Page 1

nummer 12 • december 2018

12

Kwalite it is h et b est e recept .

Deze kerst versieren we ook de taart! Kijk op Bakken.nl voor simpele, leuke kerstrecepten. Wij wensen jullie gezellige en smakelijke feestdagen toe.

MARQT IN HET NIEUW KLEINER, MAAR MAKKELIJKER

Bram van Schijndel en Rob Claassens Plus als wegbereider van duurzame display

#kerstopdetaart 22_cover_01R.indd 1 OET Kerst adv 240x340 FP WT.indd 1

30-11-18 13:00

Discussie zoetwaren Laag in suiker of extra laagje suiker?

Leendert van Eck en Joost Deen Regionaal Deen, landelijk bloemen

11-12-18 16:49


www.ism-cologne.com

KEULEN, 27.01 t/m 30.01.2019

LIVE BELEVEN, HOE

HART

HET VAN DE BRANCHE SLAAT.

Meesterlijk gebrouwen van niet genetisch gemanipuleerde hele sojabonen in natuurlijk zonlicht Uitzonderlijke smaak rijk in aroma

KOOP NU UW ENTREEKAART ONLINE EN BESPAAR TOT 45%! WWW.ISM-COLOGNE.COM/TICKETS

Zonder conserveermiddelen 130 jaar expertise in saus maken

ISM – de grootste beurs ter wereld voor zoetwaren en snacks Uw directe contact: RS Vision Expo BV Excl. Vertegenwoordiging van Koelnmesse in Nederland Panoven 13, 3401 RA IJSSELSTEIN Tel. + 31 (0) 30 – 3036450 tickets@koelnmesse.nl

22_cover_01R.indd 2 ISM_2019_Anzeige_Food_Personality_240x340mm_NL.indd 1

LeeKumKeeEurope

01.10.18 07:55

BrewedAlt 4.indd 1

nl.LKK.com 11-12-18 15:45 16:49 06/12/2018


INHOUD

34e jaargang • nummer 12 • december 2018

14

24

18

04

Deze maand

05

Hoofdredactioneel: E-nummers versus clean label

06

Personality’s

08

Formulecijfers GfK

11

Met Pim op straat

12

Gefundenes Fressen

13

EFMI/Melanie Murk-Severein: e-commerce VS en onze sector

28

14

Deen-directeuren Leendert van Eck en Joost Deen

18

De nieuwste Marqt, over een andere boeg

24

Rob Claassens (Plus) ambassadeur van universele display

27

Kremer: Paul Polman en publieke opinie

28

Waarom ‘blurren’ ook tegen je kan werken

32

Bas Roelofs (FrieslandCampina) over de nieuwe duurzame zuivel

36

Zoetwarendiscussie: commercie en preventie-akkoord

44

Bij Josceline aan tafel: Kitty Smeeten (Hands Off My Chocolate)

32

36

46

45

Top-30 toetreders: grote producenten met kleine merken

56

Hoe staat het nu met de verkoop van bijvangst?

58

Top-5 online

59

Ammerlaan: kikkererwtenmayo en zeewierworst

61

Vleursvloer: boodschappen doen bij Crisp

62

Formule-atlas: Amsterdam-Noord

63

Locatienieuws

64

Productnieuws Deze maand geen beeldimpressie van een buitenlandse formule van Erik Hemmes, volgende maand weer…

3

FoodPersonality december 2018

11_Inhoud_01R.indd 3

11-12-18 17:26


DEZE MAAND

Claire op de foto. En Claire op de foto op de foto Bij de eerste foto zien we drie borden, met aan de linkerkant een beeld van Claire Sullivan, van ‘Crave Good Food’, Australische van origine, maar inmiddels al jarenlang woonachtig in Amsterdam. Crave Good Food is haar bedrijf, ze maakt maaltijdsalades. Haar portret hangt in de nieuwe Marqt (zie voor een impressie blz. 18 e.v.) Maar: als wij er zijn, staat ze zelf twee meter van haar eigen foto vandaan, aan een tafel waar ze zometeen maaltijdsalades gaat maken, ter promotie. Haar bedrijf zelf is ook nog geen kilometer van deze Marqt vandaan. De maker van de producten in de winkel zelf: dit

is nou zoiets wat je eigenlijk bijna alleen in een Marqt meemaakt. Door dit zo te laten zien, doen we natuurlijk

‘Ahold Delhaize… moeilijk in de VS’

Kerstfestival AH wordt kerstkooktruck AH

Jammer. Wij zouden eerlijk gezegd best wel weer naar het Allerhande-kerstfestival zijn gegaan. Omdat het een visueel spektakel is. Maar Albert Heijn heeft de stekker eruit getrokken, na drie keer. Dit jaar geen talloze mensen meer op weg naar het Spoorwegmuseum in Utrecht, drie dagen achter elkaar. Van de andere kant, het is wel te begrijpen. AH heeft ervoor gekozen dat de berg niet naar Mozes moet, maar Mozes naar de berg. En dus organiseert AH deze ‘pre-kerstperiode’ een tour van de ‘Allerhande-kooktruck’ langs allerlei AH-vestigingen door heel het land. (Daar hoef je als geïnteresseerde ook geen entreekaartje voor te kopen.) Met in die truck een team van koks die kookdemonstraties geven – met gerechten uit de laatste Allerhande, die uiteraard helemaal

volop mee in de kleinschaligheidspropaganda van Marqt. Maar dat vinden we niet erg.■

op de kerstdis is geënt. En nee, die truck kan onmogelijk binnen een maand alle bijna 900 AH’s aandoen (dan tellen we de AH To Go’s niet mee). In dat geval zou hij (als het er één is) zo’n drie jaar terug al zijn eerste bezoekdag moeten doen. Of anders: om van 6 t/m 24 december elke dag een AH aan te doen, zou AH zo’n 45 van deze trucks moeten gaan inzetten. Pff, dat zouden pas voedselkilometers zijn. Het schema? AH had op z’n site een schema staan van de steden en dorpen die zo’n truck kunnen verwachten, maar bij het ter perse gaan van dit blad was het schema niet voorhanden omdat er – aldus AH – aan de site werd gewerkt. Nou ja, van Terneuzen tot Toornwerd dus, zoiets.■

Een schitterende drogredenering in Het Financieele Dagblad van afgelopen maand over Ahold Delhaize. De aanleiding: op de ‘Capital Markets Day’ (wat is dat trouwens eigenlijk voor een dag?) heeft ceo Frans Muller van Ahold Delhaize verklaard dat zijn bedrijf dé partij is die in de toekomstige Amerikaanse supermarktsector mee zal doen met overnames. Naderhand gaat de krant dat zogezegd toetsen, door onder andere de schaal, de prestaties en de kwaliteit van andere Amerikaanse ketens op z’n merites te beoordelen, en door deskundigen aan het woord te laten. De conclusie is: je hebt Amazon, je hebt Walmart, je hebt Kroger en de rest is eigenlijk wel zo’n beetje ouderwets of ondermaats (Whole Foods niet meegeteld, dat is al van Amazon, dat krijg je niet meer). Dus – is de conclusie tussen de regels door – Ahold Delhaize zit daar helemaal niet zo goed. Nou breekt onze klomp. Niet dat wij in dit blad zo nodig Ahold Delhaize moeten verdedigen – we zijn geen ‘hup Holland hup’-redeneerders die ‘onze’ Sneijdertjes of Robbentjes uit Ondiep of Bedum dienen te supporteren in het angstaanjagende buitenland. Nee, de hoofdboodschap is een drogredenering: de ketens zijn vooral minder dan die van Ahold Delhaize en dus heeft het bedrijf een probleem? Hoezo? Eerder het tegendeel: het bedrijf zou pas echt een probleem hebben als alle andere ketens beter presteerden dan Stop & Shop en Hannaford en de rest. Het is natuurlijk niet makkelijk om moeizaam draaiende ketens na een overname op een beter niveau te krijgen, maar andersom werkt helemáál niet. Of denken de journalisten in kwestie dat bijvoorbeeld – in Nederlandse verhoudingen gedacht - Sligro Food Group Albert Heijn zou kunnen overnemen om het dan aan Emté toe te voegen? We bedoelen maar.■

4 FoodPersonality december 2018

04_Deze Maand_01L.indd 4

11-12-18 14:28


Hoofdredactioneel Gé Lommen

Blockchain? Waarom zou je? Blockchain? Dat doe je gewoon, al is het maar om te leren en om tegenover de buitenwereld te laten zien hoe modern je bent. De transactieoperatie met een openbaar karakter zou de opmaat zijn voor toekomstige transacties, ‘in een ideale wereld’ waarbij derden kunnen meekijken en meebepalen of de transactie in alle aspecten wenselijk en correct is. Ook in onze sector. Afgelopen voorjaar meldde Carrefour bijvoorbeeld een blockchain met betrekking tot kippenvlees (kwaliteit, prijs, eenheden, leverancier etc.) en enkele maanden geleden deed AH dat met sinaasappelsap uit Brazilië, een blockchain die een staartje kreeg toen journalisten van Trouw gingen zoeken of de plantage in kwestie wel ‘in orde’ was en dat bleek niet zo te zijn, maar afijn, dat is een zijpad. Hoe dan ook, innovatiedrift alom. Jaja, wij schreven er zelf ook wel over, bijvoorbeeld over de blockchain van kruidenleverancier Verstegen, nootmuskaattelers uit Indonesië en als ngo-partner Fairfood (FoodPersonality november). Maar kom, dat is nog niks vergeleken met de honderd blockchaincongressen die u dit jaar al had kunnen bezoeken… Blockchain, vroeg afgelopen maand de Amerikaanse overheidsinstelling US Agency for International Development zich af, moet je dat wel willen? Dit Amerikaanse instituut was gaan onderzoeken wat de meerwaarde was van blockchain ten opzichte van reguliere transacties. En het kwam van een koude kermis thuis. De onderzoekers bekeken 43 blockchainhandelingen, binnen verschillende sectoren (goede doelen, overheidsinstellingen, banken en ‘andere grote bedrijven’). In geen van deze gevallen kon worden gemeld dat de technologie op een nuttige manier werd gebruikt of verbeterde resultaten opleverde. Maar het instituut kreeg vaak ook helemaal geen echte toegang tot informatie over de blockchains van de gekozen partijen. Terwijl transparantie ten overstaan van derden nu juist het grote voordeel van het fenomeen zou zijn. Blockchain, aldus de onderzoekers, heeft zijn vooruitgesnelde faam voorlopig niet waargemaakt, integendeel. Het voordeel ten opzichte van reguliere transacties is niet bewezen, en de transparantie achteraf was ver te zoeken. Zonde van al die congressen, toch? ■

E-nummers versus clean label

E

r loopt nog steeds een – nauwelijks

Anti-oxidant wordt dan ‘rozemarijnextract’.

zichtbare – scheidslijn tussen Neder-

Fabrikanten blijken er gewoonweg niet

landse levensmiddelenproducenten,

omheen te willen; de verleiding om met

en die scheidslijn houdt in: je blijft

natuurlijke namen op het etiket de wantrou-

voor E-nummers kiezen versus je gaat over op

wende consument gerust te stellen.

clean label.

Stel nu dat die scheidslijn steeds duidelij-

Nog steeds, zeggen we. Omdat we verwacht

ker gaat worden in de sector. Dan ontstaat

zouden hebben dat fabrikanten weer gewoon

de kans op polariserende discussies, met

zouden kiezen voor E-nummers, nadat micro-

suggestieve argumenten. Zoals aanhangers

biologe Rosanne Hertzberger met haar boek

van Zwarte Piet tegenover aanhangers van

Ode aan de E-nummers wel genoeg een punt

Regenboogpiet, met argumenten die steeds

had gemaakt. Ook een interview in Distrifood

maar niet duidelijk maken wat er nu echt

enkele maanden terug, met FNLI-directeur

racistisch is en wat niet en zodoende de

Marian Geluk, zou een

kern van de zaak

hint hebben moeten zijn;

alleen maar warriger

zij wees erop dat een

maken in plaats van

overgang naar zogezegd natuurlijke ingrediënten vaak geen productverbetering is ten opzichte van de eerder gebruikte E-nummers, en gezien haar positie van directeur van de producentenkoe-

‘Het is te hopen dat de sector die kant niet uit gaat’

duidelijker. Het is te hopen dat de sector die kant niet uit gaat, met argumenten op grond van onderzoeken die door andere fabrikanten met andere onderzoeken

pel zou je verwachten

weer worden bestre-

dat dit pleit op z’n minst

den en die vooral bedoeld zijn om de

wel beslecht is. Maar een recent artikel in NRC Handelsblad

consument te behagen die ofwel E-nummers

doet twijfelen: daarin komen verschillende

ofwel keukenkastprincipeproducten gaat

productontwikkelaars aan bod en het blijkt

kiezen, als een kwestie van ‘identiteit’. Niet om

dat ‘clean label’ niet kan worden afgedaan als

in zo’n discussie de waarheid te vinden, maar

tijdelijke en inmiddels gepasseerde knie-

om terrein te winnen, of beter gezegd: omzet.

val voor consumenten die bang zijn voor

En dat dat dan ooit weer als groot bedrog

E-nummers. Er is een nieuwe term voor clean

ontmaskerd zal worden: zo komt een sector

label: ‘kitchen cupboard’, of in gewoon Neder-

zeker niet verder.

lands, het ‘keukenkastprincipe’ – producten

De consument terecht geruststellen in een

die toevoegingen hebben van producten

wereld vol (internet)waarschuwingen: mak-

die een Nederlands huishouden altijd in de

kelijk is dat niet. Maar dat is nog geen reden

keukenla of het -kastje heeft staan, poeders,

om het te vermijden.

kruiden et cetera. Nestlé wil af van de smaakversterker E621,

ge.lommen@foodpersonality.nl

msg, mononatriumglutamaat, want die blijft omstreden. Die moet dus uit de Maggi-producten, zo blijkt. Een onderzoeker van TNO daarentegen vindt het inruilen van E-nummers voor andere ingrediënten onzin, omdat er geen enkel bewijs is voor risico’s door E-nummers, het weghalen ervan versterkt alleen maar het wantrouwen, onnodig en ongefundeerd wantrouwen (wantrouwen tegen bijvoorbeeld E621 uit zich inmiddels in urban legends en complotachtige verklaringen, met dank aan internetgeklets). Fabrikanten willen ook nog steeds wantrouwen wegnemen door E-nummers gewoonweg van een andere term te voorzien.

5 FoodPersonality december 2018

04_Deze Maand_01L.indd 5

11-12-18 19:28


Personality’s

Heesen, Dockheer, AH To Go

Wie wat waarheen en waarvandaan, in de personaliarubriek van FoodPersonality. Mailen? vakblad@foodpersonality.nl

Padberg, Albert Heijn, Deliveroo ➦

Philip Padberg (36) is bij Albert Heijn tot general manager van AH.nl benoemd. Hij is de opvolger van Selma Postma, van wie vorige maand bekend werd gemaakt dat zij in de VS voor Peapod aan de slag gaat (de e-commercedochter van Ahold Delhaize in dat land) na jaren leiding te hebben gegeven aan AH.nl. Padberg is evenmin een onbekende in e-commerce. Hij was tot voor kort directeur van maaltijdbezorger Deliveroo (dat maaltijden van horeca-ondernemingen thuisbezorgt bij consumenten die dat besteld hebben) voor Nederland en het Europese vasteland. Dat klinkt als een vreemde combinatie, maar zoals Thuisbezorgd oorspronkelijk Nederlands is en Foodora oorspron-

Rob Heesen

Jan-Willem Dockheer

➦ Naast de aanstelling van Padberg als verantwoordelijke voor AH.nl

(zie het bericht hiernaast) is op dezelfde dag bekendgemaakt dat general manager AH To Go Jan-Willem Dockheer zal opstappen. Zijn opvolger is Rob Heesen. Dockheer wordt lid van de directie van Fit For Free en Sport City, de twee sportschoolketens die sinds dit jaar in handen zijn van investeringsmaatschappij Bencis. Dockheer wordt ook mede-aandeelhouder. Dockheer begon in 2013 bij Albert Heijn, als unit manager voor non-food en keukentoebehoren, na eerder o.a. bij Philips in Scandinavië en Rusland te hebben gewerkt (hij begon in 1998 als product manager bij Nestlé). In oktober van het vorige jaar werd hij general manager van AH To Go. Dockheer was enkele jaren lid van de jury van de FoodAwards, een initiatief van dit blad waarbij de beste introducties in het levensmiddelenassortiment elk jaar met een prijs worden onderscheiden. De aanstelling van Rob Heesen is verrassend. Heesen heeft een jarenlange ervaring bij verschillende detailhandelsbedrijven, zoals Etos, Super de Boer en naderhand Hema, waar hij enkele jaren verantwoordelijk was voor het levensmiddelenassortiment (en horeca), op het laatst als ‘executive director buying & merchandising’ en commercieel directeur. In 2015 ging hij naar Blokker, om directeur te worden van de Blokker-formule, die in zwaar weer was geraakt. Daar bleef hij tot zomer vorig jaar. Zijn vertrek was niet zo lang na een even kort als spraakmakend interview tegenover een journalist van de NOS, waarbij hij te veel bleef steken in de boodschap die hij zich kennelijk voorgenomen had. De NOS-journalist knipte naderhand alle antwoorden bij elkaar tot een bespottelijk interview en dat ging zo internet op. Dat filmpje werd honderdduizenden keer bekeken. Heesen was daarna uit beeld. Maar nu weer in beeld, als manager in de detailhandel, bij AH To Go.■

kelijk Duits, is Deliveroo van origine Engels. Nederland is dan het bruggenhoofd geweest van waaruit het Europese vasteland moest worden veroverd. Het gaat allemaal niet vanzelf; Deliveroo is in Duitsland inmiddels alweer gestopt, vergelijkbaar met Foodora, dat in ons land is gestopt.■

Bartholomeeusen, Yntema, AB InBev ➦

Bij AB InBev is de Belg Nicolas Bartholomeeusen (30) met ingang van komende januari directeur van AB InBev in Nederland. Hij volgt Martin Yntema op, die deze functie twee jaar vervulde. Yntema is benoemd tot commercieel directeur voor AB InBev in het Verenigd Koninkrijk, voor het retailkanaal. Yntema werkte vier jaar bij AB InBev in Nederland, en ook van 2007 t/m 2012, maar dan in andere functies, en daartussenin twee jaar in België. Bartholomeeusen begon in 2011 bij de bierbrouwer, in het Verenigd Koninkrijk, Hongarije en thuisland België. Zijn huidige functie is ‘finance & strategic planning director’ voor de markt ‘Verenigd Koninkrijk en Ierland’, in het eerstgenoemde land. ■

Van den Meerendonk, De Groene Weg/Vion ➦

Sinds afgelopen maand is Marcel van den Meerendonk commercieel manager van De Groene Weg, de slagerijketen voor biologisch vlees, die onderdeel is van vleesleverancier Vion Food Group. We hebben niet kunnen achterhalen of Van den Meerendonk iemand opvolgt of dat hij een ‘toevoeging’ is. Hij is afkomstig van agf-leverancier Scherpenhuizen, waar hij business development manager was. Daarvóór werkte Van den Meerendonk als ‘commercial director’ bij kaasleverancier A-ware Bouter Cheese, onderdeel van A-ware Food Group, als commercieel directeur bij RBM (Retail Bouw Management) en bij agf-leverancier Groentehof, waar hij ruim negentien jaar werkzaam was. ■ Nicolas Bartholomeeusen

Martin Yntema

6 FoodPersonality december 2018

22_Personality’s_01L.indd 6

11-12-18 17:43


De Veij, Heeneman, Emté ➦

Jope, Polman, Unilever ➦

Alan Jope (54) wordt met ingang van begin 2019 de nieuwe ceo van Unilever en is daarmee de opvolger van Paul Polman. Deze wisseling aan de top is al overal in de media breed uitgemeten. Polman wordt enerzijds geprezen vanwege zijn nadruk op de verduurzaming van de productie van het Unileverassortiment en de inspanningen in derdewereldlanden, anderzijds is ook al flink teruggekeken op de moeizame verwikkelingen die nu bijna twee jaar terug begonnen met het bod van KraftHeinz, Warren Buffett en de Braziliaanse investeringsbroeders van 3G. We zeggen: aandeelhouderswaarde, van twee noteringen en twee hoofdkantoren naar één notering en hoofdkantoor, afschaffing dividendbelasting, Mark Rutte, protesterende Britse aandeelhouders die in een vertrek van Unilever nog meer brexitscenario’s zien en Polmans laatdunkende uitspraken over politiek Den Haag en dan weet u genoeg. Jope is van Schotse komaf en was tot nu toe leidinggevende van de

Mario de Veij is afgelopen maand als vastgoed- en retailspecialist aan de slag gegaan bij Heeneman & Partners, een bedrijf dat beleggingsfondsen in supermarktvastgoed beheert. Heeneman doet dat bijvoorbeeld voor supermarktondernemers zelf, die jaren geleden in collectief verband vastgoed wilden acquireren om zo een alternatief te vormen voor de vastgoedonderdelen van de formules waar ze franchiser van zijn, zoals AH en Jumbo. De Veij was hiervóór accountmanager franchise bij Emté, de formule die nu stapsgewijs wordt omgebouwd tot Jumbo en Coop na de overname door het consortium van die twee partijen. Die functie vervulde De Veij vier jaar. Daarvóór was hij twintig jaar ondernemer van een C1000 in Bergen op Zoom. ■

cosmeticatak van Unilever. Meteen na het bericht opperden de media in Nederland weer dat met de aanstaande benoeming de Unilever-top wel weer heel erg Brits wordt. Het is ook nooit goed, of aan deze kant van het Kanaal of aan gene kant. Kort na deze bekendmaking moest Unilever ook melden dat de hoogste marketingverantwoordelijke, Keith Weed, ermee stopt. Hij werkt sinds 1983 (!) bij Unilever, laatstelijk in de rol van cmo (‘chief marketing officer’). Weed is overigens ook commissaris bij verschillende bedrijven geweest en die functies zijn wel bijzonder; allereerst bij Henkel, op het gebied van wasmiddelen een grote concurrent van Unilever, en hij was jaren geleden ook een tijd lang commissaris bij Duchy, het bedrijf dat het vervolg is geworden op de gewassen die prins Charles liet telen. Polman vertrekt overigens nog niet meteen bij Unilever, hij zal Jope een half jaar met raad en daad bijstaan.■

Fleck, De Lope, Aldi ➦

De Duitser Christian Fleck (41) is de nieuwe directeur van Aldi in Nederland. Hij is de opvolger van de Spanjaard Nicolás de Lope (49), die voor Aldi in Duitsland aan de slag gaat. De Lope vervulde zijn functie voor Aldi Nederland ongeveer anderhalf jaar. Fleck was tot aan zijn nieuwe aanstelling directeur van Aldi Best, een van de vier regiokantoren annex dc van Aldi in ons land (in het Brabantse Best). ■

Van der Woude, Concorp ➦

Peter van der Woude is twee maanden terug op interimbasis als salesmanager aan de slag gegaan bij zoetwarenleverancier Concorp (bekend van o.a. Autodrop, Fisherman’s Friend en Ricola). Van der Woude heeft een eigen interimmanagementbedrijf. Hiervóór werkte Van der Woude o.a. bij Storck, Hak, Unilever, United Biscuits, McCormick, Aldipress, Essity/SCA, Reckitt Benckiser en Danone/Nutricia, in verschillende sales- marketing- en accountmanagementfuncties, en sinds 2008 is dat in een interimrol. ■ Vervolg Personality’s: zie blz. 10 Alan Jope

Paul Polman

advertentie

Op zoek naar groei?

Van Dierendonck, APG, Blokker/Xenos,

Wij bieden tijdelijke ondersteuning op het gebied van sales, trade marketing en space management.

➦ Vorige maand is Francine van Dierendonck (42) benoemd tot lid van

de raad van bestuur van pensioenuitvoerder APG. Van Dierendonck was tot aan juni dit jaar ceo van de Blokker-formule Xenos, voordat Linda Keijzer die rol afgelopen voorjaar overnam. Van Dierendonck vertrok er na – de bekende uitdrukking – ‘een verschil van inzicht over het te voeren beleid’. Eerder werkte Van Dierendonck als commercieel directeur bij Miss Etam en als marketingdirecteur bij Ebay/Marktplaats. Van Dierendonck gaf twee jaar leiding aan Xenos. De komst van Van Dierendonck bij de pensioenuitvoerder is een uitbreiding van de raad van bestuur en ze wordt verantwoordelijk voor ‘de portefeuille deelnemers- en werkgeversservices’. ■

Category Leadership / Category Management / Shopper Marketing Omni Channel / Trade Marketing / Space Management Benieuwd naar onze detacheringsmogelijkheden? Neem dan contact op met Evelyn van Leur (+31 6 30 352 147) of Tijn Bresser (+31 6 12 476 536)

www.ct-company.nl 7

FoodPersonality december 2018

22_Personality’s_01L.indd 7

11-12-18 17:43


DEZE MAAND

GfK-formulecijfers

Stijgers/dalers, P11 t.o.v. P10

In FoodPersonality maandelijks de klantenkringen van acht landelijke supermarktformules van onderzoeksbureau GfK. Deze penetratiecijfers - het percentage huishoudens dat per periode een bepaalde formule bezoekt – geven een beeld van het ‘switchgedrag’ van de consument. Deze maand: periode 11 (week 41 t/m 44).

p

2

q

0,6

p

0,6

q

0,6

p

0,4

q

0,4

p

0,1

p

0

Klantenkringen, P11 2018 vs. P11 2017 Klantenkringen, P11 2018 vs. P11 2017 67

66,3

44,9

42,5

43,3

42,5

30,9

30,4

17,6

16,8

13,3

13,9

9,7

8,9

6 0

2018 2017

7,8 10

20

30

40

50

60

70

80

Klantenkringen naar levensfase, P11 2018 Klantenkringen naar levensfase, P11 2018 90,0 80,0

Totaal 70,0

60,0 64,8

29,8 42,7 12,9 40,0 17,5 43,2 30,0 7,7 20,0 8,5 50,0

10,0 0,0

77,0

1 2 3 4 5+ Persoon Personen Personen Personen Personen

68,4 24,2 35,4 12,6 15,8 39,8 6,4 7,2 6,0

3,7

66,1 34,6 46,3 12,7 18,0 45,6 9,2 9,4 6,6 6,6

EMTÉ

61,2 32,1 47,4 13,2 19,4 44,5 7,5 9,3

58,3 31,1 48,8 13,1 20,6 46,2 7,2 9,0

9,7 8,3 9,5 10,5

Coop

53,2 32,4 47,9 14,2 16,0 42,9 9,5 13,3 8,9 13,6 13,9 11,4

DIRK

67,0

47,8 42,9

43,3 30,9 17,4 18,4 17,6 15,9

PLUS

Periode 11 2018: Periode 11 2018: weken 41 - 44 2018 Jonge HH znd kinderen weken 41 - 44 2018 Totaal Let op kleuren!

35,3 31,3

66,1 62,0

44,9 46,7 46,8 42,9

36,8

19,6

Aldi

Lidl

Jumbo

Periode 11 2018: weken 41 - 44 2018 HH met kinderen

Albert Heijn

Periode 11 2018: weken 41 - 44 2018 Oudere HH znd kinderen

Supermarktomzet (x 1.000), P11 2018 vs. P11 2017 € 2.736.311

€ 2.740.000 € 2.730.000

€ 2.710.000 € 2.700.000

2017 € 665.425 € 662.823 € 703.453 € 665.529

week 41 week 42 week 43 week 44

€ 2.720.000

€ 2.697.230

2018 € 676.564 € 671.670 € 707.318 € 680.759

p p p p

1,7% 1,3% 0,5% 2,3%

Albert Heijn (+2) jojoot lekker door. In periode 11 is de marktleider gewoon weer de grootste stijger, na vorig maand de grootste daler te zijn geweest (wat weer volgde op de grootste stijging in de periode daarvoor). Bij de formules die Emté (-0,4) hebben overgenomen zien we tegengestelde bewegingen; Coop (+0,6) stijgt, terwijl Jumbo (-0,6) daalt. Beide formules staan ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar echter op een ruime winst. Dat geldt logischerwijze niet voor Emté, maar ook niet voor Dirk, dat zijn klantenkring in vergelijking met periode 11 van vorig jaar toch wat ziet krimpen.

Als verbijzondering van de klantenkringen kijken we weer eens naar de levensfase (life cycle). Het meest uitgesproken is Albert Heijn met een flinke oververtegenwoordiging van jonge huishoudens zonder kinderen binnen de klantenkring. Lidl kent juist een oververtegenwoordiging van gezinnen met kinderen, terwijl collega-discounter Aldi juist oudere huishoudens zonder kinderen aanspreekt. Dit beeld is over een langere periode gezien behoorlijk stabiel, ondanks alle inspanningen van bijvoorbeeld AH om meer gezinnen met kinderen aan te trekken.

Belangrijk om vast te stellen is dat alle weken van periode 11 groei laten zien. De totale omzet in deze periode kwam uit op (afgerond) € 2,74 miljard. Ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar was er sprake van een groei van 1,45%. In geld komt dat neer op een toename van € 39 miljoen.

€ 2.690.000 € 2.680.000 € 2.670.000 2017

2018

8 FoodPersonality december 2018

11_GFK-formulecijfers_01L.indd 8

11-12-18 13:46


Hoe ga jij pieken in 2019?

peopleselect.nl

11_Advertentie_01L_2.indd 2

11-12-18 09:58


Korteweg, Hema

Personality’s

➦ Cor Korteweg is vorige maand op interimbasis bij Hema als verkoop-

Wie wat waarheen en waarvandaan, in de personaliarubriek

leider aan de slag gegaan. Korteweg heeft zijn eigen interimmanagementbedrijf, Corteweg Interim Executive (‘Corteweg’ is geen spelfout van ons, maar een samensmelting van Kortewegs voor- en achternaam), gericht op de invoering van bedrijfsdoelen bij de executie op de winkelvloer. Bij Hema is hij verantwoordelijk voor de executie van de formule in de 285 filialen in Nederland (en niet bij de vestigingen van franchisers). Korteweg was in vast dienstverband werkzaam bij o.a. Albert Heijn en Vomar. Bij Albert Heijn was hij jarenlang supermarktmanager, vervolgens operationeel manager binnen een AH-regio en daarna deed hij voor Ahold projecten in Spanje, Tsjechië en Noorwegen. In Spanje omdat Ahold daar jaren geleden ook dochterondernemingen had, in Tsjechië bij Ahold Tsjechië en in Noorwegen bij de Noorse activiteiten van ICA, de Zweedse keten die destijds aan Ahold gerelateerd was. Na zijn jaren bij AH/Ahold werkte Korteweg drie jaar als operationeel directeur bij Vomar. Zijn bedrijf Corteweg bestaat sinds 2010. Korteweg heeft op interimbasis gewerkt bij o.a. C1000, Spar, Xenos en Maxeda (de holdingmaatschappij van o.a. Praxis). En hij werkte eerder al van 2015 tot afgelopen jaar bij Hema. ■

van FoodPersonality. Mailen? vakblad@foodpersonality.nl

Vervolg van Personality’s

Fischer, Albert Heijn ➦

Bart Fischer blijkt sinds twee maanden niet meer werkzaam te zijn bij Albert Heijn. Fischer werkte er sinds 2005, daarvóór werkte hij bij Danone/Nutricia. Bij AH begon hij in assortimentsfuncties, maar stapte hij gaandeweg over naar formulemanagement. Zijn laatste functie was ‘director format development’. Voor zijn vertrek is geen opvolger bekendgemaakt, wel heeft AH laten weten dat Frank Jansen in februari dit jaar tot ‘director concept- en designinnovatie’ is benoemd en dat hij

deel uitmaakt van ‘het team van Eva Mathlener’ (‘vice president’ concepten en design) en zelf nu ‘weer vier formatmanagers’ in zijn team heeft. ■

Halvering directie Hema ➦

Vorige maand is bekendgemaakt dat de directie van Hema zal worden ingekrompen. Tot aan de overname van Hema door investeerder Marcel Boekhoorn bestond de directie uit acht personen. De reden van het besluit is naar buiten toe gebaseerd op ‘een vereenvoudiging van de structuur’ en ‘slagvaardiger opereren’. Zoals bekend heeft Hema veel schulden en sinds Boekhoorn Hema in handen heeft, wordt gezocht naar schuldverlichting en kostenbesparing. Zo zou Hema nu ook nadenken over Adriana Hoppenbrouwer de verkoop van Hema-panden aan Hema-franchisenemers. Het besluit van de directiehalvering houdt in dat vier directeuren Hema binnen negen maanden verlaten: marketingdirecteur Adriana Hoppenbrouwer, Tico Schneider (directeur Hema Nederland), logistiek directeur Adrian Porteous en Mariëlle de Macker (directeur personeel en organisatie). De vier directeuren die aanblijven, zijn ceo Tjeerd Jegen, financieel directeur Ivo Vliegen, Richard Flint (directeur ‘internationaal’) en inkoopdirecteur Trevor Perren. ■

Favero, Boersch, Nestlé ➦

De Zwitser Fabrice Favero wordt de nieuwe country manager van Nestlé in Nederland. Vorige maand al maakten we bekend dat Marc-Aurel Boersch naar Duitsland zou teruggaan (hij is van Duitse komaf), om daar landenmanager te worden, kort daarop maakte Nestlé bekend dat nu ook de opvolger bepaald is. Favero is tot nu toe ceo voor Nestlé in Oostenrijk (kennelijk is er in dat land geen country manager, maar een ceo aan het hoofd) en werkte jarenlang al voor het bedrijf, voor Nespresso, andere Nestlé-koffie, Mövenpick en ander Nestlé-ijs, van Egypte tot Noorwegen.■

Directie Jumbo ➦

Fabrice Favero

Sinds een tijd staat er op de site van Jumbo een andere directie dan voorheen. De raad van bestuur is uiteraard nog steeds Frits van Eerd, Colette Cloosterman-van Eerd en Ton van Veen, maar verder worden anders dan voorheen twee soorten directeuren vermeld, een ‘executive directie’ en een ‘gehele directie’. De eerste bestaat momenteel uit Ralph Bertrand (directeur formule/format), Olaf de Boer (buying & merchandising), Alrik Boonstra (human resources), Dick Dijkstra (ict), Peter van Erp (finance), Tim Hehenkamp (data & ‘analytics’), Karel de Jong (supply chain), Roy van Keulen (marketing) en Theo Willemse (sales). Daarnaast is er die aanvullende directie, met Jan Heuving (franchise en vastgoed), Peter Isaac (de nieuwe directeur voor België), Robert-Jan Koens (‘corporat strategy’), Hans van de Molengraft (‘risk & audit’), Claire Saes (‘legal’) en Claire Trügg (corporate communicatie, ad interim). Sinds wanneer is die scheiding dan wel toevoeging er? Jumbo laat weten dat dit al sinds januari dit jaar is, maar de presentatie van alle directeuren op de Jumbo-site is pas onlangs veranderd. ■

Marc-Aurel Boersch

Van Deursen, Priem, Banketgroep ➦ Erik van Deursen is afgelopen maand begonnen als algemeen

directeur bij koek- en banketleverancier Banketgroep. Van Deursen werkte hiervóór ongeveer acht jaar voor Codi Groep, producent van vochtige doekjes, in de rol van algemeen directeur en naderhand ceo. Hij werkte verder o.a. bij Henkel, Coty en AB Inbev, toen dat nog Interbrew Nederland heette. Van Deurzen volgt Ron Priem op, die deze functie sinds september vorig jaar vervulde. Over het vertrek van Priem wilde Banketgroep geen mededelingen doen. ■ 10

FoodPersonality december 2018

10_Personality’s_01L_2.indd 10

11-12-18 1 :1


DEZE MAAND

Met Pim op straat Pim van den Berg (van z’n eigen bedrijf ‘Perspectives’) kijkt naar de menselijke maat in de detailhandel, in het bedrijfsleven en gewoon ‘op straat’

“Aan het eind van een jaar ga je vaak nadenken. Over van alles en nog wat. Over hoe het privé loopt. Bijzondere ontmoetingen. Behaalde resultaten. Maar ook: wat heeft mij in de retail geraakt? Welk inzicht was bijzonder? Zo was ik onlangs een weekend met dochter Marieke in Berlijn aan het rondfietsen. Dit beeld hier is van Markthalle Neun, in de wijk Kreuzberg. Eerst zat ik – denk ik – in de beste hamburgerkantine van Europa, toen die hamburger eraf fietsen en toen belandden we hier. Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet. Ik voel, ik voel, wat jij niet voelt. Of: eigenlijk heeft ieder zijn eigen manier van kijken en voelen. Dus wij ervaren lang niet altijd hetzelfde als we in een winkel, eettent of markthal binnenlopen. Iets waar vaak aan

voorbijgegaan wordt. Wat zag en voelde ik in deze Markthalle Neun? Een markthal waarvan de deelnemers samen de regie voeren, als een coöperatieve groep. Uniek. Ze zijn er kennelijk heel vrij in, autonoom. Het weekend loopt hier van donderdag t/m zondag, maar er is wel elke dag een dagprogramma en dat wordt vanaf donderdag uitgebreid. Ik begreep dat dat met de wijk wordt afgestemd, de Kreuzbergenaren dus, en bovendien, alle 3,5 miljoen ‘Berliners’ kennen inmiddels Markthalle Neun. Een bijzondere mix van winkeltjes, restaurant-

jes, eettentjes, allemaal onder één dak en er zit ook een Aldi in. Verleiden, smullen, genieten, anderen ontmoeten en plezier gaan hier hand in hand met elkaar. Een aanstekelijke energie van iedereen die hier onderneemt, is de randvoorwaarde voor succes. Ik blijf erin geloven dat een goede markthal haalbaar is in Nederland, in grote en zelfs middelgrote steden. Mits strak, professioneel en met liefde geregisseerd. En ik wens iedereen een goed 2019!” ■

Roozen, Slik, GS1

Brexitsupermarkt

Algemeen directeur Dick Roozen van Superunie wordt het nieuwe bestuurslid van GS1 Nederland, hij volgt daarmee zijn eigen financieel directeur op, Guus Slik, die jarenlang bestuurslid is geweest. GS1 noch Superunie heeft de reden van deze wisseling bekendgemaakt, we houden het voorlopig op een naderende pensionering; GS1directeur Pieter Maarleveld bedankt Slik uitdrukkelijk in het persbericht. GS1 Nederland is het onderdeel van GS1 in ons land en is de organisatie die zich in verschillende sectoren (supermarkten, drogisterijen, tuincentra etc.) beijvert voor standaardisering van informatie over goederen in productie- en distributieketens; bij gestandaardiseerde en zo universeel mogelijke informatiedragers is de kans op ruis zo klein mogelijk. Het bestuur van GS1 bestaat na deze wisseling uit – en dan noemen we de personen uit de levensmiddelensector - Hendrik-Jan Roel (cfo Albert Heijn), Kees de Kat (ceo Fruitmasters), Vera Bakker (directeur supply chain Unilever Benelux) en Dick Roozen (algemeen directeur Superunie). Als vertegenwoordiging van de drogisterijsector is Ed van de Weerd lid van dit bestuur, de voormalig commercieel directeur van Jumbo die in maart naar A.S. Watson overstapte om er als managing director van Kruidvat aan de slag te gaan.■

Je kon er een tijd lang als klant naar binnen: de ‘brexitsupermarkt’, in hartje Londen. Hij heette ‘Costupper’, als variant op ‘Costdowner’ en bood de bezoeker allerlei artikelen van mindere kwaliteit of tegen hogere prijzen. Formuleslogan? ‘Worst deal ever’. Het was een protestinitiatief van groepen in het Verenigd Koninkrijk die tegen de brexit zijn en die wilden waarschuwen voor de gevolgen ervan voor de koopkracht van de Britten. Het aanbod? Veel producten van Unilever, KraftHeinz, Reckitt Benckiser, maar dan nieuw ontworpen en bedacht. Real Brexit Mayonaise in plaats van Hellmann’s (Unilever); ‘spreads your budget more thinly’, als pay-off op het potje. Reinigingsmiddel ‘Vanishing Economy’ in plaats van Vanish (Reckitt Benckiser). Brexit Nutty Spread was de variant op Nutella, maar ‘nutty’ betekent behalve nootachtig ook raar of gek. Een blik maiskorrels van ‘Green Giant’ met als bedrukking: ‘Ho-ho-ho, gigantic prices!’. En in de koeling bakjes kippenpoten met als aanduiding ‘freshly chlorinated chicken – you can barely taste the chemicals’. Het is een pop-upwinkel, we hebben niet kunnen vinden of hij nog open is. Misschien is-ie wel out of stock. Dat is nog zo’n angst bij de Britten; dat straks door douanegedoe alles stil komt te staan aan die kant van het Kanaal. ■

11 FoodPersonality december 2018

11_Met Pim op Straat_01R.indd 11

11-12-18 17:45


Hanneke Faber (Unilever):

‘Je moet een beetje dapper zijn’

Hanneke Faber als spreker (toen nog namens Ahold Delhaize) op het Nationaal Food Congres, in 2015

Gefundenes Fressen

En nét in de maand waarvan ceo Frans Muller van Ahold Delhaize heeft gezegd: in die maand zullen we een chief digital officer in de raad van bestuur aanstellen (nog niet bekendgemaakt wie dat wordt bij het ter perse gaan van dit blad), komt opeens de voormalige chief digital officer van Ahold Delhaize voorbij: Hanneke Faber. Oké, Faber was bij Ahold Delhaize chief e-commerce & innovation officer, maar hoe dan ook, zij was degene die enkele jaren geleden Ahold Delhaize meer het digitale tijdperk in moest duwen.

“Het werkelijke potentiële gif is onze overtuiging overal recht op te hebben. We willen vliegvakanties zonder vliegvelden. Goedkope spekblokjes zonder megastallen. We willen niet in kassen werken, geen polenhotels, maar wel snoeppaprikaatjes voor een prikkie.”

Totdat ze najaar vorig jaar opeens overstapte naar Unilever. Omdat Paul Polman haar belde, althans, dat zegt ze in een interview met haar in Het Financieele Dagblad. Voor wie het vergeten is: Faber is om allerlei redenen markant. Dochter van Mient Jan Faber van het Interkerkelijk Vredesberaad (beter gezegd: dé gangmaker van de massademonstraties tegen kernwapens in Nederland, in de jaren tachtig), zevenvoudig Nederlands kampioen schoonspringen, bleef in de VS na een sportstage en ging bij Procter & Gamble aan de slag, keerde terug naar Nederland om bij Ahold Delhaize te gaan werken; en is sinds eind vorig jaar ‘president Europe’ bij Unilever. Dé boodschap die blijft hangen in dit interview: Unilever is heel erg bezig om merken geliefd te maken bij kleinere groepen. Want alleen dán heb je echte fans van een merk. Massamerken heeft Unilever nog zeker wel, maar, aldus Faber, de tijd voor allemansmerken is voorbij. Bijvoorbeeld? Ben & Jerry’s. De nieuwste Ben & Jerry’s-variant heet PeCan Resist, een zinspeling die een stellingname is tegen de verdeel-enheerspolitiek van president Trump. Faber noemt Ben & Jerry’s als het merk dat van oudsher steun biedt aan vluchtelingen, lhbt’ers (lesbiënne, homo, bisexueel, transgender) en het klimaat. Dus: opkomend voor verdrukte minderheden en voor het

milieu. Een deel van de opbrengsten gaan naar ngo’s, die zich voor ‘inclusiviteit’ beijveren. Een merk met zo’n stellingname kan consumenten van zich afkeren, erkent ze, maar aan de andere kant creëer je er juist weer aanhangers mee. Faber: “En dat loont: onze merken met een missie groeien 46% sneller dan de rest van het bedrijf.” Maar wat moet je dan met Axe, het jongensdeomerk met commercials waarin jonge vrouwen massaal vallen voor een knul die naar Axe ruikt, is de terechte vraag, want: zeer rolbevestigend. Faber erkent dat ‘boys getting laid’ de ondertoon van Axe is, maar ze wijst op inmiddels nieuwe campagnes waarin jongens andere jongens verleiden in plaats van meiden. (Eerlijk gezegd, die hadden wij nog niet gezien…) En Knorr dan, en Unox? Faber: Knorr is hét merk van bewerkte groenten die smaak geven aan een gerecht, ‘we zijn alleen dertig jaar vergeten dat verhaal te vertellen”. En met Unox is weer een stap gezet door een vegetarische rookworstvariant te introduceren. Een groot verkoopsucces, aldus Faber. Nog even over die Axe-deo, Axe Unity: de flacon heeft kleuren van de regenboog. “Natuurlijk kunnen mensen je daarop afrekenen. Maar als niemand meer over je praat, heb je pas echt een probleem. Je moet een beetje dapper zijn.” Als dát de richting gaat worden, hebben heel wat producenten nog wel enig huiswerk te doen. ■

hij zelf raakte zwaar gewond. De Belgische justitie

sprekspartner als een man die hen kleineert, verwijt niet internationaal geïnformeerd te zijn en al helemaal niet te kunnen denken in de grote en goede structuren die hij wil realiseren. De tekst laat de indruk achter van een man die vanuit zijn belevingswereld zijn gesprekspartners voortdurend op superieure toon wijst op hun vooringenomen onkunde.”

heeft nu, na ruim dertig jaar, nog steeds geen opheldering kunnen geven over wat er destijds gebeurde, wie de daders waren en wat hun motieven waren en ondertussen wemelt het nog steeds van de complottheorieën.)

* Christiaan Weijts

* Cécile Janssen

van twee ‘hotels’ in Bodegraven, voor bijna

“Met honderd foto’s zitten we zeker goed. Maar dat is heel veel handwerk. Zeker als je bedenkt dat we zo’n twintigduizend producten hebben.”

duizend Polen, en het protest daartegen van

* Jop van Sommeren

(De redacteur van Foodlog beschrijft wat zij van

omwonenden.)

* Het Financieele Dagblad

de houding van ceo Paul Polman van Unilever

* NRC Handelsblad (NRC-columnist Weijts over de mogelijke komst

* Foodlog

(De e-commercemanager van Coop is er met zijn

vindt in het interview in het Algemeen Dagblad.

Mijn familie is zó zinloos en gruwelijk vermoord. Ik vind dat ik er recht op heb te weten waarom, en zelfs dat lukt justitie niet. Dat zulk groot onrecht mogelijk is, daar kan ik niet bij.”

team achter gekomen dat de computer die pro-

Zie ook ‘Kremer’, op blz. 27.)

* David Van de Steen

Dan zou je dus 200.000 foto’s moeten laten maken.

* NRC Handelsblad

Bedenk daarbij dat het assortiment altijd blijft

“Ik ben niet de enige die onder de indruk is van het Unilever dat Polman achterlaat, met negen vrouwen in de 23-koppige board en 47,5% vrouwelijke managers.”

(De film ‘Niet Schieten’, over de Bende van Nijvel,

wisselen.)

* Maartje Laterveer

ducten moet herkennen (voor die klant, die info wil oproepen in de winkel), dat pas met honderd beelden van hetzelfde product echt goed doet.

die in de jaren tachtig overvallen pleegde op supermarkten van Delhaize en Colruyt en daarbij klanten en personeel doodschoot, is in roulatie. De film vertelt het verhaal van Van de Steen, wiens vader, moeder en zus werden doodgeschoten en

* Het Financieele Dagblad

“De toon van het gesprek is kribbig van de kant van Polman. De AD-interviewers, Annemieke van Dongen en Sander van Mersbergen, laten zich er niet door afleiden en tonen hun ge-

(Laterveer schrijft elke zaterdag in genoemde krant over man-vrouwkwesties in het bedrijfsleven. Zij begint haar column met ‘ik ben een fan van Paul Polman’.)

12 FoodPersonality december 2018

22_EFMI_01L.indd 12

11-12-18 22:19


Friteszaak Herman

Column EFMI

Komt de onlinegeest uit de fles?

O

Prestigieuze restaurants concurreren niet met Albert Heijn of Aldi, tenzij je in termen van maagaandeel denkt. Dan concurreert alles met alles. Je had ook een tijd dat koks en supermarktketens samen optrokken, denk aan de koksmaaltijden van Albert Heijn of ooit het kerstassortiment van Super de Boer. Delhaize heeft nog steeds koksmaaltijden, bijvoorbeeld. Maar Sergio Herman, ooit bekend geworden als chef-kok van restaurant Oud Sluis, zit de supermarkt in dat maagaandeelgedoe niet alleen vanuit de ‘bovenkant markt’ in de weg, ook van onderaf. Hij is nu twee jaar bezig met ‘Frites Atelier’: frites zoals hij vindt dat frites moet smaken, in een ‘atelier’, als antwoord op de platvloerse snackbar. En hij breidt maar uit, inmiddels is er een Frites Atelier in Den Haag, Utrecht, Arnhem, Antwerpen, Brussel en Gent. Natuurlijk, zijn frites is nog altijd duurder dan een zak Aviko of McCain in de supermarkt, maar het is toch opvallend wat Herman doet. ■

“Kijk nou: maaltijdoplossingen. Hebben jullie daar ooit van gehoord, maaltijdoplossingen? Wat lossen ze op dan?”

nlangs organiseerden wij een

Amazon en zo te leren in de strijd tegen hun

webinar in een van onze opleidin-

gezamenlijke concurrent. Daarnaast investeer-

gen. Vanuit Bentonville werden

de Walmart ook in robots om de winkelvloer

wij bijgepraat over het reilen en

schoon te maken én allerlei data te verzame-

zeilen van Walmart. Na afloop stond één ding

len over onder meer drukte in de gangpaden

als een paal boven water: het is een kwestie

en lege schappen. En medewerkers kunnen

van tijd voordat de overname van Whole

sinds kort in de winkel onlinebestellingen van

Foods door Amazon effect op het Nederlandse

klanten opnemen. Tot slot ging Walmart met

supermarktkanaal zal hebben. ‘Wat?’, hoor ik u

Ford samenwerken, om thuisbezorging met

denken. Ja, ik weet dat Amazon tot op heden

behulp van zelfrijdende auto’s te ontwikkelen.

geen poging heeft gedaan om echt voet op

Zomaar wat initiatieven.

Nederlandse bodem te zetten (de pop-upwin-

Naast Walmart investeerde ook Kroger flink

kel in Amsterdam was maar twee dagen open,

in online food retailing. In mei maakte Kroger

slechts een proefballonnetje) én dat de premi-

de samenwerking met Ocado wereldkundig.

umformule Whole Foods in Engeland ook nog

Ocado is de ‘pure player’ uit het Verenigd

niet echt een deuk in een pakje boter slaat.

Koninkrijk, die haar dienstverlening in rap

Maar laat me mijn stelling nader toelichten.

tempo in andere markten uitrolt. Target nam

De detailhandel in de Verenigde Staten werd

bezorgservice Shipt over. En Ahold Delhaize,

medio 2017 ruw wakker geschud door deze

dat met Peapod al jaren een oplossing voor

overname. Want Amazon is groot in haar

online food retailing heeft, kondigde de

thuismarkt. De retailer is volgens een schatting

‘Kwestie van tijd voorhelft van alles! Geen wonder dat Walmart, de dat de overname van grootste ‘grocery retailer’ van Amerika, besloot tot actie over te gaan. Whole Foods door AmaWalmart US (met ca. 4.800 vestigingen) zette in zon effect op het Nederhet jaar na de overname van Whole Foods allerlei stappen om het gat met Amazon te dichlandse supermarktten. Zo kocht het eerst de nodige kennis, door het Indiase Flipkart voor maar liefst 16 miljard kanaal zal hebben’ van Emarketer goed voor ongeveer 48% van alle onlineverkopen in de VS. Dat is bijna de

dollar over te nemen. Bovendien werd in rap tempo online food retailing in de thuismarkt

lancering van Peapod Digital Labs aan. Topman

* Teun van de Keuken

uitgerold, met pick up points. Mede hierdoor is

Frans Muller voegde daar recentelijk aan toe

* De Volkskrant

Walmart in dit jaar Apple voorbijgestreefd in de

dat het concern meer focus op e-commerce

(Keuringdienst-van-Waardeteamlid (en ooit de

top van online retailers (Apple is voor ons geen

en technologie zal leggen.

Tony achter Tony Chocolonely) Teun van de Keu-

retailer in de traditionele zin des woords, maar

En zo is het verband met ons Nederlandse

ken leidt twee Volkskrant-journalisten door een

Amerikanen noemen alles wat direct aan de

supermarktkanaal gemaakt. Nu de traditionele

Albert Heijn en zegt hun wat hij zoal denkt, naar

consument verkoopt ‘retailer’). Met een omzet

reuzen in foodretailland hun miljarden op een

aanleiding van zijn boek De Supermarktsurvival-

van bijna 21 miljard dollar (ca. 4% van online-

snellere ontwikkeling van e-commerce en om-

gids.)

verkopen, aldus Emarketer) eindigde Walmart

nichannel richten, zal dat via Ahold Delhaize

nog steeds op grote afstand van Amazon, maar

snel doordringen tot ‘ons eigen’ Albert Heijn.

wel al op de derde plaats. Tegelijkertijd ging

De vele stappen van Walmart, Kroger, Ocado

“Sommige plekken zijn prachtige entrees van de stad geworden, terwijl het vroeger vooral plekken waren voor zwervers en junkies.”

Walmart de samenwerking aan met Microsoft, om

en Ahold Delhaize US, in gang gezet door de overname van Whole Foods door Amazon,

* Maarten Veraart

een cloudservice

zullen ertoe leiden dat ook in onze sector de

* NRC Handelsblad

te ontwikkelen als

onlinegeest sneller uit de fles zal komen dan

(De regering is aan het nadenken waarom de NS

antwoord op die van

tot nu toe.

stations – dus vastgoed – zou moeten exploiteren, met ook nog formules als AH, Julia, Kiosk etc., terwijl concurrenten als Arriva en Connexxion dat

De wisselende columnisten van EFMI Business School:

niet hebben. Maar Veraart, die voor adviesbureau

Marcel van Aalst, Koen Hazewinkel, Melanie Murk-

Andersson Elffers Felix eerder de positie van de

Severein en Laurens Sloot. Deze maand: Melanie Murk-

NS en Prorail onderzocht, vindt dat de NS wel ‘iets

Severein. Reacties: murk@efmi.nl.

gemaakt heeft’ van die stations.)

13 FoodPersonality december 2018

22_EFMI_01L.indd 13

11-12-18 22:19


Leendert van Eck en Joost Deen

14 FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L_3.indd 14

11-12-18 17:16


Winkels in vijf provincies, bloemen door heel het land Door: Gé Lommen Foto’s: Ron Offermans

Sinds twee jaar nu bestaat de directie van Deen uit: Leendert van Eck als algemeen directeur, Joost Deen als directeur operations, Marcel van de Kerkhof als directeur category management en Gertjan Metselaar als directeur financiën. Deen omvat momenteel 82 filialen, heeft een marktaandeel van 2,2% (volgens Nielsen), en het marktgebied is allang niet meer alleen Noord-Holland en een beetje daarbuiten. Met bruggenhoofden in bijvoorbeeld Zeist en Zwolle opereert Deen momenteel ook in Flevoland, Utrecht, Gelderland en Overijssel. Maar voor wie bloemen wil bestellen, reikt Deen al een stuk verder… Leendert van Eck (links op de foto hiernaast) en Joost Deen leggen het uit.

Van Eck, afkomstig uit het markante Urk, vervulde jarenlang logistieke functies, bij Unigro destijds, totdat De Boer Unigro en Vendex Food Groep gingen fuseren. Hij werkte een tijd bij doehet-zelfretailer Marktkauf, daarna bij Dekamarkt en hij stapte vervolgens over naar Deen. Daar vervulde hij eerst de rol van logistiek verantwoordelijke, daarna operations, daarna commercie en sinds twee jaar is hij algemeen directeur. Joost Deen werkte na zijn studie niet meteen bij het bedrijf van de familie waar hij deel van uitmaakt. Hij werkte eerst een half jaar bij Superunie (waar Deen natuurlijk wél lid van is), waar hij onder andere het probioticamerk TopVit ontwikkelde. Naderhand begon hij bij Deen, van formulemanagement naar category management, toen rayonmanager en nu directeur operations. Stel, ergens in een stadje zitten een Deen, een AH, een Jumbo, een Plus, een Lidl en een Aldi. En die Deen-winkel doet het ondanks alle concurrentie goed. Wat zijn dan de succesfactoren van die Deen? Deen: “Dat zullen doodgewoon onze sterke punten zijn. Goede en lekkere producten, aantrekkelijke acties, vriendelijke mensen. Klantgericht. Personeel dat behulpzaam is en een goed contact heeft met de mensen uit het marktgebied. Een binding met de buurt, in welke vorm dan ook. Eigenlijk kom ik nu als vanzelf op onze pijlers: ‘vriendelijke medewerkers’, ‘betrokken bij de buurt’, ‘duidelijk en eerlijk’ en ‘verrassend lekker’. Het kan ook om onderdelen gaan. Bijvoorbeeld dat klanten voor ons kiezen omdat ze ons brood het beste waarderen. Of omdat ze geregeld bloemen en planten kopen en dat het liefst bij ons doen. Dat kan voor elke Deen weer anders liggen. En voor elk huishouden.” En stel, in dat voorbeeld met dat stadje en die concurrenten loopt een Deen helemaal niet zoals jullie dat willen, de omzet blijft achter etc. Waar ligt het dan aan? Van Eck: “Aan dezelfde punten die Joost noemt.

Dan hebben we onze sterke punten niet goed over de bühne gebracht en moeten we dat nog beter doen.” En wat gaan jullie dan doen? Want het brood of de bloemen en planten zullen niet voor die ene Deen anders gaan worden. Van Eck: “Nee, zeker niet, we zullen dan onze sterke punten veel meer moeten gaan uitleggen. Wat zien de klanten in dat marktgebied in ons en wat niet?” En als dat niet echt helpt? Van Eck: “Stel nu dat het aan de binding met de buurt ligt, stel dat die er nog niet genoeg is, dan zullen we bijvoorbeeld met een vorm van sponsoring beginnen. En als er in die markt veel prijsdruk is, zullen we kijken wat we met ons prijspeil of onze acties moeten doen. We zullen in dit voorbeeld eerst uiteraard goed moeten weten wat de factoren zijn waar het om gaat. We hebben geen vast verbeterprogramma, als je dat denkt. We bekijken wat de oorzaken zijn en dan weet je ook wat je als verbeterpunt kunt gebruiken. Ook dat kan voor elke Deen anders zijn.” Een paar jaar geleden groeide Deen best hard in vestigingspunten. Ik kan me herinneren: jaren terug ‘rond de zestig’, daarna steeg dat tot de 82 van nu, maar er komt nu sinds ongeveer anderhalf jaar niks meer bij. Heeft dat een reden? Deen: “Nee, wij zijn niet welbewust gestopt bij dit aantal. In de periode daarvóór is het gewoon snel gegaan, maar de laatste tijd heeft zich geen vestigingsmogelijkheid voorgedaan die wij wilden hebben. Het is ook niet ons uitgangspunt dat wij, bijvoorbeeld, tegen onszelf zeggen dat we per jaar vijf nieuwe winkels erbij willen hebben.” Van Eck: “De markt lijkt ook wel verdeeld nu. Er komen nog wel nieuwe supermarkten bij, maar dat zijn vaak ook verhuizingen, van de ene plek in een marktgebied naar een andere, omdat daar een nieuwe wijk wordt gebouwd. Daar kijk je uiteraard goed naar: waar nieuwe wijken komen.

Dan verhuizen we mee als het kan.” Klopt het als ik zeg dat Deen-winkels vrij klein zijn vergeleken met concurrenten? Deen: “Als je onze winkels vergelijkt met de grote oppervlakten van sommige van concurrenten, ja. En we hebben ook winkels die op dit moment uit hun jasje groeien en die best een vergroting kunnen gebruiken. Kijk ik naar onze vloermetermatrix, dan is 1.300 m2 vvo onze ideale maat. Daar kunnen ons assortiment goed op kwijt, terwijl de klant ruimte genoeg heeft om makkelijk te winkelen en wij onze versafdelingen verleidelijk kunnen presenteren.” Maar lang niet elke Deen omvat die 1.300 m2 vvo. Deen: “Nee, je hebt inderdaad niet altijd de maatvoering die je zou willen hebben. Maar soms zie je genoeg marktpotentieel dat je ook met een kleinere winkel perspectief ziet. En tegelijkertijd, je wilt ook wel sommige winkels groter maken. Als de situatie zich voordoet dat dat in samenspraak met bijvoorbeeld gemeente, winkelcentrum etc. kan, dan doen we dat.” Enkele jaren terug legde Deen de nadruk op de uitbouw van e-commerce. Maar nu vertel jij, Leendert, herhaaldelijk dat Deen voortaan ‘volgend’ is in e-commerce. Is er een stap terug gedaan? Van Eck: “Nee, de keuzes die we toen hebben gemaakt, zijn nog steeds actueel. We hebben wél een pas op de plaats gemaakt met e-commerce om de verliezen te beperken. Bij de ‘Deen Boodschappenservice’ kan de klant niet het hele assortiment van 12.000 items bestellen, de keuze bestaat momenteel uit ruim 4.000 items. We zijn die keuze stap voor stap weer aan het uitbreiden en komend voorjaar zal het weer op een niveau van 4.500 zijn. Niemand van de reguliere marktpartijen in de levensmiddelenbranche maakt op dit moment winst met e-commerce, wij ook niet. Maar door

15 FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L_3.indd 15

11-12-18 17:17


keuzes te maken, kun je als kleinere marktpartij wel mee met de rest zonder dat het te gek voor woorden wordt en we elkaar uitroken. Daarom beperken we ons tot een deel van het assortiment. In een Deen-winkel vind je een meter olijfolie, maar op de Deen-site drie varianten olijfolie. Dat kan als je kijkt naar bestelpatronen van huishoudens; zij vullen hun voorraad aan. Verder hebben we niet de promoties van onze formule op die site, ook met het doel om verliezen te beperken.” Maar met bloemen gaan jullie veel verder, ook qua marktgebied. Deen: “Ja, dat is ook een ander spel. Iemand uit onze familie heeft ooit een keer bedacht de in- en verkoop van bloemen en planten eens duchtig

onder handen te nemen en zich daarin te bekwamen. Sindsdien zijn wij een goede verkoper van bloemen en planten. De bloemen-en-plantenafdeling in onze winkels is ook een grote verleider. En tegelijk een mooi, decoratief element. Maar we hebben wel bedacht: als we zo sterk staan in bloemen en planten, dan kunnen we met die categorie producten in e-commerce wel veel verder gaan. En dus hebben we nu ‘bloemenvandeen.nl’, als landelijke site. We bezorgen de bloemen gratis door het hele land. En we doen met die categorie ook promoties. Je kunt heel goed testen wat je kunt en niet kunt als je je beperkt tot een categorie waar je al een reputatie in hebt opgebouwd. Je concurreert ook anders.”

Je concurreert ook anders… niet met AH, Jumbo etc., maar met Fleurop, Bloomon etc.? Van Eck: “Ja.” Maar Deen gaat zichzelf niet veranderen van een supermarkt naar een bloemist. Van Eck: “Nee, maar we leren. En dat kun je gebruiken om beter te begrijpen wat je wel en niet moet doen in de toekomst.”

‘Met de komst van G’woon van Superunie hebben we gezocht naar een nieuwe invulling van het Deen-merk’ En als dan straks Amazon komt? Van Eck: “Op die vraag heb ik net zo min een antwoord als alle anderen die in de detailhandel werken. Dat is buiten proporties. Ik kan daar niks mee.” Deen: “Wat je jezelf altijd moet afvragen, is of je relevant bent voor de klant. En de marktomstandigheden blijven veranderen, dus die vraag moet je elke maand of elke dag stellen. We kunnen niks voorspellen en het heeft ook geen zin om dat soort scenario’s te gaan bedenken. Zijn we relevant voor de klant die onze winkels bezoekt

16 FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L_3.indd 16

11-12-18 17:18


Rondkijken in ‘Bangert-Oosterpolder’ Deen komt het beste tot z’n recht in een winkel van ongeveer 1.300 m2 vvo. Bijvoorbeeld: Deen ‘Bangert-Oosterpolder’, een filiaalnaam van een Deen in een winkelcentrum in Zwaag, vlak bij Hoorn. Dit centrum vervult een functie voor een nieuwe woonwijk in Zwaag. Het winkelcentrum is een project van Deen Vastgoed, waarbij Deen zelf vooral aan lokale winkeliers heeft gevraagd er zich te vestigen, winkeliers die bekend zijn in Hoorn of andere plaatsen in West-Friesland. En het Deen-filiaal hier is het centrale onderdeel. In deze Deen (waar we de foto’s maken van Van Eck en Deen) worden we ook door hen rondgeleid. Wat valt er op? Een ruimte (en nee die staat niet op de foto) die gebruikt wordt als spreekruimte voor omwonenden en zorgverleners, het eerste wat je ziet als je binnenkomt; weer een initiatief waarmee Deen de binding met en in de buurt wil stimuleren. Verder zien we artikelen waar Van Eck en Deen zeer trots op zijn, of vanwege de kwaliteit, of vanwege de omloopsnelheid en vaak beide tegelijk. Deze voorliefde voor deli-achtige, lekkere producten illustreert Deen eigenlijk ook. En tegelijk moeten die producten ook weer niet iets met harissa zijn, of ‘Ottolenghi-achtig’. Zelf valt ons de ambachtelijke mayonaise op, in de koeling bij het premiumvlees. En het label ‘Deen Favoriet’, dat weer een andere insteek bij

en op welke manier kunnen we relevant zijn via internet? En kunnen we relevant zijn voor de klant die Deen niet of nog niet kent?” Ik zie in Deen-winkels niet meer het premiummerk ‘Het Beste van Deen’, maar ik zag wel producten onder het merk Deen, maar dan met bijzondere eigenschappen, zoals een pak koffie, maar dan zowel fairtrade als biologisch. Van Eck: “Dat hebben we inderdaad veranderd. We hebben nog steeds premiumlabels zoals bijzondere broden onder het merk Panotta, maar met de komst van G’woon van Superunie, dat ook wij volop in ons assortiment hebben, hebben we gezocht naar een nieuwe invulling van het Deenmerk. Tegelijkertijd zijn we op allerlei fronten aan het verduurzamen, van voedselverspilling tot energiebesparing tot de goede doelen die we ondersteunen. Parallel daaraan hebben we Deen als huismerk, maar altijd met duurzaamheidseigenschappen, in de breedst mogelijke zin. Dus inderdaad, we hebben in koffie de gebruikelijke A-merken, G’woon als huismerk van Superunie

en daarnaast koffie van het merk Deen, fairtrade en biologisch in dit geval. Zo zijn er door allerlei categorieën heen Deen-artikelen met specifieke productclaims. Dat past goed in de verandering van het speelveld en in de verandering binnen ons bedrijf.” Toen ik jullie duurzaamheidsverslag erop nalas, zag ik werkelijk van alles. Van fairtrade tot streekproducten, van Pink Ribbon tot ondersteuning aan kinderboerderijen, van zonnepanelen hier op het dak tot een programma om zo energiezuinig mogelijk van dc naar winkels te rijden. Bij elkaar tientallen duurzaamheidsbordjes die

het huismerk is. Van Eck: “We hebben het eerdere Het Beste van Deen ingewisseld voor Deen met allerlei duurzaamheidsclaims, maar Deen Favoriet is weer een andere variant. Hier gaat het niet om duurzaamheidsclaims, maar gewoon, lekkere producten, die we zelf ontwikkeld hebben en waar we vierkant achter staan.” Joost Deen pakt uit een koeling de rundercarpaccio van Deen. “Topartikel van ons, tot en met de dressing aan toe.” Bij het brood wijzen Van Eck en Deen op de ‘krusties’ (op de foto: de plank onder de roombotercroissants): vierkante broodjes die niet als afbakproduct de winkel in komen, maar als deegstuk. Deen: “Het echte bakken gebeurt dus hier in de winkel, en dat zorgt voor een uitstekende korst, een ultravers knapperig broodje.” Rechts tegenover het grote agf-eiland zien we dat Deen alle vis bij elkaar heeft gepresenteerd, van vers tot diepvries tot potten haring. Opvallend is ook de tapaspresentatie, een laag koelmeubel met een houten rek met allemaal hangende droge worsten erboven. En tussen de tapas en het brood biedt Deen sushi in best grote volumes. Van Eck: “Deze sushi komen niet kant-en-klaar van een leverancier, we maken ze zelf; hier in de winkel; om het product net als die broodjes ultravers te hebben. Trouwens, de aantrekkelijke prijs in combinatie met deze kwaliteit, dat is zeer concurrerend.”

draaiende moeten worden gehouden, het vergt uren vergaderen. Van Eck: “Nee, dat valt best mee. Het is weliswaar veel en het is inderdaad ook onderling zeer verschillend, maar het is best overzichtelijk voor ons. Wij vallen niet om onder onze eigen duurzaamheid, als dat je suggestie is. Sommige projecten ogen wellicht ingewikkeld, maar zijn dat helemaal niet. Andere lopen alweer jaren mee en maken deel uit van onze dagelijkse processen. En weer andere initiatieven zijn weer tijdelijk en telkens terugkerend, nee, we vergaderen ons niet ongans. Integendeel.”

In dit interview werd ook de vraag gesteld of Joost Deen op termijn Leendert van Eck zou moeten opvolgen, hij is immers ‘van de familie’. In het gesprek werd geantwoord dat Deen al tevreden is als iemand van de Deen-familie lid is van de Deen-directie. In de versie die de redactie van dit blad terugkreeg, is zowel het antwoord als de vraag weggehaald.

17 FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L_3.indd 17

11-12-18 17:18


Nieuwe Marqt: kleiner, maar makkelijker

18 FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L.indd 18

11-12-18 17:20


Door: Gé Lommen Foto’s: Ron Offermans

Je zou het niet zeggen als je dit zo ziet, maar deze nieuwe Marqt omvat maar 306 m2 vvo. Maar de lage verspresentaties en het hoge industrieel ogende plafond zorgt toch voor een imposante entree. Deze nieuwe Marqt, opengegaan op 6 december, is een nieuw hoofdstuk in de nu tienjarige geschiedenis van de bijzondere levensmiddelenformule. Een ander assortiment, meer gemaksproducten, ‘groene proteïnen’ als afzonderlijke categorie, een ‘blurring’-presentatie van kassa en ‘to go’, veel kant-en-klaarmaaltijden….

19 FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L.indd 19

11-12-18 17:21


Midden in deze Marqt de vis, een bedieningsafdeling. Friso, de persoon rechts, is hier een van de twee ‘vismedewerkers’. Hij staat in de looproute ‘naast het asortiment’. Dat is een bewuste keuze, horen we van filiaalmanager Wouter en ook van directielid Thijs Fleuren, die op dat moment aanwezig is. Marqt wil geen counter meer met vooraan het aanbod en dan een medewerker achter een counter, maar ernaast, om zodoende een beter contact met de klant te hebben. Dit is al eerder geprobeerd in de supermarktsector, van Albert Heijn in een pilot in 2003 (vestiging in Heemskerk) tot een Monoprix in Parijs. Met ‘wisselend succes’. Maar wellicht is Marqt er meer de formule voor.

De nieuwe pilot van Marqt In een stad als Amsterdam concurreert altijd al alles met iedereen, en dat is bij de nieuwe Marqt aan de Oostelijke Handelskade niet minder. Aan de rand van het IJ ligt ‘winkelcentrum Brazilië’, een langgerekt gebouw met bakkers, slagers, kappers, reisbureaus, een Etos, Kruidvat, visspecialist, stomerij, een Kwalitaria ergens nog in een verloren hoekje etc. En Marqt heeft daar zeker niet het alleenrecht op de verkoop van eten en drinken. Biologische formule Odin ligt ernaast, 50 meter verderop een Albert Heijn, 100 meter de andere kant uit een Jumbo. Of je zodoende nu meer klanten krijgt vanwege de trekkracht van het winkelcentrum of dat je juist concurrentiehinder ondervindt van die AH, Jumbo en Odin, daar moet Marqt natuurlijk zelf ook nog achterkomen, maar de mensen achter de formule zijn in elk geval niet huiverig geweest om hier te starten. Een tijd terug heeft Marqt de boel een beetje omgegooid. Een paar maanden geleden zijn Joost

Leeflang, Thijs Fleuren en Tjibbe Bouma als directietrio aangesteld, bank Triodos en investeringsmaatschappij SIF (Social Impact Funds) zijn de nieuwe groot- of anders grote aandeelhouders en vrij snel daarna meldde Leeflang dat Marqt nu weer nieuwe mogelijkheden heeft om door te groeien. Doorgroeien: dat wil zeggen dat het op termijn zo’n zestig vestigingen in Nederland wil hebben en daar dus ook een markt voor ziet. Maar: nu, als je deze nieuwe Marqt ziet, blijkt dat de formule zeker niet overal die grote winkel wil gaan neerzetten die het bijvoorbeeld in winkelcentrum Gelderlandplein in Buitenveldert heeft staan. Integendeel; hier zien we een Marqt op een formaat van een buurtwinkel. Dat is ook meteen te merken aan de klanten in de winkel: niemand heeft een winkelwagen. Die zijn er ook niet. Dit is nou weer echt zo’n stadswinkel waar consumenten die vaste klant zijn, elke dag naartoe gaan. Omdat ze pas om half zes bedenken wat ze zullen eten die avond.

Wat cijfers: * 306 m2 vvo * 3.000 items * twee kassa’s (en een ‘to go’-kassa) * 14 medewerkers (fulltime, parttime, oproep) * …en ja, wat de weekomzet zou moeten zijn? Hebben we niet gevraagd, want dat zegt toch niemand meer in onze branche, en bovendien, op het moment dat wij er zijn, is de winkel pas op de eerste volledige dag open. Wat is er anders dan voorheen? Van alles. Uiteraard is niet het hele assortiment anders dan dat van die eerdere vijftien filialen, en uiteraard zijn de uitgangspunten nog steeds in hoge mate ‘maatschappelijk’ – lokaal als het kan, fairtrade voor niet alleen koffie-, thee- en bananenleveranciers maar voor alle leveranciers, eten dat zo authentiek mogelijk moet zijn, afijn, iedereen in onze sector weet na tien jaar wel ongeveer wat initiatiefnemers Quirijn Bolle en Meike Beeren destijds aan uitgangspunten en opvattingen heb-

‘1, 2, 3, aan tafel’, is zeker géén voortborduursel op dat 1,2,3,4-assortiment van AH destijds. In deze koeling ligt links een maaltijd, voor als het in vijf minuten moet. In het midden een combinatie van verschillende voorbewerkte maaltijdoplossingen, voor als het in 15 minuten moet. En rechts een meer uitgebreide maaltijdsuggestie met ‘meer losse artikelen’, voor als het in 35 minuten mag en de klant dus liever meer zelf in de keuken doet. Daar staat ook op het bord bij: ‘jij de tijd, wij de inspiratie’. Een idee dat deel uitmaakt van ‘het nieuwe Marqt’, meer gemak, makkelijk, meer suggestie en keuzevrijheid in de bereidingstijd.

20 FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L.indd 20

11-12-18 17:22


Een watertap, meteen bij de ingang. Voor wie een flesje bij zich heeft en wil bijvullen. Vergelijkbaar met de toiletten bij tankstations: service-instrument en tegelijk een manier om passanten naar binnen te halen, maar anders dan de verplichte vijftig cent voor je plasje is dit water gratis. Het tappunt is een samenwerking met Waternet.

We maken meteen de afslag naar links: maaltijden. Rechts is meer de keuze voor wie wil koken, te beginnen met agf. Het maaltijdenaanbod van Marqt is steeds uitgebreider geworden, en heeft inmiddels ook al drie stromen: afkomstig van Maass Keukens (de preferred supplier van het eerste uur), er is een locatie voor de maaltijdproductie van Marqt in eigen beheer en de derde leverancier is Star Cuisine uit Rijswijk. Het aanbod varieert uiteraard met de seizoenen mee. Het meest voorkomende formaat is 450 gram, de prijzen variëren van € 2,99 voor een bakje pasta met olie en kruiden, tot € 7,99 voor de maaltijd met de duurste ingrediënten. De meest voorkomende prijzen zijn € 6,49 en € 6,99. Naast deze maaltijden een wand met ander gemak: soepen, pizza, groentesalades in kleine porties en andere ontbijt- en lunchproducten. Let ook op de persoon op de foto; typische Marqt-klant, de verwoede etikettenlezer.

Hier heeft Marqt een soort nieuwe categorie gecreëerd, of op z’n zachtst gezegd: bestaande groepen gecombineerd, met als verzamelbenaming: ‘groene proteïne’. Hier vinden we de ‘eiwittransitie’ ten top; walnoten, hazelnoten, kastanjes, linzen, kikkererwten, mungbonen en andere peulvruchten, falafelballetjes en andere vleesvervangers (op basis van die peulvruchten en lupine), paddenstoelen in allerlei soorten… opgedeeld in zes segmenten, drie gekoeld, drie houdbaar. En Daan en Florian van leverancier ‘Bumi’ mochten op de foto, met hun lupinetempeh.

21 FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L.indd 21

11-12-18 17:22


Marqt heeft ook het broodassortiment vernieuwd. En we zien een bordje waarop Marqt uitlegt dat we hier niet met ‘donkergekleurd brood’ van doen hebben, dat heel voedzaam en volkorenachtig lijkt maar het niet is.

ben verkondigd. Maar er wordt wel van alles uitgeprobeerd: er is een nieuwe categorie bedacht, ‘groene proteïne’ (de ‘Green Protein Alliance’ zal in haar nopjes zijn), met noten, peulvruchten, linzen, vegaballetjes en -burgertjes etc., alles bij elkaar in één eiland-achtige module. Er is ook meer ‘gemak’: je komt binnen en je kiest, óf je begint als klant met de agf rechts, of je zoekt als klant meteen links tussen allerlei kanten-klaar, met daarnaast een wand met emmertjes soepen, pizza’s etc., en kort daarop in de looproute is een bancarella met een ‘1, 2, 3’-opstelling.

De buitenlandse kaasjes liggen in een cascadekoeling, de Nederlandse kazen aan de andere kant liggen niet in een koeling.

Nee, geen op maat gemaakte bakjes en bekertjes zoals Albert Heijn die jaren geleden had voor 1, 2, 3 of vier personen, maar een voorstel voor een maaltijd van 5 minuten, 15 minuten of 35 minuten. Hier wordt aan ‘ready to eat, ready to heat, ready to cook’ een nieuwe draai gegeven. Een watertap helemaal vooraan: mensen kunnen naar binnen lopen een flesje water bijvullen, maar dat flesje moet je dan wel bij je hebben, het water is gratis (u kent het wel; jonge vrouw, hoogopgeleid, stadsnomade, en bijna voortdurend een ‘Dopper’ in de hand, want, stel dat je uitdroogt – deze omschrijving zal niet veel afwijken van een van de ‘persona’s’ die de marketeers van Marqt in hun documenten met consumentenprofielen hebben staan). Zitten we daarmee een beetje de spot te drijven? Eh, ja, maar we weten ook heel goed dat deze dame ‘here to stay’ is. Wees zuinig op je lijf, drink geen calorieën, eet zo weinig mogelijk dierlijk. Verdenk zetmeel. En dat is niet voorbehouden aan Marqt. De pizzabodems van bieten en bloemkool liggen ook allang in de koelingen van Albert Heijn, de vegaartikelen schieten als paddenstoelen uit de grond. De maatschappelijke discussie over eten, die kom je in geconcentreerde vorm tegen als je een tijd

lang in een Marqt foto’s laat maken. Anton Bal is die dag in deze Marqt, hij de vleesleverancier van Marqt. Hij is best blij met Marqt als afnemer, maar hij heeft ook gezien welke nieuwe keuzes Marqt maakt. Plantaardig is de nieuwe held. De ‘genietgroepen’ van vroeger vind je achter in deze winkel. Kaas, wijn, bier, vleeswaren en helemaal in een hoekje achterin een koeling met vlees. Zíjn vlees. Bal begint op deze regenachtige dag een ‘demonstratie’ onder het afdak, buiten: met een Big Green Egg maakt hij lekkere stukjes vlees, van het runderras ‘parthenaise’, een nog vrij onbekend Frans ras vergeleken met limousin of blonde d’aquitaine. De stukjes die hij snijdt, vinden gretig aftrek onder de passanten en hij doet als het aanslaat zijn parthenaise-storytelling. Maar opeens komt er ook een mevrouw bij hem staan die hem een beetje uitfoetert voor zijn vleespromotie. “Sta je hier te barbecueën in december! De hele straat ruikt ernaar!” Bal blijft er maar vriendelijk bij. In de auto op de terugweg horen we een andere discussie, op Radio 1, met ‘reputatiedeskundige’ Paul Stamsnijder, over de zoveelste bekende persoon die op social media weer gedist is. Stamsnijder: “We zijn de laatste jaren onze mildheid verloren.” ■

Marqt maak bij de agf gebruik van verneveling. En legt ook uit waarom. Het grote bord boven het agf-meubel legt de nadruk op de groentesoorten die ‘van dit seizoen’ zijn. Uitgangspunt hier is verder dat alle onbewerkte groente onverpakt is. 22 FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L.indd 22

11-12-18 17:23


Constant Berkhout over deze Marqt Constant Berkhout, geregeld gastauteur in ons blad, werkte de afgelopen maanden op interimbasis voor Marqt en werkte ook mee aan het assortiment, de routing en de presentatie in deze nieuwe winkel. Die relatie heeft natuurlijk een vertrouwelijk karakter, maar Marqt vond Berkhouts uitleg in dit blad geen enkel probleem. “Het is moeilijk een oordeel te vellen, niet alleen omdat ik dit jaar met de ‘Marqt-lui’ mocht samenwerken, maar ook omdat het idee van Marqt groter is dan de zestien winkels. De intentie is een verandering teweegbrengen in de manier waarop leveranciers, retailers en consumenten met voedsel omgaan. Quirijn Bolle richtte Marqt in 2008 op, nadat hij schrok van wat hij las in Eric Schlossers boek Fast Food Nation. Fastfood heeft de Amerikaanse samenleving sinds de jaren zestig grondig veranderd: de verbreiding van te vet, te zout en te zoet voedsel, uitbuiting van aardappel- en vleesleveranciers, scholen die alleen nog met financiering van fastfoodreclame kunnen bestaan, verlies van esthetiek van steden etc. Je kunt zeggen ‘dat is Amerika’, maar ook in Nederland zien we tekenen. Het aantal mensen met overgewicht is volgens het CBS gestegen van 27% in 1981 naar 43% vorig jaar. En de omzet van fastfood retailers stijgt. Consumenten geven meer uit aan fastfood dan aan kinderopvang en de omzet is hoger dan de jaarlijkse zorgkosten als gevolg van ongezond eetgedrag. Het is ook in Nederland voor shoppers steeds aantrekkelijker geworden om je vaste eetmomenten in te wisselen voor de vele momentjes van makkelijk eten: meer gemakseten, het aantal vestigingen van fastfood retailers stijgt en online bestellen via sites als Thuisbezorgd.nl is simpel. Bij onze dagelijkse boodschappen in de supermarkt kopen we nog meer vlees dan goed is voor de water- en energiehuishouding van onze

planeet. En het kan anders. Het is ongetwijfeld beïnvloed door het inkomenspeil, maar als ik India bezoek, ben ik altijd weer verbaasd dat de helft van de bevolking vegetarisch eet. Iedereen heeft zijn of haar eigen verantwoordelijkheid en Marqt laat in deze nieuwe winkel zien hoe het beter eten en eerlijker eten en de keten erachter wil stimuleren. Bijvoorbeeld: 1/ Met uitzondering van de componenten in de eetgemaksafdeling bij binnenkomst, kom je pas achter in de winkel vlees en vis tegen. 2/ Een prominente rol is weggelegd voor de nieuwe categorie groene proteïne, met gekoelde en ongekoelde peulvruchten, noten en vleesvervangers. 3/ Bij groente en fruit kun je zien welke soorten nu uit het Nederlandse seizoen aangeboden worden. Met de beneveling en afwisseling van kleuren ligt dat er aantrekkelijk bij. 4/ Meer dan de helft van het brood is volkoren. 5/ En iedereen mag zijn waterfles gratis met water bijvullen, zodat de voorgeschreven 1,5 tot 2 liter makkelijker haalbaar is. De winkel staat er, maar er zijn nog genoeg barrières te beslechten. Vanuit een shopperperspectief is Marqt duur. En nou heb ik net zelf verteld over transparantie en eerlijke prijzen in de voedselketen, maar je vraagt je toch af of het niet anders kan. Ik heb ooit gelezen over de enorme opmars van biologische producten in Denemar-

ken. Door een combinatie van overheidsmaatregelen, investeringen van boeren en prijsverlagingen door supermarkten werd biologisch daar groot. Een andere barrière is dat we onze ingesleten koop- en eetpatronen maar moeilijk veranderen. We weten het wel, maar doen het niet. Daarom hebben voorlichtingscampagnes door retailers of de overheid maar een beperkt resultaat. De aanleiding om toch je gedrag aan te passen, is vaak bij een belangrijke verandering in je leven of je omgeving. Bijvoorbeeld, jij of een geliefde wordt getroffen door een ziekte. Of je verhuist en je denkt na waar je vanaf nu boodschappen gaat doen. Of een nieuwe winkel opent in de buurt, zoals deze Marqt. Marqt heeft deze winkel zo ingericht dat verantwoord kopen makkelijk gaat, bijvoorbeeld met een ‘1-2-3 aan tafel’meubel met producten waarmee je binnen 5, 15 of 35 minuten aan tafel kunt. Andere gemaksmaaltijden uit de Marqt-keuken staan vooraan, tussen de entree en kassa, dus dat kost weinig tijd voor de shopper. En ze zijn echt lekker, weet ik uit eigen ervaring. Buiten de winkel valt het op dat de zestiende winkel ongelukkigerwijs naast de biologische supermarkt Odin gevestigd is, terwijl je zulke prikkels voor verantwoorder eten meer verspreid zou willen zien. Andere omgevingsvariabelen zijn hetzelfde gebleven - zoals je die door heel Nederland aantreft: op luttele meters een Albert Heijn en een Jumbo. En Domino’s. De keuze is aan de buurt, en eigenlijk ook aan ons.” ■

Deze boodschap spreekt voor zich: milieu-argument. Twee kassa’s, aan de rechterkant. En links daarvan nog een kassa, die deels voor de ‘to go’-artikelen fungeert (koffie, sappen, maaltijdsalades die daar op ijs liggen en nog ingepakt moeten worden etc.). Links is ook meer ingedeeld en gepresenteerd op basis van de eetmomenten van de dag. Uit het persbericht van Marqt: “In de nieuwe winkel kunnen klanten via een aparte route een snelle keuze maken op basis van het eetmoment. Op een relatief klein oppervlak vind je alles wat je nodig hebt voor in de ochtend, middag of avond. Met speciale wisselmeubels stemmen we in de loop van de dag het productaanbod af. We hebben een gedeelte waar we verse thee en koffie zetten, yoghurt met granola voor ontbijt aanbieden of salade en warme soep voor de lunch.” 23 FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L.indd 23

11-12-18 17:23


Bram van Schijndel van Proteus (l.) en Rob Claassens van Plus Retail.

PLUS RETAIL ALS WEGBEREIDER VAN EEN UNIVERSELE DISPLAY

Iedereen aan de Proteus! Unit manager Rob Claassens van Plus Retail en ceo Bram van Schijndel van Ahrma Proteus Holding staan hier beiden bij een display van Proteus, in het hoofdkantoor van Plus Retail. En dit moet ‘m worden: een zo wijd verbreid mogelijke nieuwe standaard voor winkeldisplays. Voor Van Schijndel is dat begrijpelijk, het is immers ‘zijn ding’. Maar waarom vindt Claassens van Plus Retail dat ook? Door: Gé Lommen Foto’s: Jacq Roos

Als we nu eerst van veraf bekeken de zaken op een rijtje zetten… Ruim een maand geleden stuurde Plus Retail een persbericht de media in waarin het bekendmaakte over te willen stap-

pen op één winkeldisplay, van Proteus, of beter gezegd: van Ahrma Proteus Pooling. De display heet: Proteus ‘smart display’. Unit manager kw Rob Claassens kwam in dat bericht aan het woord. Hij meldde dat Plus Retail

de winkeldisplay wilde standaardiseren. Dat houdt in dat Plus Retail wil dat alle fabrikanten deze display gaan gebruiken en het liefst ook dat andere supermarktketens dat gaan doen. De reden? Duurzaamheid. Want: deze display

24 FoodPersonality december 2018

44_Frits Kremer_01L.indd 24

11-12-18 14:43


is grotendeels herbruikbaar, voor alle mogelijke producten van alle mogelijke fabrikanten en ook voor promoties met eigen merken van retailers. Hij is variabel, in hoogte, in te laden aantal artikelen, hij is bruikbaar voor allerlei verschillende artikelen, opvouwbaar, stapelbaar etcetera. En de buitenkant van deze display is een omhulling, van papier, die bij elke nieuwe promotie aan te passen is, of het nou Coca-Cola-rood moet zijn of Heineken-groen. Maar de binnenkant van deze display gaat gewoon lang mee en dat bespaart ten opzichte van de huidige praktijk van eenmalige displays een enorme berg verspilling aan karton. Vergeleken met de huidige praktijk (waarbij elke afzonderlijke fabrikant opnieuw displays laat maken bij verschillende displaybouwers) zou er – volgens onderzoek van de Universiteit van Wageningen – met de gebruikmaking van de Proteus-display 85% minder aan karton weggeworpen worden. En toch. Als je bedenkt dat Claassens deze boodschap mee wil helpen verkondigen en als je dan ook nog bedenkt dat Claassens lid is van de ‘board of inspiration’ van Ahrma Proteus Holding, dan krijg je in het gekste geval een situatie waarin een unit manager van Plus Retail een belang verkondigt voor een zaak waar hij zelf in een nevenfunctie bij betrokken is. Dat klinkt als belangenverstrengeling, toch? En waarom zou Plus Retail zoiets toelaten? Nee. Zo blijkt het helemaal niet te zijn. Voor het begin moeten we zo’n negen jaar terug. Toen had Bram van Schijndel al contact met Rowell Versleijen, logistiek verantwoordelijke bij Plus Retail. Van Schijndel werkte voor het bedrijf Connect mee aan de totstandkoming van de Lean & Green Award. Plus Retail was de eerste retailer die deze award won, voor allerlei ‘groene’ initiatieven op het gebied van logistiek en supply chain. Daarnaast was Proteus, of beter gezegd Van Schijndel zelf, bezig een winkeldisplay te bedenken die duurzamer was. Van Schijndel liep echter overal tegen dezelfde opmerking aan, van de kant van logistici: ‘Voor een display met minder kartonverspilling moet je eigenlijk met mensen van commercie praten. Want welke display waar in welke winkel komt te staan en wanneer en van wie, dat is een commercieel spel.’ En Van Schijndel kwam zodoende bij Rob Claassens terecht, doorverwezen door Versleijen. Claassens zegt daar nu over: “Inderdaad, ik zit in hun klankbordgroepje…” Van Schijndel: “Wij noemen dat officieel de ‘board of inspiration’…”

Claassens: “Oké, ‘board of inspiration’. Ja, ik weet nog dat jij mij vroeg om een foto aan te leveren.” En aan de vragensteller van dit interview: “Ik begrijp de suggestie heel goed. Laat ik dit duidelijk zeggen: ik heb géén betaalde nevenfunctie bij het bedrijf van Bram. Plus en ik hebben geen enkel financieel belang in Proteus. Plus Retail staat volledig achter het initiatief van Proteus, omwille van de verduurzaming van promotiemateriaal. Ik wil een bijdrage leveren, zodat het niet alleen op papier werkt, maar ook in de praktijk.” Claassens is ook niet de enige, hij zit in die ‘board’, samen met Bas van den Berg, tegenwoordig van Prinsen Berning (bekend als voormalig FrieslandCampina-bestuurder en voormalig voorzitter van de FNLI), met Frank Schuurman van reinigingsmiddelenleverancier 3G (en vroeger bestuurder bij o.a. Colgate en Red Band Venco), met Ben Boone, voormalig directeur supply chain bij Delhaize, en met Wouter Schaekers, supply chain manager bij Procter & Gamble in België. Daarnaast heeft Ahrma Proteus Pooling een groep meedenkers om zich heen verzameld, mensen van AB InBev, KraftHeinz, Unilever, Mars, Schweppes, allemaal mensen die in die bedrijven verantwoordelijk zijn voor van alles wat met het gebruik van promotionele displays te maken heeft, in de zin van commercie, logistiek etc. “Dat is ook van meet af aan onze benadering geweest”, vertelt Van Schijndel. “Willen we een grote verandering teweegbrengen in de huidige praktijk van displays, dan zullen we bij al die beslissers draagvlak moeten creëren om medewerking te krijgen. Als wij het willen dat ooit alle displays in winkels de Proteus-display zijn, dan vraag je nogal wat. Dat kan niet anders dan door iedereen te overtuigen van het voordeel, in dit geval minder milieubelasting, en retailers en leveranciers bij het ontwerp te betrekken. Bij de ontwikkeling van onze display hebben we dan ook jaren allerlei beslissers in de sector om advies gevraagd en we hebben hun onze voorstellen voorgelegd, om zodoende tot die universele display te komen die voor iedereen zonder beperkingen bruikbaar is.” “En ik ben best wel ‘om’”, vult Claassens aan. “Eerlijk gezegd, toen ik hier zo’n vijf jaar geleden ging werken, was ik best verbaasd over het vergevorderde duurzaamheidsdenken bij Plus. Er zijn best momenten of vraagstukken geweest waarbij ik in het begin dacht: moeten we daar nu óók al over nadenken? Dat is een omslag, met mijn achtergrond bij Kruidvat; en vijf jaar terug was dat duurzaamheidsuitgangspunt natuurlijk ook nog

niet zo ver doorgevoerd als nu. Maar al snel keek ik hier om me heen en dan zeg je op een gegeven moment tegen jezelf: ‘ik heb ook kinderen’.” Als unit manager voor kw is het soms toch lastiger om duurzaamheidsinitiatieven bij de kop te pakken, vertelt Claassens. “In kw heb je uiteraard wel mogelijkheden zoals fairtrade, maar minder dan bij versartikelen. Maar deze display is nu echt iets nieuws, een kans om collectief een enorme berg verspilling tegen te gaan. Bij Plus Retail hebben we als onderdeel van onze duurzaamheidsstrategie ook een verpakkingsbeleid, kort gezegd: minder verpakking; en als dat niet kan: herbruikbare verpakking; en als dat niet kan: recyclebare verpakking. Proteus is een belangrijke stap omhoog in deze ladder van wensen, van ‘wegwerp’ naar grotendeels herbruikbaar. Materiaal dat voor promoties gebruikt wordt verduurzamen, daar staan ‘wij van Plus’ helemaal achter.” Maar hoe ga je het voor elkaar krijgen dat niet alleen elke leverancier van Plus Retail die displays gebruikt, de Proteus-display kiest, maar ook dat AH, Jumbo, Lidl, Superunie-leden etc. dat gaan doen. Daar zeg je nogal wat in dat persbericht. Claassens: “Ja, want deze kans op verduurzaming moeten we ons niet laten ontglippen. Ik wil die ambassadeursrol graag vervullen. We staan nu ook niet aan het begin: in de afgelopen jaren hebben verschillende retailers en producenten bekeken wat de voor- en nadelen zijn als je voor een promotie deze display gebruikt. Want iedereen wil misschien wel meteen ja zeggen, maar eerst wil iedereen eens goed nagaan wat er met deze displays gebeurt in de eigen logistieke omgeving. Past het allemaal wel? Is hij wel sterk genoeg in de keten van dc a naar dc b? Hoe schokgevoelig is hij? Is hij ook bruikbaar in een gekoelde keten? Allemaal verschillende vragen voor verschillende leveranciers en retailers. Denk vooral ook aan de hele supply chain van fabrikanten zelf, voordat artikelen in retail-dc’s belanden. En dat is allemaal nu wel getackled. Daarnaast speelde natuurlijk de vraag ‘ja, maar een display van ons moet ook echt wel herkenbaar zijn als van ons’, en ook die fase is nu wel voorbij, de buitenkant is helemaal op maat maakbaar, het kan een Knorr-display zijn, een van Ariel, van Mars, maar ook gewoon van het Plus-merk, en ook van merken van onze directe concurrenten. Het is aan alle partijen zelf, maar wij zijn er voorstander van als dit de nieuwe standaard wordt. Dan zorgen we ook gezamenlijk voor impact.”

25 FoodPersonality december 2018

44_Frits Kremer_01L.indd 25

11-12-18 14:44


Bram, stel, ik ben van Smurfit Kappa en ik ga ook over displays, want die lever ik aan mijn klanten, fmcg-producenten. Wat moet ik nou? Van Schijndel: “Meedoen. Ik besef dat dat makkelijker is gezegd dan gedaan, en je kunt ook emotionele bezwaren hebben, in termen van concurrentie. Maar elke displayleverancier moet voor zichzelf afwegen of hij met ons mee wil doen.”

Waarom is koepelorganisatie CBL niet aangesproken als ambassadeur? Claassens: “Graag, zou ik zeggen! Dat zou enorm helpen. Bram, waarom moest ik dat doen en niet het CBL?” Van Schijndel: “‘Met de kennis van nu’ is het inderdaad wellicht raar dat wij die stap niet gezet hebben. En: naast CBL ook de FNLI. Ik kan het wel verklaren; Proteus is Belgisch, het is ook onderdeel van Pure Value, het bedrijf van de Belgische ‘duurzaamheidsondernemer’ Geert Marivoet en van mij. We zijn in België begonnen, en we hebben wel degelijk ook de BABM benaderd, de Belgische tegenhanger van de FNLI, maar in tegenstelling tot Nederland heeft België niet zo’n koepelorganisaties als het CBL, dus hebben we in het ‘thuisland’ gewoonweg de partijen zelf benaderd, zoals Delhaize, Colruyt, Carrefour etc. En nu, achteraf, kan ik toch zeggen dat dat geen verkeerde weg is geweest.”

andere actie via een buitendienst binnenhalen en daarmee een andere display op de vloer zetten? Claassens: “Dat kan, een ondernemer is en blijft vrij om lokaal zijn eigen acties te doen. We hebben centraal afgesproken promoties en er zijn promoties buiten onze actiekalender om. Als ik het over juli heb, bedoel ik de centraal afgesproken promoties.”

Ja, maar Proteus wordt nu een soort Google, de zoekmachine die iedereen gebruikt als was het een standaard-voorziening, terwijl het gewoon een bedrijf is dat zichzelf richting monopoliepositie duwt. Van Schijndel: “Ik hoop dat die vergelijking met Google niet blijft hangen. Want wij hebben geen extra intern scenario om al doende iedereen van de markt te duwen, als je dat bedoelt. Wij hebben ons best gedaan om een milieubezwaar te verkleinen, door een grotendeels herbruikbare display te ontwikkelen. En in een vrije markt kan het zo zijn dat het duurzaamste product een nieuwe standaard wordt. Een product dat het meeste aan wensen van afnemers of consumenten voldoet, kan aan de winnende hand zijn. Maar er speelt nog iets anders mee. Dolly’s, krat-

En wanneer kunnen we dan in Nederland bij Plus of fabrikanten een eerste collectieve stap verwachten? Claassens: “Ja. We zijn met jaargesprekken bezig, ik heb in het persbericht gezegd dat we de invoering van een duurzame display als onderwerp aan bod laten komen in die gesprekken. Ze zijn positief, maar hebben best veel vragen. En daarnaast: ik verwacht dat wij in juli van het komend jaar alleen nog deze displays in onze winkels zullen hebben staan. Hoe andere retailers daarin staan, dat moet je aan hen vragen.” En stel nu dat Plus-ondernemers zelf een totaal

De display van displayleverancier Proteus, gevuld met Leffe-bier (van AB Inbev), in een Plus-supermarkt.

26 FoodPersonality december 2018

44_Frits Kremer_01L.indd 26

11-12-18 14:44


Column Frits Kremer

Gevallen keizers

T ten en vervoermateriaal zijn beschikbaar via een pool, die pool stelt de materialen beschikbaar en de aangesloten fabrikanten en retailers betalen die pool voor het gebruik van die materialen. Dat geldt ook voor de Proteus-displays. We bouwen een gemeenschappelijk instrument voor zowel retailers als fabrikanten. Als zij hierin nu intensief samenwerken, verlaagt dat de promotiekosten sterk. Alle huidige partijen, zoals de Containercentrale, zijn en blijven onderdeel van deze pool.”

‘Wij zijn er voorstander van als dit de nieuwe standaard wordt’

erugkijkend op de laatste weken van

de kentering optreden. De innige behoefte

het jaar moet ik steeds weer denken

bij een peer group van ceo’s te behoren, de

aan het spraakmakende interview

aristocratie van onze tijd, brengt verlies van

met Unilevers Paul Polman in het

binding met de gewone man met zich mee.

AD, waarin de gevallen duurzaamheidskeizer

Publieke optredens gaan zich beperken tot

ten overstaan van twee kritische journalisten

conferenties waar uitsluitend gekroonde

alsnog zijn gram probeerde te halen. Een wat

of staatshoofden rondlopen of waar een

sneu achterhoedegevecht, dat kort daarop

eredoctoraatje valt te halen. Dan volgen de

werd gevolgd door de aankondiging van zijn

strategische en tactische blunders en de

aftreden. ‘History is bunk’, vond Henry Ford,

verkeerde inschatting van de tijdgeest: de

waarmee hij uitdrukking gaf aan een breed

niet te winnen oorlog met nationalistische

gedeeld sentiment in het bedrijfsleven. ‘Uit de

Britse aandeelhouders in tijden van Brexit,

geschiedenis valt niets te leren, je moet nooit

de bittere veldslag met een publieke opinie

terugkijken, maar vooral vooruitzien.’ Toch

die klaar is met een geldadel die lak heeft

kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat

aan de man in de straat: de sukkel die wél

Polman zeer gebaat zou zijn geweest bij het

een blauwe enveloppe op de mat vindt.

lezen van de fantastische biografie die de his-

Wat rest, is het gevoel van miskenning: ‘Het

toricus Adam Zamoyski onlangs publiceerde

volk keert zich tegen u, Majesteit.’

over die andere keizer, Napoleon Bonaparte.

Moeten we nu constateren dat deze moderne keizer geen kleren aanhad en

De overeenkomsten tussen beide heersers zijn treffend. Allebei van huis uit heel gewone mannetjes, die dankzij hun grote moed, sterk vernieuwende ideeën en voortreffelijke kwaliteiten tot ongekende hoogte stegen, maar na enige tijd ten prooi vielen aan een zelfgeregisseerde ondergang. In het geval van Bonaparte manifesteerde zich dat in de vurige

De Proteus-display zou ook een ‘intelligente display’ zijn, je zou kunnen meten wat de verkopen van een promotie zijn. Van Schijndel: “Deze display biedt niet alleen milieu-voordelen, hij heeft ook nog sensoren die registreren wanneer een consument een artikel van die actiedisplay afpakt en meeneemt. De retailer krijgt verkoopinformatie natuurlijk via de kassa, maar een actie-artikel kan zowel op een display staan als met een afprijzing in het schap, en de kassa-informatie geeft niet aan of de klant dat actie-artikel uit het schap heeft gepakt of uit die display. De Proteus-display kan dat wél registreren. Dan kun je als retailer en als leverancier beter doorgronden wat het effect is geweest van zo’n display en dan weet je na verloop van tijd beter wat werkt en wat niet of nauwelijks werkt. Het is voortgekomen uit de wensen van de mensen die de afgelopen jaren met ons meegedacht hebben. Maar ik zeg er meteen bij: we gaan dit weliswaar samen met Plus Retail doen, maar voor een echte realtime-meting moeten we elke winkel van een bluetooth-ontvanger voorzien of met een mobiele app werken. Dat gaat vast komen, maar pas in een fase daarna.” ■

‘De overeenkomsten tussen Paul Polman en Napoleon Bonaparte zijn treffend’

wens als ‘nieuwkomer’ serieus genomen te

thuishoort in het rijtje Jan Bennink, Rijkman

worden door de Europese vorstenhuizen en

Groenink en Maseratiman? Dat gaat te ver

aristocratie. Hij begon als eenvoudig generaal,

en doet geen recht aan Polmans belangrijke

werkte zich op tot consul, en riep zichzelf

maatschappelijke verdienste. De Polman-

vervolgens uit tot keizer. Toen was het hem

nen van deze wereld zijn de gevangenen

eigenlijk al in de bol geslagen. Een reeks

van een socio-cultureel patroon, een uit de

strategische en tactische miskleunen, volgens

hand gelopen beloningssysteem dat we

zijn biograaf hoofdzakelijk te wijten aan zijn

met zijn allen mogelijk hebben gemaakt

egocentrisch onvermogen zich te verplaatsen

en tot op de dag van vandaag kennelijk

in de medemens, zorgde ervoor dat we ons

hebben willen gedogen. Maar change is in

Napoleon, ondanks zijn grote bestuurlijke en

the air. Ruim tien jaar geleden opperde de

wetgevende verdiensten, nu nog hoofdza-

socioloog Dick Pels dat we onze topmensen

kelijk herinneren als de man die de slag van

voor een belangrijk deel niet langer in geld

Waterloo verloor.

zouden moeten belonen, maar in de vorm van het toekennen van eer, voor geleverde

Lees dat boek, zou ik zeggen, en denk dan

maatschappelijke prestaties (De economie

eens aan Polman. Een hardnekkig voorvech-

van de eer, 2007). Een voortreffelijk plan, dat

ter van duurzaamheid, en daarmee zijn me-

ongetwijfeld nog een paar bruggen te ver is.

debestuurders van multinationals lichtjaren

Als tussenstap zouden we in de foodsector

vooruit in durf en visie.

een voorbeeld kunnen nemen aan Shell, dat

Hier past onversne-

de beloning van zijn topmanagement gaat

den bewondering.

verbinden aan expliciete duurzaamheids-

Gaandeweg zien we

doelstellingen. Vrijwilligers voor, graag!

Om de maand in dit blad: Frits Kremer, directeur Mediaset, een communicatiebureau gespecialiseerd in de levensmiddelen- en agrosector. Reacties: frits.kremer@mediaset.nl

27 FoodPersonality december 2018

44_Frits Kremer_01L.indd 27

11-12-18 14:44


De afgelopen jaren voegden veel supermarktformules horeca-elementen toe, van Albert Heijn (o.a. Bakery Café en Deli Kitchen) en Jumbo, tot Coop (bij Coop Vandaag), Dekamarkt (Dekamarkt World of Food) en Hoogvliet (zoals in die ‘monumentale’ Hoogvliet-supermarkt in Den Haag).

SERIE ‘BLURREN’

Horeca toevoegen Waarom? Omdat iedereen het daarover heeft? Door: Marieke Venbrux Foto’s: FoodPersonality

De grenzen tussen supermarkt en horeca vervagen meer en meer. Supermarktformules en -ondernemers voegden de laatste jaren steeds vaker horeca-elementen toe of startten een horecavoorziening. Want, ja: de consument wil gemak, ‘beleving’, en soms lijkt het ook simpelweg een kwestie van ‘de concurrent doet het ook dus wij kunnen niet achterblijven’, zoals we dat ook met acties en prijsverlagingen geregeld zien. Blurren lijkt daarmee zo’n beetje het toverwoord te worden voor wie zijn/haar supermarktformule

of -onderneming toekomstbestendig wil houden. Vorige maand startten we daarom een serie over ‘blurren’. We trapten deze serie af met een artikel over Beej Benders, de formule van Plus-ondernemer Geert Benders in Venlo. Deze maand de vraag: blurren, ‘is dat altijd maar wijsheid’? Waar moet je rekening mee houden als je naast of in je supermarktonderneming een horecavoorziening wilt starten? We legden die vraag voor aan vier mensen die daar beroepshalve

over nadenken: Gertjan Slob van Locatus, Tom Kikkert van Store Visions, Jan-Willem Grievink van het Foodservice Instituut Nederland (FSIN) en Wilco Jansen van/namens Sligro Food Group. Slob en Kikkert waarschuwen voor het klakkeloos mee willen gaan in deze trend, Grievink zegt dat het bijna niet anders meer kan, maar ziet evengoed ook valkuilen en Jansen legt nog even uit dat de enige Emté die horeca had, eigenlijk een verplicht nummer was.

28 FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L_2.indd 28

11-12-18 16:54


gen, dus qua geld besteden mensen weliswaar wat meer dan een aantal jaren geleden; sinds 2005 is de omzet in de horeca met ruim 25% toegenomen, zo blijkt uit cijfers van het CBS. De groei komt overigens volledig uit de laatste drie jaar, in de crisisjaren ervoor groeide de omzet nauwelijks. Het volume van de bestedingen is daarente-

Gertjan Slob, directeur onderzoek bij Locatus, dat data verzamelt over winkels, winkelgebieden en winkelpassanten (zie ook de rubriek Locatienieuws op blz. 63). De horeca zit al jaren in de lift. In vijftien jaar tijd is het aantal horecapanden gestegen van 38.148 naar 43.774, een toename van 5626, ofwel: vijftien procent, zegt Gertjan Slob. Vooral de zogeheten ‘snelle horeca’ – de lunchrooms, bezorg- en take-away-horeca – is enorm toegenomen. “En daar rekenen we nog niet eens bij wat afzonderlijke supermarkten op dat gebied doen en ook niet formules als Jumbo Foodmarkt, AH To Go, Spar City, Jumbo City etc.” Slob vraagt zich af hoe houdbaar deze ontwikkeling is, aangezien het volume van de bestedingen in die tijd niet is gestegen. “De prijzen zijn geste-

den volgen Amsterdam en Den Haag als steden met relatief de meeste horeca. Utrecht staat op plek 8. In grote steden in Nederland zit dus meer horeca dan in grote steden in Spanje en Italië, terwijl wij veel minder ‘outgoing’ zijn dan mensen in zuidelijke landen. Dat is opvallend.”

“Meer beleving’, dat wordt wel heel snel geroepen, maar veel klanten willen helemaal geen gedoe op zaterdag in de supermarkt’ gen de afgelopen jaren nagenoeg gelijk gebleven.” Vergeleken met het buitenland zit Nederland sowieso hoog in de boom met horecavoorzieningen, zegt Slob. “Als we de Nederlandse grote steden vergelijken met het buitenland, dan zien we dat Londen het grootste aandeel horeca in Europa heeft – in aantal vestigingen. Londen is echter tegelijkertijd wel een geval apart, want daar zijn de huizenprijzen zo hoog, dat er wordt beknibbeld op keukens – nieuwe appartementen hebben vaak niet eens meer een keuken. Mensen worden daardoor bijna wel gedwongen om een lunch of koffie ergens af te halen. Maar na Lon-

De boodschap van Slob is daarom: denk als supermarktformule of -franchiser/-ondernemer heel goed na voordat je met het toevoegen van horeca-elementen begint. “Nu gaat het economisch nog goed en is er niets aan de hand. Maar op het moment dat het economisch minder gaat, is horeca het eerste waar mensen op zullen besparen.” Maar als dat gebeurt, gaan we dan niet zoiets zien als jaren geleden, toen het economisch ook wat minder ging? Wat er toen gebeurde: mensen gingen minder uit eten, en zeker minder luxe, maar daar profiteerden luxe huismerken als AH

29 FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L_2.indd 29

11-12-18 16:54


Excellent en Lidl Delicieux juist van. Als het straks economisch weer wat minder gaat, kiezen mensen dan ook niet sneller voor een broodje bij het AH Bakery Café, dan voor een uitgebreide lunch bij dat hippe koffietentje om de hoek? “Het zou inderdaad kunnen dat het horecavoorzieningen van supermarkten in eerste instantie niet direct heel hard raakt, maar op termijn zullen ook zij er last van krijgen.” Wie toch met horeca-elementen start, doet er volgens Slob goed aan om zich eerst af te vragen of er een duidelijke markt voor is en er niet ‘zomaar mee te beginnen omdat een ander of iedereen het doet’. “Daarnaast moet je echt heel goed kijken naar het soort winkelpubliek. Want ja, ‘meer beleving’, dat wordt wel heel snel geroepen, maar heel veel supermarktklanten willen helemaal geen gedoe op zaterdag in de supermarkt. Ze komen terug van het sporten, willen het liefst binnen een half uur de kar volgooien en weer verder – ze hebben die dag nog meer te doen. Zij zitten niet te wachten op ‘meer beleving’, al dan niet in de vorm van horeca. Begrijp me goed, op sommige plekken kan meer beleving absoluut werken, maar er zijn ook heel veel plekken in Nederland waar het helemaal niet zo wenselijk is.”

Tom Kikkert helpt als zelfstandig specialist ‘retail en identiteit’ formules en ondernemers ‘om te bestaan binnen de veranderende wereld van de retail en de fysieke winkel’. “Technologie en internet zetten enorm veel druk op de efficiency van de fysieke winkel, dat geldt voor veel retailers, en ook voor de supermarkt. Internet kan de supermarkt niet vervangen, maar dwingt supermarkten wel om na te denken: wat wordt straks mijn rol, nu mijn traditionele distributierol onder druk staat? Vervolgens zie je een aantal lijnen. Een van die lijnen is die van de realist: we kopen producten groot in, zetten ze voor een aantrekkelijke prijs in het schap, ‘what you see, is what you get’. Dit is een beetje de lijn die formules als Lidl en Aldi aanhouden. Maar deze lijn is zeker niet voor elke formule en ondernemer weggelegd, en niet iedereen wil dit, bovendien. Die formules en ondernemers die dat niet kunnen of willen, moeten zich afvragen: hoe zorg ik dat ik op een andere manier

voorkom straks tussen de wal en het schip te vallen? Hoe bied ik met mijn fysieke plek straks nog toegevoegde waarde, wat is de reden voor mensen om in de auto te stappen en naar mijn winkel te rijden? Kies ik voor de ‘luxe lijn’, waar eten/drinken in een exclusieve omgeving tot leven komen, zoals Starbucks en Nespresso dat doen? Vaak wordt dit nu door merken zelf gedaan. Of wil ik met mijn winkel vooral een sociale ontmoetingsplek tot stand brengen, waar gemak wellicht ook een rol speelt en zet ik, à la Whole Foods, koks in mijn winkel die gerechten koken met versproducten die over zijn (inmiddels doen ook supermarktformules in ons land dit, denk aan Plus in Winterswijk en Jumbo Verberne in Wageningen, maar denk ook aan een formule als Instock, dat maaltijden maakt van producten van AH die tegen de tht lopen, MV). Omdat niet meer de distributierol, maar de betekenis van de fysieke plek centraal staat, vervagen de grenzen tussen veel gebieden, zoals de grens tussen horeca en retail. De valkuil daarbij is dat ondernemers of formules ervoor kiezen om horeca toe te voegen, zonder daarbij na te denken wát zij er precies mee willen en of het past bij datgene of diegene die ze als formule of ondernemer willen zijn, zegt Kikkert. “De laatste jaren hebben veel formules en winkels vooral een conceptuele update gehad, een mooier jasje, waar dan ook ‘iets van horeca’ bij zat, in plaats van een werkelijke verandering ‘van binnenuit’. Een imagoverandering in plaats van een identiteitsverandering. Terwijl ik denk dat het laatste nodig is, gezien de veranderende rol van de supermarkt en het feit dat supermarkten zich nauwelijks nog van elkaar onderscheiden.” Supermarkten zullen nadrukkelijker keuzes moeten gaan maken in de producten die zij klanten voorschotelen, denkt hij. “Nu zetten supermarkten producten in het schap en laten ze de klant min of meer verzuipen in alle keuzemogelijkheden. ‘Wij bieden tien potten pindakaas aan, de consument mag zelf kiezen wat hij wil’. Vanuit een ‘klantgedreven perspectief ’ is dit vrij logisch. Alleen moeten supermarktformules – en ook merken – steeds vaker denken vanuit identiteit: waar staan wij voor? Als je als supermarktformule staat voor duurzaamheid, vallen er al heel veel potten pindakaas buiten de boot.” De collectieve gedachte in supermarktland is nog vaak de traditionele gedachte dat veel aanbod zorgt voor veel verkoop, zegt Kikkert. “Maar zowel op micro-niveau – denk aan kleine, nieuwe supermarktketens, merkgedreven winkels of zelfstandigen die met nieuwe initiatieven komen – als op macro-niveau – internet en technologie – worden supermarkten die deze gedachte aanhouden steeds meer uitgedaagd. Ervaring in andere sectoren laat zien dat deze traditionele partijen zich vaak lang weten te beschermen tegen die nieuwe initiatieven, maar dat er binnen dat oude denken uiteindelijk toch ‘slachtoffers’ gaan vallen.

Supermarkten zullen dus niet moeten proberen door middel van imago - de zoveelste marketingen communicatiecampagne - overeind te blijven of te groeien, maar door te focussen op hun identiteit en de betekenis die zij in deze tijd willen spelen. Ik denk dus dat zij meer de kant uit zullen gaan en ook móeten gaan van een partij die zegt: ‘we gaan niet meer alles aanbieden wat de consument aanwijst en dat sturen door acties, nee, híer staan wij als supermarkt voor en dát bieden we aan’, ofwel: ‘wij helpen de klant om die keuze te

‘Blurren om te blurren, dat hebben we de laatste jaren te vaak gezien’’ maken’. Om dat voor elkaar te krijgen en de klant echt te helpen, moet je overtuigingskracht hebben en dáár kun je vervolgens horeca-elementen voor gebruiken, zodat consumenten de producten waar jij als supermarkt nadrukkelijk voor gekozen hebt, bijvoorbeeld kunt proeven.” Kikkert maakt een vergelijking met Blokker (dat het de laatste jaren nou niet bepaald makkelijk heeft gehad en onlangs in de verkoop is gezet), dat ervoor kiest om koffiezetapparaten te verkopen. “Zet je er als Blokker zestien koffiezetapparaten neer, en zeg je: ‘consument, kies maar welke van de zestien apparaten je wilt hebben, en op internet heb je de keus uit nog een paar honderd koffiezetapparaten’? Of zeg je: ‘wij zijn Blokker, we hebben ruim tachtig jaar ervaring met de verkoop van koffiezetapparaten, we zetten alleen de vier koffiezetapparaten in het schap waar wij het meest enthousiast van worden en laten zien waarom wij deze keuze gemaakt hebben.’? Met dat laatste creëer je autoriteit, entertainmentwaarde, en kies je als Blokker veel meer voor een eigen identiteit.” Aan zo’n selectieproces met de retailer als ‘slimme inkoper’ voor de consument gaan supermarkten ook niet ontkomen, denkt hij. “Een formule als Marqt is daar al mee aan het experimenteren. Dat gaat met vallen en opstaan, het is knokken, maar het is wel een stap in de goede richting.” Blurring dus, als manier om als supermarktformule of -ondernemer je identiteit te onderstrepen of kracht bij te zetten, niet blurren om het blurren, aldus Kikkert. “Zeker in kleine en middelgrote steden is de supermarkten voor veel mensen vooral nog steeds een plek om hun boodschappen te doen.” Supermarktondernemers of -franchisers die ‘iets met horeca gaan doen’, doen er verstandig aan te experimenteren met kleine stappen. “Horeca is echt wel een heel ander vak. Ga dus niet op

30 FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L_2.indd 30

11-12-18 16:55


De keuken van Emté 3.0, in Den Bosch, voorheen Versmarkt Van Heinde, en inmiddels overgenomen door Jumbo Supermarkten. Sligro Food Group geloofde nooit in blurring, maar in deze Emté in Den Bosch werd desondanks volop geblurd. Noodgedwongen, zegt Sligro-woordvoerder Wilco Jansen nu. Een ‘vergunningsdingetje’. advies van winkelbouwers in een klap de hele tent verbouwen, om weer ‘bij de tijd te zijn’, zonder goed gekeken te hebben: waar liggen mijn mogelijkheden en sluit het aan bij datgene wat ik wil zijn? Anders sta je na afloop als franchiser net zo verbaasd te kijken als de klant. Begin met kleine stappen. Vraag een lokaal restaurant een avond te verzorgen met producten uit de supermarkt voor alle vaste klanten. Kijk als ondernemer: waar liggen mogelijke verbindingen tussen horeca en supermarkt? Kijk ook naar welk type ondernemer je bent – en wilt zijn. Er zijn ondernemers die nu eenmaal van nature of oudsher wat meer binding hebben met de horeca dan anderen.”

Wilco Jansen, woordvoerder van Sligro Food Group, jarenlang eigenaar van de Emté-formule (die inmiddels is overgenomen door Coop en Jumbo) en daarnaast de grootste partij in horeca/ foodservice in Nederland. Jansen wond er in het verleden nooit doekjes om: Sligro Food Group geloofde niet in ‘blurring’. Wij vroegen hem nu nog eens: waarom dan toch niet? En waarom zag Sligro er bij die ene grote Emté in Den Bosch, voorheen Versmarkt Van Heinde, dan wél brood in? Nog even ter herinnering: Sligro Food Group nam Van Heinde enkele maanden na opening over en bouwde de zaak om tot Emté 3.0, mét horeca-elementen. Was er daar in Den Bosch dan wel een specifieke ‘blur-

ringmarkt’?Jansen zegt onze vragen te begrijpen, maar geeft tegelijkertijd aan dat het onderwerp voor Sligro niet langer relevant is. “Wij spelen geen rol meer in foodretail en richten ons sinds 1 juli volledig op de foodservicemarkt.” Eén misvatting wil Jansen echter nog wel uit de wereld helpen, en dat gaat over die Emté 3.0 daar in Den Bosch. “De vorm van blurring die je daar zag, was niet het resultaat van onze keuze vóór blurring, maar van eisen die gekoppeld waren aan de vergunning. Daar móest het een combinatie van foodretail en horeca zijn en dus hebben we daar de verplichte blurring geaccepteerd.

Jan-Willem Grievink, directeur van het Food Service Instituut Nederland (FSIN), docent bij EFMI Business School en kerndocent ‘new food strategies’ aan Nyenrode, maar kom, we hebben het al vaker gezegd: moeten we in onze sector Jan-Willem Grievink nog introduceren? Dat blurring geen hype is, maar ook de komende jaren een grote vlucht gaat nemen, is volgens Grievink zeker. Hij zei dat een tijd geleden al, tijdens een presentatie op een netwerkbijeenkomst van Category & Trade Company in Baarn. Blurring past, zo gaf Grievink daar toen aan, in de logica van de tijdlijn: de supermarkt heeft de speciaalzaak al min of meer ‘overbodig’ gemaakt

(al denkt niet iedereen er zo over, denk alleen al aan de slowfoodbeweging), wat kan die supermarkt nu nog meer opeten? Maar het zit hem vooral ook in de logica van de samenleving: zeker bij jongere generaties is de logica van ‘verschillende kanalen’ volledig afwezig, het zit hem in de ‘shopperlogica’: hoezo zou je voor een hele week je boodschappen bij de supermarkt halen als je altijd en overal je eten kan halen? Het zit ook in de technologie – daardoor zijn nieuwe combinaties niet meer gek en onmogelijk – en het zit ten slotte in het ondernemers-dna: ondernemers zoeken voortdurend naar nieuwe kansen en mogelijkheden. En nog steeds is Grievink ervan overtuigd dat het aantal blurrende supermarkten de komende jaren alleen maar verder toe gaat nemen. “Het aantal ‘gewone’ supermarkten moet gaan dalen, daar hebben we er straks te veel van, juist omdat online een deel van hun functie als aankoopplek overneemt. Rond 2025 zullen veel supermarkten voor de toevoeging van horeca-elementen hebben gekozen, zeker de echte service-supermarkten; zij móeten horeca-elementen toevoegen.” Zij zullen daarbij echter ook in allerlei valkuilen trappen, zo verwacht hij. Dat heeft volgens hem alles te maken met het feit dat supermarkten nog niet gewend zijn aan: a) zaken als hogere marges met bijbehorende onzekerheden over derving, b) efficiency toevoegen aan toch wel arbeidsintensieve arbeidsprocessen, en c) service en gastvrijheid toevoegen. “De wens van de klant of gast centraal stellen en tegelijkertijd tóch efficiënt blijven. Dát wordt voor een aantal supermarkten best een opgave.” Daarnaast zal voor veel wijkwinkels, met een wat traditionelere, oudere bevolking blurren knap lastig worden, denkt Grievink. “Dus dat Emté blurring nooit zag zitten, dat begrijp ik wel.”. ■

31 FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L_2.indd 31

11-12-18 16:56


32

Bas Roelofs, managing director FrieslandCampina Consumer Dairy, te gast bij melkveehouder (en FrieslandCampina-lid) Niels Wassenaar in Leusden. Wassenaar is een van de melkveehouders die in aanmerking komt om gecertificeerd te worden volgens ‘On the way to Planet Proof’. Wassenaar pacht een boerderij waar hij zo’n 80 melkkoeien houdt in een omgeving met een score op natuurwaarde en biodiversiteit.

FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L_4.indd 32

11-12-18 16:35


BAS ROELOFS, FRIESLANDCAMPINA

‘Ik wil marktgericht, snel en duurzaam zijn’ Bas Roelofs is nu bijna een jaar managing director van FrieslandCampina Consumer Dairy in Nederland. Een turbulent jaar, waarin het zuivelbedrijf zich moest aanpassen aan organisatorische wijzigingen en zich gelijktijdig klaarmaakt voor de grootste verduurzamingsoperatie ooit. Door: Dave van Loon Foto’s: Rob Keeris

Tot 2018 was Bas Roelofs managing director van FrieslandCampina Middle East. Standplaats: Dubai. Die aanstelling liep nog tot de zomer van 2018 en er was sprake van een verlenging. Bovendien: het beviel Roelofs en zijn gezin in Dubai. En toen kwam de vraag om terug te keren naar de Nederlandse organisatie (waar Roelofs tot augustus 2015 vier jaar als directeur sales en shopper marketing had gewerkt, DvL). “Het was een ongeplande kans; van drie teams één maken en als zuivelbedrijf een hele grote verduurzamingsslag maken.” Uiteindelijk vertrok Roelofs in januari naar Nederland en volgde de rest van het gezin in mei, zodat de kinderen het schooljaar in Dubai konden afmaken. “Daar heeft FrieslandCampina ons heel goed in ondersteund. Dit is een bedrijf dat daar oog voor heeft.” De terugkeer van Roelofs naar Nederland had alles te maken met het aantreden van Hein Schumacher als ceo van FrieslandCampina en diens ambitieuze agenda. “Wat me vooral aansprak was de combinatie van het marktgerichter maken van de organisatie en de verduurzaming van het bedrijf. Ik ben geboren en opgegroeid op het Brabantse platteland (het huis waar Roelofs werd geboren was een voormalige koeienstal, DvL) waardoor je veel met de natuur in aanraking komt. Toen ik in 2011 de overstap maakte van Procter & Gamble naar FrieslandCampina leverde dat door die achtergrond meteen herkenning op. De verduurzaming van FrieslandCampina steun ik volledig. Toen ik de doelstellingen zag was ik er meteen voor in. Dit is de richting die we op moeten.” Wat gaan we van die verduurzaming zien? Hoe wordt het merkbaar? “De certificering volgens ‘On the way to Planet Proof ’ behelst heel veel (zie de uitleg van cer-

tificeringschema verderop, DvL), maar wat je concreet gaat zien zijn boerderijen met zonnepanelen en weilanden met meer biodiversiteit zoals bloemen en kruidengewassen in de bermen. En als je in de stallen zou kunnen kijken, zou je nog meer ligplekken voor alle koeien zien, koeborstels etc. De kracht van het programma ligt in de integrale aanpak van dierenwelzijn, natuur en klimaat. Merkbaar is ook dat consumenten een paar cent extra betalen voor gecertificeerde zuivel, waarbij ik ervan overtuigd ben dat we die meerwaarde goed kunnen aantonen.” Maar de uitdaging is tweeledig, zei je. FrieslandCampina moet ook marktgerichter worden. “Zeker. Daar is de organisatie al op aangepast. We hebben de afzonderlijke entiteiten voor retail, out-of-home en private label samengevoegd om zo beter te kunnen aansluiten bij de ontwikkelingen in de markt. Zo bieden veel retailers inmiddels ook out-of-home-assortiment aan. In de nieuwe organisatie zijn de landen leidend en niet langer de afzonderlijke disciplines. We denken op deze manier meer snelheid en daadkracht te kunnen bereiken. De nieuwe organisatie helpt ons ook bij de lancering van onze nieuwe, duurzamere zuivellijn. Dat traject heeft namelijk niet alleen impact op de merken maar ook op de private labels. Het gaat er immers om retailers van de noodzaak van verduurzaming te overtuigen en dat er daarbij een wederzijds belang bestaat om zo snel mogelijk de benodigde kritische massa te bereiken.” De nieuwe organisatie staat, maar functioneert deze ook zoals je zou willen? “Per 1 maart zijn de mensen volgens het nieuwe model benoemd. Tegelijkertijd weet je dat wanneer het organogram klaar is, het eigenlijke werk pas begint. Je weet ook dat je door zo’n organisa-

tiewijziging tijdelijk minder extern gericht bent, terwijl de doelstelling juist is te veranderen van een naar binnen gekeerde organisatie naar een klantgerichte organisatie. Leveringsbetrouwbaarheid is altijd een kracht van FrieslandCampina

‘Ik heb graag een concurrentieel voordeel, maar niet op duurzaamheid’ geweest. Op dat punt hebben we een paar lastige maanden gehad. De laatste maanden ben ik trots op onze prestatie, maar nog niet tevreden. Er gaat overigens ook heel veel goed. Neem onze positie in kwark. Een paar jaar geleden deden we in dat segment nauwelijks mee, nu zijn we de tweede merkspeler in kwark en staat onze index op 180. Dat soort cijfers ken ik alleen uit groeimarkten als het Midden-Oosten en Azië.” Wat ging er niet goed? Ik denk bijvoorbeeld aan de omzetting van Boerenland. “We hebben een aantal tegenvallers gehad waaronder de marktontwikkeling van onze biologische zuivel onder het merk Boerenland. We hebben bewust gekozen voor een relaunch onder Campina Biologisch. Dat soort relaunches waarin de merknaam wijzigt zijn altijd gevaarlijk. Dat heeft ons in eerste instantie wat volume gekost. Gelukkig zien we nu dat de penetratie van Campina Biologisch maand op maand groeit en al weer boven Boerenland zit. Belangrijk vind ik ook dat we vooruitgang hebben geboekt in de jaarlijkse Advantage Survey, en wel op alle zes de criteria. We staan nu in de top3. Het zegt iets over hoe retailers ons waarderen

33 FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L_4.indd 33

11-12-18 16:36


en dat we op de goede weg zijn.” Klopt het beeld uit dat onderzoek met wat retailers je vertellen? “Het Advantage-onderzoek is een belangrijke indicator, maar de gesprekken met retailers zelf zijn uiteraard waardevoller. In Nederland heb je met heel mondige gesprekspartners te maken die heel goed in staat zijn je precies te vertellen wat ze van je verwachten. Het stereotiepe beeld is de discussie over wat er allemaal niet goed gaat. Maar dat is echt te eenzijdig. Mij is het gesprek met een eindverantwoordelijke aan de kant van de retail bijgebleven. Hij onderschreef onze verduurzamingsplannen en zei toe me te steunen in de commerciële discussie die nog komt. En zo zijn er het afgelopen jaar meer voorbeelden geweest.” Er liggen intentieverklaringen van Jumbo, Aldi, Lidl en Superunie voor wat betreft de verduurzaming van hun huismerken. Albert Heijn valt er als grootste speler buiten. Vind je dat niet jammer? “’On the way to Planet Proof ’ is een open stan-

daard. Iedereen die aan de criteria voldoet kan aanhaken. Maar volgens mij zijn alle partijen in de markt op de een of andere manier met verduurzaming bezig, zij het ieder op hun eigen manier. Ik denk dat sommige partijen op termijn wel eens dichter bij elkaar kunnen komen dan ze nu denken. Los daarvan, in het ideale plaatje zou Albert Heijn inderdaad met Planet Proof meedoen.” Planet Proof is weliswaar een open standaard, maar is wat jou betreft ook echt iedereen welkom? Een directe concurrent bijvoorbeeld? “Ik heb graag een concurrentieel voordeel, maar niet op de certificering van duurzaamheid. Op de hoorzitting van SMK over de criteria van ‘On the way to Planet Proof ’, eerder dit jaar, was de belangstelling groot, ook van collega-bedrijven. Dat heeft wellicht met onze deelname te maken, maar ik hoop dat ze ook oprecht geïnteresseerd zijn in de certificering. We innoveren gelukkig niet alleen op het gebied van duurzaamheid, er zijn meer wegen die naar waardecreatie leiden. Productontwikkeling is er

nog zo een. Op het thema proteïne maken we nu heel veel snelheid. Wist je dat 100% van de groei in kwark van Campina komt?” Roelofs legt uit dat het innovatietempo wordt verhoogd door het toevoegen van een van de R&D-leiders van het innovatiecentrum in Wageningen aan het managementteam. Dat levert kortere leadtimes naar de markt op. Maar ook wordt er bewust ingebroken op de reguliere innovatiesystemen. Zo stond de introductie van kwark en drinks onder het merk Vifit vorig jaar oktober niet in het jaarlijkse budgetplan, maar werd deze introductie in een tijdsbestek van een paar maanden marktklaar gemaakt, waarbij gangbare processen en lagen bewust werden doorbroken. De introductie sloeg aan, maar voor Roelofs lag de grote winst vooral in de interne slagvaardigheid. “Ik wil marktgericht en snel zijn. Daar hoort wat mij betreft ook bij dat je risico’s neemt. Ik wil af van het eindeloos testen en kapot rekenen van ideeën. Als er daardoor soms ook een commerciele fout wordt gemaakt, dan is dat maar zo.” Natuurlijk zoekt FrieslandCampina daarbij naar

34 FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L_4.indd 34

11-12-18 16:44


FrieslandCampina zou de komende jaren meer nadruk willen leggen op de ontwikkeling van gemaksproducten voor onderweg. Betekent dat dan minder aandacht voor thuisverbruik? “Niet noodzakelijkerwijs. Het heeft vooral met de gebruiksmomenten van onze producten te maken. On the go wil niet per se zeggen: on the go gekocht. Veel basisschoolkinderen nemen immers hun 10-uurtje of lunch mee vanuit huis. Waar een product gekocht wordt, is wel aan het verschuiven. Voor ons staat voorop dat we de Nederlandse consumenten willen bedienen. Die consument wordt minder voorspelbaar en dus ook waar hij of zij koopt; in de supermarkt, onderweg of online. Dat is precies de achtergrond van het samenvoegen van die - voorheen aparte entiteiten binnen ons bedrijf.”

het vermijden van producten van dierlijke oorsprong, zoals zuivel, zou je ook een trend kunnen noemen. “Laat ik voorop stellen dat de zuivelmarkt in de afgelopen vijf jaar met 2 à 3% is gegroeid, terwijl het volume niet noemenswaardig is gedaald. Ik zie bijvoorbeeld een smaaktrend als zuur, ik zie de opkomst van proteïnerijke zuivel en ook van dikke yoghurts. Ik zie geen stilstand, al geef ik toe dat er categorieën zijn waar meer dynamiek is. Dat is overigens iets waar we hard aan werken. Fundamenteler is de vraag of zuivel een gezonde en duurzame bron van voeding is. Zuivel heeft een heel duidelijke plaats in de Schijf van Vijf en met ‘On the way to Planet Proof ’ kun je zien dat zuivel een nog veel duurzamere voedingsbron kan zijn dan nu al het geval is.”

‘Planten zijn de nieuwe koeien’ is een campagne van een grote, nieuwe speler die in categorieën opereert waarin ook FrieslandCampina opereert. Wat vind je daarvan? “Ieder bedrijf gaat over zijn eigen campagnes. Ik laat partijen graag in hun waarde. Ik zie wel dat wij met onze roomboter hard groeien. Op die verschuiving ben ik best trots. Dat gaat ten koste van margarines, dus dat wordt geprobeerd daar iets aan te doen snap ik heel goed. Maar goed, wij hebben met onze roomboter dan ook een heel mooi, lekker en natuurlijk product.”

De toenemende kritiek op zuivel als niet-duurzame bron van voeding is een gegeven. Daar gaan ook supermarkten iets van vinden. “Uiteraard trekken we ons die kritiek aan. In zekere zin is ‘On the way to Planet Proof ’ daar een reactie op. We geven hiermee ook gehoor aan wat de minister en NGO’s van ons willen. In de richting van supermarkten hebben we als zuivelbedrijf de opdracht de meerwaarde van zuivel aan te tonen. Dat doen we onder meer door te innoveren in duurzaamheid. Ik meet innovatie ook niet zozeer in aantallen als wel in de waarde die we creëren. Met ‘On the way to Planet Proof ’ ligt er een unieke kans. Die handschoen kunnen we samen met retailers oppakken.” ■

Maar onderliggend is de opkomst van plantaardige producten toch onmiskenbaar? Dat zijn ook categorieën die zich sterk ontwikkelen. Sterker,

On the way to Planet Proof ‘On the way to Planet Proof’ van Stichting Milieukeur (SMK) is een integrale benadering van duurzaamheid. Bij de ontwikkeling van

een balans, want het zet de gangbare R&D en productontwikkelingsprocessen niet overboord om voortaan al freewheelend introducties naar de markt te brengen. Het bedrijf heeft uiteraard ook baat bij de grote organisatie met al haar faciliteiten. En toch wil Roelofs daarnaast ook een ander spoor bewandelen met iets wat de ‘Milkubator’ is gaan heten. Kun je uitleggen wat ik me moet voorstellen bij een Milkubator? “We hebben een aantal kleine teams gemaakt, een soort start-ups, die los van de organisatie ideeën ontwikkelen en testen. Ze zitten ook niet bij ons in Amersfoort, maar werken vanuit Amsterdam. Het is een manier om heel snel heel veel te leren en het gaat vaak om ideeën die normaal gesproken niet snel door de interne keten komen. De teams hebben inmiddels een aantal producten getest waaronder een innovatief ijsconcept. Het is niet gezegd dat dit verkoopklare introducties moet gaan opleveren, al sluit ik dat ook niet uit. Waarom zou ik?”

• algemene eisen zoals melkkwaliteit, veilig heid van mens en dier en weidegang; • op drie hoofdthema’s moet een melkvee

dit nieuwe certificatieschema zijn tal van

houder beter presteren dan 50% van de

maatschappelijke organisaties, bedrijven,

markt en op één van deze thema’s moet

overheid en wetenschap geconsulteerd. Het

de melkveehouder behoren tot de 20%

certificatieschema wordt voor levensmiddelen al toegepast in de AGF-sector.

best presterende in de markt. De hoofdthema’s thema’s van On the way to Planet Proof zijn:

Om het keurmerk te mogen dragen, moet

• biodiversiteit;

in het geval van FrieslandCampina de melk

• klimaat;

voldoen aan zowel eisen van diergezond-

• dierenwelzijn en diergezondheid.

heid en dierenwelzijn, als van biodiversiteit en klimaat. Daarnaast moet de melk voldoen

Geschat wordt dat momenteel circa 10%

aan criteria voor weidegang en grondgebon-

van de Nederlandse melkveehouders aan de

denheid.

criteria kan voldoen. Er is bewust gekozen

Het betreft een open schema zodat deel-

om de melkveehouderij integraal, dus op

name mogelijk is voor alle zuivelproducenten

meerdere thema’s, verder te verduurzamen.

die aan de criteria voldoen. Daarmee hoopt

Dit maakt het geheel uitdagend, omdat

SMK een stevige impuls te geven aan verdere

verbeteringen op één thema soms gepaard

verduurzaming van de zuivelsector. Verschil-

kunnen gaan met een minder goede score

lende zuivelbedrijven en retailers tonen

op een ander thema.

belangstelling voor ‘On the way to Planet

Het vergt dus veel vakmanschap om op alle

Proof’-melk.

thema’s goed te scoren. Bovendien wordt het certificatieschema de komende jaren

Kort samengevat moet een melkveehouder

op basis van opgedane ervaringen verder

aan de volgende eisen voldoen:

aangescherpt.

35 FoodPersonality december 2018

44_Artikel_01L_4.indd 35

11-12-18 16:44


DISCUSSIE ZOETWAREN

‘Liever de ‘iconen’ in suiker verminderen dan wéér een variant met minder suiker’

Door: Ivonne de Thouars Foto’s: Jan Willem Houweling

Afgelopen november heeft de overheid met zo’n zeventig maatschappelijke organisaties en bedrijven het Nationaal Preventieakkoord afgesloten. Met campagnes en wettelijke maatregelen moet dit akkoord ervoor zorgen dat Nederlanders ‘gezondere keuzes’ maken. Ook de fabrikanten van zoetwaren hebben zich hieraan gebonden. Zit de consument wel te wachten op suikerreductie in zoetwaren? En hoeveel invloed hebben de maatregelen op de innovatiemogelijkheden? De ISM is weer in aantocht, maar zijn er wel genoeg échte innovaties in zoetwaren? En hoe zit het eigenlijk met het verhaal achter de producten? Een discussie met (v.l.n.r.)

Peter van der Woude, interim sales specialist zoetwaren Sandra van der Meyden, category manager Detailresult Jeroen van Eunen, algemeen directeur Katja Fassin Rini Emonds, business consultant IRI Hendrik Colpaert, commercieel directeur Astra Sweets Boukje Staring, category manager Jumbo Supermarkten Marc Huijssoon, buyer food A.S. Watson Benelux Ivonne de Thouars, redacteur namens FoodPersonality Robin Kramp, gespreksleider, partner/verkoop FoodPersonality

36 FoodPersonality december 2018

22_Artikel_01L_2.indd 36

11-12-18 18:22


Zoetwaren met 30 procent minder suiker, suikervrij snoep, veggie varianten, minder kleur- en smaakstoffen, minder kidsmarketing, ‘portiecontrolling’… producenten van zoetwaren komen inmiddels op verschillende manieren tegemoet aan de maatregelen voor gezondere voeding. Maar kiest de consument voor? Snoept hij/zij bewust, of kiest hij/zij juist voor een verwenmoment binnen een gezondere leefstijl? En welke keuzes maken supermarkten binnen alle varianten? Aan de discussietafel bespreken vertegenwoordigers van retail en producenten het spanningsveld tussen gezondheid en verwennen, je verantwoordelijkheid nemen en verkoopdoelstellingen. Gespreksleider Robin Kramp opent de discussie met een heet hangijzer. Is suiker de nieuwe nicotine? Zijn er binnen alle ge- en verboden vanuit de overheid en de discussies die worden aangezwengeld door opiniemakers en pressiegroepen nog voldoende mogelijkheden om te blijven innoveren? Jeroen van Eunen (Katja Fassin) vindt dat er voldoende mogelijkheden zijn, al is dat geen ABC-tje in deze categorie. “We hebben het Preventieakkoord, dat onder andere overgewicht tegen wil gaan, ook ondertekend en moeten daarop acteren. Met je communicatie, verpakking en receptuur bind je je als producent aan zo’n convenant. Er zijn altijd mogelijkheden, maar in het licht van ‘responsible eating’ is innovatie niet eenvoudig in deze categorie.” Hendrik Colpaert (Astra Sweets): “Je wil als producent je verantwoordelijkheid nemen en en-

kelen nemen daar een voortrekkersrol in. Retail omarmt de inspanningen die in deze categorie worden verricht om snoep meer verantwoord te maken, de vraag is alleen in hoeverre de consument hierop zit te wachten. In zoetwaren draait het tenslotte om ‘fun’, om het verwenmoment. Dat moet ook tot uitdrukking komen in innovaties en verpakkingen. Laten we daarom proberen om de codes te doorbreken zodat we onze positie in food en non-food kunnen behouden.” Sandra van der Meyden (Detailresult) zegt de verantwoordelijke varianten in zoetwaren te omarmen en dat deze ook goed bij de uitgangspunten van de formules Dekamarkt en Dirk van den Broek passen. “Bij Dekamarkt zien we een hogere adaptatie van de ‘30 procent minder suikervarianten’, maar ook voor Dirk vinden we het belangrijk om een alternatief te kunnen bieden. Uitdaging is wel de rotatie van deze producten in vergelijking met de reguliere varianten en de bijbehorende schapdruk.” Peter van der Woude (interim sales specialist zoetwaren): “Dat geeft precies het spanningsveld aan waarin de categorie zich gedurende deze overgangsfase bevindt. Je wil meegaan in de consumententrends en ge- en verboden, maar ook voldoende rotatie op het schap.” Boukje Staring (Jumbo Supermarkten) beaamt dat de bulk in zoetwaren nog steeds het mainstream snoepgoed is. “Minder suiker is nog een nichemarkt waarmee we met z’n allen voorsorteren op de toekomst. Wij nemen als supermarkt wel de verantwoording om de meer verantwoorde varianten onder de aandacht te brengen bij de consument via sampling, advertenties in ons magazine en andere manieren van communicatie.” Marc Huijssoon (A.S. Watson): “Ik hoor Sandra zeggen dat de nieuwe, meer verantwoorde varianten niet rendabel genoeg zijn. Is het sowieso niet een beter idee om de bestaande hardlopers trapsgewijs aan te passen? Katja heeft bijvoorbeeld alle iconen gelatinevrij gemaakt, dat komt beter tegemoet aan de roep om conversie dan een nieuwe variant naast de bestaande iconen te zetten. Als je de hardlopers beetje bij beetje aanpast, kun je de consument ook gemakkelijker aan suikerreductie laten wennen.”

Minder suiker: wél of niet melden?

Boukje Staring (Jumbo Supermarkten):…aanbod kan per winkel verschillen, niet elke winkel leent zich ervoor om bij de premium merken ook suikervrije variant aan te bieden…

De discussie over een gezondere leefstijl gaat veel verder dan alleen één categorie of de supermarkt, vindt Van Eunen. “Het gaat over meer bewegen, stoppen met roken, over minder gamen en meer naar buiten… dus over gezonde keuzes in de breedste zin van het woord. Als je bijvoorbeeld bewuster snoept, maar vervolgens wel twee glazen frisdrank neemt, dan hebben we

het nog nergens over. Wij lopen niet weg voor onze verantwoordelijkheid, maar de consument moet vooral ook zijn eigen verantwoordelijkheid nemen. Het zit hem in de balans.” Rini Emonds (IRI): “Wij zien in onze data dat de verkoop van suikerwaren niet daalt, ondanks

Marc Huijssoon (A.S. Watson Benelux): …innovatiestroom moet beter op gang komen, ‘te weinig productie’ mag geen belemmering zijn om te blijven innoveren.. de suikerdiscussie. De klappen vallen meer bij categorieën zoals frisdrank en sappen; dat laatste segment heeft, als je over meerdere jaren kijkt, een index van 80. Daaruit kun je concluderen dat zoetwaren echt worden gekocht om te genieten. De consument neemt dus wel verantwoordelijkheid en slaat daarbij vaker de producten over waarin ze geen suiker hadden verwacht, zoals sinaasappelsap.” Kramp: “Ik heb wel eens een tijdje, samen met de bedrijfsleider van een supermarkt, staan kijken hoe consumenten hun keuze maken voor het zoetwarenschap. Er is maar een enkeling die de etiketten bekijkt, het gros pakt gewoon waar hij zin in heeft...” Van der Meyden: “Ja, dat zie ik ook terug bij de koeken. De varianten met meer chocolade slaan aan, als de consument kiest voor genieten dan geniet hij ook goed. Dat is in mijn ogen ook de functie van zoetwaren.” Emonds: “Als ik de trends naloop in biologisch, vegetarisch, minder suiker of suikervrij, dan zie ik dat alle innovaties op dit gebied verkrijgbaar zijn. Dus de keuze, ofwel de balans is er in het aanbod. En als een belangrijke speler een goede innovatie in verantwoorde keuzes lanceert, dan volgt de rest vanzelf.” Staring: “De keuze is er inderdaad, het is echter

37 FoodPersonality december 2018

22_Artikel_01L_2.indd 37

11-12-18 18:23


Cupcakes

Ideaal voor versier, vertier en bakplezier

P annen koeken

s Freakshake

D esser ten

22_Artikel_01L_2.indd 38 Adv_Frisia_MiniMallows_Foodpersonality_V1.indd 5

Like us on facebook

11-12-18 13:00 18:24 07-12-18


ook belangrijk om dat kenbaar te maken aan de consument. Veel consumenten weten niet dat ze ook wat verantwoorder kunnen snoepen en een groot deel slaat de suikerstraat over tijdens hun inkopen. De consument beslist, maar ik vind het wel onze verantwoordelijkheid om als retailer daarin te helpen.” Huijssoon: “Punt is wel dat als je heel duidelijk op de verpakking communiceert dat je product 30 procent minder suiker bevat, de consument het niet meer hoeft. Bij Kruidvat hadden we in de Sinterklaas-tijd ook kruidnoten met 30 procent minder suiker en deze smaakten echt beter dan de reguliere variant, maar een verkoopsucces werd het niet. Heeft het eigenlijk wel nut om die suikerreductie op je verpakking te communiceren?” Van Eunen: “Ter vergelijking: het duurde bij de categorie frisdranken ook jaren voordat de suikervrije variant in balans kwam met de reguliere producten.” Colpaert: “Minder suiker in snoepgoed schrikt

Hendrik Colpaert (Astra Sweets):….minder suiker in snoepgoed schrikt consument af….waarom producten niet ongemerkt in suiker reduceren…. de consument af. Waarom zouden we er niet voor kiezen om de producten ongemerkt maar bewust in suiker te reduceren? Als je dat stukje bij beetje doet, heb je zelfs kans dat de consument het niet eens waarneemt, terwijl we toch een bijdrage leveren aan een gezonder schap.” Staring én Van der Meyden zijn het hiermee eens. “Als retailers die maar een beperkt aantal meters tot hun beschikking hebben, zien we het liefst dat de iconen in suiker worden gereduceerd, in plaats van een nieuwe variant ernaast te zetten. We worstelen nu al met de ongeveer 20 sku aan ‘30 procent minder suiker’-varianten.”

Van Eunen wil daar toch een kanttekening bij zetten. “Hou er rekening mee dat de suikervervangers die we nu kennen, laxerend werken. Wij experimenteren daar volop mee en ik ben zelf altijd de testpersoon voor een nieuw product; het is echt heel moeilijk om minder suiker te gebruiken. Er zijn ook onder de consument vooren tegenstanders van suikervervangers, dus ik zou er toch voor pleiten om beiden aan te blijven bieden.”

Kleinere verpakkingen? Kramp: “Hoe zit het met ‘portiecontrolling’, kleinere verpakkingen en mini varianten, hoe staat de klant daar tegenover?” Huijssoon vindt schepsnoep, pick & mix, de ultieme vorm van portiecontrolling. “De consument beslist dan zelf. Wij hebben wel eens overwogen om kleinere zakken te bieden bij het schepsnoep, maar meestal kiest de consument toch voor een hoeveelheid van 1 of 2 euro.” Colpaert: “Wij bieden met het pick & mix concept Sweet Paradise schepsnoep aan in onder andere het leisure kanaal, ik zie daar geen kwaad in. De consument kiest zelf voor dat verwenmoment, en dat is dezelfde consument die zijn kind op een ander moment alleen snoeptomaatjes geeft. Vaak zijn producenten van zoetwaren een familiebedrijf en zij bieden vanuit ‘heritage’ hoogstaande kwaliteit. Iets wat in schepsnoep de sleutel is tot succes. ‘Indulgence’, het verwennen, is een belangrijke drijfveer; ik vind dat we ons daarin niet moeten beperken.” Van Eunen: “Er zijn genoeg merken die een kleine variant of trakteerverpakkingen in het assortiment hebben. De consument is daar uiteindelijk duurder mee uit. En als je daar lekker van door blijft eten, mist het nog effect binnen een gezondere leefstijl. Het Preventieakkoord schrijft voor dat we op verpakkingen moeten gaan vermelden hoeveel porties er in een zak zitten en wat er in zo’n portie zit. Daar moeten we naar toe en dat is mogelijk.” Staring: “Voorlopig blijft de consument nog kiezen voor de bulk en fun. Over tien jaar ziet dat er vast heel anders uit, kleinere kinderen krijgen nu al veel minder zoet.”

Zoetwaren en online: blijft lastig Dan de online verkoop van zoetwaren. Die blijft beduidend achter bij andere productgroepen. Kramp wil weten hoe de online verkoop van zoetwaren gestimuleerd kan worden. Huijssoon geeft aan dat A.S. Watson zich volop inzet voor een ‘omnichannel benadering’. “Ook wij zien dat zoetwaren in online verkoop achterblijven. De consument kiest online alleen voor

producten die meer dan een commodity zijn, denk bijvoorbeeld aan Merci. Pas als er waarde wordt toegevoegd aan een product, is het geschikt voor online verkoop. Wat ik bij zoetwaren mis, is storytelling. Black Friday is net geweest en onze online verkoop steeg boven die van Rossman en andere buitenlandse collega’s uit. Dan zie je dat er wel cadeauverpakkingen in zoetwaren worden verkocht online, of specials zoals een Toblerone XXXL-reep van 4,5 kilo…” Van der Woude: “Als leverancier van impulsproducten is het belangrijk om nu te investeren in

Peter van der Woude (interim sales specialist zoetwaren):…..je wilt meegaan in de consumententrends en ge- en verboden, maar ook voldoende rotatie op het schap….dat is een spanningsveld…

online verkoop – ook al lopen de kosten voor op de baten. Niet alleen om te leren hoe je impulsverkopen online kan ondersteunen, maar ook om ervoor te zorgen dat je merken blijvend onder de aandacht van de online consument zijn via hun bestelhistorie. Een pop-up suggestie met zoetwaren bij het afrekenen, kan de online verkoop bijvoorbeeld stimuleren.” Van Eunen: “Het speelt ook bij de online verkoop mee dat er weinig merkentrouw is in zoetwaren. De basis van trouwe consumenten is heel klein, terwijl de groep niet-gebruikers enorm is. Daarom zijn we ook ‘promotieverslaafd’, je verleidt dan een grote groep tot aankoop. Maar die eenmalige verkooppiek verandert doorgaans niet veel aan de baseline.” Van der Meyden herkent dat. ‘Bij folderaanbiedingen stijgt de verkoop beduidend en tegelijk zien we dat de consument met gemak tussen de merken hopt.” Confrontatie helpt, zegt Emonds. “Nieuwe

39 FoodPersonality december 2018

13:00

22_Artikel_01L_2.indd 39

11-12-18 18:24


ONZE PASSIE We zijn échte liefhebbers van cacao. Omdat we cacao al heel lang anders maken: direct in het land van oorsprong, samen met mensen die doen waar ze goed in zijn en die dezelfde passie voor cacao hebben als wij.

ONS DOEL Ons doel is om echt goede chocolade te maken. Met de beste smaak en natuurlijk(e) goede kwaliteit.

ONZE CACAO • 100 % gecertificeerde, duurzame cacao • met cacao uit duurzame, lange-termijn samenwerkingsverbanden met cacaoboeren en de eigen cacao-plantage

NUT

SELECTION

RITTER SPORT NUT SELECTION

Veel noten om te kraken!

www.ritter-sport.com 22_Artikel_01L_2.indd 40 P216675_AZ_100g_Foodpersonality_NL.indd 1

11-12-18 05.12.18 18:25 13:12


concepten in een display helpen om een nieuwe groep users aan te trekken. De acceptatie van meer verantwoorde zoetwaren zal langzaam groeien; kijk maar hoe lang alcoholvrij bier erover deed om een grote groep consumenten aan

Huijssoon: “Het is ook een kunst om onderscheidend te zijn en een product te vinden waarmee je in de productie voldoende volume kunt draaien. De kracht zit vaak ook in het inspelen op het moment. Wij hebben een piek beleefd met de Katja-pandabeertjes toen de panda’s naar Nederland kwamen. Daarnaast proberen we dingen uit, juist je zoetwarenschap moet je niet te saai maken. Als retailer moet je innovaties steunen en producten uitproberen . Je merkt vanzelf of de consument het oppikt of niet. Maar dan moet die innovatiestroom wel beter op gang komen, te weinig productie mag je er niet van weerhouden om te blijven innoveren.” Staring: “De verantwoording voor innovaties ligt bij de fabrikant, daar maken wij een keuze uit. En ook het online schap is niet van elastiek, daar zit altijd een distributiecentrum aan vast. Jumbo staat open voor vernieuwing. Binnen zoetwaren

Jeroen van Eunen (Katja Fassin):…..aan de slag gaan met de richtlijnen uit het Preventieakoord… voorkomen dat categorie helemaal in de ban wordt gedaan…. te trekken.” Van Eunen: “Hoewel de rotatie van zulke innovaties vaak heel laag zijn, hebben ze wel een functie op het schap. Wij blijven ze ook op de markt zetten, deels omdat we onze verantwoordelijkheid willen nemen, deels omdat we tegemoet moeten komen aan het convenant en de suikerdiscussie. Echter, je kunt alleen specials op de markt zetten als de core, de basis, overeind blijft.”

Conservatieve categorie? De discussie richt zich opnieuw op de noodzaak tot innovatie en Kramp haakt hierop in met de opmerking dat zowel in IRI’s top 50 van online snelst groeiende merken als in de top 30 van nieuwkomers bijna geen zoetwaren te vinden zijn. Staring en Van der Meyden geven desgevraagd aan dat zij zich ook niet voor de geest kunnen halen dat ze de laatste periode een ‘topinnovatie’ hebben opgenomen in deze categorie. Staring: “Je zou verwachten dat er binnen suikerwerk veel gemuteerd wordt en dat er veel innovaties zijn, maar over het afgelopen jaar kan ik geen topinnovaties noemen” Van der Meyden: “We missen ook de echte innovaties. Er worden wel line extensions op de markt gezet en bij Dekamarkt zijn we nog wel bereid om de zevende of achtste variant op het schap te zetten, maar bij Dirk niet.”

willen we ons aanbod meer op de verschillende doelgroepen af gaan stemmen, dat geeft meer ruimte voor variatie. Het aanbod kan dan ook per winkel verschillen, niet elke winkel leent zich ervoor om bij de premium merken ook een suikervrije variant aan te bieden.” Emonds: “Het feit dat er ook binnen het private label geen grote innovaties in zoetwaren zijn, geeft al aan hoe moeizaam dat proces is. Zoals Marc al aangaf, de ‘storytelling’ mist in deze categorie. Ik denk dat de discussie tussen retailers en producenten meer op gang mag komen om ook met het private label tot intrinsieke innovaties te komen.” Huijssoon: “De categorie mist toegevoegde waarde en emotie. Kijk naar de chips, daar verschijnen naast alle bestaande varianten toch weer producten als Kettle cooked chips of New Zealand chips… terwijl het in feite allemaal hetzelfde product is.” Colpaert beaamt dat de categorie van zoetwaren vrij conservatief is. “Het kost heel veel energie om een nieuw product op de markt te zetten, laat staan een echte innovatie. En binnen private label wordt vanuit het product geredeneerd; eerst het product en dan pas het verhaal erachter. Maar als een huismerk alleen de goedkoopste variant van een product biedt, haakt de consument af.” Van der Woude: “Je moet het verhaal samen goed aanpakken. Ik was betrokken bij de ontwikkeling van de Kruidvat-luiers en dat zagen we niet als een private label maar als een retailbrand. Zo’n innoverend merk bouw je samen.”

‘Sex-appeal’ versus kidsmarketing

Sandra van der Meyden (Detailresult)…..bij Dekamarkt nog wel bereid om de zevende of achtste variant op het schap te zetten, bij Dirk niet….

Kramp: “Etaleren doet verkopen. Hoe verkoop je je merk binnen de discussie van verantwoorde voeding en het verbod op kidsmarketing?” Van Eunen: “Wij zijn wat kidsmarketing betreft best streng in de leer. We richten ons in de com-

‘Plasticdiscussie’ wordt belangrijk Aan de discussietafel gaat het geregeld over de druk die er vanuit pressiegroepen (denk aan clubs als Foodwatch etc., red.) wordt gelegd op bijvoorbeeld suikerreductie of het terugdringen van kidsmarketing. Rini Emonds van IRI merkt op dat de kritiek van pressiegroepen vaak niet terug te zien is in de verkoopcijfers en het koopgedrag van de consument. “In opkomst is het terugdringen van plastic, dat gaat spelen naast items zoals suikerreductie of kidsmarketing.” De retailers en producenten aan tafel geven aan dat die pressiegroepen wel veel invloed hebben. “Voor je het weet, word je aan de schandpaal genageld.” Iedereen is het ermee eens dat de wens om het gebruik van plastic terug te dringen heel breed gedragen wordt en elke partij zet zich daar ook volop voor in, bijvoorbeeld met recycling en meer gebruik van papier. De deelnemers geloven dat er op termijn met afbreekbaar plastic een goed alternatief komt en dat de consument inmiddels bereid is om voor deze toegevoegde waarde meer te betalen.

41 FoodPersonality december 2018

13:12

22_Artikel_01L_2.indd 41

11-12-18 18:25


KATJA FASSIN DISTRIBUTEUR VICKS BONBONS

Katja Fassin verzorgt sinds juli 2018 de verkoop en marketing van Vicks® bonbons in Nederland. Het bedrijf nam de distributie van het merk over van Continental Sweets Belgium per 1 juli 2018. Met toevoeging van Vicks® bonbons geeft Katja Fassin een eerste invulling aan de ambitie om naast de verkoop van het merk Katja® andere merken uit de suikerwerkcategorie te distribueren.

UW PARTNER TIJDENS HET WINTERSEIZOEN! Vicks keelpastilles helpen je te genieten van een diepe ademhalingssensatie. Naast de iconische Blue Menthol, is de Vicks Eucalyptus een uitstekende aanvulling op uw assortiment in keelverzorgers. Vicks Eucalyptus bevat echte eucalyptusolie in combinatie met frisse menthol. Suikervrij | Hersluitbaar | 72 gram

VICKS IN UW CHECK-OUT Een extra impuls voor uw check-out of waterval? Vicks biedt een concept keelverzorgers in handige hersluitbare doosjes van 40 gram. In de smaken Blue Menthol en Eucalyptus.

Certain trademarks used under licence from The Procter & Gamble Company or its affiliates

22_Artikel_01L_2.indd 42 181210_VICKS_Foodpersonality_Anzeige_RZ.indd 1

11-12-18 17:34 18:26 10.12.18


municatie niet op kinderen, maar op de ouders die de inkopen doen. En we hebben nooit met ‘licensed characters’ gewerkt. Het is nu wel de vraag wat er op termijn gaat gebeuren en of het hier bij zal blijven. Dat is ook waarom ik de verantwoordelijkheid voel om aan de slag te gaan met de richtlijnen uit het Preventieakkoord. We

Robin Kramp (FoodPersonality):… hoe verkoop je je merk binnen de discussie van verantwoorde voeding en het verbod op kidsmarketing?...

moeten voorkomen dat we als categorie helemaal in de ban worden gedaan.” Staring: “Hoewel het nog geen vereiste is, heeft Jumbo binnen private label afscheid genomen van de kinder characters. Etaleren is verkopen, helemaal bij impulsartikelen, dus het weglaten van die characters in de folder merk je wel in de verkoop.” Huijssoon: “Deze beweging kan best snel gaan, want het gaat niet alleen om de invloed van restricties. Zo is het gebruik van een zwarte piet nooit verboden in de communicatie en toch gebruikt niemand het meer.” Van der Woude denkt dat dat mee zal vallen. “Je hoort dat Jumbo al meer maatregelen neemt in kidsmarketing dan de restricties vereisen, dus dan is de noodzaak tot een verbod niet meer zo groot.” Colpaert geeft aan dat de discussie over meer verantwoord snoepgoed en kidsmarketing in andere landen minder gespannen is. “Nederland loopt hierin voorop. Het gebruik van licensed characters is in andere landen helemaal geen issue. In veel landen staat snoepgoed nog gewoon synoniem voor genieten en daar hoort fun, kleur en lawaai bij. Vanuit een positieve benadering binnen de bestaande regels bereik je veel meer dan wanneer je je focust op de ge- en verboden.”

Rini Emonds (IRI)...verkoop suikerwaren daalt niet, ondanks suikerdiscussie…

Huijssoon: “Ik vraag me überhaupt af waarom. Snoep mag ook in Nederland best wat meer sex-appeal krijgen, dan zit je ook veel dichter bij wde toegevoegde waarde en storytelling die de categorie nu mist.” ■

‘Pas op, kijk naar het petrolkanaal’ Enkele jaren geleden was het verkooppunt in benzinestations nog ‘het walhalla’ voor snoepgoed. Hier werden innovaties voor het eerst uitgeprobeerd en de ‘waterval’ naar de kassa was bezaaid met meters snoepgoed. Van der Woude: “Petrol was een belangrijk contactpunt voor zoetwaren; daar ging je de confrontatie met de consument aan en kon je je merk populariseren.” In de laatste jaren is de functie van petrol veranderd. Van Eunen: “Onbemande benzinestations werden gebruikelijker en de andere stations zagen meer heil in een convenience store met broodjes en koffie.” Huijssoon waarschuwt dat deze beweging in petrol wel eens het voorland voor de ontwikkeling van zoetwaren kan zijn. “Grote bedrijven als Shell maken niet voor niets de keuze voor een meer bewerkelijke convenience store. De presentatie van zoetwaren werd te duur en er was te weinig reuring om de aandacht van de consument vast te houden. Dat geeft aan hoe belangrijk het voor zoetwaren is om relevant te blijven.”

43 FoodPersonality december 2018

17:34

22_Artikel_01L_2.indd 43

11-12-18 18:26


Bij Josceline aan tafel

Jullie naam blijft lekker hangen… Ik denk dat die naam er nooit was gekomen bij een groot bedrijf, omdat Hands Off ergens een negatieve lading heeft. Van de andere kant, iedereen ziet er juist direct de humor van in. Zelfs op de zoetwarenbeurs ISM in Keulen zie je dat het als gimmick werkt: mensen moeten toch lachen als ze langs onze stand lopen. Dankzij de interviews met consumenten kwamen we ook op onze afwijkende vorm. Mensen willen dat een reep makkelijk te breken is en houden niet van hoekige stukken in hun mond. Daarom zijn de stukjes van onze repen rond. Dat past goed in je mond. Nergens anders ter wereld hebben chocoladerepen zulke stukjes. Die vorm hebben we zelfs beschermd.

Kitty Smeeten, Hands Off My Chocolate Door: Josceline Bogaers Foto: Jan Willem Houweling

Hoe gaat het met Hands Off My Chocolate? Heel goed, zeker als je kijkt naar hoe we groeien. We begonnen exclusief bij Albert Heijn en hebben recentelijk gevierd dat we daar inmiddels vijf jaar in het schap liggen. Eigenlijk is het best knap voor een jong merk om bij zo’n grote retailer te beginnen en dat we daar nog steeds te koop zijn. Ondertussen liggen we bij de meeste retailers en kennen veel mensen ons merk. Vorig jaar wonnen we zelfs een consumentenprijs, de ‘Telegraaf Vrouw Award’. Door middel van onze marketing en onze samenwerking met grote leveranciers en gezamenlijke promoties weten we van grote partijen te winnen. En dat met een bedrijf van vijf, zes personen.

Droomde jij van het ondernemerschap? Nee. Het was mijn droom om een wereldmerk te bouwen, een merk met producten voor de massa. Niet om ondernemer te zijn. Het ondernemerschap kwam erbij. Is dit jouw gedroomde product? Ja, dat denk ik wel. Ik eet alleen nog mijn eigen chocolade, behalve als we nieuwe producten van de concurrent proeven om hun ontwikkelingen te volgen. Ik ben van origine levensmiddelentechnoloog, ik hou van eten en ben natuurlijk altijd geïnteresseerd in ‘food’. In eerdere banen bij Honig, Nestlé, Duyvis en PepsiCo was ik als marketeer altijd al nauw betrokken bij productontwikkeling. Concepten bedenken voor de massa is het leukste dat er is. Dat klinkt makkelijk, maar dat is het niet. Een smaak bedenken die er na een paar jaar nog is, is heel moeilijk.

Waar komt jullie naam vandaan? Van consumenten. Voordat we begonnen, hebben we hen geïnterviewd over wat ze belangrijk vinden bij chocola en hoe ze het eten. Daaruit bleek dat mensen een reep vooral voor zichzelf kopen. En dat ze er ’s avonds lekker mee op de bank willen zitten en dat iedereen er dan vooral van af moet afblijven. Dat was een gebied dat nog niet geclaimd was. De meeste fabrikanten zetten in op het delen van een reep. Het was best een taboe om een aankoop níet te willen delen. Onze propositie is juist dat je voor jezelf durft te kiezen. Dus staat er ‘mine’ op de rondjes, op eentje na, waar ‘yours’ op staat, maar daar staat een kruis doorheen. Dus ook die hoef je niet te delen.

Wat is er zo moeilijk aan het uitvinden van een succesvolle smaak? Het is het leukste én het moeilijkste om innovatief te zijn, omdat je echt een nieuwe smaak wil toevoegen, maar een product mag niet te ‘eng’ zijn. Je moet het nog in je mond 44

FoodPersonality december 2018

22_Interview_Josceline_02L.indd 44

11-12-18 09:56


durven stoppen. Bedrijven uit totaal andere sectoren kunnen vaak veel ingrijpender innoveren dan levensmiddelenproducenten. Peper aan chocola toevoegen maakt het voor veel mensen bijvoorbeeld al een stuk enger. Wij willen innovatief en uniek zijn, maar wel toegankelijk blijven. Daarom komen wij met smaken als ‘red velvet’, gebaseerd op de populaire cake. Bij onze variant ‘caramel-macchiato’ hebben we ons door het drankje bij Starbucks laten inspireren, bij de variant ‘chocolate chip cookie dough’ door het ijs van Ben & Jerry’s. Mijn indruk is dat er in chocola jarenlang weinig geïnnoveerd werd, maar sinds kort juist weer wél. Hoe zie jij dit? Er is veel veranderd in het food- en medialandschap. Internet heeft alles toegankelijker gemaakt. Je kunt alles zelf ontwikkelen en bestellen, daar heb je geen groot bedrijf of bureau meer voor nodig. Folders maken en laten drukken regelen we zelf. Hetzelfde geldt voor onderzoek doen. Je zet zo een vragenlijst met twintig vragen online. Dat kost eigenlijk niks. En: in de crisis worden de meeste innovaties geboren. Dan heb je minder te verliezen en durf je eerder voor jezelf te beginnen. Voor grote merken met hard roterende producten is het moeilijker om iets nieuws neer te zetten, omdat dit dan net zo hard moet roteren. Hoe zorg je dat je bedrijf in een groeiversnelling komt? Je moet het vliegwiel aan de gang krijgen. Als je niet grootschalig marketing en communicatie kunt inzetten, duurt het even voor mensen je kennen en herkennen. Maar als je dan tractie hebt, gaat het hard. Dat is waar we nu zijn. Wat wil je over twee jaar bereikt hebben? Vooral meer bekendheid krijgen en zoveel mogelijk mensen ons product laten proberen. We weten dat we veel herhalingsaankopen krijgen, als ze onze chocola eenmaal geproefd hebben. En ik wil dat we in onze focuslanden goede voet aan de grond krijgen. Behalve Nederland zijn dat buurlanden als België, Duitsland en Frankrijk. Maar we willen ook groeien in Amerika, Rusland en Japan. Hield je er vooraf rekening mee dat je alles zelf zou moeten doen? Ik had vanaf het begin het beeld dat we een wereldmerk gingen worden. Dat gaat ook gebeuren. Ik heb niet alles uitgedacht van: dan gaan we dit doen en dan dat. Als je daar teveel bij stilstaat, wordt het zo groot, dat je misschien niet meer durft te beginnen. Je moet gewoon gaan. Natuurlijk is het niet makkelijk en zit ik overal bovenop. Wij willen beter zijn dan een multinational. En dat kan zeker. Je bent hier op veel gebieden actief, want we doen alles zelf. Van de communicatie op Instagram en de contacten met de aandeelhouders tot de logistiek. Waar heb je je op verkeken? Ik had nog harder willen groeien. Ik denk dat het misschien nog sneller kan, maar dat komt ook omdat ik verschrikkelijk ongeduldig en ambitieus ben. En omdat ik zie dat het goed gaat. Ik vind het nog steeds superleuk dat je alles zelf kunt bedenken en bepalen. Ik was altijd al enorm bij mijn werk betrokken, maar nu wil ik nog net een stapje verder. Dat mensen onze chocola gewoon ‘lekker’ vinden is niet goed genoeg. Smaak is cruciaal voor dit soort producten en het is moeilijk om daar heel hoog op te scoren. Dus besteden we veel aandacht aan de kwaliteit van de Belgische chocolade. Die wordt heel lang gemengd zodat hij mooi in je mond smelt, een goede glans heeft en een mooie knak.

Is het makkelijk om in andere landen te groeien? Dat ligt aan de contacten. Of we de juiste distributeurs vinden. Er zijn soms ook grote klanten die ons benaderen. Chocola is best een universeel product. Door de globalisering is iedereen ook geïnspireerd door dezelfde smaken. Had je eerder sales gedaan? Een beetje, maar dan vooral B2B. Best spannend in het begin. Toch heb ik er nooit rekening mee gehouden dat Albert Heijn in 2013 nee tegen ons zou kunnen zeggen. Het is belangrijk om een stip op de horizon te bepalen en daarin te geloven. Waar haal jij je inspiratie vandaan? Overal. Ik hou enorm van Pinterest. Dat is echt een hobby. Bruisende, innovatieve steden vind ik ook inspirerend, van New York tot Hongkong. Dan kijk ik naar de hippe foodtentjes, om te zien of ik daar iets van kan gebruiken. Naar andere branches kijk ik ook, om te zien of ik elementen daarvan naar chocola kan vertalen. Wat is de grootste misvatting over jou? Dat ik te bescheiden ben of te weinig ‘power’ zou hebben, omdat ik qua uitstraling bescheiden kan overkomen. Maar in daden ben ik dat zeker niet. Met welke eigenschappen van jezelf ben je minder blij? Ik zou zelfverzekerder willen zijn. Het gaat hartstikke goed met het bedrijf, maar het had kunnen helpen als ik wat makkelijker de media op had gezocht. Want mijn verhaal doen vind ik wel leuk. Verder zou ik misschien wat duidelijkere grenzen willen stellen.

‘Ik maak veel uren en vind dat ik ook aanwezig moet zijn nu ik mensen in dienst heb’ Jouw product zegt: kies voor jezelf. Heb jij wel genoeg tijd voor jezelf over? Als iemand daar slecht in is, ben ik het wel. Het bedrijf is een zeer groot onderdeel van mijn leven en dat heeft veel invloed op mijn gezin. Ik maak veel uren en vind dat ik ook aanwezig moet zijn nu ik mensen in dienst heb. Het blijft moeilijk om een goede balans te vinden, maar ik probeer het. Mijn man heeft ook een eigen bedrijf. Onze drie kinderen zijn al iets ouder, 19, 16 en 15 jaar, dat scheelt. Zij helpen mee op beurzen en vinden het wel interessant. Het lukt me wel om twee keer per week hard te lopen. Daar voel ik me fitter en energiek bij. Ik probeer om één keer per week yoga te doen, maar dat schiet er vaker bij in. Het voordeel van hardlopen is dat het altijd kan en dat je met niemand rekening hoeft te houden. ■

Evelyn Günther van Günther & Van Grinsven en Josceline Bogaers van People Select Executive + Interim Search wisselen elkaar af met interviews. Deze maand: Josceline Bogaers interviewt Kitty Smeeten, oprichtster van Hands Off My Chocolate.

45 FoodPersonality december 2018

22_Interview_Josceline_02L.indd 45

11-12-18 09:56


Top-30 Toetreders 2018 De multinational als toetreder In de kop van de Top-30 Toetreders van dit jaar treffen we opvallend veel nieuwe merken van grote fmcg-bedrijven aan. Juist deze introducties hebben bredere distributie en navenante omzet.

Het onderzoek IRI bracht met de Top-30 Toetreders 2018

Door: Dave van Loon

opnieuw alle leveranciers en/of merken in

De Top-30 Toetreders 2018 wordt aangevoerd door ijstheemerk Fuze Tea van frisdrankengigant Coca-Cola. In de Top-30 Toetreders kunnen zowel nieuwe leveranciers een plaats krijgen als nieuwe merken. Als volledig nieuw merk behoort Fuze Tea bij die laatste categorie. Meteen vanaf de start van het jaar kon niemand eigenlijk om Fuze Tea heen. In de media (tv, online, print), maar vooral ook: overal verkrijgbaar. Niet in de laatste plaats bij supermarkten; 90% van de supermarkten zette Fuze Tea vanaf de start in het schap. Volgens Coca-Cola kan de introductie qua omvang vergeleken worden met die van Coca-Cola zero tien jaar geleden. Na acht maanden was Fuze Tea volgens IRI al de grootste introductie van de afgelopen vijf jaar. Kijken we naar de top-30, dan

Een van de grootste introducties van de afgelopen jaren: Fuze Tea, het nieuwe ijstheemerk van Coca-Cola.

zien we dat Fuze Tea tot en met week 36 goed was voor een omzet van € 9,24 miljoen, waarmee het niet zomaar op de eerste plaats belandt, maar met ruime afstand de grootste toetreder van dit jaar is. Ter illustratie: Fuza Tea is goed voor ruim 40% van de door de Top-30 Toetreders gerealiseerde omzet.

kaart die in de periode week 36 2017 tot en met week 36 2018 voor het eerst door de kassa’s van de supermarkten werden gescand. De daaruit ontstane lijst is vervolgens geschoond van enkel naamswijzigingen, recente herintroducties en submerken van bestaande merken. Toetreders in de door IRI gedefinieerde verscategorieën presenteren

Verantwoorde merken

we zoals in eerdere edities in een separate

De introductie van Fuze Tea illustreert nog iets anders: multinationals die door de introductie van nieuwe merken in groeisegmenten stappen, waar ze met hun bestaande merken niet goed uit de voeten kunnen. Coca-Cola – in deze top-30 overigens twee keer vertegenwoordigd (namelijk ook met Glaceau Smartwater op plaats 25) – is daar al een tijdje mee bezig. Zo stond het vorig jaar in de top-30 met volwassenenfrisdrankenmerk Fïnley en introduceerde het dat jaar stilletjes ook de biologische kruiddenijsthee Honest. En zo groots als dit jaar de introductie van Fuze Tea werd aangepakt, zo geruisloos verliep de introductie van watermerk Glaceau. Coca-Cola wil binnen een paar jaar een flink deel van de omzet uit laagcalorische (fris)dranken halen. Dat kan niet alleen met merken als Coca-Cola en Fanta, daar zijn nieuwe merken hard bij nodig. En Coca-Cola is zeker geen uitzondering. Meer grote fmcg-bedrijven laten het jarenlange beleid van het rationaliseren van het merkenportfolio los en betreden met nieuwe initiatieven en merken de markt. In de ranking van dit jaar treffen we bij de vijf grootste toetreders vier keer de naam van een multinational aan. Behalve CocaCola gaat het dan om Henkel, Storck en Unilever en in het geval van de foodmerken is een verantwoorder aanbod steeds de gemeenschappelijke noemer.

top-15.

‘Kledingcosmetica’ Het zijn ook met name de nieuwe merken van

deze multinationals die een bredere distributie kennen en bij Albert Heijn, Jumbo en Superunieleden verkrijgbaar zijn. Uiteraard blijft exclusiviteit een thema, maar daar weten deze merken zich goed aan te onttrekken. Een uitzondering als het gaat om een merkoperatie van een multinational vormen de barbecuesauzen van het merk Bulls Eye van KraftHeinz (op plaats 22). Of hier sprake is van exclusiviteit of selectieve distributie laat zich lastig vaststellen, maar we treffen de sauzen vooralsnog alleen bij Albert Heijn aan. De van oorsprong Duitse wasmiddelen- en drogmeticaproducent Henkel introduceerde Loveables, een product dat zich nog het best laat omschrijven als cosmetica voor je kleding. Het gaat om een lijn ‘shampoo’, ‘conditioner’ en herstelproducten (een anti-pluismiddel en vlekkendoekjes) voor je waardevolle kleding. Loveables is, samen met verzorgingsmerk Nordik Sense (op plaats 20), een van de weinige non-foodtoetreders in de lijst. Henkel heeft er in de gemeten periode een miljoen omzet mee gescoord en dat levert een derde plaats op binnen de ranking. Evenals Coca-Cola zoekt ook de van oorsprong Duitse zoetwarenfabrikant Storck (bekend van merken als Merci, Werther’s en Toffifee) naar

46 FoodPersonality december 2018

46_55 Top30_FAB20_01L_2.indd 46

11-12-18 22:25


manieren om het aanbod verantwoorder te maken. In zoetwaren geldt dat als een lastige opgave, maar snoepjes met echt fruitsap, natuurlijke kleuren en toegevoegde vitamines zijn een flinke stap in de goed richting, zo blijkt ook uit de gerealiseerde omzet, goed voor een vierde plaats in deze top-30.

IJsbroers Ook bij Breyers Delights, het nieuwe ijsmerk van Unilever, gaat het om een verantwoorde variant, in dit geval in het segment ijsbekers (pints). Daarin is Unilever al vertegenwoordigd met Ben & Jerry’s en ook Magnum wordt inmiddels in pints aangeboden. Breyers staat voor romig ijs, maar dan met 30% minder suiker en calorieën dan vergelijkbaar schepijs. En: met extra veel proteïne. Die combinatie maakt duidelijk dat Unilever met Breyers op een heel andere doelgroep mikt dan met de bestaande ijsmerken. Breyers levert Unilever een vijfde plaats op, maar het bedrijf wil vooral volgend jaar gas gaan geven met het merk. Daarbij zal het wel de nummer twee uit de top-30 tegenkomen, ijs- en dessertmerk Oppo. Dit Britse merk, dat we alleen bij Albert Heijn tegenkomen, claimt ook minder suiker te bevatten. In enkele jaren is Oppo – bedacht en gerund door twee broers – in Groot-Brittannië erg succesvol geworden. De uitrol naar het Europese vasteland begon in ons land en in de gemeten periode zette het merk al zo’n € 1,5 miljoen om.

Rank Nieuw merk/vendor

Bakmeel en bouillon Behalve multinationals die zich als toetreder kwalificeren, zien we meer verschuivingen in de aard van de nieuwe leveranciers en merken. Zo valt op categorieniveau de afwezigheid van bier en wijn op. Niet dat er helemaal geen bier en wijn in de top-30 te vinden is, maar de grote instroom van de afgelopen jaren lijkt wel voorbij (er waren jaren dat er zoveel nieuwe wijnen waren dat we ze in een aparte lijst presenteerden). Op plaats 19 treffen we nog een alcoholvrije IPA (Indian Pale Ale) aan van de Duitse brouwer Riegele (alleen bij Albert Heijn) en op plaats 28 nog een IPA, maar dan van de Britse brouwer Adnams (bij Jumbo en Albert Heijn) en op plaats 24 Faszination Hugo, de van oorsprong Zuid-Tiroolse cocktail, van wijnhuis Peter Herres (ook bij Albert Heijn). Sowieso tellen we dit jaar weer veel toetreders die uitsluitend bij Albert Heijn verkrijgbaar zijn. Elf in totaal. Voor Jumbo geldt dat in vier gevallen (diepvriesnacks van Frio Food, ijsblokjes van Ice Factory, pinda’s van Trintel en de koeken van Madame Cocos) voor Superunie slechts twee keer (deegwaren van Selezione Ristorante en afbakbroodjes van Luxury Moment). Opvallend is dit jaar vooral het ijsaanbod, met Oppo en Breyers, maar ook met de groente- en fruitijsjes van Frozzies en de ijscocktails van Smice (beide van Lensing Food). Of wat te denken van twee nieuwe spelers in een segment als roomboter (Kerrygold en Le Gall, beide alleen

Fabrikant

Eurosales x 1.000 MAT 36 2018

Cosmetica voor je kleding: Loveables van Henkel. Hier in een bijzondere schappresentatie bij Albert Heijn.

bij Albert Heijn). In lang niet alle gevallen gaat het dus om originele of vernieuwende producten. Ook uitgesproken basisproducten weten zich weer als toetreder te manifesteren, zoals de bakmelen van Molensteen of de bouillon van Fondo dit jaar laten zien. De Top-30 Toetreders 2018 zijn goed voor een gezamenlijke omzet van bijna € 22 miljoen, 26% (€ 4,5 miljoen) meer dan de toetreders van 2017. De stijging wordt echter voor een groot deel veroorzaakt door de hoge omzet van Fuze Tea. En nemen we de nieuwe merken van de grote fmcg-bedrijven bij elkaar (zes in totaal), dan zijn die goed voor maar liefst 56% van de omzet van de 30 nieuwkomers van dit jaar. ■

Type

Merk

1

Nieuw merk

COCA-COLA

€ 9.237

IJSTHEE

FUZETEA

2

Nieuw merk & vendor

OPPO BROTHERS LIMITED

€ 1.586

SCHEPIJS

OPPO

3

Nieuw merk

HENKEL BELGIUM

€ 1.018

WASMIDDELEN

LOVEABLES

4

Nieuw merk

STORCK

€ 845

GOMARTIKELEN

NIMM 2 SMILEGUMMI

5

Nieuw merk

UNILEVER

€ 776

SCHEPIJS

BREYERS

6

Nieuw merk & vendor

SIGNATURE FLATBREADS

€ 710

BROOD

PLANET DELI

7

Nieuw merk & vendor

NO CARBS COMPANY

€ 583

SPORTDRANKEN

NOCCO

8

Nieuw merk & vendor

VAN MOOK

€ 560

BASISMELEN

MOLENSTEEN

9

Nieuw merk & vendor

FRIO FOOD

€ 523

DIEPVRIESSNACKS

FRIO FOOD

10

Nieuw merk & vendor

ORNUA COOPERATIVE LIMITED

€ 445

ROOMBOTER

KERRYGOLD

11

Nieuw merk

ICE RETAIL ICEFACTORY

€ 442

MULTIPACKS

ICE FACTORY

12

Nieuw merk

BRAAS BROOD EN BANKETBAKKERIJ

€ 439

KLEIN BROOD

LUXURY MOMENT

13

Nieuw merk

ENRICO

€ 435

TOAST

FRATELLI LAURIERI MASTRI FORNAI

14

Nieuw merk & vendor

QUALITY GOURMET CONCEPTS

€ 418

FOND & VLOEIBARE BOUILLON

FUNDO CAKE A WAY

15

Nieuw merk

DIMI

€ 364

GROTE KOEK

16

Nieuw merk & vendor

REDORANGE FOOD

€ 334

FRUIT & VRUCHTENMELANGE(DV)

SMOOTHIE REBELS

17

Nieuw merk & vendor

LAITERIE LE GALL SAS

€ 314

ROOMBOTER

LE GALL

18

Nieuw merk

SWARTBERG

€ 309

PINDA'S ZONDER DOP

TRINTEL

19

Nieuw merk & vendor

BRAUHAUS RIEGELE

€ 270

ALCOHOLVRIJ/ARM/LIGHT BIER

RIEGELE

20

Nieuw merk & vendor

NORDIK SENSE

€ 238

BAD- EN DOUCHESCHUIM

NORDIK SENSE

21

Nieuw merk

DE BANKETGROEP

€ 235

KOEK

ECHT LEKKER

22

Nieuw merk

KRAFTHEINZ

€ 231

SAUZEN

BULL'S-EYE

23

Nieuw merk & vendor

PIE MAN

€ 226

GROTE KOEK

MADAME COCOS

24

Nieuw merk

SEKTKELLEREI PETER HERRES

€ 222

OVERIGE APERATIEVEN

FASZINATION

25

Nieuw merk

COCA-COLA

€ 221

WATER KZV

GLACEAU SMARTWATER

26

Nieuw merk & vendor

PASTICCERIA QUADRIFOGLIO

€ 219

OVERIGE VERSE DESSERTS

MIA

27

Nieuw merk & vendor

VAN ZON FRESH FOODS

€ 209

GEKOELDE DEEGWAREN

SELEZIONE RISTORANTE ADNAMS SOUTHWOLD

28

Nieuw merk & vendor

ADNAMS AND CO

€ 176

PILS & SPECIAALBIER

29

Nieuw merk & vendor

PIP & NUT

€ 173

PINDAKAAS & NOTEN- EN CHOCOLADEPASTA

PIP & NUT

30

Nieuwe vendor

LENSING FOOD

€ 169

IJS

BIO PLUS, FROZZIES EN SMICE

47 FoodPersonality december 2018

46_55 Top30_FAB20_01L_2.indd 47

11-12-18 22:25


#4 Smilegummi: het betere én leuke alternatief Er valt heel wat te lachen in het snoepschap sinds Storck begin dit jaar een nieuw fruitgum merk, Smilegummi, heeft geïntroduceerd. Deze ‘onweerstaanbaar lekkere fruitgums’ bevatten vitamines, fruitsap en alleen natuurlijke kleuren. Maar naast het betere alternatief, zijn de fruitgums vooral erg leuk: met de leuke fruitvormen kunnen allerlei grappige figuurtjes worden gemaakt. Smilegummi is verkrijgbaar in vier varianten: Fruitmix, Yoghurt, Fruit & Yoghurt, Zuur en daarnaast een handige uitdeelverpakking met Fruitmix minis.

Om iedereen kennis te laten maken met deze snoepjes, is Smilegummi geïntroduceerd met een intensief ondersteuningsprogramma. Via een multimediacampagne is de merkbekendheid vergroot en via winkelvloeractiviteiten en POS materialen zijn de impulsaankopen gestimuleerd. Daarnaast heeft jong en oud Smilegummi leren kennen door grootschalige sampling- en cashbackactiviteiten. Ook voor 2019 staat er heel wat op de planning. Het jaar start goed met een sponsorship van het populaire RTL 4 programma Holland’s Got

Talent. Dit is vanaf 5 januari elke zaterdagavond te zien bij RTL 4 om 20:00 uur. Verder zal Smilegummi op de Huishoudbeurs ‘een lach op het gezicht van veel consumenten toveren wanneer zij de heerlijke fruitgums proeven’. Daarnaast zal ook op de winkelvloer Smilegummi weer volop zichtbaar zijn. Kortom, Smilegummi: ‘the fruit gum that makes you smile!’ Meer informatie: Storck, www.smilegummi.nl | info@nl.storck.com | 033 - 254 18 00

#5 Breyers: zorgeloos genieten van vol romig ijs Breyers Delights maakt het onmogelijke mogelijk. Het ijs bevat minstens 30% minder calorieën en suiker dan vergelijkbaar schepijs, is hoog in proteïne en bovenal - heel erg lekker. “Met Breyers kan Nederland voortaan zorgeloos genieten van heerlijk romig ijs dat een stuk lager is in calorieën en suikers. Een hele beker Breyers

(500ml) bevat ongeveer evenveel calorieën als een broodje gezond!” Breyers is na haar succes in de Verenigde Staten en de UK sinds maart 2018 ook in de meeste Nederlandse supermarkten verkrijgbaar, in de smaken Salted Caramel Cake, Smooth Vanilla, Creamy Chocolate, Cookies & Cream en Sweet Berry Choc Chip. Voor 2019 heeft Breyers grootse plannen. Het verwacht begin van het jaar alweer nieuwe ‘on-trend’ smaken en diverse extra

formats toe te voegen aan het portfolio. Deze nieuwe Breyers-smaken hebben een geoptimaliseerde receptuur met ingrediënten die goed passen bij een bewuste levensstijl. Bovendien gaat Breyers extra veel online support inzetten, meer nationale campagnes uitrollen en grote samenwerkingen aan met diverse sportscholen. “Kortom, dit is nog maar het begin van Breyers in Nederland.” Meer informatie: Breyers | Instagram.com/breyersdelightsnl

#8 Molensteen bakproducten en ontbijtgranen In 2017 is Van Mook I.T.S. gestart met ‘Molensteen’, dat staat voor heerlijk, eerlijk en eenvoudig. Het betreft een lijn producten binnen het bak- en ontbijtschap boordevol eerlijke ingrediënten en gericht op gemak voor de doelgroep. De missie van het bedrijf is om via de verpakking het vertrouwen van de klant te winnen. “Vanzelfsprekend zo gezond als mogelijk en uiterst simpel én eenvoudig in de bereiding.”

Amandelmeel Amandelmeel is het eerste Molensteen-product dat op de markt kwam binnen de kanalen van Albert Heijn. “Dit ver-

kocht direct heel goed, met name ook in België. Onze huidige omzet met amandelmeel wordt voor 85% behaald in Nederland en de overige 15% in de AH België filialen. In de AH-filialen in België roteert amandelmeel circa tweemaal sneller dan in Nederland.” Dat amandelmeel niet alleen in een ‘low carb high proteïne leefstijl’ past, bewijzen de recepten op de voorkant van Hallo Jumbo (oktober 2018) en Allerhande (december 2018).

retail. Dit succes gaan we vertalen naar het ontbijtgranenschap met bijvoorbeeld kids gepofte muesli’s, kids pap, granola’s en vezelrijke muesli’s. Uiteraard net als alle andere Molensteen-producten: heerlijk, eerlijk en eenvoudig.” Meer informatie: Van Mook I.T.S., 0499 - 334 848 | www.vanmook-its.nl/molensteen

Uitbreiding ontbijtgranenschap Na het succes van amandelmeel heet Van Mook ook biologisch volkoren speltmeel en biologisch volkoren tarwemeel geïntroduceerd. “De Molensteen biologisch volkoren speltmeel verkoopt boven verwachting en is op dit moment het best roteerde speltmeel in de Nederlandse 48 FoodPersonality december 2018

46_55 Top30_FAB20_01L_2.indd 48

11-12-18 22:26


#11 Icefactory #13 Fratelli Laurieri en Iceberg toastproducten uit Zuid-Italië ijsblokjes & crushed ice, van Ice Retail Icefactory en Iceberg ijsblokjes & crushed ice zijn dé premiummerken van het familiebedrijf Ice Retail in België. Het bedrijf ontkiemde in 2008 en groeide door naar een vaste waarde in deze industrie waarbij het productieproces volledig volgens haccp & IFS normen verloopt. Er werd steeds meer kennis en expertise vergaard om IQF kant-en-klare ijsblokjes & crushed ice te verpakken in de voor consumenten handige verpakking van 1 en 2 kg. Bakjes vullen en lauwe drankjes serveren is niet meer nodig, met deze handige retailverpakkingen heeft de consument steeds voldoende mooie, losse, heldere én uniforme ijsblokjes klaar om de perfecte drank te serveren voor zichzelf en zijn of haar gasten. Ice Retail is gecertificeerd door Lloyds met IFS higher level grade alsook BRC en FAVV goedgekeurd. Het bedrijf is er daarnaast trots op dat haar producten in Nederland werden geïntroduceerd. “We kijken al enkele jaren terug op een leuke samenwerking met Jumbo Supermarkten, Sligro, alle Superunieleden en verschillende groothandelaars.” Naast België en Nederland groeit Ice Retail sterk in een groot deel van Europa. Meer informatie: Ice Retail, 0032 3 651 44 06 www.icefactory.be

Enrico voorziet retailers voortdurend van onderscheid en innovatie. Vanuit eigen productie bij Glasbest en via buitenlandse handelspartners. Daarvan zijn Scrocchi Tomaat-Basilicum, de Picos Pizza en de Bruschetta Knoflook van Fratelli Laurieri in deze top-30 mooie voorbeelden. Fratelli Laurieri is gevestigd in de oude stad

Matera, diep in Zuid-Italië. Daar combineert de familie technische knowhow en traditionele familierecepten tot een prachtig assortiment (zoete en hartige) bakkersproducten. Zoals zij altijd gewerkt hebben: kunstmatige kleur-, smaaken zoetstoffen komen er bij Laurieri niet in. Scrocchi Tomaat- Basilicum zijn knapperige bladerdeeg-toastjes volgens Italiaanse traditie, met een unieke smaak. Een perfecte snack, heerlijk als aperitief, gecombineerd met verse kazen of paté. De Picos Pizza zijn met hun pizzasmaak en krokante bite de perfecte begeleider van tapenades en dips. Bruschetta Knoflook zijn eenvoudige maar lekkere toastsnacks volgens mediterrane traditie: geroosterde kleine rondjes brood, op smaak gebracht met zout en knoflook. Heerlijk om te beleggen of te besmeren.

Enrico-Glasbest: smaakvolle innovaties, betrouwbaar vakmanschap en slimme oplossingen Enrico-Glasbest wil frisse energie geven aan het levensmiddelenlandschap met leuke, mooie, hippe, opvallende,verfrissende, eerlijke en vooral ook lekkere concepten. Het bedrijf is dan ook altijd bezig met de ontwikkeling van lekkernijen met een authentiek karakter en een originele receptuur. Het produceert deze producten in eigen huis of importeert deze van één van haar productiepartners. Ook op specifiek verzoek gaat Enrico-Glasbest graag uitdagingen aan op het gebied van productontwikkeling. Het bedrijf werkt ook als platform voor derden. Veel leuke nieuwe producten worden bedacht en gemaakt door kleine bedrijven. Retailers willen deze graag opnemen, maar eisen nogal wat van leveranciers: professionele commercie, snelle logistiek met krappe venstertijden, correcte EDI-facturatie en GS1/DatakwaliTijd 2.0. Voor startende bedrijven is het lastig om snel en volledig aan deze eisen te voldoen. Kostbaar bovendien. Enrico-Glasbest helpt daarbij en kan leveranciers/ondernemers volledig ontzorgen. Zodat ondernemers zich kunnen richten op datgene waar ze goed in zijn: pro-

ductontwikkeling, productie en marketing. Voor retailers is deze dienstverlening comfortabel: het maakt het opnemen van nieuw assortiment laagdrempelig. De artikelen zijn direct beschikbaar, zonder eerst een nieuwe leverancier in te hoeven richten. En zonder wéér een extra wagen aan het drukbezette dc. Voor een product of assortiment dat zich tenslotte toch nog moet bewijzen... Meer informatie: Enrico-Glasbest, 020 462 27 22 | www.enrico.nl

Team Enrico-Glasbest. Vlnr: Robin Heetkamp, Andrea Groot Wassink, Peter Boer, Frank van Mansum.

#22 Bull’s Eye: authentieke Amerikaanse BBQ sauzen In 2018 is het merk Bull’s Eye geïntroduceerd in Nederland. Bull’s Eye brengt authentieke Amerikaanse BBQ sauzen voor de vleesliefhebbers, zonder concessies te doen aan datgene wat er werkelijk toe doet: smaak. Het Bull’s Eye assortiment bevat gewaagde smaken, geïnspireerd op de Amerikaanse keuken, in verschillende formaten. Neem bijvoorbeeld de New York Steakhouse BBQ sauce of de Tenessee style Sweet Wiskey Glaze voor consumenten die eens iets vol van smaak willen proberen. De sauzen zitten in een iconische fles en de verpakkingen hebben een gedurfd ontwerp.

Bull’s Eye speelt in op consumententrends, is aantrekkelijk voor nieuwe categoriekopers en richt zich op de ‘BBQ-lovers’. Bull’s eye sauzen zijn niet alleen lekker bij een stuk vlees, maar kunnen ook goed gebruikt worden als marinade. BBQ sauzen is een groeiende categorie waarin Bull’s Eye zich in het eerste jaar al heeft bewezen en die nieuwe mogelijkheden biedt voor zowel retailers als consumenten. Met een goedgevulde innovatiepijplijn is Bull’s Eye klaar voor de toekomst. Dus houd Bull’s Eye in de gaten.

Meer informatie: KraftHeinz, 020 - 280 80 00 | www.bullseyebbq.nl

49 FoodPersonality december 2018

46_55 Top30_FAB20_01L_2.indd 49

11-12-18 22:26


#23 Madame Cocos: liefde voor kokos Madame Cocos staat voor vers gebakken kokosballen. Dit stoere merk is vier jaar geleden ontstaan uit ondernemerszin en liefde voor kokos. Men kon voor het eerst kennismaken met de vers geschepte warme balletjes “coconut pastry” vanuit een foodtruck op foodfestivals. “De warmzoete geur en de unieke smaak van Madame Cocos bleken onweerstaanbaar. En vanaf dat moment ging het snel.” Op verschillende locaties maakt en/of verkoopt Madame Cocos vers afgebakken Coconut Balls en emmertjes Coconut Pastry in allerlei smaak-

combinaties. Zo ‘straalt Madame Cocos in de schappen van de Jumbo- en Deen-supermarkten’ en is zij ook in de horeca een grote hit. “Met de Coconut Pastry is het als horeca- ondernemer heel eenvoudig om kokosballen aan te bieden aan de klant. Je schept en bakt de balletjes zelf af. Met de keuze uit vele verrassende smaken en de mogelijkheid om zelf de grootte te kiezen, kun je je creativiteit de vrije loop laten. Van een klein koffiekoekje tot een wat grotere ‘high tea cocosball’ en alles daar tussen in.” (Supermarkt)ondernemers die de emmertjes

Coconut Pastry in het assortiment opnemen, kunnen bovendien de klant thuis laten genieten van de zelfgemaakte kokosballen. Het productieproces van Madame Cocos is geheel gecertificeerd (IFS / BRC) en naast glutenvrij sinds dit jaar ook ‘vegan’ verkrijgbaar. Meer informatie: Madame Cocos, 0229 745 225 | info@madamecocos.nl | www.madamecocos.nl

#27 Selezione Ristorante: verse gevulde pasta van Van Zon Fresh Foods Selezione Ristorante verse gevulde pasta wordt gemaakt in Vicenza, in het hart van de regio Venetië. De fabrikant is de oudste producent van gevulde pasta’s in Italië: het bedrijf werd in 1882 opgericht in Bologna, de thuisstad van verse pasta en de bakermat van het Italiaanse culinaire erfgoed. Selezione Ristorante-recepten zijn gemaakt van zorgvuldig geselecteerde grondstoffen van topkwaliteit. De zachte en romige vulling is rijk aan smaak, dankzij het hoge gehalte aan verse ingrediënten: de vulling bestaat tot 70% uit verse ingrediënten, deze worden zachtjes verwerkt om de textuur en de smaak te behouden. “We volgen de Italiaanse traditie en proberen deze te repliceren door middel van nieuwe technologie en gepatenteerde processen. Het resultaat is een

vulling van topkwaliteit, omringt door een laag zijdezachte pasta. De Italiaanse culinaire traditie wordt gezien als een model en een constante maatstaf voor onze dagelijkse vooruitgang”, aldus Van Zon Fresh Foods. Selezione Ristorante biedt de volgende recepten: Gestoofde ravioli met rundvlees, waar gestoofd vlees langzaam wordt gekookt in rode Merlotwijn; Pompoen met Parmigiano Reggiano ravioli, waarbij de zoetheid van de pompoen wordt gecombineerd met de hartige noot van deze Italiaanse kaas; Tomaat, Buffel Melk-mozzarella en basilicum ravioli, voor een boost van smaak die ‘onmiddellijk herinnert aan de bloeiende moestuinen in de Italiaanse zomer’; Cantharel ravioli, met een ‘aandachtige smaak van paddestoelen, begeleid met romige, melkachtige ricotta’;

Asperges en Pancetta-ravioli, waar de bijzondere smaak van gebakken pancetta een draai geeft aan de asperges. “Al het bovenstaande sluit aan bij onze missie: premiumkwaliteit pasta produceren zonder enig compromis.” Meer informatie: Van Zon Fresh Foods, 010 820 03 01 | www.vanzon.fresh-foods.nl

#30 Frozzies en Smice: nieuwe techniek die inspeelt op de vraag van morgen Lensingfood heeft twee revolutionaire ijsconcepten geïntroduceerd die naadloos inspelen op de hedendaagse trends. Deze concepten zijn verkrijgbaar onder de merken Frozzies en Smice.

Frozzies: 100% groente en fruit op een stokje Frozzies bieden antwoord op de vraag naar gezondere ijsjes. Door de unieke vezeltechnologie van Smart-Ice bestaan deze ijsjes uit 100% fruit en/of groenten. Geen toegevoegde suikers en of E-nummers, maar een bron van vitamine C, rijk aan vezels en zeer weinig calorieën. Inmid-

dels hebben steeds meer consumenten deze ijsjes ontdekt.

Smice Cocktail ijs Een groeiende trend vanuit de VS, overgewaaid naar de UK, is cocktailijs met alcohol. Smice biedt niet alleen een lijn handijsjes met 6% alcohol in populaire smaken als Mojito en GinTonic, maar heeft ook een unieke lijn roomijsjes ontwikkeld met 4,5% alcohol. Deze laatste wordt aangeboden in handige portiebekertjes van 125ml. De bekertjes zijn verkrijgbaar in de smaken Irish Coffee, Amaretto en Sparkling Wine. Ook hier wordt gebruik gemaakt van een volledig nieuwe, revolutionaire vezeltechniek om te zorgen voor een goede alcoholverdeling in het ijsje

en een mooie bite. Beide merken worden komend jaar breed ondersteund op televisie, social media en print media. Daarnaast is er POSmateriaal beschikbaar voor zowel het horeca- als retailkanaal.

Meer informatie: Lensingfood | info@lensingfood.nl | www.lensingfood.nl

50 FoodPersonality december 2018

46_55 Top30_FAB20_01L_2.indd 50

11-12-18 22:31


Top-15 Verstoetreders Zoals ook in eerdere edities van dit onderzoek, presenteren we de toetreders in de door IRI gedefinieerde verscategorieën afzonderlijk. De werelden van dkw en vers liggen soms nog ver uit elkaar. Dat is bijvoorbeeld te constateren aan de hand van de distributiegraad van de producten. In vers is het eerder uitzondering dat supermarkten hun leveranciers ‘delen’. Kijken we naar de top-15 van dit jaar, dan geldt dat eigenlijk alleen voor de verse sauzen van l’Atelier Blini van King Cuisine, de bessen van Angus Soft Fruits, en de vleesvervangers van Olijck. De nummer één van de lijst – Looye Kwekers – legt zich toe op het kweken van tomaten en realiseert met Honingtomaten en Joyn als onderscheidende merknamen in de gemeten periode een aanzienlijke omzet (ruim € 1,4 miljoen).

Rank Nieuw merk/vendor

Looye wordt op enige afstand (een miljoen omzet) gevolgd door bietenkweker Beetz. De derde groenteleverancier in de ranking is Fresh Source, specialist in Spaanse groenten en partner van de grote Spaanse teler Primaflor. Behalve de voor de hand liggen aanbieders van groente en fruit, omvat de top-15 van dit jaar ook weer een aantal minder voor de hand liggende aanbieders. Zo treffen we twee fetakazen van Griekse producenten aan (het merk Omiros bij Albert Heijn en het merk Mevgal bij Superunie). Ook het merk Mediterraneo – belegde of gevulde mediterrane broden als focaccia, pide en pita en Arabisch flatbread – van leverancier Boboli is hier vermeldenswaardig, evenals het eerder genoemde Olijck, dat met zeer vernieuwende ‘zeegroenten’ een nieuwe markt probeert open te breken.

Eurosales x 1.000 MAT 36 2018

Fabrikant

Categorie

De Top-15 Verstoetreders is dit jaar goed voor een omzet van € 7,25 miljoen in de gemeten periode. Dat is bijna € 699.000,- meer dan vorig, toen Nestlé vleesvervangermerk Garden Gourmet introduceerde. Ook de ondergrens ligt dit jaar ruim € 50.000,- hoger dan vorig jaar.

‘Zeegroenten’ (zeewier) van het merk Olijck.

Type

Merk

1

Nieuw merk & vendor

LOOYE KWEKERS

€ 1.423

GROENTE

ONBEWERKT

LOOYE HONINGTOMATEN, JOYN

2

Nieuw merk & vendor

BEETZ / BIO BRASS & G's FRESH

€ 1.001

GROENTE

ENKELV. VOORGESNEDEN/-GEWASSEN

BEETZ

3

Nieuw merk & vendor

OMIROS DAIRIES

€ 832

BUITENLANDSE KAAS

GEIT/SCHAAP

OMIROS

4

Nieuw merk & vendor

MEVGAL SA SALONICO GRECIA

€ 803

BUITENLANDSE KAAS

GEIT/SCHAAP

MEVGAL

5

Nieuw merk & vendor

FRESH SOURCE GROUP

€ 679

GROENTE

ONBEWERKT

GEEN

6

Nieuw merk & vendor

FRUITSTATION VAN ARKEL

€ 335

FRUIT

HARD FRUIT

GEEN

7

Nieuw merk & vendor

ENOCH TRADING

€ 330

FRUIT

NOTEN/ZUIDVRUCHTEN

MARC O DELI

8

Nieuw merk

KWEKERIJ DE KONNEWEG

€ 289

ONBEWERKT

ONBEWERKT

REDSTAR ROMANTIC

9

Nieuw merk

KING CUISINE

€ 278

VERSE SAUZEN

SAUZEN EN MIXEN

L'ATELIER BLINI

10

Nieuw merk

DE MENKEN KEUKEN

€ 263

VERSE SAUZEN

SAUZEN EN MIXEN

DELI SAUCE

11

Nieuw merk

BOBOLI

€ 249

BROOD

FOCACCIA

MEDITERRANEO

12

Nieuw merk & vendor

ANGUS SOFT FRUITS EUROPE

€ 215

FRUIT

BESSEN

GEEN

13

Nieuw merk & vendor

OLIJCK SEAFOOD

€ 194

VERS VLEES

VEGETRSCH VLSVRVNGRS

OLIJCK

14

Nieuwe vendor

MEATSNACKS GROUP

€ 183

VLEESWAREN

PLAKJES

WILD WEST & CRUGA

15

Nieuw merk & vendor

BLUE RIVER PRODUCTS

€ 181

FRUIT

EXOTEN

GEEN

#1 Honingtomaten & Joyn, van Looye Kwekers Het is de ambitie van Looye Kwekers om zoveel mogelijk mensen te laten genieten van lekkere en smaakvolle tomaten. Smaak zit in het hart van het bedrijf: het is de basis voor hoe zij tomaten kweken.

Dit komt tot uiting in de merken Honingtomaten en Joyn (door het bedrijf geschreven als woordmerk: JOYN). Tomaten van hoog niveau qua smaak voor verschillende gebruiksmomenten.

Honingtomaten Zo zoet als honing zijn de Honingtomaten met een frisse, zachtzure nasmaak. De combinatie van deze smaak, de glanzend rode kleur en de stevige bite maken deze cherrytomaten dé lekkerste tomaten die verkrijgbaar zijn, aldus Looye Kwekers. De Honingtomaten worden met veel aandacht geteeld. Slechts 20% tot 25% van de teelt verdient deze eretitel. De geoogste tomaten worden zo snel mogelijk naar de verpakhal gebracht, zodat ze zo vers mogelijk bij de consument terecht komen. De smaak van de Honingtomaten wordt gecontroleerd door wekelijks smaakproeven te organiseren. Honingtomaten zijn heerlijk als snack, borrelhapje of als tussendoortje. “Wie eenmaal Honingtomaten geproefd heeft, wil geen andere tomaten meer.”

tomaat in je handen hebt, ruik en proef je het: deze tomaat haalt het beste naar boven in alle recepten. Of het nu gaat om een zomerse pizza, een pittige soep of een klassieke ovenschotel.” De Joyn-tomaat ‘houdt van gezelschap’: het is de ideale tomaat om lekker te combineren met andere heerlijke ingrediënten, aldus Looye Kwekers. “Bovendien, niets is zo gezellig als samen aan het aanrecht staan en al kletsend de lekkerste maaltijden klaarmaken voor familie en vrienden.”

Joyn Na lang zoeken, experimenten, proeven en testen kan Looye Kwekers daarnaast eindelijk de ideale trostomaat serveren: Joyn. “Zodra je een Joyn-

Meer informatie: Looye Kwekers, 0174 - 520 060 | www.looye.com

51 FoodPersonality december 2018

46_55 Top30_FAB20_01L_2.indd 51

11-12-18 22:31


#5 Fresh Source: oog voor details, product, consument en supply chain Fresh Source startte in 2014 met de gedachte dat er voordelen te behalen zijn in logistieke processen. Fresh Source heeft zich vanaf dat moment ontwikkeld tot een specialist voor groenten uit Spanje. Speerpunt van Fresh Source is het direct op het veld verpakken en coderen en het terugkoelen van de producten in de verpakking die de klant wenst. Hierna gaan de producten direct op transport naar het dc van de retailer. Deze manier van werken leidt tot een betere kwaliteit – producten zijn verser en hebben een langere

houdbaarheid – en aanmerkelijke kostenvoordelen. Dit leidt tot minder transportbewegingen en dat draagt bij aan een beter milieu. De sleutelwoorden binnen Fresh Source zijn: consumentgerichtheid, transparantie, efficiency en slagkracht. De betekenis van deze woorden vertaalt zich direct in de samenwerking met de klanten. Niet alleen op logistiek gebied denkt Fresh Source mee met haar partners en klanten, ook als het gaat om duurzaamheid, milieuvriendelijkheid en innovatie is Fresh Source sparringpartner. Fresh Source

verkoopt de gezondste producten die duurzaam zijn geteeld. Die overtuiging communiceert het bedrijf samen met haar klanten graag naar de consument. Denk daarbij aan de vormgeving van de verpakkingen, maar ook aan de communicatie van gebruiksmogelijkheden en recepten. Meer informatie: 0180 - 760 760 | info@freshsource.nl | www.freshsource.nl

Hans de Waard, directeur Fresh Source Group BV

Primaflor Fresh Source is de samenwerkingspartner voor het Spaanse Primaflor. Alle zaken in Nederland worden behartigd door Fresh Source. In meer dan veertig jaar heeft Primaflor, een onderneming met een areaal van 6400 hectare en 2700 werknemers, zich ontwikkeld tot een belangrijke speler in de markt. Daarbij speelt Primaflor op innovatieve manieren in op de laatste ontwikkelingen. Voedselveiligheid en duurzaamheid staan niet alleen hoog in het vaandel, maar worden actief nagestreefd binnen elk niveau van de organisatie. Binnen Primaflor houdt een R&D-team zich bezig met verpakkingsontwikkeling en de ontwikkeling

van nieuwe teelrassen. Daardoor is Primaflor een specialist in vele sla- en groentesoorten. Door de enorme ervaring in de retail van Primaflor wordt voortdurend meegedacht: hoe verbeteren en vernieuwen we producten en verpakkingen. Hoe kunnen we dingen slimmer doen en op welke wijze krijgen we het product het snelst bij de consument. Nieuwe ontwikkelingen zijn een uitdaging, en die uitdaging gaan de bedrijven graag samen aan.

52 FoodPersonality december 2018

46_55 Top30_FAB20_01L_2.indd 52

11-12-18 22:32


#11 Mediterraneo van Boboli, koelverse mediterrane broodspecialiteiten Boboli is al meer dan twintig jaar toonaangevend in de wereld van mediterraan brood. Het begon in 1998, toen de Boboli-receptuur vanuit Amerika naar de Benelux uitgerold werd, met als doel om samen te kunnen genieten van de beste handgemaakte mediterrane broden.

Onder het merk ‘Mediterraneo’ heeft Boboli onlangs koelverse hartige broodspecialiteiten geïntroduceerd, die perfect passen bij een maaltijd of borrel. Franse focaccia, Griekse focaccia, Turkse pide; broden met authentieke kruiden en extra topping brengen de mediterrane keuken in huis.

Vandaag de dag produceert Boboli vanuit de eigen bakkerij meer dan honderd miljoen broden per jaar, voor klanten over de hele wereld. Al deze broden worden door de medewerkers op ambachtelijke wijze met de hand gevormd en gebakken volgens de hoogste kwaliteitsstandaarden. Samen met haar klanten bedenkt Boboli tailormade mediterrane broodconcepten die het, dankzij haar flexibele productieproces, zowel onder private label, als onder het Boboli-merk, snel in de markt kan brengen.

De prachtige kleurrijke verpakking springt in het oog en brengt kleur in het schap. En wellicht nog belangrijker: ze leveren een uitstekende marge. Zo wordt de ‘broodnodige kwalitatieve stap gezet’ in koelverse snacks, zodat deze categorie verder kan groeien. Meer informatie: Boboli, 033 - 299 68 23 | www.boboli.nl | info@boboli.nl 0)138 505 920

Capitalmind Fabulous 20 Nog een lijstje? Capitalmind, adviesbedrijf op het gebied van bedrijfsfinancieringen, publiceerde voor de negende keer de Fabulous 20, een lijst met de 20 snelst groeiende Nederlandse foodbedrijven. Dat zijn weliswaar geen toetreders, maar wel bedrijven die vanwege hun substantiële groei aandacht verdienen. De groei is gemeten als de gemiddelde omzetgroei over de jaren 2014, 2015 en 2016, ook wel de ‘compounded annual growth rate’ (CAGR) genoemd. Er zijn vijf vereisten om meegenomen te kunnen

worden in het onderzoek: • bedrijven moeten actief zijn in de productie van ‘food & beverages’ en moeten hun hoofd kantoor in Nederland hebben; • bedrijven moeten minimaal € 15 miljoen om zet hebben in een van de drie meegenomen jaren (2014-2016); • jaarverslagen moeten gedeponeerd zijn bij de Kamer van Koophandel voor 31 maart 2017; • het moet om private bedrijven gaan, beursge noteerde bedrijven worden niet meegenomen;

• de meerderheid van de aandelen moet in handen zijn van Nederlandse aandeelhouders en/of internationale (private equity) investeerders. Voor het onderzoek is onder andere gebruik gemaakt van de Kamer van Koophandel, bedrijfsinformatie, publieke informatie van websites en interviews. Op de hierna volgende pagina’s stellen Group of Butchers, BIP Holland, Euroma en Banken Champignons zich nader voor.

53 FoodPersonality december 2018

46_55 Top30_FAB20_01L_2.indd 53

11-12-18 22:32


Group of Butchers: hoogwaardige vleeswaren en vleesproducten Group of Butchers is in 1997 opgericht en is marktleider in het segment van hoogwaardige vleeswaren en vleesproducten. Group of Butchers is al twee jaar achter elkaar het snelst groeiende foodbedrijf van Nederland, zo blijkt uit het onderzoek van Capitalmind. In negen gespecialiseerde productielocaties maken zij dagelijks verse, ambachtelijke vleeswaren en vleesproducten voor de retailmarkt in Nederland, België en Duitsland. Dit begint met het gebruik van kwaliteitsgrondstoffen, maar het zijn de bereidingswijzen die de producten van Group of Butchers zo uniek maken. “Door

de jarenlange ervaring en de toewijding van vakslagers met betrekking tot het roken, grillen, koken, bakken en braden van vlees, maar ook in het mengen, kruiden, zouten, drogen en rijpen, ontstaat het echte verschil.” Door selectief gekozen Nederlandse, Belgische en Duitse familiebedrijven over te nemen, blijft Group of Butchers het assortiment uitbreiden. Het assortiment bestaat uit de volgende productgroepen: worst, luxe rundervleeswaren, gehaktballen, spreads, kookhammen, rotisserie en gegrilde vleeswaren. “Wij geloven dat er een sterke behoefte is aan innovatie binnen onze categorie. Wij wachten niet af tot onze klanten een wens hebben, maar

innoveren omdat we onze klanten willen laten kennismaken met vernieuwing. Intern zijn wij continu bezig met ideeën voor nieuwe, verbeterde producten en slimmere verpakkingen. Zo denken wij mee met onze klanten en werken we samen met hen aan een beter product. Wij willen daarnaast ook innoveren in duurzaamheid, productie en alle andere plaatsen waar innovatie mogelijk is. Een grote passie voor het mooie product vlees is wat we delen en dat maakt onze producten bijzonder. Wij zijn Group of Butchers”. Meer informatie: Group of Butchers, 0138 - 505 920 | www.groupofbutchers.com

BIP: ‘fun snacking novelties’ BIP ontwikkelt, produceert en distribueert ‘fun snacking novelty’producten met 100% fruitsnacks, snoep en chocolade. Hierbij gaat het zowel om producten onder licentie, als om producten die nadrukkelijk zijn gelinkt aan een speciaal moment of seizoen. BIP is licentiehouder van de meest populaire kinderkarakters van Disney, Nickelodeon, Warner Bros., Universal etc. ‘Fun snacking novelty, dat is het segment waarbinnen wij acteren”, aldus directeur Rogier Korsmit. “Daarbij gaat het om een goede balans tussen onze 100% fruitsnacks die het hele jaar door geconsumeerd kunnen worden en onze chocolade- en snoepproducten. De verschillende lijnen

bieden ook innovatief aanbod voor de speciale verwen- en succesvolle seizoensmomenten, zoals Valentijnsdag, Pasen, Halloween, Sinterklaas en Kerstmis.” BIP kwam dit jaar nieuw binnen in de Fab 20 van Capitalmind. BIP, met het Nederlandse hoofdkantoor in Etten-Leur, is met name de afgelopen jaar twee jaren flink gegroeid: van ruim € 40 miljoen omzet in 2016 naar € 60 miljoen dit jaar. De distributie is fors toegenomen, zowel in Nederland als in de omliggende landen en ook binnen de diverse distributiekanalen, zeker ook in het supermarktkanaal. Korsmit: “De afgelopen jaren hebben we het bestaande aanbod succesvol weten uit te breiden met producten die meer verantwoord en gezond zijn. Hiermee hebben we de belangstelling van supermarkten

weten te wekken en is de opnamebereidheid flink groter geworden.” Meer informatie: BIP, 076 - 767 66 00 | www. bip.nl | kim.verschuren@bip.nl (sales manager)

54 FoodPersonality december 2018

46_55 Top30_FAB20_01L_2.indd 54

11-12-18 22:32


Euroma: innovatieve smaakmaker met ambitie Kruiden en specerijen staan aan de bron van natuurlijke smaken. In deze groeiende markt nam Euroma begin 2018 branchegenoot Intertaste over en werd daarmee de nummer 1- speler op de Nederlandse markt van op kruiden en specerijen gebaseerde smaak- en textuuroplossingen. Met de gecombineerde expertises in de ontwikkeling en productie van kruidenmengsels, sauzen, dressings en soepen neemt Euroma als Nederlandse kruidenproducent bovendien een toppositie in binnen de Europese foodsector.

Innovatieve smaakmaker De strategische overname geeft Euroma de gelegenheid om verder te bouwen aan haar positie als toonaangevende en innovatieve smaakmaker. CEO Robert Hoogstra ziet kansen in de huidige voedingstrends: “Consumenten eten steeds bewuster en gezonder. Dankzij onze uitgebreide

kennis van kruiden en specerijen zijn wij in staat om smakelijke, innovatieve producten te realiseren met bijvoorbeeld minder suiker, zout of andere toevoegingen. Deze kennis, in combinatie met het vermogen om trends te vertalen naar foodconcepten, maakt dat klanten ons waarderen als partner op het gebied van smaak en verpakkingen.’

Duurzaam produceren Het hoofdkantoor van Euroma verhuist medio 2019 naar Zwolle om haar groeiambities waar te maken. In Zwolle bouwt Euroma momenteel een state-of-the-art fabriek en innovatiecentrum. Het belooft de meest moderne en duurzame fabriek van Europa te worden op het gebied van stoombehandelen, malen, mengen en verpakken van kruiden en specerijen.

Aanjager groei categorie Vanuit de consumententrends scherpte Euroma de afgelopen jaren haar eigen merkpositionering en retailportfolio aan met kruidenmelanges, vrij van zout, smaakversterkers en suiker: 100% puur en natuurlijk. Om de consument te inspireren iedere dag gemakkelijk, lekker en gezond te koken met originele smaken. De productreeks heeft een onderscheidend design: kleurrijk, transparant en met duurzame verpakkingen in glas en blik. Het merk Euroma is de aanjager van de waardegroei van de categorie kruiden & specerijen. Euroma-concepten: • Original Spices – authentieke kruidenmelanges, in samenwerking met Librije-chef Jonnie Boer • Wereldse melanges – pure kruidenmengsels om elke dag gezond en gemakkelijk mee te koken • Hoogwaardige kruiden – gevriesdroogde groene kruiden voor maximale smaakbeleving • Hoogwaardige specerijen – hoge kwaliteit, van bijzondere herkomst • Essentials – smaakmakers voor op tafel, in samenwerking met Librije-chef Jonnie Boer Meer informatie: Koninklijke Euroma | www.euroma.com | Henrieke van Praag; h.van.praag@euroma.com

Banken Champignons: innoveren met paddestoelen Banken Champignons is een Nederlands familiebedrijf dat met behulp van eigen innovaties altijd voorloper is op het gebied van de laatste paddenstoelentrends. Of het nou gaat om nieuwe concepten, producten of verpakkingen, Banken Champignons probeert altijd vooraan te staan binnen de paddenstoelenbranche. Jaarlijks

introduceert het bedrijf nieuwe smakelijke paddenstoelenconcepten die inspelen op de wensen en eisen van de consument; gezondheid, gemak en duurzaamheid zijn hier enkele voorbeelden van. Bijdrage aan een duurzame toekomst en een respectvolle, eerlijke teelt voor de mens, dier en omgeving is een gedeelde visie die door het gehele bedrijf wordt nageleefd.

‘Champburger: het nieuwe vlees’ De Nederlandse consument is bereid om steeds vaker vegetarisch te eten en vlees te laten liggen. Het vleesalternatief moet dan wel smakelijk zijn. “De Champburger is ontwikkeld met één doel: het verrassen van de smaakpapillen. Met maar liefst 81% champignons is deze burger dé verantwoorde, vegetarische keuze voor iedereen. Geniet van vier verschillende smaken, zoals Naturel, Black Pepper, 5 Spices en Smokey BBQ.”

De burgers zijn samengesteld zonder kunstmatige geur- en smaakstoffen. “Heerlijk op een brioche broodje met sla, tomaat, augurk, ui, mosterd en een klein beetje ketchup. En perfect voor bijvoorbeeld ‘’Meatless Monday’’.” Meer informatie: Banken Champignons, 024 366 74 44 |www.bankenhampignons.com

55 FoodPersonality december 2018

46_55 Top30_FAB20_01L_2.indd 55

11-12-18 22:33


DE ‘BIJVANGST’ VAN PLUS EN DEKAMARKT, EEN JAAR LATER

Klant kent wijting niet Plus, Dekamarkt en Landmarkt startten vorig jaar met de verkoop van bijvangst: onbekendere vissoorten die ‘per ongeluk’ in de vissersnetten mee omhoog komen, maar tot dan toe de supermarkt nooit haalden. Met de Bijvangst-lijn wilden de formules hun assortimenten verder verduurzamen. Hoe staat het er nu mee? Door: Marieke Venbrux Foto’s: Plus Supermarkten & Good Fish Foundation

Dekamarkt, Plus en Landmarkt tekenden vorig voorjaar een statement van milieuorganisatie Good Fish Foundation (zie kader) – we schreven daar in dit blad uitgebreid over. De letterlijke tekst van het statement: ‘Onderschrijvende supermarkten gaan zich in 2017/2018 inspannen om bijvangst uit MSC-visserij, met positief advies op de ‘bijvangstwijzer’ van Good Fish Foundation, onder de aandacht te brengen van hun klanten. Onderschrijvers ondersteunen projecten ter bevordering van een MSC-label voor bijvangstsoorten en verbetering van vistechnieken.’ Plus, Dekamarkt en Landmarkt wilden laten zien dat ook minder bekende vissoorten uit de Noordzee een plek verdienden op ons bord. Zo kon er in de toekomst gevist worden op een minder verspillende manier. Dat is beter voor de visser, de vis, de zee en de consument, aldus de GFF. Hoe zat het ook alweer? We proberen het kort te houden. Nederlandse kottervissers vissen in de Noordzee met sleepnetten op onder andere tong, schol en garnalen, de ‘doelsoorten’. Dat zijn echter niet de enige vissen die in de netten omhoogkomen. Nee, al die vissen zwemmen door elkaar, en in die netten komen verschillende soorten, jong en oud. De hele kleine, ‘ondermaatse’ visjes zijn niet eetbaar en mogen niet worden verkocht. Deze vis wordt vaak (noodgedwongen) verwerkt tot veevoer, visolie, of vismeel. Maar naast deze ondermaatse vis zitten er in de netten vissoorten die wél groot genoeg en eetbaar zijn, maar die niet behoren tot de doelsoort: de bijvangst van onbekende, ‘onderbenutte’, soorten. Relatief waardevolle bijvangstsoorten zijn tarbot en griet. Maar een vissoort die vaker in de netten mee omhoog komt, is schar. Die brengt aanzienlijk minder op, zo zei Christien Absil, programmaleider visserij bij de GFF toen in dit blad. Hetzelfde voor vissoorten als de pieterman, grijze poon, bot en steenbolk. “Veel consumenten kennen deze vis niet en dus is er veel minder vraag naar.” Een groot deel van die eetbare bijvangst – die scharren, steenbolken etc. dus – werd volgens de GFF overboord gegooid, omdat het voor vissers niet genoeg opleverde. Absil: “Die vis overleeft dat vaak niet, dat zou je als verspilling kunnen

De twee Bijvangst-producten die bij Plus en Dekamarkt in de koeling liggen: verse schelvisfilet op de huid en een ‘klassiek gebakken lekkerbek op basis van wijtingfilet met ravigotesaus’. zien want deze vis draagt niet meer bij aan het bestand.” Zonde, aldus de GFF. De vissers zelf bestreden overigens dat zij de eetbare bijvangst overboord gooiden, volgens hen zouden ze deze verkopen aan landen in ZuidEuropa en Japan. Overboord gooien of niet: de vissers juichten het initiatief van GFF, Dekamarkt, Landmarkt en Plus om meer onbekende Noordzee-vissoorten te gaan verkopen hoe dan ook toe. Alleen al ‘omdat Nederlanders nu kweekvis als pangasius en tilapia de halve wereld over laten vliegen, omdat ze de vis die hier voor de deur wordt gevangen niet kopen of kúnnen kopen’, zei Martin Kuiter, woordvoerder van de Nederlandse Vissersbond. Het idee van Plus, Dekamarkt, Landmarkt en GFF: als mensen meer eetbare bijvangst gaan eten – en dat kan als supermarkten deze producten bij een groter publiek bekend maken – zouden vissers minder intensief op tong of schol hoeven te vissen, en dat is beter voor het milieu. “Tongvissers vissen vooral op sliptong, een relatief slanke vis. Als bijvangstsoorten als schar, wijting etc. bekender worden en vissers voor die soorten een hogere prijs krijgen, vermindert dat de druk op de doelsoort. Ofwel: vissers hoeven dan minder intensief te vissen op sliptong, omdat een deel van de overige vis die in de netten belandt – de eetbare bijvangst – óók wat gaat opleveren. Dat

zou vissers vervolgens ook de ruimte geven om selectiever te gaan vissen, met grotere mazen. Door die grotere mazen belandt er minder sliptong in de netten, maar óók minder ondermaatse vis die niet voor consumptie geschikt is. Het verlies aan inkomen doordat de visser minder sliptong vangt, wordt deels gecompenseerd door het inkomen uit eetbare bijvangst, zoals schar, die wat boller is dan sliptong en wél nog steeds in de netten belandt”, aldus Absil (GFF). Goed, dit alles schreven we vorig jaar juli, kort nadat de supermarkten het statement hadden ondertekend. Twee maanden later, in september, lagen de Bijvangst-producten daadwerkelijk in de koeling van alle Dekamarkt en Plus-supermarkten, zo meldden Plus, Dekamarkt en GFF destijds via een persbericht. Het assortiment bestond uit een wijtingfilet, een ovenschotel met scharfilet en gerookte schelvisfilet: visproducten die verwerkt waren door visverwerker Profish uit Twello en vishandel Klooster uit Enkhuizen. Inmiddels zijn we ruim een jaar verder en voeren Dekamarkt en Plus nog steeds een Bijvangstassortiment. En hoe staat het er nú mee? We leggen die vraag neer bij de Good Fish Foundation, en uiteraard ook bij Dekamarkt en Plus. We ontvangen een gezamenlijke reactie van Elles Band, projectleider duurzaamheid bij Detailresult, Debbie Huisman, woordvoerder en mvo-

56 FoodPersonality december 2018

56-bijvangst_Artikel_01L.indd 56

11-12-18 17:32


specialist bij Plus, en Tatiana Lodder, database manager en ‘seafood assessor’ bij de GFF. Het assortiment is medio 2018 bij zowel Dekamarkt als Plus teruggebracht naar twee varianten: verse schelvisfilet op de huid, en een ‘klassiek gebakken lekkerbek op basis van gebakken wijtingfilet met ravigotesaus’. Dat zijn twee ándere producten dan de drie die aanvankelijk in de koeling lagen. De gerookte schelvis wordt niet meer verkocht, net als de ovenschotel met scharfilet. Van de wijtingfilet is de receptuur aangepast. We hebben Plus en Detailresult gevraagd waarom de Bijvangstlijn is aangepast, maar krijgen geen reactie. Lodder (GFF) vermoedt dat het met het ‘waarborgen van de kwaliteit’ te maken heeft. “Wij hebben begrepen dat de derving bij de bijvangstproducten wat hoger was dan bij andere vis. Dit komt wellicht doordat er met de bijvangst aan boord wat minder goed wordt omgegaan.” De prijs van de Bijvangst-producten is ongeveer gelijk met die van vergelijkbare reguliere visproducten die bij de formules in de koeling liggen, aldus Dekamarkt en Plus. Ter indicatie: 250 gram schelvisfilet kost bij Plus € 4,99, de gebakken wijtingfilet (230 gram) ligt voor € 4,31 in de koeling. “De inkooprijs van de bijvangstsoorten is lager, maar het opzetten van een aparte en relatief kleine productielijn brengt hogere kosten met zich mee.” Lodder vindt die overweging begrijpelijk, maar vindt het tegelijkertijd jammer dat er tóch niet gekozen is voor een lagere prijs. “De prijs is nu soms moeilijk uit te leggen aan klanten.”

‘Rotatie kan beter’ Wat wij ons vorig jaar bij de start van Plus en Dekamarkt met Bijvangst afvroegen: zou er jaarrond wel altijd voldoende van dezelfde ‘bijvangst’ voorhanden zijn om alle supermarkten van de formules van dezelfde artikelen te voorzien? Ja – er blijkt in principe voldoende aanbod, aldus Band, Huisman en Lodder. “De bijvangstsoorten die in de winkels liggen, worden allemaal bij de tong en scholvisserij in de Noordzee ‘bijgevangen’. Dit is een bodemvisserij met sleepnetten, waarin relatief veel niet-doelsoorten worden gevangen. De vissers spreken nu overigens liever van ‘meervangst’ als we het hebben over de onbenutte soorten. Bijvangst is voor hen de vooral de ongewenste ondermaatse vangst. De visserij op tong en schol vist het hele jaar door. Desondanks is de borging van een kwalitatief betrouwbare stroom – dagelijks verse aanvoer volgens de juiste specificaties – de grootste uitdaging gebleken.” Daarnaast valt de rotatie tegen; Dekamarkt en Plus merken dat consumenten nog steeds wat koudwatervrees hebben bij vissoorten die zij niet kennen. Band (Detailresult) en Huisman (Plus) melden dat consumenten vaak toch de voorkeur geven aan de voor hen bekende vissoorten, zoals kabeljauw en zalm. Er blijft daarom volgens hen ‘uitgebreide communicatie nodig om de

V.l.n.r. Ben van Dorp, category manager vis & convenience bij Plus Retail, Elles Band, projectleider duurzaamheid bij Detailresult en Thijs van Banning, van Landmarkt, bij de ‘bijvangstkraam’ op de vrijdagmarkt in Amstelveen, vorig jaar. Hier hielden Plus, Dekamarkt en Landmarkt met Good Fish Foundation toen een proeverij. Martkbezoekers konden onder andere scharreltjes proeven: kibbeling, gemaakt van schar. Bijvangstkibbeling dus.

consument te informeren over bijvangstvis’. Dat doen Dekamarkt en Plus door middel van communicatie op de verpakking, in de winkels, in de magazines, online en op sociale media. Band en Huisman noemen het mooie producten met een minstens zo mooi verhaal; ‘eten wat de Noordzee ons geeft, daar dragen we graag aan bij’.

‘Plus en Deka steken nek uit’ Volgens de GFF siert het Plus en Dekamarkt dat ze Bijvangst-vis nog altijd in hun assortimenten voeren. Lodder: “Zij hebben écht hun nek uitgestoken, we zijn heel blij dat deze twee formules zich blijven inzetten voor het verwaarden van onderbenutte en ondergewaardeerde vis.” De rotatie mag dan wat achterblijven, de reacties van mensen die voor het eerst over bijvangst horen, zijn doorgaans unaniem positief, vervolgt Lodder. “Tijdens de promotie van deze vernieuwende producten, op de markt van Amstelveen, en op andere evenementen hebben wij vanuit onze foodtruck bakjes ‘scharkibbeling’ gepromoot (zie foto, MV). Mensen begrepen het verhaal van bijvangst verrassend goed, ze vonden het interessant en vooral ook heel leuk.” Het verhaal achter bijvangst wordt langzaamaan ook steeds bekender. Lodder: “Plus en Dekamarkt zijn de enige formules die bijvangstproductenals zodanig hebben geïntroduceerd (de verse bijvangst bij Landmarkt even daargelaten, MV). Maar daarnaast heeft de promotie van bijvangst in de markt veel losgemaakt. En is nu ook een Stichting Noordzeevis die vis uit de Noordzee promoot. Diverse restaurants hebben interesse getoond om onbekende Noordzeesoorten op de kaart te zetten, ook praten we met partijen als Hanos en Sligro.” Even was er zelfs een bijvangstrestaurant in Amsterdam (daar hadden Plus en Dekamarkt overigens niets mee te maken), maar dat is helaas weer gesloten. Die sluiting leverde in culinair Amsterdam nog een relletje op: de zaak had kort vóór de sluiting een 4 gekregen in het Parool, van culinair recensent Hiske Versprille; zij vond het te prijzen dat het restaurant onbekende Noordzeevissen op de kaart zette, maar noemde de uitvoering ‘bezopen’; het eten was er ‘lui’ en ongeïnspireerd.

Jumbo, Spar, Jan Linders Zoals gezegd: vooralsnog zijn Dekamarkt en Plus de enige twee supermarktformules die een (voorverpakte) Bijvangst-lijn verkopen. Vorig jaar gaf GFF-oprichtster Maud Veraar aan dat ook twee andere retailers interesse hadden om bijvangst te gaan verkopen. Het ging destijds om Jumbo en Spar, zo zegt Lodder nu. “Vooral met Jumbo liep het contact wat moeizaam. We weten niet waarom de twee formules uiteindelijk niet mee zijn gegaan met het ontwikkelen van de Bijvangst-lijn. Wel weet ik dat de tijd vrij krap was om ‘in te springen’.” En dan nog dit: op de website van Jan Linders lezen we dat het ‘sinds kort bijvangst in de schappen heeft liggen’, want, aldus Jan Linders: ‘ook onbekende vissoorten verdienen een plekje in het schap en op ons bord’. In het assortiment op de site vinden we de bijvangstproducten echter nergens terug. Woordvoerster Eline van Muilwijk geeft desgevraagd aan dat Jan Linders inderdaad een aantal keren bijvangstvis in de koeling heeft gehad, via Superunie. “Maar welke vissoorten dit waren en hoe goed deze liepen, dat weet ik niet. Jan Linders is een Limburgse formule, vis is hier als categorie sowieso heel klein. Afhankelijk van het aanbod dat voorhanden is en de vraag of het past, leggen de category manager af en toe bijvangstsoorten in de koeling. Maar dat staat los van het initiatief van Plus en Dekamarkt.” ■

Wat is de Good Fish Foundation? De Good Fish Foundation (GFF) werd in 2014 opgericht door Stichting De Noordzee. De ngo wil ‘de transitie naar een duurzame en verantwoorde visserij en visteelt bevorderen door de vraag naar goede vis te vergroten en consument en ondernemer te ondersteunen bij een verantwoorde keuze’, aldus de GFF-site. De stichting richt zich primair op de visaanvoer, verwerking, consumenten, handel en overheid in Nederland en Europa.

57 FoodPersonality december 2018

56-bijvangst_Artikel_01L.indd 57

11-12-18 17:33


Elk kwartaal in FoodPersonality: de Top-5 Online Intro’s in samenwerking met IRI. Om de drie maanden presenteren we hier de best presterende online introducties. Daarbij zetten we de online prestatie van de introducties af tegen de prestatie op de fysieke winkelvloer en betrekken daar ook de prijs en de promotiedruk bij.

#1 McVities Digestive

#2 Love, Beauty and Planet

Thins Milk 150 gram

Douchegel Majestic

#3 Karvan Cévitam

#4 Verkade Kletskoek

Vruchtenlimonade Siroop Honing & Appel 240 gram

#5 No Fairytales Paprika Chili Tortilla 200 gram

Moisture 500 ml

Cranberry 750 ml.

koek met chocolade

bad- en doucheschuim

vruchtensappen en -siroop

trommelbiscuits

week 36

week 33

week 37

week 38

week 37

Omzetaandeel online

0,3%

0,4%

0,4%

0,1%

0,4%

Omzetaandeel offline

0,4%

02%

0,4%

0,3%

0,5%

74

239

89

38

93

gemiddelde prijs/unit online €1,56

€8,94

€2,56

€1,39

€2,59

gemiddelde prijs/unit offline €1,59

€8,17

€2,68

€1,28

€2,59

Segment

Mexicaanse houdbare maaltijden

Intro week online

Index

Promodruk online

28

33

56

0

0

Promodruk offline

32

56

45

4

0

Ziehier de best presterende online introducties van het derde kwartaal. Verkade is hierin twee keer vertegenwoordigd: een keer met McVitie’s Thins (op plaats één) en een keer met Verkade Kletskoek (op plaats vier). Die laatste is een introductie in het ouderwetse segment trommelbiscuits, dat hiermee weer een impuls krijgt. Love, Beauty and Planet (op plaats twee) is een nieuw merk van Unilever, dat in supermarkten exclusief bij Albert Heijn verkrijgbaar is. Het merk is vooral gericht op millennials en lijkt inderdaad vooral deze doelgroep aan te spreken. Op plaats drie treffen we een nieuwe variant –

Cranberry - van Karvan Cévitam aan. No Fairytales (op plaats vijf) is een Nederlandse start-up die consumenten meer groenten wil laten eten door groente te verwerken in de tortillas en (gevulde) wraps zelf (een beetje à la Magioni, maar ook Dr. Oetker verwerkt in een recent geïntroduceerde pizzalijn inmiddels groente in de pizzabodem, red.) De tortillas van No Fairytales zijn verkijgbaar bij AH, Jumbo, Plus, Deen en Spar. Ondanks de beperkte distributie in fysieke supermarkten hebben vrijwel alle producten offline een hogere omzet dan online. De enige uitzondering is Love Beauty and Planet, dat in de winkels

een heel beperkte distributie heeft (de gewogen distributie ligt op 9%), maar online veel beter verkoopt. Ook valt weer te constateren dat de impulsproducten (de koekjes) zich online lastiger laten verkopen dan vanuit het reguliere schap in de supermarkt. De gegevens uit deze rubriek zijn gebaseerd op de IRI e-com read. Deze bestaat uit: Albert Heijn (inclusief het Etos-assortiment) Jumbo, Plus, Deen, Hema (drogisterijartikelen), Plein.nl en Gall&Gall. ■

#1 McVitie’s Thins Behoeften polariseren steeds meer. Hierdoor ziet Verkade een groeiende bereidheid om meer te betalen voor dingen die er echt toe doen en een groeiende vraag naar verwennende producten. Dit is iets dat het bedrijf ook terugziet in de koekcategorie. McVities, een nieuw en verwennend ‘premium’ koekmerk, ziet deze trend als een kans voor categoriegroei. Door te innoveren in het (groei) segment koek met chocolade, wil McVitie’s weer waarde toevoegen in de categorie. Thins, de eerste Nederlandse introductie van het geliefde Engelse koekjesmerk McVitie’s, zijn knapperig gebakken, flinterdunne biscuits overgoten met heerlijke chocolade.

Thins zijn verkrijgbaar in drie varianten: • melkchocolade; • pure chocolade en • melkchocolade-cappuccino. Met deze smaken wil McVities weer een boost geven aan het (groei)segment koek met chocolade. Er zit een fors ondersteuningsplan op McVitie’s Thins om dit nieuwe merk te laden. Zo zal McVitie’s Thins ondersteund worden met een intensieve campagne op tv en activatie op de winkelvloer. ■ Inlichtingen: Kon. Verkade, 075 - 655 61 11 | www.mcvities.nl

58 FoodPersonality december 2018

22_Ammerlaan_01L.indd 58

11-12-18 19:13


Column Anneke Ammerlaan

#4 Verkade Kletskoek Het koffie- en theemoment is een van de belangrijkste consumptiemomenten voor koek. Er is volgens Verkade een groeiende vraag naar kwaliteitsproducten en een groeiende behoefte om het koekmoment intenser te beleven. Het draait steeds meer om prioriteiten stellen aan momenten met vrienden en familie, waarin genieten centraal staat.

Terracottasnoep, zeewierworst, kikkererwtenmayo

A

fgelopen maand bezocht ik

voordeel is.

‘Food Matters Live’, een nieuwe

De eiwittransitie is ook een belangrijk

levensmiddelenbeurs in Londen,

onderdeel van het nieuwe eten. Erwtenmeel

met de nadruk op de nieuwste

bijvoorbeeld, waarmee je echt een goede

producten en natuurlijk eten (www.foodmat-

cake kunt bakken, maar ook oude graansoor-

terslive.com) De beurs ging in zijn tweede

ten met hoge eiwitgehalten. Een heel leuk

versie heel veel verschillende, maar allemaal

product vond ik geroosterde tuinbonen, in

even interessante kanten op. Zo stonden

smaken speciaal voor kinderen.

er grote flavour- en ingrediëntenbedrijven,

Natuurlijk was er zeewier, in vele soorten en

als IFF en Cargill met hun ingrediënten

op veel stands. Het bijzonderste vond ik een

voor cleanlabelproducten, fabrikanten van

producent uit Portugal, die zeewier o.a. had

apparatuur, een consortium uit Wales met

gebruikt om droge worst te ‘zouten’ en met

oude granen, veganistische producten, maar

dat zeewier had die worst ook een hogere

ook natuurlijk gefokt Wagyu-rundvlees. Dat

voedingswaarde gekregen.

lijkt een vreemde combinatie, maar als je de

‘Vegan’ was er o.a. in een bijzondere saus, het

pay-off van Food Matters Live ‘Changing the

leek op mayonaise, maar de basis was het

future of food and drink’ leest, begrijp je de

kookvocht van kikkererwten. Producent Rose

achterliggende gedachte. Deze beurs omvat

& Riffy uit Nederland had een superzachte,

alle nieuwe ontwikkelingen op het gebied

romige boter op basis van amandelen, maar

van voeding: technologie, de industrie en de producent, met daarbij de onvoorwaardelijke voorwaarde van gezond en duurzaam. En dat is meer dan veganistisch, hoewel het wel

Verkade wil het koffie- en theemoment weer verrijken door te innoveren in het trommelkoeksegment. Verkade Kletskoek, de naam Kletskoek zegt het al: koekjes die heerlijk zijn voor tijdens het bijkletsen met familie en vrienden. Verkrijgbaar in twee overheerlijke smaakcombinaties: • peer-kaneel en • gember-citroen. Deze verrassende smaakcombinaties maken dat Verkade Kletskoek het koffie- en theemoment helemaal compleet maakt. Kletskoek wordt ondersteund met outdoor communicatie, advertenties in magazines, online video en activatie op de winkelvloer. ■ Inlichtingen: Kon. Verkade, 075 - 655 61 11 | www.verkade.nl

vaak terugkwam. Een totaal nieuwe eetwereld waarin je de

‘Fermenteren gaat nog een hoge vlucht nemen’

trends ziet die nu wel bekend zijn, maar pas

ook niet veganistische producten zoals een

over een jaar of tien echt gangbaar zijn. Best

bijzondere, pittige camembert. En er waren

even wennen, voor de detailhandel, voor de

opvallend weinig vleesvervangers.

producenten en vast ook voor consumenten.

Kijk ik naar deze beurs, dan ziet het eruit dat

Neem alleen al die kleuren van snoepgoed.

fermenteren nog een hoge vlucht gaat ne-

Nu zijn ze, ook al door de unicornhype, bijna

men: een van de belangrijkste technieken in

fluorescerend. Maar de nieuwe, natuurlijke

het nieuwe eten. Het levert extra nutriënten,

kleurstoffen komen van bijvoorbeeld paprika

een betere verteerbaarheid en smaak op en

of pompoen, de kleuren worden daardoor

maakt producten beter houdbaar. De belang-

aards. Denk daarbij in de richting van ter-

rijkste trends hierbij zijn: kefir, gefermenteerde

racotta, mosgroen en okergeel. Het leuke van

zuivel. De fermentatie maakt de lactose

die nieuwe kleurstoffen is dan wel weer dat

makkelijk verteerbaar. Verder: zuurkool, onze

ze er in heel veel nuances zijn, vergelijkbaar

aloude gefermenteerde kool; het fermenteren

met een staalkaart van een verffabrikant. Om

geeft de kool ‘levende’ bacteriën die werken

even bij snoepgoed te blijven: de natuurlijke

als probioticum. Als derde kombucha, gefer-

(vruchten)smaken zijn meer uitgesproken,

menteerde thee: het fermenteren zorgt voor

dieper en onderscheidend. Je proeft dus de

extra smaak en een fijne mousse. Als vierde:

echte fruitsmaak. Wat het moeilijkst uit te

kimchi, gefermenteerde groente. Het fermen-

leggen is, is de textuur

teren geeft kool en groenten veel nutriënten

van het snoep. Die is

en een diepe (umami)smaak. En ten slotte

minder taai en blijft niet

kamutzuurdesem. Tijdens het rijzen van brood

aan je tanden plakken.

van kamut ontstaan gluten die makkelijk

Wat ook weer een

verteerbaar zijn.

Anneke Ammerlaan, trendonderzoekster voor voeding en consumentenwensen, beoordeelt de branche op het evenwicht tussen goede smaak en commercie. E-mail: info@ammerlaanfood.nl

59 FoodPersonality december 2018

22_Ammerlaan_01L.indd 59

11-12-18 19:14


31 december Oudejaarstrekking

Heb jij ze al in huis? Voor het organiseren van de Staatsloterij is aan Staatsloterij bv vergunning verleend door de Kansspelautoriteit. Trekking Laan van Hoornwijck 55 te Rijswijk. Staatsloterij.nl

11_Artikel_02R.indd 60

11-12-18 16:30


Vleursvloer Evelyn van Leur, partner bij de Category & Trade Company, bezoekt een supermarkt of levensmiddelenwinkel en kruipt in de huid van de weldenkende shopper. Reageren? Mail evelyn@ct-company.nl

Boodschappen doen bij Crisp Ook al groeit het nog zo langzaam, langzaam maar zeker gaan we in Nederland meer online boodschappen doen. Dat heeft ook te maken met het groeiende aanbod van websupermarkten. Schreef ik vorige keer over Stockon.nl, de supermarkt voor de houdbare producten, sinds ongeveer een maand is er een ‘vers-tegenhanger’: Crisp. Crisp is opgericht door Tom Peeters, Michiel Roodenburg, René Bink en Eric Klaassen. Bink heeft een Unilever-achtergrond, maar is wellicht bekender van Streekselecties en het Plus-merk Gijs. Roodenburg heeft een businesscontrollingachtergrond bij Ahold. Peeters heeft een bancaire achtergrond en naderhand hield hij zich bezig met start-ups (interieur en decoratie via internet) en Klaassen is naast mede-oprichter nog partner van trendwatchbureau ‘Bloom’. Maar eens gaan shoppen. Crisp is uitsluitend bereikbaar via een app. Die is snel gedownload, maar dan kom ik nog wel in de wachtrij. Die heb ik snel doorlopen en dan kan ik gaan shoppen. Dat is wel een belevenis. Ondanks het feit dat ik alles alleen op mijn telefoonscherm kan zien, word ik getrakteerd op mooie foto’s van maaltijden en salades, met de kreet serieus gezond en vooral superlekker. Ik kom binnen op de pagina ‘nieuw’, met kruidnoten van Donny Craves, aangeprezen als biologisch, plantaardig, op basis van pastinaak, havermeel en speltbloem. ‘Vegan

en gruwelijk lekker!’ Duidelijk geen gebruikelijke promotie van een standaardsupermarkt. En dat klopt. Crisp doet al snel meer denken aan een speciaalzaak of een delicatessenzaak. Veelal biologische, verse producten van kwekers, telers, boeren etc. Inmiddels ruim 1.200 producten. Zes dagen per week geleverd. Met een aanbod dat seizoensmatig wisselt. Het doet me denken aan horecagroothandels. Eerlijk is eerlijk, als foodie loopt het water me in de mond. Dan maar eens gaan bestellen. Dat blijft zo’n eerste keer altijd wel lastig. Vooral omdat vrijwel alle producten dan voor mij als klant nieuw zijn. Maar de categorieën nodigen uit om door heen te scrollen: vers bereid, waarin maaltijden, bijgerechten, salades, soepen, pizza’s, quiches, pies en verse sauzen aangeboden worden. Ik bestel een pie ‘wild hazenpeper’ van Pom-pie uit Rijnsburg. Een leverancier die vooral bij evenementen, op weekmarkten, bij slagers, delicatessenzaken en bij Marqt verkoopt. Ik val ook voor de gevulde portobello, geleverd door Fit Foods. Verse maaltijden, gemaakt van veelal biologische ingrediënten. Voor als je even geen zin of tijd hebt om de keuken in te gaan. ‘If you want to live healthy, you want fit foods’, is een van de claims op de site. Storytelling hebben Crisp en de bedrijven achter Crisp wel in de vingers. En niet alleen voor de verse bereide producten, maar zelfs voor de agf: de ‘ratte’-aardappel is in de aanbieding; delicatesse uit Frankrijk, boterzachte structuur, nootachtige smaak. Of een truffelaardappel. Daarnaast hebben ze ook bildtstars, opperdoezers en eigenheimers. Gewone tomaten, pruimtomaten of ‘Coeur de Boeuf ’-tomaat, met als vegatip: carpaccio van maken. Er is een aparte categorie voor vega, delicatessen, kaas, zuivel, desserts en eieren, bakkerijproducten, maar Crisp heeft toch ook houdbare producten als beleg, dranken, snacks, pasta etc. De app is gebruiksvriendelijk, er is een horizontale scrollbalk met foto’s van de subsegmenten per categorie. Visueel aantrekkelijk en goed navigeerbaar. Duidelijk de tweede golf van e-commerce: niet alleen functioneel gemak, maar emotie,

ontdekken en inspiratie opdoen. In principe is het ‘vandaag besteld, morgen geleverd’, maar dat geldt niet voor alle producten. Zo is de soepvariant ‘rode linzen/kokos’ pas over twee dagen weer leverbaar, helaas. Voor mij veel onbekende producten, maar zeer uitnodigend. Ook komen artikelen van bekende merken voorbij, zoals worsten van Brandt & Levi, zuivel van biologisch merk Weerribben, kaas van Cono Beemster, vruchtensappen van Schulp, eieren van Rondeel, de kiemgroenten van Koppert Cress (veel gebruikt door koks als smaakmaker en garnering). Het enige echte grote merk in dit assortiment is het bijna niet meer te vermijden Tony’s Chocolonely, andere bekende grote A-merken ontbreken. Een barrière is wel het minimale bestelbedrag. Dat is 40 euro, nog best een hoog bedrag voor vooral onbekende producten. Je betaalt dan ook nog € 2,95 bezorgkosten. Vanaf 75 euro is het bezorgen gratis. De volgende dag ’s avonds wordt de bestelling bezorgd, gekoeld en wel, met nog twee gratis producten erbij, pepernoten van Van Delft en roombotercroissants. Meteen die avond de pie met pulled pork gegeten, zeer smakelijk. De missie om eten van betere kwaliteit mogelijk te maken voor een groot publiek, is duidelijk. Het zal niet voor elke consument geschikt zijn, want het is niet goedkoop, maar Crisp kan best een markt voor zichzelf vinden onder consumenten die eten van goede kwaliteit weten te waarderen en die het om het geld niet hoeven te laten. Omdat de producten van bestaande leveranciers komen, vinden die via Crisp wellicht een groter afzetgebied. En voor potentiële klanten zoals ik is er opeens een delicatessenzaak bij waar ik niet meer de deur voor uit hoef. Of Crisp in de toekomst onderscheidend en relevant genoeg zal blijven en zodoende een blijvertje is: dat weet niemand. Zeker ook omdat niemand weet welke e-commercepartijen er in de toekomst nog allemaal bij zullen komen. ■

61 FoodPersonality december 2018

11_Vleursvloer_01R.indd 61

11-12-18 14:03


FORMULEATLAS: AMSTERDAMNOORD Amsterdam groeit de komende jaren fors qua inwonertal. Het stadsdeel Noord neemt een flink deel van de uitbreidingsbehoefte van de stad voor haar rekening. Dit betekent een flinke impuls voor het draagvlak van supermarkten. De forse groei in inwonertal schept nieuwe kansen voor de bestaande aanbodstructuur, maar ook voor de ontwikkeling van nieuwe locaties voor supermarkten.

De formule-atlas van FoodPersonality: maandelijks worden van een stad, dorp of ander marktgebied de kenmerken beschreven en de in het gebied actieve supermarktformules. De gegevens zijn afkomstig van BVDW, een in winkelonderzoek gespecialiseerd bureau.

Grote supers

supermarkt bedraagt circa 1.235 m² wvo. Landelijk ligt het gemiddeld wvo per supermarkt op ongeveer 950 m². Amsterdam-Noord kent dan ook een aantal grote supermarkten waaronder de drie supermarkten van Lidl, Jumbo en Albert Heijn in winkelcentrum Boven ‘t IJ en de Jumbo Foodmarkt (ruim 1.900 m² wvo) aan het Gedempte Hamerkanaal.

Amsterdam-Noord telt ongeveer 93.000 inwoners, verdeeld over ongeveer 44.000 huishoudens. Het telt in totaal bijna 21.000 m² wvo (winkelvloeroppervlak) verdeeld over 17 supermarkten. Het gemiddelde m² wvo per • Aantal inwoners: 93.000 • Aantal supermarkten: 17

Sterke Dirk

• Grootste supermarkt: Lidl (Buikslotermeerplein)

De afgelopen jaren kenmerkte Amsterdam-Noord zich al door de nodige supermarktdynamiek. Enkele voorbeelden van recente ontwikkelingen zijn de komst van Lidl naar winkelcentrum Boven ’t IJ, in het voormalige V&Dpand op een metrage van 2.300 m² wvo. Mede daardoor is dit winkelcentrum verder uitgegroeid tot zeer dominante aankoopplaats voor dagelijkse boodschappen met ook een Jumbo (voorheen C1000) van ruim 2.000 m² wvo en een grote Albert Heijn van circa 2.200 m² wvo. Verder openden Deen en AH enkele jaren geleden nieuwe supermarkten als onderdeel van het nieuwe winkelcentrum Mosveld. En Jumbo opende een Jumbo Foodmarkt aan het Gedempt Hamerkanaal. Deze Jumbo had een lange aanlooptijd nodig om marktaandeel te winnen en nog steeds lijkt er sprake van een moeizame exploitatie. Dit heeft alles te maken met de locatie en de nabijheid van een sterk functionerend filiaal van Dirk aan de Meeuwenlaan (bijna 1.500 m² wvo). Ook Plus groeide de afgelopen jaren in dit marktgebied, met voorbeeld de recent vernieuwde supermarkt aan het Bongerdplein (circa 1.100 m² wvo) na relocatie van de Nagel Jongenstraat, waar sprake was van een kleine supermarkt van bijna 500 m² wvo.

• Kleinste supermarkt: Dirk (IJdoornlaan) • Totaal omzetpotentieel: € 174 miljoen • Gemiddelde vloerproductiviteit: € 8.500,-

Voorsorteren De meest recente ontwikkeling betreft de nieuwe Albert Heijn van 1.250 m² wvo aan de Bercylaan in Overhoeks. Ook bouwt AH aan een nieuwe supermarkt aan de Pontkade op de NDSM-werf. De gemeente Amsterdam zet tot 2025 in op woningbouw op de volgende locaties in Amsterdam-Noord: Elzenhagen, Buiksloterham, NDSM-Oost, NDSM-Noord/Klaprozenweg. AH sorteert daar met de nieuwe supermarkt aan de Pontkade alvast op voor.

Actueel overzicht supermarktaanbod in Amsterdam-Noord

Supermarkt(en)

Straat

LIDL

Buikslotermeerplein

m² in WVO 2.300

ALBERT HEIJN

Buikslotermeerplein

2.200

ALBERT HEIJN

Molenwijk

2.100

JUMBO

Buikslotermeerplein

2.000

JUMBO

Gedempt Hamerkanaal

1.900

ALBERT HEIJN

Waterlandplein

1.800

DIRK

Meeuwenlaan

1.500

ALBERT HEIJN

Mosveld

1.300

DEEN

Mosveld

1.250

ALBERT HEIJN

Bercylaan

1.250

PLUS

Bezaanjachtplein

1.200 1.100

PLUS

Bongerdplein

ALDI

Waterlandplein

DEEN

Lange Vonder

800

LIDL

Bezaanjachtplein

800

Het totale omzetpotentieel van supermarkten in het stadsdeel bedraagt nu circa € 174 miljoen. Er is een vloerproductiviteit becijferd van circa € 8.500. Deze ligt daarmee boven de landelijke norm volgens de omzetkengetallen van IN Retail (€ 8.282,-). In de bestaande situatie is dus sprake van enige distributieve marktruimte. Richting 2040 neemt het aantal inwoners van het stadsdeel echter fors toe en komt volgens bevolkingsprognoses van de gemeente uit op ruim 124.000 inwoners. Vertaald naar omzetpotentieel komt dit overeen met € 258 miljoen (uitgaande van een gelijkblijvende besteding, koopkrachtbinding- en toevloeiing en aanbod). De vloerproductiviteit komt dan uit op ruim € 11.000,-. Richting 2040 zal er marktruimte ontstaan voor circa 8.400 m² wvo aan supermarktmeters. Bij de bestaande gemiddelde supermarkt in Noord komt dit overeen met circa zeven nieuwe supermarkten.

900

LIDL

Zuideinde

700

DIRK

IJdoornlaan

500

Zelfstandigen

divers

TOTAAL

Zeven supers erbij

1.400 22.700

Gebruikte bronnen: Supermarktgids en waarneming op basis van locatiebezoek Bureau van der Weerd

Benadering van functioneren supermarktaanbod in stadsdeel Amsterdam-Noord 2018

2040

Besteding per hoofd*

€ 1.967

€ 1.967

Inwoners verzorgingsgebied

92.917

124.100

Koopkrachtbinding

95%

Omzet verzorgingsgebied

€ 174 miljoen

Diepe zakken Een deel van de nieuwe marktruimte zal worden ingevuld met nieuwe supermarkten, een ander deel zal worden aangewend om bestaande supermarktlocaties te versterken en toekomstbestendig te maken, met name de supermarkten die nu beschikken over een wvo van minder dan 1.000 m² wvo. Geschikte supermarktlocaties zijn schaars, zeker in dichtbevolkte stedelijke gebieden met een grote ruimtevraag voor woningbouw. Niet verwonderlijk dat Amsterdam-Noord ‘hot’ is bij de verschillende formules en dat men diepe zakken toont om positie te krijgen in dit marktgebied. ■

95% € 232 miljoen

Toevloeiing koopkracht

10%

Omzet toevloeiing

€ 19 miljoen

€ 26 miljoen

10% € 258 miljoen

Totale omzetclaim

€ 193 miljoen

Bestaand aanbod in m² wvo

22.700

22.700

Gemiddelde vloerproductiviteit

€ 8.282

€ 8.282

Gerealiseerde vloerproductiviteit

€ 8.500

€ 11.400

* Gecorrigeerd voor inkomenselasticiteit Gebruikte bronnen: CBS, Supermarktgids, IN Retail Omzetkengetallen 2017, bewerking Bureau van der Weerd

62 FoodPersonality december 2018

11_Formule-Atlas_01L.indd 62

11-12-18 16:31


Locatienieuws Maandelijks een overzicht van openingen, uitbreidingen, opheffingen en de planvorming van supermarktlocaties. Tips? Mail de redactie: vakblad@foodpersonality.nl LEIDSCHENDAM – Albert Heijn en Jumbo gaan in de prestigieuze Mall of

HEERHUGOWAARD - In de wijk De Draai-Zuid wordt in 2019 begonnen

the Netherlands de directe confrontatie aan met hun grootste formule-

met de voorbereidingen voor de bouw van 470 woningen. In dit gedeel-

varianten Albert Heijn XL en Jumbo Foodmarkt. Beide formules krijgen

te van de wijk komen ook een basisschool, een Vomar-supermarkt en

namelijk een plek in het in aanbouw zijnde megawinkelcentrum in Leid-

een wooncomplex voor zorgcliënten. Het project is deels in handen van

schendam. Eigenaar Unibail-Rodamco-Westfield wil met The Mall of the

Hoorne Vastgoed, het aan Vomar gelieerde vastgoedbedrijf. Er komen

Netherlands (het voormalige winkelcentrum Leidsenhage) met name

ook zo’n 30 appartementen boven de geplande Vomar, dat al over drie

internationale en bijzondere retailformules aantrekken en denkt dat het

filialen in Heerhugowaard beschikt.

nieuwe winkelcentrum in 2020 opengaat voor het publiek. GORREDIJK - De gemeente Opsterland heeft de ruimtelijke voorwaarden NIEUW BERGEN - Jan Linders neemt drie vestigingen van Jumbo over.

voor de verplaatsing van Aldi naar de Hoofdstraat vastgelegd. De zuide-

Het gaat om drie Noord-Brabantse filialen in Eindhoven, Reusel en

lijke ingang van het centrum krijgt een hele nieuwe en open uitstraling.

Veghel. De koop volgt uit de overname van Emté door Jumbo en Coop.

Het is nu aan de discounter om de plannen verder uit te werken. De

In juni heeft toezichthouder ACM deze overname goedgekeurd onder

benodigde bestemmingsplanwijziging, de sloop van gebouwen en de

voorwaarde dat de genoemde locaties verkocht moesten worden. Jan

bouw van een nieuwe supermarkt zullen nog zeker twee jaar vergen. De

Linders is door Jumbo aan de ACM voorgedragen om de filialen over te

nieuwe supermarkt krijgt een oppervlakte van ongeveer 1.800 m² bvo

nemen. De ACM heeft inmiddels groen licht gegeven voor de verkoop

en krijgt de beschikking over 85 parkeerplaatsen.

aan Jan Linders. BOXTEL - Aan de Fellenoord wil Aldi een supermarkt realiseren op de OEGSTGEEST - Jumbo heeft aan het Rustenburgerpad in de nieuwe wijk

plek waar nu nog een sportschool gevestigd is. De sportschool verhuist

Oegstgeest aan de Rijn de deuren geopend. Het gaat om een nieuwe

in de plannen naar een alternatieve locatie. Aldi wil het gebouw, een

supermarkt van circa 1.300 m² wvo. Eerder opende de eerste winkel

voormalig postcentrum, slopen en op die plaats een volledig nieuwe

al in het nieuwe winkelgebied. Naast Jumbo en Kruitvat komen ook

winkel terugbouwen, compleet met parkeervoorzieningen onder meer

Bakkerij den Dulk, horecagelegenheid De Heeren van Katwijck en een

op het dak. De komst van Aldi past niet in het detailhandelsplan van de

kapper naar het winkelcentrum, dat vorige maand in handen kwam

gemeente, maar deze kan Aldi de vergunning evenwel niet weigeren.

van vastgoedbelegger Annexum en daar deel uitmaakt van het Super ROOSENDAAL - Er komt toch geen derde supermarkt bij winkelcomplex

Winkel Fonds.

Tolbergcentrum. Daar heeft Plus Vastgoed met een zienswijze namens WERNHOUT – Het Brabantse dorpje Wernhout krijgt weer een super-

Plus-ondernemer Peter-Jan van Gurp voor gezorgd. Eigenaar WP Retail

markt. Boven en rond die nieuwe winkel komen bovendien apparte-

Invest heeft het renovatieplan dat het voor het winkelcentrum heeft ge-

menten en woningen. De supermarkt wordt zo’n 550 m² groot en krijgt

maakt daarop aangepast. Wel zal het winkelcentrum worden opgeknapt

als formule Coop, geleid door een lokaal gewortelde franchisenemer.

en uitgebreid met extra winkelmeters. Tolbergcentrum herbergt al twee

Projectontwikkelaar is Maas-Jacobs uit Zundert. Die bouwt boven de

supermarkten: de eerder genoemde Plus en een Albert Heijn.

nieuwe winkel zes appartementen. DEVENTER – Vastgoedontwikkelaar Arthur Armstrong heeft het gebouw ZWIJNDRECHT - Jumbo Supermarkten heeft een nieuwe huurover-

aan de Gibsonstraat 6-18 gekocht van Kingfisher, een vastgoedvehikel

eenkomst voor lange duur gesloten met Tres Invest voor een locatie

van zakenbank Goldman Sachs. De beleggende projectontwikkelaar is

in winkelcentrum Walburg. Tres Invest heeft deze supermarktruimte

van plan het huidige kantoor te transformeren naar 45 huurapparte-

vervolgens verkocht aan Stichting Supermarktfonds (Heeneman & Part-

menten. Tegelijkertijd wordt de supermarkt op de begane grond nieuw

ners). Jumbo was al gevestigd in dit overdekte winkelcentrum, dat een

leven ingeblazen. De plannen sluiten volgens Arthur Amstrong goed

grondige renovatie ondergaat. Naast verschillende inpandige aanpas-

aan op de wens van de gemeente om de kwaliteit van de westkant van

singen zullen de gevels en de publieksentrees worden aangepakt.

het stadscentrum te verbeteren.

GOUDA - Albert Heijn heeft vorige maand zijn eerste circulaire super-

HELMOND - Aldi vond de supermarkt aan de Noord-Koninginnewal in

markt geopend in de nieuwe, duurzame wijk Westergouwe. Bij de bouw

het Helmondse centrum te krap en verhuisde daarom naar een nieuw

en inrichting van deze pilot store is maximaal gebruik gemaakt van

pand aan de Deltaweg in de kern Brouwhuis. De nieuwe winkel heeft

gerecyclede en recyclebare materialen. Daarnaast wil Albert Heijn op

een wvo van 1.200 m². Dit deel van Helmond telt nu drie supermarkten.

deze locatie ervaring opdoen met alle innovaties en maatregelen voor

Albert Heijn en Dela Vastgoed, eigenaar van het nabijgelegen winkel-

een volledig CO2-neutrale winkel.

centrum Brouwhorst, maakten tevergeefs bezwaar tegen de komst van Aldi.

63 FoodPersonality december 2018

11_Locatienieuws_01R.indd 63

11-12-18 15:19


PRODUCTNIEUWS

Nieuw: Dr. Oetker PizziAmo Dr. Oetker heeft in week 48 Dr. Oetker PizziAmo geïntroduceerd en speelt daarmee in op de trend van delen. Samen met familie/vrienden genieten van deze extra grote rechthoekige pizza. De PizziAmo-range is er in twee varianten en elke pizza combineert twee verschillende soorten pizza, wat het delen met elkaar stimuleert: • Margherita + Prosciutto & Funghi

• Margherita + Salamino. Een uniek concept binnen het vriesversschap om nieuwe shoppers aan te trekken. Dr. Oetker PizziAmo wordt met name instore ondersteund. Schapadvies: onderin het schap bij het segment Italiaans steen- en houtoven. De consumentenadviesprijs bedraagt € 5,25. ■ Inlichtingen: Dr. Oetker, 033 – 451 79 00 | www.oetker.nl

Daelmans produceert ‘groene’ stroopwafels Met de plaatsing van 1.666 zonnepanelen heeft Daelmans het dak van de productielocatie Oss tot een duurzame energiecentrale getransformeerd. De hoge rendementspanelen leveren jaarlijks circa 450.000 kWh aan duurzame stroom op. 20% van het jaarlijkse stroomverbruik wordt voortaan door de Osse productielocatie zelf duurzaam opgewekt. “Het installeren van de zonnepanelen levert jaarlijks 300.000 kilo minder CO2-uitstoot op. Dat is vergelijkbaar met het plaatsen van 15.000 bomen op het dak”, aldus Rik Daelmans, mede-directeur van het familiebedrijf. Voor de totstandkoming van het project heeft Daelmans ervoor gekozen een samenwerking aan te gaan met KiesZon uit Rosmalen, die de realisatie op zich heeft genomen. Daelmans: “We hebben in KiesZon een partner gevonden die, net als wij, kwaliteit en veiligheid hoog in het vaandel hebben staan.” Het zonnestroomproject past bij de duurzame doelstellingen van de organisatie. “De Osse locatie is al eerder voorzien van warmte- en koude opslag, waardoor het gebouw duurzaam

wordt gekoeld en verwarmd. Het werd echter tijd voor de volgende stap. Als foodproducent willen we onze verantwoording nemen en een bijdrage leveren aan een duurzamere wereld”, stelt Daelmans. Investeringen hoeven voor het familiebedrijf niet direct te renderen. Daelmans: “We kijken vooral naar de generaties die na ons komen. Om ervoor te zorgen dat er ook voor hen straks nog een gezonde onderneming staat, zetten we vol in op duurzame projecten.’ De Nieuwkuijkse onderneming neemt deel aan diverse duurzaamheidsprogramma’s: Daelmans is RSPO (Roundtable on Sustainable Palm Oil) en UTZ gecertificeerd. De organisatie wil de komende jaren nog verder verduurzamen. Daelmans: “We gaan de mogelijkheden onderzoeken om zonnepanelen te installeren op de daken van onze andere twee productielocaties. Ook zijn we met een test gestart om ons wagenpark te vergroenen met elektrische auto’s. Zo is Daelmans klaar voor een duurzame toekomst.” ■ Inlichtingen: Daelmans Group, 073 - 518 84 44 | www.daelmansgroup.com

Rutte Celery Gin

26011018_RJ_A4-ADV_DRINKSONLY_lc.indd 1

22-10-18 16:32

Al sinds de oprichting van Rutte wordt er veel met kruiden en specerijen geëxperimenteerd, onder andere met selderij distillaten. Dit is een ‘normale’ Dry Gin met een hartig tintje. De selderij geeft een fris karakter, maar overheerst niet. De Celery Gin smaakt uiteraard naar selderij, maar ook naar een interessante melange van kruiden en specerijen. Garneer de Celery Gin & Tonic met selderij steel voor de ideale smaaksensatie. Rutte Celery Gin wordt verkocht in een fles van 70 cl. Uiteraard kan Rutte Celery Gin (43% VOL.) alleen verkocht worden via de borrelshop van de supermarkt. ■ Inlichtingen: De Kuyper Royal Distillers, 010 – 427 97 00 | www.rutte.com/nl

64 FoodPersonality december 2018

22_Productnieuws_01L.indd 64

11-12-18 17:36


PRODUCTNIEUWS

Smaakt lanceert landelijke mediacampagne

Sinds een aantal weken loopt de landelijke mediacampagne ‘Elke hap telt’ van Smaakt. De campagne van dit ‘merk met een missie’ brengt verantwoord en lekker eten samen. De boodschap speelt in op het bewustzijn van mensen dat iedere hap die je neemt van invloed is op jezelf, je omgeving en onze toekomst. De keuze die mensen maken voor voeding kan voor iedereen anders zijn. Een keuze gebaseerd op motieven, zoals het feit dat het impact heeft op de natuur, dierenwelzijn, arbeidsomstandigheden en gezondheid. Een keuze die nooit verkeerd is, als je deze bewust maakt. Door middel van een online campagne zijn uit de community van Smaakt vele verhalen gekomen van consumenten over ‘de hap die voor hun telt’. Verhalen die ze graag met Nederland willen delen. Deze verhalen zijn omgezet naar vlogs en zullen

komend jaar worden gedeeld met Nederland. De landelijke campagne ‘Elke hap telt’ loopt sinds midden november en is via A0-posters en snelwegmasten in heel Nederland te zien. Ook wordt er gebruik gemaakt van het digitaal netwerk van Centercom waarbij de campagne, door middel van video’s, te zien zal zijn in supermarkten in heel Nederland. De campagne wordt online doorvertaald. Daarbij wordt gebruik gemaakt van influencers, food communities en social advertising.

de campagne. Op één dag ging KidsProef on tour en kregen meer dan 1.000 kinderen uit groep 7 les over verantwoorde en biologische voeding. Om in contact te komen met de consument wordt er deze maand een pop-up store en restaurant genaamd Bio Proeflokaal geopend in het centrum van Breda. Bezoekers kunnen aan de hand van de verhalen uit de campagne in de popup store, kennis- en inspiratie opdoen en tevens hun eigen verhaal delen. De avonden worden culinair ingevuld met een bioproefmenu. Het merk Smaakt, dat biologisch, verantwoord en lekker eten samen laat komen in haar productassortiment, vult vanuit deze missie inmiddels al jaren het supermarktschap in binnen – en buitenland. ■ Inlichtingen: De Smaakspecialist, 076 - 565 67 09 | www.desmaakspecialist.nl

Consumenten kunnen ook zelf meedoen aan de campagne. Door een eigen verhaal te delen op social media, met daarbij een foto waarop hij/zij een hap neemt en gebruik maakt van de hashtag #elkehaptelt, maken consumenten regelmatig kans op heerlijke en verantwoorde Smaaktgoodies. Het lesprogramma KidsProef van Smaakt stond in november ook in het teken van

Nieuw: Dr. Oetker Ristorante Diavola De introductie van Dr. Oetker Ristorante Diavola (per week 48) is ter vervanging van Ristorante Pepperoni Salame Piccante in de vriesverscategorie. Diavola is een bekende term voor consumenten die van scherp eten houden.

Rijkelijk belegd met pikante pepperonisalami, een pittige chilisaus, groene paprika’s, rode uien en een mix van mozzarella en Edammerkaas op de welbekende krokante, dunne bodem van Dr. Oetker Ristorante.

rante Pepperoni Salame Piccante. De consumentenadviesprijs is € 2,69. ■ Inlichtingen: Dr. Oetker, 033 – 451 79 00 | www.oetker.nl

Schapadvies: in de plaats van Risto-

Nieuw: Dr. Oetker Ristorante Margherita Dr. Oetker Ristorante Margherita is in week 48 geïntroduceerd binnen het vriesversschap. De pizza margherita is wereldwijd de meest geliefde pizza, waardoor Dr. Oetker ook een hoge rotatie verwacht voor deze kwaliteitspizza.

Ristorante margherita heeft uiteraard de welbekende dunne, krokante Ristorante-bodem en is rijkelijk belegd met tomatensaus, mozzarella en Gouda-kaas. Ristorante: smaakt altijd zoals bij de Italiaan!

Schapadvies: bij het Ristorante-assortiment. Ondersteuning: Dr. Oetker Ristorante wordt het gehele jaar ondersteund. De consumentenadviesprijs bedraagt € 2,69. ■ Inlichtingen: Dr. Oetker, 033 – 451 79 00 | www.oetker.nl

65 FoodPersonality december 2018

22_Productnieuws_01L.indd 65

11-12-18 17:37


PRODUCTNIEUWS FoodPersonality

Peachtree van De Kuyper

Onafhankelijk maandblad voor managers in de levensmiddelenhandel en -industrie

FoodPersonality is een uitgave van:

Een pure, heldere likeur met de geur en smaak van rijpe perziken, waarmee je onder andere een fruitige Sex on the Beach cocktail of een frisse Fizzy Peachtree kan creëren.

Shelflife Publishing bv Molenveldlaan 104 6523 RN Nijmegen Telefoon: 024 – 365 16 70 E-mail: vakblad@foodpersonality.nl www.foodpersonality.nl

Cocktailrecept Fizzy Peachtree: vul een wijnglas met ijsblokjes en mix hier 40ml Peachtree, 100ml bruisend water en het sap van 1/4e limoen in.

www.fpplus.nl www.shelflife.nl HR 09160015 Abonnementen:

Peachtree (20% VOL.) wordt verkocht in een fles van 70 cl met een volledig vernieuwd design - maar met dezelfde vertrouwde receptuur - en kan in supermarkten uitsluitend via de borrelshop worden verkocht. ■

€ 258,- per jaar exclusief btw Collectieve afname: prijs op aanvraag Opzegging abonnementen: 2 maanden voor einddatum van het abonnement Prijs los nummer: € 24,- exclusief btw en portokosten Abonnementsopgave, klachten

Inlichtingen: De Kuyper Royal Distillers, 010 – 427 97 00 | www.peachtree.nl

en/of (verhuis)mededelingen: Vakblad FoodPersonality T.a.v. Klantenservice Molenveldlaan 104 6523 RN Nijmegen Redactie:

Hak: Ook groenteschotels in stazak

Gé Lommen, ge.lommen@foodpersonality.nl Dave van Loon, dave.vanloon@foodpersonality.nl Marieke Venbrux, marieke.venbrux@foodpersonality.nl Redactionele medewerking: Constant Berkhout Jeroen van der Weerd Ivonne de Thouars Verkoop en marketing: Robin Kramp, robin.kramp@foodpersonality.nl Mark Peeters, mark.peeters@foodpersonality.nl Vormgeving: Giesbers Communicatie Groep Velp, Ariadne Nijsse, Esther Peters Druk: Koninklijke BDU

Naast de introductie van 1-portie-bonenschotels en saladeverrijkers, brengt Hak nu ook vier nieuwe groenteschotels in stazakverpakking op de markt. De groenteschotels zijn gebaseerd op populaire wereldkeukens uit Marokko, Italië en Mexico, maar ook op onze eigen Hollandse keuken. Door de speciale verhitting in de stazak hebben de samengestelde groenten in elke schotel een heerlijke en knapperige ‘bite’. Met de groenteschotels in stazak wil de fabrikant consumenten helpen makkelijk meer groenten te eten. De introductie van de nieuwe 2-3 persoonsschotels is de meest recente in een succesvolle reeks introducties van bonen en bonenschotels in stazak sinds 2015.

De groenteschotels maken het eenvoudig en lekker om meer groenten te eten. De 2-3 persoonsschotels bevatten ten minste 400 gram groenten, zo komt het realiseren van de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid groenten dichtbij. Ook als je eens wat minder tijd hebt om een voedzame maaltijd te bereiden. Alle schotels zijn eenvoudige te combineren met rijst, couscous, krieltjes, aardappelpuree of wraps en bevatten geen toegevoegde suiker. De schotels zijn bereid met 100% natuurlijke ingrediënten. Kortom, een makkelijke, verantwoorde en lekkere manier om aan je dagelijkse portie groenten te komen. De consumentenadviesprijs bedraagt € 2,99. ■

Distributie: Sandd Auteursrecht Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd bestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopie of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Aansprakelijkheid Hoewel FoodPersonality met de meeste zorg wordt samengesteld, kunnen uitgever en redactie niet aansprakelijk worden gesteld voor mogelijke onjuiste berichtgeving en/of zetfouten.

ISSN: 0925 – 8051 © Shelflife Publishing bv

Inlichtingen: Hak, 0183 – 44 65 00 | www.hak.nl 66 FoodPersonality december 2018

66_Colofon_01L.indd 66

11-12-18 17:37


www.ism-cologne.com

KEULEN, 27.01 t/m 30.01.2019

LIVE BELEVEN, HOE

HART

HET VAN DE BRANCHE SLAAT.

Meesterlijk gebrouwen van niet genetisch gemanipuleerde hele sojabonen in natuurlijk zonlicht Uitzonderlijke smaak rijk in aroma

KOOP NU UW ENTREEKAART ONLINE EN BESPAAR TOT 45%! WWW.ISM-COLOGNE.COM/TICKETS

Zonder conserveermiddelen 130 jaar expertise in saus maken

ISM – de grootste beurs ter wereld voor zoetwaren en snacks Uw directe contact: RS Vision Expo BV Excl. Vertegenwoordiging van Koelnmesse in Nederland Panoven 13, 3401 RA IJSSELSTEIN Tel. + 31 (0) 30 – 3036450 tickets@koelnmesse.nl

22_cover_01R.indd 2 ISM_2019_Anzeige_Food_Personality_240x340mm_NL.indd 1

LeeKumKeeEurope

01.10.18 07:55

BrewedAlt 4.indd 1

nl.LKK.com 11-12-18 15:45 16:49 06/12/2018


nummer 12 • december 2018

12

Kwalite it is h et b est e recept .

Deze kerst versieren we ook de taart! Kijk op Bakken.nl voor simpele, leuke kerstrecepten. Wij wensen jullie gezellige en smakelijke feestdagen toe.

MARQT IN HET NIEUW KLEINER, MAAR MAKKELIJKER

Bram van Schijndel en Rob Claassens Plus als wegbereider van duurzame display

#kerstopdetaart 22_cover_01R.indd 1 OET Kerst adv 240x340 FP WT.indd 1

30-11-18 13:00

Discussie zoetwaren Laag in suiker of extra laagje suiker?

Leendert van Eck en Joost Deen Regionaal Deen, landelijk bloemen

11-12-18 16:49

Profile for Shelflife Publishing bv

FP_2018_12  

Advertisement