Issuu on Google+

OVNNFStBQSJM

4

DEEN IN DIEMEN:

NIET GROOT, DUS SLIM PRESENTEREN

Fast Movers Congres: Je loopbaan als belevenis

01 cover 1

Lidl benadrukt kwaliteit en luxe: Prijsimago wordt probleem, ja of nee?

De Kameleons: Netwerk voor food-interimmers

07-04-2015 14:56:09


w u e i N NA JARENLANG SUCCES IN HORECA,

4-PACK of LOSSE FLES

HOPPED Y R

ITH W

BESCHIKBAAR IN

D

DIT JAAR OOK VERKRIJGBAAR VOOR SUPERMARKTEN!

INTENS GEHOP T Duvel wordt traditioneel met 2 hopsoorten (Saaz-Saaz en Styrian Goding) gebrouwen, wat het bier de typische, frisse bitterheid schenkt. Elk jaar selecteren onze brouwers een derde hopsoort voor Duvel Tripel Hop. Zo blijft het uiteindelijke smaakprofiel verrassend boeiend voor elke echte bierliefhebber en springen we in op de behoefte naar smaakvariatie. Geen 18, geen alcohol

MoD228_Tripel-Hop_ad_240x340_NL.indd 1

31/03/15 08:53


INHOUD

FKBBSHBOHtOVNNFStBQSJM



18



Deze maand



Hoofdredactioneel: je verdiende loon

6

Personality’s

8

Formulecijfers GfK

11

Met Pim op straat

11

Superkijken: Ivo Hendriks (Perfotec)



Gefundenes Fressen

13

EFMI/Leo Kivits: verleidelijke winkels, stuitende reclame



Deen in Diemen, formule doorontwikkeld

17

Open brief van Frans Fredrix

18

De genomineerde producten van de FoodAwards





Ruzie met Rutte: doe als Sulmann, doe het niet



Lidl: zo veel kwaliteit dat de prijsbeleving ‘duur’



wordt?  Van Duin: de ondernemer en de boycot  Fastmoverscongres: spiegelen aan andermans loopbaan  ‘De Kameleons’, interimmersnetwerkvereniging  Bij Evelyn aan tafel: Joris Snelten (Delta Wines)



36

Geen promoties, maar oplossingen op de vloer

37

Van Kippersluis: stadsallure… nee, toch maar McDonald’s

38

Paul Moers’ boek ‘Werk a/d winkel 3.0’



Ammerlaan: het nieuwe A-merk = niche



Erik Hemmes in Duitsland: Frischeparadies

 Vleursvloer: uit de HelloFresh-doos eten





Formule-atlas: Hengelo (O)



Locatienieuws

 Productnieuws

3

FoodPersonality april 2015

03 inhoud 3

07-04-2015 14:57:37


DEZE MAAND

Wouter Kolk geeft Moers groot gelijk. Zegt Moers Marketingadviseur Paul Moers, ooit zelf werkzaam bij AH, heeft de laatste tijd flink wat kritiek op AH. Andersom lijkt Jumbo niets fout te kunnen doen. Verdacht? “Aan meepraten heb je niets. En Wouter Kolk geeft mij groot gelijk.” Door: Marieke Venbrux

“Het loopt niet met die Bonuskaart, het lukt vaak niet om de Air Miles eraan te koppelen. En ik koop nooit cola light, loop er altijd met een grote boog omheen, maar krijg via Albert Heijn tóch een aanbieding om cola light te kopen.” “De magie is eraf. (…) Het kraakt en het piept bij Albert Heijn. Het staat allemaal in het licht van het verlies van omzet en het marktaandeel, dat onder druk staat.” “Het vervangen van Euroshopper door AH Basic is een rare zet. Hiermee zegt Ahold eigenlijk tegen de consument: we hebben jullie jarenlang besodemieterd met slechte producten. Albert Heijn haalt hiermee zijn eigen merk omlaag.” “Die aardige behulpzame Harry zie je in de echte winkels niet terug. Albert Heijn is de afgelopen jaren een stuk onpersoonlijker geworden, heeft het serviceniveau afgebroken.” Zomaar wat uitspraken die marketingadviseur Paul Moers, ooit zelf werkzaam voor AH, over Albert

Heijn, recentelijk deed in verschillende media (om precies te zijn: de Telegraaf, NRC Handelsblad en Het Financieele Dagblad). In dit blad doet hij daar nog wat schepjes bovenop. “Voor AH Excellent betaal je de hoofdprijs, maar Lidl Delicieux is veel beter”, zegt hij in een artikel over de communicatie op kwaliteit die Lidl de laatste tijd laat zien (zie blz. 24 e.v. in dit blad). En verderop in het artikel: “AH heeft de laatste jaren veel blunders en miskleunen gehad, neem de WK-actie die het net niet was. (…). AH heeft ook de winkels de laatste jaren dramatisch koud en kil gemaakt, de oudere winkels hadden meer sfeer, hoekjes, warmere belichting. Schappen zijn nu te rationeel, ik kwam laatst zelfs dozen tegen in het schap. Als klant kom je in een ongezellige winkel, maar je betaalt wel de hoofdprijs, dat is funest.” Ook in zijn nieuwe boek krijgt AH er van langs (zie blz. 38 in dit blad), al noemt – eerlijk is eerlijk – Moers hierin ook wel wat positieve AH-punten. Maar dan nog, AH lijkt niet te kunnen tippen aan Jumbo, over wie Moers onverkort positief is – terwijl daar heus ook wel wat op aan te merken is, dachten wij zo. Moers is consequent, dat wel. En hij neemt geen blad voor de mond, dat is voor journalisten ook altijd prettig. Inderdaad heeft Albert Heijn als formule ook zeker betere tijden gekend. Maar toch, wie alle kritieken en artikelen bij elkaar beziet, krijgt de indruk dat Moers wel erg anti-AH (en

tegelijkertijd behoorlijk pro-Jumbo) is, zeker als we bedenken dat Moers zelf in het verleden bij AH werkzaam is geweest. We vroegen het Moers zelf maar eens. Die beaamt dat hij de laatste tijd inderdaad ‘zeer kritisch’ is geweest op AH, en met redenen. “Het mooie is dat AH nu iets met de kritiek aan het doen is. Ik heb daarover net met Wouter Kolk gesproken, hij vond dat ik groot gelijk had.” Moers noemt nog maar eens wat voorbeelden. “Er zijn bij het AH-hoofdkantoor te veel ‘chiefs’ en te weinig ‘indians’. Dat gaan ze nu aanpakken. De winkels worden te steriel. Dat gaan ze nu aanpakken. Het ondernemerschap is weg. Dat gaat AH nu al aanpakken. De category managers vliegen in en uit. Dat pakt AH nu op door vaste teams te gaan vormen, met zelfbeschikking. De Foodmarkt is 1-0 voor Jumbo, maar de AH XL met technologie is een goede stap voorwaarts.” Moers is als oud AH’er naar eigen zeggen ‘verre van anti-AH’. “Maar ik zag wel dat ze achterliepen op Jumbo. Daar heb ik kritiek op geuit. Het lijkt wel of de positieve dingen wat ondersneeuwen, zie een eerdere tv-uitzending over de nieuwe Bonuskaart bij Vara Kassa, waarin ik AH verdedigde.” Aan de andere kant: het was nu eenmaal zo dat AH zat te slapen, aldus Moers. “Dat lijkt nu definitief over, hoor. Maar aan meepraten heb je niets. Ik probeer mijn kritiek altijd met minimaal drie punten te onderbouwen.” O

Een trend: winkeldansjes Misschien zijn we een trend op het spoor in de detailhandel. Dansjes van personeel in de winkel, om de consument te vermaken. Het komt, ja, weer door dat nieuwe boek van Paul Moers, waar we hierboven al naar verwijzen. Moers heeft het in zijn nieuwe boek Werk aan de Winkel 3.0 over meer beleving in de zaak, een wapen om niet helemaal terrein te verliezen van internetaanbieders (stel dat dat met food ook ooit gebeurt, dan). Als voorbeeld is dat: de ‘chicken dance’ bij de Amerikaanse formule Lowes. Wat is dat? Nou, telkens als het personeel van de vleesafdeling een portie gegrillde kippen klaar heeft, zie je als klant een stuk of zes, zeven medewerkers een soort dansje doen. Kruising tussen cowboydanspasjes en hoe een kip

eventueel zou kunnen bewegen. Dat doet ons eraan denken dat twee maanden terug Albert Heijn-medewerkers bij de opening van de verbouwde XL in Eindhoven (zie foto linksonder) ook zo’n show ten beste gaven, maar dan iets swingender en moderner dan zo’n versleten cowboyriedeltje, ach, over smaak valt te twisten. En dat doet ons eraan denken dat we in FoodPersonality november de formule Candylicious behandelden, met beelden van Erik Hemmes, die in Dubai in dat enorme winkelcentrum die zoetwarenformule in was gegaan en daar personeelsleden pasjes zag uitvoeren (zie foto rechtsonder). Winkeldansjes, een trend dus? Nou… En daarbij, moeten we dit wel willen? Stel, je rent op maandag roncd een uur of zes een supermarkt binnen, met de

nodige haast en honger, en dan ren je zo’n groepje kippendansers tegen het lijf. En de maandag erna weer. Misschien dat sommige gezinnen met jonge kinderen het attractief blijven vinden, dan wordt het een ‘levensfase-activatiemiddel’. Wij van dit blad, willen eigenlijk verschoond blijven van de Vogeltjesdans en soortgenoten. Daarmee doen we ook iets goeds voor het supermarktpersoneel: je hoeft geen talent te hebben voor pasjes en heupwiegbeweginkjes. Hoewel het wél de moeite waard zou zijn als bijvoorbeeld bij een familiebedrijf de familie zelf de dansles geeft. En bij een beursgenoteerde retailer de ceo zelf. O

Correcties en aanvullingen In FoodPersonality maart op blz. 20 is het bedrijf van adviseur en interimmanager productontwikkeling Andreas Oerlemans abusievelijk niet gespeld als Goed in Food, maar als Goed in Dood. We beseffen het pijnlijke van deze fout en hebben Andreas Oerlemans onze excuses aangeboden. O 4

FoodPersonality april 2015

04 deze maand 4

07-04-2015 17:40:39


Hoofdredactioneel Gé Lommen

Vrouwenlabel Walmart

Walmart komt met een label voor artikelen waarbij de consument kan zien dat de leverancier in handen is van een of meer vrouwen. Sinds vorige maand heeft Walmart er een nieuwe mvo-categorie bij; producten van leveranciers waarvan de leiding of het bedrijf zelf in handen is van een of meer vrouwen. Het initiatief is niet helemaal nieuw, wat wél nieuw is, is het label dat producten in de winkel krijgen of op de internetbestelsite. Om maatschappelijke gelijkheid te bevorderen heeft Walmart vrouwen als groep aangewezen die in het bedrijfsleven een steun in de rug kunnen gebruiken. Het moet dan wel om een bedrijf gaan waarbij dat steuntje in de rug reëel is; dus, Heineken met dat label vanwege Charlène de Carvalho, dat is niet de bedoeling. De introductie van het label ‘women owned’ staat niet op zichzelf. Jaren geleden is er een keerpunt gekomen bij ’s werelds grootste retailer, na jarenlang te zijn aangevallen op werkelijk elk denkbaar onderdeel uit de bedrijfsvoeringen, van lage lonen tot kinderarbeid in verre landen, van te veel macht op het gebied van ruimtelijke ordening; op het laatst hielden plaatsen en dorpen de komst van een Walmart zelfs tegen omdat men in de gaten had dat deze retailer, die werkelijk alles verkoopt, altijd de doodssteek inhield voor de lokale middenstand en voor de levendigheid van stads- en dorpscentra. Sindsdien hanteert Walmart een mvo-beleid dat zo uitgebreid is dat je het bijna niet meer kunt bedenken. Onderdeel daarvan is het ‘suppliers diversity program’. Dat begon voorzichtig met een stapsgewijze herverdeling, waarbij Walmart bijvoorbeeld minder van grote multinationals zou gaan afnemen en meer zou kijken naar het midden- en kleinbedrijf (voor zover dat bedrijf wel op de schaal van Walmart kan leveren of anders alleen lokaal of regionaal). En sinds een tijd hanteert Walmart ook een beleid dat erop gericht is om bij voorkeur artikelen af te nemen van leveranciers waar minderheden, vrouwen, minder validen of oorlogsveteranen werkzaam zijn of die in handen van mensen uit die groepen zijn. Vooral die veteranen vallen op, een contrast met de Nederlandse situatie. De VS heeft uiteraard nog altijd een groep teruggekeerde soldaten die bijvoorbeeld door een blijvende verwonding of door geestelijke aanpassingsproblemen minder makkelijk werk krijgen, laat staan dat ze een bedrijf leiden of bezitten. Walmart gaat het women owned-label in fasen invoeren. Het start met zes artikelen. De retailer werkt voor dit initiatief samen met twee vrouwenorganisaties voor het bedrijfsleven. O

Je verdiende loon

H

et speelt weliswaar in een andere branche, de bankensector, maar de ophef over de beloning van ABN Amro-directeuren is een kwestie waar bestuurders uit de levensmiddelensector goed naar moeten kijken. Bovendien hebben twee betrokkenen zich hierover geuit die in de supermarktsector werkzaam zijn geweest. De verwikkeling: vier directeuren van ABM Amro verdienden voorheen € 600.000, dat zou met ingang van dit jaar € 700.000 worden. Op het moment van bekrachtiging ontstond de ophef. Want: de bank is van de staat en die moest in 2008 door de Nederlandse staat gered worden, lees: door de belastingbetaler. Een dubieuze rol van minister van Financiën. Jeroen Dijsselbloem verklaarde het niet passend te vinden, terwijl hij een jaar eerder allang akkoord was gegaan. De beursgang van de bank, dit jaar gepland, zou erdoor uitgesteld worden. De verhoging gaat niet door. En dan komt opeens Peter Wakkie vin NRC Handelsblad voorbij, we kennen hem als de bestuurder die jaren geleden Ahold in de nasleep van het boekhoudschandaal deskundig langs de afgrond van juridische ravijnen heeft geleid en die nu commissaris is van ABN Amro, en verantwoordelijk voor het ‘bezoldigingsbeleid’. Wakkie kritiseert in voorzichtige bewoordingen de gang van zaken en Dijsselbloem, legt nog eens uit dat de vier directieleden al een geaggregeerde bonus vanaf 2010 tot nu van € 1,5 miljoen hebben laten lopen en ‘afspraak is afspraak’. Dus: het kan niet als je daarop terugkomt. Meteen daarna stapt Wakkie op. Een rechte rug kan hem niet ontzegd worden. In de slipstream komt een andere ex-foodman voorbij, Hans de Boer, tegenwoordig VNO-baas, maar jaren geleden nog voorzitter van de rvc van Sperwer. Hij signaleert

‘een economische sfeer van jaloezie’, een samenleving die de vier bankdirecteuren de verhoging gewoon niet gunt. Proberen we ons deze kwestie eens voor te stellen in de supermarktsector, als een hernieuwd soort Anders Moberg-affaire. Consumenten zoeken in supermarkten naar aanbiedingen om geld te besparen, terwijl de hoogste gastheer van die supermarkt het geld niet op krijgt. Ja maar, capabele mensen kósten wat, is de bekende riedel. En – nog zo een, ooit door Unilever-man Burgmans bedacht – anders gaan ze naar het buitenland. (‘Laat ze maar snel gaan dan’, was daarop de reactie.) Bij ABN Amro hebben klanten hun rekening opgezegd. Premier Rutte begrijpt ‘de onrust’, maar zijn partij is ‘wat meer ontspannen’ over het onderwerp topbeloningen. Publicist Bas Heijne concludeert in het weekend daarna in NRC Handelsblad, na de schermutselingen van Wakkie, Dijsselbloem, Rutte etc.: “Ook in deze affaire moet moreel besef kennelijk vanuit de publieke opinie worden afgedwongen. Dat is de tragedie.” En nou in termen van consumentenmarketing: zolang er geen voor iedereen acceptabel bezoldigingsgebouw bestaat, is het wijs om een goede reputatie te laten prevaleren ten gunste van iets wat voor de Nederlander naar graai- of hebzucht riekt. De kans dat het egalitair denkende Nederland ooit een soort bewondering voor rijkdom zal opvatten zoals in Amerika, is klein. Dat is geen glazen plafond, maar een glazen vloer waar geen Wakkie en geen De Boer met argumenten doorheen kunnen breken.

‘Consumenten zoeken in supermarkten naar aanbiedingen om geld te besparen, terwijl de hoogste gastheer van die supermarkt het geld niet op krijgt’

ge.lommen@foodpersonality.nl

5

FoodPersonality april 2015

04 deze maand 5

07-04-2015 17:40:51


Van Hout, BrandNew ³

Sinds deze maand is Quirien van Hout ‘client service director’ bij Brandnew, een branding- en pack-

Personality’s Wie wat waarheen en waarvandaan, in de personaliarubriek van FoodPersonality. Mailen? vakblad@foodpersonality.nl

Nijssen, Bakkersland, TripelR ³

Robbert Nijssen is sinds vorige maand begonnen met zijn eigen bedrijf TripelR, voor advies en interimmanagement. Nijssen was tot voort kort business development manager bij broodleverancier

Bakkersland en managementteamlid van de thuisafbakdivisie, en daarvóór commercieel manager bij Bakkersland. Verder vervulde Nijssen commerciële en trademarketingfuncties bij onder andere FrieslandCampina, Westland, Granfood en Menken. Nijssen wil met zijn nieuwe bedrijf vooral gebruik gaan maken van een marktbenaderingssysteem gebaseerd op rotatie, rendement en relevantie. Dat zijn tegelijk ook de drie r’en uit zijn bedrijfsnaam. (Eerder al interviewde dit blad Nijssen over dat systeem, in januari 2012.) ■

agingdesignbureau, dat sinds vorig jaar ook retaildesign als activiteit heeft. Van Hout werkte jaren geleden bij retailontwerpbureaus SVT en Pluspoint en ging in 2008 bij Ahold aan de slag, waar ze betrokken was bij de introductie van nonfood in een shop-in-shoppresentatie in de XL-vestigingen van Albert Heijn, bij de start van AH To Go in Duitsland en bij de ‘digitale instorecommunicatie’. Daarna werkte Van Hout aan de modernisering van de formule van de ANWB-winkels. ■

Moolenschot, Jan Linders ³Ferry Moolenschot (34) is afgelopen maand tot directeur supermarkten benoemd bij Jan Linders. Moolenschot werkte al bij die keten, maar dan als adjunct-directeur. Hij ging eind 2013 bij Jan Linders aan de slag. Daarvóór werkte hij o.a. bij C1000 als ‘operationeel manager ondernemers en filialen’. Twee jaar geleden werden de functies van Chantal de Rijk (commercie en marketing) en Hans Jaspers (financiën en logistiek) van adjunct-

directeur naar directeur omgezet, op het moment dat Moolenschot bij Jan Linders kwam. ■

Van Zetten, Jegen, Hema ³

Ronald van Zetten vertrekt deze maand als directievoorzitter van Hema. Van Zetten heeft twaalf jaar bij Hema aan het roer gestaan. Voordien was hij onder andere directeur winkelorganisatie bij Albert Heijn en lid van het toenmalige AH-directieteam. Opvolger van Van Zetten is Tjeerd Jegen (43), die eveneens een Aholdverleden heeft, maar de laatste jaren was hij managing director voor de supermarkten en de pompshops van Woolworths, marktleider in Australië. De loopbaan van Jegen gaat van Ahold (van jaren in Nederland tot ‘vice president’ van Ahold Europa en werkzaam voor de supermarkten van Ahold in Tsjechië), naar Metro in Roemenië en vervolgens naar Tesco, om leiding te geven aan de Tesco-dochter Tesco Lotus in Thailand en Maleisië, en daarna vertrok hij naar Australië. In een profiel van Jegen in Het Financieele Dagblad boekte hij voor Woolworths eerst succes, maar de laatste tijd minder, omdat ook de markt in Australië in

Bringmann, Masselink, FSIN

het slop zit (denk bijvoorbeeld aan de opkomst van Aldi in dat land). Jegen stapte net voor de publicatie van niet echt positieve halfjaarcijfers op en dat liet de Australische pers niet voorbijgaan, terwijl Jegen zelf verklaarde om gezinsredenen naar Nederland terug te keren. Zoals Jegen kennelijk de nodige kritiek kreeg in de Australische pers, zo was ook de rol van Van Zetten de laatste tijd aan kritiek onderhevig. In de eerste jaren boekte hij met Hema succes na succes, maar de ijzige wind in de detailhandel is ook voor Hema voelbaar geworden. Resultaten lieten te wensen over,

³

Het Foodservice Instituut Nederland heeft in de persoon van Paul Bringmann een nieuwe voorzitter. Bringmann is bekend als de directeur die het destijds verouderde restaurant van V&D omvormde tot een moderne eetgelegenheid La Place, met veel vers en een zo authentiek mogelijk aanbod. Hij is als voorzitter van het FSIN de opvolger van Frederik Masselink, in de levensmiddelenbranche bekend doordat hij jaren geleden nog o.a. directeur was van CPC in Nederland, destijds merkhouder van bijvoorbeeld Knorr, Conimex en Mazola. Masselink heeft de voorzittersfunctie twee termijnen (acht jaar) vervuld. ■

Ahold wilde het bedrijf niet van Lion Capital overnemen, omzetdalingen in de thuismarkt, franchisevestigingen die het niet meer redden en verwoede pogingen om de formule nieuw leven in te blazen door middel van een gemoderniseerd food- en cosmetica-aanbod. Daarbij hebben verschillende Nederlandse kranten nog eens de perikelen rondom Van Zetten op een rij gezet, zoals het patroon van komende en gaande mededirectieleden en de kritiek van derden op Van Zetten als zou hij solistisch

Ronald van Zetten

optreden en intern aan andermans mening voorbijgaan, iets wat Hema en Van Zetten zelf altijd categorisch bestreden hebben. NRC Handelsblad stelt dat Van Zetten volgens ingewijden zo verknocht was aan Hema, dat het onwaarschijnlijk is dat hij uit eigen beweging is opgestapt; alle mooie woorden van Lion Capital in het persbericht ten spijt, waarin gesproken wordt over een vertrek van Van Zetten nadat is gebleken dat een herstelplan heeft gewerkt en het tijd is voor ‘transitie van leiderschap’. ■

6

FoodPersonality april 2015

07 personality’s.indd 6

07-04-2015 16:22:44


Griek, De Vries, Foodwatch ³

Gerrit van Loo

Murk Spits

Van Loo, Spits, Vrumona ³

Bij frisdrankenleverancier Vrumona stopt Gerrit van Loo als algemeen directeur, opvolger wordt Murk Spits. Vrumona is bekend van merken als Rivella, Sourcy, Sisi, Pepsi, die of van Vrumona zelf zijn of anders op basis van licentie worden geproduceerd. Van Loo (53) werkte sinds 2009 bij Vrumona en in de jaren daarvóór bij Heineken. Vrumona is het wateren frisdrankenbedrijf van Heineken Nederland. Van Loo is al sinds 1988 bij Heineken-dochters werkzaam. Hij gaat nu ook terug naar een

werelddeel waar hij al eerder mee te maken had: hij was ooit marketing manager voor Afrika bij Heineken. En hij wordt met ingang van mei directeur van Heineken in Ethiopië. Met ingang van die datum is Murk Spits (40) de nieuwe directeur van Vrumona. Spits werkte al eerder bij dit bedrijf, sinds 2013 als directeur out of home en export. Daarvóór werkte hij voor Vrumona in Algerije als marketingmanager en in Congo als commercieel manager, en hij werkt al sinds 1999 bij Heineken en/ of Vrumona. ■

Huisman, Zwitser, Jumbo, AH ³

Spike Huisman is de nieuwe senior category manager voor wijn bij Albert Heijn. Huisman heeft daarmee een overstap gemaakt van Jumbo naar Albert Heijn. Bij Jumbo werkte Huisman kort, van mei afgelopen jaar tot januari dit jaar, hij was daar senior category manager voor wijn en gedistilleerd. Voordien werkte Huisman van september 2010 tot april vorig jaar bij C1000, eerst als category manager wijnen en gedistilleerd, en bij de inkrimping van mensen en taken bij C1000 kreeg hij er ‘impuls’ bij, dat zoetwaren en snacks inhoudt.

Huisman is daarmee opvolger van Gert Zwitser, die ongeveer twaalf jaar category manager voor wijn was bij de marktleider, maar die sinds vorige maand ‘sourcing manager’ is bij AH voor koek en banket. Vorige maand berichtten we al dat Alexandra Pouderoyen de wijnverantwoordelijke bij Jumbo was geworden. Het blijkt dus dat zij daarmee Huisman bij Jumbo is opgevolgd. Pouderoyen was jarenlang category manager voor wijn bij Plus Retail en in de branche komt de reputatie van Plus als ‘wijnformule’ op haar conto. ■

Spike Huisman

Gert Zwitser

Ilse Griek is Hilde Anna de Vries afgelopen maand opgevolgd als directeur van Foodwatch in Nederland, de ngo die zich beijvert voor een andere levensmiddelenproductie en -consumptie. Foodwatch is in de sector bijvoorbeeld bekend van het Gouden Windei, dat de instelling als ‘bashprijs’ toekent aan supermarktketens of fabrikanten. Griek (34) is rechtsantropoloog, gespecialiseerd in mensenrechten. Voordat zij bij Foodwatch aan de slag is

gegaan, werkte ze als mensenrechtenspecialist onder meer bij Sustainalytics, Vluchtelingenwerk en bij het UHNCR (het Hoog Commissariaat der Verenigde Naties voor Vluchtelingen). Vorig jaar behaalde zij naar doctorsgraad in mensenrechten en humanitaire hulp aan de Universiteit van Tilburg. Hilde Anna de Vries zal tot en met mei voor Foodwatch blijven werken, maar dan als adviseur en woordvoerster. Zij is ongeveer twee jaar directeur geweest. ■

Ilse Griek

Hilde Anna de Vries

Smit, Linssen, Plus Retail ³

Directeur winkelorganisatie Yvo Smit zal in juni Plus Retail verlaten. Hij heeft ruim dertien jaar bij Plus Retail gewerkt en heeft te kennen gegeven toe te zijn aan een vervolgstap in zijn loopbaan. Opvolger van Smit is Edwin Linssen (48). Linssen is afkomstig van Jumbo, waar hij sinds 2013 werkte, als hoofd retail operations Nederland. Daarvóór echter werkte hij jarenlang bij C1000 en daar vervulde hij onder andere de functie van directeur retail. ■

advertentie

7

FoodPersonality april 2015

07 personality’s.indd 7

07-04-2015 16:23:09


DEZE MAAND

GfK-formulecijfers

Klantenkringen, P02 2015 stijgers/dalers

In FoodPersonality maandelijks de klantenkringen van acht landelijke supermarktformules van onderzoeksbureau GfK. Deze penetratiecijfers - het percentage huishoudens dat per periode een bepaalde formule bezoekt – geven een beeld van het ‘switchgedrag’ van de consument. Deze maand: periode 2 (week 5 tot en met week 8).

Klantenkringen, P02 2015 vs. P02 2014

Met periode twee hebben we gegevens tot en met de voorlaatste week van februari. Wat valt op? De grote beweeglijkheid; de grootste stijgers in de vorige periode – Albert Heijn en C1000 – zijn nu de grootste dalers. Bij Albert Heijn is de daling ook fors (-2). En verder iets wat we al lang niet meer hebben gezien. Aldi (+0,6) voert namelijk de lijst met stijgers aan. Maar vergeleken met een jaar eerder is het verschil nog altijd groot. Anders gezegd: er valt voor Aldi best nog wat terrein te herwinnen.

Penetratie naar inkomen, P02 2015

Wat hebben Albert Heijn en Lidl gemeen? In tegenstelling tot alle andere formules scoren ze beide bovengemiddeld in de laagste inkomenscategorie (< 900; studenten/alleenstaanden). Dat is bij Albert Heijn al heel lang zo (en heel uitgesproken), maar bij Lidl is dat voor het eerst. Het is ook maar amper bovengemiddeld (0,1%), maar toch. Er is wel iets aan het veranderen… Wat alle formules gemeen hebben is een bovengemiddelde penetratie in de hoogste inkomensgroep (> 1.700). Aldi valt hier als discounter extra op met een bovengemiddelde score in de twee hoogste inkomensgroepen.

De supermarktomzet is over de hele maand februari uitgekomen op € 2,54 miljard, wat neerkomt op een stijging van 1,2%. Voor periode 2 geldt dat alle afzonderlijke weken groei lieten zien. Minpuntje is dat net die ene week die in februari buiten periode twee viel (week 9)geen groei liet zien. Bij een bijna gelijk aantal uitgegeven kassabonnen (+0,1%) steeg de omzet per kassabon in februari met 1,1% van € 21,98 naar € 22,22. In de eerste twee maanden van dit jaar is de supermarktomzet met 1,8% gestegen, van € 5,69 miljard (2014) naar 5,80 miljard dit jaar.

Supermarktomzet, P02 2015

8

FoodPersonality april 2015

08 formulecijfers 8

03-04-2015 16:19:10


$ 0 <=>?@

5+ (     6  (  7 8

 

 

@-2 ;       &  A B  +&  " 0      !          ;          C DE? A



  

((

                      ! "" 

6 0 77  %$$ "     6 8  +, $."'    ! " 6  7 "(01$ $" +&   

6 - 5 9: +$#.!$!   6 (- ## $ %&  .0  '''()*!"+     6 .3 % 

'#$($  '     9  6 3+ +$.** 2-$$  

 "    " 6 2  & "  3*23!      "  6 :5   &"*4!'        

       #  $  !" #  #$%&'(  !  %" #  !'' )* & '            ()  *

(  (+ ,    & +"   ,- 

 . ( /    # %!0%       

+  -   (+1 .'"   %"2    3"   % 

  

     /  "    ,.$  1"4     ! ,5   

 " 

09 advertentie 9

  

 

 

 ,   $('## .1! ;-   %!0  - (    1  ,     

+" #80 !   "   ;   " ""   #  "  '

03-04-2015 12:03:44


NIEUW! LiGA belVita

HONING& HAZELNOOT

LiGA belVita &GIGOCMMGNĎMGQRNQUUKPICNUQPFGTFGGNXCP LGQPVDĎVVĎFGPUFKGJGEVKUEJGQEJVGPFGP /QTPKPI9KP

Create delicious moments of

10 ADV 10

03-04-2015 12:04:13


DEZE MAAND Met Pim op straat Pim van den Berg (van z’n eigen bedrijf ‘Perspectives’) kijkt naar de menselijke maat in detailhandel en bedrijfsleven.

“In Zutphen kwam ik bij een bijzonder ambachtscentrum. Driekant is een bedrijf in brood en banket, waar de weg naar het hart via de handen loopt. Meer doen met minder mensen is voor de oprichter Henk Smit een heilloze weg. Hij gelooft juist in het omgekeerde: zoveel mogelijk ‘handen aan het brood’. Met zijn zonen Marijn en Piet heeft hij een van de bijzonderste bakkerswinkels van Nederland. Henk werkte eerder voor grote bakkerijen, maar kon zijn wens om zorg en economie met elkaar in balans te brengen niet genoeg in vervulling laten gaan. Steeds maar weer die nadruk op volumes draaien

maakte hem niet gelukkig. Het roer moest om. Nu heeft het drietal Smit met veel getalenteerde medewerkers een wereldtent, in de Lange Hofstraat in Zutphen. Voor velen die in Zutphen wonen, is het de lokale ontmoetingsplek. Gemoedelijk, lekker, bewogen, aandachtig en meelevend. Zicht vanuit de winkel op al die mensen die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Met plezier, precisie en gedrevenheid maken Henk, Marijn en de anderen prachtige producten. Mvo, duurzaamheid; geen loze kreten, maar een

mentaliteit waar ik onder de indruk van raak. Dat is wel wat anders dan die grote posters in winkels met managers etc. die allemaal hun best doen om zo oprecht en eerlijk mogelijk over te komen. De echte zekerheden zitten in je ziel. Waarden die ertoe doen. Daar een onderneming mee sturen vereist bijzonder leiderschap en visie. Laat de kwaliteit van het ambacht en het respect voor de medemens doorslaggevend zijn voor kleinschalige successen!” ■

vooral waarom? Daarnaast ben ik toch een beetje gedeformeerd door de kennis die ik heb, ik zie altijd hoeveel geld retailers laten liggen door de verkeerde verpakking, niet alleen omdat daarmee de derving minder wordt, maar ook omdat ik uit ervaring in andere landen weet dat consumenten de kwaliteitsverbetering waarderen. En dan stijgt ook de omzet. En ik kijk ook ‘technisch’. Zit er vocht in het zakje spruiten, staat het zakje wortelen bol, hebben de aardappelen kiemen of ogen ze groen? Is het zachte fruit topseal of clamshell verpakt en staat het in of náást de koeling. De ademhaling van agf varieert per seizoen. en vraagt om een aangepaste folieperforatie.”

tenland hoeft te gaan om inspiratie op de doen. ‘Het buitenland’ is om de hoek, zoals Marks & Spencer in Den Haag, met nieuwe verpakkingen en concepten in overvloed. Niet voor iedere Nederlandse consument weggelegd maar wel een en al verleidelijkheid en inspiratie. Als bakkerszoon ben ik op dit moment onder de indruk van de nieuwe bake-off van Lidl; goede producten, scherpe prijs. De consument waardeert dat. En ik kan als consument ook in de periferie van de grote steden op zondagochtend verse broodjes halen. Helaas zie ik authenticiteit en lokaliteit nog te weinig terug op de versafdeling. Jan Linders pakt dit bij agf goed op. De afzender is vaak de teler. Maar wie zijn al die ‘versbakkers’ van de supermarkten?”

‘Superkijken’ Deze maand: Ivo Hendriks, commercieel directeur bij Perfotec. Op verzoek van: Edwin Palsma, van The Food Agency, vorige maand. Door: Gé Lommen Foto: Bart van Dieken

Je werkt voor een aanbieder van een perforatiesysteem van agf-verpakkingen, waardoor die agf langer vers blijft. Dus je kijkt in een winkel uiteraard meer naar agf… “Ik ben ‘geboren in de broodcategorie’, maar al enkele jaren heb ik inderdaad beroepshalve met agf te maken. Op die afdeling kijk ik vooral naar verpakte groente en de convenienceproducten. Ik kijk naar herkomst, presentatie en versheid. Word ik verleid door uitstraling of door prijs? Welke agf-producten zijn er in de aanbieding en

Is je oordeel als consument van invloed op je oordeel als branchepersoon, of vice versa? Weet je hoe dat bij jou werkt of is het onbewust? “Ik kan mijn blik als branchepersoon moeilijk uitschakelen. Door kennis van de versketens weet je bijvoorbeeld dat bepaalde agf op bepaalde momenten van het jaar minder smaakt. ‘Als consument’ weet je dit niet. En kun je dus teleurgesteld raken. Waardoor een snelle herhalingsaankoop uitblijft.” Welke supermarkt of levensmiddelenwinkel maakte een bijzondere indruk op jou? Bij Globus in Duitsland vroeg een agf-medewerkster laatst of zij mij kon helpen. Na doorvragen bleek dat Globus weer in kennis investeerde op de agf-afdeling. Een goed initiatief! Verder vind ik dat je niet altijd naar het bui-

Wat koop je vaker dan anderen? “Ik ben een wijn- en kaasliefhebber. Ik ga graag naar Robbers & Van den Hoogen in Arnhem en laat me daar verrassen door wijnen uit de ‘nieuwe’ landen, in combinatie met de juiste kaas.” Wat zou er anders/beter moeten? “Al het zachte fruit in de koeling. En meer variëteiten, het is het snelst groeiende agf-segment.” Stel, je begint zelf een supermarkt. “Nee nooit, eerder een bakkerij. Alleen moet ik dan op zoek naar een andere vrouw.” Wie moet er volgende keer in de rubriek? “Erik Does, directeur van Ekoplaza.” ■

11

FoodPersonality april 2015

11 met pim op straat 11

07-04-2015 10:38:02


DEZE MAAND

Plus introduceert varianten Bilder & De Clerq-maaltijden Je kunt stellen dat er een scheiding der geesten bestaat in de levensmiddelendetailhandel. De supermarkten die van alles willen als het duurzaam, authentiek en kwalitatief hoogwaardig eten betreft, maar ook huismerkcola in de aanbieding doen om de strijd om het marktaandeel. Aan de andere kant formules als Marqt, Stach, Landmarkt, Bilder & De Clerq etc., die zo weinig mogelijk concessies willen doen. Vaak zijn de mensen uit die laatste hoek een soort spijtoptanten uit de levensmiddelensector. In die scheiding der geesten is nu sprake van branchevervaging, dus ook wij

zelf blurren er lekker op los. Of: er is een schaap over de dam. Met als suggestie dat het hier niet bij blijft. Dat schaap is Plus of Bilder & De Clerq. Ligt eraan vanaf welke kant van de dam je dat bekijkt. We hadden al Instock, maar dat is een initiatief van Ahold-mensen die van binnenuit vernieuwing en idealistisch elan willen brengen, geen fusion tussen de supermarktwereld en de spijtoptanten. Trouwens, Leopold en Van Gelder zijn geen spijtoptanten, ze hadden nog nooit iets met de foodsector gedaan, op boodschappen doen na dan.

“Zakelijk flirten is goed voor 80% van onze business. Klanten lopen uiteen van grote financials tot universiteiten, van Ahold tot een stichting van vijf mensen.”

“We leiden onze eigen concurrentie op, hoor ik wel eens zeggen, maar zo zie ik dat niet. Er is zo veel vraag naar voedsel!”

(Het voormalige rvb-lid van Ahold, de laatste

* Piet de Boer

salarisverhogingen bij ABN Amro. Enkele uren na

* Esther Popelier

* Het Financieele Dagblad

dat interview stapt hij op, kennelijk met als motto

* Het Financieele Dagblad

(Volgens de president-commissaris van FrieslandCam-

‘afspraak is afspraak’.)

(Volgens de directeur-eigenaar van The Flirt Company

pina, zelf melkveehouder, biedt mensen in Afrika en

maakt dus ook de marktleider gebruik van advies op

Azië tot boer opleiden alleen maar voordelen.)

Gefundenes Fressen

Eric Leebeek (Plus Retail) en Diederik van Gelder (Bilder & De Clerq) met de module ‘vers koken op maat’.

het gebied van ‘zakelijk flirten’.)

“Ik heb begrepen dat de Heel Holland Bakt-lijn van Albert Heijn niet erg succesvol was. Dat er veertig procent is verkocht en dat zestig procent naar de Voedselbank is gegaan. Dus wat dat betreft, is het nog heel goed terecht gekomen allemaal.”

“De klassieke fabriek, vaak Chinees, gaat veranderen. De consument wil zijn eigen producten ontwerpen. Daarom komen er flexibele, kleine fabrieken die zich continu kunnen aanpassen aan de wens van de consument.”

tijd vice-voorzitter van de rvc van ABN Amro, verdedigt zijn beloningsbeleid na de ophef over de

“Wij willen onze sociale verworvenheden en Europese standaarden op het gebied van milieu en voedselveiligheid graag handhaven. Die zijn niet door god gegeven. Daar is een lange strijd aan voorafgegaan.” * Agnes Jongerius * NRC Handelsblad

* Egbert-Jan Sol

(De ex-vakbondsvrouw en europarlementariër

* Het Financieele Dagblad

van de PvdA legt uit waarom zij niets ziet in het

* Jan Slagter

(De ‘chief technology officer’ van TNO Industry over

handelsverdrag TTIP tussen Europa en de VS, in de

* Pauw

de gevolgen van de opkomst van 3d-printen voor de

huidige vorm althans.)

(De directeur van omroep Max, aan tafel bij Jeroen

industrie, in dit geval non-food.)

Pauw, nadat bekend is geworden dat de omroep

“Toen ik net voor mijn veertigste inderdaad lid van de raad van bestuur werd van BolsWessanen, dacht ik het walhalla te hebben gevonden. Niets bleek minder waar. Er werd aan elkaars stoelpoten gezaagd en alles was gefocust op de korte termijn. Zó erg dat ik dacht: er moet toch meer zijn?”

* Het Financieele Dagblad

“De klant verwacht uitmuntende service, perfecte logistiek, de laagste prijs, noem maar op. Al het geld dat je als kleinere speler aan dat soort zaken uitgeeft, geef je niet uit aan het uitbouwen van dat aspect dat jou zo bijzonder maakt. Op die manier leg je het als kleinere winkel af tegen de groten en ontstaan er natuurlijke monopolies als er geen actie wordt ondernomen.”

(De ceo van FrieslandCampina gaat bij Carlsberg aan

* Daniel Ropers

(voormalig C1000-maatschappij) over de jaren

de slag, maar daarvóór gaat hij met opvolger Roelof

* Het Financieele Dagblad

waarin hij steeds meer ging nadenken over een

Joosten naar Nigeria en Singapore. Om o.m. uit te leg-

(De ceo van Bol over de ‘schaalnadelen’ van kleine

circulaire economie.)

gen waarom hij vindt dat zijn werk erop zit.)

webwinkeliers, en waarom Bol is gestart met Plaza,

door het Commissariaat voor de Media is beboet voor vermeende ontoelaatbare tv-merchandising, in een deal met Albert Heijn.)

“In Azië heb je wel wat uit te leggen als je als ceo na zeven jaar afzwaait. Dat vinden ze vreemd, deloyaal.” * Cees ’t Hart

een platform waarbij kleinere webwinkels hun pro-

“Hij zorgt ervoor dat ik me niet gek laat maken. Herinnert me aan wat ik leuk vind en waarom ik Stach ooit bedacht.”

ducten kunnen aanbieden.)

* Robert-Jan van Ogtrop * Het Financieele Dagblad (De oud-bestuurder van BolsWessanen en CVC

“Klanten denken geen dingen als ‘ik ga vandaag naar de discounter’ of ‘vandaag ga ik naar de servicesupermarkt’. Klanten denken in behoeften en aangezien wij ook een heel goed discountaanbod hebben, kunnen ook mensen met die behoefte bij ons terecht.”

werkkamer staan, die hem ‘schoenmaker, blijf bij je

“De bestuurders hebben hun doelstellingen steeds met vlag en wimpel gehaald. Als je die gehaald hebt, heb je recht op die bonus. Die hebben ze al sinds 2010 niet meer ontvangen. In werkelijkheid hebben ze dus 1,5 miljoen laten liggen.”

leest’ voorhoudt – te vergelijken met een Beppie voor

* Peter Wakkie

reorganisatie van het bedrijf met de discountfor-

de deur.)

* NRC Handelsblad

mule Red Market te stoppen.)

* Stach Schaberg * Volkskrant Magazine (Schaberg, van de Amsterdamse eetwinkelformule Stach, heeft een oude schoenmakersmachine in zijn

* Frans Muller * Het Financieele Dagblad (De ceo van Delhaize peinst er niet over om bij de

12

FoodPersonality april 2015

12 gefundenes fressen 12

07-04-2015 14:47:57


Column EFMI Goed, Plus Retail gaat enkele maaltijden van gerechtenformule Bilder & De Clercq opnemen, eerst in zes Plus-vestigingen. De koks van Bilder & De Clercq bedenken ze, maar het zijn níet dezelfde gerechten als die de klant in de twee Bilder & De Clercqs aantreft. Het zijn telkens twee gerechten, een ervan kost 3 tot 4 euro p.p, de ander loopt tegen de 6 euro aan. Ze staan in een speciaal maaltijdmeubel, vergelijkbaar met de maaltijdmeubels van Bilder & De Clercq, maar in een Plus-variant. Eric Leebeek, commercieel directeur van Plus Retail, en Diederik van Gelder, van het Bilder & De Clercqduo, presenteerden het plan tijdens de perspresentatie van het ‘sociaal en verantwoord’ jaarverslag van de organisatie, eind vorige maand. Het initiatief heet ‘vers koken op maat’, omdat de ingrediënten in afgepaste hoeveelheden worden verpakt. Het is niet het enige nieuwtje, Plus Retail introduceert ook ‘1-2-3 snel op tafel’, een ouder idee van Plus Retail in een nieuw jasje. Recepten voor snel en voordelig koken, het hoofdproduct staat in het betreffende schap, de rest kan de klant er in de winkel bij pakken. Dit maakt het al in de winkel makkelijker om een keuze voor het avondeten te maken. De ‘1-2-3 Snel op tafel’-recepten wisselen elke drie weken. Het wordt als proef in negen Plus-vestigingen gelanceerd. Voor zowel ‘vers koken op maat’ als ‘1-2-3 snel op tafel’ houdt Plus Retail een proefperiode van negen weken aan. Plus Retail wil met de initiatieven de klant beter op weg helpen bij het beantwoorden van de vraag ‘wat eten we vanavond?’ Leebeek: “Veel consumenten hebben door de week weinig tijd om een gezonde maaltijd op tafel te zetten, vaak ontbreekt het ze aan de juiste kennis over variatie en gezond. Veel huishoudens vallen vaak terug op zo’n tien terugkerende gerechten.” Beide initiatieven zijn onderdeel van een nieuw thema waar Plus Retail mee aan de slag gaat: ‘lang leve lekker eten!’ De leus is het resultaat van een nieuwe visie op voeding en gezondheid van de formule. Die bestaat uit vier onderdelen: ‘eet kleurrijk’, ‘proef van alles wat’, ‘weet wat je drinkt’ en ‘gezond kan altijd’. De ‘lang leve lekker eten’-campagne is onderdeel van een van de pijlers onder het maatschappelijk verantwoord ondernemen-beleid van Plus Retail: ‘gezondheid en vitaliteit’, ‘aandacht voor mens en maatschappij’, ‘een verantwoorde herkomst van producten’ en ‘verantwoordelijkheid voor een beter milieu’. Die pijlers omvatten tal van projecten en doelstellingen van Plus Retail, zoals een zo min mogelijke milieubelasting van teelt en productie, de introductie van Blonde d’Aquitaine-vlees met twee Beter Leven-sterren, het bijhouden van de lichamelijke gezondheid van dc-medewerkers, emissies van transport verlagen, ingrijpende introducties van fairtrade-, Beter Leven- en Gijs-artikelen, introductie van gezonde tussendoortjes bij de kassa, ondernemers helpen om plaatselijk hun ‘verantwoordpositie’ te verbeteren en restafval en voedselverspilling tegengaan. Dat is nog maar de helft, dus daar komen we nog eens op terug. Bijzondere doelstelling dit jaar: een groei van 6% van het totale ‘verantwoord’-assortiment van de formule. O

Verleidelijke winkels, stuitende reclame k ben verbaasd. Afgelopen maand had-

I

zowel letterlijk als figuurlijk appels met peren

den wij op het EFMI Mark Dickinson te

en gaan heel trots zitten wachten of de con-

gast. Mark heeft als ‘vice president’ van

sument er nog iets van snapt.

Daymon in de afgelopen decennia in

En nog erger is de kruidenier die dan gaat

Europa en Amerika gigantisch veel super-

reageren met een collage van flutlijstjes,

marktketens geadviseerd op het gebied

die nagenoeg iedere week in de Telegraaf

van inkoop- en privatelabelbeleid. Omdat

verschijnen, en waar aan de hand van een

Mark enkele dagen in ons land was, heeft

pakket van hooguit vijftien, ook nog vaak on-

hij in Amsterdam de Jumbo Foodmarkt en

vergelijkbare artikelen de prijsperceptie van

de Foodhallen bezocht en in Rotterdam de

de lezer wordt beïnvloed. En hoe kan het nou

Markthal. En is hij aan de hand van foto’s

toch dat Jan Brouwer, nu topman van Plus,

bijgepraat over andere formulevernieuwin-

onlangs nog in een interview verklaart dat

gen, zoals Albert Heijn XL in Eindhoven,

de prijsperceptie van Plus verder verbeterd

Dekamarkt World of Food in Beverwijk en de

moet worden? Hoe krijgen we het primaire

‘Briljant’-formule van Plus. Zeker die laatste

prijsdenken ooit uit de hoofden van de he-

heeft in het afgelopen jaar zijn meerwaarde

dendaagse kruideniers?

bewezen. De omzet groeit fors boven het

Laten we nou eens ophouden om elkaar

gemiddelde van de markt. Resultaatgroei tot

het verlies niet te gunnen. De marges zijn al

tevredenheid van de centrale organisatie en

zeer smal en het overzicht met de behaalde

van de eigen ondernemers. En ik denk dus

operationele resultaten van nogal wat super-

ook dat het wel op zijn plaats is om hier de

marktketens laten toch spijkerhard zien dat

complimenten uit te spreken voor de voor-

diverse spelers wel heel dicht tegen de rand

malige Plus-aanvoerder Jan Ferwerda, omdat

van het ravijn aan zitten.

onder zijn leiding een Plus Retail-team die

Overigens is het fenomeen ‘elkaar het verlies

Briljant-formule heeft ontwikkeld.

niet gunnen’ niet voorbehouden aan de

Mark Dickinson was oprecht verbaasd over

vaderlandse markt. Ook in Engeland bijvoor-

zo veel vernieuwing. Hij zei dan ook dat hij

beeld hebben de retailers weer de prijsknop

de directies van andere Europese super-

weten te vinden om zo de opmars van Aldi en

marktketens hier uitvoerig over zou bijpra-

Lidl een halt toe te roepen, en ervaringsdes-

ten en hen in Nederland op winkelsafari zou

kundigen weten dat dit met prijsverlagingen

sturen in plaats van hen te verwijzen naar de

niet gaat lukken.

ontwikkelingen in de Engelse markt.

Laten we alle energie stoppen in denken in

Een mooi en naar mijn mening ook zeer

toegevoegde waarde. Laten we nu eindelijk

terecht compliment. Want als je bij de ge-

eens echt de consument centraal stellen.

noemde formule-ontwikkelingen optelt wat

En laten we stoppen met geld verkwisten aan

er in ons landje allemaal op productniveau

printcommunicatie die niet aansluit bij het

gebeurt, de nieuwe internettoetreders, de

hoge innovatieve gehalte van de formule-

opening van de beste vers vlees-, traiteur-

ontwikkelingen.

en visafdeling die ik ooit heb gezien - bij

Dat ik me tot deze oproep geroepen voel, dat

Van der Valk in Voorschoten -, dan val je als

is het eigenlijk, waar ik verbaasd over ben.

vakliefhebber van de ene verbazing in de andere. En dan is mijn verbazing des te groter als ik in de kranten word geconfronteerd met wel erg simpele reclame-uitingen die bij de vorige eeuw horen. Topmarketeers selecteren met moeite, uit een totaal aanbod van 15.000 tot 20.000 artikelen, een kassabonlijstje met dertig producten, vergelijken

‘Hoe kan het dat Jan Brouwer verklaart dat de prijsperceptie van Plus verder verbeterd moet worden?’

Met ingang van deze maand bestaan de wisselende columnisten van EFMI Business School uit Marcel van Aalst, Koen Hazewinkel, Leo Kivits en Laurens Sloot. Irene van Berlo en Melanie Murk nemen afscheid van deze taak, omdat EFMI heeft besloten een ander publicitair initiatief te starten, waar zij aan gaan werken. De redactie van dit blad bedankt Irene en Melanie voor hun bijdrage als columnist in de afgelopen vier jaar. Deze maand: Leo Kivits. Reacties: kivits@efmi.nl 13

FoodPersonality april 2015

12 gefundenes fressen 13

07-04-2015 14:48:10


Door: Gé Lommen Foto: Jan Willem Houweling

We zeggen het er maar meteen bij: het is niet echt goed in beeld te brengen, maar Deen gebruikt hier ledverlichting, en dat zorgt voor een aangenaam effect, zeker bij versafdelingen. Het is bovenin wat ‘schemeriger’, terwijl de artikelen uiteraard wel goed aangelicht zijn. De ‘plafondcirkels’, die Deen voorheen bij versafdelingen gebruikte (blauw, rood en met de naam Deen erin), zijn hier meer een soort lampenkappen geworden, groen bij de agf, bruin bij brood-kaas-vleeswaren, blauw bij diepvries en turquoise bij bloemen en planten. Met beelden van de bijbehorende productgroep aan de binnenkant.

DEEN IN DIEMEN

Kleiner – maar toch doorontwikkeld Twee dingen. Eén: pak een onderzoeksrapport of neem een uitspraak van een consultant uit de sector en het wordt altijd weer gezegd; alles onder de 1.000 m2 vvo zal het op termijn moeilijk krijgen – tenminste, als het geen echte citysupermarkt is. En twee: in een tijd waarin iedereen het heeft over internet als hét nieuwe winkelkanaal, verslapt de aandacht voor de uitbouw van het netwerk aan filialen. Natuurlijk staat de branche niet helemáál stil als het om winkelinvesteringen gaat, Jumbo is nog steeds C1000 aan het ombouwen, en Plus is de oude generatie in de Briljantgeneratie aan het omzetten. En je hebt openingen als AH XL in Eindhoven en de Jumbo Foodmarkt in Breda en A’dam, en Dekamarkt World of Food. Maar verder zijn veel ketens terughoudender geworden in de jacht op nieuwe vestigingspunten. De markt lijkt immers verzadigd, de consument is zuinig en koopjesjager, iedereen in de branche

kijkt naar het mogelijke omslagpunt van boodschappen doen via internet/afhaalpunten/bezorging, en sinds de eurocrisis melden verschillende marktonderzoekers de groeiende leegstand in de detailhandel. Of pak dat boek van Cor Molenaar en lees over het einde van de detailhandel in zijn huidige contouren. Maar er zijn van die marktgebieden waar je veel voor doet om er een vestiging te krijgen. Zoals Deen in Diemen. Deen breidt van Noord-Holland gestaag uit naar het zuiden en het oosten. De laatste tijd was dat vooral in de provincie Flevoland: Almere, Zeewolde, etc. Maar nu heeft Deen er een bij ten zuiden van Amsterdam. Het heeft moeite gekost, zo veel mag duidelijk zijn: 967 m2 vvo, voorheen acht speciaalzaken. Laat dat ‘onder de duizend’ nou net de grens zijn waarvan die consultants zeggen dat ze op termijn te klein zullen zijn. Niettemin, Deen vocht zich

Deen, Diemerplein 14, Diemen 967 m2 vvo 8 kassa’s

bij wijze van spreken hierin, want – zo begrijpen we – Deen heeft bijna tien jaar naar een vestiging in Diemen gezocht. Maar wat doe je dan, met maar 967 m2? Het werd hoe dan ook een volwaardige supermarkt met tal van ruimtelijke oplossingen. Evenmin had het metrage tot gevolg dat deze Deen een kopie is van alle andere. Deen kwam met een nieuwe vloer, nieuwe artikelen uiteraard, nieuwe formuleuitmonstering, afijn, de formule is toch weer doorontwikkeld, vergeleken met de voorgaande opening, enkele maanden geleden in Zeewolde. Het staat allemaal bij de foto’s. ■

14

FoodPersonality april 2015

14 Deen 14

07-04-2015 14:45:09


Een ouderwetse weegschaal met de boodschap: ‘we wegen af aan de kassa, hoeft u niet zelf te doen’. Waar Deen nieuw is in het marktgebied, maakt het dat duidelijk.

Joost Deen (van de familie, uiteraard) is momenteel rayonmanager bij Deen voor Amsterdam en omstreken. Hij vertelt dat het jaren heeft gekost om een plek in Diemen te bemachtigen. Andere supermarkten hielden het een en ander tegen. Diemen, met ongeveer 27.000 inwoners, telde vóór de komst van deze Deen vier supermarkten, twee AH’s (waarvan één AH XL) en twee Jumbo’s. De AH XL huist in hetzelfde winkelcentrum als deze Deen, AH beneden, Deen boven. Klinkt als een lastige marktsituatie, maar Joost Deen is vol vertrouwen. “Ja, we zijn optimistisch omdat de eerste verkoopresultaten ons daarin steunen. Tijdens de openingsdag zijn we best overvallen door de klanten, zo véél mensen hadden we niet verwacht. En de omzet in de dagen erna laat zien dat we hier goed zitten. We hebben uiteraard campagne gevoerd, maar dat is niet alles; we merken ook dat veel mensen uit Diemen ons kennen; van horen zeggen. Door die mond-tot-mondreclame willen mensen uit Diemen weten wie wij zijn en wat we te bieden hebben.”

Inmiddels verkoopt Deen veel agf los. De losse agf is in de andere agf geïntegreerd en de biologische agf is in houten kistjes gepresenteerd. Naast het eiland, tegen een pilaar aan, een grote kist losse aardappelen.

Pilaren te over. Deze 967 m2 vvo tellende ruimte omvatte voorheen acht speciaalzaken, vandaar die pilaren. Bij het ontwerp staan ze je allemaal in de weg, maar Deen gebruikte ze om bijzondere artikelen voor het voetlicht te brengen, zoals hier bij de agf-afdeling: bonen en peulvruchten van de Nederlandse aanbieder Mahuna, uit Utrecht. We zien er ‘Puur Hollands’ bij staan. Een embleem dat Deen overal gebruikt voor een opvallend aanbod uit eigen land of zelfs uit eigen streek. Zo heeft Mahuna (lezen we op de site van die aanbieder) o.a. citroenbonen, krombekbonen en grauwe erwten uit Noord-Holland, het ‘Deen-gebied’.

Waar de ruimte het ook maar eventjes toelaat, zet Deen een actie neer. Zo staan aan het eind van het agf-eiland twee tonnen met flessen wijn en noten. De wijnen op die tonnen verwijzen naar de actie: zes flessen in deze witte dozen, met een hengsel eraan, om makkelijker mee te nemen. 15

FoodPersonality april 2015

14 Deen 15

07-04-2015 14:45:47


Achter in de winkel: vlees in zb, vleeswaren, kaas en brood zijn in bediening. In één, geïntegreerde, toonbank, om toch zoveel mogelijk van de beperkte ruimte gebruik te maken.

Zoals we al zeiden: woekeren met de ruimte. Pils en speciaalbier staan echt op maar een paar vierkante meter, en toch zitten de kratten van alle bekende pilsmerken erin. En dan zie je aan het eind tóch nog een etagère met Straffe Hendrik in de actie. Elke centimeter wordt gebruikt.

Panotta is sinds tien jaar het premiumbroodmerk van Deen. Inmiddels wordt Panotta ook gebruikt voor artikelen die maar één deur van brood verwijderd zijn, zoals deze spelt- en havermuesli.

Van de huismerkvarianten van Superunie gebruikt Deen Perfekt, maar het hanteert ook de eigen naam als huismerk. Te zien bij deze West-Friese pruimenjam en kersensaus. Weer met ‘Puur Hollands’.

Zo’n wand in een winkelcentrum heeft altijd het risico om iets doods te worden. Deen heeft deze wand echter voorzien van een folie met driedimensionale beelden van een Deenwinkel om het levendig te maken.

Bij bepaalde verwenproducten die je met verwennen of genieten kunt associëren gebruikt Deen hout bij de presentatie, zoals bij de wijn en bij koek en banket. Bij koek en banket gebruikte Deen dat al, bij het wijnschap is het nieuw. 16

FoodPersonality april 2015

14 Deen 16

07-04-2015 14:46:14


OPEN BRIEF

Open brief van Frans Fredrix

XX

Xx

Aan de heer Hans Roelofs, algemeen directeur van Refresco

Geachte heer Roelofs,

Xxx

Frans Fredrix (eigenaar Fredrix Support, voormalig algemeen Door: Naam Foto: Naam directeur Superunie en actief voor meerdere

Xxx

levensmiddelenbedrijven uit handel en industrie

Afgelopen weken zijn we overstelpt met nieuws over de beursgang van Refresco. Een bijzonder moment voor een bedrijf. Beursgangen van levensmiddelenbedrijven zien we sowieso niet vaak in Nederland. Die van Douwe Egberts was de laatste. En van korte duur… Voor mij gaat Refresco terug tot de tijd van Frans Barel met zijn Menken Drinks. Trots lieten we – ik heb het dan over mijn Superunie-tijd – daar ooit de eerste blikjes First Choice-cola afvullen. Frans sprak met mij over zijn kijk op de sappenmarkt. En dat toenmalig moederbedrijf Campina Melkunie sappen niet als kernactiviteit zag. Veel bekende bedrijven zijn in de loop van de tijd onderdeel geworden van Refresco. Ik denk aan Herschi Drinks van Herman Schiffers uit Hoensbroek en Winters Frisdranken uit Maarheeze. Maar ook internationaal nam u aardig wat bedrijven over. Allemaal gebaseerd op die visie van Frans Barel en naderhand van u, namelijk dat een klant binnen een cirkel van 300 kilometer een frisdranken- of sappenfabriek moet hebben. Verder kun je niet rijden met deze waarde-volumeverhouding. Op zich een prima gedachte.

– al dan niet als commissaris), schrijft om de twee maanden in FoodPersonality een open brief aan iemand uit de levensmiddelen- of een aangrenzende sector. Reageren mag (zowel de aangeschrevene als anderen): frans@fredrix.nl

Na de fusie met Gerber Emig ontstaat een internationaal mooi gespreid bedrijf, competent in alle onderdelen van de categorie. Maar toch met name gericht op productie en afvullen voor anderen. Retailers en fabrikanten. Veel private labels, maar ook grote merken als Coca-Cola, Lipton en Red Bull. Hét Refresco-merk, Wicky, is alleen bekend in eigen land. Iedereen heeft wel een sapje of drankje van u in de koelkast staan. Maar tegelijk is er geen consument die het bedrijf achter al die producten kent. Is dat erg? Op zich niet natuurlijk. Er zijn zoveel bedrijven achter merken of producten die consumenten niet kennen. En als het businessmodel rendabel is; wat maakt het dan uit? Maar dat is het ‘m nou net. De resultaten over de afgelopen jaren zijn erg mager. Zeker als je dat vergelijkt met de winsten van de grote merkbouwers. Onder andere degenen waar Refresco voor afvult. Dat moet toch zuur zijn. Met alleen grootschaligheid en professionaliteit redt u het dus niet. En het verbaast me zeer dat ik rond de beursgang nauwelijks iets heb gehoord over de strategie die voor een prettige winstgevendheid gaat zorgen. Dat is tenslotte wat aandeelhouders zoeken. Misschien is het wijs om in dat hele grote bedrijf toch ergens een klein apart afdelinkje in te richten dat voor u zelf product- en conceptontwikkeling gaat doen. Een speeltuin waar een paar goede commerciële technologen en ondernemende marketeers aan de slag kunnen. Let wel: dat laatste is verre van vanzelfsprekend… Dan is het wel zaak om die innovaties vervolgens niet direct ter beschikking te stellen aan retailers en fabrikanten, die er direct met de marge vandoor gaan. Zet innovaties om in onderscheidende merkconcepten, die u op eigen houtje in de markt kunt zetten. Het kan namelijk wel. Ook in uw categorieën. Denk aan Healthy People. Twee eigenwijze en creatieve types uit Den Haag verzonnen een merk door heel vroeg op de superfoodstrein te springen die internationaal op stoom begon te komen: cranberries, gojibesjes, wat anti-oxidantenclaims erdoorheen geroerd – of het allemaal wetenschappelijk klopt; geen idee. Maar alle retailers verkopen het. En de consumenten kopen het. Recht in het hart van de klanten. Feilloos aanvoelend wat klanten nu blijkbaar willen drinken. Het kan ook anders. Innovaties kun je ook kopen. Zoals Remia onlangs deed, door Yil’driz in te lijven. Maar als je verzuimt zélf te innoveren, moet je daar later iemand anders wel miljoenen voor betalen… Natuurlijk snap ik het dilemma. Dat elke introductie van Refresco concurrerend kan zijn voor een van de klanten. En dat die belangen groot zijn. Maar het alternatief is dat het bedrijf een beroerde winstgevendheid houdt. En dat is niet goed voor de koers van het Refresco-aandeel. Geachte heer Roelofs, ik denk dat er echt actie nodig is, om van ‘beursgenoteerd’ tot ‘beurslieveling’ uit te groeien.

Met vriendelijke groet,

Frans Fredrix 17

FoodPersonality april 2015

17 Frans Fredrix 17

03-04-2015 12:04:46


FOODAWARDS 2015

Geen innovatie, geen groei Ondanks alle retoriek over het belang van innovatie, wil de innovatiemotor nog altijd niet echt op gang komen. Na een lichte verbetering in 2013, laat het introductiejaar 2014 toch weer een terugval zien. Desalniettemin vond het Retailcollege 87 producten de moeite van het nomineren waard. Door: Dave van Loon Foto’s: FoodPersonality

2014: Amstel Radler wint behalve een FoodAward ook de FoodTopAward. Martijn van Keulen en Bud van Loon van Heineken leggen ‘de buit’ vast.

Jammer: bij de vorige editie van de FoodAwards leek de jarenlange trend van een dalende marktimpact van introducties doorbroken. Leek, want onderzoeksbureau IRI, dat ook dit jaar weer

de longlist voor het Retailcollege samenstelde, concludeert dat het herstel dat we in 2013 zagen zich vorig jaar niet heeft doorgezet. Het noemt 2014 gewoon een slecht introductiejaar.

Als indicator gebruikt IRI daarvoor onder meer het aantal introducties dat een weekomzet van meer dan € 100.000,- realiseert. Dat waren er in 2014 vier, terwijl dat er een jaar eerder nog zes

Aantal introducties met weekomzet > € 100.000 (2000-2014)

Na een herstel in 2013, daalde het aantal grote introducties (meer dan €100.000 weekomzet) in 2014 weer, naar

De consumentenactie voor de FoodAwards op Face-

slechts vier.

book. 18

FoodPersonality april 2015

18 FA Nominaties 18

07-04-2015 16:49:07


Het Retailcollege De jury van de FoodAwards heet van oudsher het Retailcollege en wordt gevormd door inkoopmanagers van de drie grote inkooporganisaties in de sector (Albert Heijn, Jumbo/C1000 en Superunie). Dit jaar bestaat het Retailcollege uit: t,MBBTEF#PFS IPPGEJOLPPQ+VNCP$ t+BO8JMMFN%PDLIFFS VOJUNBOBHFSOPOFO near food Albert Heijn t4BOEFS&WFST BEKVODUEJSFDUFVS*OLPPQ Superunie Ten opzichte van vorig jaar is de samenstelling van het Retailcollege op ĂŠĂŠn plaats gewijzigd. +BO8JMMFN%PDLIFFSWFSUFHFOXPPSEJHU"MCFSU Heijn in de jury, daar waar deze rol vorig jaar door Johan de Visser werd vervuld. Hoofdredacteur GĂŠ Lommen is voorzitter van het Retailcollege.

De advertentie voor de FoodAwards zoals die afgelopen 4 april in De Telegraaf stond.

waren. Het gemiddelde lag in de afgelopen 15 jaar op 7,2. Daarbij moet gezegd worden dat in de jaren vóór 2007 het aantal grote introducties aanzienlijk hoger lag dan in de jaren daarna. In feite is het aantal grote introducties sinds het uitbreken van de economische crisis nooit meer hersteld. Grote innovaties? Denk dan niet alleen aan innovaties van het caliber Senseo (FoodTopAward 2002) of de Heineken BeerTender (FoodTopAward 2005). Een doorbraakinnovatie als Senseo zal sowieso altijd een zeldzaamheid blijven. Nee, het waren met name de â&#x20AC;&#x2DC;gewoneâ&#x20AC;&#x2122; introducties die in die jaren van een hogere kwaliteit waren en in staat waren iets teweeg te brengen in de markt.

Natuurlijk en natuurlijker Kijken we naar de bijdrage van de 20 grootste introducties aan de totale supermarktomzet, dan bedroeg deze in 2014 zoâ&#x20AC;&#x2122;n â&#x201A;Ź 1,5 miljoen op een gemiddelde weekomzet van â&#x201A;Ź 557 miljoen. Dat komt neer op een bijdrage van 0,3%, terwijl dat in 2013 nog 0,36% was. Ter illustratie: in de periode 2000-2007 lag diezelfde bijdrage van grote introducties doorgaans tussen de â&#x201A;Ź 2 en 2,5 miljoen. Wanneer je innovatie in de vorm van nieuwe of sterk vernieuwde supermarktproducten beschouwt als essentieel voor het realiseren van groei, dan is het op zichzelf niet vreemd dat 2014 geen of nauwelijks groei heeft laten zien. Het belang van innovatie is groot, daar is iedereen het over eens. Maar dat zeggen is niet voldoende; de daad moet bij het woord. De merkartikelfabrikanten die dat in 2014 het beste deden maken aanspraak op een FoodAward. Wat aan de genomineerden van dit jaar opvalt, is opnieuw de dominantie van een beperkt aantal grote bedrijven - want ook aan de industriezijde schrijdt de consolidatie voort â&#x20AC;&#x201C; die kennelijk beter in staat zijn regelmatig nieuwe initiatieven te lanceren. Maar wat dit jaar vooral

in het oog springt, is hoe massaal er bij de trend van natuurlijke (of liever gezegd natuurlijker) producten wordt aangehaakt. Het gaat van uitgesproken natuurlijke en biologische producten naar frisdrank gezoet met stevia en plantaardige dranken, tot aan meer verantwoorde alternatieven voor bestaande producten zoals ovensnacks, chips en zelfs snoep. Op de paginaâ&#x20AC;&#x2122;s hierna komen de 87 voor een FoodAward genomineerde producten voorbij.

Consumenten hebben deze onder meer via een oproep en consumentenactie in De Telegraaf van 4 april kunnen zien. Door te stemmen op hun favoriete producten, maken ze kans op mooie prijzen. De consumentenactie loopt daarnaast ook via Smulweb en Facebook. Mede op basis van de uitslag van die consumentenactie bepaalt het Retailcollege dezer dagen welke producten een FoodAward winnen. De winnaars zijn volgende maand bekend.â&#x2013; 

De procedure Â&#x2C6; FoodPersonality verzamelt aan begin van het jaar de introducties van het voorgaande jaar. Daarvoor wordt aan onderzoeksbureau IRI gevraagd om op basis van omzetgegevens introducties van enige omvang in kaart te brengen. Op die manier ontstaat een longlist die dit jaar 387 introducties telde.

Â&#x2030; FoodPersonality bepaalt in samenspraak met het Retailcollege, de jury van de FoodAwards, hoeveel introducties genomineerd worden en welke dat zijn. Daarbij wordt de vrijheid genomen om bepaalde productcategorieĂŤn te laten vallen, bijvoorbeeld bij gebrek aan succesvolle of innovatieve introducties. Het Retailcollege brengt daarbij criteria in zoals omzet, marge, innovatief gehalte, ondersteuning en waarde voor de categorie. Hieruit ontstaat de lijst genomineerden voor de FoodAwards die dit jaar 87 producten omvat.

Â&#x160; FoodPersonality vraagt aan de producenten of leveranciers van de genomineerde producenten of zij willen participeren in een consumentenactie. Deze consumentenactie vindt ook dit jaar plaats in De Telegraaf, op Smulweb, Facebook en op www.foodawards.nl. Consumenten maken daarbij kans op in totaal 21 prijzen van LG, Princess, Philips en Tefal.

Â&#x2039; Het Retailcollege bepaalt mede op basis van de uitslag van de consumentenactie hoeveel FoodAwards er worden uitgereikt en welke dat worden. Daarnaast wordt besloten of de zogeheten FoodQualityAward, ter beloning van bijzondere initiatieven, wordt uitgereikt. Tenslotte besluit het Retailcollege welk product van alle introducties uit het voorgaande jaar het beste was en beloond wordt met de FoodTopAward.

19

FoodPersonality april 2015

18 FA Nominaties 19

07-04-2015 16:49:24


Alpro Amandeldrink Ongezoet

Alpro Kokosnootdrink Original

Alpro Mild & Creamy Limoen-Citroen

Licht geroosterde mediterrane amandelen en water, zonder suikers en zoetstoffen, dat maakt Alpro Amandeldrink Ongezoet ideaal om je dag mee te beginnen.

Geniet van deze frisse ervaring: Alpro Kokosnootdrink is een heerlijke verfrissende drink en een zonnig tussendoortje!

Een plantaardige variatie op yoghurt met de frisheid van citrus. Het geeft direct een verfrissende twist aan je ontbijt of toetje.

Aviko zoete aardappel

Bolletje Goede Morgen

Colgate Max White One Optic

Zoete aardappel is een typisch Amerikaans gerecht. Heerlijk zoet en rijk aan vezels en β-caroteen, een anti-oxidant dat het de herkenbare oranje kleur geeft. Verkrijgbaar in blokjes en frites.

Het tussendoortje met het goede van een voedzaam ontbijt. 100% natuurlijk, 100% lekker!

Colgate Max White One Optic tandpasta met optische witmakers zorgt voor direct zichtbaar wittere tanden, al na één keer poetsen. Maak van je glimlach je beste accessoire!

Dr. Oetker Pizzaburger

Goody Good Stuff

Grolsch Radler

Dr. Oetker Pizzaburger is de eerste pizza in burgervorm. Van binnen smeuïg als een pizza en van buiten krokant als een burger!

Goody Good Stuff is écht lekker snoep, gemaakt met natuurlijke kleur- en smaakstoffen, maar zonder gelatine en vrij van gluten en lactose. Daarnaast zijn deze lekkere zachte snoepjes vegetarisch, halal en koosjer gecertificeerd. Dat maakt Goody Good Stuff zeer geschikt voor consumenten met verschillende dieetwensen.

Grolsch Radler (2%) is een mix van echt Grolsch bier met echt vruchtensap. Een heerlijk drankje met een verfrissende smaak met net meer ‘bite’ dan een ‘gewone’ frisdrank.

Hak Bonenmixen

Haribo Miami, Brazil en Jamaica

Welk gerecht er ook op je weekmenu staat, het wordt nóg lekkerder en rijker met één van de drie nieuwe bonenmixen erbij van Hak.

Haribo introduceerde in het voorjaar van 2014 met trots haar nieuwe concept: drie frisse, zomerse producten met een zure bite: Haribo Miami, Brazil en Jamaica.

Karvan Cévitam 0% suiker toegevoegd Deze siroop bevat alleen van nature aanwezige suikers uit fruit en is verder gezoet met het natuurlijke Stevia. Hierdoor kun je lekker én verantwoord genieten!

20

FoodPersonality april 2015

20 FoodAwards 20

07-04-2015 14:34:49


Karvan Cévitam Green Tea Met Karvan Cévitam Green Tea-siroop maak je in een handomdraai een lekkere, verfrissende dorstlesser, helemaal naar eigen smaak.

Koopmans Oud-Hollandse Stroopwafelcake Koopmans Oud-Hollandse Stroopwafelcake is een lekkere, smeuïge cake met stukjes karamel om gezellig thuis van te genieten. Nieuw, maar ouderwets lekker!

Kwekkeboom Oven Kwekkeboom Oven: verrassend eenvoudig. Speciaal ontwikkeld voor de oven. Net zo krokant en lekker als uit de frituur.

Lay’s Oven Crispy Thins

Liga Belvita

M&M’s Limited Editions

Heerlijk verfijnde, licht knapperige aardappelzoutjes uit de oven met 40% minder vet dan vergelijkbare producten in het zoutekoekschap gemiddeld bevatten. Verkrijgbaar in twee smaken: Emmental Cheese en Olive Oil & Herbs.

Liga Belvita, de gemakkelijke oplossing als onderdeel van je ontbijt tijdens die hectische ochtenden. Morning Win!

Iedere gelegenheid zijn eigen M&M’s. Bijvoorbeeld met Pasen. Neem de vrolijke mini bunnies, de nieuwe M&M’s geschenkbox, of de kleurige M&M’s paaseditie, nu ook als chocoladevariant.

Maggi Aardappelvariatie Cupcakes

Old Amsterdam 35+

Het is tijd voor een nieuw AGV-menu met Maggi Aardappelvariatie Cupcakes. Leuk en lekker om samen met je kinderen te vullen met verse groenten.

Met Old Amsterdam 35+ kies je voor minder vet én genieten van de rijke volle smaak die je van Old Amsterdam gewend bent.

Olvarit Friends maaltijd- en fruitknijpzakjes

Penotti Cookie Notti

Pepsi Next

Quaker Complete

Overheerlijke speculoospasta met een hart van romige Cappuccino. Cookie Notti is een nieuw assortiment speculoospasta’s met vier bijzondere smaken: Cappuccino, Espresso, Crunchy en Original. Puur Genotti!

Pepsi Next heeft de echte colasmaak met 30% minder suiker dan Pepsi regular dankzij zoetstof van een natuurlijke bron.

Nieuw van Quaker: Quaker Complete. Een rijk gevulde granenmix van haver, tarwe en gerst, aangevuld met pompoenpitten en noten of fruit. Gezond volkoren, krokant lekker.

De groentesoorten zijn zacht gestoomd en hebben een pure smaak die in elke leeftijdsfase terugkomt. Voor kindjes vanaf 12 maanden is er ook Olvarit Friends Fruit als gezond tussendoortje.

21

FoodPersonality april 2015

20 FoodAwards 21

07-04-2015 14:35:23


Quaker Havermoutrepen

Raw Superfood

Remia American BBQ Sauces

Quaker Havermout nu ook als reep voor tussendoor. Handig voor tijdens het werk of bij het sporten. In twee lekkere smaken: Golden Syrup en Framboos Granaatappel.

Pure voeding is het begin van een gezonde levensstijl. De producten van Raw Superfood bevatten een hoge concentratie aan mineralen, vitaminen en anti-oxidanten en zijn bovendien 100% natuurlijk, biologisch en zonder toevoegingen.

Een échte BBQ-held kan natuurlijk niet zonder de American BBQ Sauces van Remia! Deze unieke sauzen met authentieke Hickory rooksmaak maken je BBQ compleet en halen het beste in het vlees naar boven.

Rivella Green Tea

Robijn Zwitsal

Slimme Reus

Rivella Green Tea: al het goede van Rivella met de verfrissende smaak van groene thee. Net als de andere Rivella-varianten bevat Rivella Green Tea slechts 5 kcal per 100ml.

Robijn met de milde geur van Zwitsal is er speciaal voor alle fans… De vertrouwde geur van Zwitsal nu verkrijgbaar in Robijn wasmiddel en wasverzachter.

Dankzij het innovatieve anti-kleur doorloopsysteem van Slimme Reus bespaar je veel tijd doordat je de gekleurde was niet meer hoeft te sorteren.

Yakult Plus

Zonnatura Detox Kruidenthee

Zonnatura kant-en-klare maaltijden

Yakult Plus, het nieuwste kleintje. Met de vertrouwde LcS-bacteriën die levend de darmen bereiken. Plus vezels, vitamine C én een lekkere nieuwe smaak!

Zonnatura heeft met haar 60 jaar kennis van planten en kruiden zorgvuldig heerlijke biologische ingrediënten geselecteerd voor de nieuwe Detox kruidenthee. Deze kruidige en verwarmende melange zit vol ingrediënten die bekend staan om hun zuiverende werking, voor een heerlijk ontspannen moment voor jezelf.

Bij Zonnatura geloven we in makkelijke maaltijden zonder onnodige toevoegingen. Eenvoudig en snel te bereiden en heerlijk als basis voor een lekkere en verantwoorde maaltijd. Verkrijgbaar in vijf smaken op basis van verschillende biologische oergranen en peulvruchten.

Nominaties FoodAwards 2015 Alpro Amandeldrink Ongezoet Alpro Coconutdrink Original Alpro Mild & Creamy Limoen-Citroen Amstel Grapefruit Amstel Radler 0.0% Anta Flu Dropmint Appelsientje van ‘t Land Aviko zoete aardappel Axe Peace Bavaria 0.0% Radler Bavaria Bokbier Beckers Gehaktstaaf Ben & Jerry’s Greek Style Bolletje Goed Bezig Chio Space Raiders Colgate Max White One Optic CoolBest Passionfruit Heaven Cornetto Mini Classico Douwe Egberts Cups Dr. Oetker Bistro Flammkuchen Dr. Oetker Pizzaburger Dr. Oetker Verwen Bakmix Cheesecake Dubbelfrisss Boys versus Girls Ella’s Kitchen Goody Good Stuff Grolsch Radler Hak Bonenmixen Haribo Miami, Brazil en Jamaica Healthy People Tropical Twist Hebro Saté Ketjap en Pangnang

Alpro Soja Alpro Soja Alpro Soja Heineken Heineken Pervasco FrieslandCampina Aviko Unilever Bavaria Bavaria Izico Unilever Bolletje Intersnack Colgate-Palmolive FrieslandCampina Unilever Douwe Egberts Dr. Oetker Dr. Oetker Dr. Oetker FrieslandCampina Camps Foods Cloetta Grolsch Hak Haribo Healthy People Van Geloven

Hellmann’s Real Mayonaise Hero Bevroren Fruit Op een Stokje Rood Fruit Hertog Sorbetpretje Iglo Fish Filet Burger Iglo Lekkerbekjes Salt & Vinegar Johma Salade Twents kruidentuintje Karvan Cévitam 0% Suiker toegevoegd Karvan Cevitam Green Tea Citroen Katja Sallos Xplosiv Koopmans Oud-Hollandse Stroopwafelcake Kwekkeboom oven Lassie Biologische Quinoa Mix Lassie Rijke Roerbak Risotto Lassie Zilvervlies met Quinoa Lay’s Raad de Smaak Lay’s Oven Crispy Thins Liga Belvita M&M’s Limited Editions Maggi aardappelvariatie Melkunie Breaker High Protein Melkunie Koek Vla Mentos Now Mints Milka Chips Ahoy Milka Lilastix Milka Oreo Bar Mona Tompouce pudding Mora Ovenfrikandel Mora Slagersfrikandel

Unilever Hero Unilever Iglo Iglo Johma H.J. Heinz H.J. Heinz Katja Fassin Dr. Oetker New Forrest Lassie Lassie Lassie PepsiCo PepsiCo Mondelêz Mars Nestlé Arla Arla Perfetti van Melle Mondelêz Mondelêz Mondelêz FrieslandCampina Van Geloven Van Geloven

Napoleon Tropical Sweet Nivea Afstersun Inshower Old Amsterdam 35+ kaas

Pervasco Beiersdorf Westland Kaasspecialiteiten Olvarit Friends Nutricia Optimel Langlekker FrieslandCampina Optimel Mango Passie 1,5 liter FrieslandCampina Peijnenburg Spelt en Rogge Peijnenburg Penotti Cookie Notti Peeters Produkten Pepsi Next Vrumona Pickwick Fruit Fusion Douwe Egberts Quaker Complete PepsiCo Quaker Havermoutrepen PepsiCo Quaker Oats Express Multi-Grain Naturel PepsiCo Raw Super Food De Smaakspecialist Remia American BBQ Sauces Remia Rivella Green Tea Vrumona Robijn Zwitsal Unilever Sisi No Bubbles Strawberry blik Vrumona Slimme reus Henkel Smiths Nibb-it Happy Ones PepsiCo Starbucks Frappuccino Cookies & Cream Arla Stegeman Vleeswaren Stegeman Unilever Compressed Deodorant Unilever Verkade Chocodromen Verkade Wagner Steenovenpizza Nestlé Yakult Plus Yakult Yeau TBFYC Zonnatura Detox Kruidenthee Wessanen Zonnatura kant-en-klare maaltijden Wessanen

22

FoodPersonality april 2015

20 FoodAwards 22

07-04-2015 14:35:48


Ruzie met Rutte! De rubriek waarin Gerard Rutte* weer eens de knuppel in het branchehoenderhok

RUZIE

gooit. (En als het nodig is reageren wij daar weer op, om schandalen te voorkomen.)

met Rutte!

Ruzie met Rutte! Aldi omarmt internetverkopen. ‘De Duitse discounter Aldi, die lange tijd de boot heeft afgehouden, wil in het Verenigd Koninkrijk en mogelijk in andere landen een proef doen om producten aan de man te brengen via internet, zo meldt CNBC op basis van ingewijden.’ Dat meldt De Telegraaf eerder deze maand. Dat is interessant nieuws. Even los van de vraag of het waar is, Aldi is wel dé formule waarbij internetverkopen gaan lukken. Een grote bedreiging voor iedereen. Zelf ben ik altijd uitermate sceptisch over de kansen voor internetverkopen in food. Ik ben van mening dat zolang de klant er niet voor wenst te betalen, de activiteit altijd verlieslijdend zal blijven. Maar omdat iedereen in deze branche achter iedereen aanloopt, stapt bijna iedereen in dit zinloze avontuur. Nee, niet iedereen. Vomar Voordeelmarkt is onder leiding van Aart van Haren tot bezinning gekomen en heeft de internetactiviteit aan de kapstok gehangen. Verstandig. Ik moet daarbij denken aan een uitspraak van Nettorama-directeur Harrie Sulmann, die hout snijdt: “Wij doen dingen niet die andere ketens wél doen en daarom verdienen we meer geld.” Een waarheid als een koe. Leuk om zoiets van iemand als Sulmann te horen, want gewoonlijk is hij zo gesloten als een schelp. Goeie kerel; mag wat mij betreft wat meer op de voorgrond treden. Als ik langs dat dc’tje van Deen in Hoorn fiets, dan moet ik aan Harrie denken. En geef ik hem vloekend gelijk. Wat een onzinnige activiteit. Ondanks mijn negatieve houding over de mogelijkheden voor internetverkopen in food, ben ik in het geval van Aldi bereid mijn mening enigszins bij te stellen. Sterker nog: ik vind het een meesterzet van Aldi. Waarom gaat internetverkoop voor Aldi slagen? Even de argumenten op een rij: 1) Aldi heeft een beperkt assortiment met over het algemeen prima producten. Feitelijk is Aldi de ideale consumentenwinkel. Een beperkt assortiment

betekent ook een eenvoudige en dus goedkope handeling. Aan de andere kant is er geen keuzestress voor de klant. De besteltijd is minimaal, een onderschatte negatieve factor bij internetverkopen. Bij servicesupermarkten kost het vaak veel tijd om de boodschappen ‘digitaal’ te verzamelen. Bij Aldi is dit, net als in de winkels, een pluspunt. 2) Klanten die nu niet naar een Aldi willen (omdat het in veel winkels een zootje is en het imago nog steeds slecht), zullen graag hun toevlucht nemen tot de webshop. Hierdoor komen ze in aanraking met de positieve kanten van Aldi. 3) Als de internetbesteller eenmaal de juiste ‘evoked set’ aan producten gevonden heeft en die zijn in de keuken en aan tafel goed bevallen, dan zal een snelle herhalingsaankoop gerealiseerd worden. Basisproducten worden standaard en bijna geautomatiseerd besteld. Als Aldi slim is, zal daar het zwaartepunt liggen van de webshop. Voor servicesupermarkten is dit een enorme bedreiging. Door het wegvallen van de basisproducten is een gezonde exploitatie in de toekomst nog ondoenlijker dan het nu al is. 4) Naast de basisproducten zullen de ‘luxere producten’ gewoon meebesteld worden. Hierdoor wordt de room van het toetje van de servicesupermarkten weggesnoept. Opnieuw een groot gevaar. 5) Prijzen kunnen online beter vergeleken. Dat kan nogal een klappertje geven in de supermarktvijver. Wat betekent dit bijvoorbeeld voor Jumbo, dat nu nog op een onverklaarbaar maniakale manier Albert Heijn aan het aanvallen is? Met zinloze prijsvergelijkingen. Wordt een keer volwassen, jongens en meisjes! 6) Eenmaal in aanraking gekomen met het assortiment, zullen klanten ook vaker naar een

‘stenen’ vestiging van Aldi gaan. ‘Aldi zou onder meer voorbereidingen treffen om in Engeland een winkel op te zetten voor online-verkopen. Eerder was de Duitse supermarktketen in Australië een project gestart waar klanten via internet alcoholische dranken konden bestellen. Daarnaast zou Aldi ook overwegen om in andere landen waaronder thuismarkt Duitsland te beginnen met de internetverkoop’, besluit De Telegraaf. Als dit waar is, dan bent u gewaarschuwd. Aldi komt eraan. Is aan een stille opmars bezig en gaat op een zinvolle manier uw internetactiviteiten ontrafelen. Het gaat slim te werk, door die onzinnige functies in uw websites buiten de deur te houden. Vaak één pot nat, er zit nergens onderscheid en slimmigheidjes ontbreken. Doe als Sulmann. Begin er niet aan. En als u er al mee begonnen bent: doe dan als Van Haren. Kom tot bezinning. Trek u terug. Sloop het paard van Troje. Gerard, het nadeel voor Aldi is dat als het die lage prijzen hanteert, Aldi er wellicht net zo min aan verdient als de concurrentie. Rutte: “Bij Aldi snijdt het mes aan meer kanten en is er een ander verdienmodel mogelijk. Hogere bestedingen en makkelijke herhalingsaankopen via internet. Al dan niet geautomatiseerd.” En er zit een paradox in; juist als Aldi met internetverkopen begint, voel je je als concurrent nog méér geroepen om mee te gaan in dat moeizame internetgedoe. Misschien zelfs Nettorama… Rutte: “Voor Nettorama is er geen verdienmodel denkbaar met internetbestellingen. Ervan af blijven is het beste model. Dan verliest alleen je directe concurrent geld en jij niet.” * Gerard Rutte werkt voor alle zelfstandig ondernemers van alle formules en voor Plus Retail en Detailresult.

23

FoodPersonality april 2015

23 Rutte 23

03-04-2015 16:19:44


Communiceert Lidl te veel op kwaliteit? Lidl gaat maar door. Het aantal winkels blijft stijgen, net als het marktaandeel. Lidl zelf hamert ondertussen maar op die ‘beste kwaliteit’. Hoe groot is het risico dat het (net als eerder AH) met alle nadruk op kwaliteit een negatief prijsimago creëert?

Door: Marieke Venbrux Foto’s: archief FoodPersonality

‘n Lekkere lente met Lidl’, ‘Lidl, de beste supermarkt in groente en fruit’, ‘Bellarom koffiecups (althans, een aantal varianten, MV), als beste getest door de Consumentenbond’ en zo kunnen we nog wel even doorgaan met de op kwaliteit gerichte boodschappen die Lidl de wereld in slingert. En wie naar de Lidl-folder kijkt, ziet al lang geen steriel reclameblaadje meer waarin producten onder de aandacht worden gebracht

omdat ze zo goedkoop zijn, nee, Lidl heeft een mini-magazine, nog net geen Allerhande, waarin het aan alle kanten uitstraalt dat het klanten wil verleiden met smakelijke, bijzondere producten, al dan niet van Lidls premiummerken Delicieux of Italiamo. De prijs lijkt bij dat alles bijzaak, Lidl wil de klant vooral verwennen – op een betaalbare manier, dat uiteraard wel. Die strategie pakt voor Lidl vooralsnog positief

In de ‘reuzen-Lidl’ in Nijkerk. “‘n Lekkere lente met Lidl”, ‘genieten’ en Lidls luxe-merk Delicieux worden volop onder de aandacht gebracht.

uit. Het marktaandeel van de formule is nu bijna 10%, uit recent marktonderzoek van Q&A blijkt dat Lidl tot de 13% van de winkelformules behoort die volgens consumenten onmisbaar zijn; mensen ‘worden blij van Lidl’, aldus Q&A. Daarmee dringt zich tegelijkertijd wel de vraag op: houdt Lidl dit ook op langere termijn vol? Een opmerking die we onlangs op Facebook voorbij zagen komen ‘het lijkt alsof Lidl alleen maar duur eten wil verkopen’ is in dit verband veelzeggend. Neem ook de pr-stunt die Lidl eerder in Stockholm deed: in pop-up-restaurant Dill liet het tweesterrenchef Michael Wignall culinaire hoogstandjes koken en serveren, gemaakt van Lidl-producten – maar dat laatste maakte Lidl pas achteraf bekend. In België deed Lidl iets vergelijkbaars: het organiseerde een blinde proeverij in enkele vooraanstaande restaurants, waarbij 950 culinaire fijnproevers een gratis diner kregen, in ruil voor het invullen van een kwaliteitscheck. Ook hier bleek Lidl achter te zitten. Originele, mediagenieke initiatieven, waarmee Lidl benadrukte: onze producten zijn kwalitatief in orde, sterker, onze producten doen misschien wel niet onder voor die van een sterrenrestaurant en met onze producten is het in íeder geval mogelijk om gerechten van topkwaliteit op tafel te zetten. Maar ‘sterrenrestaurant’ en ‘topkwaliteit’ worden doorgaans ook geassocieerd met ‘duur’, en dat is misschien wel de andere kant van de kwaliteitsmedaille die Lidl nu vooral nog veel voordeel oplevert. Zie de opmerking op Facebook, waarbij de luxeproducten van Lidl kort door de bocht worden neergezet als ‘duur eten’. Los van de vraag of die luxeproducten ook daadwerkelijk duur zijn – de klant ziet het als luxe, en luxe is duur(der), is dan de redenering. Daar komt dit nog bij: hoe meer Lidl die luxeproducten uitbreidt, hoe groter de kans dat de klant verleid wordt om die producten te kopen: geen gewone gerookte zalm, maar gravad lachs,

24

FoodPersonality april 2015

24 Lidl-kwaliteit 24

07-04-2015 14:39:53


gemarineerd in dille. Geen gewone aardappelen, maar rode krieltjes. Geen gewone vanillevla, maar frambozenroulade of witte chocolademousse. “Het is toch Lidl, ‘en dus’ goedkoop.” Met als gevolg dat de klant bij de kassa komt, en opeens een veel hoger bedrag moet afrekenen dan hij of zij ongemerkt in gedachte had. “Het is toch hoger dan gedacht.” Een pijnpunt waar vooral Albert Heijn jarenlang tegen aan is gelopen, je zou kunnen stellen dat AH de laatste acht jaar zozeer van dat ongunstige prijsimago afwilde bij een sterk bezuinigende consument in de krediet- en daarna eurocrisis dat AH daarin doorsloeg en nu weer ‘beleving en verleiding’ moet toevoegen. Zou het ook Lidl kunnen overkomen dat klanten in de gangpaden de verleiding niet kunnen weerstaan en aan de kassa door het bonbedrag gefrustreerd raken? Want die hogere kassabon ligt uiteraard niet aan de keuze van de klant zelf, die klant geeft dan liever de formule de schuld, in dit geval Lidl. Of zien wij het dan voor Lidl te zwartgallig in en is de nadruk op kwaliteit en verwenproducten ook op de langere termijn vooral in het nadeel van AH, Jumbo, Plus, Hoogvliet, Dirk etc.? Die vullen hun folders immers behalve met versproducten vooral met A-merken, en dat is niet per se ‘kwalitatiever dan de concurrent’, want die concurrent heeft in de folder dezelfde A-merkartikelen staan. En heeft Lidl als het over prijs en kwaliteit gaat misschien nog andere troeven achter de hand, die wij nu niet voorzien? We vroegen het aan EFMI-directeur Laurens Sloot, retailadviseur Frans Fredrix, marketingconsultant Paul Moers en ‘smaakdeskundige’ Bob Cramwinckel. Laurens Sloot, directeur EFMI Business School, hoogleraar Retail Marketing aan de Rijksuniversiteit Groningen (en ‘wisselcolumnist’ in dit blad): “Lidl is al een paar jaar geen hard discounter meer. Het adverteert veel en maakt hoge marketingkosten om de boodschap over te brengen dat het ‘de beste in de markt’ is. Kennelijk is Lidl van mening dat de kwaliteit van het aanbod hoger is dan in de opinie van de consument. Lidl heeft de laatste jaren veel omzet bij Aldi weggehaald, wellicht is nu de strategie: we gaan omzet weghalen bij Dirk, Jumbo, AH, etc. en daarvoor is nodig dat we meer nadruk leggen op kwaliteit, we moeten die kwaliteitsperceptie verbeteren. Daarbij zit er inderdaad een kern van waarheid in de veronderstelling dat als je alleen op kwaliteit communiceert, de prijsfactor op den duur ondergesneeuwd raakt. Feit is dat Aldi inmiddels een scherper prijsimago heeft dan Lidl, Lidl is in ‘absolute gevoelstemperatuur’ niet zo goedkoop

Lidl: ‘Klant maakt bewuste keuze’ We legden de vraag over prijs- en kwaliteitperceptie ook voor aan Lidl zelf. Lidl-woordvoerder Séverine van Tuyll van Serooskerken: “Wij bieden onze klanten altijd de hoogste kwaliteit voor de laagste prijs. De combinatie van deze twee factoren is typerend voor onze producten en dus communiceren wij over beide aspecten. Wij merken dat er vraag is naar luxeproducten voor een betaalbare prijs. Daarom bieden wij rondom de feestdagen het speciale Delicieux-assortiment, dat staat voor ‘luxe voor iedereen’. Door onze filialen naast ons vaste assortiment ook van deze alternatieve producten te voorzien, bieden we een ruimere keuze en kunnen onze klanten zelf een bewuste keuze maken op basis van prijs en kwaliteit.”

als Aldi. Maar prijsimago is een optelsom. Allereerst van de feitelijke prijs, die bepaalt voor 60 tot 70% het prijsimago. Daarnaast speelt luxe-uitstraling, zoals ‘hoe ziet de winkel eruit’ en ‘hoe ogen de verpakkingen’ een rol; Lidl heeft mooiere winkels dan Aldi en ook mooiere verpakkingen – kijk vooral naar de Delicieux en Italiamo-producten. Die verpakkingen stralen kwaliteit uit, maar mogelijk ook een hogere prijs. Verder speelt bij prijsimago verleiding inderdaad een rol: hoeveel koop je en hoeveel meer koop je dan gepland? Bij Aldi bescherm je jezelf makkelijker, er is minder verleiding. Beide formules hebben in Nederland in totaal zo’n 350.000 m2 winkeloppervlak, maar Aldi heeft een kleine 7% marktaandeel en Lidl bijna 10%. Lidl weet veel meer uit die vierkante meters te halen, het verkoopt meer. Onder andere doordat het veel meer verleiding biedt. Dat is zowel een kracht als een zwakte. Lidl heeft in korte tijd de kunst van service retail geleerd, daar hoort ook bij dat je als consument meer koopt dan je van tevoren had bedacht. Zeker als je daarbij bedenkt ‘het is Lidl, misschien niet zo goedkoop als Aldi maar nog steeds goedkoop, dus hier kan ik die luxe producten wel aanschaffen.’ En dan aan de kassa schrik je. Luxe-uitstraling, meer verleiding, mooiere verpakkingen in combinatie met het continu hameren op kwaliteit, kan ertoe leiden dat Lidl een ongunstiger prijsimago krijgt. Als ‘vakman’ vind ik persoonlijk ook dat Lidl wel erg ver afraakt van hard discount. Valkuil is dat Lidl te ver doorschiet, zijn oorspronkelijk klantenbase verliest en Aldi daarmee in het zadel helpt. Dus Lidl doet er verstandig aan om niet al te veel afstand te nemen van hard discount. Aan de andere kant: voorlopig verliest Lidl er nog helemaal niets mee, het groeit nog steeds, er ligt nog genoeg ruimte in de markt voor Lidl. Bovendien is Lidl een professionele retailer, als het ziet dat de communicatie op kwaliteit een slechter prijsimago creëert, zal het het roer omgooien, daar ga ik wel van uit.”

Paul Moers (ex-AH), marketing consultant bij zijn eigen bedrijf P.M. Strategic Marketing Services (PM.SMS.) “Ik denk dat het met dat creëren en riskeren van een negatief prijsimago heel erg meevalt. Een van de dingen die ik beschrijf in mijn nieuwe boek (zie blz. 38 van deze FoodPersonality, MV), is het succes van de paradoxen: formules die voor weinig geld heel veel toegevoegde waarde bieden. Neem Ikea, H&M, Zara: allemaal hoog design voor een lage prijs. De formules hebben de afgelopen jaren nauwelijks last gehad van de crisis. Mijn boodschap: probeer als formule die paradox erin te krijgen. Dat doet Lidl heel goed; het bouwt aan die paradox. De prijzen van het reguliere Lidl-assortiment zitten exact op het niveau van Aldi, maar Lidl heeft veel meer artikelen dan Aldi: 1.350 versus 900. Bovendien voegt Lidl twee keer per jaar, rond kerst en rond Pasen, 200 bijzondere artikelen toe. Dat doet Lidl briljant, want ook die luxeproducten zijn stervensbetaalbaar. Ik had laatst les gegeven aan de MBA in Kopenhagen en op het vliegveld kocht ik voor mijn vrouw een doosje chocolaatjes met rum. Ik moest 16 euro afrekenen – dan kan je zeggen: een vliegveld is altijd duurder, maar ook bij andere supermarkten betaal je voor zo’n doosje een behoorlijke prijs. Bij Lidl kost zo’n doosje € 2,95. Dat is krankzinnig goedkoop - en goed. Lidl kijkt bij de Delicieux-producten: wat is de inkoopprijs en wat kan ik ervan maken zodat de klant het wil hebben, ofwel: wat kan de consument ervoor betalen? Tegelijkertijd is de kwaliteit heel goed, ik ben zo iemand die bij de chocolade meteen alle vakken leegrooft.” Maar is dat nu niet precies het probleem? Moers: “Dat hoeft niet. Want mensen weten wel dat ze iets ‘exclusiefs’ kopen. Lidl maakt dat exclusieve nu juist bereikbaar voor mensen die het anders niet zouden kunnen betalen. Mensen die weinig te besteden hebben, kunnen nu ook luxeproducten kopen en zichzelf verwennen. Dat is nu juist de mooie paradox. Daarnaast heb je AH-klanten die zeggen ‘zo’n parmaham voor €149-, die wil ik

25

FoodPersonality april 2015

24 Lidl-kwaliteit 25

07-04-2015 14:40:24


ook wel hebben’ en de slimmeriken: mensen die AH Excellent vergelijken met Lidl Delicieux en weten: voor AH Excellent betaal je de hoofdprijs, maar Lidl Delicieux is veel beter. Dat is wat mij betreft ook een van de belangrijkste taken voor Wouter Kolk: die moet gaan nadenken over hoe AH de kwaliteit van de huismerken gaat neerzetten, want die huismerken zijn gewoon niet goed genoeg. En dan hebben we het nog niet over de plek in het schap. Bij AH moet je permanent bukken voor AH Basic. Ik kwam vorige week in de AH nog twee vrouwen tegen: ‘Holy shit, we moeten voor basic op onze knieën. Kunt u dat niet eens uitleggen aan meneer AH?’” Lidl gaat met AH en Jumbo de komende jaren het supermarktlandschap bepalen, aldus Moers. “Lidl zit op 9,7%. er komen dit jaar weer 15 nieuwe Lidls bij, Lidl gaat dan over de 10% heen. Jumbo zit op 21%, AH zit nu op 33,7% marktaandeel.

Dat laatste is meteen het probleem: daarmee ontstaan voor AH grenzen aan de groei en dus moet AH zich afvragen: hoe gaan we groeien aan de grens? Omdenken dus. Mijn advies aan Wouter Kolk: kom met een hele strakke strategie en accepteer dat je niet de hele markt als klant kunt hebben. Maak keuzes in doelgroep, nu wil AH alles zijn voor iedereen. AH heeft de laatste jaren ook veel blunders en miskleunen gehad, neem de WK-actie die het net niet was. De moestuintjesactie is wel weer geniaal, hier zien we weer het oude AH. AH moet weer innoveren, en niet alleen in kleine categorieën die er amper toe doen. AH heeft de winkels de laatste jaren dramatisch koud en kil gemaakt, de oudere winkels hadden meer sfeer, hoekjes, warmere belichting. Schappen zijn nu te rationeel, ik kwam laatst zelfs dozen tegen in het schap. Als klant kom je in een ongezellige winkel, maar je betaalt wel de

hoofdprijs, dat is funest. Qua technologie doet AH het wel heel goed, met de pick-up-points, het scannen met je i-Phone, de tablets in AH XL. AH moet zijn dominante positie in de markt terug zien te pakken, De marktomstandigheden zijn veranderd. Vroeger waren er veel kleine supermarkten, nu komt de concurrentie van een grote Jumbo en een steeds grotere Lidl; het spel wordt anders gespeeld.” Lidl zal de komende tijd kwaliteit blijven benadrukken, weet Moers. “Ik heb een paar weken terug met de Lidl-directie gesproken. Ze willen kwaliteit betaalbaar maken voor mensen die minder te besteden hebben. Dat doen ze goed en dat willen ze op deze manier blijven doen.” Frans Fredrix (ex-Superunie), retailadviseur bij/ met zijn eigen bedrijf Fredrix Support (en columnist in dit blad): “Ik ben het deels met jullie analyse eens. Het

Column Hans van Duin

De ondernemer en de boycot

M

et regelmaat lezen we in de pers: “De

‘de achterdeur uit’. Er was ooit een franchiser die mij

boycot van de verschillende producten

toefluisterde: “Ik boycot nooit mee. Mijn collega’s

zorgt voor veel reuring onder de onder-

doen de boycot en het omzetverlies en ík profiteer

nemers van supermarkt y. Een deel van

van de lage prijzen die uiteindelijk onderhandeld

de ondernemers koopt die producten nu bij derden

worden. Wie is er hier nu slim?”

in om de klant niet teleur te stellen. Het merendeel

Hans van Duin |

begrijpt de keuze van het hoofdkantoor echter wel,

Ook superintelligent (voel het cynisme): supermark-

want de marges voor product x zijn echt minimaal,

ten die een boycot bij de concurrent proberen uit te

zegt een supermarktondernemer.”

buiten. Geen Amstel-bier bij de buurman: wij gaan eens flink inslaan en weet je wat: we doen ook een

Columnist in dit blad over het wel een wee

Het is vreemd, maar het moet blijkbaar nog steeds

promotie om klanten te trekken! Met de strategen

van inkoop (Van Duin

uitgelegd worden. Gezamenlijk inkopen betekent

achter zo’n besluit zul je nooit een oorlog winnen.

vervulde commerciële

gezamenlijk de lusten én de lasten. In verschillende

Bedenk eens hoe stevig je in een prijsonderhande-

en inkoopfuncties

posities heb ik met dit fenomeen kennis mogen ma-

ling komt als een fabrikant, of supermarkt het al

bij Albert Heijn,

ken, ook van twee kanten van de tafel. Als je bij een

zwaar heeft. Toeslaan op het zwakste moment.

Heineken en DA

grote A-merkleverancier werkt, wil het nog wel eens

Verkoper, heeft uw klant ruzie met uw collega-

en was voormalig

werken om het tot een boycot aan te laten komen

koekjesfabrikant? Kom dan eens met een gezellige

inkoopdirecteur bij

en dan je producten nog steeds volop voorradig bij

prijsverhoging. Inkoper, heeft uw pastasauzenleve-

Bijeen).

de winkels te zien. Met name franchisers hebben er

rancier ruzie met uw concurrerende supermarkt?

een handje van om een boycot te omzeilen, maar

Nodig hem in ieder geval eens uit op de koffie! In

die staan er niet eens alleen in. Zelfs afroepers op

mijn andere columns leest u hoe u het dan aanpakt.

dc’s wilden nog wel eens een voorraadje aanleggen van producten waarover een geschil leek te ont-

Maar belangrijker voor de supermarktjongens

staan, want dat was beter voor de servicelevels waar

onder ons: rijg uw eigen achterban aaneen. Doe

ze op afgerekend werden. Klassiek gevalletje van

in alle rust nog een keer het verhaal dat het niet teleurstellen van klanten op de korte termijn vrijwel

‘Inkoper, heeft uw pastasauzenleverancier ruzie met uw concurrende supermarkt? Nodig hem in ieder geval eens uit op de koffie!’

per definitie betekent dat je ze op langere termijn zult teleurstellen, met bijvoorbeeld te hoge prijzen of uiteindelijk een faillissement. Een klantenteleurstelling waarbij je niemand te woord hoeft te staan, omdat er niemand meer is, mijn god, wat heb je

26

FoodPersonality april 2015

24 Lidl-kwaliteit 26

07-04-2015 14:40:44


Onduidelijke prijzen? In het artikel hebben we het over het risico van

komt ons op de wijnafdeling, bij een andere Lidl.

een ‘deceptie’ aan de kassa, ofwel: dat je als Lidl-

We zien een fles valpolicella staan. Laatst nog

bezoeker naar hartenlust je mandje of karretje

gekocht bij de slijter; geweldige wijn, €10 per fles.

vult met luxeproducten (want het is Lidl ‘en dus’

Die nemen we bij Lidl ook eens mee. Het prijs-

goedkoop), waarna je bij de kassa – al dan niet

kaartje is niet te vinden. Maar ach, het zal bij Lidl

terecht – schrikt van de prijs die je moet afrekenen.

vast geen tientje zijn, zoals bij de slijter.

Opmerkelijk in dit geval is wat Lidl bij de luxemer-

Aan de kassa rekenen we € 9,90 af. Slechts een

ken lijkt te doen. Tijdens een bezoek aan een Lidl,

dubbeltje goedkoper dan bij de slijter. En thuis

zien we in het schap onder andere een crémeux de

blijkt: lang niet zo lekker. Nou valt over smaak niet

worden. Zoals de Italiaanse rode wijn valpolicella

Normandie (150 gram), voor € 1,69. Daarnaast zien

te twisten, het gaat ons meer om die prijs die we

ripasso classico superiore bijvoorbeeld, van € 7,99

we een Langres, (180 gram), voor € 3,39. Daar-

niet zagen en die nauwelijks van die van de slijter

per fles. Wat jullie ervaring betreft, we vinden het

onder zien we een Parmigiano Reggiano (voorver-

verschilt.

vervelend om dit te horen. Voor elke (actie)wijn

pakt, uiteraard). Prijs: €1,89. Echter: per 100 gram,

Hoe zit het met die prijsvermelding (of beter;

geldt dat er een specifieke prijskaart bij de wijn in

zo staat in kleine letters onder de prijs vermeld. En

het ontbreken daarvan): foutje van het filiaal

het filiaal hangt.”

onder de naam Parmigiano Reggiano staat klein

of wordt die vaker weggelaten bij exclusieve

En hoe zit het met de kaas? “We verkopen produc-

vermeld: ‘circa 220 gram per verpakking’. Inder-

producten? Nee, verzekert Lidl-woordvoerder

ten met een variabel gewicht en producten met

daad is het stuk Parmigiano Reggiano dat we in

Séverine van Tuyll van Serooskerken ons. “Naast

een vast gewicht. Voor de producten met een va-

onze hand hebben 226 gram. Wie dus denkt een

ons vaste wijnassortiment, bieden we rondom

riabel gewicht geldt dat er een prijs per 100 gram

stukje Parmigano Reggiano te kopen van € 1,89

feestdagen en bij themaweken, zoals ‘grands vins

of per kg op de prijskaart vermeld wordt. Voor de

per stuk (iets wat je -als je niet heel goed leest- zo-

de France’, kwalitatief zeer hoogwaardige wijnen

producten met een vast gewicht geldt dat de prijs

maar zou kunnen denken, de kaas is immers voor-

aan. Nederlands beste sommelier Jan Willem van

per consumenteneenheid groot vermeld wordt en

verpakt, bovendien zijn de prijzen van de kaasjes

der Hek selecteert daarbij voor Lidl de mooiste

daarbij een omgerekende prijs per kg of 100 g klei-

eromheen allemaal per stuk), moet aan de kassa

wijnen. Het resultaat is een ruime en verrassende

ner, onder aan de prijskaart wordt vermeld.”

waarschijnlijk even slikken: het stukje kost € 4,27.

keuze van wijnen die stuk voor stuk de hoogste

Dat laatste konden wij niet ontdekken (zie foto),

Iets soortgelijks – duurder dan gedacht – over-

kwaliteit bevatten, voor een zeer betaalbare prijs

maar wellicht komt dat nog.

hoofdkantoor van Lidl heeft onlangs ook aangegeven dat het het aantal Delicieux-producten wil beperken. Er zou te veel restaanbod zijn, enige inperking was noodzakelijk. Maar mijn indruk is dat de inperking van het Delicieuxaanbod niet alleen wordt ingegeven vanwege het restaanbod, maar dat Lidl ziet dat het zijn hand misschien toch een beetje overspeeld heeft met alle bijzondere producten. De kunst voor Lidl is om in het midden te blijven en basisproducten te blijven combineren met ‘het bijzondere beleven’. Lidl moet niet doorslaan: als de consument straks alleen nog maar ossenstaartsoep en kreeftensoep kan kopen en geen gewone kippensoep, dan is het niet goed. Ik heb de indruk dat Lidl het ‘feestassortiment’ wat gaat inperken. Los daarvan is en blijft Lidl natuurlijk een dijk van een formule. Het gaat naar de 600 winkels en daarmee wordt het een geduchte concurrent voor AH en Jumbo, hoor. Zeker nu de inrichting van Lidl nog steeds een voordeel is voor de prijsperceptie. Jumbo kampt met het probleem dat het lage prijzen verkoopt in een omgeving die suggereert dat de winkel duur is. Daar heeft Lidl geen last van. Wat Lidl verder goed doet, is de winkel levend houden. Bij soft discount gaat het doorgaans om saaie winkels waar altijd hetzelfde verkrijgbaar is, Lidl heeft daar een laag overheen gelegd en dat is knap. En Lidl kruipt dicht bij de mensen. Bij de nieuwste Lidls, zoals in Boxmeer, hangen dorpsfoto’s van die plaats, daarmee creëert Lidl een hecht gevoel, het wordt een winkel ‘van de eigen mensen’. Het is ook heel knap hoe Lidl haar eigen seizoenen maakt, met de Chinese weken, de Spaanse weken; ‘beste klant, u heeft altijd weer een nieuwe reden om naar ons toe te komen’. En

waar andere supermarkten nog steeds denken vanuit de paasfolder, heeft Lidl die periode opgerekt: ‘‘n Lekkere lente met Lidl’. Lidl doet aan activatie van de formule zoals een schouwburg dat ook doet met zijn programmering. Aandachtspunt daarbij is als gezegd dat het bijzondere dingen zal moeten blijven communiceren met de basisproducten. Albert Heijn ‘oude stijl’ heeft twee piekmomenten, met Pasen en kerst, daarna gaat het weer gewoon om de rookworst. Lidl neigt er een beetje toe om elke keer bijzondere dingen te willen verkopen. Als je dat doet, word je een delicatessenwinkel en daar moet het voor oppassen. Toch zal Lidl voorlopig wel op kwaliteit blijven communiceren, want het potentieel aan nieuwe klanten zit bij Plus en Jumbo. Je ziet dat mensen die nu bij Aldi winkelen toch behoorlijk Aldiminded zijn. En dus blijft Lidl vissen naar klanten van AH, Jumbo en Plus. En ja, dan zullen ze af en toe een Chablis voor € 7,99 moeten verkopen. Maar daarnaast dus óók die gewone witte wijn voor € 2,95.”

dan Nutella-for-brains?! Werkelijk, de domheid achter het breken van de rangen vervult mij nog iedere keer met angst als het om een club gaat waar ik voor werk, en met ongebreidelde hoop als ik het bij mijn concurrenten zie. O, ik weet ook wel dat er nu mensen zijn die roepen: “Wat is die Van Duin klantvriendelijk, zeg! Die wil dat ik voor die lieve mevrouw De Bruin straks geen Senseo meer heb…” Maar die weten niet dat ik mevrouw De Bruin en haar vriendinnen allang met succes heb kunnen uitleggen hoe het werkt, dat ik haar een goed huismerkalternatief heb kunnen bieden, dat ze bij mij geen cent te veel betaalt en dat we er voor haar dan zijn zolang ze leeft. Makkie. En als fabrikant zou ik iets soortgelijks kunnen doen. Met twee vingers in de neus en een spetterende landelijke advertentie waarin ik een geweldig afhaalalternatief aanbied (desnoods online!), dat ze terecht graag voor kwaliteit betaalt en dat we er dan zullen zijn zolang zij leeft. Of woorden van gelijke strekking. U kunt ook boycotbrekers belonen, maar die trukendoos kan gevaarlijk in uw rug ontploffen. Enfin, dat wist u allemaal al. Belangrijker nog is de ‘ondernemer’, die niet de lasten wil maar wel de lusten, meenemen. De winkels zijn onze kathedralen, zei Ahold-bestuurder Pierre Everaert ooit. Dan bij deze maar eens een kogel door de kerk. Denkt u daar eens rustig over na. Met een kopje koffie en een koekje.

Bob Cramwinckel, directeur Centrum voor Smaakonderzoek (dat in opdracht van bedrijven en instellingen kwalitatief en kwantitatief smaakonderzoek uitvoert): “Vergelijk Lidl eens met Ikea. Het lijkt me verstandig om te communiceren waar je als bedrijf wilt staan. Dus prima smaakkwaliteit voor een lage prijs. Het is fijn dat de consument kan kiezen. Daarbij is het een goede zaak dat er meer op smaakkwaliteit gelet wordt dan op prijs. Want iets dat heel goedkoop is en niet smaakt, kun je weggooien.” ■

27

FoodPersonality april 2015

24 Lidl-kwaliteit 27

07-04-2015 14:40:59


FAST MOVERS CONGRES

Een beetje stout ‘Breaking the rules’, dat was het thema van het derde Fast Movers Congres. Voorbeelden te over, maar in ónze sector? Daar zijn we hooguit een beetje stout. Maar soms is dat al heel verfrissend. Door: Dave van Loon Foto: Jan Willem Houweling

Wanneer de meest prikkelende uitspraken afkomstig zijn van de dagvoorzitter, dan kun je vaststellen dat een congresthema dat oproept om de bestaande regels overboord te zetten niet helemaal uit de verf komt. Maar ja, die dagvoorzitter heet wel Jort Kelder. Die mag dan wel precies weten ‘hoe het heurt’, het is tegelijkertijd ook iemand van wie bekend is dat hij geen blad voor de mond neemt. Bij het welkom doopte hij het congresthema dan ook spontaan om tot ‘F*ck the rules’.

Inspirerend of dichtbij Maar daarmee wordt het contrast met de gemiddelde congresbezoeker wel erg groot. Dat zijn vooral FMCG’ers en retailers, veelal werkzaam in een corporate omgeving waar de regeltjes regeren. Dan biedt het onwaarschijnlijke verhaal van Wim Hof – beter bekend als the iceman – vooral inspiratie, evenals de aan stand-up comedy grenzende bijdrage van leiderschapstrainer Remco Claassen of het doldwaze avontuur van vrijbuiter Ronnie Degen met zijn Zwarte Cross (zie verderop). De echte aanknopingspunten zijn dan toch afkomstig van de sprekers uit de sector zelf. Henk Jan Beltman oogstte daarbij veel lof met zijn verhaal van Tony Chocolonely (door Kelder getypeerd als “keurig VPRO-merk.”).

Marit van Egmond vertelde over haar 18 jaar bij Ahold en wat ze daarvan geleerd heeft (zie achtergrond). Van Egmond is sinds vorig jaar senior vice president merchandising & sourcing fresh bij Albert Heijn. “Tering, wat ben jij hoog!”, riep dagvoorzitter Jort Kelder.

Maar als Marit van Egmond, sinds vorig jaar senior vice president merchandising & sourcing fresh bij Albert Heijn, komt vertellen over hoe zij haar eigen weg heeft gevonden binnen de corporate wereld die Ahold heet, dan komt het

“Het doel is niet geld verdienen, maar iets goeds doen, een verandering teweeg brengen”, aldus Henk Jan Beltman van Tony’s Chocolonely. Zijn bedrijf heeft geen impact op de wereldmarkt voor chocolade, maar “we zijn in die wereld die wordt gedomineerd door maar acht bedrijven wel de mug in de slaapkamer.” Tony’s Chocolonely is nu goed voor zo’n € 18 miljoen per jaar en groeit met 70%. Beltman loopt wel tegen een grens aan; het ontbreekt aan productiecapaciteit. Vraag uit de zaal aan Beltman: “Waarom krijgen wij het niet? (Marc Huijssoon van Kruidvat). “Daarom dus. En we geven het natuurlijk niet weg.”

ineens dichtbij. Misschien niet meteen qua functieniveau, maar wel in termen van werkomgeving en cultuur. En daarbij, Van Egmond is natuurlijk ook nog eens een van de hoogste assortimentsbazen van ons land.

Tussendoor ontspannen met de ‘brain machine’ (audiovisuele therapie die je gemoedstoestand kan veranderen) bij People Select/Leading Talent. 28

FoodPersonality april 2015

28 fastmovers 28

07-04-2015 14:50:34


“Zo gaat het meestal: van hogerhand krijgen mensen in bedrijven iets in hun reet gestoken. Een nieuwe strategie, een reorganisatie, de targets voor het komend jaar etc. Een beetje zoals met die buizenpost van vroeger bij C&A: plop! Dat werkt dus niet meer.” Leiderschapstrainer Remco Claassen vertelde het allemaal nogal beeldend. Vraag aan de zaal: “Wie heeft er een uitgeschreven mission statement voor zijn eigen leven?” Het bleken er acht te zijn. Waarom dat zo belangrijk is? Wie geen plan maakt voor zijn eigen leven wordt volgens Claassen ingezet in de plannen van een ander. “Mensen, dit is tweet-stuff!”

‘Nee’ bestaat niet Van Egmond werkt al 18 jaar bij Ahold. Blauw bloed inmiddels, zoals ook uit haar verhaal op te maken viel. “Ik ben een dag na de oprichting van Ahold geboren. Met Ahold wilde Albert Heijn destijds professioneel worden en de wereld over. Met hard werken en de voetjes op de grond. Die Zaanse waarden zijn er nog steeds. Ik groeide in Brabant op en kreeg van huis uit de overtuiging mee dat alles uiteindelijk goed komt. Dat is ook zo, al weet ik nu wel dat het niet vanzelf gaat. Ik heb het verhaal van Ahold altijd heel inspirerend gevonden.” Van Egmond kwam na haar studie (levensmiddelentechnologie) bij Ahold. Dat was in 1997, in de tijd dat CEO Cees van der Hoeven er de scepter zwaaide en van die Nederlandse grootgrutter een internationaal retailbedrijf ging maken. De jaren van de snelle buitenlandse expansie… “Alles kon, zo leek het. Ik ging voor Ahold naar China. Daar heb ik geleerd dat alles met vier poten eetbaar is – behalve de tafel dan. Maar ik leerde er ook dat iedereen er ‘ja’ tegen je zegt, maar dat zo’n antwoord toch allerlei andere dingen kan betekenen. Mijn belangrijkste les daar was echter dat

Het avondgedeelte (met uitloop) op de SS Rotterdam: met medewerking van dj Jens Timmermans van Radio 538.

‘Tentje, bandje, biertje, hoe moeilijk kan het zijn?’ – Ronnie Degen Ronnie Degen vertelde het opmerkelijke verhaal

Maar de Zwarte Cross begon ooit als een bij-activiteit

van de Zwarte Cross. Degen, die ooit nog eens

van de Achterhoekse band Jovink. De voormannen

werkte voor Vrumona, mag zich met zijn bedrijf – De

van de band, Hendrik-Jan Lovink en Gijs Jolink (ja,

Feestfabriek - organisator van dit inmiddels grootste

de zoon van Bennie) speelden op zoveel plekken

muziekfestival van Nederland (en grootste motorcross

waar ze zagen dat je het beter kon organiseren dat

ter wereld) noemen. De Zwarte Cross trok het afgelo-

ze bedachten dat de band wel een evenemententak

pen jaar maar liefst 185.000 bezoekers! Die bezoekers

kon beginnen. Degen: “Tsja, hoe moeilijk kan het zijn?

komen voor muziek (op tientallen podia), motorcross,

Tentje, bandje, biertje… En goed geluid natuur-

stunts en verder zoveel mogelijk gekkigheid (bijvoor-

lijk.” Motorcross was als gedeelde hobby een mooi

beeld een hardloopwedstrijd over het circuit waarbij

aanknopingspunt. Door ieder jaar nieuwe, vreemde,

de deelnemers alleen een valhelm dragen…

gevaarlijke en absurde elementen aan de oorspronkelijke cross toe te voegen, groeide De Zwarte Cross uit tot het enorme spektakel dat het nu is. Maar Degen verloochent zijn Vrumona-achtergrond niet helemaal. De Zwarte Cross heeft namelijk ook een eigen drankje gelanceerd: Nozem Oil (10% alcohol). Bedacht als gimmick voor tijdens het festival, wil Degen het nu serieus lanceren. “Maakt dit kans jongens?”, wilde Kelder weten. Kees Rusius, category manager dranken bij Albert Heijn, had wel een idee: “Ons land telt acht bierregio’s. Ik denk dat dit drankje het in de oostelijke regio’s heel goed kan doen.”

‘nee’ niet bestaat. Daar worden de mensen om me heen wel eens gek van, maar mijn overtuiging dat iets wél kan is heel sterk.”

Droomrealisatie-uren En toen spatte in 2003 de droom van dat internationale retailbedrijf uiteen. “Opeens bleek dat

breaking the rules op Ahold zelf van toepassing was. In negatieve zin, wel te verstaan. Het boekhoudschandaal en het vertrek van Van der Hoeven. En het werd nog erger met Moberg en die bonusramp.” Van Egmond maakte daarna van dichtbij mee hoe Albert Heijn onder leiding van Dick Boer en San-

29

FoodPersonality april 2015

28 fastmovers 29

07-04-2015 14:51:13


der van der Laan de prijzenoorlog begon. “Die hebben we consequent volgehouden tot we weer stonden waar we moesten staan. Ik heb in die tijd de Zaanse Hoeve geïntroduceerd en ook Kies & Kook. In die tijd heb ik geleerd dat je je week behalve met de enorme hoeveelheid alledaags gedoe moet vullen met wat ik droomrealisatieuren noem. Een corporate omgeving slokt je op; je moet ruimte maken om vooruit te komen.”

Onbegrepen carrièremove En terwijl Albert Heijn in 2007 weer voorzichtig kon gaan nadenken over toekomstige groei (XL, To Go, online), leek de carrièrre van Van Egmond een verkeerde afslag te nemen. “Ik werd directeur

Van ‘circusartiest’ naar wetenschappelijk fenomeen: Wim Hof, the iceman. Hof leerde door zich bloot te stellen aan extreme kou ‘tot zijn oerkracht te komen’. “Mensen kunnen hun autonoom zenuwstelsel beïnvloeden. Dat is nu ook wetenschappelijk bewezen.” Van regels heeft Hof zich nooit veel aangetrokken. “Mijn gevoel is mijn gids.”

Jort Kelder introduceert Nils den Besten, (moderne boer; melkveehouder, coöperatiebestuurder én adviseur) en Rogier Leopold van Bilder & De Clercq. Beiden willen op hun eigen manier de consument weer liefde voor producten bijbrengen.

Winkelorganisatie Support. Daar begreep niemand iets van. Het werd gezien als een raar clubje dat iets met ict voor de winkels deed. Ik wist niks, terwijl ik in category management jarenlang het beste meisje van de klas was. Maar juist door die positie waren we in staat veel te vernieuwen”. Twee jaar later bleek die onbegrepen carrièremove de opmaat te zijn geweest naar een ‘eigen winkel’. In 2009 maakte Van Egmond namelijk de stap naar Gall&Gall om daar directeur te worden. “Gall & Gall was een mooi bedrijf, maar een beetje stoffig. We hebben de formule kunnen herpositioneren en daarmee het marktaandeel van 30% naar 40% gebracht. Daar ben ik nog steeds ontzettend trots op. Ik had er een goed team; de mensen gunden elkaar succes. Dan leer je dat de kracht van delen enorm is.” En vorig jaar werd Van Egmond dan benoemd tot hoogste assortimentsbaas voor vers bij Albert Heijn. “Een optelsom van ervaringen”, aldus Van Egmond. “Ik realiseer me elke dag dat vijf miljoen borden in Nederland worden gevuld met

Rogier Leopold (Bilder & De Clercq) repte tijdens zijn verhaal nog met geen woord over de samenwerking met Plus. Wel deed hij een oproep aan supermarkten: “Blijf van mijn producten af!” De speltcrackers (Farm Brothers) van Bilder & De Clercq stonden na een maand al bij Albert Heijn in het schap.

‘Wij zijn de Carel van Bemmelen van de export’ – Michael van den Hurk De SS Rotterdam, het schip waarop het Fast Movers

Van Tol is daarnaast actief in Hongkong - “Daar

Congres dit jaar voor de derde keer wordt georgani-

begonnen we ooit met zes pallets, maar daar brengen

seerd, blijkt voor Michael van den Hurk, commercieel

we nu 300 containers per jaar naartoe.” En pal over de

directeur bij Van Tol Retail, een bijzondere plek. “In het

grens in Nordrhein-Westfalen is Van Tol groot in ha-

verleden leverden wij aan dit schip. In de gloriedagen

gelslag (650.000 pakken per jaar). Daarnaast is Van Tol

van de Holland America Lijn schoven we hier zo 20

al jaren leverancier bij lokale grootheden als Mangusa

containers onder het schip in.” Ongewild bevestigde

en Esperamos op Curacao en Choi’s in Suriname. Bij

Van den Hurk daarmee het beeld dat veel mensen

die laatste is Van Tol nu ook betrokken bij de ontwik-

van Van Tol Retail hebben: iets van het verleden. Maar

keling van een nieuwe hypermarkt.

daar wil Van den Hurk, die samen met zijn broers Erik

Maar er moet de komende jaren nog een pijler bij:

en Peter leiding geeft aan het familiebedrijf, niets van

online. Maar dan op geheel eigen wijze. “We gaan een

weten.

‘global’ medium lokaal inzetten. We beginnen klein

Sterker nog, de ambities zijn grenzeloos. Letterlijk.

om er iets groots van te maken. En Van den Hurk had

met Heimweewinkel.nl, een online winkel die typisch

“We richten ons op ambulant, recreatie en buurtwin-

in dat verband ook een primeur: “We gaan iets doen

Nederlandse producten wereldwijd verstuurt.

kels. Onze visie is dat we marktleider in foodretail

wat Van Tol nog nooit heeft gedaan: we openen in

Een nieuw en opvallend initiatief van Van Tol is

willen zijn op metrages tot 400 m2.” Maar daarnaast

Bodegraven een filiaal, een online filiaal.”

Gratissample.nl, een dienst waarmee leveranciers on-

is export een belangrijke pijler voor Van Tol. “Daarbij

Dat gaat lekkermakkelijk.nl heten. Dat is ook de

line gratis samples aan consumenten ter beschikking

zijn we partner voor fabrikanten als Unilever, Heinz en

nieuwe naam voor de Troefmarkt-winkels. “Zo kunnen

kunnen stellen, logistiek geheel verzorgd door Van

Hak voor hun Nederlandse merken op buitenlandse

onze ondernemers straks lokaal met e-commerce aan

Tol. “Het is een mooi platform waarmee de merken de

markten. We zijn zogezegd de Carel van Bemmelen

de slag”, aldus Van den Hurk.

vraag bij de grote retailers op gang kunnen brengen.”

van de export.”

Ervaring met online retail deed Van Tol eerder al op

Een beetje stout dus ook.

30

FoodPersonality april 2015

28 fastmovers 30

07-04-2015 14:51:36


‘E-commerce = breaking the rules’ – Roland van den Berg “Ik heb de eerste ‘slide’ gemaakt van de presentatie

klein’, kreeg hij dan te horen. “Ik moest ze overtuigen

van wat Jumbo.com moest worden, ik heb samen met

van de complexiteit van online. Maar ook dat Jumbo.

mijn team de uiteindelijke implementatie gedaan

com een lange termijn investering in de digitale toe-

en run nu de business.” Aan het woord is Roland

komst zou zijn. Dat heeft tijd gekost. De uiteindelijke

van den Berg, directeur e-commerce bij Jumbo. “Ik

keuze was om voluit te gaan.”

ben drie jaar met de voorbereiding van Jumbo.com

Sowieso is Van den Berg ervan overtuigd dat het

bezig geweest. Daarbij heb ik zo’n beetje alle Britse

supermarktbedrijf van de toekomst veel meer een

online retailoperaties gezien. De openhartigheid was

technologiebedrijf zal zijn. “Is breaking the rules van

opmerkelijk.” Kelder: “Wie vond je de beste? “Ocado,

toepassing op e-commerce? Jazeker. Neem het schap.

een pure play online retailer. Ze hebben geen fysieke

Dat is niet van elastiek, weten we. Maar online is

winkels en willen die ook niet. Ze investeren met een

het schap wél van elastiek. Dus waarom zou Jumbo.

horizon van 20 jaar. Ongekend. Ik heb ook daar heel

com zich niet meer in de richting van het model van

veel kennis op kunnen halen, hoewel we bij Jumbo

Amazon ontwikkelen?”

een andere strategie hebben. Wij geloven dat online

Desgevraagd: “Nee, Jumbo.com maakt nog geen

“Daar heb ik op strategisch niveau veel verschillende

en de winkels elkaar versterken.”

winst, maar we groeien wel hard. Het doel is voorlo-

dingen gedaan. Daar leer je veel van. Je ontwikkelt er

Maar het bleek nog lastig om de directie van een

pig om zoveel mogelijk fans te maken.

een algemene ‘business sense’ door.

eigen online operatie te overtuigen. ‘Begin nou eens

Opnieuw desgevraagd: “Of AH.nl winstgevend is weet

Een aantal persoonlijke lessen – “voor als je regels

ik niet. Ik ken wel Britse retailers met de schaal van

wil doorbreken” - gaf hij de zaal ook mee. Vier, om

AH.nl die een gezonde cash flow genereren. Maar

precies te zijn:

kijk je naar de cumulatieve investeringen van Albert

t#MJKGBMUJKEEPPSWSBHFOOBBSIFUXBBSPN

Heijn sinds James Telesuper, dan is het de vraag of ze

t%VSGEJOHFOUFEPFOFOOFFNSJTJDPT

dat allemaal hebben terugverdiend.” Volgens Van den

t4PNTJTIFUCFUFSPNBDIUFSBGTPSSZUF[FHHFOEBO

Berg ziet de verlies- en winstrekening van een online

om vooraf toestemming te vragen

retailoperatie er fundamenteel anders uit dan die van

tA"HJMFBMTNBOBHFNFOUQSJODJQFQSPCFFSOJFUBMMFTUF

traditionele retailer. “Een stuk uitdagender zelfs.”

overzien, begin gewoon!

Van den Berg vertelde niet alleen over Jumbo.com,

Als uitsmijter kwam Van den Berg met een onderwerp

maar maakte zijn verhaal ook persoonlijk: “Ik heb

van een geheel andere orde: insectenburgers. “Die

voor Unilever wasmiddelen en margarine verkocht en

verkopen wij sinds een tijdje. Dat mag je ook best

werk nu in retail. De concreetheid van retail en FMCG

baanbrekend noemen. Ik heb ze meegenomen om ze

spreekt me erg aan. Het is zo tastbaar.” Hij werkte

jullie te laten proeven. Ik zeg er wel meteen bij dat ik

echter ook enkele jaren als consultant bij OC&C.

zelf vegetarisch ben op het gebied van insecten…”

producten van Albert Heijn en dat ik daar deels verantwoordelijk voor ben.” Maar ook in deze functie zoekt Van Egmond voortdurend naar ruimte voor eigen ideeën. Over haar carrière blijkt ze eigenlijk weinig na te denken, al was er wel een afsluitende les voor de toehoorders. “Stel jezelf steeds de vraag waar je gelukkig van wordt en bedenk dat als je je eigen koers vaart, niemand je kan inhalen.” Kelder prompt daarop: “Je zit daar al zo lang. Wanneer wordt je de baas?” Wijselijk volgde er geen antwoord. De corporate conventies blijken toch sterk.

Ter afsluiting: nog even ‘mindf*cken’ met Victor Mids.

Marit, wat vind jij van… Als de zaal zich met de sprekers mag bemoeien, dan blijkt het Fast Movers Congres, evenals voorgaande edities, uitgesproken informeel en wordt een senior vice president van Albert Heijn gewoon met de voornaam aangesproken. Daarmee worden geen harde regels overtreden, maar het is wel opvallend en zeldzaam in congressenland. Wat vind je zelf een mooie winkel? “Markten, met een k. “Kelder: “Markten? Maar die hebben jullie allemaal kapot gemaakt.” Waar lig je wakker van, Marit? “Als mensen in je bedrijf wel willen, maar het niet

kunnen. Ik heb best veel exitgesprekken gevoerd, maar ik blijf dat moeilijk vinden.” Wat denk je als je ziet dat Lidl weer de beste verssupermarkt wordt genoemd? “Dat doet pijn. Ik krijg dan heel sterk de neiging om Albert Heijn te gaan verdedigen. Het tergt me. Tegelijkertijd zegt het me dat wij gewoon nog harder werken.” Hoe blijf je scherp in jouw functie? “Door heel veel buiten het bedrijf te kijken en met gewone mensen te praten.” Wat is je grootste fout geweest?

“Een reorganisatie doorvoeren met als eindresultaat een nieuw team met acht vacatures.” Nee, ik bedoel in de markt. Zichtbaar dus.. “Kies & Kook. Een sterk concept, maar we kregen het logistiek niet voor elkaar. De tht-data van de verschillende componenten sloten niet op elkaar aan waardoor klanten het niet kochten. We proberen het nu overigens opnieuw in onze XL in Eindhoven.” ■

31

FoodPersonality april 2015

28 fastmovers 31

07-04-2015 14:51:52


DE KAMELEONS

Netwerkgroep voor interimmers ‘De Kameleons’ is een nieuwe toevoeging aan de bestaande netwerkinitiatieven in de levensmiddelensector. ‘De Kameleons’ is bestemd voor interimmers. Door: Gé Lommen Foto: Jan Willem Houweling

gedaan heeft. Ook in die presentaties zullen ervaring, kennis en kunde weer onderling gedeeld worden. Een ander verschil met andere netwerkgroepen is: de leden betalen alles zelf. Ben je interimmanager, dan heb je geen vast dienstverband. Je werkgever is een tijdelijke, die vergoedt een lidmaatschap van een netwerkgroep in de regel niet. Het gevolg is dat de interimmer zelf goed naar de kosten van de netwerkgroep moet kijken: wat is het me waard? Wat betaal ik voor wat? De Kameleons is zodoende, als variant op een zelfsturend team, een zelfsturende netwerkgroep geworden, zowel organisatorisch als financieel.

Altijd aan de slag Eind vorige maand kwamen ze voor de vierde keer bij elkaar, bij ‘microbrouwerij’ Maximus in De Meern, waar boven in het gebouw vergaderen ontmoetingsruimten zijn en hier beneden is de kroeg annex eetcafé. Het was de eerste keer met twee sprekers, de tweede ‘officiële’ keer. Daarvóór hadden deze interimmanagers al enkele keren eerder met elkaar afgesproken, met als doel de vorming van de netwerkgroep zelf. Met vragen als: hoe moet zo’n netwerkgroep eruit zien? Wat moet het de interimmanager bieden? Voor welk soort interimmanager is deze groep bestemd? Hoe vaak komen ze bij elkaar? Welke onderwerpen moeten aan bod komen? En dan waren er uiteraard ook allerlei praktische vragen. Wie organiseert? Hoe hoog wordt de contributie? Is er een raad van advies en zo ja, wie?

‘Overtuigd’ interimmer Hebben interimmanagers een eigen netwerkvereniging nodig? Ja, dat blijkt wel. De flexibilisering van arbeid is een verschijnsel dat ook in de levensmiddelensector jaar na jaar zichtbaarder wordt. Steeds meer hebben bedrijven in de sector tijdelijke managers in dienst, of dat nu Jumbo is of Unilever, Plus Retail of PepsiCo. Functies voor sales management, accountmanagement, category management, trade marketing, marketing, ze worden steeds vaker en steeds meer vervuld door mensen die hun eigen bedrijf vormen, de zzp’er. Deze zzp’er werft zijn eigen – volgende – werk door middel van searchbedrijven die voor klanten op zoek gaan naar interimmanagers, maar het blijkt dat de interimmanager ook vaak zelf op zoek gaat bij die bedrijven. En zo werkt hij of zij dan bijvoorbeeld een jaar bij dat bedrijf. En in de tussentijd zoekt dat bedrijf een geschikte opvolger, maar het kan ook zo zijn dat de interimmer een vast dienstverband aangeboden krijgt. Kijken we echter naar deze netwerkgroep, dan blijkt het vooral te gaan om mensen die ‘overtuigd’ interimmer zijn en altijd wel na verloop van tijd opnieuw elders aan de slag gaan. Een bestaan met een structurele

onzekerheid, maar daar malen ze niet om. Dat je niet weet waar je volgend jaar werkt, is inherent aan hun keuze. Daar staat tegenover dat de interimmer al doende ervaring opdoet die hem steeds gekwalificeerder maakt. Want hij of zij gaat van bedrijf a naar b naar c enzovoort, geen enkele periode is bij wijze van spreken dezelfde. Hij of zij leert veel meer verschillende bedrijfsculturen kennen, en verschillende marsroutes naar een doel of resultaat. En zodoende wordt de werkervaring van de interimmer steeds heterogener en waardevoller, zijn kennis en kunde, zijn capaciteiten nemen op een heel andere manier toe dan bij iemand met een vast dienstverband. Dat zorgt er weer voor dat de interimmer in een bedrijf zogezegd ‘nieuwe oplossingen’ meebrengt. Op de foto zien we slechts een deel van de leden. Momenteel omvat De Kameleons zo’n 25 leden. Sommigen op deze foto zijn er vanaf het eerste uur bij, anderen kwamen er naderhand bij. Weer anderen hebben pas net enkele weken eerder ervan gehoord en zijn op deze avond introducé, ze komen om te ervaren wat deze vereniging inhoudt. Sprekers bepalen, contributie regelen, uitnodigingen de deur uit, uitleg geven aan nieuwe mogelijke leden; er is veel werk te doen. De Kameleons heeft Dick ten Voorde, Walter van de Ven en Arjan Oosterlee als respectievelijk penningmeester, secretaris en voorzitter. De club is niet door een externe partij opgericht, nee, de leden doen het werk zelf. Ze hebben zich voorlopig opgesplitst in een stuk of vijf, zes groepen, die elk een bijeenkomst inhoudelijk voorbereiden en organiseren: het onderwerp van de avond, wie zou de ideale spreker kunnen zijn, is één spreker voldoende voor het gekozen avondonderwerp of moeten het er twee zijn, en vormen die twee bijvoorbeeld twee tegengestelde stemmen in een kwestie enzovoort. Verder zullen de leden van De Kameleons ook zelf wel eens presenteren, zodat iedereen een duidelijker beeld krijgt van wat iedereen doet en

Van de ene kant verschillen ze onderling nogal, deze ‘Kameleon’ers’. De een is meer thuis in sales en heeft vooral sales- en accountmanagementfuncties vervuld, de ander is vooral interimmarketeer, weer een ander neemt de trademarketingfunctie bij een bedrijf een tijd lang voor zijn of haar rekening, en een vierde is bezig de categorymanagementafdeling van een bedrijf beter gestalte te geven. Hun grote overeenkomst is: het soort bedrijven waar ze gewerkt hebben en nog werken. Lay’s, Nutricia, Wessanen, Iglo, Unilever, Mondelez, Bakkersland, Hilton, Redstar… Al zijn er ook interimopdrachten in sectoren als de doe-het-zelf of non-fooddetailhandel. Wat ook opvalt: ze zijn bijna altijd wel aan de slag. De flexibilisering van arbeid in de levensmiddelensector is des te duidelijker naarmate je met deze leden spreekt. Er is een schil van interimmers die de fmcg-bdrijven te hulp kunnen schieten met allerlei taken en gebieden. Ofwel een werknemer van een bedrijf is uit eigen beweging opgestapt, ofwel een werkgever heeft een werknemer niet capabel genoeg bevonden – maar is er haast bij of is de functie zo cruciaal dat er geen lacune mag optreden, dan komt een interimmanager in beeld. Bovendien – dat merken we in de gesprekken – de interimmer die ergens binnenkomt, komt vaak in een bedrijf terecht waar bijvoorbeeld bepaalde afdelingen verouderd zijn (niet zozeer de mensen, maar de werkmethoden en aannamen), niet meer helemaal bij de tijd. Of waar projecten versloft zijn geraakt. Of waar de dagelijkse operatie niet meer loopt zoals-ie zou moeten lopen.

Stoffer en blik Peter Beks is interimmer sinds 2001 en meteen na de eerste aanzet een van de mede-organisatoren van De Kameleons. Hij heeft daarmee al ruime ervaring als interimmer. Of het nou sales, trade marketing, een introductie goed naar de markt brengen en of het nou retail of out of home is. “Inmiddels weet ik wel wat ik kan verwachten.

32

FoodPersonality april 2015

32 De kameleons 32

07-04-2015 17:25:45


V.l.n.r.: Gé Lommen (van FoodPersonality), en dan de interimmers zelf, met tussen haakjes de namen van hun bedrijven voor zover zij die gebruiken); Peter van der Woude (FMIE, ‘Fast Moving Interim Executive’), Joost Verhagen (Export Growth Consulting), Peter Beks, Mariek Wilms, Linda Platvoet (Merk Het Verschil), Auke Teunissen (AT Management Services), Dick ten Voorde (Retailmade), Lucien Dechesne (Dechesne Solutions), Bart Heek (Tallum Interimmanagement), André Adolfs (AA Foods), Manon Steenbergen (Vivid Advies) en Arjan Oosterlee (Business Developers).

Je komt bij een bedrijf binnen voor een redelijk omschreven taak, maar gaandeweg blijken er veel meer problemen binnen dat bedrijf te zijn. Als interimmer kun je goed de feilen en zwakheden bespreekbaar maken, je bent immers ‘van buitenaf ’. Van de andere kant, je moet ook oppassen dat je niet als een soort interne saneerder en dus als gevaar wordt gezien, je werkt met je tijdelijke collega’s. Een ander verschijnsel dat ik maar al te goed ken, is dat je meer taken naar je toetrekt dan contractueel is afgesproken. Ik heb het meegemaakt, elk probleem kwam op mijn bureau te liggen en je probeert het je opdrachtgever zoveel mogelijk naar de zin te maken en zaken op te lossen, maar je wordt intussen een soort stoffer en blik waar alles naartoe gaat. Daar moet je voor waken. Maar het illustreert wel hoezeer je soms nodig kunt zijn bij bedrijven. Toen ik jaren geleden voor mezelf begon, had ik niet verwacht dat ik zozeer vliegende kiep zou worden overal.”

Ongelijk speelveld Walter van de Ven (niet aanwezig op de avond waarop de foto is genomen) is een interimmanager die vooral salesfuncties heeft vervuld en vervult. Hij heeft zijn eigen bedrijf, Lakefield. Van de Ven is een van de initiatiefnemers van De Kameleons en hij heeft er ook een uitgesproken

doelstelling bij. “Interimmers kennen elkaar wel, via de wandelgangen vooral. Doordat we deze groep hebben opgericht, kunnen we ervaringen met elkaar delen. Kennis delen, ervaring delen, en zo via deze netwerkgroep elkaars professionaliteit vergroten. Ik kende sommige leden al via die schil van interimmanagers, maar met de vorming van onze netwerkvereniging spreken we elkaar op regelmatige bijeenkomsten. Het wordt gestructureerd.” Arjan Oosterlee, interimmanager met zijn eigen bedrijf Business Developers, is de andere initiatiefnemer van het eerste uur. “Ik ben nu ook al een tijd lang interimmanager. Ik heb daar na verloop van tijd bewust voor gekozen. De bedrijven waar je voor werkt gaan jou niet zomaar de kans geven om je verder te ontwikkelen. Bedrijven willen jou wel graag hebben voor een taak, maar het zijn doorgaans de mensen in vast dienstverband die de kans krijgen om zichzelf verder te professionaliseren en te ontplooien. Iemand in vast dienstverband mag naar een seminar, naar een vervolgopleiding, dat soort extra arbeidsvoorwaarden. Als interimmanager moet je dat allemaal voor eigen rekening nemen. De interimmer krijgt die voorzieningen niet, maar bedrijven verwachten juist wel dat de interimmer ook op de hoogte is van alle laatste ontwikkelingen in welke disciplines dan ook. Zon-

der dat iemand dat wil, ontstaat er een ongelijk speelveld. Doordat we De Kameleons hebben opgericht, creëren we voor onszelf de mogelijkheid om sprekers uit te nodigen, om onderwerpen op de kaart te zetten, om ervoor te zorgen dat we op andere manieren bijblijven. Wat mij betreft vooral in die gebieden waar ik nog meer van wil weten.” Daar komt wat Van de Ven betreft nog dit bij: “Ik hoop dat door de vorming van De Kameleons de interimmer meer een gezicht in de sector krijgt. Nu zijn wij vaak onder de radar aan het werk. We leveren voor een bedrijf een prestatie, maar voor de buitenwereld is dat anoniem. Ik vind dat jammer, ik vind dat eigenlijk ook een ongelijk speelveld. Het gaat mij er ook om dat in deze tijd, waarin steeds meer sprake is van een netwerk van functies en mensen in plaats van allemaal mensen in langdurige loondienst, de interimmanager meer waardering en erkenning krijgt.” Ook FoodPersonality heeft een bijdrage gehad in de totstandkoming van deze netwerkgroep. Officieel is ‘het blad’ lid van De Kameleons. De inhoud van de bijeenkomsten is echter alleen voor publicaties in dit blad bruikbaar voor zover het niet conflicteert met de vertrouwelijkheid van de leden en van de bedrijven waar die leden werkzaam voor zijn. Meer weten: info@dekameleons.com ■

33

FoodPersonality april 2015

32 De kameleons 33

07-04-2015 17:26:02


Bij Evelyn aan tafel

Evelyn Günther van Günther + Van Grinsven en Josceline Bogaers van People Select Search + Interim wisselen elkaar af met interviews.

Deze maand: Evelyn Günther interviewt Joris Snelten, algemeen directeur bij Delta Wines.

studie in Frankrijk ik wel bij hem aan de slag kon. Zo kwam ik in 1996 in het bedrijf terecht. Hij was op zoek naar een opvolger. Ik wilde me nog niet binden, want ik wilde ook de wijnwereld verder ontdekken, Chili, Argentinië... Van Pim kreeg ik de mogelijkheid om twee maanden per jaar naar het buitenland te gaan, om oogst- en vinificatieervaring op te doen. Dat was dus een fantastische kans. Zo ben ik dus bij DGS binnengekomen. In 2002 kon ik mijn eerste aandelen kopen, wéér een fantastische kans. In de jaren daarna heb ik die steeds kunnen uitbreiden. Inmiddels heeft eerst HAL Investments en daarna Nordian, dat voorheen Rabo Capital was, in ons geïnvesteerd . Dat biedt ons enorme expansiemogelijkheden.

Door: Evenlyn Günther Foto’s: Jan Willem Houweling

Jij zit al heel lang in de wijnbranche. Ja, sinds 1991. Het is als drijfzand; als je erdoor gegrepen wordt, kom je er niet meer uit. Met dit verschil: je wílt er ook niet meer uit.

neerd raak, dan ga ik daar ook helemaal in op. En als ik kijk naar wat Apple allemaal gedaan heeft en doet, dan zie ik het wel voor me dat ik daar helemaal voor had kunnen gaan.

Wat is het dat iemand als jij dan geboeid blíjft door wijn? Het is mensenwerk. Het persoonlijke maakt het zo leuk. Het product is een resultaat van de inspanning van de mens en de wispelturige elementen uit de natuur, bodem, wijnplanten, weersgesteldheid, seizoenen. Dat is toch anders dan Coca-Cola. Bij wijn heb je te maken met steeds nieuwe oogsten en nieuwe situaties, nieuwe problemen, nieuwe oplossingen; hoe zorg je ervoor dat jouw privatelabelwijn toch dezelfde prijs en dezelfde stijl kan behouden als de oogst uit het wijngebied kleiner is? Of: welk gebied kan vervangende wijn leveren? Er zijn miljoenen wijnproducenten, de wereld is je werkterrein. Wij maken daar een keuze uit en de wijnen van onze selectie komen vervolgens in de markt.

Hoe ben je in de wijn terecht gekomen? Het komt door mijn vader, althans, grotendeels, want mijn drie zussen en mijn broer zijn toch echt wel iets anders gaan doen, maar goed, mijn vader was kinderarts en een ware wijnliefhebber. We hadden twee wijnkelders, we vierden vakanties in wijngebieden, logeerden in wijnchateaux, ik ben meegenomen naar wijnproeverijen en als bijbaantje vulde ik wijnkistjes bij een grote Gastrovino. Na de Hotelschool met een vervolgwerkstage in de wijnhandel, heb ik in Frankrijk een wijnopleiding gevolgd en voor mezelf een traineeship opgezet. Ik ben van wijngaard naar wijngaard getrokken; nu eens een maand hier en dan weer twee weken daar. Het hele proces, van wijnproductie en wijngaardbeheer tot en met wijn proeven, marketing en export, kwam aan bod. Al die tijd had ik contact met Pim Nolen, van DGS (Delta Wines is de holding van DGS Wijn, Coenecoop Wine Traders en Pallas Wines, red.). Hij zei me dat als ik klaar was met die

Hoe zou jouw leven zijn geweest zonder wijn? Als ik me niet in de wijn had verloren, was ik waarschijnlijk ict’er geworden. Als ik gepassio-

Waarin onderscheiden jullie je ten opzichte van concurrenten? Het grote verschil is dat wij ons volledig op business to business richten. We leveren niet rechtstreeks aan consumenten. Waarom hebben jullie daarvoor gekozen? Omdat wij oordeelden dat we anders onze business-to-businessomzet van meer dan € 100 miljoen op het spel zouden zetten. Hoe kan een fles wijn in de supermarkt voor drie euro worden verkocht? Voor supermarkten zijn dat klantentrekkers. Ook zij verdienen er niet veel op. En vooral Spanje hanteert heel lage prijzen, maar je vraag is terecht, hoe lang kan dat nog duren? Boeren beginnen nu in te zien voor hoe weinig geld ze zo hard moeten werken als de subsidies wegvallen. Pa stopt er misschien niet meer mee, maar zoon heeft gestudeerd en gaat wat anders doen. Dat is gevaarlijk voor de continuïteit, want als wijnstokken eenmaal zijn gerooid, komen ze niet zo snel meer terug. Nu moest er ook wel wat gesaneerd worden, want er waren ook slechtere wijnboeren die door subsidies goedkoper konden produceren dan boeren die wél voor kwaliteit kozen. Maar nu

34

FoodPersonality april 2015

34 Bij Evelyn 34

03-04-2015 12:05:28


is de bodem bereikt, het moet nu weer omhoog gaan. De consumentenprijs aan de onderkant moet omhoog, maar geen enkele supermarkt durft daar het voortouw in te nemen. Wat denk je dat jouw kracht is? Het is altijd goed om jezelf een spiegel voor te houden. In de driehoek van collega’s, klanten en producenten begeef ik mij het liefst. Ik kan beter partijen bij elkaar brengen en connecties zoeken dan managen. Ik ben veel bij klanten in Nederland en bij producenten en in onze vestigingen in Tsjechië en Polen. Voor mij werkt dat het beste. We hebben bijvoorbeeld net een stappenplan voor e-commerce voor onze business tot business moeten maken. Conceptueel weet ik precies wat er moet gebeuren en hoe iedereen zijn deel moet doen. Het is bijna een militaire operatie. Ik denk er graag over na, maar ik krijg geen energie van de uitvoering. Het heeft me veel rust gegeven om dat aan mijn collega over te laten. Hoe is je verhouding tussen werk en privé? Ik heb een vriendin, maar wij hoefden allebei niet zo nodig kinderen. Zij is fotograaf en ze is net als ik ook veel van huis. Momenteel trekt ze twee maanden door Vietnam, want aan dat land heeft ze haar hart verloren. Ze is negentien jaar ouder dan ik en van mij hoeft ze op haar tweeënzestigste niet zo nodig te werken. Financieel hebben we dat ook niet nodig, dus ze kan het zich permitteren om daar lang te zijn. Als we kinderen hadden gehad, had dat niet zo gemakkelijk gekund. En ze moet ook niet op mij wachten tot ik eindelijk eens tijd voor dat soort dingen heb. Ze geniet van haar vrijheid, ze heeft bijvoorbeeld een boek geschreven over Vietnam, met reisverhalen, foto’s en recepten. Vietnam is heel geliefd momenteel, hopelijk wordt het niet te toeristisch, zoals in Thailand. Zou je niet met je werk willen stoppen en met haar meegaan?

Nee, er zijn nog te veel en te leuke dingen om hier te doen. Uiteindelijk gaan we wel stoppen, maar we hebben als management team de ambitie om meerderheidsaandeelhouder te worden. We hebben nu 49% in handen. De volgende stap is dat we over een paar jaar meer aandelen kopen. Dus de komende twintig jaar blijf ik hier werken. Maar wat motiveert jou dan om door te gaan terwijl je naar Vietnam zou kunnen gaan? Een sabbatical zou wel mooi zijn en die zou ik trouwens nog wel kunnen nemen, in overleg met mijn collega’s. Het is wel goed om even helemaal afstand te nemen van je bedrijf. En iedere keer als ik op reis ga, word ik daar wijzer van. Het gaat dan ook om persoonlijke ontwikkeling. Maar om er nu helemaal mee te stoppen: nee. Als je zo’n bedrijf overneemt, weet je dat je voor een lange termijn tekent. En ik doe het allemaal graag, dus waarom zou ik er dan mee stoppen? Ben je privé veel met wijn bezig? Niet overdreven veel, denk ik. Ik ga veel naar festivals, zoals Lowlands, maar ik ga ook gerust op vakantie naar gebieden waar geen wijn wordt geproduceerd. Verder zeil ik graag. Ik heb geen eigen zeilboot, maar mag wel meezeilen. Zijn er in de wijn echte meesters die het beter weten? Hoe harder iemand roept dat hij een wijnmeester is, hoe meer ik daar mijn twijfels over heb. Want hoe meer je van wijn komt te weten, hoe meer je weet dat je nog een heleboel niet weet. Er zijn zo veel veranderingen die je voortdurend moet volgen als je bij wilt blijven. Er zijn wel mensen die in een deelgebied heel

goed zijn, bijvoorbeeld in de chemische kant, de productie of de logistiek. Maar echte wijnmeesters? De een geloof je eerder dan de ander. Professionele wijnjournalisten zoals Ronald de Groot en René van Heusden weten bijvoorbeeld heel goed wat er speelt en om welke landen, producenten en oogstjaren het gaat. Maar dat wil bijvoorbeeld nog niet zeggen dat ze ook goede wijninkopers zouden kunnen zijn. Er hangt altijd iets bijzonders rondom wijn. Heeft Delta ook zo’n aureool? Wij zijn toch meer no nonsense. Onze waarden hebben we ‘sfinx’ genoemd: de s van snelheid, de f van flexibiliteit, de i van innovatie, de n van no nonsense en de x voor de x-factor. De x-factor is dat wat je niet kunt omschrijven, maar wat er wel is. Dat hoort het verschil te maken, waardoor wij voorop lopen en het beter doen dan de rest. Als je het zo bekijkt, zijn wij vooral bijzonder omdat we een duidelijke kanaalkeuze gemaakt hebben door niet aan horeca of aan de consument, maar enkel aan retailers en wijnhandels te verkopen. Hebben jullie wel een eigen wijnbar? Wat zou de functie daarvan zijn? We vinden het belangrijker om een stage bij een wijnproducent of een wijnreis te financieren. Uiteraard hebben wij wel een professionele proefkamer. Overigens zijn we wel de keuken aan het verbouwen. Die gebruiken we bijvoorbeeld bij onze vrijdagmiddagborrels, daar willen we een sfeervoller geheel van maken. Maar dat is voor onze eigen medewerkers. Zij vormen het kapitaal van onze onderneming. We hebben een goed logistiek apparaat en we claimen de mooiste wijnen te hebben, maar zij maken echt het verschil, dus willen we hen graag aan ons binden. Van alle mensen die bij ons werken, zijn er ook twaalf die aandeelhouder zijn. ■

‘De komende twintig jaar blijf ik hier werken’ 35

FoodPersonality april 2015

34 Bij Evelyn 35

03-04-2015 12:05:33


Inlevingsvermogen en ‘datavaardigheid’ Twee sprekers, op de laatste netwerkbijeenkomst van Category & Trade Company. De een over klantanalyse, de ander over begrip van de klant. Door: Gé Lommen Foto’s: Jan Willem Houweling

Voor iedereen die denkt dat shopper marketing een soort wetenschap is: nee. Het is meer een ambacht dan een wetenschap. De klant zal je misschien nooit vertellen wat hij/zij wenst. Omdat hij/zij dat niet eens goed onder woorden kan brengen. Dus zit er als retailer of als fabrikant niks anders op dan voor die shopper of klant bedenken wat zijn of haar echte wens is. En dat is een kwestie van talent, vakmanschap, inlevingsvermogen en, uiteindelijk, de goede uitvoering van die wens in vervulling. Dat zei Ken Hughes, na zijn presentatie op de jaarlijkse netwerkbijeenkomst van Category & Trade Company (het bedrijf is onder meer van Evelyn van Leur, die in dit blad – zie blz. 46 – elke maand shoppermarketingoverwegingen uitlegt na een bezoek van een winkel waar onlangs iets aan veranderd is, deze maand is het trouwens geen winkel, maar HelloFresh). Hughes heeft tal van voorbeelden van mislukkingen en successen, van fabrikanten die een actie bedachten, voor een product dat op de markt kwam. Filmpjes te over, van hoe het niet moet. En van cases die wél meehielpen een product tot een succes te brengen. Bijvoorbeeld ijs bij McDonald’s. Maar vrouwen eten bij McDonald’s geen ijsje, ze vinden eten bij McDonald’s al zonde. Dus moest Mc Donald’s zich op mannen richten. En dus liet McDonald’s een ‘viral’ campagne maken, waarbij mannen een gratis ijsje krijgen. Sterker

nog, ‘het staat al klaar voor je’. Dus opschieten, want het smelt. Zo kreeg de fastfoodgigant heel wat mannen aan het ijsje, om te proberen. Hughes had ook een foto van Hellmann’s-mayonaise: torenhoge display in een supermarkt, met korting. Dat wordt ‘m niet, vindt Hughes. Wat dan wel: ergens bedacht een retailer in de VS een recept dat makkelijk te maken is en dat het gezin aan tafel zal verrassen. ‘Parmesan crusted chicken’, kipfilet met kruimels van oud brood, met daar Hellmann’s onder, parmezaanse kaas eroverheen en dat een tijdje in de oven. Een gerecht dat bedacht werd, in een magazine stond, maar dat toen het erop aankwam ook echt goed in de winkel te vinden was, de kip, de kaas en de mayo. Kijk, zegt Hughes, je kunt wel proberen Hellmann’s te slijten via een display, met korting, maar je kunt ook inspelen op wat die shopper wil: iemand moet vanavond voor het eten zorgen. En die iemand wil best een verrassende maaltijd op tafel zetten en te horen krijgen dat hij/zij iets bijzonders heeft gemaakt. Dan heeft de klant een positief beeld van Hellmann’s en het heeft Unilever toen geen cent korting gekost. De kern van de zaak, wat Hughes betreft: Unilever hielp de shopper in kwestie van een probleem af; wat eten we vanavond? Nog een filmpje. In de Braziliaanse keten Pao de Azucar (‘suikerbrood’ als formulenaam, blijft bijzonder) hebben winkelwagens een display, als

Links Ken Hughes (van zijn eigen bedrijf Glacier Consulting), rechts Graeme Cooksley, directeur van Symphony EYC. Hughes is in de Europese supermarkt- en fmcg-sector een veelgevraagd spreker over ‘de shopper begrijpen’. Hij noemt zich dan ook gedragsanalist van shoppers en consumenten. Cooksley geeft leiding aan Symphony EYC, ict-bedrijf voor retailers op het vlak van klantanalyse.

gids voor de klant en voor zelfscanning, maar er zit nog een andere voorziening op: telkens als de klant in kwestie laten we zeggen een groente scant, zijn op dat display verschillende gerechten/recepten te zien die die klant kan maken en waar die groentesoort onderdeel van is. Pao de Azucar kan zelfs sturen. Wil de keten meer vlees verkopen, dan is er een recept met vlees te zien. Wil de keten meer vis verkopen, dan komt er een recept met vis. Het zijn, aldus Hughes, momenten waarop de klant reclame niet per se als reclame ervaart, maar als hulpbron. Omdat het op het juiste moment is: ‘wie of wat helpt mij mijn wens van een lekkere maaltijd te realiseren?’. Zo had Hughes ook voorbeelden van ‘staying in is the new going out’, in de recessietijd; jongvolwassenen die niet meer uitgaan, maar thuisblijven, met hun vrienden op bezoek. Met snacks, frisdranken etc. Alleen, op de zaterdagmiddag was het in de winkel niet goed voor elkaar; de frisdrank, snacks etc. stonden niet in combinatie met elkaar klaar. De campagne was voor niets. Het zijn wel allemaal voorbeelden van formules met flink wat ruimte, dus het zal in Nederland met zijn kleinere supermarkten niet altijd werken. Formules in het buitenland ook, waar fabrikanten en retailers ‘product placement’ op een andere manier regelen dan hier in Nederland. Bovendien waren gerechten ongekend voor de Nederlandse consument, een ovengerecht met mayo, wat gebeurt er dan met de mayo? Of een lasagne met ketchup van Heinz: lasagne met ketchup? Maar dan nog… Hughes wees op een wobbler in een schap. Kijk, een wobbler. En is de klant dan meteen overtuigd dat hij/zij dat product op die wobbler uit het schap moet pakken? Hughes: “Veel fabrikanten zijn niet verder dan het niveau ‘ik kan de klant laten zien dat mijn merk bestaat, kijk, hier is het’. Maar dat is geen shopper marketing, pushen is niet meedenken met de klant.” Shopper marketing als ambacht, was de boodschap van Hughes; het vergt creativiteit en inlevingsvermogen. De voorgaande spreker had een totaal andere boodschap: ict en marketing zullen bij retailers op termijn steeds meer één afdeling, één team worden. Daarmee verandert ict van een kosten-

36

FoodPersonality april 2015

36 CTC event 36

07-04-2015 14:54:35


Column Van Kippersluis

Het is niet al goud wat blinkt in een mogelijke inkomstenafdeling. Althans, bij bedrijven die data als de oplossing van hun probleem zien. Het was Graeme Cooksley, directeur van Symphony EYC, dat het juist moet hebben van de supermarktketens of andere winkelketens die meer uit hun data willen halen dan nu het geval is. Dus ja, een verwijzing naar eigen handel, maar dat wil nog niet zeggen dat het alleen als sluikreclame kan worden afgedaan. Cooksley beschreef een patroon van verleden naar heden naar mogelijke toekomst voor de retailer. Met de nodige bedreiging en gevaren van vandaag, misschien wel het beste te omschrijven als ‘winkels met veel assortiment en medewerkers (allemaal kosten) concurreren met internet en discounter in een tijd van recessie’, dus dan weet je het wel: problemen Tesco, problemen V&D, van die dingen. En oké, er zaten ook van die clichés bij van het soort van ‘de consument zit aan het stuur’. Cooksley scheert overigens niet alle problemen over één kam. Voor de ene retailer is het kleine aantal meters een probleem, terwijl de ander er te veel van heeft. Voor de ene retailer is het geringe assortiment een probleem, voor de ander het te grote aanbod. Retailproblemen beschrijven bleek een talent van Cooksley: de kosten bij boodschappen bezorgen of ze op een goede stroom op een afhaalpunt krijgen, een te hoog prijsverschil bij convenience of maaltijdoplossingen, waardoor de klant toch maar basale producten koopt. Of een klantenkaart die niets anders meer is dan een veredelde kortingkaart. “Trader Joe heeft nooit een klantenkaart nodig gehad, de klant die trouw is aan Trader Joe, waardeert het aanbod, de winkel en/of de mensen die er werken.” En nu terug naar Cooksleys aanbod: data en ict. Er is een onderzoek ergens gedaan waaruit blijkt dat consumenten het op termijn steeds minder bedreigend vinden dat een supermarktketen aan ‘instore tracking’ doet, met andere woorden, de consument vindt het geen bezwaar als ze elektronisch gevolgd worden. 16% vond het vervelend, en slechts 4% ‘heel vervelend’. Het klinkt als licht aan de horizon, met steeds meer ict-oplossingen zal de retailer de klant steeds beter van dienst kunnen zijn. Waarbij de category manager binnen het bedrijf steeds betere beslissingen zal nemen op grond van conclusies uit data. Die category manager zal dan steeds meer fungeren als de bewaker van de klant, in plaats van de bewaker van de productgroep. Maar dat is niet overmorgen al het geval, aldus Cooksley, die een aardig grafiekje had: van retailers weet 11% wel wat het met big data kan doen, 19% een beetje, 65% is er nog niet klaar voor en 5% zal er nooit toe komen. ■

k wil u graag deelgenoot maken van de

I

Hoe dan ook, de nieuw herrezen phoenix is

laatste ontwikkelingen in Rotterdam,

een ontwerp van Mei Architecten, dat maar

waar ik woon. Popster Madonna heeft

liefst over drie ingangen en een majestueuze

onlangs het grootste penthouse in de

trap beschikt. Burgemeester Aboutaleb heeft

Maasstad gekocht, en het schijnt dat andere

deze McDonald’s geopend, te midden van een

Amerikaanse beroemdheden staan te trap-

spetterende lichtshow. Om met de woorden

pelen om haar voorbeeld te volgen, want

van Rotterdam Promotion te spreken:

Rotterdam is ‘hot’.

‘McDonald’s en de stad Rotterdam hebben

Zo hot, dat McDonald’s heeft besloten om er

hun wensen en ambities op elkaar laten

zijn nieuwste flagshipstore te laten verrij-

aansluiten.’

zen. Een paar weken geleden is het lelijkste

Het in goud en glas opgetrokken fastfoodpa-

gebouwtje van Rotterdam gesloopt – het

leis is een staaltje marketing pur sang van de

‘hamburgerpaviljoentje’ aan de Coolsingel.

enorme keten, die zo graag de armoedigheid

Vervolgens is een spectaculaire gouden en

van zijn cheap food van zich af wil schudden.

glazen phoenix uit zijn as herrezen.

Het volgt de bekende en beproefde Disneyklatergoudformule: ‘make it look like a million

Het oude paviljoentje werd sinds 1970 aan

dollars’ en iedereen slikt het. De bezoekers

McDonald’s gegund, destijds een van de eer-

stromen toe.

ste Mac’s in Nederland. Maar tijden verande-

Maar het was geen onzin wat er in die nota

ren: de gemeente wil eigenlijk alle verkoop-

stond. Want is het wenselijk om in een stad

kiosken aan de Coolsingel weg hebben. Het

waar één op de drie kinderen een tekort heeft

is de bedoeling om de Coolsingel opnieuw

aan vitamine D, een fastfoodpaleis te laten ver-

om te vormen tot stadsboulevard met allure,

rijzen waar gegarandeerd nog meer euroknal-

zodat de rijke, historische omgeving weer

lers verhandeld zullen worden?

zichtbaar wordt. Het oude beursgebouw, het

En is er werkelijk behoefte aan een flagship-

monumentale postkantoor en het prachtige

store als er binnen een straal van 1.000 meter

Jugendstil-hotel Atlanta moeten weer in hun

toch al zo’n zeven Mac’s te vinden zijn? Het valt

grandeur op de voorgrond treden. Vandaar

voor de terugtrekkende overheid niet mee om

dat ook de hamburgerkiosk moest wijken,

de weegschaal in balans te houden, maar nu

want deze belemmerde het uitzicht op het

lijkt deze door te slaan onder het gewicht van

oude postkantoor.

de grote corporate en het grote geld.

In het ‘programma van eisen Coolsingel’ uit

Verstandig is het niet; als de geschiedenis

2011 wordt uitgebreid ingegaan op de be-

iets onomstotelijk bewezen heeft, is dat het

kende kiosk. We lezen: “Horeca die zich richt

zwakke leiders zijn die het gouden kalf aanbid-

op snelle consumptie is niet langer gewenst.

den.

Prijsvechters en filiaalbedrijven die al op vele plekken in de stad aanwezig zijn horen niet op de Coolsingel thuis. Kiosken en andere obstakels werpen barrières op.” De ambtelijke nota is volstrekt helder: “In de loop der jaren zullen de meeste kiosken verdwijnen, de manier waarop zal afhankelijk zijn van de situatie.” Toen bleek echter dat de erfpacht uit 1970 van de hamburgergigant nog tot 2044 zou doorlopen…Daarop is de gemeente gezwicht: had ze geen zin om een (langdurig?) conflict met McDonald’s aan te gaan? Of is het nog platter: de inkomsten uit pacht prevaleerden boven een stadsboulevard met vooroorlogse grandeur?

‘Is het wenselijk om in een stad waar één op de drie kinderen een tekort heeft aan vitamine D, een fastfoodpaleis te laten verrijzen waar nog meer euroknallers verhandeld zullen worden?’

Martin van Kippersluis is ondernemer van ‘Supermarkt Kippersluis’ in Amersfoort.

37

FoodPersonality april 2015

36 CTC event 37

07-04-2015 14:54:09


Boodschappen doen 3.0 In ‘Werk aan de winkel 3.0’ gaat marketingadviseur Paul Moers (ex-AH) in op de vraag hoe retailers de toekomst overleven. “Retailers hebben geen kostenprobleem, maar een opbrengstenprobleem.” Door: Marieke Venbrux

“Albert Heijn was een geweldig succes in Nederland, maar begint nu aan alle kanten te kraken. Door de grootte van de organisatie zijn de flexibiliteit en het ondernemerschap wat meer op de achtergrond geraakt. Albert Heijn probeert het bedrijf steeds meer rationeel aan te sturen. Dat stuit met name bij de franchisenemers op weerstand. Het bedrijf investeert veel geld om medewerkers beter te informeren en te enthousiasmeren. Het behoud van het marktaandeel (34%) in 2014 is echter ten koste gegaan van de winst. De afgelopen anderhalf tot twee jaar is belangrijk terrein verloren en werd duidelijk dat het concern moeite heeft met de positionering in de markt. Dit heeft geleid tot het besluit om directievoorzitter Sander van der Laan te vervangen door Wouter Kolk.” Aldus merkstrateeg Paul Moers, in zijn vorige maand verschenen boek ‘Werk aan de winkel 3.0; hoe overleef ik als retailer de toekomst’. Of Moers – die in het verleden zelf bij AH werkte; hij stond mee aan de wieg van de panklare en verse kanten-klaarmaaltijden bij AH – deze informatie uit AH-bron heeft of hier slechts een ‘eigen’ logische verklaring geeft voor het vertrek van Van der Laan, laat hij in het midden. Moers gebruikt de ‘Van der Laan-case’ dan ook vooral ter illustratie van het feit dat retailers nogal eens moeite hebben om de organisatie op één lijn te krijgen. Funest, aldus Moers, omdat het hen belemmert om heldere keuzes te maken en ‘een zekere toekomst’ uit te stippelen. Jumbo heeft die ‘steun in de organisatie’ stukken beter voor de bakker, vindt Moers. Hoewel de formule snel groeit, weet het toch het personeel en de ondernemers te betrekken bij de gekozen manier van opereren. “Neem Jumbo.com, dat eind vorig jaar pas werd geïntroduceerd na overeenstemming met de franchisenemers over verdeling van de inkomsten, met de click- en collectstrategie van pick-uppoints in de winkels.” Daar heeft Moers een punt. Maar we horen hem niet over de moeite die het Jumbo kost om de laatste C1000-vestigingen om te bouwen naar Jumbo, vanwege de weerstand die het van de toekomstige Jumbo-franchisenemers ondervindt. “Als je je winkel wilt behouden, moet dat tegen Jumbo’s voorwaarden. Teken je daarvoor, dan weet je dat je de komende tien jaar geen stuiver verdient aan je winkel. Het enige alternatief, de winkel verkopen, kan alleen als je akkoord gaat

met een krankzinnig laag aanbod van Jumbo. Andere opties zijn er gewoon niet”, aldus een C1000-ondernemer/toekomstige Jumbo-franchisers begin dit jaar in een artikel in Het Financieele Dagblad. Ook de bedrijfscultuur van Jumbo zou sommige ondernemers niet aanstaan. “Het is knijpen, knijpen, knijpen, en dan vooral aan de kant van de franchisenemers, het personeel en de leveranciers.” Maar wellicht lag het boek van Moers op dat moment al bij de drukker. ‘Werk aan de winkel 3.0’ gaat niet alléén maar over Jumbo versus Albert Heijn, maar vooral over de vraag hoe de detailhandel overeind blijft in een tijd van afvlakkende bevolkingsgroei, vergrijzing, verstedelijking, een afnemende middenklasse en grotere inkomensverschillen, digitalisering en een consument die de hand nog steeds op de knip houdt, kritischer wordt en zich beter en langduriger oriënteert. Een van de voorwaarden om toekomstbestendig te zijn, is: heldere keuzes maken (en die keuzes daadwerkelijk uitvoeren), iets wat lastiger is dan vaak wordt gedacht, aldus Moers. Heldere keuzes maken vereist niet alleen eenheid in de organisatie, maar ook ‘lef hebben’: neem het topmanagement van de Bijenkorf dat besloot vijf van de twaalf vestigingen te sluiten, terwijl de meeste filialen goed liepen.

Paradox: Ikea en Jumbo Retailers moeten daarnaast leren denken en

handelen buiten de gevestigde kaders, zeker nu die retail steeds meer wordt gedomineerd door paradoxen: bedrijven doen iets wat niet voor mogelijk werd gehouden en wat ingaat tegen gevestigde strategische principes. Ikea is de bekende grondlegger van dit principe: het biedt hoogwaardig design tegen een uiterst scherpe prijs, iets wat voorheen volstrekt onmogelijk leek. Toch heeft het dit kunnen doen door anders naar zijn businessketen te kijken en nieuwe mogelijkheden uit te proberen. H&M en Primark zijn andere voorbeelden. Mooie paradoxen binnen food vindt Moers Mymuesli – een Duitse onlinefoodretailer waar consumenten hun ideale muesli kunnen samenstellen uit tachtig ingrediënten –, Negozio Leggero – een Italiaanse winkelketen die voedings-, huishoudelijke en verzorgingsproducten verpakkingsvrij verkoopt, zoals in ons land Bag&Buy dat wil gaan doen – de Markthal in Rotterdam, en ja, wederom, Jumbo, dat in 1996 als eerste supermarkt in ons land een enorm aanbod tegen de laagste prijs wist aan te bieden. Een retailer hoeft niet de hele formule op de schop te gooien, het kan ook formule-onderdelen als paradox gebruiken. Moers schroomt hier niet om zichzelf impliciet een pluim te geven: als voorbeeld noemt hij Albert Heijn, ‘dat met lef een paradox in de categorie panklare groente heeft geïntroduceerd’. Zoals gezegd was Moers destijds zelf betrokken bij de ontwikkeling en introductie van die panklare verse groente, dus over lef hebben gesproken... Of moeten we dit gebrek aan valse bescheidenheid juist prijzen? Daar is ook wat voor te zeggen. Hoe dan ook, volgens Moers ‘siert het de toenmalige directie van Albert Heijn dat ze deze grote stap – het op de markt brengen van gewassen, panklare porties in zakjes – hebben durven nemen’. “Het was riskant en kapitaalintensief, omdat in de winkels kostbare koeling moest worden aangelegd. (...) Consumenten zijn tot op de dag van vandaag blij met deze paradox.” Waar, maar tegelijkertijd is er ook een groeiende kritiek op voorverpakte en -gehakte groenten, vooral van ‘kritische foodies’ die een hang hebben naar ambachtelijke, ‘echte’, en transparante producten en wars zijn van verpakkingen.

‘Fysieke winkel noodzaak’ Dan is er nog ‘beleving’, waar retailers en dus ook supermarkten volgens Moers nu écht eens

38

FoodPersonality april 2015

38 boek Moers 38

03-04-2015 12:06:02


iets mee moeten. Al het online-gewinkel ten spijt, consumenten kunnen niet zonder fysieke winkels. “Niet voor niets wil Amazon, althans, zo gaan de geruchten, met zijn onlinefoodwinkel Prime Pantry ook offline een keten van foodspeciaalzaken openen om de concurrentie met supermarkten aan te gaan.” Uit recent Amerikaans onderzoek blijkt volgens Moers dat bijna 90% van de Amerikaanse burgers eerst in een fysieke winkel komen alvorens het product te kopen. “We hebben te maken met kritische consumenten die op alle mogelijke manieren hun tijd op een prettige manier willen besteden. Winkels en winkelcentra zijn te lang statisch geweest, terwijl consumenten een dynamisch aanbod vragen. Het antwoord daarop is het bieden van ultieme beleving. Winkels moeten verwondering opwekken. We moeten ervoor zorgen dat ze aantrekkelijker worden dan ooit en dat mensen er langer willen verblijven.”

Disney-supermarkt Een extreem voorbeeld hiervan dat Moers in zijn boek aanhaalt, is de Amerikaanse formule Lowes Foods, die zo’n 100 winkels heeft in Virginia en Carolina. Lowes Foods gooide begin vorig jaar het roer drastisch om. Het bedrijf huurde schrijvers van Walt Disney in om een concept met de nadruk op echte zintuiglijke ervaring te ontwikkelen. Moers: “De eerste winkel die deze transformatie heeft ondergaan, is gevestigd in Clemmons, North Carolina. Aan de buitenkant heeft de winkel iets weg van een plantenkas, binnenin komt de shopper terecht in een omgeving die het midden houdt tussen een boerenmarkt en een pretpark. Elke keer als er een gegaarde kip uit de oven komt, is dat voor medewerkers een teken om een ‘chicken dance’ uit te voeren. Soms komt er zelfs een heuse kipmascotte meedoen. De afdeling waar worsten worden verkocht, is omgetoverd in een soort worstenlaboratorium waar een vreemde worstenprofessor de zaak leidt. Te midden van stoomovens legt hij uit hoe je het beste een worst kunt bereiden. Op de afdeling brood en banket kunnen kinderen verjaardagskaarsjes op een vierkante feesttaart uitblazen. Op de afdeling groente en fruit snijden medewerkers op een ludieke manier verse producten. Hoe deze Walt Disneymethode verder zal uitpakken, is vooralsnog de vraag.” Voor Nederlandse begrippen gaat dit misschien wat ver, beaamt Moers, maar er zijn duidelijke belevingslessen uit te trekken: “Lowes Foods heeft in 2014 zijn 60-jarig bestaan gevierd met positieve resultaten in de testwinkel. Het volume in het winkelmandje is gegroeid met 7% en het transactievolume met 3%” Elementen die bij beleving een belangrijke rol spelen: licht (“licht heeft directe invloed op de omzet, maar er wordt onvoldoende over nagedacht”), ruimte (“stapelen en proppen heeft geen zin meer en wekt eerder irritatie dan dat het uitnodigt om te kopen, al is Kruidvat weer de uitzondering die de regel bevestigt”), geluid, materiaal, toegankelijkheid, gastheerschap (“dit is

in veel winkels grotendeels verdwenen, onbegrijpelijk, want een klant wil welkom geheten worden”), dienstbaar zijn, sfeer, emotie, spanning. Brandtrust heeft volgens Moers aangetoond dat 8 van de 10 retailers denken een goede winkelbeleving te bieden, terwijl slechts 8% van de klanten het daarmee eens is. Oracle heeft op basis van interviews met 1300 managers uit 18 landen uitgerekend dat negatieve ervaringen van klanten de bedrijven 18% van de jaaromzet kosten. Hoe is het mogelijk, aldus Moers. “Bedrijven hebben de mond vol van dienstbaarheid en klantenservice, maar ze brengen het maar matig in de praktijk.” Zeker nu internet belangrijker wordt, is ‘dienstbaarheid’ een noodzaak. “Waarom zou je een slechte ervaring in een winkel accepteren? Zo word je meteen al richting internetaankopen gestuurd.” Met het oog op internet, is een ‘crosschannelaanpak’, gericht op een goede samenwerking en afstemming tussen de verschillende koop-, communicatie- en distributiekanalen van een retailer, onontkoombaar. Daaraan ontbreekt het bij veel bedrijven nog, weet Moers. Zelfs bij een succesvolle speler als H&M. “Iets online kopen bij H&M kan prima, wil je dit naar de winkel terugbrengen dan krijg je niet je geld terug, maar een tegoedbon. Stuur je het artikel per post terug, dan krijg je je geld wel retour. Kinderziektes die snel uit het systeem moeten worden gehaald.”

Snelheid: AH België Nog een voorwaarde om als retailer overeind te blijven in het snel veranderende retaillandschap: snelheid. Ofwel, maak slagkracht en snel reageren op de concurrentie tot prioriteit. Moers noemt als voorbeeld Albert Heijn in België. Er ontstond grote ophef over de prijsstelling toen AH de Belgische markt betrad. “De Belgische supermarkten waren gewend aan veel hogere prijzen en reageerden aanvankelijk niet. Maar wanneer AH nu een winkel in België opent, leidt dat bij nabijgelegen supermarkten tot een prijsverlaging van gemiddeld 2%. Veel klanten stappen over naar Albert Heijn, dat nu al 25 winkels heeft en dat aantal wil verdubbelen. Belgische consumenten kunnen sinds 1 januari 2015 ook online boodschappen bestellen bij Albert Heijn en gebruik maken van ‘Mijn Bonuskaart’. Analisten voorspellen dat Colruyt en Albert Heijn de slag om de consument zullen winnen ten koste van Delhaize en Carrefour.” Tegelijkertijd is snelheid niet altijd voorwaarde voor succes, benadrukt Moers. Neem wederom AH, maar dan de thuisbezorgservice van de formule. Die bestaat al lange tijd, maar heeft ook lange tijd geen geld in het laatje heeft gebracht. Inmiddels lijkt dat anders. “Ahold heeft de afgelopen 25 jaar fors geïnvesteerd om koploper te worden met thuisbezorging. AH.nl is eind 2014 uitgebreid naar het noorden en het zuiden van het land. Een deel van de online-omzet is extra, omdat klanten het voordeel van thuisbezorging waarderen door minimaal 50 euro te besteden. Circa 2,5% van de Nederlandse huishoudens

maakt nu gebruik van thuisbezorging. In 2020 moet dat ongeveer 7% zijn. De voorsprong betaalt zich uit in een supermarktwereld waar verdringing aan de orde van de dag is. Ahold investeert tussen 2015 en 2017 60 miljoen euro extra in de totale onlineactiviteiten.” Moers gaat tot slot nog in op een aantal digitale en technologische ontwikkelingen die de komende jaren belangrijk zullen worden en geeft hiervan enkele voorbeelden. Neem de proef van AH om met behulp van de Bonuskaart het boodschappenmandje op AH.nl al voor 80 tot 90% te laten invullen. “Zo komt als het ware de oude kruidenier die de klanten herkent, weer terug.” Of neem de winkelwagens met tablets van het Britse The Co-operative. Terwijl klanten boodschappen doen, kunnen ze op de tablet hun mening geven over het assortiment en het serviceniveau van de winkel; ook krijgen ze vragen over maatschappelijk verantwoord ondernemen en biologisch voedsel. “Een prachtige manier om razendsnel feedback van klanten te krijgen en hun tevredenheid te vergroten.” Neem ook het begrip ‘social discount’, van de Zwitserse supermarktdiscounter Denner. Denner zet wekelijks drie artikelen op de site. “Hoe meer mensen op deze producten klikken, hoe lager de prijs – al zit er wel een bodem aan die door Denner wordt bepaald. De week erop zijn de drie artikelen beschikbaar tegen de prijs die de consumenten zelf online hebben gekozen.” Sinds kort doet Hema iets soortgelijks. Het kondigde een paar weken terug een grootschalige campagne aan, waarbij het klanten gaat vragen wat zij beschouwen als ‘meest onmisbare’ producten. Hema zal de prijs van deze producten (enkele honderden) verlagen; zo hebben klanten zelf invloed op de prijsverlagingen.

Kopen of kijken? Terug naar ‘Werk aan de winkel 3.0.’ Kopen, of laten staan in de (digitale) boekhandel? Het boek brengt geen schokkende nieuwe feiten aan het licht, wel zet Moers alle nieuwe ontwikkelingen met bijbehorende valkuilen en kansen voor retailers uitgebreid op een rijtje en illustreert hij aan de hand van concrete voorbeelden (en daarmee kun je het eens of oneens zijn) en casussen welke retailers goed bezig zijn of juist niet, en waarom. Hij doet dat op een positieve en optimistische manier en door retailers praktische handvatten te bieden. In een tijd dat de kranten vol staan van berichten over V&D en collega’s die op sterven na dood zijn, leegstand in de binnenstad en internettende consumenten, is dergelijk realistisch optimistisme ook wel eens lekker. ■

39

FoodPersonality april 2015

38 boek Moers 39

03-04-2015 12:06:02


DEZE MAAND

L DL info Lidl houdt de gemoederen in de sector bezig. Lage prijzen, een uitgekiend assortiment en bijzondere initiatieven zorgen voor een groeiende klantenkring en een stijgend marktaandeel. Vandaar dat we de prijzen en het assortiment van Lidl maandelijks onder de loep nemen.

We vergeleken het reguliere assortiment van week 12 (medio maart) met dat van week 8 (medio februari). Er zijn in deze periode precies evenveel prijsverhogingen (27) als prijsverlagingen (27) geconstateerd. Prijsverhogingen zien we voornamelijk bij koffie, olie en vetten, verse salades, maar ook bij voorgebakken frites en gekookte aardappelen. Prijsverlagingen zien we voornamelijk in vleeswaren en diepvriesproducten. In het reguliere assortiment zijn er eigenlijk weinig grote veranderingen deze periode. Wel uiter-

aard in het seizoensassortiment vanwege Pasen. In het basisassortiment zijn er net iets meer introducties (17) dan saneringen (11). Opvallend is wel dat er nu verse zalmfilet en kabeljauwfilet verkrijgbaar is. Top-5 prijsverhogingen 1. Olijfolie culinair, fles 1 liter 2. Witte wijn Rheinhessen Lieblich, fles 750 ml. 3. Witte wijn Kabinett, fles 750 ml. 4. Ontbijtspek, pak 200 gram 5. Zalmfilet, blik 190 gram

+20% +19% +16% +16%

Top-5 prijsverlagingen 1. Scholfilet, diepvries zak 500 gram 2. Braadhaantje, diepvries 3. Ardenner boterhamworst, pak 200 gram 4. Palingworst, pak 200 gram 5. Tampons, doos 80 stuks

-20% -15% -12% -12% -11%

+27%

Wat verder opvalt… Het seizoensassortiment uiteraard. Let wel, het thema is niet specifiek Pasen, maar ‘‘n Lekkere Lente’. Onder dit thema pakt Lidl weer volop uit met Delicieux. In de media is er in de aanloop naar Pasen nauwelijks aan te ontkomen. In de winkels zelf zet Lidl het speciale assortiment ook pontificaal op displays in de gangpaden. ■

De informatie in deze rubriek is afkomstig van Pricing Experts

DE PROMOKOPER De promotiedruk is hoog. Er woedt een strijd om de actieklant… Hoog tijd voor ‘De promokoper’, een rubriek over de ins en outs van promoties en hun kopers, op basis van gegevens van onderzoeksbureau GfK. Terwijl de totale promotiedruk in 2014 daalde naar 17,3% (ten opzichte van 19,3% een jaar eerder), wordt een steeds groter wordend deel van de promotie-omzet gerealiseerd met multibuy promoties (2+1, 1+1, 2+2). Dit aandeel is maar liefst met 17% gestegen ten opzichte van een jaar geleden (MAT Q4 2014 versus MAT Q4 2013). Het grootste deel van de actieomzet (54%) wordt echter nog steeds gerealiseerd met ‘single priceoff ’-promoties. Met name ouderen verkiezen verhoudingsgewijs de ‘singles’ boven de ‘multi’s’. Gek genoeg zijn multibuys zowel bij gezinnen met

kinderen als bij gezinnen zonder kinderen even populair, al vormen ze ook onder deze groepen met 47% nog niet het grootste deel van wat er in actie wordt gekocht.

De promoties zijn door GfK gemeten binnen de top-12 supermarkten.

40

FoodPersonality april 2015

40 lidl 40

07-04-2015 17:12:38


Column Anneke Ammerlaan

IRI: Nederland is buitenbeentje in Europa Hoewel de Nederlandse economie duidelijke tekenen van herstel laat zien, blijven de bestedingen in supermarkten ver achter bij die in de ons omringende landen. In termen van volume doen we het zelfs maar net iets beter dan de Grieken, zo blijkt uit IRI’s jongste Topline Report. De Nederlandse economie groeide in het vierde kwartaal van 2014 met een half procent. De consumptie van huishoudens nam in die periode met 0,4% toe (bij een inflatie die over heel 2014 op een procent uitkwam). Het gaat dus voorzichtig beter nu ook de arbeidsmarkt wat aantrekt, aldus IRI in zijn meest recente Topline Report. Maar dat alles vertaalt zich nog niet in hogere bestedingen in de supermarkten. IRI wijst daarbij op een extreem laag consumentenvertrouwen in ons land, zeker in Europees perspectief. In het vierde kwartaal stegen de bestedingen in de foodcategorieën van supermarkten weliswaar met 1%, maar daalde het volume met 2,2%. De groei was dan ook te danken aan gestegen prijzen. In de non-foodcategorieën (drogmetica, diervoeding etc.) was de situatie ronduit dramatisch; de omzet daalde met 4,9% bij een volumedaling van 4,6%. In vergelijking met omliggende landen als Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië springt de situatie in Nederland er in negatieve zin uit. Zo is alleen in Griekenland de volume-ontwikkeling slechter, al scheelt het niet eens zo veel. Nederland valt ook in een ander opzicht op: de promotiedruk. Tegen de Europese trend in is die in Nederland in 2014 gedaald (zie ook De Promokoper), terwijl die in de meeste landen juist steeg. Volgens IRI lag de promotiedruk in de foodcategorieën in het laatste kwartaal van vorig jaar op 21,3% en in de non-foodcategorieën op 25,7%. ■

Het nieuwe A-merk? Niche! elkens wanneer ik in de supermarkt

T

En dan is er nog – en dat is misschien wel

kom, word ik weer verrast door de

het belangrijkste – het sentiment bij de

metamorfose in het ‘droge’ schap.

consument, laat ik het maar ‘de jonge,

Nieuwe producten, maar vooral ook

toonaangevende consument’ noemen. Die

nieuwe merken. Het opvallendste vind ik

kiest steeds minder grote merken en steeds

het schap met oosterse artikelen. Waar

meer kleine merken. Dat heeft weer te

ooit het geel van Conimex overheerste

maken met de veelomvattende ‘individu-

en het merk daarmee leidend was in de

aliteitstrend’. En dat betekent vooral ook

categorie en dat schap, is dat nu gewoon

jezelf onderscheiden van de massa. En met

één merk tussen de vele nieuwe – min of

simpelweg een ‘nichemerk’ in je mandje

meer – authentieke merken. Eet je oosters,

leggen – ze gebruiken ook geen winkelwa-

dan is Conimex bijna de laatste optie,

gen meer voor hun boodschappen – laat je

waar het vroeger de eerste was. Hetzelfde

de andere klanten in de winkel zien dat je

zie ik gebeuren in het rijstschap, of beter

‘anders’ bent. Supermarkten beginnen dat

gezegd, het ‘granen- en rijstschap’, want

te begrijpen en in trendy schappen krijgt de

granen hebben daar een belangrijke plaats

niche al de voorkeur boven het gevestigde

ingenomen.

merk.

Het kruidenschap is ook zo’n schap waar ik

In de huidige ontwikkeling is ‘niche’ het

iedere keer weer even naar kijk. Daar is ook

nieuwe A-merk. Voor veel producten die

iedere keer weer iets aan de hand. En het

ooit als A-merk werden gezien, dreigt nu

theeschap. Daar zoeken supermarkten met

een soort B-status. Zijn er geen kansen

nieuwe ‘trendy’ merken onderscheid in.

meer? Wel degelijk, maar dat vraagt veel

Niet zo vreemd overigens dat er in deze

snellere ontwikkelingstrajecten, meer durf

categorieën veel gebeurt, want hier liggen

en vooral weg uit de ‘comfort zone’. Geld is

de huidige trends. Zo kun je ook zien wat

makkelijk, maar niet het belangrijkste. Het

‘uit’ is. Dat zijn de schappen waar weinig tot

gaat om daadwerkelijk engagement en

niets gebeurt. Het soepschap bijvoorbeeld.

creativiteit. Dat hebben de start-ups wel

Daar zie je nog bijna uitsluitend de traditi-

bewezen.

onele merken én de traditionele smaken.

Intussen wordt boodschappen doen steeds

Of neem het Italiaanse schap, dat staat ook

meer winkelen. Uiteindelijk zijn er maar een

min of meer stil. Of eentje die echt erg is: de

paar producten die in mijn mandje – nee,

brood- en snacksalades.

inderdaad, geen winkelwagen – terechtko-

Staan de ontwikkelingen in deze categorie-

men. Ik kom in ieder geval weer met steeds

en nu stil? Nee, totaal niet, maar de richting

meer plezier in de supermarkt. ■

waarin ze zich gaan ontwikkelen is radicaal anders, maar niet minder leuk en spannend. De fabrikanten van de grote merken zien deze veranderingen heus wel. Vaak alleen al door de stagnatie in de omzet. Erop inspelen is iets anders. Niet dat ze niet willen, maar de beslissingsprocessen bij grote merkartikelfabrikanten zijn meestal zo taai, dat radicale assortimentsveranderingen vaak al vóór die tijd zijn gesneuveld.

‘In trendy schappen krijgt de niche al de voorkeur boven het gevestigde merk’

Anneke Ammerlaan, trendonderzoekster voor voeding en consumentenwensen, beoordeelt de branche op het evenwicht tussen goede smaak en commercie. E-mail: info@ammerlaanfood.nl

41

FoodPersonality april 2015

40 lidl 41

07-04-2015 17:12:55


Een reeks foodformules uit Duitsland, met beelden van Erik Hemmes. Deze maand: Frischeparadies. Door: Gé Lommen Foto’s: Erik Hemmes

De presentatie van het fruit doet, net als de buitenkant van de winkel, niet meteen aan een top-van-demarktformule denken. Het meubel oogt weliswaar netjes, maar de verschillende fruitsoorten liggen toch nog altijd doodgewoon in de dozen waarin ze zijn aangeleverd. Ertegenover: stevige koekenpannen in de reclame. Hemmes: “Grappig om te zien hoe de bananen zich over minstens drie meter uitstrekken via een hangpresentatie boven het eiland.”

FOOD RETAIL IN DUITSLAND:

Frischeparadies Deze maand de derde in de reeks Duitse formules met beelden en commentaar van Erik Hemmes, van Erik Hemmes\Trade Marketing Services. Hemmes was een tijd terug in Duitsland, met name in Berlijn en bezocht er onder meer een filiaal van Frischeparadies. Tja, waarom zouden we van Frischeparadies meer moeten weten? Het is een kleine speler in de Duitse markt, het heeft slechts zeven vestigingen, de jaaromzet is ‘maar’ ongeveer € 180 miljoen en het is een formule die met Sligro, Hanos en Makro vergelijkbaar is, dus eerst en

vooral bedoeld voor horeca-afnemers en pas op de tweede plaats voor particulieren. Het is in 1994 in Frankfurt begonnen, maar het heeft wel al een andere voorgeschiedenis. Voordat het tot Frischeparadies (‘versparadijs’) werd omgebouwd, heette het Edelfisch. Het was een visaanbieder voor de plaatselijke horeca. Ooit is besloten het visaanbod voor horeca uit te breiden tot een volledig aanbod eten en drinken, zowel voor horeca als voor de particulier die de hoge prijs geen criterium vindt om het beste eten te laten liggen.

Frischeparadies oogt van buiten niet zo bijzonder, ook niet deze in Berlijn Prenslauerberg, die in elk geval niet oud is. Ook de winkelwagentjes laten de klant niet meteen zien dat je een formule met een topaanbod eten en drinken voor horecaklanten en particulieren betreedt. Hemmes: “Maar je kon het wel zien aan ‘het hogere segment’ Audi’s, BMW’s en Mercedesen op de parkeerplaats.” Frischeparadies is vergelijkbaar met Sligro en Makro, maar eerder nog met Hanos of de leden van VHC. De gelijkenis met Makro is dat het zowel voor de professionele horeca-afnemer bestemd is als voor de particulier (hoe dat geregeld is: het zal ook wel met een inschrijving in de ‘Handelskammer’ te maken hebben). Op een ander vlak verschilt het juist zeer met horecagroothandels in ons land: het aanbod van Frischeparadies is beperkt; 5.000 tot 10.000 sku’s, afhankelijk van de omvang van de vestigingen. 42

FoodPersonality april 2015

42 hemmes 42

03-04-2015 12:07:01


Een paar stellingen verderop begint de ware aard van Frischeparadies min of meer door te dringen. Hemmes: “Verschillende uien in verschillende mandjes, mooi gepresenteerd. We zien hier nu ook dat de hoge ruimte stijlvol ingericht is.”

Vis op ijs, met daarbij een mooie achterwand in Delfts blauw. Dit is de mooiste versafdeling van Frischeparadies. Maar dat is niet zo vreemd: voordat Frischeparadies in zijn huidige vorm bestond, heette de maatschappij Edelfisch en was het vooral een leverancier van vis voor de horeca. De verandering van Edelfisch naar Frischeparadies: de horeca-afnemer zou na verloop van tijd toch te veel overstappen op one-stop-shopping en dan val je als aanbieder van alleen vis buiten de boot.

In Duitsland is de markt voor champagne groter, niet alleen omdat het land meer inwoners heeft. De Duitse consument grijpt eerder een gelegenheid aan om champagne te drinken. Hemmes: “Frischeparadies presenteert ook champagne in de actie, in dozen en op wijnvaten. Wat een sfeer.”

Frischeparadies heeft inmiddels vestigingen in Frankfurt, Keulen, Stuttgart, Hamburg, München, Essen en twee in Berlijn. En sinds enkele jaren ook in Oostenrijk, in Wenen en Innsbruck. In die laatste stad heet het nog ‘Fruchthof ’, omdat het een overname is. De zb-groothandel heeft een beperkt assortiment: afhankelijk van de filiaalomvang 5.000 tot 10.000 sku’s. Maar het gekke is; het is voor zover we konden nagaan zo’n beetje de enige zb-groothandelsformule die landelijk is, bijna alle soortgelijke formules opereren meer regionaal en vaak zijn zij ook onderdeel van een grote retailorganisatie, zoals de regionale Edekaretailorganisaties. Frischeparadies daarentegen heeft een andere positie; alleen gevestigd in grote steden. En: alleen voor degene die zoals gezegd absolute gastronomische kwaliteit zoekt. Geen frikandellen of kroketten in een diepvriesdoos. Bijvoorbeeld: de vis. Waar rechtsvoorganger Edelfisch al in uitblonk. Het merendeel van het visaanbod wordt door een groep Bretonse vissers gevangen. De beste vis die die vissers aan de haak hebben geslagen, is voor Frischeparadies bestemd. Die gaat in speciale verpakkingen zo snel mogelijk aan land en dan met het vliegtuig naar Frischeparadies, naar de

43

FoodPersonality april 2015

42 hemmes 43

03-04-2015 12:07:04


Ook in gedistilleerd is het aanbod bijzonder. Grappa voor € 96,-. Hoho, dan hebben we het wel over de ‘cru monovitigno’ van het familiebedrijf Nonino. Grappakenners schijnen dan begripvol te knikken.

Bij het opschrift ‘melk’ op de koof van de koelwand zie je vooral níet gewone pakken melk, maar wel zuivel in allerlei maten en soorten. En ook geen toetjes die kant-en-klaar zijn. Daar doet een kok natuurlijk niet aan…

afzonderlijke filialen, waar het binnen 24 uur op ijs ligt. Van wie is Frischeparadies? Ja, dat is wellicht nog opmerkelijker: van de ‘Oetker Gruppe’. Van Dr. Oetker? Precies. Oetker Gruppe is vooral bekend van de bakwaren (voor cake, koek, taart, desserts), pizza’s et cetera, het aanbod dat wij vanuit onze branche in de supermarkt kennen. Maar het Hamburgse familiebedrijf omvat veel meer dan alleen bakproducten (o ja, we vergaten de zuivel nog). De familie Oetker kunnen we gerust een levensmiddelendynastie noemen. Het concern heeft een jaaromzet van ongeveer € 11 miljard. Het grootste deel daarvan omvat de productie en marketing van die bakwaren en pizza’s, maar daarnaast omvat Oetker Gruppe bijvoorbeeld de Radeberger Gruppe. Dat is allereerst bier van brouwer Radeberger, uit het gelijknamige stadje ten oosten van Dresden. Het omvat ook de verkoop van wijn en gedistilleerd, in de vorm van dochter Henkell & Co. En dan omvat het verder

Hier wordt de sfeer opeens anders. Te midden van het enorme aanbod wijn twee soorten zitjes, tafels met stoelen en kleinere, hogere tafels met barkrukken. Hemmes: “Ik was er rond een uur of zeven ’s avonds, dan is ‘de bistro’, zoals het heet, dicht. Maar inderdaad, je kunt er wijn proeven en tot aan een zeker tijdstip eten, vooral lunchen, neem ik aan. Als een Frischeparadies een bistro heeft, vermeldt die vestiging dat op de pui.”

44

FoodPersonality april 2015

42 hemmes 44

03-04-2015 12:07:07


De vitrine bij de kaas en de vleeswaren. Zeer Italiaans, de parmezaanse kazen en de parmahammen springen in het oog. Er zullen ongetwijfeld ook Spaanse hammen bij hangen of liggen. Ook Frischeparadies heeft – net als de meeste Duitse supermarktformules – een afdeling worst, los van de vleesafdeling. Verder valt het op dat dkw in Frischeparadies volstrekt níet te vergelijken is met die van een supermarkt. En dat is gezien de positionering ook logisch.

In een zb-groothandel voor de horeca verwacht je dat niet meteen, maar ook hier: ‘verantwoord assortiment’ is het devies, door Frischeparadies verwoord als ‘kwaliteit met een goed geweten’.

nog vrachtscheepvaart, een transportonderneming, acht hotels (allemaal zeer prestigieuze hotels, van Londen tot Parijs en van de Côte d’Azur tot aan wintersportplaats Courchevel tot aan het Marokkaanse Marrakesh), een uitgeverij van kookboeken, een vermogensbank, kredietmaatschappij voor im- en exportmaatschappijen, een ict-bedrijf voor het mkb, een fosfaatproducent tot aan ‘Handelsgesellschaft Sparrenberg’, een dienstverlenend bedrijf voor ‘strategische inkoop’. En er zit dus ook Frischeparadies tussen. Voor de leden van de familie Oetker is het dus van cruciaal belang om thuis te zijn in zeer verschillende disciplines, in plaats van alleen in bakproducten. Kernactiviteiten? Nee, geef de Oetker-familie maar van alles wat. ■ Meer foto’s zien? Mail Erik Hemmes via info@erikhemmes.nl

Behalve dan dat de inrichting van de formule mooi gestileerd is door het vele houtwerk, is het soms toch ook een allegaartje, zoals hier te zien is. Eieren, worsten, pasteitjes in een koeling en meteen daarbij allerlei varianten bier en wijn en pastasauzen in displays. 45

FoodPersonality april 2015

42 hemmes 45

03-04-2015 12:07:10


Vleursvloer Gemiste kansen, rariteiten, misvattingen en flaters (en ook goeie zetten!) uit het oogpunt van een weldenkende shopper. De rol van weldenkende shopper wordt ‘gespeeld’ door Evelyn van Leur, partner bij de Category & Trade Company. Reageren? Mail evelyn@ct-company.nl

Een tijdje HelloFresh eten Sinds een paar weken heb ik nog maar een kleine boodschappentrip op zaterdag naar de supermarkt: wat zuivel, beleg, fruit en sap. Want voor de maaltijden heb ik me geabonneerd op HelloFresh. Omdat ik de proef op de som wilde nemen. Hoe gaat dat nu? Op maandagmiddag wordt een doos afgeleverd met drie verse maaltijden met recepten erbij. Eigenlijk krijg je dan een krat met je eigen verrassingsboodschappen: vaak een maaltijd met vis, een met vlees en een vegetarisch, vrijwel alle ingrediënten erin, behalve wat basics die je in huis moet hebben. De eerste maaltijd, enkele weken terug, was natuurlijk spannend. En ook wel een zoekplaatje: wat hoort er bij dit gerecht en recept? Eenmaal aan het koken was het niet ingewikkeld, en vooral veel verse ingrediënten en kruiden, en weinig sausjes of kanten-klaar. In een half uur had ik een lekkere maaltijd op tafel. Die man en kinderen met smaak opaten. Het HelloFresh-systeem is eenvoudig: je abonneert je - waarschijnlijk met een van de kortingsbonnen van € 20,- voor minimaal twee weken, je kiest tussen de ‘original’ of de vegetarische box, je geeft het aantal personen op, het gewenste aantal maaltijden per week (drie of vijf), de gewenste bezorgtijd en het is geregeld. Op de dag zelf krijg je een sms’je hoe laat HelloFresh bezorgt, een lokale bezorger kwam het afgeven. En als je er niet bent (zoals in mijn geval), heb je het adres van buren op kunnen geven. Die moeten dan wel de box ergens koud kunnen laten staan (of ze hebben jouw sleutel, ja, probeer je maar

eens voor te stellen wat buren onderling allemaal organiseren om internetbestellingen te verstouwen sinds Zalando, Bol.com, Wehkamp steeds meer het huishouden beïnvloeden). In de box zit naast de ingrediënten ook een boekje met de receptenkaartjes. En een aanbeveling van de volgorde van de maaltijden, waarbij de vegetarische maaltijd meestal de laatste dag is.

Dat maakt van het uitpakken wel weer een feestje. Wat betekent dit voor mijn supermarkt? Dat ik geen € 80,- per week meer uitgeef daar, maar nog maar € 40,-. En ik ben niet de enige: HelloFresh is nog maar een kleine speler, de laatste schatting die ik op internet kon vinden: 50.000 maaltijden van Hello Fresh per week, het streeft naar 1% marktaandeel van de supermarktomzet. Maar HelloFresh mag zelf dan (nog) klein zijn, wat erachter zit, is groot. Onlangs is weer investeringsgeld opgehaald bij moeder Rocket Internet, en die kennen we van Zalando. Investeren doet HelloFresh als geen ander. Kledingstuk bij Zalando gekocht? Dan heeft u vast een probeerbon van € 20,- van HelloFresh erbij gehad. Tijdschrift op de mat? Zat ook vast herhaaldelijk een HelloFreshbon erbij. HelloFresh samplet er de laatste tijd enorm op los. We hebben het hier over een bedrijf dat vanuit Duitsland over een lange investeringsadem beschikt. Dat enorme samplen zorgt natuurlijk voor een grote kans op ‘ik doe ook eens mee’. Maar het is in de communicatie ook een van de minpunten, vind ik. Je wordt wel erg aangezet om nieuwe abonnees te rekruteren en om daar weer iets voor terug te krijgen. Maar ook dat is om me heen goed te merken. Mijn vriendinnen en mijn kennissenkring praten erover, net zoals een tijd terug over Zalando. De reacties zijn overwegend verbaasd en enthousiast, daar leid ik uit af dat een behoorlijke grote groep nog fan van HelloFresh kan worden. Het biedt ook nog een ander voordeel ten opzichte van de e-commerce van Albert Heijn en Jumbo: afgepaste hoeveelheden. Daar zie ik AH en Jumbo nog niet toe overstappen. Bij HelloFresh is verder ook de koppeling tussen de aankoop en een gerecht/recept hechter. (Hoewel, een eerste stap uit het traditionele kanaal is al bekendgemaakt; Plus Retail gaat in Plus een test doen met de recepten van Bilder & De Clerq).

Wat ik ervan vind? Eigenlijk erg lekker, gemakkelijk en het geeft me wel een goed gevoel: ten eerste, je bent wel echt aan het koken, met verse ingrediënten, ten tweede, door die box zet je weer eens wat anders op tafel zetten dan ‘ons vaste repertoire’. Vergeten groenten als pastinaak, en pompoensoep, veel salade, maar met lekkere combinaties. Op de site legt HelloFresh veel uit over de leveranciers, die nu eens biologisch zijn, dan weer van het soort ‘met passie’ of anderszins duurzaam – mooie leveranciers als Brandt & Levie en Driessen Food. Duur? Hello Fresh heeft zelf zijn prijzen vergeleken met de nummers één en twee uit de supermarktsector, AH en Jumbo. Hello Fresh claimt dat je even duur uit bent als je alle ingrediënten los koopt bij de supermarkt. Kennelijk heeft HelloFresh gewoon een goede prijsanalyse van zijn grootste concurrenten gedaan en daar z’n prijspeil aan aangepast. Je komt uit op gemiddeld € 4,- per persoon per maaltijd. Daarbij moet ik aantekenen dat de porties zeer ruim zijn: wij hebben vaak met z’n vieren genoeg aan de hoeveelheid voor drie. (Het argument van ‘geen verspilling’ is dus een kwestie van hoe groot de magen zijn.) Ook mag je eind van de week je mening geven over de recepten. En kun je op woensdag nog bepalen of je de week erop wel of niet een box wilt. De doos kun je weer mee teruggeven bij de volgende levering of bij het oud papier doen. In de doos zitten vrijwel wekelijks extra cadeautjes als een cadeaukaart van Fonq, een gratis pakket ‘My Muesli’, of een gratis spatel. HelloFresh heeft een interessante doelgroep voor veel spelers: mensen die We hebben thuis met z’n allen overlegd. En beslobereid zijn geld te besteden aan eten. Daar kunnen le- ten dat we het abonnement nog eens drie weken veranciers natuurlijk gebruik van maken met samples. verlengen. ■ 46

FoodPersonality april 2015

46 Vleursvloer 46

03-04-2015 12:07:41


FORMULEď&#x161;şATLAS: HENGELO De formule-atlas van FoodPersonality: maandelijks worden van een stad, dorp of ander marktgebied de kenmerken beschreven en de in het gebied actieve supermarktformules. De gegevens zijn afkomstig van BVDW, een in winkelonderzoek gespecialiseerd bureau.

De gemeente Hengelo telt circa 81.000 inwoners. Deze inwoners vormen tezamen met inwoners uit de kernen Oele en Beckum het volledige marktgebied van supermarktaanbod in Hengelo. Het totale winkelvloeroppervlak (wvo) aan supermarkten bedraagt ongeveer 21.000 m² verdeeld over 24 supermarkten waaronder drie zelfstandige ondernemers, zoals een grotere allochtone supermarkt van 500 m². De gemiddelde â&#x20AC;&#x2DC;formuleâ&#x20AC;&#x2122;-supermarkt telt 950 m² wvo. Elke inwoner van Hengelo heeft 0,26 m² supermarkt tot zijn of haar beschikking. De supermarktdichtheid in Hengelo ligt daarmee boven het landelijk gemiddelde van 0,23. Nagenoeg alle inwoners zijn voor hun dagelijkse boodschappen aangewezen op de in de gemeente Hengelo gevestigde supermarkten, wat zich vertaalt in een hoge koopkrachtbinding in de dagelijkse sector. Die bedraagt minimaal 95%. Hengelo kent deels een hiĂŤrarchische structuur voor dagelijkse aankoopplaatsen; er zijn diverse wijk- en buurtwinkelcentra zoals Esrein, Hengelose Esch en Groot Driene. t"BOUBMJOXPOFST

Daarnaast kent Hengelo een aantal solitaire supermarktlocaties, zoals die van Lidl aan de Waarbekenweg.

Nieuwe Lidl Hengelo huisvest een divers aanbod aan supermarkten. Albert Heijn bedient met zes winkels (ofwel circa 7.100 m²) het hogere segment en ook Plus (1.100 m²) is met ÊÊn supermarkt vertegenwoordigd. In het middensegment maken EmtÊ (vier winkels) en Jumbo (twee winkels) voor een belangrijk deel de dienst uit. C1000 aan de Boekeloseweg zal op termijn worden omgebouwd naar Jumbo. Aldi is lokaal heer en meester in het discountsegment met vier supermarkten. Lidl kent ÊÊn vestigingspunt, maar wel met een behoorlijke schaalgrootte (1.200 m² wvo). Lidl heeft concrete plannen voor een tweede vestigingspunt aan de Enschedestraat. Tegen deze plannen werden forse bezwaren gemaakt door concurrenten. Tevergeefs, want de Raad van State heeft de aangedragen argumenten ongegrond verklaard omdat het vigerende bestemmingsplan een supermarkt ter plaatse reeds toestaat. Vanuit beleidsmatig oogpunt is de gemeente echter wel terughoudend met het faciliteren van dit soort nieuwe marktinitiatieven.



t"BOUBMTVQFSNBSLUFO



t(SPPUTUFTVQFSNBSLU

+VNCP

t,MFJOTUFTVQFSNBSLU

&LPQMB[B[FMGTUBOEJH

t5PUBBMPN[FUQPUFOUJFFM

ĂťNJMKPFO

t(FNJEEFMEFWMPFSQSPEVDUJWJUFJU

Ăť 

Geen ruimte Het totale omzetpotentieel in Hengelo bedraagt circa â&#x201A;Ź 152 miljoen. Van toevloeiing is vrijwel geen sprake (hooguit 5%). Dichtbij Hengelo liggen plaatsen als Almelo en Enschede die op hun beurt over een compleet aanbod van supermarkten beschikken. Er is een vloerproductiviteit becijferd van ongeveer â&#x201A;Ź 7.300,- en deze ligt wat onder de landelijke norm volgens het HBD (circa â&#x201A;Ź 8.300,-). Op basis daarvan kan verkennend worden geconcludeerd dat de lokale supermarktstructuur op dit moment vrij goed functioneert. Dit blijkt ook uit een indicatieve berekening van de marktruimte; het maximaal mogelijke aanbod is redelijk goed in balans met het daadwerkelijke metrage. Er is dan ook eigenlijk geen sprake van beschikbare marktruimte voor nieuw toe te voegen supermarktaanbod, behoudens kwalitatieve opwaarderingen van bestaande locaties.

Actueel overzicht supermarktaanbod in Hengelo Supermarkt

Locatie

JUMBO ALBERT HEIJN JUMBO ALBERT HEIJN ALBERT HEIJN EMTĂ&#x2030; ALBERT HEIJN LIDL ALBERT HEIJN PLUS C1000 EMTĂ&#x2030; EMTĂ&#x2030; ALBERT HEIJN ALDI ALDI ALDI SPAR EMTĂ&#x2030; Zelfstandig ALDI Zelfstandig Zelfstandig Ekoplaza

Willem De Merodestraat Thiemsbrug Christiaan Langefeldstraat Uitslagsweg Willem De Merodestraat Oude Molenweg Christiaan Langefeldstraat Waarbekenweg Straatsburg Agathaplein Boekeloseweg Paul Steenbergenstraat Mozartlaan Boekeloseweg Christiaan Langefeldstraat Straatsburg Uitslagsweg Berfloplein Woolderesweg Marskant Industriestraat Castorweg Deurningerstraat De Wetstraat

TOTAAL Gebruikte bronnen: Supermarktgids, maart 2014 en waarneming op basis van locatiebezoek

m² wvo 1.400 1.400 1.300 1.300 1.300 1.200 1.200 1.200 1.100 1.000 1.000 900 800 800 800 750 750 600 500 500 400 400 200 200

Moderne schaalgrootte In Hengelo beschikken 11 supermarkten over een redelijk moderne schaalgrootte (minimaal 1.000 m²). De twee grootste supermarkten zijn die van Jumbo aan de Willem de Merodestraat en die van Albert Heijn aan de Thiemsbrug. Beide supermarkten beschikken over een wvo van 1.400 m². De daarna volgende supermarkten hebben een vergelijkbare schaalgrootte. Hengelo kent op dit moment geen supermarkt die er qua metrage met kop en schouders bovenuit steekt. Onder de wat kleinere supermarkten zitten vier vestigingen van Aldi, een EmtÊ en een Spar. Ook kent Hengelo een drietal kleinschalige zelfstandige supermarkten.

Complete wijkwinkelcentra Uitgangspunt van de gemeente voor de lokale boodschappenstructuur is dat consumenten op een zo kort mogelijke afstand een zo compleet mogelijk dagelijks winkelaanbod moeten kunnen vinden. Dat begint volgens de gemeente met een modern en divers supermarktaanbod. Dit zijn immers de trekkers van een winkelcentrum. Het overige winkelaanbod kan profiteren van traffic naar de supermarkt(en). Een compleet wijkwinkelcentrum heeft bij voorkeur twee grotere supermarkten die elkaar qua positionering aanvullen, zodat ze hun trekkersrol optimaal in kunnen voelen. Als randvoorwaarden voor een modern wijkwinkelcentrum ziet de gemeente verder een compacte en overzichtelijke opzet, een goede bereikbaarheid, voldoende parkeerplaatsen en een verzorgde uitstraling. â&#x2013; 

21.000

Berekening (bij benadering) distributieve ruimte supermarktaanbod in Hengelo Besteding per hoofd â&#x201A;Ź 1.890 Inwoners verzorgingsgebied 81.000 Koopkrachtbinding 95% Omzet verzorgingsgebied â&#x201A;Ź 145 miljoen Toevloeiing koopkracht 5% Omzet toevloeiing â&#x201A;Ź 7 miljoen Totale omzetclaim â&#x201A;Ź 152 miljoen Bestaand aanbod in m² wvo 21.000 Normatieve vloerproductiviteit â&#x201A;Ź 8.300 Gerealiseerde vloerproductiviteit â&#x201A;Ź 7.300 Maximaal mogelijk aanbod in m² wvo 18.400 Distributieve ruimte in m² geen Gebruikte bronnen: Gemeente Hengelo, Detailhandel.info, eigen bewerking

47

FoodPersonality april 2015

47 formule-atlas 47

03-04-2015 12:08:05


XX

Locatienieuws Maandelijks een overzicht van openingen, uitbreidingen, opheffingen en de planvorming van

Xx

supermarktlocaties. Tips? Mail de redactie: vakblad@foodpersonality.nl

Xxx

TIENRAY - Jan Linders gaat verhuizen naar het industrieterrein aan de

BREDEVOORT - Het plan Bekendijk dat voorziet in de bouw van 57 wo-

Spoorstraat. Op de huidige locatie, die door gemeente Horst aan de Maas

ningen wordt gehalveerd. Het bijgestelde plan gaat nu uit van 23 wo-

wordt gekocht, zijn woningen gepland. De huidige plek van de supermarkt

ningen. Reden voor de bijstelling is de voorziene is bevolkingskrimp. Het

is volgens de gemeente niet ideaal. In eerste instantie wilde de supermarkt

nieuwe plan heeft ook gevolgen voor de geplande supermarkt. Die wordt

op de locatie waar ze nu zit gaan investeren. Volgens de gemeente worden

verplaatst naar de locatie van een voormalige knopenfabriek, waar de

daar de bestaande bevoorradingsproblemen niet mee opgelost en werd

supermarkt achter de historische gevel wordt gebouwd. Op de oorspronke-

daarom voorgesteld naar een andere plek te verhuizen. De gemeente

lijke supermarktlocatie wordt een park aangelegd. De nieuwe supermarkt

koopt de oude locatie, zodat Jan Linders op het industrieterrein een nieuwe

zal door Spar worden ingevuld.

vestiging kan bouwen. HEEMSKERK - Voor het pand van de voormalige Multimate bestaan plannen TYNAARLO - De gemeente Tynaarlo blijft zich sterk maken voor een superDoor: Naam Foto: Naam markt in de wijk Ter Borch in Eelderwolde. Er is vanuit het dorp Eelde veel

voor de vestiging van een nieuwe, biologische supermarkt: Superfair. Harrie Westra, de man achter Superfair, hoopt de deuren al per 1 mei te kunnen

weerstand tegen een nieuwe supermarkt in de nabijgelegen wijk. Onderne-

openen. Superfair opende zijn eerste winkel afgelopen februari in Utrecht.

mers vrezen 20 tot 30% van de klanten kwijt te raken. De opbrengst die de gemeente heeft van deze supermarktontwikkeling komt ten goede aan de

BALK – De supermarkt van de familie Siemonsma is vorige maand om-

centrumontwikkeling in de dorpskern van Eelderwolde.

gebouwd, van C1000 naar Plus. Daarbij is de supermarkt flink vernieuwd en telt nu ruim 1.000 m² winkelvloeroppervlak. Op dezelfde locatie is al

DRACHTEN - Het voormalige busstation aan de Stationsweg is verkocht aan

sinds 1929 sprake van een winkel voor dagelijkse aankopen; eerst een

Anrico Maat en Paul Papo (Maripaan). Het terrein van 14.500 m² ligt direct

kruidenierszaak en later een supermarkt. Inmiddels is de vierde generatie

naast het wijkwinkelcentrum Noorderpoort, waar een Jumbo van Maripaan

Siemonsma actief in de zaak.

en een Aldi zijn gevestigd. Beide supermarkten hebben de wens om uit te breiden (of te verhuizen) en met de aankoop van het terrein naast het

EPE - Het filiaal van Dekamarkt aan de Hoge Weerd gaat definitief dicht.

winkelcentrum ontstaan hiervoor mogelijkheden. Jumbo heeft al langere

De sluiting zal waarschijnlijk samenvallen met de opening van de nieuwe

tijd de wens om uit te breiden en de gemeente Smallingerland geeft de su-

Dekamarkt in de nieuwbouw van de Marktwand, in juni. Daar krijgt Deka de

permarkt mogelijkheden om uit te gaan breiden. Maat en Papo exploiteren

beschikking over 1.400 m2 winkelruimte.

inmiddels 13 Jumbo-supermarkten in Bedum, Drachten, Groningen, Haren, Leek en Surhuisterveen.

WOUDENBERG - De gemeente heeft besloten geen medewerking te verlenen aan plannen voor een tweede supermarkt bij de ‘Kop van de

GELDROP/MIERLO - Er komen geen nieuwe supermarkten in Geldrop-

Spoorzone’ aan de Parallelweg. Het besluit is een reactie op een verzoek

Mierlo. Met zeven supers in Geldrop en drie (inclusief de nieuw te vestigen

van ontwikkelaar Woudenberg Vastgoed. De ontwikkelaar wil de aanwezige

Albert Heijn) in Mierlo is de markt verzadigd. Ook moeten de supermarkten

winkelbedrijven op het bedrijventerrein verplaatsen naar de Kop van de

zoveel mogelijk in het centrum gevestigd zijn. Dat blijkt uit de nieuwe

Spoorzone. Hier wil Woudenberg Vastgoed de Aldi vanuit het centrum aan

supermarktvisie die BRO in opdracht van het college van Geldrop-Mierlo

toevoegen. Op grond van marktonderzoek bestaat het vermoeden dat de

heeft opgesteld

relocatie van Aldi nadelige invloed heeft op het centrum van Woudenberg en Scherpenzeel. De gemeente heeft de ontwikkelaar daarom gevraagd om

WINTERSWIJK - Nettorama heeft half maart de deuren geopend van een

de plannen zonder tweede supermarkt uit te werken.

nieuwe vestiging aan de Landbouwstraat. Het betreft de voormalige C1000locatie van ondernemer Jonnie Mennings aldaar. Mennings verkocht de

NIJMEGEN - De Raad van State heeft een streep gezet door de relocatie van

winkel eerder al terug aan C1000.

de Albert Heijn aan de Groenestraat. Het ongeveer 700 m² tellende filiaal van AH zou verhuizen naar een nabijgelegen voormalig terrein van Smit

WISSENKERKE - De Raad van State heeft definitief uitspraak gedaan in de

Draad. Daar zou een grotere supermarkt moeten komen. De Raad van State

zaak rondom de plannen voor een nieuwe Aldi in die plaats. De eindcon-

heeft de daartoe benodigde wijziging van het bestemmingsplan echter

clusie is dat de bouw van de supermarkt van start kan gaan. De ingediende

afgewezen.

bezwaren zijn allemaal ongegrond verklaard. DEN HAAG - Marqt opent 30 april in het Statenkwartier een tweede vestiSPIJKENISSE - De enige supermarkt in de wijk Schenkel, een vestiging van

ging in Den Haag. Voor deze nieuwe Marqt zijn drie panden aan de Frederik

Aldi, sluit daar eind september de deuren. Onlangs is in Spijkenisse-Noord,

Hendriklaan samengevoegd. De winkel wordt hiermee groter dan 250 m²,

bij winkelcentrum Plateau, een nieuw filiaal van de Aldi geopend. Naar

wat een uitzondering op het geldende bestemmingsplan betekent. Marqt

verluidt kampen beide supermarkten in de huidige situatie met tegenval-

wil niet alleen in Den Haag verder uitbreiden, maar zoekt ook nieuwe win-

lende omzetten.

kellocaties elders in Nederland.

48

FoodPersonality april 2015

48 locatienieuws 48

07-04-2015 09:45:30


PRODUCTNIEUWS

Ananassnijder: Pine-O-Matic Nieuw: Karvan Cévitam Go Veel water drinken is goed, maar soms wel wat saai. Voor deze momenten introduceert H.J. Heinz Karvan Cévitam GO, een extra geconcentreerde siroop in een handig meeneemflesje. Zo kunnen consumenten altijd en overal een fruitig smaakje aan hun water geven. Met één kneep combineer je het lekkere van Karvan Cévitam met het goede van water. Het kleine flesje supergeconcentreerde siroop - ‘liquid water enhancer’ - is goed voor circa 30 glazen. Een glas KC Go bevat niet meer dan vijf calorieën. KC GO is er in vijf varianten: Strawberry, Ice Tea Lemon, Cactus Lime en Lemon. De siropenmarkt laat een duidelijke groei zien ten opzichte van frisdranken. Dat heeft enerzijds te maken met de toegenomen aandacht voor gezondheid, maar anderzijds ook met de recessie. Siropen zijn populair bij gezinnen met kinderen, maar worden steeds vaker door volwassenen gekocht. Karvan Cévitam GO is vanaf deze maand leverbaar. De consumentenadviesprijs voor een flesje bedraagt € 2,99. ■ Inlichtingen: H.J. Heinz, 030 - 697 37 00 (www.karvancevitam.nl)

Bunzl Retail & Industry, totaalleverancier op het gebied van verpakkingen, disposables en hygiëneproducten, brengt een nieuwe ananasmachine op de markt. De consument krijgt met één druk op de knop een vers geschilde ananas, netjes in schijven in een afsluitbare emmer. De Pine-O-Matic zorgt voor een unieke versbeleving op de winkelvloer. De machine is speciaal ontworpen voor gebruik in supermarkten, horeca, versgroothandels, speciaalzaken en andere foodondernemingen: de machine is compact, door consumenten zelfstandig te bedienen en eenvoudig schoon te maken. Voor supermarkten en andere foodondernemingen biedt de nieuwe machine een extra boost op het gebied van versbeleving. Annelies Clements (national sales manager): “Steeds meer formules zetten in op gezond en vers in hun winkeluitstraling. Fruit is daar natuurlijk een belangrijk onderdeel van. De sinaasappelpers wordt inmiddels helemaal omarmd door zowel ondernemers als consumenten, en de ananasmachine is daar nu een mooie aanvulling op.” De Pine-O-Matic is zeer makkelijk te bedienen voor consumenten. Daarnaast stonden de wensen en eisen van ondernemers centraal bij de ontwikkeling van de machine. “De tijdsinvestering in het schoonmaken van apparaten en machines is bijvoorbeeld altijd een issue voor supermarkten”, legt Clements uit. “De onderdelen van de Pine-O-Matic zijn snel en eenvoudig uit elkaar te halen en alles kan in de vaatwasser. Het dagelijks onderhoud is dus binnen een paar minuten geregeld.

Omdat de consument de machine helemaal zelfstandig bedient, heeft de ondernemer er verder weinig omkijken naar”. De machine bestaat uit zeer sterke materialen en is robuust van opzet. Bovendien leent de machine zich goed voor full colour bedrukking op maat. Ook de transparante ananasemmers kunnen indien gewenst bedrukt worden. ■ Inlichtingen, Bunzl Retail & Industry, 026 - 384 38 38 (www.bunzl.nl)

Karnemelk Den Eelder bekroond Tijdens de Cum Laude-verkiezingen is de boerenkarnemelk van zuivelaar Den Eelder uit Well uitgeroepen tot de allerlekkerste van 2015. Ook de nog niet op de markt gebrachte vruchtenroomyoghurt met Hollandse aardbeien en

rabarber heeft goud gewonnen in de categorie ‘zuivelspecialiteiten van de boerderij’. Cum Laude is de landelijke wedstrijd voor de lekkerste zuivelproducten van de boerderij. Gemaakt door de boer en boerin zelf, met de melk van hun eigen koeien, geiten of schapen. De Cum Laude verkiezing is geïnitieerd door de Bond van Boerderijzuivelbereiders (BBZ). De jury over de boerenkarnemelk van Den Eelder: “Deze karnemelk is romig rond van smaak, het zure ‘piekje’ is perfect en maakt de smaak aangenaam fris.” De karnemelk kreeg het rapportcijfer 10, de enige 10 die werd uitgedeeld. Deze karnemelk is het oudste product

van Den Eelder, 25 jaar geleden werd deze voor het eerst gekarnd op hun boerderij. Dat traditionele proces is onveranderd gebleven. De vruchtenroomyoghurt is het jongste product van Den Eelder. Het is zelfs zo nieuw, dat het pas begin juni in de supermarkt te verkrijgen is. De vruchtenroomyoghurt werd gewaardeerd met een 9. Volgens de jury is dit een mooie romige vruchtenyoghurt met een goede structuur en een heerlijke smaak: “Een mooi zuurtje, niet te zoet, gewoon erg lekker.” ■ Inlichtingen: Den Eelder, 073 - 599 12 83 (www.deneelder.nl)

49

FoodPersonality april 2015

49 product 49

03-04-2015 12:08:31


PRODUCTNIEUWS FoodPersonality Onafhankelijk maandblad voor managers in de levensmiddelenhandel en -industrie

Nieuwe Duvel Tripel Hop

FoodPersonality is een uitgave van: Shelflife Publishing bv

De lente staat voor de deur… en dus is het weer hoog tijd voor een nieuwe Duvel Tripel Hop.

Molenveldlaan 104 6523 RN Nijmegen Telefoon: 024 – 365 16 70 E-mail: vakblad@foodpersonality.nl

De Duvel-brouwers selecteerden naar jaarlijkse traditie een derde hopsoort. Deze keer kozen ze voor de unieke, nieuwe hopsoort Equinox. Deze Amerikaanse hop is nog nagenoeg niet gebruikt. Door het toevoegen van Equinox krijgt de nieuwe Duvel Tripel Hop naast de aroma’s van grapefruit en citroen ook een vleugje groene peper.

www.foodpersonality.nl HR 09160015 Abonnementen:

De Equinox wordt toegevoegd tijdens de ‘dry-hopping’, verder in het brouwproces, waardoor deze hoparoma’s extra waarneembaar worden. Deze vijfde Duvel Tripel Hop werd op 20 maart, de weerkundige equinox, feestelijk gelanceerd. ■

€ 208,- per jaar exclusief btw Collectieve afname: prijs op aanvraag Opzegging abonnementen: 2 maanden voor einddatum van het abonnement Prijs los nummer: € 20,50 exclusief btw

Inlichtingen: Duvel Moortgat, 0570 – 66 09 60 (www.duvel.com)

en portokosten Abonnementsopgave, klachten en/of (verhuis)mededelingen: Vakblad FoodPersonality T.a.v. Klantenservice Molenveldlaan 104 6523 RN Nijmegen Redactie: Gé Lommen, ge.lommen@foodpersonality.nl Dave van Loon, dave.vanloon@foodpersonality.nl Marieke Venbrux, marieke.venbrux@foodpersonality.nl Redactionele medewerking: Constant Berkhout Pascal Kuipers Ivonne de Thouars Jeroen van der Weerd Verkoop: Robin Kramp, robin.kramp@foodpersonality.nl Vormgeving: Giesbers Velp, Walter Bouwman, Hans de Vries

Pickwick Double Green

Druk: Koninklijke BDU

Groene thee is inmiddels aardig ingeburgerd bij de Nederlandse consument. Werd de theesoort voorheen vooral geassocieerd met gezondheid, nu is groene thee grote trend en een segment dat maar blijft groeien. Pickwick komt daarom met een primeur onder de groene theeën in de supermarkt: Pickwick Double Green. Een groene thee met een combinatie van twee karaktervolle groene ingredienten zoals bijvoorbeeld groene kruiden.

Distributie: PostNL Auteursrecht Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd bestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopie of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Pickwick Double Green is sinds vorige maand verkrijgbaar en is er in drie heerlijke smaakvarianten: Appel & Citroengras, Komkommer & Munt, en Druif & Citroenverbena. Pickwick Double Green heeft een consumentenadviesprijs van €1,65. ■

Aansprakelijkheid Hoewel FoodPersonality met de meeste zorg wordt samengesteld, kunnen uitgever en redactie niet aansprakelijk worden gesteld voor mogelijke onjuiste berichtgeving en/of zetfouten.

ISSN: 0925 – 8051 © Shelflife Publishing bv

Inlichtingen: Douwe Egberts, 030-2977000 (www.pickwick.nl)

50

FoodPersonality april 2015

50 product_colofon 50

03-04-2015 12:08:58


NIEUW VAN PENOTTI

Speculoos Spread met een hart van cappuccino

ORIGINAL

CRUNCHY

CAPPUCCINO

ESPRESSO

www.cookienotti.nl

COOKIE NOTTI. PUUR GENOTTI. 51 ADV 51

03-04-2015 12:09:17


BOLLETJE    CATEGORIE   STEVIG 

%"") 3$*" !'%()')+%%'%$) ))%',""$$(&')$ +%%'+'(""$%$) )#%#$)$%%'"!/$(()*)('$%%$) )%&"%(($  )!,')"$)'%*'$,$$)"#%%"!!'$$)**'" !&'%*)$

0'$$')(*) %&((+$%''$$(&")+''% $#)$'1$)$+$$)**'" !%%'(&'%$ 0$) )'!'( $+%/# $)**'" !'!'+%%'"!%$) )#%#$) 0$) )!%!&%')+'&!!$ (#*2!%!$$-)'!!&"!$&' ()*!(+'&!)  "/&'%*)$$!$).&(%"") !!'(($)**' /$$%%!$)+%%'$)( %#)+$!!'  /()&&$,%'$()+%$'()*$#)%&+""$%##'"(&'$)#&$( (#&"$)+))$'*$)($('&,$!"&'%#%)('%%'/%'$,"!!' ,'+%%''%+$)%'1$%#)+%%'!!'

52 ADV 52

03-04-2015 12:09:50


FP_2015_04