Issuu on Google+

ความตกลง FTA กับ WTO และ MEAs เมื่อวันที่ 26 ตุลาคมที่ผ่านมา องค์การการค้ าโลกได้ รับรองประเทศลาวเข้ าเป็ นสมาชิก หลังจากนี ้เป็ น ที่คาดการณ์ว่าในปี หน้ ารัฐสภาของลาวจะให้ สตั ยาบันการเข้ าเป็ นสมาชิกองค์การการค้ าโลกอย่างเป็ นทางการ ในปี หน้ าทุ ก ประเทศในประชาคมอาเซี ย น 10 ประเทศก็ จ ะมี ส ถานะเป็ นสมาชิ ก ของ WTO ทั ง้ หมด องค์การการค้ าโลกจัดตังขึ ้ ้นเมื่อวันที่ 1 มกราคม 1995 ภายหลังความสำาเร็ จของการเจรจาการค้ าเสรี พหุภาคี รอบอุรุกวัยซึง่ เจรจากันยืดเยื ้อกว่า 8 ปี (1986 -1994) เมื่อประเทศลาวเข้ าเป็ นสมาชิกก็จะมีจำานวนสมาชิกรวม 158 ประเทศ นับตังแต่ ้ ปี 2001 สมาชิกของ WTO ได้ เริ่ มเจรจาการค้ าเสรี พหุภาคีรอบใหม่ที่เรี ยกว่า “การเจรจา รอบโดฮา” มีประเด็นเจรจารวม 21 เรื่ อง โดยตังเป ้ ้ าให้ เสร็ จภายในปี 2005 แต่ไม่สำาเร็ จและยังคงมีการเจรจา ยืดเยื ้อมาจนถึงปั จจุบนั นอกจากนี ้ ภายหลังการประชุมรัฐมนตรี องค์การการค้ าโลกครัง้ ที่ 5 ที่เมืองแคนคูนใน ปลายปี 2003 ไม่มีความก้ าวหน้ า ประเทศสมาชิกได้ เปลี่ยนแนวทางไปสู่เปิ ดการเจรจาความตกลงการค้ าเสรี (FTA)แบบทวิภาคีและแบบภูมิภาคมากขึ ้น ประเด็นเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างกฎกติกาภายใต้ ความตกลง WTO กับความตกลงพหุภาคีด้าน สิ่งแวดล้ อม (Multilateral Environmental Agreements : MEAs) ซึ่งมีความขัดแย้ งกันอยู่ในหลายมิติ ทังใน ้ ด้ านเป้าหมาย หลักการ และกฎกติกา นับเป็ นประเด็นเจรจาที่สำาคัญเรื่ องหนึง่ ในการเจรจาการค้ าเสรี รอบโดฮา ในปั จจุบนั มีการประกาศใช้ ความตกลง MEAs เฉพาะที่มีการรั บรองโดยองค์ การสหประชาชาติรวมทังหมด ้ มากกว่า 500 ฉบับ แบ่งเป็ นความตกลงที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้ อมทางด้ านชันบรรยากาศ ้ 61 ฉบับ ความหลาก หลายทางชีวภาพ 155 ฉบับ สารเคมีและวัตถุอันตราย 179 ฉบับ ด้ านที่ดิน 46 ฉบับ และด้ านทรั พยากรน้ำ า 196 ฉบับ แต่ละประเทศที่เป็ นสมาชิก WTO ก็เป็ นสมาชิกของความตกลง MEAs ด้ วยในขณะเดียวกันมากกว่า สิ

บั

ในการเจรจาความตกลง FTA จะมีประเด็นเรื่ องความสัมพันธ์ ระหว่างความตกลง WTO กับความ ตกลง MEAs รวมอยู่ ด้ ว ย ในความตกลง FTA ที่ ผ่ า นมาของประเทศไทย เช่ น ความตกลง FTA ไทยออสเตรเลีย ความตกลง FTA ไทย-ญี่ปนุ่ เป็ นต้ น ได้ มีข้อกำา หนดในประเด็นนี ้ในลักษณะคล้ ายกันว่า ความ ตกลง FTA นี ้ให้ ความสำาคัญต่อการปกป้องคุ้มครองสิ่งแวดล้ อม โดยยึดถือการปฏิบตั ิตามความตกลง GATT ข้ อ 20 ที่เป็ นหลักการทัว่ ไปในการใช้ มาตรการทางการค้ าเพื่อการปกป้องสิ่งแวดล้ อม ในขณะเดียวกัน ประเทศ


คู่สญ ั ญาตระหนักและยอมรับสิทธิ พันธกรณีและข้ อบัญญัติภายใต้ ความตกลง MEAs ที่แต่ละประเทศเป็ น ภาคี ส มาชิ ก อยู่ แต่ ห ากมี ค วามขัด แย้ งเกิ ด ขึ น้ ได้ กำา หนดให้ ค วามตกลงภายใต้ WTO มี ผ ลเหนื อ กว่ า ข้ อกำา หนดภายใต้ ความตกลง FTA ในลักษณะดังกล่าวข้ างต้ น จึงเป็ นการยอมรั บว่าให้ ความตกลงภายใต้ WTO มีผลเหนือกว่าความตกลง MEAs ทังที ้ ่การเจรจาเกี่ยวกับเรื่ องนี ้ภายใต้ การเจรจาการค้ าเสรี รอบโดฮายัง ไม่ได้ ข้อยุติ หรืออาจกล่าวได้ ว่า เป็ นการแสดงจุดยืนว่าเป้าหมายด้ านเศรษฐกิจ ด้ านการค้ าเสรี มีความสำาคัญ เ ห นื อ ก ว่ า เ ป้ า ห ม า ย ด้ า น ก า ร ป ก ป้ อ ง คุ้ ม ค ร อ ง สิ่ ง แ ว ด ล้ อ ม ในการเจรจาความตกลง FTA ของไทยที่ กำา ลังจะเริ่ มต้ นอย่างเข้ มข้ นอีกครั ง้ ในปี หน้ ากับอี กหลาย ประเทศโดยเฉพาะอย่างยิ่งกรณีการเจรจากับสหภาพยุโรป และกับสหรัฐอเมริ กา จะต้ องมีความรอบคอบกับ การเจรจาในประเด็นความสัมพันธ์ระหว่างความตกลงภายใต้ WTO และความตกลง MEAs มากกว่าที่ผา่ นมา เพื่อช่วยแก้ ไขและป้องกันมิให้ ปัญหาวิกฤติด้านสิ่งแวดล้ อมโลกหลายด้ านมีความรุนแรงไปมากกว่าที่เกิดขึ ้นใน ขณะนี ้ ผู ้เขียน: ดร.บัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ กรกฎาคม 2556


[Title will be auto-generated]