVNNFStNFJ





4

Deze maand



Hoofdredactioneel: AH klem door franchisers

6

Personality’s

8

Formulecijfers GfK



Met Pim op straat



Superkijken: Vincent Braams (Nedac Sorbo)



Superunie-leden en logistiek



EFMI: Franchisers, innovatie en groei



Impressie FoodAwards



AH versus Carrefour

22

Carrefour Planet, reus in België



Verberne: Tesco en Delhaize over de vloer

26

Jaap Seidell & Jutka Halberstadt: supermarkten & ongezond



26

32



29

Ruzie met Rutte: ‘Send in the clowns’



Vers in het midden: Dekamarkt

32

Voor Peter van Mourik zit het erop bij C1000

36

Bij Evelyn aan tafel: Nick Visser (DGS)

38

Emté winnaar ‘kaasrapport’



Formule-atlas: Dirk/Bas/Digros



Snoep bij Lidl volgens SSZ

42

Scandinavische supers: Jacob’s



Ammerlaan: Broodprotest, einde bake-off

48

Impressie Challenge Awards



Je super uitbreiden vs. gemeente en omwonenden



Locatienieuws



Suzette’s TM: Hilhorst/Van der Beek (Foodprints)



Vleursvloer: Daily Foodstore



Productnieuws

3

FoodPersonality mei 2011

03 inhoud 3

12-05-2011 14:28:25


DEZE MAAND

Magnum en Marlies Aan de gang blijven met je merk, activatie heet dat, consumenten telkens opnieuw prikkelen met iets wat bij dat merk past. Het kan niet gek genoeg zijn, iets wat op het eerste gezicht vreemd en geforceerd lijkt, is een dag later alweer vanzelfsprekend. Groene jurkjes van Bavaria, kiezen voor Joppiesaus als je chipssmaak moet bedenken. Unilever is met ijsmerk Magnum ook altijd in de weer. En het gaat altijd richting erotiek, sinds iemand een koppeling heeft ontdekt tussen erotiek en chocola. De ster van de tv-serie ‘Desperate housewives’ overal als persoon bij Magnum-reclame, dat is de richting. En komende zomer. We zien hier links brand manager Sabrine Hugen van Unilever op de koffie bij lingerie-ontwerpster Marlies Dekkers. Helemaal rechts zien we iemand staan die de consument moet gaan verleiden. Om ijs te eten. ■

Na Plus ook Coop met forse winstdaling Investeringen in vestigingspunten kost niet alleen Plus Retail, maar ook Coop de helft van de winst. Eind maart maakte Sperwer de cijfers bekend. De winst flink was onderuit gegaan, zo’n 70%. Sperwer-directeur Jan Ferwerda liet weten dat dat kwam door ‘een programma van maatregelen ter ondersteuning van aangesloten ondernemers’ en ‘een aantal incidentele lasten met betrekking tot het ontwikkelen van nieuwe vestigingspunten’. Deze maand blijkt dat niet alleen Plus een forse winstdaling heeft moeten incasseren. Ook bij Coop is de winst gedaald, geen 70% weliswaar, maar nog altijd 50%. Coop-directeur Fred Bosch laat in een bericht weten dat het gaat om stijgende afschrijvingen en een afwaardering van goodwill bij het verwerven van nieuwe vestigingspunten. Vestigingspunten: dat is de gemeenschappelijke term in de verder verschillende verklaring van Sperwer en Coop. Zijn alleen Sperwer en Coop de partijen die een mindere winst moesten melden? Nee, ook Sligro. Alleen, de winstdaling bedroeg bij Sligro maar 5,5%. En die daling zat meer in de problemen met foodservice en out of home dan de supermarkten. ■

Zo veel AH bij C1000 John Valster, verantwoordelijk voor buying & merchandising vers bij C1000, was spreker op de uitreikingsavond van de Challenge Awards (van Caracter). Valster is deel van de redelijk grote groep C1000-directeuren en -managers die of rechtstreeks van AH af komen of er niet direct van af komen, maar er nog een werkgever tussen hebben zitten (Hema, Univeg, WE, Retail Network). Valster vertelde: C1000-ondernemers schrokken van de golf managers en directeuren die vanaf AH of met een AH-verleden bij C1000 binnenkwamen. Dé algehele huiver: “Allemaal AH’ers, dan wordt het allemaal te strak!” Volgens Valster echter hebben de C1000-directeuren er alles aan gedaan om dat imago te voorkomen. De rol van Valster komt trouwens nog aan bod in het interview van Peter van Mourik, buying & merchandising houdbaar bij C1000, vanaf blz. 32. ■

4

FoodPersonality mei 2011

05_Dezemaand hoofdredactie 4

12-05-2011 17:23:09


Gé Lommen, hoofdredacteur ge.lommen@foodpersonality.nl

Fruitbeschermers Rekbare beschermhoesjes van schuim, voor kwetsbare vruchten, zoals bij deze passievruchten. Hoe vaak zien we die in de Nederlandse supermarkt? Met kerst. Voor buitenbeentjes als nashiperen. Exoten die nauwelijks verkocht worden, duur zijn, of onbekend zijn en met feestdagen onderdeel worden van een voorafje. Carrefour gebruikt deze beschermhoesjes voor verschillende exoten, zoals we hebben gezien in de eerste Carrefour Planet in Mons/Bergen (zie verder op blz. 20). En dus niet alleen met kerst. Het gebruik van deze hoesjes schijnt verder in Azië meer voor te komen. Heeft ook te maken met: wil de retailer voor die afzonderlijke verpakking betalen of niet? En: vinden klanten deze extra bescherming milieuonvriendelijk? ■

AH klem door franchisers Albert Heijn en de franchisers van Albert Heijn lijken weer ver van elkaar verwijderd. Dat is lang niet altijd zo geweest. Het jubileumboek dat enkele jaren geleden werd uitgebracht, liet zien dat franchisers en AH door de jaren heen de nodige meningsverschillen hebben gehad. Ze kwamen echter bijna nooit openlijk naar buiten, alles werd via achterkamerpolitiek opgelost en daar voer iedereen achteraf wel bij. Die periode lijkt nu achter de rug. De conflicten of meningsverschillen tussen AH en de franchisers waren door de jaren heen ook zeer verschillend. Zo is het prijspeil van een formule – een klacht van de franchisers aan het adres van AH in de jaren voorafgaand aan de prijzenoorlog – een wezenlijke discussie, terwijl de afdrachten van een franchiser aan AH voor de dc’s eerder een pragmatische kwestie is. Ditmaal gaat het ook om een wezenlijke kwestie: hoe groot mag een franchiser worden? Met andere woorden, mogen franchisers zo veel vestigingen bemachtigen dat ze ‘een staat in de staat’ worden? In feite is elke beperkende regel hiervoor een kunstgreep. In feite moet het niet uit kunnen maken hoeveel vestigingen van AH een filiaal zijn en hoeveel van een franchiser, tenzij AH zelf voor zichzelf wil bepalen of het meer als retailer dan als groothandelaar wil voortbestaan. Maar buiten dat gaat het gewoonweg om de mate van invloed die franchisers willen hebben en de mate van invloed die AH wil

Starbucks, Hoogvliet, Jumbo Starbucks-koffiesoorten in de Nederlandse supermarkt, ze zijn er. Groot koffiemerk, duizenden Starbucks-koffiepunten wereldwijd, met eigen merk koffie op premiumniveau voor de Amerikaan (die voorheen alleen slappe drab gewend was, moeten we er wel bij bedenken). Het is, zoals we her en der lazen, Starbucks-koffie (ijskoffie of gekoelde koffie) die door zuivelleverancier Arla wordt gedistribueerd. De eerste keten is Hoogvliet, maar uit navraag blijkt dat dat maar de halve waarheid is. De ‘communicatie’ hierover ligt niet bij Arla en niet bij Starbucks, maar bij pr-bureau Edelman. En Nicholas van Hilten van dat bureau wijst erop dat ook Jumbo meedoet aan deze test. In 150 van de 200 Jumbo’s. En verder heeft deze Starbuckskoffie distributie bij Shell-pompstations (niet alle) en bij Lekkerland. Hoe lang duurt deze test? Dat is op dit moment nog niet bekend. De koffie is trouwens ook te krijgen in de Starbucks-vestigingen op NS-stations, maar dat spreekt vanzelf. Nee, dat spreekt niet vanzelf, want bij Starbucks op Schiphol vind je ze weer juist niet. ■

accepteren. En het kan een gebed zonder end worden als de twee partijen tot een overeenkomst moeten komen en niemand anders steekhoudende criteria weet aan te dragen (op advocaten na, maar die werken altijd in opdracht van een partij). Het meningsverschil tussen franchisers en AH heeft een nog andere consequentie: de verholen kritiek van de franchisers op AH dat vestigingspunten wil beperken, komt AH slecht uit. Over de grens lezen supermarktondernemers mee over deze kwestie. En dat zijn niet alleen Marco en Nathalie Van Ende uit Brasschaat. Er zijn vast meer ondernemers in België die erover gedacht hebben of nog denken om franchiser van AH te worden. En het zou ook zomaar kunnen dat AH bijvoorbeeld in Duitsland al her en der ondernemers aan het polsen is. Het meningsverschil dat nu ontstaan is, fungeert als een drempel. En dat kan AH totaal niet gebruiken nu. Het is onbekend of AH filialen wil starten in dat land of (voorlopig) alleen met franchisers wil werken, maar in dat laatste geval ligt de dreiging op de loer dat de aanwas van nieuwe AH’s in België vertraging oploopt. In die situatie krijgen Delhaize, Colruyt en Carrefour meer tijd, en dus meer kans, om ondernemers aan zich te binden of andere middelen te bedenken om AH klein te houden. AH moet in dit geval calculererend te werk gaan. Ofwel het moet vinden dat het in Nederland tegenover de franchisers het onderste uit de kan moet halen en dan maar op de koop toe nemen dat in België oponthoud ontstaat. Ofwel het moet haast in België als prioriteit zien en dan maar op de koop toe nemen dat de Nederlandse franchisers grotendeels hun zin krijgen. Gezien de bestaande omzet in Nederland en de begrote omzet in België, lijkt het dat AH eerder voor het eerste kiest. In het ergste geval zal AH straks moeten constateren dat werken met franchisers een rem is geweest op de marktvergroting in het buitenland.

5

FoodPersonality mei 2011

05_Dezemaand hoofdredactie 5

12-05-2011 17:23:16


DEZE MAAND

Personality’s Wie wat waarheen en waarvandaan, in de personaliarubriek van FoodPersonality. Mailen? vakblad@foodpersonality.nl

De Kat, Fruitmasters

Kees de Kat (43) is eind vorige maand benoemd tot algemeen bestuurder van de ‘Coöperatie Koninklijke Fruitmasters Groep U.A.’. De Kat werkt sinds eind vorig jaar bij Fruitmasters, na te zijn overgestapt van Super de Boer. Daar was hij op het laatst manager buying & merchandising. De Kat begon begin dit jaar bij Fruitmasters als ‘directeur Fruitmasters Telers’. Maar bestuurder Rian Verwoert vertrok eind vorig jaar bij Fruitmasters, na enig tumult over de financiële situatie. Verwoert werd daarop wethouder voor de VVD in Geldermalsen. De bestuurdersrol werd tijdelijk overgenomen door Rien van Doorn, voorzitter van de raad van commissarissen. En eind vorige maand werd De Kat tot de nieuwe bestuurder benoemd. ■

Vonk, Banken, FrieslandCampina

Buiks, FrieslandCampina Karl Buiks wordt met ingang van juni directeur van de business unit ‘fruitbased’ bij FrieslandCampina Benelux. ‘Fruitbased’ is de business unit van de merken Appelsientje, CoolBest en DubbelFrisss. Buiks is afkomstig van PepsiCo, waar hij sinds 1996 werkt. De laatste twee jaar was hij ‘director beverages & Quaker’. ■

Vijf meer bij Bijeen Inkooporganisatie Bijeen, voor Jumbo en C1000, heeft afgelopen en deze maand aardig wat nieuwe mensen aangesteld, die afkomstig zijn van concurrerende bedrijven, zoals AH, Plus en Superunie. Eerst kwamen Hans van Duin, Franc van Erck en Wim van Willigenburg bij de inkooporganistie. Van Duin (47) is sinds april als inkoopdirecteur aan de slag gegaan. Hij neemt ook de taken over van Jan van de Wiel, die vanwege gezondheidsredenen afwezig is. Van Duin werkte eerder voor Albert Heijn en Heineken. Van Erck (48) is de nieuwe financieel directeur, sinds maart. Hij werkte hiervóór onder andere als CFO bij Perry Sport en enkele jaren voor KPMG. Van Willigenburg (48) wordt met ingang van juni inkoper vers. Hij is afkomstig van Plus Retail, waar hij senior category manager was. Daarna kwamen René Kwappenberg en Mandy Korver bij Bijeen. Kwappenberg (34) start in juni als inkoper vers. Hij is afkomstig van Superunie, waar hij verschillende inkoopgroepen onder zijn hoede heeft gehad. Ook Korver (35) gaat aan de slag als inkoper bij de afdeling vers, vanaf halverwege juni. Zij werkte hiervóór bij cateraar Sodexo en Campina. ■

Zwaving, Nedac Sorbo Riko Zwaving (46) werkt niet meer bij Nedac Sorbo. Hij is in mei vertrokken. Hij werkte er veertien jaar, in verschillende commerciële functies op directieniveau. Hij oriënteert zich de komende periode zogezegd op een nieuwe, passende stap in zijn loopbaan. ■

Edward Vonk is sinds deze maand aan de slag gegaan als marketing manager bij champignonaanbieder Banken. Vonk was eerder senior trade marketeer bij FrieslandCampina. ■ 6

FoodPersonality mei 2011

06_DM personality 6

12-05-2011 16:30:26


Bakker, Royaan

Van Acqoij, Willem & Drees

Bart Bakker (43) is sinds deze maand de nieuwe algemeen directeur van Royaan, producent van onder andere Van Dobben- en Kwekkeboom-kroketten. Hij volgt Olaf Noorman op, die deze directiefunctie combineerde met zijn rol van directievoorzitter van Royaan Groep. Bakker maakt naast Noorman en CFO Boele de Jong deel uit van de directie van Royaan Groep. Bakker was hiervóór commercieel directeur bij wijnaanbieder Baarsma, hij was er verantwoordelijk voor retail en out of home in Nederland en België. Daarvóór werkte hij bij Honig, Kellogg’s, Cadbury-Schweppes en Coca-Cola. ■

Eveline van Acquoij is op interimbasis manager shopper marketing bij Douwe Egberts en ze is trade marketing-adviseur bij Willem & Drees (leveranciers van lokale agf aan lokale supermarkten). Van Acquoij werkte eerst bij Unilever en bij Coca-Cola, maar werd begin vorig jaar manager vers, ultravers en diepvries bij Dirk, Bas en Digros. Daar ging ze eind vorig jaar weg, in een periode dat verschillende category managers daar ofwel opstapten ofwel de wacht aangezegd kregen. Van Acquoij is begonnen met haar eigen bedrijf ‘EvAdvies & Interim’, waarbij ze dus voor DE en Willem & Drees werkt. ■

Berkhout, PepsiCo

Mattheeuws, Nettorama

Constant Berkhout werkt niet meer bij PepsiCo. Hij was daar op het laatst ‘European director customer marketing insights’. Berkhout wil verder gaan als zelfstandig adviseur op het gebied van category management en shopper insights. “Maar ik ga de komende periode ook nadenken over een mooie, nieuwe stap in mijn loopbaan.” Berkhout schreef de laatste jaren op persoonlijke titel geregeld gastartikelen in FoodPersonality, onder andere over het belang van shopperkennis, over overeenkomsten en verschillen tussen shopper marketing en trade marketing en over wat goede en wat slechte trade marketing is. ■

Michel Mattheeuws (37) wordt met ingang van 6 juni de nieuwe adjunctdirecteur van Nettorama. In die rol gaat hij samen met algemeen directeur Harry Sulmann de nieuwe directie vormen. Mattheeuws wordt verantwoordelijk voor de operations van de filialen. Mattheeuws is afkomstig van C1000, waar hij adviseur was voor de ondernemers, de filialen van C1000 begeleidde en acquisiteur was. Daarvóór werkte hij bij Albert Heijn. Volgens internetbronnen was hij onder andere supermarktmanager bij Albert Heijn, volgens Distrifood was hij echter franchiser. Een telefoontje met Nettorama leert dat we daar verder geen uitleg over krijgen. Mattheeuws is in zekere zin de opvolger van Rob Claassens, die eerder adjunctdirecteur werd, maar na enkele maanden terugging naar Kruidvat, waardoor deze functie vacant was.

Ernsting, Brandt, Van Beek, Unilever

Wij hebben ze alleen maar van de buitencategorie... Slechts één telefoontje verwijderd van detachering van Category Managers, Trade Marketeers, Space Managers, Account Managers, Sales Managers en Marketeers van het hoogste niveau.

Willem Brandt (36) wordt met ingang van juni ‘vice president customer development’ bij Unilever Nederland. Verder wordt hij ook ‘country manager Nederland’. Country manager ‘vice president customer development’ voor België bij Unilever Benelux is Dominique Leroy. Brandt werkt al twaalf jaar bij Unilever en volgt Peter Ernsting op, die deze functie pas sinds januari van dit jaar vervulde. Ernsting vertrekt echter naar bierbrouwer Carlsberg, om daar ‘senior vice president, group supply chain’ te worden. Fred van Beek (44) wordt ‘vice president out of home’ voor Unilever Benelux. Net als Brandt wordt hij daarmee lid van de directie van Unilever Benelux. ■

7

FoodPersonality mei 2011

06_DM personality 7

12-05-2011 16:30:29


DEZE MAAND

GfK-formulecijfers In FoodPersonality maandelijks de penetratiecijfers van 8 landelijke supermarktformules van onderzoeksbureau GfK. Penetratiecijfers - het percentage huishoudens dat een bepaalde formule bezoekt - laten zich lezen als een verkapt marktaandeel (omdat bestedingen en bezoekfrequentie - de factor klantentrouw in feite - ontbreken) maar brengen, gevolgd over een langere periode, het switchgedrag van de consument tussen AH, C1000, Super de Boer, de Dirk-formules, Aldi, Lidl, Jumbo en Plus in kaart. Deze maand periode 3 (week 9 tot en met week 12). Penetratiecijfers t/m periode 03

Penetratiecijfers t/m periode 03 Periode 3 bestrijkt grotendeels de maand maart (op het staartje na) en mag op basis van de omzetgegevens van GfK met recht een goede maand worden genoemd:

70 65 60 55

een nagenoeg 3% hogere omzet dan dezelfde periode een jaar eerder. De ontwikkeling van de klantenkringen laat wel een bijzonder beeld zien. De nummers ĂŠĂŠn en twee in de markt, AH en C1000, zijn in maart namelijk de enige die aan penetratie inboeten. En voor zowel AH

50 45 40 35 30 25

als C1000 gaat het om een behoorlijke terugval. Albert Heijn moet, nadat het in periode twee al flink moest inleveren, in periode drie nog een stap terug doen (-1,5). C1000 moet echter het meest terug (-2,8) en komt op het laagste penetratieniveau uit sinds september 2010. Alle andere formules weten zich minimaal te handhaven. Dat wil zeggen, Jumbo trekt in deze periode de

20 15 10 5 Albert Heijn C1000 Super de Boer Dirk-formules Aldi Lidl Jumbo Plus

P04

P05

P06

P07

P08

P09

P10

P11

P12

P13

P01

P02

P03

P04

P05

P06

P07

P08

P09

P10

P11

P12

P13

P01

P02

P03

61,9 30,7 17,8 15,4 37,4 33,4 14,2 15,7

62,3 32,9 17,6 15,5 37,2 33,8 14,3 16,3

62,4 29,3 17 15,5 36,6 33 14,9 15,3

61,1 31,9 17,2 15,3 36,2 32,6 14,8 14,9

61,4 30,5 16,5 14,8 36,4 33,2 14,7 15,1

64,9 33,6 16,3 14,9 36 33,2 14,4 15,5

64,1 31,2 15,9 14,5 34,8 32,4 14,6 15,6

65,6 30,4 17 15,8 36,1 33,2 15,1 15,2

64,9 29,1 16,3 15,3 35,7 32,7 15 14,4

64,4 30,7 16,3 15,6 35,4 33,4 14,5 14,3

66,6 33,8 17,5 14,9 34,3 31,4 14 14,8

64,8 30,2 17 16,1 34,6 31,8 13,9 14,2

65 30,1 16,1 15,4 36,3 34 15,5 14,2

63,8 30,9 15,3 15,5 36,1 33,4 15,6 14,6

64,1 31,9 14,6 16,1 34,9 33,6 16 15,3

63,9 30,7 14,3 15,1 34,8 33,5 15,6 14,8

62,6 29,5 13,7 15,4 34,4 33,7 16,3 14,2

63,3 30,9 14,1 15,6 34,3 35 17,3 13,4

66,8 31,1 14,2 15 34,5 33,4 17,5 14,9

64,7 31,4 13,7 15,3 34,3 33,3 17 14

64,4 35,4 12,2 15,6 34,2 33 18 14,4

63,8 33,9 10,7 14,9 34,8 33,7 18,3 14,6

64 34,2 10,3 14,9 33,7 33,9 18 13,8

66,6 34,3 10,7 15,4 33,5 34,6 18,1 14,7

64,5 35,9 9,4 14,6 34,5 35 18,9 14,6

63 33,1 9,5 14,7 34,6 35,5 19,5 14,6

meeste extra klanten (+0,6), gevolgd door Lidl (+0,5). De rest blijft nagenoeg gelijk ten opzichte van de vorige periode: Super de Boer (+0,1), Detalconsult (+0,1), Aldi (+0,1) en Plus (0).

Supermarktomzet, P03 (x 1.000) 650.000

3,4% 2,5%

3,1%

Penetratie Aldi versus Lidl

600.000

2,7%

Nadat we vorige maand de ontwikkeling van de klantenkringen van Super de Boer en Jumbo naast

550.000

elkaar hebben gezet, doen we dat deze maand voor discounters Aldi en Lidl. Ook deze twee formules hebben

500.000

iets met elkaar, zij het om totaal andere redenen. Als

week 9

week 10

week 11

week 12

2010

590.473

584.387

579.050

599.028

2011

608.569

599.003

594.505

619.489

grote concurrenten in het discountsegment lijkt Lidl als relatieve nieuwkomer steeds meer de bovenliggende partij te worden. Al eerder hebben we melding gemaakt van perioden waarin Lidl meer klanten trekt dan Aldi (voor het eerst in periode acht van 2010). Uit de grafiek

Penetratie Aldi vs. Lidl, 2007-2011 40

met gegevens over de periode 2007-2011 blijkt echter duidelijk dat er van een structurele ontwikkeling sprake

37,5

lijkt; Aldi verliest klanten, Lidl wint klanten. Inmiddels trekt Lidl al vier opeenvolgende perioden (sinds periode 13 van 2010) meer klanten dan Aldi. Voor de goede

35

32,5

orde: deze cijfers zeggen niets over de bestedingen bij de formules.

30

Aldi

27,5

Lidl

P0 3 P0 5 P0 7 P0 9 P1 1 P1 3 P0 2 P0 4 P0 6 P0 8 P1 0 P1 2 P0 1 P0 3 P0 5 P0 7 P0 9 P1 1 P1 3 P0 2 P0 4 P0 6 P0 8 P1 0 P1 2 P0 1 P0 3

25

8

FoodPersonality mei 2011

08 Formule cijfers 8

12-05-2011 14:27:48


Verkade is jarig en trakteert! Verkade bestaat 125 jaar.

ChocVol

Verkade is groot geworden in het trommelkoekjes

coladetablet van Verkade. Fairtrade chocolade met

Verkade combineert daarnaast twee van zijn klassiekers in één product: ChocVol. Het nieuwe cho-

segment waarin Verkade met 37,1%* marktaandeel

knapperige stukjes Verkade koek. Verkrijgbaar in

heden ten dage nog steeds marktleider is. Daarnaast is Verkade al jaren bekend van de chocolade repen, chocolade koekjes en de zoute koekjes. In 2008 en 2010 is Verkade door de consument verkozen tot Merk van het Jaar. In het jubileumjaar 2011 trakteert Verkade de consument op mooie productintroducties, zodat ook in de supermarkt het jubileum meegevierd kan worden.

Ruitertje

de twee variaties Café Noir en San Fransisco. Ver-

Café Noir Caramel Naast het jubileumkoekje worden ook de klassiekers niet vergeten Het geliefde trommelbiscuitje

trouwd en toch vernieuwend. Het rechtopstaande design van de verpakking zorgt bovendien voor extra schapimpact.

Café Noir dat al in 1913 werd geïntroduceerd en waarmee zo’n beetje iedere Nederlander is opgegroeid, is nog steeds één van de best verkochte

Verkade Fairtrade Chocoladerepen groeien fors (FY ‘10 vs. FY-1, Nielsen)

koekjes. Het succes van Café Noir met een groei

110

van 6,4%* biedt ruimte voor een tweede variant

108

van deze klassieker; Café Noir Caramel.

106

Speciaal ter gelegenheid

104

van het 125-jarig jubile-

102

um is het nieuwe koekje

100

‘Ruitertje’ geïntroduceert in twee heerlijke smaken:

98

kandij-speculaas en kandij-oudhollandse specerijen. Het gebruik van deze typisch Hollandse kruidenmixen en natuurlijk de knapperige kandij zorgen voor een heerlijke authentieke, traditionele smaak

index 110

index 105

96 94 92

Repen en tabletten totaal

Verkade Fairtrade

die perfect past bij de rijke historie van Verkade. De opvallende verpakking is een echte

Verkade. Verkoopt.

eyecatcher in het schap.

Verkade verkoopt, is de slogan en daarbij wordt natuurlijk niks aan het toeval overgelaten. Vooral in dit jubileumjaar is Verkade enorm zichtbaar in de media: commercials op TV, advertenties, internet, PR, POS-materialen en samplingacties. Zo wordt iedereen bij het jubileum betrokken en daar profi*P3 MAT ’11 Nielsen

teert natuurlijk u ook maximaal van mee.

Verkade bestaat 125 jaar & viert feest. 09 adv 9

Verkade. Verkoopt.

12-05-2011 16:55:44


Onze kalveren worden goed verzorgd. Natuurlijk wordt dat gecontroleerd. We geven onze kalveren goed te eten en houden de stallen schoon. We zorgen voor voldoende frisse lucht en aeiding. Ook letten we op dat onze kalveren in goede conditie zijn. Zo doen wij dat!

ok

O

w

d. er le ro nt ? co en ge unt ed sp go plu nl dt e s. or r d ee t w ve o vl uc n fs od ete al pr w .k uw eer w M w

10 adv.indd 10

12-05-2011 14:58:35


DEZE MAAND

Met Pim op straat Elke maand: Pim van den Berg, ‘straat-o-loog’ bij zijn eigen bedrijf Pim van den Berg Perspectives. Van den Berg kijkt naar ‘alles’ in de detailhandel, waar dan ook.

“Ik ben hier in het grootste winkelcentrum ter wereld, een reusachtige ‘mall’ in Dubai. Met bijzondere ondernemers uit Nederland. Midden in een winkel, op een prominente plaats, staat dit zelfschepmeubel voor snoep. Een man is druk in de weer om het kunststof te poetsen. Ik vraag hem waarom hij dat zo intensief doet. Hij poetst immers, heb ik gezien, alsof zijn leven ervan afhangt.

“Dear sir, als er ook maar één vingerafdruk op die houders komt, kopen mijn klanten geen snoep meer. Dat oogt niet hygiënisch, het oogt onverzorgd.” Je moet het dna van snoep begrijpen voordat je het kunt verkopen. Deze man begrijpt waar het om gaat. Wij niet dan? Nee, eigenlijk niet. Wij in Nederland – tenminste, wij van de Nederlandse supermarkten – hebben die zelfschepmeubels allang weer verbannen, de deur uit. Het gaf troep, er lag snoep op de grond en noem maar op. In Nederland verkopen we het liever niet en als wij het wel doen, dan durf je er nog geen kakkerlak van te laten genieten. Want ze zijn er her en der nog wel, maar ja. Al die smerig ogende, veelal lege bakken die wij meestal hebben staan. Nauwelijks onderhouden.

‘Superkijken’ ‘Superkijken’: hoe bekijken mensen uit de branche supermarkten? Waar letten ze op, wat bepaalt hun oordeel? En wat zien ze vooral ook niet. Deze maand: Vincent Braams, algemeen directeur van Nedac Sorbo. Op verzoek van Gert-Jan Becks, sales director van Bacardi, vorige maand. Door: Anke Groenendaal Foto: Peter Lous

Met welk doel stap je een supermarkt binnen? “Uiteraard om boodschappen te doen. Daarnaast wil ik op de hoogte blijven van nieuwe ontwikkelingen en zien wat er in non-food gebeurt.” Waar let je op, per doel? En waar baseer je je oordeel op? “Mijn boodschappen doe ik vooral bij mij in de buurt. Dan moet het vooral snel, makkelijk en efficiënt gaan. Dus let ik op makkelijk parkeren, breed en diep assortiment en snelle kassa-afhandeling. Nieuwe ontwikkelingen bekijk ik vooral vanuit shopperperspectief. Ik wil alles kunnen vinden. Inclusief dat product uit die tv-commercial van gisteravond. Ik wil zeker niet zes maanden wachten voordat het dán een keer in het schap ligt. Ik let op non-food en wil weten wat er gebeurt en let daarbij op alles: beschikbaarheid, assortimentsbreedte en -diepte, presentatie…enzovoorts. Mijn oordeel bij het boodschappen doen en het kijken naar nieuwe

ontwikkelingen baseer ik op beschikbaarheid, presentatie en vooral ook beleving. In non-food baseer ik mijn oordeel vooral op de gedachte die erachter zit. Daarmee bedoel ik: begrijpen welk doel de retailer nastreeft met zijn invulling van non-food.” Wat zie je NIET in een supermarkt? “De achterkant in een supermarkt; techniek, bestelsystemen en logistiek.” Kun je zien of een supermarkt winst maakt of verlies lijdt? “Bij 80 procent van de winkels is het niet te zien, omdat marges tegenwoordig zo klein zijn en winst en verlies dicht bij elkaar liggen. Bovendien spelen personeelskosten, huur van het pand en dat soort zaken ook een rol. De extremen, die overige 20 procent, haal ik er wel zo uit.” Welke supermarkt of levensmiddelenwinkel in

O ja, dat heeft natuurlijk met uren en kosten te maken. Rendement = omzet x marge – kosten. Bij ons zijn de kosten en de marge favoriet. Nog nooit van omzetstimulans gehoord? “Dat kost te duur!” ■

het buitenland maakte een bijzondere indruk? “Voorheen was dat het Verenigd Koninkrijk, waar we met klanten naar toe gingen om de nieuwste ontwikkelingen in food te zien. Tegenwoordig kom je die ontwikkelingen ook snel in Nederland tegen. In non-food ligt dat anders. Daarvoor is Sainsbury een uitstekend voorbeeld van een retailer met een professionele aanpak. Sommige producten worden er geïntegreerd in het totale assortiment aangeboden. Dan denk ik bijvoorbeeld aan een mosselpan bij de mosselen. Terwijl anderen juist bewust separaat worden aangeboden. Keukenartikelen bijvoorbeeld. Ik denk dat Sainsbury wat dat betreft 3 tot 5 jaar vooroploopt tegenover Nederland. Hier zijn we in non-food nog echt in de ‘trial and error’-fase. Tegelijkertijd moet ik daarbij opmerken dat wat we voorheen in food zagen, namelijk dat Nederland een verschil in ontwikkeling snel kan inhalen, zomaar in nonfood ook zou kunnen gebeuren.” En in ons land? “Action. Die formule maakt op het moment een geweldige ontwikkeling door. Nu al hebben ze in food 50 procent van het supermarktaanbod in hun winkels liggen. Voorheen keken we in supermarktland vooral naar Aldi en Lidl. Later naar Kruidvat. Dáár hebben we nu antwoorden op gevonden. Ik denk dat we onze blik nu op Action moeten richten.” En wie zou je graag de volgende keer in de rubriek zien? “Jos van Huizen, directeur voor ijs en zoetwaren bij Nestlé.” ■

11

FoodPersonality mei 2011

11_Pim-Superkijken 11

12-05-2011 14:27:36


‘Superunie-leden zouden elkaar moeten beleveren’ Het taboe van Beesd heet logistieke samenwerking. De voordelen liggen voor het oprapen, maar de meeste leden van Superunie willen er niet aan. Logistiek is concurrentie. Een uitgangspunt dat volgens anderen in de toekomst onhoudbaar zal blijken. Sommigen willen echter wél… Door: Pascal Kuipers Foto: archief FoodPersonality

Het nieuwe Spar-dc in Waalwijk. Dit dc is al met zijn eerste leveringen begonnen. (Het is nog niet opgenomen in de landkaart hiernaast). Het moment van de ingebruikname: financieel directeur Jaap Tukker deelt gebak uit. Uiterst rechts: directeur Sjaak Kranendonk. 12

FoodPersonality mei 2011

12 Superunie 12

12-05-2011 17:48:26


Superunie-dc’s en ver afgelegen supermarkten dc’s winkels Sligro Coop Jan Linders Plus Poiesz Hoogvliet Nettorama Boni Detailresult Deen Vomar Spar Boon

Locatie dc’s

Grootste afstand dc/winkel

Dichtstbijzijnde Superunie-dc

Plus Retail: Haaksbergen, Ittervoort, HI Ambacht, Middenbeemster (slow movers), Utrecht (diepvries), Barendrecht (vers)

HI Ambacht-De Cocksdorp (185 km)

De Cocksdorp-Alkmaar (Vomar of Spar/68 km)

Sligro: Putten, Kapelle

Kapelle-Echt (186 km)

Echt-Ittervoort (Plus Retail/ 14 km)

Coop: Peize, Monster, Deventer (vers, koelvers en diepvries)

Monster-Swalmen (198 km)

Swalmen-Ittervoort (Plus Retail/20 km)

Jan Linders: Nieuw-Bergen

Nieuw-Bergen-Kerkrade (120 km)

Kerkrade-Ittervoort (Plus Retail/ 53 km)

Poiesz: Sneek

Sneek-Assen (84 km)

Assen-Peize (Coop/ 21 km)

Hoogvliet: Alphen aan den Rijn

Alphen a/d Rijn-Wageningen (82 km)

Wageningen-Nijkerk (Boni Markten/36 km)

Nettorama: Oosterhout (Noord-Brabant)

Oosterhout-Enschede (196 km)

Enschede-Haaksbergen (Plus Retail/14 km)

Boni: Nijkerk

Nijkerk-Genemuiden (73 km)

Genemuiden-Apeldoorn (Detailresult/ 54 km)

Detailresult: Velsen, Apeldoorn, Alphen a/d Rijn, Sassenheim

Apeldoorn-Hoogeveen (87 km)

Hoogeveen-Peize (Coop/ 57 km)

Deen: Hoorn, Beverwijk

Hoorn-Dronten (68 km)

Dronten-Putten (Sligro/ 39 km)

Vomar: Alkmaar

Alkmaar-Maarssen (75 km)

Maarssen-Alphen a/d Rijn (Hoogvliet/ 45 km)

Spar: Alkmaar, Zevenbergen

Alkmaar-Winterswijk (205 km)

Winterswijk-Haaksbergen (Plus Retail/27 km)

Boon: Sliedrecht (dkw), Ridderkerk (vers)

Sliedrecht-Aagtekerke (130 km)

Aagtekerke-Kapelle (Sligro/ 41 km)

Zou het zijn omdat als je van Nettorama bent, je het fijn vindt dat op de snelwegen vrachtwagens met Nettorama-kleuren rondrijden? Als je van Hoogvliet bent, je graag Hoogvliet-kleuren op de weg ziet? Bij AH staat op de vrachtwagen meestal: Simon Loos of Cornelissen. Desondanks is AH niet echt een onbekend merk.

Kilometers vreten Waarom moet de Nettorama in Enschede worden beleverd vanuit het 196 kilometer verderop gelegen Noord-Brabantse Oosterhout? Belevering vanuit het dc van Plus Retail in Haaksbergen bespaart liefst 182 transportkilometers per levering. Dat dc kan ook de Spar in Winterswijk bevoorraden, zodat er geen vrachtwagen vanaf

het Spar-dc in Alkmaar de 205 kilometer naar de Achterhoek hoeft te overbruggen. Besparing: 178 kilometer per rit. Ook Plus Retail kan zijn voordeel doen met samenwerking met andere Superunie-leden. Zo hoeft de Plus in De Cocksdorp (op Texel) niet meer vanuit Hendrik-Ido-Ambacht te worden beleverd, maar vanuit Alkmaar. Daar staan liefst

13

FoodPersonality mei 2011

12 Superunie 13

12-05-2011 17:48:28


twee dc’s van Superunie-leden (Spar en Vomar). Een besparing van 117 kilometer per rit.

Logistiek = concurrentie Het is uiteraard puur indicatief, maar bovenstaande voorbeelden geven wel degelijk aan dat er voordelen zijn te behalen als de leden van Superunie niet alleen in inkoop, maar ook in logistiek met elkaar gaan samenwerken. Belangrijke voordelen zoals lagere kosten, hogere servicegraad, minder CO2-uitstoot en het terugdringen van de fileproblematiek. Mooie perspectieven die aan de meeste Superunie-leden echter niet zijn besteed. Slechts drie van de dertien leden zijn bereid een reactie te geven op vragen (zie kader hieronder). Vanuit het hoofdkantoor in Beesd komt ook geen reactie. Logistiek is concurrentie, vinden de meeste leden. Dat is overigens ook het geval bij andere organisaties zoals C1000 en Albert Heijn. “De genoemde voorbeelden betreffen meestal winkels in ver afgelegen gebieden. Daar wonen minder mensen, dus is het effect op de totale schaal beperkt”, zegt Ton de Kok, professor aan de faculteit Industrial Engineering & Innova-

tion Sciences van de Technische Universiteit Eindhoven. “Maar er is wel degelijk geld te verdienen door samenwerking. Het is een kans die je zou moeten oppakken. Het is moeilijk om de overwegingen te begrijpen van diverse spelers in de logistieke keten, maar er bestaat wantrouwen. Iedereen vindt dat de eigen organisatie de beste is. Als je dan moet samenwerken, ontstaat er zorg dat het daardoor niet beter wordt. Bedrijven moeten over dat wantrouwen en die zorg heen stappen en nieuwe samenwerkingsmodellen aangaan. De voorbeelden van winkels van Superunie-leden zoals die op de kaart staan aangegeven, tonen de economies of scale. Ik heb het echter over de economies of scope. Slimme samenwerking door slimme mensen. Daar zijn er helaas weinig van.”

procent minder kilometers. Stel je Superunie als één organisatie voor, dan is dat een logistiek inefficiënte organisatie en dan is zeker een grotere kilometerreductie haalbaar. Als organisatie is Superunie echter te klein om dat zelf te organiseren. Daarvoor moet het gebruik maken van de schaalgrootte van logistieke dienstverleners en met één van hen de samenwerking aangaan. Zoveel mogelijk opslag van product tussen productie en winkel elimineren. Je moet de zaken uit elkaar trekken. Supermarkten verdienen geld door producten in winkels te verkopen. Hoe die producten op het schap komen, is een kwestie van keuzes maken. Als je bijvoorbeeld op relatief kleine vvo’s een groot assortiment wilt bieden, dan laat je je vaker beleveren door de logistiek dienstverlener. Daar betaal je voor, maar er zijn geen kosten voor opslag.”

‘Niet te organiseren’ De Kok wijst op een recente theoretische test op basis van de data van drie grote transporteurs, Nabuurs, Bakker en Kühne & Nagel. “Het gaat om de opzet van ‘cross chain collaboration centres’. Op basis van de gegevens van die grote transporteurs, komen we uit op zo’n vier tot acht

Honderden miljoenen euro’s “De hele en halflege vrachtwagens die rondrijden en de vermindering van het aantal verreden kilometers illustreren wat er aan efficiencyverbetering bij de Superunie-leden mogelijk is”, zegt André Vriens, partner bij logistiek adviesbu-

‘Logistiek samen’? Superunie-leden verdeeld Pogingen in de jaren negentig om binnen Su-

* Spar

stroom van emballage en specifieke rolcontainers.

perunie tot logistieke samenwerking te komen,

Spar opent gefaseerd (deze maand t/m juli)

Allemaal barrières die je eerst moet wegnemen,

zijn vruchteloos gebleken. Ook nu willen de

een nieuw dc in Waalwijk. Is daarbij rekening

voordat je kunt samenwerken.”

meeste leden zich niet logistiek binden. Maar Plus,

gehouden met logistieke samenwerking met

Poiesz en Boon willen wel.

andere Superunie-leden? Die vraag wil Spar niet beantwoorden.

Logistiek manager Johan Lammers: “Wij staan er

* Detailresult Het enige wat Detailresult wil zeggen, is dat de

‘Ja’, Lammers, Poiesz: zeker voor open. Maar het zal niet altijd slagen

* Deen

omdat het soms té concurrentiegevoelig is. Ook

logistieke integratie van Dirk en Dekamarkt tot

“Erg concurrentiegevoelig”, zo typeert Deen het

de zeer verschillende werkwijzen kunnen een

interessante besparingen heeft geleid. Detailresult

onderwerp van logistieke samenwerking. En daar

blokkade zijn.”

wil andere familiebedrijven van Superunie overha-

blijft de uitleg bij.

Vandaar ook dat Lammers zich niet voor kan

len om zich aan te sluiten en logistieke efficiency behoort zeker tot een van de voordelen die Detailresult aan potentiële toetreders zal aanbieden. * Hoogvliet Hoogvliet wil niets toelichten, maar gaat de ko-

stellen dat de leden van Superunie logistiek gaan * Andere…

samenwerken. “Dit is op dit moment niet voorstel-

Andere Superunie-leden willen er nog minder over

baar. Ten eerste moeten directies dat willen. Maar

zeggen, of zeggen dat het nu niet uitkomt omdat

nog belangrijker is het verschil in assortiment, ict

er deze maand een nieuwe logistiek manager aan

en werkwijzen.”

de slag gaat (Coop).

mende jaren fors in logistiek investeren. Directeur Siep de Haan voorspelde in FoodPersonality van

‘Ja’, Boon, Boon: ‘Ja’, Versleijen, Plus:

Directeur Klaas Boon van Boon Groep wijst op

december 2009 dat het huidige dc in Alphen te

Plus Retail is duidelijk voorstander van logistieke

een beladingsgraad van 97% en op het feit dat

klein wordt en dat het in de periode 2014-2016

samenwerking met andere leden. “Wij staan daar

een deel van het assortiment al door Superunie

een nieuw dc zal openen. Naar verluidt heeft

altijd voor open”, zegt Rowell Versleijen, logistiek

Logistiek wordt geleverd. “Desondanks ben ik van

Hoogvliet een perceel van maar liefst 13 hectare

directeur. Maar dat blijkt voorlopig nog theorie.

mening dat er altijd verbeterslagen te maken zijn,

aangekocht in Zoeterwoude.

Versleijen: “Elke retailer heeft nog zijn eigen

zowel individueel als gezamenlijk. Wij staan hier

specifieke assortiment en een andere inrichting

altijd voor open, maar één van onze speerpunten

van de logistieke keten. Daarnaast is er de retour-

blijft onze flexibiliteit.”

14

FoodPersonality mei 2011

12 Superunie 14

12-05-2011 17:48:29


EFMI Marcel van Aalst, Irene van Berlo, Koen Hazewinkel en Melanie Murk wisselen elkaar af als columnist. Deze maand: Melanie Murk. Reacties: murk@efmi.nl.

reau Eyeon (planning en procesverbetering). “Het bespaart kosten en vermindert de uitstoot van CO2. Maar wat te denken van de voordelen van efficiënter voorraadbeheer en een betere schapprestatie door logistieke samenwerking? Die voordelen zijn gigantisch, maar veel minder zichtbaar. Voorraadvermindering levert honderden miljoenen euro’s aan besparing op. Door samenwerking kun je ook pieken en dalen van promoties beter plannen. Door een betere beschikbaarheid van producten in het schap kan de omzet wel vijf procent hoger uitvallen.”

Franchisers, innovatie en groei Innovatie is zonder enige twijfel de drijfveer achter autonome groei. Een van de belangrijkste innovaties in de vorige eeuw in het supermarktlandschap bijvoorbeeld was toch wel de introductie van zelfbediening. En vandaag de dag zet online retailing vele branches op hun kop. Maar het blijkt nog niet zo makkelijk om met innovatie groei te realiseren. Het aantal succesvolle producten dat in de supermarkt werd geïntroduceerd, stond in 2010 nog steeds onder druk, aldus

Eigen regie

marktonderzoeksbureau SymphonyIRI. Dit komt omdat de innovaties, bijvoor-

Vriens is evenals De Kok betrokken bij het Dinalogproject, waarin fabrikanten die op het schap met elkaar concurreren, logistiek samenwerken. “De toekomst is aan categorie-dc’s”, aldus Vriens. “Dat zijn gemeenschappelijke voorraadpunten die op basis van integrale planning en vraagvoorspelling efficiënt de verschillende retailers kunnen beleveren. Een derde partij is dan verantwoordelijk voor de planning. Eyeon zou dat kunnen doen, maar ook Superunie. Voor de eigen leden zou Superunie dat kunnen oppakken. De vraag is echter of Superunie dat ook zou kunnen voor fabrikanten.” Dinalog is tot nu toe vooral een zaak van fabrikanten, erkent Vriens. “Met retailers voeren we oriënterende gesprekken. Die hebben nog steeds heel sterk de neiging om eigen regie te houden in het laatste stukje van de keten.”

beeld een groter aandeel non-food in de supermarkt, veelal incrementeel zijn. En het zijn echter de doorbraak-, de ‘big bang’-innovaties, die significante groei tot stand brengen (en wie dan niet met z’n tijd meegaat, zal daardoor snel zijn bestaansrecht verliezen). Maar wie initieert dit soort baanbrekende innovaties? Ik was onlangs op een business-evenement waar ondernemers van het jaar werden verkozen. En hoewel dit ‘slechts’ een plaatselijk evenement was, bleek wel dat de drang naar vernieuwing, ‘out of the box’-ideeën en de durf om risico te nemen bij de ondernemer te vinden zijn. En daar moet het dan ook worden gezocht. De consolidatieslag binnen het Nederlandse supermarktlandschap zet echter hard door en ik vraag me dan ook serieus af of het ‘echte ondernemerschap’, dat van de oprichters van de huidige ketens, in de toekomst in stand blijft. Maar gelukkig kennen we in Nederland al sinds de jaren zestig van de vorige eeuw het begrip franchising. De franchiser is zo’n lokale ondernemer die nog wel buiten gebaande paden treedt. Neem bijvoorbeeld de franchiser van Esso Scheiwijk aan de A27. Je moet bij deze Esso even geholpen worden door een tip van een vriend of collega, anders bedenk je niet dat er subliem bereide broodjes te krijgen zijn. Maar zodra je er

Suboptimaal

binnen bent geweest, zul je de volgende keer als je langs de A27 van Utrecht naar

Krampachtig vasthouden aan de eigen regie en logistiek als een wapen in de concurrentiestrijd zien, is uiteindelijk geen houdbare positie. ‘Concurrentie vindt plaats in de schappen, niet in de vrachtwagens’ was een belangrijke stelling tijdens de conferentie van ECR Europe, afgelopen maand in Brussel. “Bedrijven moeten er in de toekomst juist voor zorgen dat hun supply chain géén concurrentieel voordeel meer oplevert”, stelde Kees Jacobs, principal consultant bij Capgemini, onlangs op de opiniesite van GS1 Nederland. “Als je dat wél doet, ben je vanuit het perspectief van de waardeketen suboptimaal bezig. Door verstedelijking en stijgende brandstofkosten kun je je het niet langer veroorloven om halflege vrachtwagens rond te laten rijden.” Logistieke samenwerking verlaagt de kosten. In principe goed nieuws voor de Superunie-leden, die met grote margedruk te maken hebben. Het vergroot de servicegraad en het is goed voor het milieu. Een prachtig palet aan voordelen. Wat wil je nog meer?

Breda rijdt zeker stoppen om een overheerlijke ‘carré vitello tonnato’ te nuttigen. Deze franchiser weet verwachtingen meer dan te overtreffen. Zo zijn er vele franchisers die hun pompshop hebben omgetoverd tot mini-conveniencecenters. Maar dichter bij huis kennen we natuurlijk ook het succes van de franchisers van Albert Heijn. In 1981 startte de eerste Albert Heijn-franchiser, Abel Banus, in Groningen nadat zijn grossier failliet was gegaan. Albert Heijn heeft met dit destijds redelijk nieuwe franchiseconcept de witte vlekken in Nederland, waar nog geen blauw te vinden was, voor een groot deel kunnen invullen. Deze franchisers hebben in de periode 2005-2008 zelfs een groei gerealiseerd die hoger lag dan de groei binnen Albert Heijn-filialen. De vraag is alleen of de franchisers van Albert Heijn, maar ook van bijvoorbeeld Jumbo, Plus, Coop en C1000 genoeg vrijheid krijgen om met vernieuwende ideeën groei in hun marktgebied te realiseren. Zou het bijvoorbeeld mogelijk zijn dat een grotere franchiser een premiumsupermarkt met foodservice en shop-in-shops in de markt zet à la Edeka Frischecenter van de Duitse ondernemer Heinz Zurheide? Dat is niet zomaar een Edeka, dat is een werkelijk baanbrekende innovatie als het om winkels en winkelformules gaat. Meerdere formules werken momenteel volgens het model van ‘hard franchising’, met strakke banden tussen franchisegever en franchisenemer en slechts beperkte vrijheid voor de franchisenemers. Franchisegevers doen dat niet zonder reden, ze willen vermijden dat er binnen de formule een ratjetoe ontstaat. Niettemin, er moet een balans worden gevonden tussen afspraken en vrijheid. Maar wat vooral niet uit het oog mag worden verloren is dat ondernemerschap de katalysator is van innovatie en groei!

15

FoodPersonality mei 2011

12 Superunie 15

12-05-2011 17:48:31


FOODAWARDS 2011

‘Ook in moeilijke markt lef hebben’ Afgelopen 10 mei: de uitreiking van de FoodAwards in de Oranjerie van Paleis Soestdijk. 14 FoodAwards, 3 FoodRetailAwards, een FoodQualtiyAward en de FoodTopAward. Presentator Rob Benjamens ontdekte er een rode draad in. “Deze winnaars stellen de consument centraal en hebben ondanks lastige omstandigheden lef getoond.� Door: Dave van Loon Foto’s: Rob Keeris

De lastige omstandigheden waar Rob Benjamens, presentator van de uitreiking van de FoodAwards, over sprak werden aan het begin van de uitreiking nog eens uit de doeken gedaan door Ronald Laureijsen van onderzoeksbureau SymphonyIRI. Het speelveld voor de A-merken wordt namelijk steeds lastiger. Zo is er sprake van nog altijd dalende prijzen bij een sterk oplopende promotiedruk (naar verwachting gemiddeld 19% dit jaar). Laureijsen constateert dat het aantal introducties dat een weekomzet van â‚Ź 100.000,per week haalt de afgelopen jaren sterk is gedaald. Laureijsen: “We zien dat het gemiddeld aantal grote introducties gewoonweg afneemt. De bijdrage van nieuwe producten was vorig jaar â‚Ź 5,5 miljoen per week. Vergelijk je dat met het introductiejaar 2007, dan ‘missen’ we in feite â‚Ź 200 miljoen aan nieuwe omzet. Als je daarbij bedenkt dat omzetgroei voor een belangrijk deel van nieuwe producten moet komen, dan weet je dat het de komende jaren lastig wordt als het roer niet omgaat.â€? Laureijsen signaleert nog iets anders. In de totale foodmarkt staat het aandeel van de A-merken onder druk: t  t  t  Het speelveld wordt dus ook nog eens kleiner.

Prijzenoorlog Valt er dan eigenlijk wel iets te vieren? Jawel, want ondanks de voor het A-merk moeilijker omstandigheden zijn er nog altijd introducties die

De Winnaars van 2011 opzien baren, de consument overtuigen, nieuwe omzet genereren en daarmee de supermarkten rendement opleveren. En juist die introducties, of liever gezegd de mensen en bedrijven erachter, mag en moet je als sector belonen. Benjamens: “Als reclameman voel ik me tot deze sector aangetrokken omdat de adverteerders uit deze sector vaak de smaakmakers van de reclameblokken zijn (en dat illustreerde hij met filmpjes van Gouden Loekie-winnaars door de jaren; hĂŠĂŠl veel foodwinnaars, red.). Maar de reclamewereld mag dan bekend staan om de vele prijzen die er worden uitgereikt, de levensmiddelensector is daar inmiddels aardig op ingelopen.â€? Benjamens sprak zelfs van een prijzenoorlog in levensmiddelenprijzen. “Maar ik voel me trots om hier te staan namens het grootste vakblad in de sector. Een mooie prijs - de enige waarin ook de stem van de consument doorklinkt - een prestigieuze jury (het Retailcollege, red.) en vandaag een schitterende en heel bijzondere locatie.â€?

FoodTopAward: Bavaria 0.0% Wit - Bavaria FoodQualtiyAward: Lay’s Maak de Smaak PepsiCo FoodAwards: Arla biologische zuivel - Arla Foods Aviko Supercrunch Franse Frites - Aviko Bavaria 0.0% Wit - Bavaria Jan poffertjes en pannenkoeken - De Bioderij

Stoer

Lassie Toverrijst Extra - Lassie

Vervolgens mochten de prijswinnaars een voor een naar voren komen waarbij Laureijsen het product cijfermatig van commentaar voorzag en een dienstdoend lid van het Retailcollege de CFWJOEJOHFOWBOEFKVSZWPPSMBTSFHVMJFSF FoodAwards werden er dit jaar uitgereikt (zie het overzicht), twee minder dan vorig jaar. Een bijzonder moment was er bij de uitreiking van de FoodAward voor Sanex Zero%, want van wie is dat product nou eigenlijk sinds de verkoop van Sara Lee HBC. “Van ons�, vertelde Alex de

Lay’s Limited Edition ‘Patatje Joppie’) - PepsiCo Lu Cote d’Or Intense - Kraft Foods Magnum Gold - Unilever Persil Eco Power - Henkel Sanex Zero% - Sanex Nederland Struik eenpersoonsmaaltijdsoepen - Struik Foods Europe Wicky Fruit Energy - Refresco Wijko Mini - H.J. Heinz Zuivelhoeve Boer’n Trio - De Zuivelhoeve

16

FoodPersonality mei 2011

16 Food awards 16

12-05-2011 17:18:49


Ontvangst op het terras van de Oranjerie van Paleis Soestdijk.

Jong, general manager van Sanex Nederland. “Sanex Nederland bestaat sinds vandaag (10 mei dus, red.).” Sanex Nederland is een 100% dochter van Unilever, maar staat er op last van de Europese mededingingsautoriteiten volledig los van. Unilever moet het merk afstoten. Momenteel ligt er een bindend bod van Colgate-Palmolive, maar ook daar moeten de mededingingsautoriteiten nog over beslissen. Gert Zwitser, die namens Albert Heijn jurylid Robert van Houten verving, vroeg nog of al die overnameperikelen niet enorm afleiden van het eigenlijke werk. De Jong vond van niet. Sterker nog: “We zitten in een leerzame, spannende tijd. Ik vind het eigenlijk ook wel een beetje stoer.” Na de uitreiking van de reguliere FoodAwards volgden de FoodRetailAwards (zie bladzijde 19) voor supermarktorganisaties die zich positief hebben onderscheiden ten aanzien van het opnemen en vermarkten van de topintroducties uit 2010, de winnaars van een FoodAward.

Klapstuk Het hoogtepunt van de avond tijdens een uitreiking van de FoodAwards is altijd de bekendma-

De uitreiking van de FoodAwards, afgelopen 10 mei. Hier het moment dat Boni als verassende winnaar de FoodRetailAward voor hoogste fair share in ontvangst neemt.

king van de FoodTopAward als overallwinnaar. Deze werd dit jaar echter voorafgegaan door de uitreiking van een FoodQualityAward, de speciale juryprijs die het Retailcollege kan toekennen aan bijzondere initiatieven (niet noodzakelijkerwijs producten). De prijs wordt niet elk jaar uitgereikt, maar alleen als het Retailcollege er voldoende aanleiding toe ziet. Dat was dit jaar het geval. Lay’s Maak de Smaak - de grootschalige consumentenactie die uiteindelijk Patatje Joppie opleverde als nieuwe chipssmaak - verdiende deze bijzondere prijs, zo bepaalde het Retailcollege (zie het kader voor de motivatie door de jury). Stijn Storms (national account manager), Karin de Koning (category manager) en Cathelijne Bouman (instore communication manager) namen de prijs namens PepsiCo in ontvangst, uit handen van jurylid Marco Rutten. De uitreiking van de FoodTopAward volgde direct daarop. “Het klapstuk van de avond”, zoals Benjamens het omschreef, bleek een unanieme keuze van het Retailcollege. Namens Bavaria

Boven: een woord van welkom door Gé Lommen, hoofdredacteur van FoodPersonality. De presentatie van de uitreiking is in handen van Rob Benjamens, ooit een van de oprichters van reclamebureau Benjamens en Van Doorn & partners, later directeur van Euro RSCG en tegenwoordig de man achter Conclusion Communication Architects.

mochten Peer Swinkels (lid van de directie, Jeroen de Ruyter (sales manager retail) en Jeroen Vonk (brand manager) opnieuw naar voren komen om de award in ontvangst te nemen uit handen van jurylid Arie de Wit. De Wit memoreerde daarbij nog aan de eerste keer dat Bavaria succes boekte met alcoholvrij bier en hoe Bavaria’s

17

FoodPersonality mei 2011

16 Food awards 17

12-05-2011 17:19:34


Het Retailcollege oftewel de jury van de FoodAwards. V.l.n.r. Sjaak de Korte (voormalig commercieel directeur Plus Retail; thans directieadviseur bij die organisatie), Marco Rutten (unit manager Superunie), Gert Zwitser (senior category manager Albert Heijn) - vervangt deze avond jurylid Robert van Houten (merchandising director houdbaar Albert Heijn) - en Arie de Wit (senior inkoper Bijeen).

De PepsiCo-delegatie: national account manager Stijn Storms, category manager Karin de Koning en instore communication manager Cathelijne Bouman.

Van wie is Sanex nu? Voorlopig van Sanex Nederland, vertelde general manager Alex de Jong (rechts op de foto). Links van hem brand manager Anne Sinkeler en account manager Rogier Bart de Jonge. Namens Bavaria nemen brand manager Jeroen Vonk (links), sales manager retail Jeroen de Ruyter (midden) en lid van de directie Peer Swinkels de FoodTopAward in ontvangst. Swinkels: “Ik beschouw dit vooral als een compliment voor de marketing- en salesorganiatie in Lieshout.” legendarische verkoopman van destijds, Gerard Bakker, de handel met een enorm afleveringsprobleem opzadelde doordat Bavaria Malt toen zo’n hype was en niet meer aan te slepen. Peer Swinkels kon zich dat feilloos herinneren omdat hij toen als 16-jarige werd opgetrommeld om mee te draaien bij de productie. “Het was de zomer van 1991 en ik stond zes weken in de nachtploeg aan lijn 4 in Lieshout.” Swinkels beschouwde de prijs vooral als een compliment voor de marketing- en

salesorganisatie van Bavaria (zie ook het artikel over Bavaria op bladzijde 46) “We hebben een aantal jaar geleden het roer radicaal omgegooid om een echte marketingorganisatie neer te zetten. Daar is deze prijs weer een volgend resultaat van.” Zoals gezegd had Benjamens, de uitreiking overziend, een rode draad ontdekt. Veel prijswinnaars hadden het namelijk over het ‘centraal stellen van de consument’ als cruciale factor voor het succes

van hun product. Benjamens: “Dat kun je afdoen als dooddoener, maar ik denk dat deze bedrijven dat echt gedaan hebben. De winnaars zijn in een aantal gevallen afkomstig van kleinere, zeer ondernemende bedrijven. En daar waar het om grote namen als Unilever en PepsiCo gaat betreft het introducties die getuigen van durf. Ook in lastige omstandigheden moet je lef tonen om succes te boeken.”

FoodQualityAward

LAY’S MAAK DE SMAAK Het Retailcollege: “PepsiCo is in 2010 een campagne gestart waarmee het aan de hand van consumentenreacties een nieuwe smaakvariant chips op de markt kon brengen. Het resultaat van die campagne was de geboorte van Lay’s Patatje Joppie. Lay’s Patatje Joppie verdient een FoodAward, het is een introductie die veel omzet heeft gebracht. Maar naast de waardering voor de introductie op zichzelf willen we onze waardering uiten voor de wijze waarop PepsiCo de consument heeft betrokken bij de totstandkoming van een populair product. PepsiCo nodigde de consument uit om mee te denken over een favoriete smaakvariant, appelleerde aan een quiz- en prijsvraaggevoel en veroorzaakte de overweldigend respons van 678.000 stemmen. PepsiCo nomineerde drie smaken, babi pangang, patatje Joppie en mango red chili, en vroeg opnieuw de chipseter om te kiezen, door deze drie smaken te kopen. Zoals gezegd, Patatje Joppie, de favoriete smaak van ene Peter Boogaard, werd de winnende smaak. Maar de wijze waarop PepsiCo de verkopen van deze drie Limited Edition-smaken tot grote hoogten wist te brengen, verdient een groot compliment. Daarom verdient PepsiCo de FoodQualityAward ten volle.”

18

FoodPersonality mei 2011

16 Food awards 18

12-05-2011 17:19:59


Jan Linders, Hoogvliet, Boni… FoodRetailAwards 2011

Sinds twee jaar zijn de FoodRetailAwards een vast on-

van het Retailcollege geen enkele bemoeienis met de

derdeel van de uitreiking van de FoodAwards. In 2009

toekenning van de FoodRetailAwards, aangezien deze

werden deze awards, een toekenning van FoodPerso-

puur worden toegekend op basis van een analyse van

nality aan supermarktketens en/of retailorganisaties die

omzet- en distributiepatronen door onderzoeksbureau

op een gunstige manier omgaan met A-merkartikelin-

SymphonyIRI.

troducties, in het leven geroepen. tDPNQMFFUTUFPQOBNFXFMLFGPSNVMFIFFGUEFNFFTUF

FoodRetailAward ‘compleetste opname’

van de winnende introducties in zijn assortiment?

1. Jan Linders

tTOFMTUFPQOBNFXFMLFGPSNVMFIFFGUEFXJOOFOEF

2. Deen

producten of het merendeel ervan het snelst opgeno-

3. Jumbo

Drie FoodRetailAwards worden jaarlijks toegekend:

men? EJOHTHFXJKToEFNFFTUFPN[FUNFUEFXJOOFOEF

FoodRetailAward ‘snelste opname’

producten?

1. Hoogvliet

In tegenstelling tot de twee voorgaande edities, toen

2. Sanders (gaat op in Emté)

met name Super de Boer opviel door in diverse cate-

3. Coop

tIPPHTUFGBJSTIBSFXFMLFGPSNVMFCFIBBMUoWFSIPV-

Commercieel manager vers Ben Schuurman (links) en senior category manager food, non-food en vriesvers Coen Braam van Jan Linders met de FoodRetailAward voor compleetste opname. “Hebben jullie er een neus voor of kunnen jullie gewoon geen nee zeggen”, vroeg Sjaak de Korte nog. Schuurman: “De consument in het zuiden mag dan traditioneel heten, maar ze willen wel degelijk nieuwe producten proberen. Laat maar komen dus, die introducties.”

gorieën prijzen in de wacht te slepen, zijn de FoodReSuperunie-leden.

FoodRetailAward ‘hoogste fair share’

De awards werden dit keer uitgereikt door Sjaak de

1. Boni

Korte. Als voorzitter van het foodoverleg van Superunie

2. Hoogvliet

(nog tot juni) wel zo toepasselijk met louter Superunie-

3. Poiesz

tailAwards dit jaar volledig een aangelegenheid van

leden als winnaars. Overigens had De Korte als lid

V.l.n.r. Sjaak de Korte, hoofd category management Michel van der Harst en commercieel directeur Jan Korevaar met de FoodTopAward voor snelste opname. Vorig jaar won Hoovliet nog de award voor hoogste fair share. Van der Harst: “Goede innovaties opnemen is ons dagelijks werk. Dat we dat snel doen is omdat we maximaal willen profiteren van de omzetpotentie van nieuwe producten.”

Unit manager vers Sjon van Haaren (links), unit manager dkw Else van Plaggenhof en directeur Bouke van der Wal van Boni. Een verassende winnaar, vond onderzoeker Ronald Laureijsen. Van der Wal: “We zijn geen trendsetter, maar wel nauwgezet volger en een sterke A-merkverkoper. Als Veluws straatvechtertje zijn we hier zeker trots op.”

FoodTopAward

BAVARIA 0.0% WIT Het Retailcollege: Bavaria heeft in het jaar 2010 een witbier geïntroduceerd dat geen alcohol bevat. Bier produceren zonder alcohol is een uitdaging. Alcoholvrij bier heeft de reputatie dat het niet zo goed smaakt als alcoholhoudend bier, het heeft de reputatie van een concessie: de consument drinkt het als hij of zij niet in de gelegenheid is om alcohol te nuttigen. Bavaria is er echter in geslaagd een alcoholvrij witbier te brouwen dat de toets der kritiek met glans doorstaat. De verkopen van Bavaria 0,0% Wit illustreren dat de consument er ook zo over denkt, de omzet van dit ene bier is zeer tevredenstellend. Bavaria heeft met de introductie van Bavaria 0,0% Wit een uitstekende stap gezet voor de supermarkten. De categorie bier heeft een dalend volume en is er een van prijsdruk, waarbij de kratten als traffic builder fungeren, in het ergste geval met minmarges. Bavaria nu heeft elementen gecombineerd van twee kleinere, maar wel stijgende segmenten: alcoholvrij bier en witbier. Beide segmenten die zich aan de vechtmarkt onttrekken. Op grond van deze overwegingen oordelen wij, de juryleden van het Retailcollege, dat Bavaria 0,0% Wit de meest tot de verbeelding sprekende introductie van het jaar 2010 is. Het verdient daarom de FoodTopAward.”

19

FoodPersonality mei 2011

16 Food awards 19

12-05-2011 17:20:19


AH mag het opnemen tegen Carrefour Planet Dé concurrenten van AH in België zijn vooral Delhaize en Colruyt. Carrefour ook, maar dat is verzwakt. Het moest vorig jaar hypermarkten sluiten. Maar hoe staat het er nu voor, zeker nu de nieuwe hypermarktgeneratie ‘Carrefour Planet’ in aantocht is? Door: Gé Lommen Foto: Rob Oostwegel

Het grote, centrale foodgedeelte van Carrefour Planet. In de schil linksom lopend: brood, Italiaanse delicatessen, kaas, vleeswaren, vlees en vis. En in het midden biologisch, agf en maaltijden.

In FoodPersonality maart gaven we een profiel van Delhaize. Waarom? Omdat dat de Belgische formule is die het meest wegheeft van Albert Heijn. En die twee zijn sinds maart in dat land concurrenten van elkaar. Maar AH concurreert ook met Carrefour en Colruyt. Deze maand een profiel van Carrefour. Waarom deze maand? Omdat helemaal in het zuiden van dat land Carrefour een joekel van een hypermarkt heeft geopend. Met een pilotstatus. Carrefour Planet. Op de volgende pagina’s: een impressie van Carrefour Planet. Maar eerst: wat moeten we van Carrefour denken?

‘Ach, AH…’ Toen de Belgische Carrefour-top vorige maand in de plaats Mons (in het Nederlands Bergen) de eerste Belgische Carrefour Planet opende, was bestuursvoorzitter Lars Olofssen erbij. Olofssen, Zweed, sinds een jaar of twee de nieuwe CEO na het wegsturen van de Spanjaard José-Luis Duran, afkomstig van Nestlé. Toen de pers hem vroeg naar wat hij van de stap van AH naar België vond, zei hij neerbuigend ‘ik gun ze hun experiment’.

Aandeelhouders Gaat het goed met Carrefour? Ach, het is met € 95 miljard (jaaromzet) ’s werelds tweede detailhandelaar, na Walmart (€ 295 miljard jaaromzet). En zo’n nummer twee krijg je niet zomaar in de kreukels. Eigenlijk is het totaal geen vergelijking: Walmart is meer een warenhuis met eten dan een hypermarkt met non-food, Carrefour is eerder een hypermarkt en supermarkt met non-food dan een warenhuis met eten, maar goed… Wat zijn de problemen van Carrefour? Het gaat al een tijd niet lekker in thuisland Frankrijk. Dat komt vooral doordat de Franse consumenten hypermarkten steeds minder gebruikt voor boodschappen, en daar heeft Carrefour er nogal wat van. Vorig jaar, bij de presentatie van Carrefour Planet in het Franse Lyon, bleek dat de hypermarkt het moeilijk had. De omzet van de hypermarkten van Carrefour steeg de laatste jaren niet. Het marktaandeel daalde. De foodomzet in de hypers daalde en de omzet per m2 eveneens. Daar komt bij dat Carrefour zo nu en dan belaagd wordt door twee belangrijkse aandeelhouders. Ten eerste de dynastie Pinault van PPR (Pinault,

Printemps, La Redoute) en ten tweede de activistische investeerder Colony Capital uit Californië. Die hebben Carrefour al zo ver gekregen dat het zijn vastgoed in een apart bedrijf heeft gezet om

Aantal vestigingen: 685 Carrefour werkt met drie varianten voor zijn 685 vestigingen in België. * 45 Carrefour-hypermarkt (w.v. 1 Planet) * 440 Carrefour Market * 200 Carrefour Express Maar wacht even, wie zo nu en dan door België rijdt, ziet toch nog steeds: Maxi GB, Super GB en al die oude vestigingen die Carrefour in al die jaren zo heeft gelaten? Nee, woordvoerster Julie Stordiau van Carrefour België zegt van niet. Alle hypermarkten heten inmiddels Carrefour, voorganger Maxi GB bestaat niet meer. 99% van de buurtwinkels heet inmiddels Carrefour Express en het supermarktformaat daartussenin heet overal Carrefour Market, zij het dan met het rood van de vroegere letters GB.

20

FoodPersonality mei 2011

20 Carrefour 20

12-05-2011 14:43:18


dat vervolgens naar de beurs te brengen. Dat werd een paar weken geleden weer uitgesteld, de kwestie blijft maar hangen.

Carrefour België En daarbij, behalve in het thuisland zijn er nog andere landen waar het niet lekker loopt met Carrefour, en een daarvan is België. Eventjes terug. Eind jaren negentig verkeerde de Belgische supermarktsector in een vreemde situatie: het Belgische GIB (supermarkten, doehet-zelfzaken, maar ook hamburgerketen Quick bijvoorbeeld) was er marktleider met de formule GB en de varianten daarop (Super GB, Maxi GB, je kon het in namen zo gek niet bedenken), maar de nummers twee en drie, Delhaize en Colruyt, waren GB aan het inhalen. In 2000 ging GB failliet en kwam vanuit Frankrijk Carrefour als redder in nood. Dat kocht GB op en bouwde opnieuw aan GB, om marktleiderschap in dat land ineens te bemachtigen. Maar dat lukte niet. Delhaize en Colruyt zijn Carrefour inmiddels voorbijgestreefd. Wat was er aan de hand dan? Tja, wat is er gebeurd. Een combinatie van factoren. Carrefour kreeg het niet voor elkaar de perceptie van prijs-kwaliteitverhouding zo te bepalen dat het er beter uit kwam dan Colruyt en Delhaize. Carrefour verbouwde en moderniseerde, maar was het snel genoeg om Colruyt en Delhaize van hun voorsprong af te houden? Nee. Van de andere kant, hoeveel Vlamingen willen eten van een Frans supermarktbedrijf? Of maakt dat net zo weinig uit als het kopen van een Renault of Peugeot? Of klopt dat niet en koop je eten toch liever bij het geheel Belgische Colruyt of Delhaize? En hoe zit dat dan in Wallonië?

Saneringsplan Vorig jaar leidde het tot een dieptepunt. Carrefour kwam met een ingrijpend saneringsplan. Het besloot: * 14 hypermarkten (van de bijna 60) te sluiten. * 7 supermarkten te sluiten. * 17 supermarkten en 3 hypermarkten over te doen aan de Waalse concurrent Mestdagh. Dat zou dan op zijn beurt weer bijvoorbeeld Carrefour-artikelen als huismerk gaan gebruiken in die winkels, maar het zou ook zijn Champion-vestigingen tot Carrefour Market ombouwen en als superfranchisenemer opereren. * 7 supermarkten werden van filiaal franchisevestiging (van vroegere regionalen, die kleiner zijn dan bijvoorbeeld Mestdagh). Het leidde tot een storm van protesten van werknemers en vakbonden. Maar het ging wel door, uiteraard. Carrefour maakte eind vorig jaar voor het eerst sinds jaren in België een kleine omzetgroei mee.

van Ossel van business-school Vlerick stelde zelfs dat AH eigenlijk Carrefour aan de kant had willen schuiven om die plek in te nemen. En: volgens hem zou AH er spijt van hebben toen naderhand bleek dat Carrefour niet stopte in België.

Omzet Carrefour België * 2010: € 4,947 miljard * 2009: € 5,193 miljard In 2009 was de omzet hoger, omdat Carrefour toen nog aan die sluitingsgolf moest beginnen. In 2009 was het marktaandeel ongeveer 23%, dat

Planet, de redding?

is met minder winkels uiteraard omlaag gegaan

Als dat zo is, dan wordt het voor AH wellicht nog moeilijker. Want Carrefour roept in de media dat er redding op komst is. De buurtwinkels Carrefour Express hebben geen probleem. De supermarkten Carrefour Market hebben geen probleem. Het probleem was: de Carrefour-hypermarkten. Maar de vernieuwde hypermarktformule Carrefour Planet zou de oplossing kunnen zijn. Carrefour Planet kwam afgelopen zomer tevoorschijn in twee voorsteden in het Franse Lyon. En er werd her en der getest, zo ook in de Carrefour in Waterloo. En de echte Carrefour Planet is sinds halverwege vorige maand ook in België geopend, in Mons/Bergen, net tegen de Franse grens aan. Hoe moeten we dat zien? België is een belangrijke markt, jaja, maar voor Carrefour, dat in Frankrijk, Spanje, Rusland, Turkije, Brazilië, Mexico, China en Indonesië opereert, stelt het volume in België niets voor. Met andere woorden, Carrefour ontwikkelde daar in Lyon geen nieuwe hypermarkt om in België redding te brengen. Carrefour móet gewoonweg iets met de vele hypermarkten die het overal heeft staan. In ‘emerging markets’ vinden consumenten die consumptietempels wellicht nog spannend, maar Carrefour moet ook in Europa die tienduizenden vierkante meters met eten, kleding, financiële diensten, elektronica, boeken, tuinartikelen, doe-het-zelf etc., etc. aantrekkelijk houden. Voor een consument die eten inkopen steeds sneller wil doen. En een hypermarkt is er niet voor ‘snel’. Een hypermarkt is er voor een halve middag, of een

(bij een licht stijgende markt). Nu zit het tegen de 22% aan.

deel van een zaterdag: parkeren buiten de stad en dan langdurig iets doen dat tussen winkelen en boodschappen doen in zit. En dat doen consumenten, afgaande op de omzetberichten en op verhalen van consumententrendwatchers, steeds minder. Dus: de hyper moest hoognodig anders worden En als Carrefour dat in heel Europa (Frankrijk, Spanje, Italië etc.) nodig vindt, profiteert Carrefour in België daar ook van. Het is ook niet voor niets dat België het tweede land is, na thuisland Frankrijk, waar Carrefour met Carrefour Planet is gestart. Goed, laten we dan ervan uitgaan dat de oude Carrefour-hypermarkt zijn tijd gehad heeft. Carrefour heeft de hypermarkt gemoderniseerd in Carrefour Planet. Staat daarmee ook de relevantie van een hypermarkt meteen weer recht overeind?

Ombouw En zo ja, moet in dat geval AH vrezen voor zijn kansen in België? Want voor zover Carrefour bekend heeft gemaakt: het heeft 45 hypermarkten in België. Van dat aantal wil het 10 tot 12 vestigingen ombouwen tot Carrefour Planet. De rest is te klein, met 6.000 tot 7.000 m2 vvo (te klein, waar práten we over?), maar Carrefour heeft ook gezegd dat het naderhand zal proberen Planet op minder meters in te passen.

Filialen en franchisers 200 x Carrefour Express: allemaal franchisers 440 x Carrefour Market: slechts 40 filialen, de andere 400 = franchise 45 Carrefour-hypermarkt (deels of geheel om te bouwen tot Planet): filialen. Alleen Carrefour B-Park in Brugge is officieel geen filiaal, maar dat is omdat Carrefour een andere bezitsvorm moest aanhouden voor de gemeente Brugge. Wacht even, en die hypermarkten die Mestdagh overnam dan? Dat klopt niet meer, Mestdagh (zie onder ‘saneringsplan’) was bereid drie hypermarkten over te nemen van Carrefour, maar uiteindelijk bleef het bij 17 Carrefour-supermarkten, die nu in franchisevorm bij Mestdagh horen. Heel raar. Ooit nam Carrefour de Franse concurrent Promodès over. Promodès exploiteerde de formule Champion. Lang, heel lang, hield Carrefour vast aan de vele andere formules. Namen? Ojee, Carrefour, Promocash, 8 à huit, Proxy, Dia, Ed, Carrefour City, Carrefour Urbain, Shopi. En Carrefour hield ook vast aan de naam Champion. En eindelijk kwam het besluit om Champion om te bouwen tot Carrefour. Maar, in Wallonië had je de gebroeders Mestdagh. Die exploiteerden de formule… Champion. En de Mestdaghjes hebben vorig jaar met Carrefour afgesproken Carrefours over te nemen en tegelijk hun Champions om te bouwen tot Carrefour, moeten we van Carrefour België begrijpen. Maar ja, hoe kwamen die broers dan aan die naam

AH en de timing

Champion?

Vorig jaar? Dat was het moment waarop AH bekendmaakte in België te willen beginnen. Toeval? Volgens sommigen niet. Marketingprofessor Gino

En er is nog een Rob, uit de Brusselse wijk Woluwe. Prachtwinkel, zeer sjiek eten voor de Brusselse upper class. Ook van Carrefour. Ook weer een uitzondering.

21

FoodPersonality mei 2011

20 Carrefour 21

12-05-2011 14:43:20


CARREFOUR PLANET IN BEELD

Carrefour Planet in beeld We zijn uren door de Carrefour Planet in Mons gedwaald. En we vroegen ons af, wat moet AH hiertegen beginnen? Maar als je tussen al die kleren rondloopt, denk je: waar is dit goed voor? Door: Gé Lommen Foto’s: Rob Oostwegel

Laten we vooral één ding uit de branchegeschiedenis niet vergeten. Dick Boer, de huidige topman van Ahold, heeft ooit in zijn werkzame bestaan hypermarkten geleid. Ze heetten Maxis en sommige ervan heetten Trefcenter en het bleef maar kwakkelen. Diezelfde Dick Boer, die onlangs op de aandeelhoudersvergadering van Ahold als nieuwbakken topman nieuwe groeiwensen in het buitenland uitsprak, moet dus weten welke ellende je kunt hebben van hypermarkten. Kijk, in de jaren zestig en zeventig gingen consumenten massaal naar een grote winkel om zich te goed te doen aan de veelheid in één winkel. Maar tegenwoordig is shoppen iets wat je doet in een winkelcentrum, in een outletcenter, of gewoon in een stadje zelf; én eten inslaan én

onderbroeken kopen en tuinartikelen en smartphones en boeken en… in één keer? Is dat niet dé manier om je vrije zaterdag te vergallen? Maar ja, waar is AH vorig jaar mee begonnen? Met het aanbieden van non-food. Dat is nog lang niet wat we in deze reusachtige Carrefour Planet zagen (tv’s, smartphones, tuinstoelen, lingerie, boeken, strips, babyzitjes etc.). En misschien is dat juist wel beter… We laten eerst maar eens de informatie van Carrefour België over ons heenkomen. En dat is: * 51.000 items * op 11.000 m2 vvo * de weekomzet? Die geeft Carrefour niet. De oude Carrefour-hypermarkt was volgens

onderzoek van Carrefour onder consumenten te veel één hal, klanten verdwaalden erin. Dat heeft Carrefour verholpen door Carrefour Planet te verdelen in winkeltjes, het is eigenlijk een soort winkelcentrum met één kassapartij. Dameskleding is een shop-in-shop, herenkleding een shopin-shop en zo voort. Met decoratieve afzettingen, met hoogteverschillen in het plafond, met extra winkelnavigatie en andere kunstgrepen. Carrefour heeft speerpunten gemaakt: * Le Marché: centraal plein met vers. De sushibar in Lyon vinden we echter niet meer terug in Mons. Een kookdemonstratie, zoals in Lyon werd gepresenteerd, is ook niet te zien hier. Maar dat kan wel kloppen, eerdere Carrefour Planetvestigingen experimenteerden er lustig op los en de beste resultaten komen in de nieuwe Carrefour Planets terug, de mindere niet. * Carrefour Bio: groot aanbod (vooral houdbare) biologische producten, onderdeel van dat versplein. * Cosmetica: een Kruidvat of DA is er niks bij, hier. Maar de kappers uit de Lyonnaise Carrefour Planet zien we niet in Mons. * Mode: dames, heren, kinderen. Boven- en onderkleding en schoenen. * Huis en interieur: we zien eetkamer, keuken, badkamer en ‘wassen’ (wasmiddelen, reinigers, huishoudelijke apparaten als stofzuigers.) Seizoensaanbod: dat waren tuinartikelen toen wij er waren, begrijpelijk. * ‘Cultuur’: zeer verheven woord voor boeken en strips. In Mons zien we stripalbums waarbij je het gevoel krijgt dat je er twee jaar onafgebroken zou kunnen lezen. * Multimedia; de visuele klapper, computerspullen, mp3, tv’s, smartphones, noem maar op. En dat allemaal dus beter onderverdeeld dan eerst.

Prijs en kwaliteit

De hypermarkt begint met een breed straatje aanbiedingen, al jaren kenmerkend voor elke hypermarkt. Meteen links de frisdrankflessen (bulk meteen onder in de winkelwagen), gevolgd door bier, gevolgd door wijn. Wijn is overduidelijk een speerpuntcategorie. Veel aanbiedingen, veel volume-aanbiedingen (per doos goedkoper), presentaties om te proeven (maar nog niet in de vroege middag). De betere wijn ligt in een enorm rek, tot wijntjes van 80 euro. En het allerbeste ligt in een klimaatkast (opschrift: ‘la sélection du sommelier’), topper: een fransoos van € 189,99. Let wel, bij de Italiaanse delicatessen presenteert Carrefour nóg eens wijnen in een klimaatkast (maar dan minder soorten).

We hebben Carrefour gevraagd: de kwaliteit zal wel onberispelijk zijn, maar hoe zit het nu met prijs? Woordvoerster Julie Stordiau van Carrefour België laat weten dat in eten en drinken Colruyt en Delhaize vooral claimen dat ze goedkoop zijn, maar dat haar werkgever het vooral is! Daar kopen we niks voor, want woordvoerders van Delhaize en Colruyt zeggen van hun formule hetzelfde. Overkomt je ook als je in Nederland Nettorama, Jumbo, Hoogvliet, Dirk, Boni en C1000 zou bellen. Maar: hoe zit het nu met het prijspeil van tv’s, tuinstoelen, kleren, smartphones? Weten wij veel, als foodverslaggever? Het komt erop neer dat

22

FoodPersonality mei 2011

22_Carrefour Verberne 22

12-05-2011 14:50:19


Brood moet volgens ons het volgende speerpunt zijn (en dat is bij concurrent Delhaize ook al zo). Carrefour laat de akkerbouwer zien waar de tarwe vandaan komt, uit Waremme (nabij Luik). Deze ene akkerbouwer verbouwt al het graan voor Carrefour België? Moet-ie wel flink wat hectaren hebben. De stokbroden zijn niet allemaal met de nadrukkelijke afzender van Carrefour. De dikkere stokbroden van € 1,15 wél: verpakt in duidelijk herkenbare Carrefour-zak. De dunnere, van € 0,79, echter niet. Opvallend: de vele soorten brood liggen in plastic doorzichtige kasten. De consument moet een la opendoen en dan het brood naar keuze eruit halen en zelf snijden. Maar omwille van de ambachtelijk sfeer gebruikt Carrefour ook een houten stelling, midden op de afdeling, vol grote landbroden. Oogt wel lekker. Maar het accentueert ook het plastic van de rest.

‘Italiaanse gastronomie – geheel Italië op uw bord’. Dit is een onderdeel van deze Carrefour Planet dat niet per se in andere vestigingen terugkeert. Mons/Bergen heeft een grote populatie van Italiaanse komaf. Het antwoord van Carrefour daarop: deze aparte afdeling Italiaanse delicatessen, zowel vers/gekoeld als houdbaar. Olijven, maaltijden als lasagne etc. (niet voorverpakt!), talloze kazen, olijfoliesoorten, wijnen, gedistilleerd zoals grappa. Wat valt meteen op? De tortellone ‘crevette roquette’: met krabvulling. Zwart. 400 gram voor € 1,67.

Herkomst, regionaliteit en nationaliteit. Dit zien we bij de vleeswaren: ‘meer dan 75% van onze vleeswaren zijn van Belgische herkomst’, met de hammenman, die trouwens net als de granenman ook uit Waremme komt! Moet een bijzondere plaats zijn, dat Waremme. En dat andere bord zien we bij de vis: de vijf regels van kwaliteit en betrokkenheid van Carrefour; voedselveiligheid, respect voor de smaak, het goede leven en de productauthenticiteit of -integriteit, voortdurende kwaliteitbewaking van zand tot klant, de ‘beste prijs-kwaliteitverhouding’ (wat dat dan ook moge zijn, een begrip waar je als kruidenier altijd mee weg kunt komen) en een duurzame ontwikkeling. Er staat niet bij hoe we ons dat moeten voorstellen.

Carrefour intensief een aantal category killerconcurrenten bijhoudt. Ikea, Mediamarkt, Zara, Hennes & Mauritz, ICI Paris XL enzovoort. En Carrefour zorgt in non-food elke week voor prijsklappers, nu eens een tv, dan weer een smartphone, dan weer kleding… De visafdeling is er een zoals wij niet alleen van Franse, Italiaanse of Spaanse hypermarkten kennen, met ijstafels. De man van de visafdeling laat ons ook de schaaldieren zien en pakt met de nodige voorzichtigheid de levende krab en kreeft uit het aquarium. Carrefour-beessies.

En wat vinden we er dan zelf van? Wat kan deze formule eigenlijk? Wat kan een hypermarkt? En in het verlengde daarvan: wat moet AH hiervan vrezen? Een hypermarkt is een formule die gezien de meters wel uit móet pakken. En daarom vind je 23

FoodPersonality mei 2011

22_Carrefour Verberne 23

12-05-2011 14:51:10


Links en rechts van deze hoofddoorgang segmenteert Carrefour Planet flink: ‘maison’, ‘mode’, bébé’. En ‘maison’ wordt: ‘cuisine’, ‘salle de bains’, ‘salle à manger’ en ‘buanderie’ (keuken, badkamer, eetkamer, was). Dan hebben we de tuinartikelen nog niet gehad. Links wordt alle kleding verdeeld in shop-in-shops vrouw, man, kind en nog eens een speciale baby-afdeling (kleding, maar ook de betere autostoelen en kinderwagens). Naast vrouwenmode vinden we cosmetica, ook op z’n minst een speerpunt.

Bij de vleeswaren en het vlees vinden we de koelkisten met maaltijden. Carrefour Sélection is het premiumhuismerk, hier nog met de toevoeging ‘traiteur’. Een auberginerollade (400 gram, € 5,90) Carrefour heeft in het supermarktaanbod de bekende drietrap: Carrefour als huismerk, Carrefour Discount als onderkanthuismerk (claim: zelfde prijs als Aldi en Lidl, maar altijd minstens zo lekker) en Carrefour aan de bovenkant, onderverdeeld in Carrefour Sélection, Fair Trade, Bio etc.

En áchter al die goedkope spijkerbroeken en herenschoenen vinden we een gangpad dat overkomt als een betaald plekkie voor leveranciers. Eerst Philips en DE met Senseo, dan L’Oréal met cosmetica-advies. Bij Senseo staat er ten minste nog een dame bij voor de uitleg. Bij L’Oréal is het ‘nu even niet’.

Een Belgische hypermarkt en bier, tja, dan wil het wel… met 120 verschillende lokale en regionale bieren. Het bier Waterloo in houten cadeauverpakking. Maar we kunnen ons met vrienden ook tegoed doen aan deze 9-literfles triple van het lokale merk St. Feuillien, uit Roeulx, enkele kilometers verderop. We proberen ons voor te stellen hoe je deze fles in de koelkast krijgt.

in een hypermarkt vaak een geweldig aanbod in levensmiddelen, tienduizenden artikelen, die bij elkaar ten eerste een flink standaard-aanbod vormen en ten tweede komen daar bijzondere artikelen bovenop, die de klant gewoonlijk alleen vindt bij een speciale kaasspeciaalzaak, bakkerij, slagerij, groentewinkel, deliwinkel. Daarom is de troef van de hypermarkt: keuzevrijheid. Keuzevrijheid draagt bij aan de kwaliteitsbeleving. Kijk naar het brood en het water loopt je in de mond. Kijk naar de afdeling Italiaanse delicates-

sen en je trekt bij wijze van spreken meteen je portemonnee. Kijk naar de visspiezen op ijs. Naar de vele kazen die je niet kent. Het Belgische aanbod verlekkert en verlekkert. Maar dan lopen we door non-food. En daar is het meteen anders. Niet overal: Lego is Lego, of dat nu een Intertoys of in een Carrefour te vinden is. Het is altijd meer keuze dan je prettig vindt. Maar het is hoe dan ook: keuze! Dat geldt ook voor cosmetica. Keuze van bovenkant tot onderkant en het is altijd meer dan je denkt.

Een daverende visuele verrassing, de afdeling ‘multimédia’. Tv-schermen in een golfopstelling vormen bij elkaar één groot beeld en dat pakt je bij je lurven. En verder: smartphones, gewone mobieltjes, mp3-spelers, computers, usb-sticks, fototoestellen, noem maar op. Carrefour heeft gezegd dat multimedia een speerpunt moet worden, het wil Mediamarkt van zich afslaan.

Een smartphone kopen is best aan te durven. Als er iets mis mee is, kun je altijd terug naar deze Carrefour. Ik verwacht service en Carrefour zal daar wel over nagedacht hebben. Maar als je dat op andere non-foodcategorieën gaat toepassen: hoeveel van de herenkleding is er voor de heer de moeite van het bekijken, passen en aankopen waard? Hoeveel van de schoenen? Het aanbod bekijkend voelt het aan alsof je bij de Aldi een paar schoenen koopt. Waarom zou je een spijkerbroek kopen van Carrefour? Hoeveel van de damesmode is voor de huidige moderne vrouw, die er elke dag goed uit wil zien, goed genoeg? Ja, de lingerie oogt wel aardig. Maar wat zouden de dames die graag A-merkkleding kopen, van dit aanbod bovenkleding vinden? Zouden de vrouwen uit de omgeving van Mons een Carrefour-merk willen dragen? Wetende dat andere vrouwen dat ook snel zien? Hoeveel van de tuinartikelen is sfeervol genoegvoor veel huishoudens? Hoeveel van de baby- en kinderbenodigdheden? Extreem gezegd, je vindt er topkwaliteit eten (denk eraan, een fles wijn van 189 euro in klimaatkast!), maar de schoenenafdeling is eerder richting Schoenenreus. Het tegendeel van de positionering van het eten. En wat houdt dat

24

FoodPersonality mei 2011

22_Carrefour Verberne 24

12-05-2011 14:51:55


VERBERNE De mening van George Verberne, C1000-ondernemer in Driebergen. Twintig strekkende meter strips. En dit is alleen maar de ene kant van de stripafdeling… Carrefour heeft verklaard stripboeken als speerpunt te hanteren. Zoveel mogelijk collecties en alle collecties compleet! En is er een op, dan kun je bijbestellen en je krijgt het, als je wil, thuisbezorgd.

Tesco en Delhaize over de vloer Een tijd geleden merkte ik dat er weer eens andere klanten dan andere in mijn C1000 rondliepen. Geen echtpaar, maar mannen. In kostuum. En: zonder winkelwagen of -mandje. Aha, hoofdkantoormannen, van een concurrent. Ik spreek zulke mannen meestal aan. Bleken het Engelsen te zijn. Van Tesco. Ik weet niet precies wat ze kwamen doen. Ja, rondje supermarkten. Ja, ja. Een tijd later hoorde ik van een collega-C1000-ondernemer – hij vertelde me dit, maar ik wil zijn naam niet noemen omdat hij niet weet dat ik dit schrijf – dat er weer eens andere klanten dan andere in zijn C1000 rondliepen. Geen echtpaar, maar mannen, in kostuum, zonder… u snapt het al.

Carrefour kiest uitdrukkelijk voor een presentatie van alle biologische artikelen bij elkaar. Dat doen andere ketens juist niet. Het bio-aanbod staat midden tussen de kaas, brood en agf. We verwachtten veel ‘Carrefour bio’ aan te treffen, maar we zien ook vele andere, onbekende biologische merken.

Bleken het Belgen te zijn. Van Delhaize. Mijn collega weet niet precies wat ze kwamen doen. Ja, rondje supermarkten. Ja, ja. CVC is groot. C1000 is maar een klein onderdeel van CVC. En in de vakpers zien we al langer speculaties over de exit van CVC. Sperwer zou… tenminste, iets van enige interesse konden we al her en der lezen. Maar moeten we niet wat ruimer om ons heen kijken? Zou Tesco inderdaad zo nu en dan over Ciethousand nadenken? De directe confrontatie aangaan met Ahold en AH? Klinkt onwaarschijnlijk. Of… wacht even, AH is in België gestart. Volgens sommige retailwatchers, ik dacht professor Gino van Ossel uit Gent, is het scenario precies hetzelfde: AH/Ahold zou Delhaize willen overnemen, dat lukte herhaaldelijk niet en toen ging AH maar in de frontale aanval; in België beginnen met AH en zo Delhaize aan het zweten krijgen. Wellicht heeft Tesco plannen, het bedrijf moet ook wát, groter worden in Engeland is gevaarlijk want het is er al te groot (bedenk even, het start binnenkort met de verkoop van hypotheken!) en dus is Nederland een goed probeersel. Het kán dus wel. Zo ook Delhaize. Wat? Willen die Aholders ons hebben? Ons in eigen land aanpakken? We zullen ze eens een koekje van eigen deeg geven! (En reken maar dat zij ons deeg niet lekker vinden.)

Dit illustreert wel hoe groot Carrefour is, de ‘uitvinder’ van de hypermarkt. In de uithoeken van deze Carrefour Planet kom je behalve Carrefour ‘Monde en Or’ (juwelen, sieraden) nog tegen: Carrefour Fleurs, Carrefour Finance (!), en Carrefour als concessionair van de Belgische post.

Maar eigenlijk reken ik op iets heel anders. Wat CVC denkt, weet alleen CVC, toch? Misschien is het te makkelijk en maken ze een fraaie schijnbeweging en kopen ze er één keten bij, samenvoegen en er C1000 van maken zodat de C1000-keten groter en dus aantrekkelijker is. En dán verkopen. Wie CVC dan zou kopen? Speculatie… Poiesz, Linders, Detailresult, Deen, Vomar, Boni, MCD, Nettorama, kan alle kanten op. Maar het kan natuurlijk dat ik het helemaal mis heb. En dat Delhaize of Tesco (of allebei, in een biedingenstrijd!) CVC een bod doet dat het niet kan weigeren. CVC zoekt geen winkels, maar een rendement. Een goed bod is altijd een

in voor het merk Carrefour? Wil de Carrefour Planet-klant topeten combineren met onderkantschoenen? Dat houdt niet in dat Carrefour het in het supermarktaanbod aflegt tegen AH, dat hoeft niet. Maar is het non-food dan winstgevend genoeg om de strijd op lange termijn vol te houden tegen Colruyt, Delhaize en AH? ■

goed rendement. Nou twijfel ik. Het kan toch niet zo zijn dat een nieuwe partij de weg die C1000 met zijn succesvolle rode generatie heeft ingeslagen, van de ene op de andere dag overboord gaat gooien? Tja, ondernemerschap eist gewoon wat flexibiliteit… en ik kan het zeggen, ik ben inmiddels wel wat gewend als ex-Super de Boer-ondernemer!

25

FoodPersonality mei 2011

22_Carrefour Verberne 25

12-05-2011 14:52:17


JAAP SEIDELL & JUTKA HALBERSTADT:

‘Supermarkten bevorderen ongezonde keuze’ Met hun boek ‘Tegenwicht’ willen Jaap Seidell en Jutka Halberstadt een einde maken aan ‘alle fabels’ over overgewicht. En supermarkten, fabrikanten en de overheid wijzen op hun verantwoordelijkheid bij het bestrijden ervan. “Je kunt wel zeggen ‘de consument is vrij in zijn keuze, die moet je niet beïnvloeden’, maar door altijd maar de ongezonde keuze te promoten, beïnvloed je de consument ook.” Door: Marieke Venbrux Foto’s: Rein van Zanen

Over overgewicht, over de oorzaken en de oplossingen is al het nodige gezegd en geschreven. Maar niet alles wat erover gezegd of geschreven is, is even zinvol, of dekt de lading van het probleem, aldus Jaap Seidell, hoogleraar voeding en gezondheid aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en directeur van het Instituut voor Gezondheidswetenschappen van de VU. “In de discussies wordt één detail uitgelicht, vervolgens gaat de discussie uitsluitend over dat ene detail. Dat zou dé oorzaak, of dé oplossing zijn; of juist niet. Iemand zegt bijvoorbeeld: ‘die Seidell, die doet onderzoek naar de prijs van voeding en de mate van consumptie en zegt dat mensen gezonder worden als gezonde voeding goedkoper wordt. Maar dat is uitermate simplistisch gedacht van Seidell, want met alleen het verlagen van de prijs van gezonde voeding, los je het probleem van overgewicht niet op.’ Nee, natuurlijk niet, dat heb ik ook nooit gezegd. Dat is alleen het detail dat journalisten, politici en anderen eruit lichten. Denk ook aan de discussie in de VS nu. Daar worden voorstellen gedaan voor belastingen op frisdrank en een verbod van suikerhoudende dranken in overheidsgebouwen. Frisdranken worden zo het symbool voor de bestrijding van overgewicht, terwijl hun rol daarbij waarschijnlijk beperkt is. Zo wordt telkens opnieuw voorbijgegaan aan de essentie van het probleem van overgewicht. Dat probleem is heel complex. Er is niet één oorzaak, en dus ook niet één oplossing.” Jaap Seidell en Jutka Halberstadt zijn de schrijvers van een boek dat onlangs is verschenen, met de titel ‘Tegenwicht’. Seidell is hoogleraar voeding en gezondheid, Halberstadt is psycholoog en projectleider van het Partnerschap Overgewicht 26

FoodPersonality mei 2011

26_Seidell 26

12-05-2011 14:35:36


Nederland (PON), een samenwerkingsverband tussen zorgverleners en patiëntenorganisaties om de zorg voor mensen met obesitas te verbeteren. Daarnaast doet ze op de afdeling van Seidell onderzoek naar de psychologische factoren die een rol spelen bij extreme obesitas bij kinderen. Met hun boek willen Seidell en Halberstadt een einde maken aan de fabels over overgewicht. Zoals: * ‘van diep nadenken wordt je slank’, of * ‘vrouwen hebben dagelijks 2000 calorieën nodig, mannen 2500’, of * ‘mensen die het niet lukt om af te vallen, hebben een gebrek aan motivatie, afvallen is een kwestie van gewoon dóen’. Ze schreven hun boek ook om aan te tonen dat het bij overgewicht ‘niet alleen gaat om de mensen die er last van hebben, maar dat ook sectoren als onderwijs, gezondheidszorg, ruimtelijke ordening, verkeer en economische zaken – já, dus ook supermarkten en fabrikanten – een rol spelen’. Wat is het grootste misverstand over overgewicht? Jutka Halberstadt: “Dat het heel makkelijk op te lossen is. En dat als je maar ‘goed genoeg lijnt’ en flink je best doet, je het probleem zo hebt opgelost. Net tijdens de lunchpauze hadden we het over een ingezonden stuk in het NRC Handelsblad, van VVD-kamerlid Anne Mulder. Die schreef dat alle aandacht voor overgewicht en de ziekten die daarvan het gevolg zijn maar onzin is; mensen die voor hun gezondheid moeten of willen afvallen moeten het gewoon gaan dóen. Het is niet aan de overheid om zich daarin te mengen, vindt hij. Mensen zijn zelf verantwoordelijk voor hun levensstijl.” Jaap Seidell: “Deels is dat natuurlijk zo, maar mensen als Mulder onderschatten hoe moeilijk dat voor veel mensen is. Een hoogopgeleid VVD-Kamerlid is misschien prima in staat om in het bedrijfsrestaurant of ‘s avonds in de supermarkt een heel afgewogen keuze te maken, maar voor veel andere mensen, bijvoorbeeld mensen in achterstandswijken, ligt die keuze een stuk ingewikkelder. De kennis over wat gezond is en wat ongezond, ontbreekt nogal eens. Bovendien baseren deze mensen zich in hun keus vaak op een lage prijs: ongezond voedsel is doorgaans nog steeds voordeliger geprijsd dan gezond voedsel. En wat als jij als kind op een school zit die vooral stroopwafels en roze koeken aanbiedt? Probeer die verleiding dan maar eens te weerstaan. Zo makkelijk en vrij is die keuze voor veel consumenten dus niet.” Is obesitas nu wel of geen verslaving? Deskundigen worden het daar maar niet over eens. Halberstadt: “Volgens de officiële definitie is obesitas een chronische ziekte. Maar daarnaast zitten er verslavende aspecten aan. Hoe dat precies zit, is nog onderwerp van onderzoek. Wat we zeker

weten, is dat obesitas niet alleen gevolgen heeft voor de personen die het treft, maar ook voor de maatschappij als geheel: stijgende zorgkosten, meer arbeidsongeschikten, noem maar op. Seidell: “We kunnen heel lang discussiëren of obesitas een ziekte of een verslaving is, het belangrijkste is dat áls je het eenmaal hebt, je er heel moeilijk vanaf komt. Het is heel lastig om ingesleten gedrag te veranderen. Zeker als je omgeving je op allerlei fronten tegenwerkt.” Vorig jaar zijn jullie op de VU gestart met een onderzoek naar de vraag of het verlagen van de prijs van gezonde voeding in supermarkten leidt tot een gezonder consumptiepatroon. Wat is daar uitgerold? Seidell: “Een promovendus uit mijn vakgroep, Wilma Waterlander, is daar inderdaad mee bezig. Het onderzoek is gehouden onder consumenten van verschillende supermarktformules, afkomstig uit de lagere sociaal-economische klassen in verschillende Nederlandse steden. Bij deze groepen ontbreekt als gezegd vaak de kennis over gezond versus ongezond en zij laten zich in hun keuze sterker lijden door - een lagere - prijs. De ene helft van de deelnemers aan het onderzoek kreeg daarom kortingcoupons voor gezonde producten – denk aan groenten en fruit – uitgedeeld, de andere helft niet. Bovendien kreeg een deel van de mensen een menusuggestie/bereidingsinstructie uitgereikt. De verwachting is dat met name de groep die én een kortingscoupon én een bereidingsinstructie kreeg, het consumptiepatroon in positieve zin heeft aangepast. Wilma Waterlander is nu bezig met de analyse, het onderzoek wordt na de zomer afgerond. Dan weten we dus of onze verwachtingen zijn uitgekomen.” Terug naar jullie boek: wat is de boodschap ervan voor supermarkten en fabrikanten? Seidell: “Dat ze een belangrijke rol spelen bij het ontstaan van overgewicht en dus ook écht een heel belangrijke rol kunnen spelen bij de bestrijding ervan. Gaan supermarkten het probleem van obesitas oplossen? Nogmaals: nee. Maar ze kunnen wel een goede bijdrage leveren aan het grotere geheel. We leven in een ontzettende overconsumptiemaatschappij, met een enorme variëteit aan goedkope, lekkere, energierijke, gemakkelijke voedingsmiddelen die mensen voortdurend beïnvloeden. Van de 320.000 verschillende voedingsmiddelen die er bestaan, verkoopt de supermarkt er gemiddeld 10.000. Voor het bepalen van wat wordt aangeboden en op welke manier, zijn allerlei mensen verantwoordelijk. Bij die keuze wordt op van alles gestuurd, maar gezondheid staat daarbij niet direct voorop. Sterker nog, supermarkten en fabrikanten bevorderen nog steeds vooral ‘de ongezonde keus’. Verbazingwekkend? Niet helemaal, want supermarktmanagers worden al in hun opleiding afgerekend op de omzetten en het makkelijk behalen van de doelstellingen, over

gezondheid hebben sommige nog nooit hoeven nadenken. Terwijl als je het schap iets anders inricht, iets andere accenten in je presentatie legt, of consumenten bereidingsinstructies geeft, je als supermarkt de gezondheid van de consument wel degelijk positief kunt beïnvloeden. ” Maar supermarkten doen best al wel wat. AH heeft het Keuze-klavertje, steeds meer huismerken van de andere formules dragen het Ik Kies Bewust-logo. Zo zijn er nog wel meer dingen. Seidell: “Supermarkten zijn er de afgelopen jaren zeker meer mee gaan doen en rondom het Ik Kies Bewust-logo (Seidell is voorzitter van de onafhankelijke wetenschappelijke commissie die de stichting IKB ondersteunt, MV) zijn inderdaad allerlei bewegingen. Maar neem nou het gemiddelde weekkrantje van een supermarkt die relatief veel producten met het IKB-logo aanbiedt. Negentig procent van de aanbiedingen in die folder bestaat uit producten die juist niet dat IKB-logo dragen. Je kunt die relatief minder ongezonde producten dus wel in het assortiment hebben, maar als je ze niet op de goede manier aanbiedt en/of juist de relatief ongezondere producten naar voren blijft schuiven, dan schiet het natuurlijk niet op. Supermarkten en fabrikanten hebben veel meer macht dan ze beseffen.” Beseffen ze het niet? Of verkopen ongezonde producten gewoon beter? Jullie schrijven zelf in jullie boek: ‘consumenten hebben een aangeboren voorkeur voor zoet, zout en vet.’ Moeilijk voor fabrikanten en supermarkten om van die voorkeur geen gebruik te maken... Fabrikanten zeggen trouwens geregeld, al dan niet uit marketingoverwegingen: ‘Consumenten zijn de gezondheidstrend inmiddels wel weer wat moe, ze willen ook weer genieten...’ Halberstadt: “Dat vind ik zo’n onzin. Alsof je gezonde producten niet ook heel lekker en aantrekkelijk kunt maken. En ook op verpakkingsgebied zou je nog veel meer kunnen doen. Kinderen die je worteltjes aanbiedt in een zakje van McDonald’s vinden die veel lekkerder dan dezelfde worteltjes uit een zakje zonder opdruk, zo is onlangs uit onderzoek gebleken.” Seidell: “De uitdaging voor fabrikanten en supermarkten is om gezonde varianten op de markt te brengen die in smaak, prijs en gemak niet voor de ongezonde variant onderdoen. Dat kost misschien wat moeite, maar uiteindelijk levert het hun wel degelijk wat op. Sommige aanpassingen moet je geleidelijk doen. Ik was een paar jaar geleden met mijn zoon in Engeland. ‘Dat die mensen dat brood hier lusten’, zei hij. In Engeland waren fabrikanten en supermarkten toen al een hele tijd bezig om de hoeveelheid zout in producten terug te brengen, de consumenten daar proeven dat al lang niet meer. Maar voor ons, en in ieder geval voor mijn zoon, was het verschil tussen het zoute brood in Nederland en

27

FoodPersonality mei 2011

26_Seidell 27

12-05-2011 14:35:38


‘Een overheid die bepaalde keuzes bevordert, wordt ‘betuttelend’ gevonden; het bedrijfsleven, dat met marketing de consument andere keuzes wil laten maken, is zogenaamd niet betuttelend. Dan heet het ‘zaken doen’’ het zoutloze brood in Engeland heel groot. Je moet dus niet ineens al het vet, zout of suiker uit een product halen. Dan schiet je je doel voorbij, want dan voegen mensen het thuis toe. Verder moet je ‘gezond’ ook niet al té expliciet communiceren. Van proeven bij cateraars weten we dat als je een vlaggetje zet bij al je gezonde producten, consumenten in eerste instantie geneigd zijn te denken: die hoef ik niet, want die zullen wel minder lekker zijn.” Tijdens een debat in de Rode Hoed vorig jaar, zei jij het opmerkelijk te vinden dat als een fabrikant een nieuw wasmiddel op de markt brengt, hij de oude, ‘minder goede’ variant van de markt haalt, terwijl diezelfde fabrikant, als hij met een gezondere variant van een voedingsmiddel komt, de minder gezonde variant in het schap laat. Wat vinden fabrikanten van die redenering? Seidell: “Die houden vast aan de veronderstelling dat hoe meer keuze de consument in voeding heeft, hoe liever het die consument is. En dat als de consument ‘niet goed kiest’, dat zijn eigen schuld en verantwoordelijkheid is. Op de een of andere manier is ‘preventie van gezondheidsschade’ een heel gevoelig punt. Je ziet dat ook wel bij verzekeringsmaatschappijen. Die steken veel geld in schadepreventie, maar als het om zorg gaat, ligt het lastiger. Zo is het ook bij fabrikanten.” En om die reden, schrijven jullie, zou de overheid de consument meer moeten ‘betuttelen’. “Ja. Ik pleit er bijvoorbeeld nog steeds voor dat de overheid reclame gericht op kinderen verbiedt, in plaats van dit aan fabrikanten zelf over te laten. De overheid zou ook een einde kunnen maken aan bepaalde prijsmaatregelen – denk aan allerlei subsidies – waardoor ongezonde voeding relatief steeds goedkoper wordt en gezonde voeding duurder. Maar in plaats daarvan treedt de overheid, onder het motto ‘de consument heeft een vrije keuze’, steeds verder terug. Dat vind ik raar. Want door niet te ‘betuttelen’ en geen regels te stellen, zogenaamd om de keuze van de consument niet te beïnvloeden, betuttelt de overheid óók en beïnvloedt ze de keuze van de consument wel degelijk. Weer even terug naar reclame gericht op kinderen: door dit niet te verbieden, maakt de overheid het mogelijk dat kinderen tóch worden blootgesteld aan reclame. Bij die reclame gaat het nog steeds vaak om de relatief ongezondere producten. Gevolg: kinderen worden meer geconfronteerd met ongezonde dan met gezonde producten. Door die reclame toe te staan, beïnvloedt de overheid de keuze van de consument wel degelijk. Wat ik daarnaast vreemd vindt: een overheid die bepaalde keuzes bevordert wordt ‘betuttelend’ gevonden, terwijl het bedrijfsleven, dat met intensieve marketing de consument andere keuzes probeert te laten maken, zogenaamd niet betuttelend is. Dan heet het ‘zaken doen’.”

Fabrikanten zijn er niet bij gebaat consumenten minder te laten eten, en van de overheid hoeven we niet veel te verwachten, concludeerde jij al tijdens een debat in de Rode Hoed. Ex-reclamegoeroe Jan-Peter van Doorn zei ‘moedeloos’ te worden van jouw praatje… Seidell: “Ja, dat gevoel heeft hij misschien ook weer na het lezen van ons boek. Is dat terecht? Ja en nee. De problematiek rondom overgewicht ís zoals gezegd complex. Complexer dan we met z’n allen denken. Dat geldt voor de oorzaken, dat geldt voor de oplossingen. Daar kunnen we niet omheen. Maar dat betekent niet dat er geen hoop meer is. Ik denk dat er heel geleidelijk een mentaliteitsverandering aan het ontstaan is. Dat moet ook, want hoe lang kunnen we het ons nog veroorloven om met z’n allen alsmaar dikker te worden? Dan hebben we straks zeven planeten nodig om iedereen te voeden. In dit verband vind ik het hoopgevend dat Paul Polman van Unilever zich ten doel heeft gesteld de komende twintig jaar op gezonde producten in te zetten. Dat zeg ik niet om Unilever een veer te geven, maar omdat het een voorbeeld is van ‘leading by example’. Als een grote fabrikant als Unilever hiermee begint, inspireert dat kleinere partijen. Unilever begon ooit ook met het MSC-logo voor vis. Unilever was slechts verantwoordelijk voor 3% van de vismarkt, maar inmiddels wordt wel 90% van alle vis volgens dat principe verkocht.” In jullie boek ‘roemen’ jullie het Franse overgewichtpreventieprogramma Epode. Inmiddels bestaat er een Nederlandse variant: JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht, MV), waarbij lokale overheden, supermarkten, zorginstellingen en scholen samenwerken om overgewicht bij kinderen aan te pakken. Welke rol vervullen supermarkten nu bij JOGG, behalve dat ze rondleidingen in hun winkel mogelijk maken?

Seidell: “Het kenmerk en de succesfactor van Epode, maar ook van JOGG, is dat overgewicht op een positieve manier preventief bestreden wordt. Supermarkten hebben daarbij een essentiële functie. Supermarkten die zich conformeren aan JOGG, zoals in Veghel, Zwolle, Den Haag, passen daar ook hun assortiment en presentatie van producten op aan. Want als een supermarkt aan de ene kant rondleidingen organiseert en een gezonde levensstijl zegt te ondersteunen, helpt het natuurlijk niet als diezelfde supermarkt zonder belemmering roze koeken voor 99 eurocent in het schap legt.” Op dit moment heeft in Nederland één op de zes kinderen overgewicht, één op de dertig lijdt aan obesitas. Hoe staan we er over tien jaar voor? Seidell: “Als de mentaliteitsverandering die ik zie ontstaan doorzet, ben ik helemaal niet zo pessimistisch. In Frankrijk en Zweden vlakt de stijging van het aantal kinderen met overgewicht inmiddels af, dat zie ik in Nederland op termijn ook gebeuren en het gebeurt ook al. De gemeente Utrecht werkt in de wijk Overvecht al meer dan vijf jaar volgens het JOGG-principe, het is er een soort voorloper van. In 2004 had 27% van alle kinderen overgewicht of obesitas. In 2009 was dit gedaald tot circa 20%, terwijl in vergelijkbare Utrechtse wijken geen verandering te zien was. De lokale integrale aanpak lijkt dus te werken, dus is het zaak dat die wordt voortgezet en niet dat de overheid zich ook op lokaal niveau straks verder terugtrekt.”

Tegenwicht. Feiten en fabels over overgewicht. Jaap Seidell en Jutka Halberstadt Uitgeverij Bert Bakker

28

FoodPersonality mei 2011

26_Seidell 28

12-05-2011 14:35:43


Ruzie met Rutte! De rubriek waarin Gerard Rutte*

RUZIE

weer eens de knuppel in het branchehoenderhok gooit. (En als het nodig is reageren wij daar weer op, om schandalen te voorkomen.)

met Rutte!

Send in the clowns De absolute topper van Frank Sinatra is een nummer over het spreekwoordelijke circus. Als het in het circus ergens misgaat, worden clowns ingezet om de sfeer te redden. Spreekwoordelijk, omdat het lied eigenlijk gaat om een verbroken relatie van twee volwassen mensen. Een wereldnummer. In onze wereld zijn de clowns A-merkartikelfabrikanten die beter over hun rol moeten gaan nadenken. In mijn ogen zijn fabrikanten op dit moment een stel dombo’s, kippen zonder koppen. U haakt nu af? Niet zo snel, graag. Wel eens een figuur met een slecht zittend pak en versleten schoenen door een supermarkt zien hollen, laptop in z’n handen? Dat is een vertegenwoordiger van een gerenommeerd A-merk, die aan het inventariseren is of zijn producten er staan en waar dat wel mag zijn. Heel apart. Wereldmerken die niet eens meer de controle hebben over hun eigen producten en de distributie ervan. Het geeft aan hoe machteloos de bekende merkenjongens zijn. Unilever, Heinz, Coca-Cola en Procter & Gamble en ook Heineken moeten dansen naar de pijpen van de echt sterke merken: zoals Albert Heijn, Jumbo, Plus en C1000. De kracht van hun merken is tanende. Coca-Cola wordt getroffen door een boycot… willekeur van de inkopers van Appie en er komen welgeteld honderd klachten van klanten binnen. Merken zijn verworden tot papieren tijgers. Merkartikelfabrikanten hebben geen toegang meer tot de gebruikers van hun merken, moeten bezuinigen op innovaties en weten absoluut niet

meer waar hun klanten de boodschappen doen. Klanten die straks alleen nog maar eigen merken kunnen kopen. Het is een ratrace. A-merken gaan die ratrace verliezen. Send in the clowns. Een belangrijk deel van de oplossing van het tergende probleem van A-merkartikelfabrikanten ligt dichterbij dan ze zelf voor mogelijk houden. Samenwerking met een sterke groep geselecteerde ondernemers van diverse formules is in mijn ogen de panacee voor veel, zo niet alles. Geselecteerd, want ook bij ondernemers stikt het van de pannenkoeken, die amper op de winkelvloer te zien zijn en het geld achter de pc denken te kunnen verdienen. Er zijn echter ook ware artiesten in het wild te vinden. Heren en ook dames die de klant kennen, het spel op de winkelvloer beheersen, lef hebben en echt ondernemen. Ik heb een groot respect voor dit soort mensen en bewonder hun gedrevenheid. Fabrikanten moeten hen koesteren, van hen leren en met hen samenwerken. Er ligt een schat aan kennis en business te wachten. Waarom al dat geld naar hoofdkantoren brengen? Bodemloze putten. Stop je geld liever in systemen die zelfstandige artiesten nog beter in hun lokale markt kunnen brengen. Help hen met leningen voor nieuwe vestigingspunten, opleidingen voor personeel en inrichting van informatiepunten in en buiten winkels. Breng samen met de Jongenotters, de Buns, de Lodders, de Van Reijens, de ’t Lams, de De Blocks en de Van der Poels, de Vermanings (‘de mooiste man van Olst’) en vele anderen de

lokale markt in kaart. Stop met die hoofdkantoren en communiceer rechtstreeks in de winkels met de eindconsument, aan de hand van digitale middelen. Stop met die zinloze reisjes naar WK’s, EK’s en Olympische Spelen, maak een structureel plan. Transformeer de kralen en kettingen in een structuurvisie op het zelfstandig ondernemerschap. Voordat het te laat is. Artiesten hebben ook een beperkte houdbaarheid. Hoofdkantoren meppen ze het liefst als lastige vliegen van het tapijt. Maak gebruik van hun creativiteit en passie. Send in the clowns, dan kan dat mannetje met die laptop ook weer nuttig werk gaan doen. Gerard, ik hoor tussen de regels door ook weer je zoveelste preek voor eigen business. Want jij bent degene die daartussenin zit met je digitale systemen. “Moet jij mooi zeggen met die FoodAwards van jullie. Dat is toch vergelijkbaar?” En hoe denk je hoofdkantoren te kunnen ‘uitschakelen’? Moet niet iemand wellicht over formule, assortiment, prijs etc. nadenken en besluiten nemen? “Natuurlijk, maar het onderscheid komt lokaal, bij de ondernemer.”

* Gerard Rutte is onafhankelijk, maar niet altijd even objectief, zeker niet als het om Plus en Dekamarkt gaat, want dat zijn klanten van hem.

29

FoodPersonality mei 2011

29 ruzie met rutte 29

12-05-2011 14:35:23


Xx

Vers in het midden: Dekamarkt

Xxx

Door: Gé Lommen Foto’s: Rein van Zanen

Versafdelingen in het midden van de supermarkt, in plaats

Vers in het midden lijkt nu weer af te nemen in super-

diening, agf in zb, kaas en vleeswaren soms in bediening

van in de schil: dat werd een trend halverwege de jaren

markten. AH en C1000 (maar denk ook aan formules als

en soms zb, en vlees bij C1000 nu weer in bediening en

negentig in de branche. Het waren vooral buurtwinkels

Supercoop en Jan Linders) zijn de duidelijkste exponen-

AH soms.

die ermee begonnen. Nooit met agf, vooral brood, kaas en

ten van het principe: de eerste helft van de winkel in de

Plus is inmiddels daarin gevolgd: eerste deel in de

vleeswaren.

lengte met vers, de tweede helft met dkw. C1000 deed dat

routing ook vers (bediening en zb dooreen), tweede deel

De grootste formule die vers demonstratief in het midden

al vanaf de derde generatie, eind jaren negentig. AH ging

vooral dkw.

plaatste, was Plus. Plusmarkt werd in 2001 Plus, en essenti-

daar naderhand in mee, met de generatie ‘proefwinkel

Jumbo, dat op termijn de derde landelijke serviceformule

eel onderdeel werd het versovaal.

Oegstgeest’ vanaf 2007. Let wel, beide met brood in be-

zal zijn, snijdt vers versus dkw ook in tweeën, maar dan

30

FoodPersonality mei 2011

30 Carre Deka 30

12-05-2011 14:34:34


eerder: vooraan vers, achteraan dkw, waardoor klanten

Elke zijde van het zogeheten verscarré kreeg een eigen

zo zijn formulekeuzes. Ooit stonden we in de Dekamarkt

in de geijkte looproute met vers beginnen, dan naar dkw

verscategorie: brood, vis, vleeswaren, kaas. Ook bij De-

Beverwijk, en was er gebakken vis, rook lekker.

gaan en weer terugkomen in vers voordat ze naar de

kamarkt: agf als de eerste categorie waar de klant tegen

Onlangs opende Dekamarkt de op een na grootste

kassa gaan.

aanloopt. Maar dan volgt het carré, met vlees in zb los

vestiging, in Wormerveer. Met ook hier weer het vers-

Is ‘vers in het midden’ aan het overwaaien? Dekamarkt

van het carré, maar wel aan de kant waar het verscarré

carré. Blijft onderscheidend. Niemand die dit zo aanpakt.

houdt er nog steeds aan vast. Van de huidige 86 Deka-

vleeswaren biedt.

Het verscarré is bepalend voor de winkelbeleving van de

markt-filialen hebben er 24 dit carré. Toen Dekamarkt

Het resultaat van deze keuze is dat vis altijd een beleving

formule. En het is een vorm van branchediversiteit.

eind jaren negentig het enorme filiaal aan de Spoorsingel

heeft van bediening (een deel van het visaanbod is in

Mooi? Dat moet iedereen maar voor zichzelf bepalen.

in Beverwijk opende, werd de blikvanger een vierkante

bediening), er lopen medewerkers achter. Maar goed, de

Misschien vinden winkelontwerpers al die woorden

afdeling in het midden, met diagonale uitloop naar

keuze is eigenlijk ‘fresh pack’, elders voorverpakt en een

(vers, ambachtelijk, eigen bakkerij/slagerij, lekker etc.)

het winkelplafond. Met een zeer kleurrijke decoratie

deel van het aanbod ondergaat nog bewerkingen op de

wel een cliché. Maar zonnebloemen van Vincent van

trouwens, op elk deel een Vincent van Gogh-achtige

afdeling zelf.

Gogh hou je ook geen tien jaar vol.

aankleding. Net als de boodschappentassen.

Vis deels in bediening: of dat nodig is? Iedereen maakt

31

FoodPersonality mei 2011

30 Carre Deka 31

12-05-2011 14:34:50


32

FoodPersonality mei 2011

32_van Mourik 32

12-05-2011 14:33:54


Waarom vertrekt Peter van Mourik bij C1000? Na de zomer vertrekt directeur buying & merchandising Peter van Mourik bij C1000. De inkoopdirecteur heeft 19 jaar bij C1000/Schuitema gewerkt. Wordt hij aan de kant gezet? Nee, de klus zit er gewoon op, zegt hij. Door: Gé Lommen Foto’s: C1000

Op 18 februari dit jaar maakte C1000 bekend dat directeur buying & merchandising Peter van Mourik opstapt bij C1000. De twee afdelingen buying & merchandising, vers en houdbaar, worden er één. En aan het hoofd daarvan komt John Valster, de huidige directeur buying & merchandising vers. Van Mouriks functie vervalt. Met dat bericht komt een einde aan de langdurige loopbaan van Van Mourik bij C1000 en Schuitema. Hij begon er in 1988. Als zoon van een C1000-ondernemersechtpaar. En na deze zomer zal hij er weg zijn. Het persbericht doet overkomen dat Van Mourik dit zelf beter vindt zo. Maar ja, vind je dat dan goed, dat je opstapt? En trouwens, moeten we hier een nieuwe stap zien in een proces waarin steeds meer ex-AH-managers de oudgedienden in Amersfoort aan de kant schuiven? Vragen te over aan Van Mourik. Maar eerst: wat deed hij van 1988 tot nu? Dat is nogal wat, we pakken de highlights eruit. En gaandeweg wordt het dan ook duidelijk hoe Van Mourik min of meer zichzelf misbaar heeft gemaakt bij C1000. De ouders van Peter van Mourik hadden in Nijmegen het Eurocenter, een supermarkt die midden jaren tachtig C1000 werd en midden jaren negentig in handen van Coop kwam. In de tijd dat Van Mouriks loopbaan een begin nam, was het duidelijk: werken bij zijn ouders in de C1000, de middelbare detailhandelsschool afmaken, nog even in militaire dienst als dat verplicht zou zijn voor hem en dan hupsakee, de C1000 overnemen. Maar zo liep het niet. Zijn vader zei hem: ‘ga eerst maar eens wat andere dingen doen.’ Van Mourik nu: “Terecht dat hij dat zei.”

Voor hij het goed en wel wist, werd hij manusvan-alles bij Spar. Formulemanager C1000 Koos Hopster vroeg Van Mourik in 1988 om Spar, dat Schuitema toen net gekocht had (een ander deel van Spar was in handen van concurrent Unigro), onder handen te nemen. Het zou voor vier maanden zijn. Hij kreeg een contract via uitzendbureau Randstad. En werd assistent van Gerard Koning, vandaag de dag commercieel directeur Coop, maar toen formulemanager Spar. Jan Brouwer was zijn marketingdirecteur. Na vier maanden kwam de vraag: waarom blijf je niet langer? Genoeg te doen immers. Heel wat Sparren moesten Spar Voordeelmarkt, Kopak of Casper worden, drie van de formules die Schuitema toen nog naast C1000 had. Schuitema groeide en het werk bleef zich maar opstapelen. Van Mourik nu: “Ik mocht een auto van de zaak uitzoeken. Dat vond ik toen fantastisch.” Na vijf jaar vroeg René Bakker, toen marketingman van C1000, Van Mourik voor zijn afdeling. Hoofd merchandising, een rol tussen assortimentsmanagement en marketingcommunicatie: zorgen voor ‘content’ en hardware voor C1000promoties. Trouwens, van 1988 tot nu toe bij Schuitema/ C1000, dat klopt niet helemaal. In 1995 vroeg ex-collega Will van Vugt hem om bij notenleverancier Imko-Gelria te komen werken, als internationaal marketing manager. Imko was aan het uitbreiden in Nederland, breidde uit naar Frankrijk, Engeland en zelfs Rusland en had flinke ambities. Maar het bleek een kort uitstapje. “Wel een mooie periode, vol ondernemerschap en met prachtige

collega’s.” In 1999 belde René Bakker hem, om te vragen of hij weer de draad kon oppakken bij Schuitema, als hoofd marketingoperatie, verantwoordelijk voor marketingcommunicatie, modulemanagement en assortimentsmanagement. Gerard Koning was er als hoofd marketingontwikkeling voor de visie, Van Mourik voor de uitwerking van die visie. “We stonden vaak tegenover elkaar, in het omgangsmodel ‘wrijving geeft glans’. Gerard en ik leerden elkaar zodoende door en door kennen. We wisten wat we aan elkaar hadden. Dat respect voor elkaars kunnen is er nog steeds.” Het werd de tijd dat C1000 de grote groeier werd in de supermarktsector. Konmar was op komst. Fusiebedrijf Laurus zou elan krijgen door voor één grote landelijke formule te kiezen, Konmar, aldus Laurus-bestuurder Ole van der Straaten. Bij de concurrentie van Laurus gingen een paar alarmbellen af, ook bij Schuitema. Het resultaat was: ‘geen fratsen’. Schuitema kreeg het over de bühne om zich sterk te positioneren tegenover het duurdere Albert Heijn en het ‘fratserige’ nieuwe Konmar, door de draak te steken met bijvoorbeeld de gratis parapluservice die Van der Straaten had laten bedenken. Van Mourik en consorten wisselden van reclamebureau en consistente uitvoering in operatie en in communicatie zorgde voor een sterke opkomst van C1000. En toen ging Aad van der Vaart weg, de directeur van inkoopdochter Trade Service Nederland. TSN had altijd voor zowel Schuitema-formules (zoals C1000, Spar Voordeelmarkt, Centra, Kopak, Casper, Famila etc.) als voor concur-

33

FoodPersonality mei 2011

32_van Mourik 33

12-05-2011 14:33:57


Peter van Mourik met ‘Lef’-T-shirt, het assortimentsproject voor C1000.

renten ingekocht, zoals Plus, Coop en Golff. Dat was toen net van de baan. Van der Vaart had een begin gemaakt om van TSN een inkooptak te maken die integreerde met de C1000-gerichtheid van Schuitema zelf. Inkoop, marketing en logistiek moesten allemaal de formule C1000 dienen. En wie moest Van der Vaart opvolgen? In 2002 vroeg Jan Brouwer, inmiddels directievoorzitter van Schuitema/C1000, Van Mourik of hij dit wilde doen. Van Mourik schrok zich kapot. “Mensen als Arie de Wit en Cees Rottier hadden veel meer ervaring dan ik. Ik wist het even niet. Ik vertelde Rottier ervan en zei hem: ‘ik had verwacht dat ze jou zouden vragen’. Maar Rottier zei: ‘ik heb gezegd dat ze jou moeten vragen’. En inderdaad, ik kon vanaf dag één rekenen op de steun van de vier unit managers.” Van Brouwer kreeg Van Mourik de opdracht ‘een jaar lang niet te veel willen veranderen, je bent al opportunistisch genoeg. Eerst maar eens

goed kijken hoe marketing, logistiek en inkoop op elkaar inwerken en hoe het inkoopvak en de -omgeving in elkaar steekt. “Ik moest immers honderden leveranciers leren kennen.” Maar Van Mourik kreeg geen jaar studietijd. In mei 2003 trad hij als inkoopdirecteur aan, in oktober gooide Albert Heijn de knuppel in het branchehoenderhok en brak de prijsoorlog uit. “We hadden het idee dat het, zoals zo vaak, enkele maanden zou duren, maar dat wisten we niet zeker.” Daar kwam Van Mourik snel achter. C1000 moest en ging mee met de prijsverlagingen en het rendement van C1000 kwam onder druk te staan. Hij liet in samenspraak met adviesbureau A.T. Kearney een blauwdruk maken voor de komende jaren. Er werd afscheid genomen van de pure inkooporganisatie TSN en de afdeling buying & merchandising kwam ervoor in de plaats. Category management werd overgeheveld van de afdeling marketing en samengevoegd met inkoop. Binnen buying & merchandising werden nieuwe

processen om het rendement structureel te gaan verbeteren ingevoerd. Bijvoorbeeld: * category management zo invoeren dat je in elke categorie de margemix optimaal kunt besturen * ‘fact-based’ onderhandelen met A-merkartikelfabrikanten, in plaats van ‘op basis van de relatie’ of op basis van macht * value chain analysis leerde dat er meer inkoopvoordeel op vers behaald moest worden door kosten uit de keten te halen * ‘not for resale’ moest sterker, door intern binnen één afdeling te centraliseren. 2006, Jan Brouwer vertrok na een meningsverschil met zijn commissarissen, Bert Roetert volgde Brouwer op. Van Mourik verzocht Roetert zo snel mogelijk ‘ja’ te zeggen tegen Van Mouriks plannen, dat ja kreeg hij. Maar dat ging niet vanzelf. Van Mourik had te veel tijd nodig voor A-merkartikelfabrikanten. In de jaren onder Roetert, maar ook daarna, toen in 2008 Schuitema loskwam van Ahold en van CVC

34

FoodPersonality mei 2011

32_van Mourik 34

12-05-2011 14:34:02


werd, met eerst Tonn van de Laar als interimbestuurder. Van Mourik: “Ik had een versman naast me nodig, een persoon die alles wist van vers, van maaltijden, bewerkte groenten, agf, brood, en zeker ook van vlees, speerpuntgroep immers voor C1000.” En die was er op een gegeven moment. John Valster. Voormalig director merchandising vers bij AH, voormalig business unit director convenience bij agf-leverancier Univeg (bewerkte agf, maaltijden en componenten), geknipt hiervoor. Tom Heidman, inmiddels opvolger van interimbestuurder Van de Laar, steunde de keus: tuig met Valster erbij een goede buying & merchandising voor vers op, naast houdbaar. Van Mourik zou houdbaar (en ‘not for resale’) doen, Valster vers. Van Mourik: “Een tweehoofdige directie. Het zou niet nodig moeten zijn, maar dat was het op dát moment wel. De kansen in vers waren groot, dat zijn ze nóg, en die wilden we snel grijpen.” Het is bekend, Valster bleef niet de enige voormalig AH-man. Joost Sliepenbeek (Hema en daarvóór AH), Bas Verheijen en ook CEO Tom Heidman, op dat moment al jaren bestuursvoorzitter van non-foodketens als Prénatal, Luccardi etc. en topman van WE, was ooit bij AH commercieel directeur. Binnen een jaar zette de overname van Super de Boer door Jumbo alles op z’n kop. Want Jumbo zocht ook inkoopsamenwerking met C1000. Bijeen werd opgericht. Van Mourik: “En dát was een enorme verandering voor buying & merchandising houdbaar. Voorheen had het directieteam een businessplan opgesteld. Een plan waar alle directieleden zich in konden vinden. Met daarin ook doelen voor de inkoop. Het inkoopdoel was: over enkele jaren een inkoopmarktaandeel van 20% of meer, dat zou ergens in 2012, 2013 zijn. Maar door de koppeling van Jumbo en C1000 in de inkoop is dit doel vorig jaar al behaald.” En daarmee is jouw rol steeds kleiner geworden. “Ja. Ik heb hier niet doelbewust naartoe gewerkt, ik heb me niet jaren geleden al misbaar willen maken. Maar als dat eruit rolt, dan moet je dat ook niet erg vinden. Het helpt het bedrijf en het helpt de formule. John doet vers, Bijeen doet de inkoop voor dkw, grofweg gezegd. Ik legde het vorig jaar Tom Heidman voor. We kwamen tot de conclusie dat ik ‘eigenlijk klaar was’. Tom vroeg me nog wat ik verder wilde, we hebben verschillende opties binnen het bedrijf besproken. Maar: ik heb gedaan wat ik moest doen. Een andere conclusie kun je eigenlijk niet trekken.” Bijeen is er al langer nu. Toch ben je afgelopen

‘Ik wil nu niet al met een andere functie bezig zijn’ jaar gebleven. “Er was genoeg te doen. Er is nog steeds genoeg te doen. Denk bijvoorbeeld aan het project Lef. 1.500 items erbij, in 36 categorieën, met de nodige gevolgen voor de schappen. Het is een succesvol project, 95% van de C1000’s heeft dit overgenomen. Bovendien, een C1000-ondernemer heeft brood en spelen nodig. ‘Spelen’, dat is het plezier en de trots van het ondernemen. Brood is het rendement van wat hij doet. Dat rendement is weer terug en de trots is weer voelbaar.”

gezin door Australië trekken. Een lang gekoesterde wens. En we oefenen samen al low budgetdineetjes…”

Maar Lef was toch onder verantwoordelijkheid van Erik-Jan Mares? “Ja. Vanuit de directie was ik de eigenaar/opdrachtgever en Erik-Jan de projectleider vanuit buying & merchandising. Erik-Jan heeft dat met de anderen goed opgepakt, maar goed, daarom kan ik ook vertrekken. Met Ton Kooi, Ben Bakker en Erik-Jan in het team is buying & merchandising goed opgetuigd zo. En Bijeen doet het ook verrassend goed.”

Waarom ben je niet bij Bijeen gaan werken? “Dat is nooit een optie geweest. Bij de organisatie van Bijeen hebben we samen met Jumbo meteen besloten dat er een onafhankelijk algemeen directeur zou komen. Met Luchien Hoving hebben we volgens mij ook een hele goede.”

Verrassend goed? “Voor de buitenwereld lijkt het misschien vanzelfsprekend, dat Bijeen in één keer goed draait. Maar zo is het niet. Je begint iets nieuws, inkopen voor twee verschillende formules. Kijk, Bijeen doet het goed. Tijdens de afgelopen Industriebutie kreeg Bijeen een 7,15 op het rapport, net achter Superunie. Dat is goed voor een bedrijf dat zo jong is. Voor Bijeen doe ik nu een project. Hoe gaat het nu? Klopt het inkoopmodel wel? Hoe ervaren de mensen van Bijeen zelf hoe het gaat? Waar lopen ze tegen aan? Bijeen moet een vaste waarde worden in de branche. Het eerste jaar is er vooral geharmoniseerd, dat kon ook niet anders.” Je gaat na de zomer weg. Wat doe je nu, naast het project bij Bijeen? “Ik ben nog bestuurslid voor GS1 en ik werk als bestuurslid namens het CBL voor de stichting Ik Kies Bewust, dat nu een betere bedding krijgt nadat Albert Heijn heeft gezegd mee te doen. Komende maand ga ik zorgen voor de juiste opvolging en overdracht hiervan.” En dan? Ik begreep van ‘kringen rondom jou’, dat je vrouw ook stopt met werken. “Ja. Dan gaan we eerst ruim een maand met het

Je bent een baan kwijt, je staat straks zogezegd op straat. Dat moet ook een vreemd gevoel zijn. “Dat was het ook even wel. Zeker omdat C1000 straks geen onderdeel van mijn dagelijkse leven meer is. Maar ik bent mijn eigen ondernemer, ik moet verder, naar nieuwe fasen. Dat geeft ook weer energie.”

We zien aardig wat directeuren en managers her en der bij supermarktketens opstappen… Deen, Jumbo... Ben je aan het zoeken? “Nee. Na Australië. Eerst moet ik hier op een goede manier ‘afhechten’. Ik wil nu niet al met een andere functie bezig zijn.” John Valster is voormalig AH-man. Net als Heidman, Sliepenbeek, Verheijen… Het is eigenlijk alsof iemand van de Schuitema-bloedgroep wordt gewipt voor de nieuwe lichting met AHbloed. “Dat is een interpretatie van veraf en die is ook niet juist. Er is geen bloedgroepenstrijd. Bovendien, moet je eens kijken hoeveel C1000-mensen inmiddels bij Superunie-leden werken of gewerkt hebben. Bij Coop, bij Plus, we kennen elkaar allemaal omdat we een tijd met elkaar gewerkt hebben. Van Coop en Plus zeg je ook niet dat daar een Schuitema-bloedgroep zit.” Ga je weg omdat je hebt gedacht: ‘als CVC C1000 verkoopt, moet ik weg zijn?’ “Ik weet toch niet wat CVC gaat doen? Hoe kan ik daar dan al mee bezig zijn? Dat kan morgen gebeuren, dat kan over drie jaar, dat weet ik niet en ik hou me daar ook niet mee bezig. En trouwens, stel dat ik daar rekening mee gehouden had, dan was ik juist gebleven om mee te maken wat er dan gebeuren gaat.” ■

35

FoodPersonality mei 2011

32_van Mourik 35

12-05-2011 14:34:04


Partner Evelyn Günther van People Select Executive Search interviewt managers uit de branche over hun waarden/normen, werk/privé, uitdagingen/ergernissen en ‘leermomenten’. Deze maand Nick Visser, algemeen directeur van DGS Group (Dutch Grill Specialties en The Filet Company). Door: Evelyn Günther Foto: Jan Willem Houweling

Bij Evelyn aan tafel Hoe zag je loopbaan eruit voordat je ondernemer werd? Na de MAS heb ik HBO bedrijfskunde gedaan. Mijn eerste baan was bij de ISC, de Internationale Scharrelvlees Controle. Een kleine stichting, waar ik gek werd van de lange vergaderingen en de manier waarop ze met geld omgingen. Na nog geen jaar ben ik overgestapt naar Boers Vleeswaren, waar ik vijf jaar gewerkt heb. Als trade marketeer vond ik dat de verkopers hun werk niet goed deden, waarop ik met mijn grote mond zelf de verkoop maar moest doen. Voordat ik naar mijn eerste klant moest, heb ik ’s nachts wakker gelegen en peentjes gezweet. Ik had nogal last van faalangst. Maar goed, daarna werd ik account manager, national account manager en daarna sales manager. Waarom ben je daar weggegaan? De directeur stelde voor me in een internationaal programma te zetten, maar dan moest ik wel aan mijn politieke vaardigheden werken. Toen ik bijvoorbeeld de commercieel directeur voor een paar weken verving, zag de algemeen directeur dat we de gewenste resultaten waarschijnlijk niet gingen halen en wilde hij elke dag vergaderen met het management team. Op de vierde dag had ik een belangrijke klant aan de lijn die ik niet af wilde kappen. Ik kwam twintig minuten te laat op de vergadering, dat werd niet op prijs gesteld. Toen heb ik de algemeen directeur rechtstreeks gezegd dat die klant belangrijker was en het verschil zou kunnen maken of hij zou worden ontslagen of niet. Politiek correct was dat natuurlijk niet. Maar ik kom uit een boerenmilieu en zo zit ik in elkaar. Ik vertikte het om mezelf te veranderen en direct na die aanvaring ben ik naar iets anders op zoek gegaan. En dat werd Dutch Grill Specialties. Ja. Ik ben naar een van onze Nederlandse leveranciers van grillproducten gereden en gezegd dat ik potentieel zag in zijn bedrijfje en daar de verkoop

voor wilde doen. Ik heb de helft van zijn aandelen gekocht en we haalden in een mum van tijd een aantal grote klanten binnen. De mede-eigenaar vond het allemaal te snel gaan en wilde terug naar kleinschaligheid. Daarom heb ik ook de andere helft van de aandelen gekocht en ben ik samen met Wilbert Wolfs het bedrijf helemaal gaan runnen. Sindsdien is het bedrijf sterk gegroeid. In 2003 zijn we vanuit het niets ook nog een fabriek voor filet americain begonnen.

zul je dan local marketing moeten bedrijven; wij komen langs in de winkels en beschikken over alle kengetallen van het specifieke marktgebied. Op grond van de omzet van de winkel en het omzetaandeel vleeswaren kunnen wij bepalen wat er lokaal beter kan. Als er veel welgestelde mensen met kinderen wonen, kun je bijvoorbeeld de achterham beter in porties van 120 gram dan in 95 gram snijden. In een marktgebied met veel welgestelde ouderen dien je runderrookvlees en kipfilet beter te positioneren. Vleeswaren zijn een winstbrenger, maar je moet het wel in de winkel zelf goed invullen.

Hoe groot zijn jullie nu? We hebben een kleine 50 miljoen euro omzet en werken met 100 mensen. We leveren aan bijna alle Nederlandse retailers, met uitzondering van de discounters. Inmiddels hebben we een laag van tien HBO’ers onder ons, zij beginnen steeds vaker te roepen dat ze het werk weliswaar met plezier doen, maar ze willen wél weten wat ‘het grote plan’ is, waar wij met ons bedrijf naartoe willen. Ze willen een langetermijnvisie en dat is nieuw voor mij, omdat wij wel een visie hebben, maar veel van de wensen van de klanten laten afhangen. We zijn nu aan het discussiëren welke kant we op willen. Er is een kans dat we stoppen met export. Ons concept vraagt om veel toegevoegde waarde en veel uitleg. Krijgen we dat in het buitenland wel voor elkaar? Wellicht kunnen we ons beter voor de volle honderd procent op de Nederlandse retailers richten en onze producten en concepten nog beter maken.

Waar erger jij je aan? Ik kom steeds meer mensen tegen die minder gepassioneerd zijn, minder verstand van zaken hebben en andere waarden hebben. Mensen vinden hun werk wel belangrijk, maar de dingen eromheen nog veel belangrijker. Maar als versleverancier kun je niet denken: ‘O, dat komt over een maand, een half jaar of een jaar wel.’ Je moet meteen op dingen inspringen, direct terugbellen of –mailen en actie ondernemen. Ik vind het ook raar als iemand ’s avonds of op zaterdag een e-mail niet beantwoordt. Als je als category manager, inkoper of account manager wakker wordt, moet je eerst denken: ‘Wie ga ik vandaag opvreten? Welke concurrent kan ik de hoek in trappen?’ Als je dat niet meer hebt, vind ik dat je beter ander werk kunt gaan zoeken.

Hoe kijk je tegen de Nederlandse handel aan? Kan het beter? Ja. Ik vind dat retailers het zichzelf lastig maken, er zijn gewoonweg te veel formules. Een formule moet een eigen positie in de markt hebben, in de praktijk gebeurt dat te weinig. De meeste staan op het middenveld en daar is het gewoonweg te druk. Wij kunnen retailers – voor zover het ons aanbod betreft – helpen positie te kiezen, want alles wat we doen is specifiek op één formule gericht. Daarnaast

Je heb het eens gehad over werkbijen en vlinders… Ja, werkbijen zijn harde werkers die honing in een grote gemeenschappelijke pot brengen. Wij willen werkbijen in onze organisatie die ons elke dag verrassen. Vlinders zijn leuker om te zien, maar die fladderen maar wat rond. Die zou je niet in je organisatie moeten hebben, vind ik. Ik hou van mensen van de praktijk: gewoon lekker hard werken en ’s avonds moe zijn, maar voldaan. Niet zeuren als

36

FoodPersonality mei 2011

44_Evelyn 36

13-05-2011 14:40:15


‘Dat we niet rijk waren, heeft me altijd wel gestoken’ er iets niet goed gaat, maar gewoon voor de volle honderd procent voor de klant gaan. Hoe denk je dat het komt dat steeds meer mensen dat niet hebben? Het zal wel de tijdgeest zijn, denk ik, maar ook de schaalgrootte van bedrijven heeft ermee te maken. In een groter bedrijf blijf je veilig in je vakgebied, durf je weinig risico’s te nemen en kom je minder met initiatieven, omdat die initiatieven door veel managementlagen heen moeten en je positie in gevaar kunnen brengen. Jij bent wel heel gedreven. Waar heeft dat bij jou mee te maken, met persoonlijkheid of opvoeding? Vooral met persoonlijkheid, denk ik, maar het komt ook door de opvoeding en helden die je hebt. Mijn ouders hadden een transportbedrijfje met zeven vrachtwagens. Vanaf mijn twaalfde werkte ik altijd mee, met de heftruck en zo, en toen wist ik al dat ik dat niet wilde: keihard werken, tegen iedereen u zeggen en praktisch niets verdienen. Dat we niet rijk waren, heeft me altijd wel gestoken. Ik wilde altijd graag voor mezelf beginnen, maar niet in de

dienstensector zoals mijn ouders. Mijn oom echter was een voorbeeld voor me. Hij had een groot vissersbedrijf, dat inmiddels is uitgegroeid tot een van de grootste reders van de wereld. Daarnaast is rugby belangrijk voor me geweest. Mijn broer was een van de beste rugby’ers van Nederland en ik was niet zo goed. Daar had ik last van, dus ging ik nog harder trainen, nog minder alcohol drinken en nog vroeger naar bed. Ik heb bij rugby geleerd dat als je iets doet, je het goed moet doen. Als er één speler in het team niet goed meedoet, hebben alle anderen een probleem. Ik heb het over de Nederlandse rugby, hè, gewoon broekje, shirtje en gaan. We speelden ereklasse en daar heb ik wel geleerd dat je ergens op tijd moet zijn, elkaar moet steunen en als het moet, elkaar hard aanpakken. En daarna heerlijk gezamenlijk een biertje drinken. Als we de volgende dag een belangrijke wedstrijden hadden en om elf uur ’s avonds nog in het café zaten, kwam de trainer ons eruit gooien. Ik ga nog steeds vroeg naar bed, blijf fit en sta de volgende ochtend vroeg weer op. Je bent gedreven om succes te behalen, omdat je

niet wilt falen. Erger je je aan mensen die daar niet in meegaan? Ja, dat klopt wel. Ik ben een ram, ik loop snel de baas te spelen en ik wil winnen. Waar houdt dat op, denk je? Waarom zou dat moeten ophouden? Omdat het vermoeiend is? Ik kan ook wel niets doen, hoor. Ik vind het leuk om hard te werken, maar ik kan ook op zondag in ons bootje zitten, het er eens van nemen en een lekkere wijn drinken samen met mijn vrouw. Of ik ga met onze dochters een eindje wandelen in het bos, bijvoorbeeld. Wat zou je nog kunnen veranderen aan jezelf? Ik zet me wel volledig in, maar ik heb een korte concentratieboog. Die zou ik graag wat groter maken. Ik ben heel goed in het bedenken en starten van concepten of projecten, maar ik ben niet goed in de uitvoering tot in details. Ik zou consistenter werkoverleg willen en ook voortdurend aan mijn eigen ontwikkeling willen blijven werken. ■

37

FoodPersonality mei 2011

44_Evelyn 37

13-05-2011 14:46:59


Emté beste kaasformule Emté heeft volgens consumenten de beste kaasafdeling, zowel qua bediening als qua zelfbediening. Dat blijkt uit onderzoek van GfK. Jumbo krabbelt, na een dip in 2010, dit jaar terug. Verder zien we een groot gat in de kaasperceptie van AH versus AH XL. Door: Marieke Venbrux

Voor het zevende jaar op rij deed marktonderzoeker GfK in week 11 onderzoek naar het ‘kaasimago’ van de Nederlandse supermarktformules. Dit in opdracht van Westland Kaasspecialiteiten, dat het ‘relevant vindt om van consumenten zelf te horen hoe ze ten opzichte van de kaasafdeling van hun supermarkt staan’, aldus trade marketing manager Bart Bikker. “Bovendien vinden retailers zelf, zo is onze ervaring, het prettig om die feedback te ontvangen.” Die ‘feedback’ blijkt vooral voor Emté gunstig uit te vallen: de formule krijgt van alle formules de hoogste rapportcijfers (zie afbeelding 1), zowel voor zelfbediening (7,39) als voor bediening (7,55) en mag zich de ‘dubbele winnaar’ noemen van het kaasrapport. De rapportcijfers vormen het gemiddelde van de rapportcijfers voor een aantal criteria: *lage prijzen *aantrekkelijke aanbiedingen *ruime keuze artikelen *overzichtelijkheid van het assortiment *netheid van het schap *aanwezigheid van artikelen. Voor de bedieningsafdeling komen daar nog drie criteria bij: *kwaliteit/versheid van artikelen *vriendelijkheid personeel *wachttijd.

Emté is ‘dubbel’ winnaar van het Kaasrapport. De ‘oorkonde’ wordt uitgereikt in Emté Veghel. Van links naar rechts: Huub Postma (sales manager Nederland bij Westland Kaasspecialiteiten), Ton van den Bosch (inkoper-buyer bij Sligro Food Group Nederland, Brenda Leenders (afdelingsverantwoordelijke kaas, bij Emté Veghel) en Bart Bikker (trade marketing manager bij Westland Kaasspecialiteiten).

Emté als beste kaaswinkel, is dat opmerkelijk? Bikker: “Gezien de trend van afgelopen jaren niet. Emté geeft goede invulling aan de kaasafdeling en met name ook aan de executie op de winkelvloer. Gemotiveerd personeel is een van de belangrijkste drijfveren.” Emté kwam in 2010 bij zelfbediening ook al als winnaar uit de bus. Bikker: “Emté kreeg afgelopen jaar nog wat hogere rapportcijfers voor de criteria ‘aanwezigheid van artikelen’ en ‘overzichtelijkheid van het assortiment’. In bediening heeft Emté zich op zo’n beetje alle criteria weten te verbeteren.” Emté is dan ook AH XL, in 2010 nog de winnaar, voorbijgestreefd.

vlak ook Jumbo niet uit. Jumbo was enkele jaren op rij de winnaar in onze kaasrapporten, zowel in bediening als in zelfbediening. Vorig jaar verdween Jumbo bij zelfbediening echter uit de top-5, met slechts een zesde plaats. Bij bediening moest Jumbo genoegen nemen met de vierde plaats.” Bikker zoekt die tegenvallende prestaties van 2010 in de overname van Super de Boer. “Door uitbreiding van het aantal winkels moest Jumbo een moeilijker strijd voeren. Het kreeg er in een klap een grote groep nieuwe beoordelaars bij. Dat Jumbo dit jaar terug is in de top-3, vind ik des te opmerkelijker, omdat Super de Boer nooit echt hoog in de ranglijst stond.” Dit laatste kan ook een verklaring voor het ‘nieuwe’ succes van Jumbo zijn: de kaasconsument kwam bij Super de Boer nooit aan z’n trekken, waardoor datgene wat Jumbo op dat gebied extra/anders doet, al snel hoog wordt gewaardeerd... Bikker: “Zo zou je het ook kunnen zien. Toch denk ik dat Jumbo er vooral net als Emté goed in is geslaagd winkelpersoneel extra te motiveren.”

Jumbo: terug van weggeweest

AH XL versus AH

Bikker: “Emté heeft het absoluut goed gedaan, maar

Dan Albert Heijn. AH XL staat zowel bij bediening

Emté winnaar

als bij zelfbediening op de tweede plaats (in het laatste geval samen met Jumbo). De ‘reguliere’ AHsupermarkten scoren echter aanmerkelijk minder hoog. Bij bediening behaalt AH een vijfde plaats, bij zelfbediening een zesde. Geen topposities, zeker niet als we bedenken dat het om de marktleider gaat, die zich ook nog eens sterk profileert met vers en waar kaas toch altijd een speerpunt is geweest (hoe lang kennen we het merk Zaanlander nu al niet?). Bikker: “AH heeft inderdaad wat minder goed gescoord. Typisch geval van ‘hoge bomen vangen veel wind’. Dat gaat Jumbo wellicht ook meemaken nu de formuel landelijk wordt. Lokale retailers hebben vaak een wat trouwere kopersgroep, die een sterkere binding heeft met het personeel – iets wat zeker bij bediening een grote rol speelt – dan een grote, landelijke formule als AH. AH moet echter wel met die lokale supermarkten concurreren, dus wellicht is het onderzoek een stimulans om in kaas beter te gaan presteren.” Verdere conclusies? Lidl scoort goed als het om lage prijzen gaat. Dat geldt ook voor Deen, dat bij bediening op 1 staat als het om die lage prijzen gaat. Plus zakt bij bediening van de vijfde naar de achtste

38

FoodPersonality mei 2011

38 de beste kaasverkoper 38

12-05-2011 17:21:48


Imago-onderzoek kaas Zelfbediening 2011 Formule 1 Em-Té 2/3 AH XL 2/3 Jumbo 4 Deen 5 Plus 6 AH 7 C1000 8 Dirk v.d. Broek 9/10 Lidl 9/10 Hoogvliet 11 Vomar 12 Dekamarkt 13 Super de Boer 14 Bas v.d. Heijden 15 Aldi Alle formules

Totaal 7.39 7.29 7.29 7.27 7.21 7.20 7.16 7.11 7.09 7.09 7.04 7.00 6.92 6.85 6.67 7.19

Zelfbediening 2010 Formule 1 Em-Té 2 AH XL 3 Plus 4 AH 5 Deen 6 Jumbo 7 Hoogvliet 8 C1000 9 Super de Boer 10 Bas v.d. Heijden 11 Lidl 12 Vomar 13 Dekamarkt 14 Dirk v.d. Broek 15 Aldi Alle formules

Totaal 7.41 7.31 7.25 7.24 7.13 7.12 7.11 7.10 7.05 7.01 7.00 7.00 6.97 6.89 6.58 7.17

Bediening 2011 Formule 1 Em-Té 2 AH XL 3 Jumbo 4 Deen 5 AH 6/7 Vomar 6/7 Hoogvliet 8 Plus 9 C1000 10 Super de Boer 11 Dekamarkt Alle formules

Totaal 7.55 7.54 7.48 7.40 7.38 7.26 7.26 7.20 7.17 7.13 7.01 7.33

Bediening 2010 Formule 1 AH XL 2 Em-Té 3 AH 4 Jumbo 5 Plus 6 Deen 7 Vomar 8 Hoogvliet 9 Super de Boer 10 C1000 11 Dekamarkt Alle formules

Totaal 7.58 7.47 7.42 7.41 7.27 7.20 7.19 7.17 7.16 7.09 7.03 7.31

Emté heeft volgens consumenten de beste kaasafdeling, zowel wat betreft bediening als wat betreft zelfbediening. AH XL staat op de tweede plaats, bij zelfbediening deelt het die plek met Jumbo. Jumbo is daarmee terug van weggeweest. De formule stond jarenlang op 1 in het kaasrapport (zowel bij bediening als bij zelfbediening), maar vorig jaar moest het ‘ineens’ genoegen nemen met een zesde (zelfbediening) en vierde plaats (bediening). Verder: de rapportcijfers voor Nettorama, Jan Linders, Poiesz, Boni, Digros, Golff, Coop, Supercoop en Spar zijn in de ranglijst niet meegenomen: er waren – in GfK-termen gesproken – te weinig ‘waarnemingen’ (minder dan vijftig) beschikbaar; de cijfers zijn daarom ‘indicatief’. De scores zijn wel meegenomen in de gemiddelde scores van ‘totaal supermarkten’.

plaats, iets waar ze in De Bilt niet om zullen staan juichen. In het algemeen is de waardering voor de kaasafdeling bij de Nederlandse formules vrij stabiel gebleven. Daarnaast blijkt – maar dat is niet echt heel verwonderlijk – de waardering voor de bedieningsafdeling hoger dan die van de zelfbedieningsafdeling (7,33 versus 7,19). Bikker: “Bediening heeft een meerwaarde voor de klant. Uit kwalitatief onderzoek dat wij eerder hebben verricht, weten we dat zelfs consumenten die zelf géén vers in bediening kopen toch eerder kiezen voor supermarkten die hun vers- en dus ook hun kaasafdeling goed hebben opgetuigd.” Dat kan zo zijn, en we snappen ook dat fabrikanten

meer service en aanbod toejuichen, maar voor supermarkten is er ook nog zoiets als ‘de kosten’. En die kosten van bediening zijn nu eenmaal flink hoger dan die van zelfbediening. Bikker: “De kosten worden altijd heel snel gezien, de opbrengsten zijn minder zichtbaar. Maar uit een analyse die we hebben gedaan, blijkt dat versafdelingen 1 tot 3,5% aan de supermarktomzet kunnen toevoegen. Reden om als supermarkt nog eens drie keer na te denken voor je een bedieningsafdeling afschaft; je krijgt zo’n afdeling niet zomaar weer opgetuigd.”

Perceptie, weekmarkt Tot slot belangrijk te vermelden: het kaasonderzoek van GfK geeft de perceptie van de klant weer. En

Waardering kaasafdeling supermarkten: bediening versus zelfbediening (tussen haakjes de rapportcijfers van vorig jaar) 2011

Schoolcijfers

Supermarkten

Kaas Zelfbediening

Kaas Bediening

prijzen

6.95

(6.95)

6.65

(6.64)

aanbiedingen

6.98

(6.91)

6.89

(6.80)

ruime keuze

7.16

(7.13)

7.40

(7.38)

overzichtelijkheid afdeling

7.28

(7.27)

7.33

(7.35)

netheid

7.49

(7.48)

7.62

(7.65)

Aanwezigheid artikelen

7.30

(7.27)

7.29

(7.25)

kwaliteit

-

7.44

(7.44)

Vriendelijkheid personeel

-

7.69

(7.66)

Wachttijden

-

7.65

(7.63)

Gemiddeld

7.19

7.33

(7.31)

(7.17)

die kan heel anders zijn dan de realiteit. Bikker: “Daardoor krijg je soms wat vreemde verschillen of uitslagen. Het meest duidelijke voorbeeld in dat opzicht vind ik dat de consument de weekmarkt een hoger rapportcijfer geeft als het gaat om lage prijzen dan Aldi en Lidl, terwijl we allemaal weten dat de weekmarkt niet de allerlaagste prijzen berekent. Ook op assortiment scoort de weekmarkt hoog, terwijl het assortiment in de meeste supermarkten groter is. Wat mij betreft dan ook de boodschap aan de retailer: stuur meer op perceptie, in plaats van op de grootste knaller van je promoties. Of zorg op z’n minst dat de promotie bij de consument blijft hángen. Dat is belangrijker dan de diepte van de promotie.”

De waardering voor de consument voor de kaasafdelingen van Nederlandse supermarkten is ten opzichte van 2010 opnieuw iets gestegen. “De scores dit jaar zijn de hoogste sinds we zeven jaar geleden begonnen zijn met het Kaasrapport”, aldus trade marketing manager Bart Bikker. Supermarkten scoren (zowel in bediening als in zelfbediening) dit jaar vooral iets hoger op de criteria ‘aanbiedingen’ (niet zo verwonderlijk, gezien de nog altijd toenemende prijsdruk, MV) en ‘ruime keuze’ en ‘aanwezigheid artikelen’. Op het criterium ‘netheid’ en ‘overzichtelijkheid van de afdeling’ scoren supermarkten lager dan vorig jaar. Tenminste, waar het de bedieningsafdeling betreft. In zelfbediening scoren supermarkten op deze twee punten juist ietsje hoger.

39

FoodPersonality mei 2011

38 de beste kaasverkoper 39

12-05-2011 17:21:50


Formule-atlas: Dirk/Bas/Digros De ‘Formule-atlas’: welke formule heeft vestigingspunten in welke marktgebieden en met welke kenmerken? Met gegevens van geografisch marktonderzoeksbureau Locatus. Deze maand: Dirk, Bas en Digros.

99ste Dirk, lazen we onlangs in Distrifood en de Levensmiddelenkrant. Tja, hoeveel Dirken, Bassen en Digrossen zouden er ook alweer zijn nu? Er kwamen er drie bij onlangs, in Delft, Hendrik-Ido-Ambacht en Apeldoorn. We behandelden ze eerst afzonderlijk. In oktober 2006,

bladerden we terug, waren er 47 Dirk-vestigingen. In april 2009 waren er 28 Bas-vestigingen. En in juni 2009 telde Locatus 16 Digrossen. 89 vestigingen, maar dan gooien we in de tijd gezien wel appels en peren door elkaar. En nu dus 99, tien erbij.

Kengetallen Dirk van den Broek (per 30 april 2011) * aantal vestigingen: 54 * gem. vvo: 1.159 m2 * grootste vestigingspunt: Zaandam, Behouden Haven, 2.997 m² * kleinste vestigingspunt: Oud Gastel, Markt, 622 m² * gem. aantal kassa’s per vestigingspunt: 8,1

Kengetallen Digros (per 30 april 2011) * aantal vestigingen: 16 * gem. vvo: 1.076 m2 * grootste vestigingspunt: Katwijk, Visserijkade, 2.062 m² * kleinste vestigingspunt: Leiden, Diamantplein, 525 m² * gem. aantal kassa’s per vestigingspunt: 8,2

Kengetallen Bas van der Heijden (per 30 april 2011) * aantal vestigingen: 29 * gem. vvo: 1.163 m2 * grootste vestigingspunt: Hardinxveld-Giessendam, Den Bogerd, 1.773 m² * kleinste vestigingspunt: Rotterdam, Schepenstraat, 589 m² * gem. aantal kassa’s per vestigingspunt: 9,0

Dirk, Bas en Digros op de kaart Van 89 naar 99, 11% winkels erbij in een aantal jaren dat we niet exact kunnen aangeven dus. De groeier van deze drie is altijd Dirk, niet Bas en niet Digros. Dirk groeit, zoals in Apeldoorn, Den Bosch, Twente, Friesland… allemaal vroegere buitengebieden voor de formule, en daar gebruikt Detailresult de Dirkvariant voor. Maar het gaat nog verder: een van de nieuwste vestigingen is die aan de Troelstralaan in

Commentaar:

Delft, midden in Bas van der Heijden-gebied en Digros-gebied. Maar het is een Dirk! Daarmee lijkt het

Het ziet er toch anders uit dan een tijdje terug, met

erop dat Bas en Digros niet verder hoeven te groeien. Zou Detailresult dan toch uiteindelijk voor één

Dirk voor Amsterdam en omstreken, Bas voor Rot-

formule kiezen? Even los dan van Dekamarkt, bedoelen we. Die vraag hebben we voorgelegd aan opera-

terdam e.o. en Digros voor Leiden e.o. Dirk is er in

tions manager Aart van Haren. Die laat weten dat het bedrijf in nieuwe marktgebieden de naam Dirk wil

Friesland, Drenthe, Overijssel, Gelderland, Noord-

gebruiken, niet per definitie, maar in dit geval wel. Delft is wat Detailresult betreft nieuw, en dat noordelijk

Brabant en Zeeland en dus nu ook in Zuid-Holland.

Digros zit en zuidelijk Bas, is kennelijk niet van belang.

40

FoodPersonality mei 2011

40 Formule-atlas 40

12-05-2011 15:02:38


Verleidelijke zoetwaren bij Lidl Deze maand weer een bijdrage van Maarten Jan Portemonnee Dirk/Bas/ Digros-klant: +2,4% Locatus vergelijkt de gemiddelde socio-demo-

Dek, directeur van het Studiecentrum Snacks & Zoetwaren.

grafische kenmerken van de buurten waar een Dirk/Bas/Digros is gevestigd, met het gemiddelde

Als kennisplatform draait het Studiecentrum

van heel Nederland. Het resultaat op inkomen is

Snacks en Zoetwaren (SSZ) geregeld een rondje

(geïndexeerd): 102,4. De huishoudens van de ‘Dirk/

langs supermarkten en groothandelaren in bin-

Bas/Digros-buurten’ hebben dus 2,4% meer aan

nen- en buitenland met de leden. Voorafgaand

inkomen dan de huishoudens landelijk gemiddeld.

aan zo’n rondgang door supermarkten stellen

Is dat vreemd? Nee. In de Randstad liggen de lonen

we ons allerlei vragen. Hoe staat de categorie er-

hoger. Stedelijke formule.

bij? Wat wordt er aan verleiding gedaan? Wordt er met aparte (combi)presentaties gewerkt? Zien we interessante nieuwe producten of verpakkingen? Met deze en andere vragen worden winkels geanalyseerd aan de hand van groepsopdrach-

Dirk/Bas/Digros’ grootste concurrenten

ten. Elke keer opnieuw leerzaam.

Locatus definieert een supermarkt als concurrent

winkels van AH, Boni, C1000 (Rood), Jumbo en

van een Dirk, Bas of Digros als die supermarkt is

Lidl. Stuk voor stuk mooie winkels. Opvallend

al, onder andere bij Tesco. Kennelijk is dat Lidl

gevestigd in hetzelfde postcodegebied van vier

was hoezeer de nieuwste supermarkten zich op

niet ontgaan.

cijfers (zonder de letters).

verscategorieën richten. Die focus is zichtbaar

Voor de andere geldt: veel gemiste kansen op

* totaal aantal concurrerende supermarkten: 201

door de plek in de 100%-straat bij de winkelen-

extra marge, extra omzet en beter rendement

* gem. aantal concurrenten per vestigingspunt: 2,0

tree, de aankleding en sfeermateriaal, specifiek

voor servicesupermarkten en leveranciers.

schapmateriaal, proeven bij agf, kaas, vleeswa-

Misschien aanleiding om nog eens goed na te

Tegen wie knokken Dirk/Bas-Digros het vaakst?

ren en brood, en aandacht in de folder en acties.

denken over de inrichting van de formule en het

1) Albert Heijn: 64 x

Vers is goed voor zo’n 48% van de supermarkt-

assortiment. Natuurlijk zijn grote assortimenten

2) Aldi: 32 x

omzet, dkw-categorieën circa 41%. Ook niet niks.

veel complexer, maar hopelijk zijn de logistieke

3) formuleloos: 18 x

Waarom al die extra aandacht voor met name

en administratieve componenten niet door-

4) Lidl: 17 x

vers? Zijn de dkw-groepen dan niet of nauwelijks

slaggevend. Trouwens, dit is evenzeer stof tot

5) C1000: 9 x

interessant voor de consument?

overpeinzing voor fabrikanten. Komen zij wel

alle andere formules: 61 x (maar nooit meer dan 7 x

Het verschil in aandacht komt tot uiting via wit

voldoende op voor de categorie? Weten zij hun

van dezelfde formule)

licht op de dkw-afdeling. Presentatie met weinig

klanten wel genoeg met ‘best practice’-voorbeel-

beleving van de categorieën, weinig aankleding

den te boeien?

en sfeercreatie. De vraag die ons bekroop, was:

En eerlijk gezegd, de presentatie van Lidl kwam

Commentaar:

wat zou er in deze supermarkten gebeuren

niet helemaal als een verrassing. We wisten al dat

Natuurlijk is ook voor Dirk/Bas/Digros marktleider

als we meer verleidingstechnieken zouden

Lidl in snacks en zoetwaren een fair share heeft

AH de grootste concurrent, die krantenkoppen

toepassen bij een impulscategorie als snacks en

(omzet in verhouding tot marktaandeel) dat al

met steekjes onder water naar ‘blauw’ zijn er niet

zoetwaren?

jaren ruim boven het landelijk marktaandeel

voor niets geweest door de jaren heen. Tweede

Tot onze verrassing gaat dit alles niet op bij de

ligt. Maar wie denkt dat dit een gevolg is van het

concurrent is Aldi. Logischer kan het niet zijn:

enige hard discounter die we bezochten, name-

relatief kleine assortiment en lage prijzen, maakt

de marktleider als servicesuper en de kaalste

lijk Lidl. Veel verleiding, in en buiten het schap,

een denkfout.

discounter als de tegenpolen van Dirk/Bas/Digros.

veel aandacht voor sfeer en aankleding, combi-

Ook Koen Hazewinkel van EFMI wees hier tijdens

Opvallend: de formuleloze is de derde in de rij, dat

aanbiedingen, een apart schap met feestelijke

de SSZ-najaarsbijeenkomst al op. Hard discount

zijn de allochtonenwinkels in de stedelijke gebie-

premiumaanbiedingen waar je echt trek van

evolueert van bulk- naar boodschappenwin-

den waar Dirk, Bas en Digros opereren.

krijgt. Mooie en luxe verpakkingen. Nootjes met

kel en richt zich steeds meer op toegevoegde

uitdeelschaaltjes, met opscheplepeltje verpakt.

waarde.

Een en al toegevoegde waarde-producten. In

Wij snappen sinds ons winkelbezoek beter dan

Londen zagen we dit een paar jaar geleden ook

ooit hoe Lidl dit realiseert.

Zo deden we een tijdje terug een rondje Hilversum en omstreken. We bekeken de nieuwste

41

FoodPersonality mei 2011

40 Formule-atlas 41

12-05-2011 15:02:40


Jacob’s ziet er van buitenaf niet uit als een supermarkt. Meer als een landhuis. Of een grote stadsboerderij. Het is ook het woonhuis van waaruit ‘Jacob’ begon. Het huis is nu de banketbakker annex lunchroom.

FOOD IN OSLO:

Jacob’s Erik Hemmes van Erik Hemmes\Trade Marketing Services bekijkt supermarkten of andere foodretail in Scandinavië. Deze maand: Jacob’s.

Door: Gé Lommen Foto’s: Erik Hemmes

Impressies van buitenlandse formules, met medewerking van Erik Hemmes van zijn ‘gelijknamige’ Trade Marketing Services. Hemmes keek rond in Kopenhagen, Oslo en Malmö. Hemmes zag Jacob’s in het zuiden van Oslo. Een sjieke supermarkt, kruising tussen supermarkt, speciaalzaak en delicatessenwinkel. Aan de rand van het water, op een heuvel.

Jacob’s? Wij zoeken via internet… en dan blijkt het er weer een te zijn uit het nest van Norges Gruppen. Dat valt tegen, dit is nou de derde, vierde in de reeks en het is er weer een van Norges Gruppen. Een conglomeraat van veel ketens, veel formulenamen, veel filialen en veel ondernemers en ook nog convenienceformules en groothandels. Norges Gruppen zegt markt-

leider te zijn van het land, met 40% marktaandeel, maar dan wel in de ‘grocery wholesale and retail business’. In de levensmiddelenbranche is dat anders: van de ruim € 19 miljard foodomzet in Noorwegen (2009) is 27% voor Norges Gruppen. Daarmee is Norges Gruppen nog altijd groter dan Reitangruppen (formule Rema 1000) met 17% marktaandeel, Coop met 15%

Koffie bij Jacob’s. Dat is nog lang niet het Duitse Jacobs Kaffee. Het straalt wel kwaliteit uit, door de enorme variatie in smaken en verpakkingen en door de zelfschepmogelijkheid (en zelf malen) bij de bonen.

Sushi in bediening, op de visafdeling. Japanse sushibereiders maken ter plaatse de sushi. Let ook op de aankleding van deze hoek. Ten eerste de Japanse vissersboot, ten tweede de visfiguren aan de wand, gemaakt van steen en hout.

En verderop op de afdeling biedt Jacob’s ook tal van schaal- en schelpdieren. 42

FoodPersonality mei 2011

42_Hemmes 42

12-05-2011 14:48:25


Jacob’s heeft een donker plafond, heeft passende aankleding, zoals kompassen op de zb-afdeling voor vis, en het heeft een glimmende vloer die bijna overal donkerrood is. Een gedurfde keuze.

Een struisvogelei en een eende-ei. Hemmes: “Dat struisvogelei kost € 79,-. Maar dan heb je ook het grootste ei.”

Zijn het toetjes of gebakjes? Panna cotta, tiramisu en chocolademousse, zien we op de bordjes. De hartige hapjes en de salades, ziet er allemaal even aantrekkelijk uit. De prijs is navenant, maar we zijn hier ook niet een supermarkt die veel op prijs moet concurreren.

De grillafdeling, clean, veel gebruik van metaal, straalt allemaal kwaliteit uit. Hemmes: “Met vuur voor een barbecue, voor bij een demo.”

en Ica met 12% (de Noorse dochter van de Zweedse moeder en deels Ahold). Norges Gruppen exploiteert (zie ook FoodPersonality januari) de supermarktformules Meny, Kiwi, Joker, Bunnpris, Safari en nog een hele rits namen met een paar vestigingen. Een van die restcategorie is Jacob’s, het valt onder de groep ‘Centra/Ultra’, zo’n twintig vestigingen

in het topsegment met namen als Centra en Jacob’s. Norges Gruppen vermeldt daar een jaaromzet van van € 570 miljoen. Wij delen even door twintig. Dan zou deze Jacob’s een jaaromzet hebben van € 28,5 miljoen. En een weekomzet van € 548.000. Wat? Nou vermeldt Norges Gruppen inderdaad in z’n laatste jaarverslag iets over winkels met

een omzet tussen de € 200.000 en € 600.000. Dat vinden we op het eerste gezicht verdacht veel. Maar we moeten er iets bij bedenken. Enkele jaren geleden zagen we een vergelijking van prijzen voor levensmiddelen in Europa. Bleek het Noorse prijspeil zo’n 30% hoger te liggen dan het onze. Zou het ‘m dat zijn?

43

FoodPersonality mei 2011

42_Hemmes 43

12-05-2011 14:48:46


En van hieruit gaan we naar ‘tante Sophie’s huis’, de banketbakker en lunchroom in de Jacob’s-supermarkt. Let even op de sfeervolle luchters hier, de erker om in te zitten en de inval van het winterse daglicht.

Hemmes: “Bij de broodafdeling zien we oude schilderijen en familieportretten, die de traditie, historie en de lokale betrokkenheid van deze winkel benadrukken.”

Die vrieskasten rechts zijn eigenlijk ouderwets, net als de vrieskist links. Maar toch wordt dit gangpad een Noors sprookje, door het donkere, dieprode van de vloer en de lampen, als contrast met de verlichte vriezers.

Boven de sperziebonen en naast de kerssoorten: twee eetbare bloemsoorten, roos en orchidee.

Jacob’s is te vergelijken met het vroegere Lekker & Laag als onderdeel van Laurus, of het vroegere Den Toom als onderdeel van Albert Heijn: uitzonderingsposities. Wat is er uitzonderlijk aan? De kans dat Norges Gruppen Jacob’s gaat uitbreiden met meer vestigingen, lijkt klein (al zou je dat gezien de omzet wel aanraden). Wat is er nog meer uitzonderlijk? Het aanbod, vooral het versaanbod, de Noorse consument kan het zo gek niet bedenken of Jacob’s heeft het. De aankleding: niet alleen kleding van de

medewerkers. Want wat een vondsten verder… melkbussen op de zuivelkoelingen, kompassen bij de vis, weegschalen bij conserven, die bananenboom in de glazen koepel bij de agf, familieportretten bij de broodafdeling. En dan: die overgang van Jacob’s naar het huisje van tante Sofie, waar de gebakjes en bonbons liggen te wachten. Even mooi als origineel, ook in die zin dat je dit bij Whole Foods, Marqt, Dean & Deluca etc., etc. nog nooit gezien hebt, zo rustig, zo verstild.

44

FoodPersonality mei 2011

42_Hemmes 44

12-05-2011 14:49:06


AMMERLAAN Anneke Ammerlaan, trendonderzoekster voor voeding en consumentenwensen, beoordeelt de branche op het evenwicht tussen goede smaak en commercie. E-mail: info@ammerlaanfood.nl.

Het Britse broodprotest Ooit gehoord van de ‘real bread campaign’? De Engelse actiegroep voor ‘echt brood’? Mijn oog viel erop in een bericht op internet. De ‘real bread campaign’ is dan ook onderdeel van ‘Sustain’ (= duurzaam), een alliantie die zich inzet voor beter eten en beter boeren. Deze broodactiegroep is tegen het gebruik van misleidende kreten bij de productie en presentatie van brood. Hun pijlen richten ze op dit moment vooral op het productieproces en dan met name op voorgebakken broodproducten. Zij vinden kreten als ‘in de winkel gebakken’ of ‘vers afgebakken’ misleidend. Ze gaan zelfs zo ver dat ze vinden dat echt brood, dus gebakken vanaf de basis, belastingvoordeel zou moeten hebben. Want, zeggen ze, voorgebakken brood gebruikt minimaal twee keer zoveel energie als lokaal vers gebakken brood. Daar zit wat in. Het brood wordt in een bakkerij voorgebakken, vervolgens ingevroren, vervoerd, dan weer ontdooid en vervolgens is er weer energie nodig om het brood op de winkelvloer af te bakken. Plus dat het vervoervolume van brood vele malen groter is dan dat van meel. Zij vinden dat dit soort brood de vermelding ‘ontdooid product’ zou moeten meekrijgen. Net zoals nu bij kip het geval is. Voor de klant zit er volgens de actiegroep dubbel voordeel aan deze etikettering. Duurzaamheid én kwaliteit. Brood dat een tweede keer wordt gebakken en dus twee keer vocht verliest, is nu eenmaal eerder droog dan brood dat slechts één keer is gebakken. Ik vind deze actiegroep zo interessant, omdat het voor mij een ontwikkeling illustreert die we straks ook in andere productgroepen gaan zien. Als het om echte duurzaamheidwinst gaat, zit dat heel vaak in een paar details van een product. Die details bij elkaar vormen dan weer een

De agf-afdeling heeft niet alleen veel groenten en fruit, maar ook een glazen koepel. In dat daglicht vinden we een boom van … Erik, wat zag je daar eigenlijk? Hemmes: “Tja, een soort bananenboom met dierenpoppen erin, soort kinderamusement, zoals de Hoogvliet-poppen.” (Maar dan zonder Hoogvliet-liedjes…)

ruime som. Een saillant trenddetail: dit soort protesten ontstaan eigenlijk pas als iets aan het eind van zijn levenscyclus is. Het afbakken van brood in supermarkten is volgens mij aan het eind van de levenscyclus. De prijzenslag heeft de kwaliteit zo naar beneden gehaald dat dit brood alleen nog op de onderste plank thuishoort. De vernieuwing, het héle bakproces op de winkelvloer, die is er gewoon al. Het concept ‘Brood’, zoals in Marqt, bewijst dat je een ongelooflijk lekker brood kunt bakken van meel, water en zout, gewoon in de winkel. En ook andere bedrijven zijn ermee bezig.

Maar doet Norges Gruppen er dan niets mee? Jawel, het bovenkanthuismerk voor de betere serviceformule van Norges Gruppen heet sinds 2009 ‘Jacob’s’. Bovendien heeft Jacob’s een samenwerkingsvormpje met Lars Barmen. Lars wie? De Jamie Oliver van Noorwegen. En met wie hebben ze ook een samenwerkingsvorm? Met Jos de Vries, de winkelinrichters uit Maarssen! Blijken ‘wij Nederlanders’ deze Jacob’s te hebben ingericht! ■

Het leuke van trends is dat elk product, hoe eenvoudig ook, een levenscyclus heeft. Wie dat erkent en onderkent, kan koploper worden in zijn eigen categorie. Dit advies geef ik graag de Engelse bakkerijen mee: een protest als dit kun je even tegenhouden, maar niet de ontwikkeling waar dat protest bij hoort. Draai het dus om. Gebruik het protest als uitgangspunt voor innovatie. Dan kunnen er nog heel wat lekkere broden worden gebakken.

45

FoodPersonality mei 2011

42_Hemmes 45

12-05-2011 14:49:18


Bavaria durft onderscheidend te zijn Iedereen wil zich onderscheiden, maar in bier springt met name de eigenzinnige aanpak van Bavaria de laatste jaren in het oog. Opmerkelijke introducties, afwijkende promoties en een heel eigen marketingbenadering. En het belangrijkste: het werkt. Onderscheidend vermogen, het is in de sector een veel gebezigde term, zowel in product- als formulemarketing. Maar kijk je naar de praktijk van alledag, dan dekken termen als omzichtigheid en navolging eerder de lading. Zo niet bij Bavaria. De familiebrouwerij uit Lieshout heeft inmiddels een reputatie hoog te houden als het gaat om eigenzinnigheid. Het voorlopige hoogtepunt daarvan was de Dutchdress-campagne tijdens de WK van vorig jaar. De Bavaria-babes kregen wereldwijde bekendheid met hun spraakmakende optredens tijdens de wedstrijden van het Nederlands Elftal. Die campagne illustreert ten voeten uit de eigenwijze en anders dan andere manier van werken van Bavaria. Jeroen de Ruyter, de nieuwbakken sales manager retail, legt uit: “Als relatief kleine speler heeft dit familiebedrijf het altijd al anders moeten doen, uit noodzaak in feite. De sales- en marketingorganisatie heeft hier nog een directe link met het product en de productie door de fysieke nabijheid van de brouwerij. Het zijn ook kleine teams met korte lijnen.” Dat beaamt ook innovatiemanager Klaas Deelstra: “Ideeën hebben hier korte doorlooptijden. Aan de ene kant willen we dicht bij ons product blijven, aan de andere kant is geen idee te gek en hebben we een uiterst flexibele houding ten opzichte van de handel.”

herhalen van prijspromoties, want die staan uiteindelijk ook innovatie in de weg.”

Promotiedruk bovengemiddeld

‘Bierig alcoholvrij’

Bavaria haalt op geheel eigen wijze alles uit de kast om de biercategorie in beweging te houden. Daar is ook alle reden toe. De totale pilsplas staat onder druk en de categorie is een van de lievelingen van de handel als het gaat om promoties. De promotiedruk van 30% is ver bovengemiddeld en promoties richten zich veelal op het dalende krattensegment. “Van de acht A-merken in bier hebben er vijf zelfs een promotiedruk van boven de 50%. Daar doen we als Bavaria niet aan mee. We kiezen nadrukkelijk voor een ander promotiebeleid. We proberen als Bavaria meer en meer afstand te nemen van de hoge promotiedruk op krat en ons meer te richten op het monosegment en andere categorieën zoals Bavaria 0.0% en 8.6. Daarnaast investeren we vooral in nieuwe producten. En met die combinatie is de biercategorie meer bij gebaat dan het eindeloos

Als relatief kleine brouwer is het opvallend dat diverse Bavaria-initiatieven inmiddels door grote brouwers gevolgd worden. Deelstra wijst bijvoorbeeld op het succes van Bavaria Fridgepack dat inmiddels navolging kent, maar ook alcoholvrij witbier en rosébier. “Daar waar andere brouwers hebben ingezet op bieralternatieven als cider en alcoholvrije citrusdrank blijven we als Bavaria dicht bij het oorspronkelijke product en kiezen we voor ‘bierig alcoholvrij’. Een van de overwegingen die we daarbij hebben is dat elke introductie ook moet meebouwen aan het Bavaria-merk. Een introductie als onze nieuwe fles met draaidop in het opvallende kartonnen kratje is daar een goed voorbeeld van. Hier combineren we een verpakkingsinnovatie met onze nieuwe merkuitstraling, doorgevoerd tot zelfs in de vorm van de fles.”

Innovatiemanager Klaas Deelstra (links) en sales manager retail Jeroen de Ruyter. Deelstra: “De inzet op alcoholvrij betekent dat we een jongere doelgroep aanspreken die voor een niet onbelangrijk deel ook uit vrouwen bestaat, zeker nu we ook alcoholvrij rosébier hebben geïntroduceerd. Dat zijn in potentie behoorlijke verschuivingen voor een traditionele ‘mannencategorie’ als bier.” (Foto: Bram Saeys)

Integraal, multichannel De stroom aan innovaties van de afgelopen jaren heeft de perceptie van het merk Bavaria zeker goed gedaan. In combinatie met het scherpe prijsimago dat Bavaria van oudsher heeft, levert dat een gunstig merkbeeld op. “Ons prijsimago is inderdaad sterk, maar we benadrukken in onze uitingen wel meer de meerwaarde van onze producten. In die zin maakt prijs in de totale mix wel een beweging naar boven”, aldus De Ruyter. Daar hebben een reeks van succesvolle introducties voor gezorgd. Het succes hebben de introducties te danken enerzijds aan hun onderscheid, anderzijds aan de manier waarop ze in de markt zijn gezet. De Ruyter: “We hebben het lef om met opvallende introducties, acties en commercials te komen, maar we weten inmiddels ook hoe we dat op een goede en professionele manier moeten doen. Dat betekent een zoveel mogelijk integrale aanpak qua ondersteuning: op tv, op internet, in print. En, indien mogelijk, multichannel.”

46

FoodPersonality mei 2011

46 bavaria 46

12-05-2011 16:31:01


De introducties volgen elkaar bij Bavaria in hoog tempo op: 0.0% Wit (winnaar FoodTopAward 2011, zie ook vanaf bladzijde 16) krijgt dit jaar een vervolg met 0.0% RosÊ. En dan is er ook nog de nieuwe es in het nieuwe, katronnen kratje.

Alcoholvrij offensief Ook Bavaria’s succesintroductie van vorig jaar Bavaria 0.0% Wit - werd zowel in retail als in het horecakanaal uitgerold. En, voegt De Ruyter eraan toe, inmiddels ook in het petrolkanaal (alcoholhoudend bier mag daar niet verkocht worden). Met de inzet op alcoholvrij bier steekt Bavaria opnieuw zijn nek uit, want of alcoholvrij bier in ons land net zo’n hoge vlucht gaat nemen als in de ons omringende landen was vorig jaar, toen Bavaria zijn alcoholvrije offensief startte, allerminst zeker. Inmiddels wijzen de cijfers uit dat ook in ons land alcoholvrij bier aan het begin van een grote opmars staat. De Ruyter: “Het groeitempo geeft veel vertrouwen. Dat lag vorig jaar op 28%. Heel belangrijk daarbij is dat die groei niet kannibaliseert op het reguliere 0.0% en dat we aan de penetratie kunnen zien dat er nog behoorlijk wat ruimte voor groei is.â€? Daarbij is Bavaria 0.0% Wit goed in de smaak gevallen, aangezien de herhalingsaankopen boven de 50% liggen. Deelstra: “De inzet op alcoholvrij betekent ook dat we een jongere doelgroep aanspreken die voor een niet onbelangrijk deel ook uit vrouwen bestaat, zeker nu we ook alcoholvrij rosĂŠbier hebben geĂŻntroduceerd. Dat zijn in potentie behoorlijke verschuivingen voor een traditionele ‘mannencategorie’ als bier.

We zijn er echter van overtuigd dat de categorie als geheel hier op termijn van gaat profiteren.�

dat we ook steeds vaker op dit terrein gesprekspartner zijn. Je merkt dat de perceptie van Bavaria als organisatie bij de handel verschuift. Er is waardering voor onze flexibiliteit en ons lef om op buikgevoel initiatieven te ontwikkelen. Overigens, we onderbouwen onze initiatieven tegelijkertijd altijd zo gedegen mogelijk met cijfers.

Out-of-stocks

Spraakmakende commercial

Het succes van alcoholvrij en met name dat van 0.0% Wit heeft echter ook een keerzijde: out-ofstocks. De Ruyter: “Je merkt duidelijk dat de handel moet wennen aan de opkomst van alcoholvrij. De ruimte in het schap om een innovatie als 0.0% Wit op een juiste manier toe te voegen ontbreekt vaak, zeker in een 1-meterschap. We krijgen zeer regelmatig foto’s van lege schappen binnen via onder meer onze buitendienst. Het omzetaandeel staat niet in verhouding tot het schapaandeel. Daar komt bij dat 0.0% Wit ook weersgevoelig is. Bij mooi weer zijn ĂŠĂŠn of twee facings gewoon niet genoeg.â€? Met die wetenschap probeert Bavaria supermarktketens te bewegen hun schappenplannen te herzien. Los van de out-of-stock-problematiek legt Bavaria zich sowieso meer toe op regionale en zelfs lokale schappen. “We hebben alle benodigde kennis daarvoor is huis. Tot op postcodeniveau hebben we zicht op de merkvoorkeuren van de consument. Retailers die de consument leidend laten zijn bij de invulling van het schap kunnen flinke groei realiseren. Het voordeel van ons succes van de afgelopen jaren is

Dezer dagen doet Bavaria weer van zich spreken. Een nieuwe, (opnieuw) spraakmakende commercial komt rond deze tijd op tv ter ondersteuning van de lancering van Bavaria’s nieuwe fles in kartonnen krat (op het moment van schrijven kan het bedrijf nog geen details bekendmaken). Deelstra: “Ook van deze verpakkingsvernieuwing hebben we hoge verwachtingen, omdat het gemak in de vorm van handzaamheid, ruimtebesparing biedt. Bovendien zit er geen statiegeld op. Het zijn aspecten die met name de grootste groep shoppers - vrouwen - aanspreken.� De nieuwe commercial zal overigens in meerdere landen te zien zijn, omdat Bavaria momenteel de nieuwe merkuitstraling zoals die vorig jaar in Nederland is uitgerold in de rest van de wereld aan het implementeren is. “Ook in het buitenland willen we het merk op een consistente wijze neerzetten. We weten dat het in Nederland heel goed heeft gewerkt. Sterker nog, van het positieve effect ervan, samen met onze nieuwe initiatieven, gaan we dit jaar weer de vruchten plukken.�

Tailor made promoties In plaats van meedraaien in de prijspromotiecaroussel die de biercategorie zo kenmerkt (met een navenant hoge promotiedruk van 30% gemiddeld), zet Bavaria steeds meer in op waardevolle tailor made promoties met retailers. Evenementen bieden daarvoor een uitgelezen kans zoals: t#BWBSJB0QFO"JS -JFTIPVU NFU+VNCP

t1PQPO5PQ 7BMLFOCVSH NFU+BO-JOEFST

t55 "TTFO NFU1MVT

Maar met andere afwijkende promoties en acties boekt Bavaria ook het nodige succes. De Ruyter wijst op het speciale WK-blik ten tijde van de WK-finale of Jan Linders en Bavaria pakken uit!

IFUTQFDJBMFA3FE/"$CMJLWPPSEFSFHJP#SFEBi%PPS

50% korting

onze flexibiliteit zijn we in staat dit soort dingen te

op het tweede kaartje bij aankoop van 2 Bavaria actieproducten

doen. Het valt op en het werkt.�

Koop 2 Bavaria actieproducten*, lever uw kassabon in bij de kassa en ontvang een kraskaart met uw kortingscode. De actie loopt tot en met 8 mei.

*Deze actie is geldig bij aankoop van krat 12x30, fridgepack of twist off krat.

47

FoodPersonality mei 2011

46 bavaria 47

12-05-2011 16:32:05


CHALLENGE AWARDS, DE TWEEDE KEER

… en twee keer Sepha Door: Gé Lommen Foto’s: Jan Willem Houweling

Voor de tweede keer werden afgelopen maand de Challenge Awards uitgereikt. De Challenge Awards zijn prijzen voor fabrikanten die een goed category management-initiatief hebben getoond. De Challenge Awards zijn een initiatief van Caracter Company, dat adviseert en detacheert

voor trade marketing of category management. Het ging om winnende projecten of introducties, die hebben geleid tot een goede ontwikkeling van de categorie. Of projecten of acties, die de consument sterk tot extra aankopen hebben verleid. En dan was er nog de verkiezing van de ‘trade marketeer van het jaar’ en de ‘cate-

gory manager van het jaar’. Caracter Company houdt voor die cases, acties en introducties een prijssysteem aan van ‘zilver, goud en platinum’, in plaats van brons, zilver en goud. Waarom dat zo is? Omdat brons kennelijk niet meer voldoet, upgraden heet dat. Het gaat natuurlijk om niks anders dan een nummer 1, 2 en 3.

Een van de spannende momenten tijdens de Challenge Awardsuitreiking. Drie category managers (links) moeten het onderling tegen elkaar opnemen in een ‘stellingenstrijd’ en drie trade marketeers moeten dat ook. V.l.n.r.: Michiel Mak (Albert Heijn), Roy Jansen (C1000) en Sepha Smit (Plus, zij was de winnares van vorig jaar maar drong ook nu weer door tot de laatste drie). Opvallend: Nico de Haan, category manager voor bloemen bij Deen (de categorie waar Deen al jaren bijzonder in presteert), had op de internetvoorselectie lang de ranglijst aangevoerd. Ook Jan-Joost Kinds van C1000 had tot de beste vijf behoord. Goed, we waren van links naar rechts aan het gaan: dan de drie trade marketeers. Naast Sepha Smit Marlies Straathof (Cono/ Beemster), dan Annemarie van der Werf (Nutricia) en Femke Wouda (Douwe Egberts).

De latere winnaars van de zes op het podium. ‘Category manager van het jaar’ wordt weer Sepha Smit. Weer, want ze was ook vorig jaar de winnaar. ‘Trade marketeer van het Jaar’ wordt Marlies Straathof van Cono. De oplettende kijker heeft het gezien: de plaquette van Sepha Smit vermeldt ‘Trade marketeer van het Jaar’ en die van Marlies Straathof ‘Category manager van het Jaar’. Moet andersom zijn.

Ook Foodprints (de nieuwe naam voor Wessanen) wint, en wel ‘platinum’. Naast Gerard Koning, commercieel directeur Coop kunnen Susan Stas (l.), Caroline van der Beek en Koos Hoekstra het podium op. Foodprints wint met het project waarin het bedrijf het schap met gezondheidsvoeding bij C1000 herzien en heringedeeld heeft. Verderop in deze FoodPersonality blijkt Caracter-directeur Suzette Moerman meteen erop in te zijn gesprongen, door twee Foodprintsmensen hierover te interviewen (zie blz. 54).

48

FoodPersonality mei 2011

48-Challenge Awards 48

12-05-2011 16:33:45


t(PFE XBUIPPSEFOXF[PBM"BSEJHXBU[F CJK#BWBSJB[FJEFOPWFSEBUXJUCJFS[POEFS BMDPIPMi/JFUUFWFFMNBSLUPOEFS[PFLEPFO  HFXPPOFFOHPFEQSPEVDUNBLFO FSJOHFMPWFOFOEBOLPNUEFSFTUWBO[FMGw,JKL [PLBO IFUPPL t%FQSJK[FOXBSFOWPPSFFOEFFMHFTQPOTPSE +FXJOUFFOQSJKT.BBSKFLSJKHUEBOCJKWPPSCFFMEPPLFFOCFTUFEJOHTNPHFMJKLIFJEWBOFFO TQPOTPS;PXPO'PPEQSJOUTWBO$FOUFSDPN WPPSFVSPBEWFSUFOUJFSVJNUFPQEF

CJMMCPBSETEJF$FOUFSDPNJOTVQFSNBSLUFO IFFęIBOHFO t8BU[FJ&SJL+BO.BSFTWBO$PWFSIFU QSPKFDU-FG )JKHBGBMTDPNNFOUBBSEBU $[JKOCFTUIBEHFEBBOPNJOEJFBTTPSUJNFOUTVJUCSFJEJOH[PXFMIVJTNFSLJDPOFOBMT "NFSLJDPOFOUPFUFWPFHFO;POBTTPSUJNFOUTVJUCSFJEJOHJTOBUVVSMJKLHPFEWPPSBMMF "NFSLBSUJLFMGBCSJLBOUFO IFUCJFEUJOFML HFWBMIPPQ.BBSBMTKFEBO"NFSLJDPOFO NJTU)FULMJOLUBMTPG[FCJK$OBKBSFO

UPDINBBSXFFS$PDB$PMB %PVXF&HCFSUTFO .BSMCPSPJOEFTDIBQQFOIFCCFOHF[FU.BBS EBUIBEEFO[FOBUVVSMJKLBM t"OESFB)PMCPWBWBO1FQTJ$PNFMEEFEBU 1FQTJ$PCJKOBJO[FOEJOHFOIBEHFIBE JOEFANBBLEFTNBBLBDUJF XBBSVJUIFUOPH BMUJKEWFSTDIJMMFOEFTNBBLWBSJBOUFO IBELVOOFOEJTUJMMFSFO1FQTJ$PLBOWPPSMPQJHOPHXFMWPPSVJUJOEBUHFWBM t&OXBU[FJ4FQIB4NJUWBO1MVT3FUBJM EJFEF

Naast directeur buying & merchandising John Valster van C1000 sprak Eric Leebeek, commercieel directeru Plus Retail. Leebeek was in een openhartige bui, gelukkig. Sommigen zullen nooit spreken over ervaringen bij vorige werkgevers, maar dat is ook weer zo saai en Leebeek deed dat wel. Over category management: “Het eerste category management-projhect dat ik meemaakte, was toen ik bij Albert Heijn werkte. We begonnen samen met Procter & Gamble. Het was het beste project dat ik ooit heb meegemaakt. Na een paar weken was de omzet van de productgroepen in dat project met 2% gedaald. We hebben daar eens goeie gesprekken over gehad. Leerzamer kun je niet beginnen.â€? Leebeek sprak ook over de recente Plus-campagne op tv met de vier Plus-medewerkers, waarvoor hij ook verantwoordelijkheid draagt. “We vallen weer op. Aanvankelijk ook in negatieve zin. Tijdens mijn kerstvakantie, toen de campagne net begon, kreeg ik van Plus-ondernemers de nodige kritiek. Eentje sms’te me zelfs: ‘De winnaar van de Loden Loekie van volgend jaar is al bekend!’â€? Plus heeft nu in navolging van Jumbo ook ‘category champions’: leveranciers die op grond van een bijzondere prestatie een streepje vóór hebben bij Plus. Zij krijgen ‘insights’ van Plus en zijn consumenten voorafgaand aan campagnes. En projecten doet Leebeek nog steeds. Zoals Heineken en Plus, waarbij een zogezegd ‘stedelijk bierschap’ is uitgewerkt, met meer kleinverpakking en minder kratten, bijvoorbeeld.

Gerard Koning reikt aan Arla Foods de ‘zilveren’ prijs (in ‘category development’) uit voor de introductie van de reeks biologische zuivelproducten van Arla. Directeur Carin van Leeuwen: ondanks dat het ‘maar’ zilver is, toch blij met de prijs.

Jeroen Vonk en Eveline van Raaij van Bavaria mogen twee keer het podium op. Eerst voor de introductie van Bavaria 0,0% Wit (in ‘category development’), nou, laat dat nou toevallig zijn, vooraan in deze FoodPersonality wint Bavaria de FoodTopAward van dit blad (zie vanaf bladzijde 16). En dan wint Bavaria ook nog zilver in ‘shopper activation’ met de Dutchdress, u weet wel, de spraakmakende oranje jurkjes van tijdens het WK vorig jaar (wereldwijde publiciteit zelfs, toen de dames uit een voetbalstadion meegevoerd werden). Die prijs wordt hier uitgereikt door Peter Snoek, hoofd category management bij Jumbo.

Bart Buurma, Gert Hoetmer en Anne-Lynke Kikstra van Unilever staan hopeloos in de ďŹ le en kunnen naderhand met hun prijs alsnog op de foto, echter, nadat de jury al aan de eindborrel zit. Dus poseren ze nog even met Suzette Moerman, directeur van de initiatiefnemer van de Challenge Awards, Caracter. Unilever krijgt de ‘gouden’ prijs in ‘shopper activation’ voor de actie ‘Robijn Sensation 4D-experience’. 49

FoodPersonality mei 2011

48-Challenge Awards 49

12-05-2011 16:33:58


Een verrassing op de avond zelf, de jury heeft een extra prijs ingesteld, een ‘excellence award’. Hij past niet bij de andere inzendingen, dus is het een buitenbeentje. En die is voor Erik-Jan Mares, unit manager van C1000. Voor: het project Lef. Wat dat is? In de FoodPersonality van deze maand hangt alles met alles samen, lijkt het. Op bladzijde 32 e.v. vertelt Peter van Mourik: 1.500 items erbij, in 36 categorieĂŤn, in de schappen van 95% van alle C1000’s. Maar Erik-Jan Mares zit toch zelf in de Challenge Awards-jury? Jawel, maar niet bij het bepalen van deze prijs, moeten we begrijpen.

Nieuw bij de Challenge Awards is dat ook het drogisterijkanaal onderdeel wordt van de prijzen. Leveranciers konden dus ook hun projecten voor Etos, Kruidvat, DA etc. insturen. Maar‌ het werkt nog niet zoals het hoort, laat de jury die avond weten bij monde van Karin Swinkels, commercieel manager van DA. En daarom geen echte ‘Challenge Awards’ in ‘category development’ en ‘shopper activation’ (de cursus Engels begint zich uit te betalen), maar alleen ‘aanmoedigingsprijzen’ (die hebben geen Engelse naam, dus geen support award). Het zijn er twee, een voor L’OrĂŠal, voor de introductie van een geur van Ralph Lauren bij ICI Paris XL en een voor Sara Lee, voor ‘de Zwitsal-case’ bij DA. Wat de Zwitsal-case precies is, wordt er niet bij gezegd. Bij DA? Maar Karin Swinkels is toch zelf van DA? Ja, maar...

CJK[POEFSFQPTJUJFIFFęWFSXPSWFOEPPSUXFF LFFSFFOQSJKTUFXJOOFOEJFOPHNBBSUXFF LFFSJTVJUHFSFJLU ;FLSFFHPPLFFOSFJTOBBS #BSDFMPOB NBBS4KBBLEF,PSUFLPOFWFOOJFU vinden of dat voor ÊÊn of voor twee personen

Andrea Holbova van PepsiCo mag van Peter Snoek (Jumbo) de ‘platinum’ prijs in ontvangst nemen, voor de actie ‘Maak de Smaak’ van de Limited Edition smaken van PepsiCo-merk Lay’s. Wat ‘Maak de Smaak’ is? Patatje Joppie en zo, hoeven we verder niet meer uit te leggen, want ook op bladzijde 16 en verder was al te zien wat deze actie voorstelde. PepsiCo kreeg er van dit blad ook een FoodAward mee en de speciale juryprijs, de FoodQualityAward.

was. Smit: “O, maar voor ĂŠĂŠn persoon is ook goed!â€? t+PIO7BMTUFS EJSFDUFVSCVZJOHNFSDIBOEJsing van C1000, was ook spreker.

0 XBDIU XJFNFFSXJMXFUFOPWFSCVZJOH NFSDIBOEJTJOHNBO1FUFSWBO.PVSJLFOEF WBO")FO6OJWFHBÄ—PNTUJHF+PIO7BMTUFS [JF JOEF[F'PPE1FSTPOBMJUZPQCMBE[JKEFFW 7BMTUFSTQSBLPQEFBWPOEFOPPLIJKLXBNNFU FFOÄ•MNQKFEBUOVPOEFSIBOEWFMFOXFMNPFUFO LFOOFO)FUÄ•MNQKFEBUMBBU[JFOIPF$ POEFSOFNFS7BO(BNFSFOVJU3BBNTEPOLTWFFS PQFFOTFFO+VNCPJO[JKOQMBBUTLSJKHU IPFIJK CJKOBBMMFLMBOUFOLXJKUSBBLUEFFFSTUFXFFL  IPFIJKBMTUSJKEFOEXFFSLMBOUFOUFSVHLSJKHU OB[JKOQFSTPOFFMĘJOLUFIFCCFOHFNPUJWFFSE FOĘJOLVJUEFLBTUIFFÄ™HFUSPLLFONFUBDUJFT A+VNCPJTEFWJKBOEFOXFHBBO[FWFSTMBBO FOBOEFSFLMBSFUBBM.FUPQIFUMBBUTUWJDUPSJF %FPN[FUJTXFFSBMTUPFOFSOPHHFFO+VNCP was‌ &FOQBBSNBBOEFOHFMFEFOMJFU5PN)FJENBO UJKEFOTFFOTFNJOBSIFUÄ•MNQKF[JFO&OWFSPOUTDIVMEJHEF[JDIEBBSOBCJK$PMFUUF$MPPTUFSNBOWBO&FSE EJFWPPSBBOJOEF[BBM[BU)FU XBTOJFUBMTQMBBHTUPPUKFCFEPFME &OOV7BMTUFS)JKWFSPOUTDIVMEJHEF[JDIEBBSOB OFUKFTCJK1FUFS4OPFL EJFWPPSBBOJOEF[BBM [BU)FUXBTOJFUBMTQMBBHTUPPUKFCFEPFME #JK#JKFFONPFUFOEJUÄ•MNQKFJONJEEFMTWPPSEF OPEJHFEJMFNNBT[PSHFO â–

50

FoodPersonality mei 2011

48-Challenge Awards 50

12-05-2011 16:34:13


LAST VAN GEMEENTE, CONCURRENTEN EN OMWONENDEN

Uitbreiden, hoe doe je dat? Je supermarkt loopt goed, de omzet neemt nog jaarlijks toe en dan blijkt de gemeente plannen te hebben om in je directe omgeving binnen nu en tien jaar een nieuwbouwprogramma te realiseren met 400 woningen. Als ambitieus supermarktondernemer zie je kansen voor uitbreiding. Maar pas op dat regels en procedures geen onneembare horde worden op weg naar extra vierkante meters. Door: Jeroen van der Weerd Foto: FoodPersonality

Tussen het signaleren van kansen en het daadwerkelijk realiseren van extra vierkante meters, zoals in het genoemde voorbeeld, zit een traject met verraderlijke valkuilen waarlangs je als supermarktondernemer moet manoeuvreren om zaken voor elkaar te krijgen. Daar kan menig ondernemer over meepraten. Een cruciaal aspect in het traject met de gemeente is het bestemmingsplan. In dit artikel wordt besproken tegen welke zaken je aan kunt lopen als er voor uitbreiding van een supermarkt een bestemmingsplanwijziging nodig is en - minstens zo interessant - hoe je daarbij het levensgrote gevaar van vertragingen zo goed mogelijk kunt incalculeren of omzeilen.

Het bestemmingsplan Iedereen die in Nederland iets wil bouwen krijgt te maken met een ter plaatse geldend bestemmingsplan. Ieder bouwplan wordt door de gemeente daaraan getoetst. Als het bouwplan niet in het bestemmingsplan past, kan het ofwel niet worden uitgevoerd of is een wijziging van het bestemmingsplan noodzakelijk (of wellicht kan er gebruik worden gemaakt van de daarin opgenomen afwijkingsregels). Een andere mogelijkheid bestaat sinds oktober 2010 dankzij de invoering van de Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht). Een initiatiefnemer kan een omgevingsvergunning om te bouwen

Plankaart bij het bestemmingsplan “Supermarkt Meerndijk 24� van de gemeente Utrecht. Een C1000 in De Meern. Bestemmingsplannen zijn openbaar en voor eenieder te raadplegen via www.ruimtelijkeplannen.nl.

aanvragen (voorheen bouwvergunning) en moet deze aanvraag ruimtelijk onderbouwen. Het is raadzaam om als ondernemer voor het opstellen van een bestemmingsplan of ruimtelijke onderbouwing een daarin gespecialiseerd bureau in de arm nemen. De gemeente kan aan dat bureau aangeven waar een plan aan moet voldoen om in procedure te worden genomen. Een bestemmingsplan bestaat uit drie onderdelen: tEFUPFMJDIUJOH tEFSFHFMTFO tEFWFSCFFMEJOH EFLBBSU  De regels en verbeelding zijn juridisch bindend, de toelichting niet. Op een perceel mag uitsluitend gebouwd worden als op de verbeelding een bouwblok (of bouwvlak) is aangegeven. Een gebouw mag alleen geplaatst worden binnen de grenzen van het bouwblok. Op de verbeelding staat onder andere vermeld hoeveel van het bouwvlak mag worden bebouwd en hoeveel de maximale bouwhoogte mag zijn. Meestal is een bouwblok voorzien van een gekleurde arcering, wat de bestemming aangeeft. In het geval van een supermarkt is bij recente bestemmingsplannen doorgaans de bestemming “detailhandel� van toepassing. In de regels staat bij iedere bestemming vermeld wat wel en wat niet mag en zijn soms afwijkingsregels opgenomen. In de toelichting wordt een (ruimtelijke) onderbouwing gegeven op het bestemmingsplan en wordt beredeneerd hoe de uitbreiding past in het detailhandelsbeleid van de gemeente. Bij de uitbreiding van een supermarkt wordt aan de hand van de onderbouwing dieper ingegaan op distributieplanologische zaken en aspecten die betrek-

51

FoodPersonality mei 2011

52 Uitbreiden 51

12-05-2011 15:17:37


De procedure kan grofweg worden opgedeeld in twee fasen: de voorbereiding en het formeelwettelijk traject. t7PPSCFSFJEJOH Om draagvlak in de omgeving te creĂŤren bij omwonenden is het raadzaam om in overleg met de gemeente een informatieavond te organiseren waarbij u als supermarktondernemer uw plannen laat zien en vragen van belangstellenden kunt beantwoorden. Het vroegtijdig informeren van omwonenden zorgt voor draagvlak en leidt in veel gevallen tot tijdswinst in het formeel-wettelijke traject. Wat ook flink wat tijdswinst kan opleveren is wanneer het bestemmingsplan en de aangevraagde vergunning(en) tegelijkertijd in procedure worden gebracht door een zogenaamde gemeentelijke coĂśrdinatieregeling. Hierdoor is sprake van ĂŠĂŠn rechtsgang in plaats van twee afzonderlijke procedures. De (on)mogelijkheden hiervan wisselen per gemeente en hangen af van lokale beleidsregels. Bestemmingsplanwijzigingen kunnen aanleiding zijn voor aanvullende eisen, bijvoorbeeld op het gebied van verkeer en parkeren (veiligheid, verkeersgeneratie en verkeersafwikkeling). Overschrijding van de parkeernormen kan betekenen dat extra parkeerplaatsen moeten worden aangelegd of dat eventuele planschadeclaims voor rekening komen van de initiatiefnemer.

king hebben op verkeer en parkeren. Een distributie-planologisch onderzoek (DPO) maakt vaak deel uit van de ruimtelijke onderbouwing. Daarin wordt aangetoond waarom de beoogde uitbreiding geen duurzaam ontwrichtende effecten heeft op de bestaande voorzieningenstructuur (daar schreven we in december 2009 eerder over). Uit de praktijk blijkt dat dit argument vaak doorslaggevend is in juridische procedures bij de uitbreiding van winkelvoorzieningen. Een berekening van de marktruimte is daarom een vast onderdeel van een DPO. Een andere vraag die daarbij speelt is in hoeverre uitbreiding een structuurversterking van het huidige supermarktaanbod kan betekenen. Daarom wordt de concurrentie geanalyseerd en wordt gekeken naar ontwikkelingen in het consumentendraagvlak (vooral woningbouwplannen). Bij aspecten over verkeer en parkeren zijn vooral zaken als veiligheid, verkeersgeneratie en verkeersafwikkeling belangrijk. Bij parkeren moet onder andere onderbouwd worden dat uitbreiding niet leidt tot overschrijding van parkeernormen. Als dat wel zo is, dan kan het gemeentebestuur eisen dat de aanleg van vereiste extra parkeerplaatsen of mogelijk te verwachten planschadeclaims voor rekening komen van de initiatiefnemer. Dit wordt in de praktijk meestal vastgelegd in een privaatrech-

telijke overeenkomst tussen initiatiefnemer en de gemeente. Een goede ruimtelijke onderbouwing gaat in een bestemmingsplan dus verder dan zaken die gerelateerd zijn aan de beoogde uitbreiding van de supermarkt. De nieuwe ontwikkeling wordt bekeken in samenhang met de omgeving. Er wordt daarom ook gekeken naar verschillende milieuaspecten zoals geluid, ecologie, externe veiligheid en bodem. Bestemmingsplannen moeten tegenwoordig digitaal uitwisselbaar en raadpleegbaar zijn. Daarom moeten de plannen worden gepubliceerd. Via de website www.ruimtelijkeplannen. nl zijn ze voor eenieder in te zien.

De procedure Een bestemmingsplanprocedure is vaak een kwestie van lange adem. Op papier moet een dergelijke procedure kunnen worden afgerond in zes maanden, maar in de praktijk duurt het een stuk langer. Vaak wordt dit geweten aan bureaucratie bij gemeente. Deels waar, maar het belangrijkste oponthoud wordt veroorzaakt door zogeheten zienswijzen die door derden kunnen worden ingediend en die de gemeente dwingen tot een zorgvuldige afweging van belangen (het besluit is namelijk vatbaar voor juridische procedures) voordat een plan door de gemeenteraad kan worden vastgesteld.

t'PSNFFMXFUUFMJKLFQSPDFEVSF Het formeel-wettelijke traject geeft iedereen de gelegenheid om binnen een termijn van zes weken een zienswijze in te dienen. Wat je bij de uitbreiding van een supermarkt vaak ziet is dat concurrerende supermarkten vrijwel in alle gevallen een zienswijze indienen, al is het maar om te zorgen voor vertraging. Des te langer blijft mogelijk wegvloeiende omzet voor de concurrent behouden. De inhoud van een dergelijke zienswijze trekt wanneer deze goed is onderbouwd de ruimtelijke onderbouwing uit het bestemmingsplan in twijfel door op basis van tegenonderzoek aan te geven dat sprake kan zijn van duurzame ontwrichting van de bestaande voorzieningenstructuur of bijvoorbeeld dat sprake is van een forse toename van verkeersbewegingen met alle gevolgen van dien voor luchtkwaliteit en bereikbaarheid. Het is vervolgens aan de gemeenteraad om een afweging te maken of het bestemmingsplan al dan niet gewijzigd wordt vastgesteld. Na vaststelling van het bestemmingsplan kan de bouw van start, mits er geen voorlopige voorziening met schorsende werking door een belanghebbende wordt gevraagd. Na vaststelling volgt namelijk nog een fase waarbij belanghebbenden beroep kunnen aantekenen bij het hoogste rechtsorgaan in ons land: de Raad van State. Hierbij kan een belanghebbende zoals gezegd een voorlopige voorziening aanvragen met schorsende werking waardoor de bouwaanvraag op basis van het nieuwe bestemmingsplan niet kan worden gehonoreerd en de uitbreiding van de supermarkt op zich moet

52

FoodPersonality mei 2011

52 Uitbreiden 52

12-05-2011 15:17:45


Locatienieuws laten wachten tot er een uitspraak van de Raad van State is. Het is daarom hoe dan ook goed om bij uitbreidingsplannen bij de planning in te calculeren dat de bestemmingsplanprocedure voor uitbreiding van een supermarkt in het ongunstigste geval kan leiden tot een vertraging van circa een jaar. In een concurrerende markt als die van de supermarkten zal bijna altijd sprake zijn van een lange procedure omdat uitbreiding van de ene supermarkt al snel leidt tot omzeteffecten bij een andere. Aangezien concurrentie niet ruimtelijke relevant is, zal een dergelijke zienswijze uiteindelijk geen stand houden. De gemeente kan de marktpositie van bestaande supermarkten dus niet beschermen. Dit neemt overigens niet weg dat dit argument toch veelvuldig gebruikt wordt door bezwaarmakende supermarkten om voor vertraging te zorgen. De achterliggende reden is helder: omzetbehoud, al is het maar tijdelijk.

Maandelijks een overzicht van openingen, uitbreidingen, opheffingen en de planvorming van supermarktlocaties. Tips? Mail de redactie: vakblad@foodpersonality.nl SCHOORL - Als onderdeel van de herinrichting van

begane grond komen winkels, waaronder een grote

het Schoorlse centrum krijgt het duindorp (gemeente

supermarkt die waarvoor in een eerder stadium met

Bergen) op termijn een tweede supermarkt, en wel

Sanders Supermarkten (inmiddels in handen van

aan de Laanweg aldaar. Het wordt een Albert Heijn.

Sligro) een contract is getekend. Het nabijgelegen

Het ondernemersechtpaar Jaap en Barbara van Vuure

bestaande Sanders-filiaal wordt gesloopt.

zijn daarvan de initiatiefnemers. Daarnaast is sprake van woningbouw op diverse locaties, verplaatsing van

HEERLEN - De tijdelijke Aldi- en Plus-supermarkt en de

verenigingsactiviteiten aan de Sportlaan en Molenweg

DA-drogist in de voormalige Praxis op de Heerlerbaan

en een oplossing voor de hoge parkeerdruk in het

blijven daar de komende jaren gevestigd. Aanvankelijk

plangebied. De bouw start naar verwachting in 2014.

zouden ze binnen enkele maanden moeten sluiten. De winkels zijn er sinds augustus 2006 gehuisvest. Destijds

BREDA - De bouw van het Stadionkwartier in Breda,

werd afgesproken dat de zaken daar maximaal vijf jaar

waaronder een megasupermarkt van Jumbo, mag

zouden blijven en daarna een definitief onderkomen

doorgaan. De rechter in Breda wees het bezwaar van

zouden krijgen in winkelcentrum Giessenbautsch aan

Tips & tricks

het Retail Platform af. De rechtbank oordeelde dat

de Bautscherweg. Intussen zijn de winkels in de oude

Om het realiteitsgehalte van uitbreidingsplannen in een vroeg stadium te toetsen is het zaak om snel in overleg met de gemeente te gaan. Vanuit het beleidskader kan de gemeente aangeven of uitbreiding van winkelmeters in de supermarktbranche in de gemeente gewenst is. Als er geen actueel beleidskader is, is het verstandig om bij de gemeente aan te dringen op het formuleren van een detailhandelsvisie waarin wordt vastgelegd waar de gemeente welke soort detailhandel op welke plekken wil toestaan. De detailhandelsvisie vormt een belangrijke onderlegger voor het opstellen van bestemmingsplannen waarin een prominente rol is weggelegd voor winkelvoorzieningen. Vaak beschikt de gemeente over actuele distributie-planologische cijfers die aangeven of er marktruimte is en zo ja, dan kunnen die worden gebruikt bij de ruimtelijke onderbouwing. Het is voor zowel de gemeente als voor de initiatiefnemer belangrijk om in een vroeg stadium afspraken te maken over hoe om te gaan met eventuele financiële consequenties van uitbreiding: extra aanleg van parkeerplaatsen, ontsluiting, inrichting van de openbare ruimte, planschadeclaims, etc. Indien inderdaad een bestemmingsplanwijziging wordt opgestart, dan moet worden uitgegaan van een vrij lange doorlooptijd. Concurrenten zullen bijna per definitie bezwaar maken tegen plannen voor uitbreiding van branchegenoten. Tenslotte is het raadzaam om bij de gemeente te informeren naar mogelijkheden voor een gecoördineerde rechtsgang van de vergunning om te bouwen en het bestemmingsplan. Hiermee kan zes weken tijdswinst worden geboekt. ■

een overkoepelende detailhandelsorganisatie niet als

Praxis-vestiging het erg goed gaan doen.

belanghebbende kan worden aangemerkt. Het Retail Platform denkt dat met de komst van de supermarkt

NIJMEGEN - De Albert Heijn aan de Groenestraat in

(6.000 m²) de wijkwinkelcentra De Donk en De Berg in

Nijmegen mag verhuizen naar het voormalige Smit

de Haagse Beemden ten dode zijn opgeschreven. Ook

Draad-terrein, zo’n 700 meter verderop. Aan deze relo-

zou winkelcentrum Tuinzigt benadeeld worden.

catie ging een discussie van ruim tien jaar vooraf. De tegenstanders vrezen dat een AH op het ‘Draadterrein’

LEIDCHENDAM - Winkelcentrum De Prinsenhof aan de

niet alleen nadelig kan uitpakken voor de bestaande

Prins Frederiklaan te Leidschendam wordt gerenoveerd

kleine winkels aan de Groenestraat, maar ook voor

en opnieuw ingericht. De winkelvoorzieningen worden

de buurtwinkelcentra in de Steenbokstraat en de Wil-

uitgebreid, ondere andere met een filiaal van Aldi. De

lemsweg.

zittende Plus-supermarkt wordt uitgebreid. CHAAM - Vorige maand heeft Luud Laurijssen zijn ZUIDHORN - Begin deze maand opende de laatste

Super de Boer als Albert Heijn heropent. Als ‘vrij’

van de door Poiesz overgenomen Super de Boers als

supermarktondernemer koos hij uiteindelijk voor AH,

Poiesz zijn deuren. Dat wil zeggen, Poiesz opent op een

aangezien zowel Chaam als de nabijgelegen plaatsen

tijdelijke locatie, terwijl de eigenlijke voormalige Super

Alphen, Baarle en Gilze nog niet over een AH-vestiging

de Boer wordt verbouwd (plan Dorpsvenne). In totaal

beschikten. Onderzoeken wezen uit dat een AH op veel

nam de Friese supermarktketen zeven winkels over uit

klandizie uit Chaam en omgeving kan rekenen.

de Super de Boer-boedel van Jumbo, en wel in Assen, Bovensmilde, Groningen, Oosterwolde, Staphorst, Workum en, zoals gezegd, Zuidhorn. Poiesz beschikt nu

Jumbo-ombouw:

over 59 vestigingspunten.

Begin deze maand maakte Jumbo de volgende ‘tranche’ Super de Boer-vestigingen bekend die het als

WOLVEGA - De nieuwbouw van Aldi aan het Van der

Jumbo gaat openen. Dit keer gaat het om vijf winkels

Sandeplein in Wolvega vordert gestaag. De ont-

die tussen 29 juni en 7 juli zullen openen. Het gaat om

wikkelaar heeft de oplevering van de nieuwbouw

de voormalige Super de Boers in Boxtel (Oosterhof ),

gepland voor eind deze of begin volgende maand.

Uden (Drossaard), Wolvega (Markt), Duiven (Eiland-

De gemeente hoopt dat de nieuwbouw door Aldi de

plein) en Oss (Vierhoeksingel). Met deze vijf erbij

andere ondernemers aan het sterk verpauperde Van

beschikt Jumbo dan over 225 vestigingspunten.

der Sandeplein zal aanzetten ook te gaan ontwikkelen om het plein weer een beter aanzien te geven. ENSCHEDE - De nieuwbouw aan de Akkerstraat in de wijk Stadsveld in Enschede is eind 2012 klaar. Op de

53

FoodPersonality mei 2011

52 Uitbreiden 53

12-05-2011 15:17:59


Elke maand interviewt Suzette Moerman van Caracter Company (adviesbedrijf voor trade en shopper marketing en category management) een trade marketeer, category manager of inkoper. Uitgangspunt: hoe gaat het met trade en shopper marketing in de samenwerking met de handel? Deze maand Paul Hilhorst (national account manager) en Caroline van der Beek (category trade manager) van Foodprints. Door: Suzette Moerman Foto: Kees Beekmans

In gesprekken met leveranciers maakt Caracter gebruik van z’n zogeheten ‘Topscan’. Dit beoordelingsmodel bestaat uit vragen die de geïnterviewde voorafgaand invult. Zo wordt duidelijk waar de trade marketing-afdeling van het bedrijf op dat moment volgens hem of haar staat. Wat zijn de sterke en zwakke punten van de onderdelen ‘intern’, ‘extern’, ‘processen’ en ‘output’ (resultaat)? Gewoonlijk is dat het uitgangspunt van dit gesprek, maar deze keer is er nog iets anders aan de hand. Foodprints is platinumwinnaar van de Challenge Awards 2011 in de categorie ‘category development’ met de best practice ‘review schap gezondheidsvoeding bij C1000’. De Challenge Awards zijn een initiatief van Caracter, zie ook blz. 48 e.v. in deze FoodPersonality.

Suzette’s Foodprints is onderdeel van Natudis, een dochteronderneming van Royal Wessanen; Natudis is distributeur van biologische en reformproducten in de Benelux. De franchiseformules Natuurwinkel en Gooodyfooods zijn ook onderdeel van Natudis. Foodprints opereert sinds december 2009 onder deze handelsnaam. Hilhorst: “We opereren in het natuurlijke en biologische segment met onder andere de merken Zonnatura, Biorganic en Whole Earth, en in authentieke voeding met merken als Merza, Royal Mail, Blue Dragon en Patak’s. Zonnatura is binnen de gezondheidsvoeding het belangrijkste merk. Daarnaast richten wij ons ook op de biologische markt. Onlangs zijn we gesprekken gestart met retailers om ons category management-plan

TM

biologisch te presenteren. Een plan met oog voor de verschillende wensen en doelen van elke afzonderlijke retailer.” Van der Beek: “We richten ons wat de biologische markt betreft echt op de retail en op out of home. Natudis richt zich op het natuurvoedingskanaal. In dkw is biologisch in het supermarktkanaal nog redelijk ondervertegenwoordigd, maar dat groeit wel en wij willen daar juist een grote speler in zijn.” Hoe ziet jullie trade marketing-afdeling eruit? Van der Beek: “De trade marketing-activiteiten van Foodprints zijn onderdeel geworden van de category trade management-afdeling van Natudis. Daar werken nu negen mensen. Voorheen waren dit twee verschillende afdelingen. Iedereen heeft zijn eigen verantwoordelijkheden, zowel voor het supermarktkanaal als het natuurvoedingskanaal. Een groot voordeel in deze opzet is de kennisoverdracht van beide kanalen, bijvoorbeeld over consumenten, shoppers en categorieën.” Paul, kun jij als account manager aangeven hoe jullie samenwerken? In het geval van het project met C1000, dan. Hilhorst: “C1000 was ontevreden over de invulling, de omzet en de fair share van de categorie. We zijn intern vanuit sales en trade marketing gaan zoeken naar de oorzaken. Hierbij hebben we onder andere gebruik gemaakt van onze buitendienst, categorie-analyses en consumentenonderzoeken. Dat heeft geleid tot een visie die aansloot bij die van C1000. Daarna hebben C1000 en wij door gesprekken die visie verder verfijnd.” Wat was de doorlooptijd van jullie project met C1000? Hilhorst: “Zo’n 25 tot 30 weken.”

54

FoodPersonality mei 2011

54_suzette 54

12-05-2011 15:15:03


grondslag van dit project liggen. De eerste is categoriedenken in plaats van merkdenken. Samen naar de categorie kijken en ook de wensen van de retailer serieus nemen. En ten tweede moet je alle informatiebronnen die je hebt, optimaal benutten. De inzichten van onze buitendienst, trade marketing- en marketingafdeling hebben we gecombineerd met gezond verstand en daaruit is een mooie visie ontstaan die tot dit succes heeft geleid. De tijd dat biologisch niet echt lekker is, ligt al lang achter ons. Wij weten dat nu en we moeten zelfs gaan oppassen: niet zomaar ervan uitgaan dat anderen dat ook weten. De retailer overtuigen dat het geen stoffig assortiment meer is; in dat opzicht hebben we nog een weg te gaan.” Paul, jij hebt hiervóór bij C1000 gewerkt. Is dat van invloed geweest? Hilhorst: “Nou, niet zozeer door de mensen die ik daar nog ken of dat ik bepaalde ingangen zou hebben. Maar wél in de manier van denken. Ik heb daar vijf jaar gewerkt.” Wat is volgens jou die ‘manier van denken’, die retailmanier? Hilhorst: “Vooral beseffen dat het voor een retailer om de categorie draait. De categorie in zijn geheel moet aantrekkelijk zijn voor de consument. Ik merk dat veel leveranciers toch specifiek met hun eigen product of merk komen dat ze voorop stellen. Het is begrijpelijk, maar het is niet het voornaamste. Een leverancier moet als een retailer kunnen denken. Ook wij hebben dus vooral vanuit de categorie gekeken en niet alleen vanuit ons merk. Onze filosofie daarachter is dat als je samen met de retailer de categorie kunt laten groeien, je eigen merken vanzelf in deze groei meegaan. Zo krijg je een category manager ook sneller mee in je visie, kun je beter sparren met elkaar en kom je sneller tot resultaten.” Hoe makkelijk is jullie werk voor C1000 nu uit te breiden naar ander retailers? Van der Beek: “Eigenlijk is het voor mij dagelijks werk. Ook bij andere grote retailers zitten we aan tafel om te bekijken en te evalueren hoe de categorie zich ontwikkelt. We kijken waar we hen met onze kennis kunnen ondersteunen en adviseren. Mijn ervaring hierin is dat hoe meer je deelt, hoe meer je van een retailer terugkrijgt. Bij elk groot onderhoudsmoment van de categorie bij de retailer geef ik ‘factbased’ en onafhankelijk advies over bijvoorbeeld assortimentsoptimalisatie, distributie-optimalisatie, schapindeling en

ruimteverdeling voor de subcategorieën.” Hilhorst: “Deze categorie krijgt vaak minder aandacht dan-ie verdient. Maar het is juist een heel interessante categorie, door z’n marge en doelgroep, dat willen retailers nog wel eens vergeten. Daarnaast heeft de Zonnatura-consument een hoge bestedingsindex en zijn de margerijke versgroepen oververtegenwoordigd in zijn boodschappenmand.” Van der Beek: “In de jaargesprekken wijzen we daar altijd op. Binnen de categorie worden we toch wel gezien als expert, dus dat is een voordeel. De vraag om de categorie te evalueren en te actualiseren komt wel iedere keer terug. Het illustreert dat we op de goede weg zitten.” Als ik jullie zo hoor, lijkt het dat jullie toch nog een behoorlijke weg te gaan hebben. En je kunt niet zomaar met iedereen aan tafel… Hilhorst: “Iedere klant is voor ons belangrijk. Tot op heden hebben we ook nog nooit bewust de keuze moeten maken om een project al dan niet aan te nemen. Ondanks dat wij altijd een retailspecifieke aanpak voorstaan, ligt er nu een mooie blauwdruk, waardoor het relatief minder werk is om dat voor een volgende retailer ook te doen. Uiteraard volgen we hierbij voortdurend de categorie-ontwikkelingen, want deze categorie is volop in beweging. Van der Beek: “Bovendien, met een andere grote retailer – ik noem geen naam nu – hebben we bijvoorbeeld het traject op eenzelfde manier doorlopen als bij C1000. Daar is ook heel positief op gereageerd.” Wat kunnen jullie hier nog uit halen om bijvoorbeeld volgend jaar weer die Platinum Award te winnen? Hilhorst: “Er zijn twee punten die echt aan de

Vergeleken met andere categorieën hebben jullie een voorsprong in het vinden van gehoor. In andere categorieën is minder laaghangend fruit voorhanden. Hilhorst: “Ik denk dat je gelijk hebt. We proberen hier ons voordeel mee te doen. We zijn dan ook achter de schermen bezig met het delen van onze visie op biologisch dkw met klanten. Doel hierbij is om bij iedere retailer een category management-plan met maatwerk aan te bieden.” Van der Beek: “Juist omdat het niet boven aan de lijst van prioriteiten van een retailer staat, wordt er soms op de winkelvloer sneller naar vertegenwoordigers van aanbieders in het segment geluisterd. En we hebben ook meer ruimte om naar eigen inzicht in te richten dan een andere categorie met een groter omzetaandeel. Maar als dat op onjuiste wijze gebeurt, kan dat negatieve gevolgen hebben voor de categorie.” Hilhorst: “Ondanks een relatief laag omzetaandeel is Zonnatura overigens wel een heel sterk merk met een zeer trouwe kopersgroep. Mocht Zonnatura niet voorradig zijn, dan stapt die consument ook niet over naar een ander merk, maar naar een andere supermarkt.” Wat zouden jullie in een volgend traject anders doen? Van der Beek: “Vanuit trade marketing zou ik nog meer willen kijken naar de retailer. Waar staat hij nu, waar wil hij naar toe, nog verdere finetuning. Het helpt om in gesprek met elkaar te blijven over visies en plannen.” Hilhorst: “Vanuit sales zou ik in een vroeger stadium logistiek, planning en inkoop op dit traject aansluiten. Dat zijn vaak afdelingen die pas aangesloten wordt als alles al compleet besloten is en dan loop je soms nog tegen praktische problemen aan.” ■

55

FoodPersonality mei 2011

54_suzette 55

12-05-2011 15:15:19


Vleursvloer Gemiste kansen, rariteiten, misvattingen en flaters (en ook goeie zetten!) uit het oogpunt van een weldenkende shopper. De rol van weldenkende shopper wordt ‘gespeeld’ door Evelyn van Leur, partner bij de Category & Trade Company. Reageren? Mail evelyn@ct-company.nl.

Daily Foodstore Net als vele Nederlanders brengen wij geregeld met het gezin een weekend door in een van de vakantieparken in ons land. In een bosrijke omgeving, ver van de bewoonde wereld. Voor het eten zijn we dan afhankelijk van wat we hebben meegenomen, de restaurants in de omgeving en het supermarktje in het park. Zo’n supermarktje kenmerkt zich meestal door een beperkt assortiment dat onder het stof zit, met een deel daarvan tegen de tht aan of net eroverheen, ietwat verlepte groente tegen woekerprijzen en een uiterlijk waar al een tijdje niet meer in geïnvesteerd is. Vaak is het ook een winkel die te veel overvoerd is met klanten, dus, veel vraag vergeleken met het aanbod en te weinig kassa’s om te voorkomen dat je lang moet wachten. Kortom, een supermarkt waar je eerder een Oostblokgevoel van krijgt dan een vakantiegevoel. Wat een aangename verrassing dan, om in Center Parcs Het Heijderbos de nieuwe Daily Foodstore te zien. Een winkel die je vakantiestemming vergroot. De winkel ziet er mooi en sfeervol uit, met een eiland in het midden waarop ontbijtspecials staan aan de ene kant, om het hoekje de tapas en vervolgens een smakelijke koffiecorner. Om te beginnen met het ontbijt: zelf hagelslag of vruchtenhagel tappen uit een soort kauwgomballenmachine van De Ruijter, in kleine bakjes. Leuk voor de kinderen. Een mooie handkar met eieren. En proeven van de donuts en koeken die daar klaar staan. Een aanbieding van een flesje vers sap en een heerlijke vers gemaakte clubsandwich. Bij de broodafdeling zelf je ambachtelijke brood snijden. Het is wel even puzzelen hoe het werkt, want de uitleg is beperkt, maar als je het snapt, is dat ook weer een ontdekking. En dat hoort bij een vakantie. Verder valt de groente meteen op. Van ‘Mijn Boer’, de biologische groente uit Nederland, mooi gepresenteerd in kistjes. En niet alleen het hoogst noodzakelijke, maar ook rode ui en cherrytomaatjes. En klaarblijkelijk slaat het aan, want het ziet er

allemaal vers en smakelijk uit. Een van de dingen waar ik zo’n hekel aan heb in vakantiehuisjes, is dat je vaak met koffie terug naar af moet en je je moet behelpen met ouderwetse filterkoffie. In deze supermarkt neem ik een kopje Kaldi-koffie, met andere woorden, kan ik mijn cafeïneverslaving tijdens de boodschappen combineren met écht lekkere koffie. Ik vroeg me af waar ik moest betalen, maar nee: gratis! Het is even zoeken naar het vlees, dat achter de koffiehoek verstopt staat. De Daily Foodstore biedt alles, van kipfilet en gehakt tot barbecue- en gourmetpakketten. Als je wilt, wordt het bij je huisje bezorgd. Alleen de kant-en-klaarmaaltijden zijn niet op voorraad. Uitverkocht? Naast de gewone wijnen kan ik hier ook de lekkere wijnen kopen die ik in het restaurant heb gedronken. En als ik vanavond meteen aan de witte wijn wil, staat deze al gekoeld klaar voor consumptie: een hele koeling met gekoelde witte wijn, rosé en bubbels. Deze Daily Foodstore is erin geslaagd om een aantrekkelijk assortiment samen te stellen met een beperkt aantal sku’s. Less is more. Geen 35.000 artikelen. Kan ook niet, en hóeft ook niet in zo’n vakantieparksupermarkt. Maar ook niet de luttele 1.000 artikelen van de gewone vakantieparksuper-

markt. Het assortiment logisch opgebouwd, met ‘gewone’ artikelen voor een normale prijs, en daarnaast lekkere en luxe verwenproducten. Genoeg keuze om een vakantieweek elke dag weer lekker en gevarieerd te eten. Nog een bijzonderheid: de openingstijden. Was bij het andere park de winkel meestal al dicht als je aankwam, hier kun je nog tot laat je inkopen doen, al was het maar die fles gekoelde wijn. En spullen over de tht-datum? Nauwelijks, heel af en toe zien we een kortingssticker. Hoe Center Parcs dat doet? Daar was de dame uit de winkel helder over: niets weggooien, maar als je denkt dat je te veel hebt, laten proeven en dan verkopen. Liever door de mond van de klant dan in de prullenmand. Leuk voor de klant en goed voor de omzet. Is er dan niets mis in deze Daily Foodstore? Jawel, geregeld ontbreken er prijzen op of bij artikelen. Als rechtgeaarde Nederlander denk ik dan dat het wel duur zal zijn, dus laat ik het liggen. Dat zou ik niet meteen moeten denken, maar de winkel zou er ook iets aan kunnen doen. Klein minpuntje. Maar alles bij elkaar is mijn oordeel: een winkel die een goed aanbod heeft van een supermarkt, gecombineerd met gemak, service en een prettige winkelbeleving. Een winkel waar ik met plezier mijn vakantiemaag vul. ■

56

FoodPersonality mei 2011

56_vleusvloer 56

12-05-2011 15:04:45


PRODUCTNIEUWS

Mekkafood: eigentijds halal Mekkafood heeft zijn hele assortiment opnieuw vormgegeven. De producten zelf van de marktleider in 100% halal-diepvriesproducten zijn onveranderd gebleven, maar in een nieuw, eigentijds jasje gestoken. Mekkafood speelt met halal-diepvriesproducten al jaren met succes in op de groeiende vraag naar gemakkelijke, gezonde en snel te bereiden maaltijden en snacks. De nieuwe verpakking maakt de producten niet alleen nog aantrekkelijker, maar maakt ook duidelijk waar het halal-assortiment van Mekkafood voor staat: smaakvol en onderscheidend.

De lancering van de nieuwe lijn van Mekkafood gaat de komende maanden gepaard met een ludieke actie rond het product Lahmacun (Turkse pizza). Zo’n vijfduizend studenten in twintig steden krijgen een gratis Lahmacun verpakking (3 stuks) met de oproep filmpjes in te sturen over hoe zij hun pizza klaarmaken.

De producten van Mekkafood zijn verkrijgbaar bij Albert Heijn, Agrimarkt, Boni, C1000, Coop, Deen, Dekamarkt, Emté, Hoogvliet, Jan Linders, Jumbo, Nettorama, Plus, Super de Boer en Vomar. ■ Inlichtingen: Mekkafood, (077) 354 76 93 (www.mekkafood)

‘Natuurlekkere’ yoghurts van Arla

‘Scoop’ van Van der Poel

Arla breidt het assortiment uit met 100% natuurlijke fruit-, kwark-

Van der Poel Desserts lanceert My favorite

en drinkyoghurts met écht lekker fruit. 100% natuurlijk betekent

Scoop, hoogwaardig American ice cream in

dat er aan de natuurlijke grondstof melk geen kunstmatige

2,5- en 5-literverpakking.

geur-, kleur- en smaakstoffen zijn toegevoegd. De ingrediënten van de Natuurlekkere yoghurtproducten worden bovendien zo min mogelijk bewerkt, zodat waardevolle stoffen behouden blijven. Rijke en zachte yoghurtproducten om dagelijks van te genieten zijn het resultaat. Met deze introductie speelt Arla in op de trend dat consumenten meer behoefte hebben aan natuurlijke producten, waarmee ze meer kunnen genieten van echte smaken. De nieuwe yoghurtproducten van Arla bestaan uit fruityoghurts, kwarkyoghurts en drinkyoghurts in verrassende smaakcombinaties. Zo is ananas, aardbei & passiefruit een van de fruityoghurtvarianten. Een andere verrassende combinatie in de range kwarkyoghurts betreft ananas & kokos. Het bijzondere aan de kwarkyoghurt van Arla is het feit dat deze als enige yoghurt 33% kwark bevat. Dit zorgt voor een zachtromige en volle smaak. Arla kiest er specifiek voor om het gangbare beeld in het zuivelschap te doorbreken en introduceert de fruityoghurts in een nieuwe, ronde kartonnen verpakking. Met deze verpakking flirt Arla met het verleden waarin ronde zuivelflessen de standaard waren. ■

American ice cream is ijs met weinig luchtinslag, waardoor het ijs relatief zwaar is. Dit maakt de smaakbeleving van het ijs nog intenser. Andere kenmerken zijn dat in het ijs veel en grote ingrediënten worden gebruikt en dat door deze samenstelling iedere hap uniek is. Dit nieuwe ijsconcept heeft een geheel eigentijdse uitstraling. My Favorite Scoop is al verkrijgbaar bij diverse grossiers. My Favorite Scoop is verkrijgbaar in 2,5- en 5-liter zogeheten caddybakken. In eerste instantie brengt het bedrijf vier varianten op de markt: Strawberry Cheesecake, Cookie Caramel, Nut Explosion en Double Chocolate. Met My Favorite Scoop wil Van der Poel het verhaal achter het ijs vertellen. De verpakking laat in één oogopslag zien welke prachtige ingrediënten voor dit ijs gebruikt zijn (onder meer melk van eigen koeien). De naam Van der Poel staat daarbij garant voor kwaliteit en ambacht. ■ Inlichtingen: Van der Poel Desserts, (074) 250 55 77 (www.vanderpoeldesserts.nl)

Inlichtingen: Arla Foods, (033) 247 62 22 (www.arla.nl) 57

FoodPersonality mei 2011

57_Product 57

12-05-2011 15:03:52


PRODUCTNIEUWS

Zeeland’s Roem à la minute Roem van Yerseke, internationaal bedrijf in mosselen, oesters en garnalen, brengt in juni 2011 een nieuw product op de markt:

FoodPersonality Onafhankelijk maandblad voor managers in de levensmiddelenhandel en -industrie

FoodPersonality is een uitgave van:

Zeeland’s Roem à la minute, een kant-en-klare mosselmaaltijd (750gr)

Shelflife Publishing bv

die binnen 5½ minuut te bereiden is in de magnetron.

6523 RN Nijmegen

Molenveldlaan 104 Telefoon: 024 – 365 16 70 E-mail: vakblad@foodpersonality.nl

De smaak van de maaltijd is volgens Roem van Yerseke volledig te vergelijken met traditioneel bereide verse mosselen. Het is een nieuw product op de Europese markt en het wordt hiermee voor verschillende doelgroepen makkelijker om vaker mosselen te eten.

www.foodpersonality.nl HR 09160015 Abonnementen: € 148,- per jaar exclusief btw Collectieve afname: prijs op aanvraag

Behoud van smaak en textuur wordt gerealiseerd door een nieuw hightech productieproces. De maaltijd (750 gr) bevat mosselen, groenten en kruiden. Het product kan geconsumeerd worden als 1- persoonsmaaltijd of als voorgerecht voor 2 personen. Het product bevat geen conserveringsmiddelen en is een gezonde kant-en-klare maaltijd.

Opzegging abonnementen: 2 maanden voor einddatum van het abonnement Prijs los nummer: € 16,50 exclusief btw en portokosten Abonnementsopgave, klachten en/of (verhuis)mededelingen: Vakblad FoodPersonality

De houdbaarheid is 21 dagen (verse mosselen 6 à 7 dagen) waardoor het gevaar van derving sterk beperkt kan worden. Naast supermarkten wordt het product ook verkocht aan cateringservices en restaurantketens. ■

T.a.v. Klantenservice Molenveldlaan 104 6523 RN Nijmegen Redactie:

Inlichtingen: Roem van Yerseke, (0113) 57 77 21 (www.zeelandsroem.nl)

Gé Lommen, ge.lommen@foodpersonality.nl Dave van Loon, dave.vanloon@foodpersonality.nl Marieke Venbrux, marieke.venbrux@foodpersonality.nl

Magnum met fruit!

Redactionele medewerking: Natascha Cordia-Sparrius Anke Groenendaal Martijn Kregting

Magnum introduceert Magnum Temptation Fruit, het eerste Magnumijsje met écht fruit. Het romige vanille-ijs is gecombineerd met een swirl van rode vruchtensaus, grote stukken chocolade uit Ecuador en stukjes cranberry. Hieromheen zit - uiteraard - een dikke laag van de beste

Pascal Kuipers Ivonne de Thouars Jeroen van der Weerd Verkoop: Robin Kramp, robin.kramp@foodpersonality.nl Vormgeving: Giesbers, Walter Bouwman

melkchocolade.

Druk:

Chocolatiers weten het allang: de combinatie van chocolade met rood fruit levert een smaakexplosie op. Die is er nu dus ook in de vorm van een Magnum-ijsje. Deze allround verleider is verpakt in een sjiek doosje, een ‘echt cadeautje voor jezelf ’. Magnum staat al jarenlang voor de ultieme combinatie van de beste chocolade en het romigste ijs. Magnum Temptation Fruit, de ijsinnovatie van dit jaar, staat voor verfrissende verleiding met de heerlijkste ingrediënten, waarvan zelfs de grootste ijsfan versteld staat. Het ijsje heeft een sensuele vorm en is verpakt in een luxe kartonnen doosje. Magnum Temptation Fruit is per stuk verpakt en is verkrijgbaar bij de bekende Ola-verkooppunten zoals supermarkten, tankstations, snackbars en pretparken. Het 3-pack in de supermarkt heeft een consumentenadviesprijs van € 3,99. ■

Grafisch Adviesbedrijf Jonker Distributie: TNT Post Auteursrecht Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd bestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopie of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Aansprakelijkheid Hoewel FoodPersonality met de meeste zorg wordt samengesteld, kunnen uitgever en redactie niet aansprakelijk worden gesteld voor mogelijke onjuiste berichtgeving en/of zetfouten.

ISSN: 0925 – 8051

Inlichtingen: Unilever Benelux, (010) 439 49 11 (www.mymagnum.nl)

© Shelflife Publishing bv

58

FoodPersonality mei 2011

■ 57_Product 58

12-05-2011 15:03:59


· !"7"0+

(0

$+)0

DE TIP VAN

JAN

kers Jan Bec

4/*"/,,!'"0

¸

/JFVX

29(1 61$&.6

/VWFSLSJKHCBBSJO IFUEJFQWSJFTTDIBQ

KRAJ€ 8JK WBO #FDLFST XJMMFO V HSBBH PQUJNBBM MBUFO HFOJFUFO WBO ML TOBDL NPNFOU %BBSPN XFSLFO XF EBH JO  EBH VJU BBO IFU VJUCSFJEFO WBO POT TOBDLBTTPSUJNFOU/FFNPO[FPWFSCFLFOEFXPSTUFOCSPPEKFT%BBSLPOOPH XFMXBUMFLLFSTCJK WPOEPO[F+BO‰PWFOŠIFFSMJKLFGSJLBOEFMMFOCSPPEKFTNFU DVSSZ  TBVDJK[FOCSPPEKFT O LBBTCSPPEKFT WPMHFOT FDIU #SBCBOUT SFDFQU ;PVJUEFEJFQWSJFT JOEFPWFOFOHFOJFUFONBBS

5HNHHQPD DDUG GDW]HHDOVZDUPHEUR RRG GMHVVRYHU GHWR RRQED DQNJ JDDQ

59 adv.indd 59

12-05-2011 14:59:27


60 adv.indd 60

12-05-2011 15:00:25

FoodPersonality 05/2011  

Onafhankelijk maandblad voor managers in de levensmiddelenhandel en -industrie.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you