Folia22_63

Weekblad voor de Universiteit van Amsterdam Jaargang 63 19-02-2010

Nummer 22

Naam: Begeleider: Tweede lezer: Studentnummer: E-mailadres:

Ben jij de econoom die straks het snelst accelereert bij een crisis?

Geen bedrijf in Nederland ontkwam eraan: de crisis. Nog voordat die echt begon, stond Deloitte al in de startblokken om bedrijven bij te staan. Als eerste kwamen wij met een geĂŻntegreerde crisisaanpak. Onze multidisciplinaire teams, met o.a. consultants en financieringsspecialisten, hielden alle aspecten van een organisatie tegen het licht: Cost Control, Cash & Funding en Business Portfolio. Zo werden zwakke punten verbeterd en verkeerden de bedrijven in gezonde staat toen de crisis een feit was. Ook het talent en de ambitie om vooruit te zien, voorop te lopen, razendsnel te schakelen en perfect samen te werken met andere disciplines?

Kom dan ’ns met ons praten. Lees meer over deze en andere cases op werkenbijdeloitte.nl/cases

Laat niemand je tegenhouden.

Š 2010 Deloitte, Member of Deloitte Touche Tohmatsu

inhoud

Hoeveel scripties worden er per jaar geschreven?....................................... blz.10

Scriptie in een kasteel Master conservering en restauratie cultureel erfgoed............................................ blz. 11

Interview Willem Melching, favoriet scriptiebegeleider bij geschiedenis.......blz. 12

Zelfhulpboeken Van Umberto Eco tot Warna Oosterbaan...........blz. 15

Niet geschoten, altijd mis Elk bedrijf zijn eigen scriptieprijs.....................blz. 18

De martelgang Persoonlijk relaas van een volledig vastgedraaide afstudeerder............................. blz. 20

Trek aan de bel!

Als je begeleider er een janboel van maakt........ blz. 22

Succesnummers Scripties die het verder brachten dan de bureaula..............................................blz.24

Illustratie: Aimee Groen

Facts & Figures

Scriptiespecial Wie wil afstuderen, zal eraan moeten geloven. In deze extra dikke Folia van alles over scriptieleed (vastlopen, slechte begeleiding), scriptiegeluk (cum laude, prijs gewonnen), scriptietips (planning, doelen stellen) scriptieceremonieel (lelijke tas!), en nog veel meer.

Opgeruimd staat netjes?

Papieren scripties massaal bij het oud vuil gezet...................................... blz. 26

Ceremonie Het grote moment van afstuderen valt in de praktijk vaak tegen........................... blz. 28

Weekblad voor de Universiteit van Amsterdam Jaargang 63 19-02-2010

Nummer 22

Roem Jacqueline de Savornin Lohman, afstudeercoach...............................................blz. 31

En verder: Nieuws 4-7, Opinie/Scriptie 9, Film/Het beste 16, Fen is Uit/Eten 17, Weekgast 27, Annonces 30, Dijkgraaf & Fresco/Puzzel/Spekkie Big 32

Colofon

Naam: Begeleider: Tweede lezer: Studentnummer: E-mailadres:

Cover: Aimee Groen

Folia: Weekblad voor de Universiteit van Amsterdam, Vendelstraat 2, 1012 XX Amsterdam, Tel. 020-5253981, Fax 020-5253980, redactie@folia.uva. nl, Website: www.folia.nl, Uitgever: Stichting Folia Civitatis, Redactie: Floor Boon, Mirna van Dijk (eindredacteur), Jim Jansen (hoofdredacteur), Maud Janssen, Marit van Kooij, Margot Riedstra (secretariaat), Henk Thomas, Dirk Wolthekker, Medewerkers aan dit nummer: Bram Belloni, Martien Bos (correctie), Bob Bronshoff, Niels Carels, Robbert Dijkgraaf, Lorianne van Gelder, Julie de Graaf, Aimee Groen, Cees Heuvel, Marc van der Holst, Anouk Kempers, Anne Koeleman, Harmen van der Meulen, Jeroen Pool, Won Tuinema, Tim Verlaan, Fen Verstappen, Hans van Vinkeveen. Folia werkt samen met Havana, het weekblad van de Hogeschool van Amsterdam, Havana-redactie: Eveline van Heumen, Wim de Jong, Thijs den Otter, Merel Straathof, Annemarie Vissers, Paul van de Water (hoofdredacteur), Redactieraad: Wouter Breebaart, Simon Dikker Hupkes, Albert Goutbeek, Lief Keteleer (voorzitter), Jaap Kooijman, Bert Vuijsje, Bladmanagement: Impressum, Zoetermeer, Lay-out: Carl Zevenboom, Amsterdam, Druk: Dijkman Offset, Diemen, Advertentiewerving: Bureau van Vliet bv, Zandvoort, Tel. 023-5714745, Fax 023-5717680, zandvoort@bureauvanvliet.com, Abonnement: E46,90 per jaargang. Opgave: 020-525 3981, m ­ ededelingen@folia.uva.nl of www.folia.nl. Het is niet altijd mogelijk de rechthebbenden van de foto’s op de prikbordpagina te achterhalen. Rechthebbenden van het beeldmateriaal kunnen zich bij Folia melden via: redactie@folia.uva.nl.

Deze Folia staat geheel in het teken van de scriptie en we hebben aan Aimee Groen gevraagd om vrijwel alle onderwerpen van beeld te voorzien. Het resultaat is, vind ik, voor herhaling vatbaar.

Zoals gezegd staat de scriptie centraal dit nummer. Ik studeerde tussen 1995 en 1999 aan deze universiteit en ook toen vormde de scriptie een belangrijk deel van het onderwijsprogramma. Het bacholor-mastersysteem was nog in de ontwikkelingsfase en als student werd je geacht om zowel een onderzoeksscriptie als een literatuurscriptie te schrijven. Mijn onderzoek deed ik bij de befaamde geweldsspecialist Ewoud Roede.

Onder zijn leiding onderzocht ik de effecten van een sociale vaardigheidstraining bij extreem gewelddadige kinderen. Dat klinkt ingewikkeld en dat was het ook.

Ik deed ruim een jaar over die scriptie en kijk er met genoegen op terug. Ook het eindgesprek staat me nog helder voor de geest. Roede was tevreden, ging zelf vervolgonderzoek doen, peilde of ik interesse had in een eventuele promotie en zei vervolgens: ‘Ik heb eraan gedacht om je een negen te geven, maar je krijgt een acht, en nu ga ik schaatsten.’

Mijn studie rondde ik af met een literatuurscriptie bij Martijn Lindt, een fenomeen aan de toenmalige Faculteit der Pedagogische en Onderwijskundige Wetenschappen en helaas niet meer aan de UvA verbonden.

Lindt was voor mij de verpersoonlijking van de UvA-wetenschapper. Een vijftiger in een veel te kleine kamer met een overschot aan boeken; licht kalend, een beetje verstrooid, die soms onverwacht op de proppen kwam met een spreuk van Blaise Pascal – ‘Het hart kent zijn redenen, die de rede niet kent’ – of een denkwijze van Nietzsche op de proppen kwam. Zowel Lindt als Roede hebben altijd beweerd dat de scriptie het belangrijkste onderdeel van je studie is. Achteraf gezien kan ik ze alleen maar gelijk geven.

De laatste Folia in oude stijl is een bijzondere

Jim Jansen, jfj@folia.uva.nl

Folia 22 | 3

Foto: Bob Bronshoff

Scriptie

Intake alleen mogelijk na wetswijziging >Minister Plasterk start pilot voor intakegesprekken. Volgens hem vormen zulke gesprekken een cruciale voorwaarde voor studiesucces. >Zeven instellingen voor hoger onderwijs, waaronder de UvA, hebben zich voor de proef aangemeld.

Om de studiekeuze onder studenten te verbeteren trekt minister Plasterk (OCW) in 2010 en 2011 in totaal 2,15 miljoen euro uit.

Met dat bedrag kunnen zeven instellingen voor hoger onderwijs, waaronder de UvA, een proef uitvoeren naar de mogelijke introductie van intakegesprekken. Dat heeft de minister deze week bekendgemaakt.

Veel studieuitval komt voort uit een verkeerde studie, blijkt achteraf. Dat kan vaak worden voorkomen door studenten

sen zelf, en ook voor de toekomst van het land, want iedereen telt mee,’ laat de minister weten via een verklaring van het ministerie.

Uit onderzoek is gebleken dat volgens een overgrote meerderheid van de uitvallers betere voorlichting vooraf (78 procent) en een betere introductie (72 procent) had kunnen voorkomen dat zij hun studie staakten. Studenten die wel zo’n gesprek hebben gehad vallen minder vaak uit, blijkt ook uit de cijfers. Naast de UvA doen de universiteiten van Utrecht, Rotterdam en Maastricht mee aan de pilot, evenals de Open Universiteit en enkele hogescholen.

Het vorig jaar door de Werkgroep Studiesucces geschreven rapport Studiesucces aan de Universiteit van Amsterdam pleit ook voor de introductie van intakegesprekken. De werk-

Betere voorlichting en betere introductie kunnen gevallen van studieuitval voorkomen de gelegenheid te geven om, voordat ze definitief kiezen, een een-op-eengesprek met iemand van die studie te hebben. ‘Uiteindelijk willen we dat iedereen alles uit zichzelf haalt, dat is belangrijk voor men-

groep maakt daarbij wel de kanttekening dat de uiterste aanmeldingsdatum voor opleidingen (31 oktober) dan flink moet worden vervroegd, want anders is er helemaal geen mogelijkheid meer voor een intake: het stu-

diejaar begint op 1 september.

‘Veel studenten melden zich pas laat aan.

Als men dan een zorgvuldig intakebeleid wil voeren, is dat onmogelijk.’ De aanmeldingstermijn is wettelijk geregeld, maar de werkgroep heeft het College van Bestuur de suggestie gedaan bij de minister aan te dringen op een wetswijziging op dit punt. Mede namens de UvA voeren de gezamenlijke universiteiten, verenigd in de VSNU, daarover overleg met de bewindsman. (MMJ/DW)

De poll van afgelopen week ging over de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart. De vraag was: op welke partij stem jij voor de gemeenteraad?

• SP – 60,1% • D66 – 19,4% • VVD – 17,9% • PvdA – 2,4% • GroenLinks – 0,2% Totaal aantal respondenten: 13.335

Microkrediet veelal verkeerd gebruikt >Uit onderzoek blijkt dat microkredieten vaak niet worden gebruikt voor het opzetten van een eigen bedrijf. >Liselore Havermans deed een halfjaar onderzoek in India.

Niet het opzetten van een eigen bedrijf, maar het afbetalen van een eerder afgesloten lening is in India de voornaamste reden om een microkrediet aan te vragen.

Dat concludeert Liselore Havermans van de Amsterdam Business School die gedurende een halfjaar onderzoek deed naar het gebruik van het krediet met gunstige voorwaarden voor arme mensen. Zij deed het onderzoek in opdracht van DHAN Foundation, een stichting die zelfhulp stimuleert, onder gezinnen in de sloppenwijken van de Indiase stad Madurai.

Uit het onderzoek van Havermans, onder 610 gezinsleden van 148 huishoudens, blijkt dat de wens om oude leningen af te betalen de belangrijkste reden was om een microkrediet aan te vragen. Die eerdere leningen zijn vaak afgesloten bij louche types die woekerrentes eisen. Een tweede reden om een microkrediet af te sluiten is voor reguliere consumptie, als derde reden wordt het financieren van een bruiloft genoemd.

Het opzetten van een eigen bedrijf staat pas op de achtste plek van redenen waarvoor een microkrediet wordt afgesloten.

Eerder zetten de Groningse hoogleraren Niels Hermes en Robert Lensink vraagtekens bij de effectiviteit van microkrediet. In

4 | Folia 22

doctor

nieuws Check www.folia.nl voor een dagelijkse update van al het UvA-nieuws

Floor Meijer promoveert bij geschiedenis op een onderzoek over de maatschappelijke betrokkenheid van de Amsterdamse vrijmetselarij in de tweede helft van de negentiende eeuw.

Een vergezocht onderwerp, hoe komt u hierbij?

‘Er is nauwelijks literatuur over de Nederlandse vrijmetselarij in de negentiende en twintigste eeuw. Wat er is, is geschreven door vrijmetselaars zelf, want echte wetenschappers hebben het onderwerp jaren weggelachen als te esoterisch. Ik wilde laten zien dat het een serieus onderwerp is dat veel zegt over de burgerlijke cultuur in de negentiende eeuw.’

Om de vrijmetselarij hangt een zweem van mystiek, wat is het precies?

‘Ik hanteer de vrij droge definitie dat de vrijmetselarij een inwijdingsgenootschap is voor mannen. Zij wordt ook wel omschreven als een geheimzinnige broederschap zonder geheimen, want echte geheimen zijn er niet, maar geheimzinnigheid genoeg. Rituelen en symbolen zijn een wezenlijk aspect van de vereniging.’

Vereniging?

‘Ja, de vrijmetselarij kan gezien worden als de eerste moderne vereniging. Zij had vrijwillige leden, een gekozen bestuur en statuten. Het rituele broederschapsmodel dat vrijmetselaars ontwikkelden, heeft als inspiratie gediend voor vele andere, vaak esoterische clubs, maar ook voor het studentencorps, de maffia en zelfs de Ku Klux Klan.’

Wat is het spannendste dat u heeft ontdekt?

‘Als je diep graaft, kom je allerlei dwarsverbanden tegen tussen sleutelfiguren uit de Amsterdamse vrijmetselarij. Dat is spannend, maar tegelijkertijd het frustrerende aan mijn onderzoek: om alles te weten had ik de hele Amsterdamse sociabiliteit moeten uitpluizen en daar had ik geen tijd voor. Ideeën over de vrijmetselarij, dat het een old-boys network is waarin mensen elkaar ook in het maatschappelijke leven helpen, heb ik niet echt kunnen aantonen.’

Wat heeft u wel kunnen aantonen?

‘De vrijmetselarij is in essentie van rituele en filosofische aard en de vereniging moet in principe weinig hebben van bemoeienis met aardse aangelegenheden als politiek en religie. De Amsterdamse vrijmetselarij was daar in de periode die ik heb onderzocht echt een uitzondering op.

Want de kleine burgerij mocht ook lid worden.

Ook hebben Amsterdamse loges echt geprobeerd gezamenlijke standpunten, bijvoorbeeld over onderwijs en armenzorg, neer te zetten.’

Jaron Beekes hun onderzoek uit 2006 concluderen ze dat de vraag zich aandient ‘in hoeverre microkrediet daadwerkelijk kan bijdragen tot een significante vermindering van de armoede in de wereld’. In een artikel dat ze wijdden aan het onderzoek stelden ze ‘de positieve aandacht voor microkrediet te willen nuanceren’.

Havermans zelf pleit overigens niet voor het afschaffen van microkrediet. De zachte lening wordt vooral gebruikt om oude leningen af te lossen en dat verlaagt volgens de econome de kosten, omdat mensen niet langer afhankelijk zijn van duistere figuren die een woekerrente eisen. (DW)

Is de vrijmetselarij tegenwoordig ook nog actief ?

‘Ja, maar wel op kleinere schaal. In Amsterdam zijn er nu driehonderd leden, in de negentiende eeuw waren dat er inclusief onofficiële leden, zo’n duizend. Op een bevolking van honderdduizend was dat in die tijd substantieel.’(FB) Floor Meijer: Wereldburgers: vrijmetselaren en de stad Amsterdam 1848-1906. Promotie 26 februari

kort

nieuws

Blauwgroen fluorescent licht >UvA-systeembiologen maken eiwitten zichtbaar.

Onderzoekers van de leerstoelgroep moleculaire cytologie hebben het helderste cyaan fluorescente eiwit ter wereld gemaakt.

Het eiwit, dat oorspronkelijk afkomstig is uit kwallen, is met DNA-mutaties gemaakt en geeft blauwgroen fluorescent licht af, vergelijkbaar met het effect van een blacklight dat witte kleding doet oplichten. Het functioneert daardoor als een lampje waardoor andere eiwitten met het blote oog kunnen worden waargenomen of met camera’s worden gefilmd. De onderzoeksresultaten zijn onlangs gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Methods. Het bijzon-

dere van het onderzoek is dat het eiwit met behulp van een nieuwe methode is ontdekt.

De onderzoekers onder leiding van Dorus Gadella vonden het eiwit door een speciale screening waarbij niet alleen werd gezocht naar de helderste cyaanmutatie, maar ook naar andere eigenschappen, zoals levensduur. Vanwege het blauwgroene licht dat het eiwit uitzendt, geven de onderzoekers het de naam mTurquoise (afkorting van monomeer Turquoise).

Joachim Goedhart, een van de onderzoekers: ‘Ons onderzoek borduurt voort op eerder onderzoek waarvoor in 2008 een Nobelprijs is uitgereikt. Er waren al diverse varianten van het groen fluorescente kwalleneiwit, en wij hebben een van deze varianten

Icesave

verbeterd. Deze nieuwe cyaan fluorescente variant is de helderste ter wereld. Zo kan er nog beter onderzoek mee worden gedaan.’

Het eiwit kan breed worden toegepast in de biologie, in het bijzonder in de celbiologie, bij het bestuderen van eiwitten in levende organismen en cellen. Zo kan de locatie van een eiwit worden vastgesteld en kan worden bepaald of en wanneer een eiwit actief wordt. Daarnaast maakt mTurquoise specifieke toepassingen mogelijk waarbij interacties tussen eiwitten in levende cellen bestudeerd kunnen worden.

Het DNA dat codeert voor mTurquoise is beschikbaar voor de wetenschappelijke gemeenschap en kan bij de onderzoekers aangevraagd worden. (FB)

Hoogleraar privaatrecht en rechtendecaan Edgar du Perron trekt zijn verklaring in dat Frankrijk de IJslandse internetbank Icesave de toegang tot de Franse spaarmarkt heeft geweigerd. Du Perron heeft tegen minister Bos (Financiën) gezegd dat hij zijn verklaring baseerde op bronnen buiten De Nederlandsche Bank (DNB). ‘Inmiddels is mij gebleken dat de informatie die ik aan deze bronnen ontleende onjuist was en dat ik deze bronnen verkeerd heb geïnterpreteerd,’ citeerde Bos de hoogleraar op 12 februari. Du Perron zei de dag daarvoor tegen de Volkskrant dat, aangezien Frankrijk Icesave geweigerd had, Nederland hetzelfde had kunnen doen. Hij baseerde zich op de woorden van Björgvin Sigurdsson, de IJslandse oud-minister van bankzaken. Die heeft gezegd dat Nederland een voorbeeld aan Frankrijk had kunnen nemen. Du Perron wil verder niet reageren. ‘Ik verwijs naar mijn verklaring en het onderzoeksrapport dat is te lezen op de site van het Ministerie van Financiën.’ (JJ)

COR: voordeel 8-8-4-systeem ‘onbewezen’ >De Centrale Ondernemingsraad beklaagt zich in een brief aan het CvB over het 8-8-4-syteem.

De Centrale Ondernemingsraad (COR) vindt de verwachte voordelen van invoering van het 8-8-4-model – hoger studierendement en verbeterde doorstroom – ‘gebrekkig onderbouwd’. Dit schrijft de COR in een brief aan het College van Bestuur (CvB), gedateerd 8 februari.

Hoewel de raad het streven van het CvB naar een uniforme jaarindeling an sich aan-

moedigt, acht de COR het ‘onbewezen’ dat het 8-8-4-model hiertoe het geijkte pad is, ‘Juist op dit moment, nu van de staf zo’n grote inzet wordt gevraagd om studievertraging en -uitval op korte termijn sterk te verminderen.’

Om het studiesucces toch te verbeteren doet de COR in de brief een aantal aanvullende aanbevelingen. Zo adviseert de raad het CvB een bewuste keuze te maken voor of tegen aansluiting bij andere universiteiten in de regio – de VU heeft het systeem ook, andere universiteiten (nog)

niet – en acht de raad een flexibele invulling van het 8-8-4-model noodzakelijk, evenals een implementatietermijn van vijf jaar.

In de conclusie van de brief noemt de COR de wijze waarop het CvB de jaarindeling wil invullen ‘te rigide’ en ‘in de praktijk onwerkbaar’. Het CvB heeft inmiddels laten weten flexibiliteit zelf óók belangrijk te vinden. ‘Met specifieke omstandigheden kan rekening worden gehouden.’ Wel zegt het CvB vast te houden aan invoering van het model. (Tim Verlaan)

Allochtonen op kieslijst Voor het eerst sinds jaren staan er minder nietwesterse allochtonen op de kandidatenlijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen. Dat blijkt uit een steekproef van de televisieactualiteitenrubriek Nova, dat onderzoek heeft verricht met de UvA. Op 13 februari wijdde Nova er een item aan. Het aantal allochtone kandidaten blijkt met zes procent te zijn afgenomen ten opzichte van 2006. Nova bekeek de kieslijsten van CDA, PvdA, VVD, SP, GroenLinks en D66 in zeven grote steden, waaronder Amsterdam. Hoogleraar politicologie Jean Tillie spreekt van ‘een trendbreuk’. Tillie: ‘Ik denk dat partijen stemmenverlies vrezen door al te veel allochtonen op verkiesbare plaatsen te zetten. Partijen zijn allochtone politici als probleem gaan zien.’ In Amsterdam staan vijf allochtonen op een verkiesbare plaats, het laagste aantal sinds 1990.

In 2006 werden in Amsterdam nog elf allochtonen gekozen. (DW)

Lijsttrekkers op de chesterfield >Lijsttrekkers van PvdA, VVD, D66 en GL debatteren in Room for Discussion. >‘We moeten keuzes maken over waar we ons geld inzetten.’

Herstel De foto op pagina 5 van Folia 21 (‘Nederland, doe waar je goed in bent’) is niet gemaakt door Arjan Roodink, maar door Jeroen Pool.

Grondwet Foto: Arjan Roodink

‘Er valt veel te bezuinigen op onze ambtenaren. Gaat het pijn doen? Jazeker, en toch moeten we die keuze maken. Het zou ook pijn doen als we het geld van onderwijs of jeugdzorg zouden halen, maar we kiezen ervoor om die terreinen te beschermen.’ Dat zei lijsttrekker Eric van der Burg (VVD) gisteren in het wekelijkse lunchuurdebat Room for Discussion in de centrale hal van de economische faculteit in de Roetersstraat.

Op twee bankstellen debatteerden vier lijsttrekkers van de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart met elkaar. Naast Van der Burg waren dat Lodewijk Asscher (PvdA), Maarten van Poelgeest (GroenLinks) en Ageeth Telleman (D66). Ze gingen met elkaar in discussie over het thema ‘Amsterdam na de crisis: financiële spookstad of creatieve

V.l.n.r.: Lodewijk Asscher, Maarten van Poelgeest, presentator Robert Kosters en Eric van der Burg

broedplaats?’ Om de gemeentelijke begroting sluitend te krijgen zal er de komende jaren 250 miljoen bezuinigd moeten worden. Al vroeg in het debat werd duidelijk dat niet alleen Van der Burg dit geld weg wil halen bij het ambtelijk apparaat, maar ook de andere lijsttrekkers zeiden iets te willen doen aan de bureaucratie.

Op de vraag of de gemeente in de toekomst dan nog wel plaats heeft voor starters op de arbeidsmarkt, antwoordde Van Poelgeest:

‘Met deze bezuinigingen moeten er waarschijnlijk zes à achthonderd mensen vertrekken. Hopelijk is dit op te vangen via het natuurlijke verloop binnen de gemeente.

We moeten de komende jaren natuurlijk wel blijven investeren in een efficiënt ambtelijk apparaat, zodat ook de huidige generatie UvA-studenten in de toekomst bij ons kan komen solliciteren.’ Opvallend was dat alle lijsttrekkers in hun voorstellen ook op kunst en cultuur willen korten. (Julie de Graaf )

Rechtendecaan en hoogleraar privaatrecht Edgar du Perron pleit voor een verzwaring van de wijzigingsprocedure voor bepaalde artikelen in de Nederlandse Grondwet. Dit zei hij op 8 februari in Spui25. Voor een grondwetsherziening is eerst de totstandkoming van een normale wet nodig. Die moet vervolgens met een tweederde meerderheid in beide Kamers worden aangenomen. Met honderd voorstanders (tweederde van de 150 kamerzetels) zou de democratie dus in theorie kunnen worden afgeschaft, vreest hij. Tweederde is volgens Du Perron in sommige gevallen te laag. ‘Ik pleit er niet voor om de hele Grondwet onwrikbaar dicht te timmeren. Het gaat mij om de veiligheid van de spelregels. Ik zou de wijzigingsprocedure alleen willen verzwaren voor een aantal bepalingen die het publieke debat garanderen, zoals bijvoorbeeld het algemeen kiesrecht.’ Hoe groot een nieuwe meerderheid van stemmen zou moeten zijn, daarover liet Du Perron zich niet uit. (JdG)

Folia 22 | 5

Foto: Jeroen Pool

in beeld

Om aandacht te vragen voor het Nour Project nam Aiesec op 9 februari een kameel mee naar de VU. Aiesec is een internationaal studentennetwerk. Met het project proberen UvA- en VU-studenten het wederzijds begrip tussen het Westen en de Arabische wereld te verbeteren, onder meer door uitwisselingen en het lopen van stages. ‘Logistiek was het wat lastig om een kameel op de UvA te laten rondlopen,’ zegt Wouter van der Wolk van Aiesec, ‘maar de stages staan open voor zowel UvA als VU-studenten.’ (DW)

promoties

prikbord Nieuws voor deze pagina? Mail naar: redactie@folia.uva.nl

FdR Jessup competitie De rechtenstudenten Mariia Bezdieniezhna, Nina Abramishvili, Avril Rushe en Ailbhe Finn gaan op 21 maart naar de Philip C. Jessup International Law Moot Court Competition in Washington D.C. Op 6 februari wonnen zij in het Paleis van Justitie in Den Haag de Nederlandse voorronde. Zij lieten de teams van Leiden, Utrecht en Maastricht achter zich. De Philip C. Jessup International Law Moot Court Competition is een internationale pleitcompetitie voor rechtenstudenten die sinds 1960 jaarlijks wordt gehouden. Aan de wedstrijd doen zo’n honderd teams uit de hele wereld mee. De Nederlandse voorronde wordt georganiseerd door het T.M.C. Asser Instituut voor internationaal recht.

Twee vicedecanen Rechtendecaan Edgar de Perron heeft sinds kort twee vicedecanen. Het Nederlandsch Juridisch Dagblad meldde dat op 10 februari onder de kop: ‘Du Perron redt het niet meer alleen’. Du Perron reageert: ‘Dat is flauwekul. Het is heel normaal dat beide takken van sport, onderzoek en onderwijs, vertegenwoordigd zijn als ik zelf afwezig ben.’ Benoemd tot vicedecaan onderwijs is hoogleraar Marjoleine Zieck. Voor onderzoek is de verantwoordelijke vicedecaan hoogleraar André Nollkaemper.

De periode van het vicedecanaat geldt tot 1 januari 2012.

FMG Nepal UvA-alumna Marloes van Houten heeft de masterscriptieprijs van het International Institute of Asian Studies (IIAS) in de wacht gesleept. Zij kreeg de prijs voor haar masterscriptie Nepal’s Civil War and its Impact. Conflict Impact, Social Capital and Resilient Institutions in the CPN-Maoist heartland Communities of Nepal. De jury omschreef de scriptie als ‘een succesvolle combinatie van Marlies van Houten neemt de prijs in politicologie en antropoloontvangst van IIAS-voorzitter Henk gie’. Van Houten deed onderSchulte Nordholt zoek in een zeer afgelegen gebied in Nepal. Het juryrapport: ‘Ze combineert een gedegen politieke analyse met een goed gevoel voor lokale verschillen en een bottom-upbenadering die wordt geïllustreerd door ontroerende levensverhalen.’ De prijs bestaat uit een fulltime fellowship van drie maanden, dat de mogelijkheid biedt om een artikel of een promotievoorstel te schrijven.

AMC 280.000 euro Het Emma Kinderziekenhuis AMC krijgt van de Sponsor Bingo Loterij 280.000 euro voor het vernieuwbouwproject ‘De Metamorfose’. Het Emma Kinderziekenhuis AMC wordt momenteel ingrijpend vernieuwd. Alle verpleegafdelingen op de achtste etage worden verbouwd en opnieuw ingericht. De huidige afdelingen voldoen niet meer aan de eisen van deze tijd. Ouders willen graag meer privacy en voorzieningen, en voor de kinderen is belangrijk dat ze zo veel mogelijk activiteiten kunnen ontplooien.

Het geld zal worden gebruikt voor twee schoollokalen en een multifunctionele voorlichtings- en lesruimte voor ouders en kinderen.

Depressies Cognitieve groepstherapie helpt depressies bij hoogrisicopatiënten te voorkomen, blijkt uit onderzoek onder leiding van depressie-expert en hoogleraar psychiatrie Aart Schene. Maar periodiek ‘zorgcontact’ zou de kans op terugval nog flink wat kleiner maken. Bij ongeveer de helft van de patiënten die een depressie achter de rug hebben, keert zo’n depressie vroeg of laat weer terug. Als ze geluk hebben een enkele maal, in de regel vaker. In de acute fase worden zulke recidiverende patiënten – in Nederland rond de tweehonderdvijftigduizend mensen –

behandeld met een combinatie van medicijnen en psychotherapie.

Vooral effectief is het stimuleren van positieve gedachten en beelden via geleide fantasie en oefenopdrachten voor het dagelijks leven.

‘Verander het denken en de rest zal meeveranderen,’ aldus Schene.

Bijzondere Collecties Schoolboeken De afdeling Bijzondere Collecties heeft onlangs tienduizend boeken toegevoegd aan haar online catalogus boeken en tijdschriften over de geschiedenis van opvoeding en onderwijs. Het gaat om boeken uit de negentiende eeuw. Bovendien worden dit jaar zo’n drieduizend boeken van kaft tot kaft gedigitaliseerd. Alle boeken zijn oorspronkelijk afkomstig uit het voormalige Nederlandsch Schoolmuseum, dat in 1877 gevestigd werd in Amsterdam, maar in 1965 zijn deuren sloot. De collectie telde toen circa honderdduizend boeken over alle aspecten van onderwijs en opvoeding vanaf de zeventiende eeuw. Na enige omzwervingen belandde deze collectie in de UB.

Asva Grootste Asva-lid De Asva Studentenunie bereikt in mei de pensioengerechtigde leeftijd van 65 jaar. Vooralsnog is dat geen reden om met pensioen te gaan, want er staat een groot tweedaags feest op het programma, waarbij de tweede dag draait ‘om het vergroten van de bekendheid van de Asva en het belichten van de historie’. Wat dat laatste betreft: de Asva organiseert de verkiezing van ‘Het grootste Asva-lid van de laatste 65 jaar’. De shortlist is al samengesteld en bestaat uit Frits Bolkestein, Bloems Meerwoldt (†), Maarten van Poelgeest, Bram de Swaan, Ed van Thijn en Hugo Brandt Corstius. Zie ook www.asva.nl

FGw

DINSDAG 23/02

12.00 uur: Annejet van der Zijl Geschiedenis Bernhard, een verborgen geschiedenis.

Promotor: Prof.dr. J.C.H. Blom. (Aula)

VRIJDAG 26/02

10.00 uur: Floor Meijer - Geschiedenis Wereldburgers. Vrijmetselaren en de stad Amsterdam, 1848-1906.

Promotoren: Prof.dr. N.C.F. van Sas en A.W.F.M. van de Sande (UL).

(Agnietenkapel) 12.00 uur: Hester Houwing - Sociologie A Dutch Approach to Flexicurity? Negotiated Change in the Organization of Temporary Work.

Promotoren: Prof.dr. J. Visser en prof. mr. E. Verhulp. (Agnietenkapel) 14.00 uur: Hendrik van Eerten Sterrenkunde Gamma-Ray Burst Afterglows from Jet Simulation to Light Curve.

Promotor: Prof.dr. R.A.M.J. Wijers.

(Agnietenkapel)

ORATIE VRIJDAG 26/02

14.30 uur: Prof.dr. V.T. van Rossem, hoogleraar Monumenten en stedenbouwkundige vraagstukken van de periode sinds de 19e eeuw, i.h.b. in de stad Amsterdam Stedenschennis. (Aula) Promoties, oraties en afscheidscolleges vinden in de regel plaats in of de Aula van de UvA, Lutherse Kerk, Singel 411 of de Agnietenkapel, Oudezijds Voorburgwal 231. Voor uitgebreide informatie zie www.uva.nl/agenda

Prins Bernhard Schrijfster Annejet van der Zijl deed historisch onderzoek naar de Duitse achtergrond van Bernhard zur Lipwww. proefschriften.nl pe-Biesterfeld, later prins der Nederlanden. Op 4 maart promoveert ze op het onderwerp. Ze plaatst de prins nadrukkelijk binnen de context van zijn tijd en van zijn generatie. Ze bekeek onder meer in hoeverre het Wilhelmische www.phd-thesis.nl Keizerrijk, de Eerste Wereldoorlog en de revolutie van 1918 hun sporen nalieten in het milieu en de directe omgeving van prins Bernhard (1911-2004). Ook analyseerde ze andere politieke, econo-Naamloos-15 12-02-2010 Naamloos-1 25-09-2009 Naamloos-33 11 27-03-2009 mische en sociale omstandigheden die bepalend waren voor zijn ontwikkeling.

Speciale aandacht is er voor de vraag hoe en waarom het nationaalsocialistisch gedachtegoed bij de jeugd van de Weimarrepubliek (1918-1933) – waar Bernhard onderdeel van was – zo vruchtbaar wortel kon schieten.

AMSTERDAM FM

09:44:22 10:37:52 09:26:06

106.8 FM • kabel 103.3

Cherry Duyns Regisseur, programmamaker, theatermaker en schrijver Cherry Duyns is door de afdeling Mediastudies benoemd tot Professional in Residence. Duyns geeft dit semester een seminar over documentaireregie waarin de kwaliteiten van uiteenlopende auteursdocumentaires aan de orde komen. Cherry Duyns is een begrip in de Nederlandse documentaire-, televisie- en theaterwereld. Sinds de jaren zeventig heeft hij bij de VPRO een omvangrijk oeuvre opgebouwd. Veel bekendheid kreeg Duyns met Herenleed, een droogkomisch programma dat hij samen met vriend en leermeester Armando creëerde voor televisie en theater.

Als het in Amsterdam gebeurt, dan hoort u het hier!

Kijk voor ons uitzendschema op:

www.amsterdamfm.nl Folia 22 | 7

Nes 71 1012 KD Amsterdam een theater om lief te hebben

Folia zoekt

open bak

Heb jij talent? Meld je dan aan voor de Open Bak!

De Open Bak is hét open podium voor professionele artiesten en mensen die voor het eerst voor publiek optreden. Bijna alles kan in de Open Bak, als het maar niet langer dan een kwartier duurt. Het Open Combo speelt tussen de acts door en begeleidt deze op verzoek. Toegang is € 9,50 en € 8 met de speciale liefhebberskorting van de Engelenbak. Elke dinsdag > aanvang 20.30 uur > deur open 19:00 uur.

Voor meer informatie of om je op te geven is Ben Lansink te bereiken op 020-3301184 of via openbak@engelenbak.nl Kaarten voor de Open Bak zijn ook online verkrijgbaar via www.engelenbak.nl of bel 020–3202007.

bijna alles mag elke dinsdag

Folia biedt plek aan een student die

in maart 2010 wordt de Open Bak gepresenteerd door

puntig, geestig en uitdagend schrijft en

dinsdag 2 maart > Droog Brood Droog Brood bestaat uit Bas Hoeflaak en Peter van de Witte die elkaar leerden kennen op de Academie voor Kleinkunst in Amsterdam. Ze wonnen in 2000 het Amsterdams Kleinkunst Festival en maakten theatervoorstellingen, waarvan De Kip met de Gouden Enkels werd genomineerd voor de Poelifinario 2008. Momenteel is Droog Brood te zien met de theatervoorstelling “Een Frisse Wind”.

zijn of haar belevingswereld met ons wil delen. Heb je altijd al een column willen schrijven? Word je niet genoeg gehoord

dinsdag 9 maart > Hassan’s Angels

door je vrienden? Denk je dat jouw me-

Het cabaretduo Hassan’s Angels bestaat uit Elvan Akyildiz en Inci Lulu Pamuk. Elvan is één van de vaste spelers van Sesamstraat. Zij speelde diverse rollen in Nederlandse drama- en komedieseries en speelfilms, net als Inci, die het cabaretduo Turkish Delight Theatre Productions had opgericht. Momenteel spelen de Hassan’s Angels de voorstelling Hoop, Liefde en Gezeik.

ning de hele ­universiteit in beroering

dinsdag 16 maart > Carolien Borgers Cabaretière Carolien Borgers is druk bezig met het try-outen van aan haar avondvullend liedjes/cabaretprogramma Makkelijk Praten. Met haar vorige programma Snars heeft ze twee seizoenen lang door het hele land getoerd. Sommige bezoekers zullen haar zeker herkennen, want ze treedt zelf ook regelmatig op in de Open Bak!

brengt?

Stuur dan uiterlijk 23 februari twee ­columns van maximaal 400 woorden naar redactie@folia.uva.nl en wie weet word jij onze nieuwe columnist!

dinsdag 23 maart > Dolly Bellefleur

adv_folia_mrt.indd 1

studentcolumnist

Beauty with brains Dolly Bellefleur is al twee decennia het alter ego van tekstschrijver en cabaretier Ruud Douma. Het twintigjarig artiestenjubileum van La Bellefleur, wordt o.a. gevierd met de reizende tentoonstelling Van hem naar haar naar Hippolytushoef Hippolytushoef. Maar vanavond is ze bij ons, om er een spetterende Open Bak van te maken!

Bedenk wel: je column verschijnt

dinsdag 30 maart > Janwillem Slort

­genoeg stof hebben om de komende

Janwillem Slort is schrijver en regisseur, o.m. voor Theatergroep Toetssteen en Poldertheater.

Zijn voorstelling Tuindorp is binnenkort in de Engelenbak te zien. De voorstelling naar de roman Terwijl Jij Slaapt, verschijnt later dit jaar. Janwillem is ook tekstschrijver bij De Wereld Draait Door.

tijd voor ons te schrijven…

11-02-2010 17:01:54

­tweewekelijks in Folia, je moet dus wel

Word een meester in het maken van wetgeving!

Werk met betekenis voor de maatschappij

Werken en leren als aankomend wetgevingsjurist De Academie voor Wetgeving verzorgt een geaccrediteerde tweejarige opleiding tot wetgevingsjurist. Ieder jaar wordt een groep juristen toegelaten. Tijdens de opleiding worden zij aangesteld als trainee bij een ministerie, de Raad van State of de Tweede Kamer. In de opleiding komen vele juridische, politiek-bestuurlijke en Europese onderwerpen aan bod, worden vaardigheden getraind, werkbezoeken afgelegd en (internationale) stages gelopen.

Werken en leren als aankomend overheidsjurist De Academie voor Overheidsjuristen verzorgt een tweejarige opleiding tot overheidsjurist. De trainees leren hoe juridische adviezen te geven, besluiten en andere juridische producten te maken en de Staat te vertegenwoordigen in procedures. Zij brengen het geleerde in de praktijk bij een onderdeel van de rijksdienst waar zij 3,5 dag per week werken.

Ook worden er werkbezoeken afgelegd aan (inter)nationale instellingen en zijn er stages.

Toelating tot de opleiding Voor de toelating tot de opleiding wordt streng geselecteerd. Je moet een uitgebreid sollicitatieformulier invullen, deelnemen aan een psychologische test in twee delen, een schrijfproef afleggen en spreken met twee selectiecommissies. Als je wordt geselecteerd, word je voor twee jaar aangesteld bij een wetgevingsafdeling. Daarna wordt bezien of je een vaste aanstelling krijgt. Het afronden van de opleiding levert ook de titel ‘Master in Legislation’ op.

Toelating tot de opleiding Voor de toelating tot de opleiding wordt streng geselecteerd. Je moet een uitgebreid sollicitatieformulier invullen, deelnemen aan een psychologische test in twee delen, een schrijfproef afleggen en spreken met twee selectiecommissies. Als je wordt geselecteerd, word je voor twee jaar aangesteld als jurist bij een onderdeel van de rijksoverheid.

Aan het einde van die twee jaar wordt bezien of je een vaste aanstelling krijgt.

Benieuwd? Vraag informatie aan en solliciteer!

Meer informatie vind je op www.academievoorwetgeving.nl, onder ‘Traineeopleiding wetgevingsjurist’. Daar wordt in februari 2010 ook het nieuwe sollicitatieformulier geplaatst. Zijn nog niet al jouw vragen beantwoord? Neem dan contact op met dhr. H. Langeveld (070-3129 838, b.langeveld@acwet.nl).

Benieuwd? Vraag informatie aan en solliciteer!

Meer informatie vind je op www.academievooroverheidsjuristen.nl, onder ‘Traineeopleiding overheidsjurist’. Daar wordt in februari 2010 ook het nieuwe sollicitatieformulier geplaatst. Zijn nog niet al jouw vragen beantwoord? Neem dan contact op met dhr. H. Langeveld (070-3129 838, b.langeveld@acjur.nl).

De kwaliteit van scriptiebegeleiding mag niet langer van het toeval afhangen, maar moet beter worden geregeld, vindt Roel Raterink.

Het schrijven van een scriptie is het hoogtepunt van een academische opleiding. Studenten krijgen aan de Universiteit van Amsterdam echter regelmatig onvoldoende begeleiding of hebben geen idee waar ze aan toe zijn. Docenten hebben weinig tijd en zijn moeilijk te bereiken. Blijkbaar heeft scriptiebegeleiding een lage prioriteit. Het schrijven van een scriptie zou aanzienlijk vergemakkelijkt worden als onderwijsinstituten zich zouden wijden aan een betere informatievoorziening.

Scriptiebegeleiding is een belangrijk onderdeel van de onderwijstaken van docenten. Onderwijs heeft echter geen voorrang bij docenten. Bij promotie worden zij veelal afgerekend op hun onderzoeksprestaties. Het opbouwen van een academische carrière en naamsbekendheid gebeurt op basis van het succes in onder-

eenmaal een afspraak was, duurde een gesprek vijf tot tien minuten en nooit langer.

Een andere student, biomedische wetenschappen, heeft gelijke ervaringen. Hij moest in vier weken een literatuurscriptie schrijven en daarvoor elke week iets inleveren. Hij kreeg daarop weinig tot geen feedback. Het commentaar dat wel gegeven werd, was onduidelijk en weinig constructief. De docent had weinig ervaring met studenten, omdat hij een onderzoeker en labmedewerker was. De begeleider was niet in staat om enige indicatie te geven over de kwaliteit van de scriptie. Tot op het laatste moment kon er geen indicatie gegeven worden of het ongeveer een 6 of een 9 zou worden.

Er zijn niet alleen maar slechte verhalen. Er blijken ook gecommitteerde begeleiders te zijn, die studenten excellente scripties laten schrijven. Mijn eigen begelei-

Eigen initiatief was niet gewenst, zo bleek

Illustratie: Cees Heuvel

zoek, en is niet afhankelijk van hoe goed men doceert.

Het succes van de scriptie is vaak afhankelijk van de welwillendheid van een docent. Studenten kunnen meestal om een andere begeleider vragen. Dat is een prima regeling, maar studenten zijn vaak slecht op de hoogte van deze mogelijkheden.

Een vriendin van mij studeert rechtsgeleerdheid en kan hierover meepraten. Er was geen enkele duidelijkheid over wat de bedoeling nou eigenlijk was. Het duurde drie weken voordat ze een scriptiebegeleider toegewezen kreeg, terwijl ze erg graag aan de slag wilde. Toen zij zelf initiatief nam, bleek dat deze houding ook niet gewenst was. Ze sprak zelf een docent aan, maar deze werd boos en gaf nors aan hiervoor geen tijd te hebben. De begeleiding van de toegewezen docent liet veel te wensen over. Het duurde erg lang voordat dit meisje een afspraak bij de docent kon maken. Afspraken werden soms gewoon vergeten of op het laatste moment afgezegd. Als er dan

der maakte altijd tijd voor me vrij, gaf uitgebreid commentaar, was goed op de hoogte van de stof en herlas indien nodig belangrijke teksten voor me. Ik kon zo veel afspraken maken als ik wilde binnen redelijke termijn en de betreffende docent spande zich in om mij in staat te stellen mijn scriptie succesvol en tijdig af te ronden. Ik werd zelfs bij hem thuis uitgenodigd om het stuk na te bespreken.

Er blijkt weinig systematiek te ontdekken in de manier waarop scripties begeleid worden. Toch zouden onderwijsinstituten beter hun best kunnen doen om van de scriptie te maken wat studenten ervan verwachten: de kroon op hun opleiding. Dit zou moeten beginnen bij een betere voorlichting, al voordat studenten aan hun scriptie beginnen. l Roel Raterink studeert filosofie en politicologie.

Hij zit in de CSR en is daar voorzitter onderzoek en onderwijs.

scriptie

Het ondergeschoven kindje

Foto: Bob Bronshoff

opinie

Eduard ten Houten

Eduard ten Houten (31) studeerde af in de westerse esoterie en schreef zijn scriptie over de Tsjetsjeense maffiabaas en vrijheidsstrijder Khozh-Akhmed Noukhaev.

‘In 1999 zag ik een documentaire van Jos de Putter over Khozh-Akhmed Noukhaev. Ik was meteen door de man gefascineerd. Een paar jaar later ben ik op internet zijn essays gaan lezen, en heb ik tijdens mijn bachelor filosofie een paper over zijn ideeën geschreven. Die bleken zo opmerkelijk dat ik voor mijn master met het onderzoek ben doorgegaan. Noukhaev staat voornamelijk bekend als leider van de Tsjetsjeense maffia, een van de meest gevreesde en gewelddadigste maffia’s ter wereld.

Tegelijkertijd was hij betrokken bij de strijd voor een onafhankelijk Tsjetsjenië en ontwikkelde hij zich tot een internationaal zakenman die bijvoorbeeld dineerde met Margaret Thatcher. Hij zat in de oliebusiness en had goeie contacten in Amerika, West-Europa en de golfstaten. Op een gegeven moment keerde hij zich daar helemaal van af en is hij essays gaan schrijven over de Moderne Tijd, islam en het Westen. Hij noemde zich een barbaar, maar het was dan wel een barbaar met een gepantserde Mercedes. Ook begon hij op een gegeven moment met radicale Russische traditionalisten samen te werken. Wat alles nog interessanter maakte, is dat hij samenwerkte met een Poolse theoloog uit Oxford. Hij voorzag Noukhaevs essays van intellectuele respectabiliteit. In mijn scriptie wilde ik een verklaring zoeken voor de levensloop van Noukhaev. Mijn hoofdvraag was of ik zijn ontwikkeling – van jonge jongen naar straatvechter naar gevangene naar smokkelaar in de SovjetUnie naar maffiabaas tot gezochte terrorist en “profeet” – kon verklaren door te kijken naar zijn leven in combinatie met politieke omstandigheden en de Tsjetsjeense cultuur. Het kostte me veel tijd om informatie over Noukhaev te verzamelen. Er is extreem veel over hem bekend, maar het probleem is dat je met Rusland nooit weet welke informatie betrouwbaar is. Bovendien moest ik me vanuit elk mogelijk perspectief inlezen in het conflict tussen Rusland en Tsjetsjenië. Ook heb ik in Amerika, Groot-Brittannië en Rusland gesproken met mensen die hem op een of andere manier kenden, onder wie academici, journalisten en een Poolse theoloog. Noukhaev zelf is nu al jarenlang ondergedoken omdat hij internationaal gezocht wordt voor moord. Toch hoop ik hem ooit te ontmoeten en hem alles over zijn leven te kunnen vragen.’

(Julie de Graaf )

Folia 22 | 9

overzicht

Pagina’s, uren en regels Door Anne Koeleman

Over scripties kun je maar één ding met zekerheid zeggen: niets is zeker. Het scriptiebeleid is aan de UvA gedecentraliseerd, examencommissies zijn verschillend en er is onduidelijkheid over wat er met de scripties gebeurt.

O pslag en naslag

Scripties worden gedurende zeven jaar opgeslagen aan de faculteit. Hoe dat gebeurt verschilt per faculteit. Sinds 1995 worden scripties ook opgeslagen in de UB, maar alleen als de student of docent met de scriptie naar de UB kwam. De UB heeft daarom alleen een selectie van scripties in haar bezit van economie en bedrijfskunde, geesteswetenschappen, maatschappijen gedragswetenschappen, rechten en tandheelkunde.

In oktober 2004 is UvA Scripties Online opgestart, een project van de UB. Dit is een dienst voor het elektronisch beschikbaar maken van scripties. Daarmee kunnen studenten, maar ook andere geïnteresseerden de scripties makkelijk inzien.

Scripties Online is verre van volledig. Alleen de scripties geschreven aan de Faculteit der Geesteswetenschappen moeten sinds kort verplicht worden geüpload. De Faculteit der Rechtsgeleerdheid deed tot drie maanden geleden in het geheel niet

10 | Folia 22

mee aan Scripties Online. De UB is de procedure aan het aanpassen, zodat studenten in de toekomst zelf hun scriptie kunnen uploaden.

P lagiaat

Knippen en plakken uit andermans tekst maakt een scriptie makkelijker te schrijven. Natuurlijk mag dat niet zomaar. Zonder goede bronvermelding worden citaten dan ook gezien als plagiaat. Docenten aan de UvA beschikken over de antiplagiaatsoftware Ephorus: een elektronisch detectieprogramma waarmee zij plagiaat kunnen opsporen. Ephorus helpt de docent door aan te geven welke stukken tekst in een document overeenkomen met stukken in andere documenten.

Het kijkt daarbij op internet, elektronische archieven van wetenschappelijke uitgevers en in een eigen database. In deze database zitten alle werkstukken die eerder zijn ingeleverd.

Ephorus zoekt op woordsequenties, de volgorde waarin bepaalde woorden achter elkaar voorkomen. Wie goed met woorden kan draaien of de synoniemenlijst in Microsoft Word weet te gebruiken, kan nog wel eens wegkomen met plagiaat. Ook gekopieerde stukken uit papieren bronnen zijn niet te vinden. Verder houdt Euphorus geen rekening met citaten en voetnoten. De docent moet zelf achteraf checken of stukken die Euphorus aanmerkt als plagiaat niet gewoon correcte citaten zijn. Als de docent enkele verkeerd geciteerde zinnen ziet, zal hij niet aan de bel trekken, maar als hij hele stukken ziet die letterlijk zijn overgenomen, kan hij een

proces-verbaal opmaken voor de examencommissie.

De examencommissie zal vervolgens de scriptie beoordelen en de student de gelegenheid geven zich te verdedigen. De examencommissie kan een sanctie opleggen waarmee een student maximaal een jaar kan worden uitgesloten van deelname aan alle examens. Studenten krijgen zo altijd de kans hun studie af te ronden. In een uitspraak van 22 april 2008 werd aan een studente met een voor 95 procent letterlijk overgenomen scriptie een studievertraging van vier maanden opgelegd. Hoe vaak er een sanctie wegens plagiaat wordt opgelegd, willen de examencommissies niet vrijgeven.

O nline scripties

Via zogenoemde paper mills of essay databases kunnen hele werkstukken worden gedownload. In Nederland gaat het over wat onschuldige ‘werkstukken’-sites van slecht niveau, maar de Amerikanen hebben talloze sites die ook ‘academic term papers’ van hoog niveau beloven. Er zijn gratis sites zoals oppapers.com, die alleen registratie vereisen, en betaalde sites, zoals academictermpapers.com en paperstore. net. Omdat iedereen deze papers kan bestellen, is de kans wel groot dat je niet door de plagiaatcheck komt.

Het is ook mogelijk om een ‘custom made paper’ te bestellen. Wie zijn voorwaarden invult op een formulier op essaytown.com of papermasters.com (tussen zeventien en twintig dollar per pagina) wordt een geheel verzorgde, nieuwe, scriptie beloofd, gemaakt naar wens. Dit zijn twee ‘goede’ sites, lezen we op het forum esayscam.org; ze leveren echt en de schrijvers zijn native Engels. Het zal je volgens de bezoekers van dit forum echter niet meer dan een schrale voldoende opleveren.

Achter de meeste van de ‘custom made paper’-sites echter zitten fraudeurs, lezen we op essayscam. org. Dit forum wordt bezocht door talloze bedriegende studenten die op hun beurt bedrogen zijn. Zij betalen wel, maar er wordt nooit een scriptie geleverd. Of ze krijgen een scriptie die duidelijk geschreven is door iemand die geen Engels kan typen en geen verstand heeft van het onderwerp. Als student is het vervolgens vrijwel onmogelijk om zo'n bedrijfje aan te klagen, omdat je jezelf meteen ontmaskert als fraudeur. l Illustratie: Aimee Groen

Een scriptie is volgens de examenregelementen ‘een individuele schriftelijke vastlegging van een door de student verricht, oorspronkelijk onderzoek met een wetenschappelijk karakter’. Het aantal studiepunten dat voor een scriptie staat verschilt sterk per studie. Voor een masterscriptie orthopedagogiek krijg je 18 EC, wat gelijk staat aan 504 uur werk. Voor een masterscriptie politicologie moet je 840 uur werken (30 EC). Deze scriptie heeft daarmee meer om het lijf dan die van de tweejarige master Social Sciences, met 700 uur werk (25 EC). De tweejarige master biomedische wetenschappen vereist zelfs maar een scriptie van 280 uur werk (10 EC).

De richtlijn voor het aantal pagina’s verschilt ook weer sterk, afhankelijk of je een literatuur-onderzoek doet of een praktijkgericht onderzoek, van hoeveel literatuur er al is over je onderwerp, en van je scriptiebegeleider.

Aan de UvA wordt in elke richtlijn om minstens twintig pagina’s gevraagd. Dat lijkt misschien niet veel, maar als elke afgestudeerde masterstudent in 2008-2009 twintig pagina’s aan scriptie heeft ingeleverd, dan zijn er alleen in dat jaar al 72500 pagina’s gevuld. Een stapel van al deze scripties zou zes meter hoog zijn.

Foto: Stichting Kasteel Heeswijk, 1974

Kasteel Heeswijk

Het originele plafond van de torenkamer

Scriptieonderzoek Het plafond op de foto bestaat niet meer. In 1974 werd het gesloopt om de kostbare ­Chinese bordjes die erin waren verwerkt te redden. De scriptie van Jonathan Gration (29)

Reconstructie van verschillende laklagen

voor de master conservering en restauratie van cultureel erfgoed is geheel gewijd aan de restauratie van het plafond, onderdeel van een torenkamer van Kasteel Heeswijk, gebouwd in de elfde eeuw in Noord-Brabant. Gration analyseert waar de laklagen op de wandpanelen van de torenkamer uit bestaan om uiteindelijk een plan voor de restauratie van het plafond op te kunnen stellen.

Gration: ‘Stichting Kasteel Heeswijk wil het vertrek in ere herstellen. In mijn onderzoek kijk ik in hoeverre dat mogelijk is. Ik onderzoek welke technieken er gebruikt zijn bij het aanbrengen van de laklagen. Door de receptuur te achterhalen kun je een reconstructie maken van hoe het originele plafond tot stand is gekomen. Daarvoor bestudeer ik de deuren en de panelen van de torenkamer. Zo zijn er bepaalde trends in bepaalde perioden. De kamer waar mijn scriptie over gaat is ongeveer in 1890 gemaakt. Hoe nieuwer iets is, des te lastiger het recept te achterhalen is omdat er steeds meer technieken beschikbaar waren. Maar zodra je een monster neemt en het bestudeert, kun je al snel dingen uitsluiten. Als er bijvoorbeeld olieverf is gebruikt dan kun je een heleboel recepten afschrijven die uitgaan van harsen en vernissen als bindmiddel. En door middel van Scanning Electron Microscopy- en Energy Dispersive X-Ray-technologie (SEM-EDX) kun je een scan maken van een monster, waarbij je een heel fijne röntgenstraal richt op een korrel. In het pigment vermiljoen

Detail van een van de wandpanelen

zit bijvoorbeeld kwik. Dus als uit de analyse blijkt dat er kwik in het monster zit, is er waarschijnlijk vermiljoen in het paneel verwerkt. Zo krijg je steeds meer informatie over de elementen waar het monster uit bestaat en weet je meer over de samenstelling van de lak, en kun je de elementen aan bekende bestaande recepten ontlenen.

Verder heb je natuurlijk de visuele analyse, het is een zwarte ondergrond met een gouden laag en eventueel nog een glanzende vernislaag daar overheen. Op een geven moment is het ook een educated guess, dan moet je proberen om het na te

Foto’s: Jonathan Gration, 2009

maken en kijken of dat lukt. Wat het zwart precies is, is nog niet helemaal duidelijk, maar ik weet inmiddels dat voor de gouden details in ieder geval bronspoeder is gebruikt. Naast het praktijkwerk bestaat het schriftelijke deel van de scriptie uit een stappenplan voor de reconstructie van het plafond. Hierin komen allerlei aspecten naar voren; ethische en esthetische overwegingen worden besproken en de technische en financiële haalbaarheid wordt overwogen. Gration: ‘Het doel van mijn scriptie is dus om te kijken naar de haalbaarheid en uitvoerbaarheid van de restauratie, ik ga de restauratie niet zelf uitvoeren. Dit zal gebeuren door een specialist of decoratieschilder, afhankelijk van hoe specialistisch het werk is en wat het advies is van mijn scriptie.’ (MMJ)

Beschadigd detail van een paneel

Folia 22 | 11

interview

‘Bloedbaden doen het altijd goed’ door Anouk Kemper

Het is ‘de wet van Melching’; geschiedenisstudenten schrijven graag scripties over de tijd waarin hun ouders jong waren. Een gesprek met geroutineerd begeleider Willem Melching.

Historicus Willem Melching heeft zich goed voorbereid op het gesprek over scripties. Hij heeft er ‘een paar’ uit de oude doos gehaald om te laten zien. Binnen no time ligt zijn bureau vol: doctoraal, bachelor en master, van de Holocaust tot romantiek in negentiende-eeuwse literatuur. De universitair docent, verbonden aan de leerstoelgroep Nieuwste Geschiedenis, heeft zomaar een greep gedaan uit de afstudeerproducties van de afgelopen tien jaar. Keus genoeg. Melching is immers niet alleen de man die studenten meeneemt naar de drassige loopgraven in Verdun, hij is ook een van de meest gewilde scriptiebegeleiders van de studie geschiedenis. ‘Die daar zit vol scripties.’ De historicus knikt met zijn hoofd in de richting van een blauwe, stalen kast. ‘Als ik hem zou openen, valt waarschijnlijk alles eruit.’ En dit jaar wordt zijn archief weer flink uitgebreid. Melching heeft zo’n vijftien masterstudenten onder zijn hoede, het aantal bachelorstudenten is niet veel kleiner. ‘We zouden kunnen gaan voetballen,’ concludeert hij grinnikend. anders , niet slechter

Al zo’n twintig jaar helpt Melching, gespecialiseerd in Duitse geschiedenis, studenten bij het schrijven van een goede scriptie. Daarom kan hij als geen ander de veranderingen en ontwikkelingen binnen de ‘scriptiewereld’ waarnemen. Hoewel de oudere garde meestal klaagt dat ‘vroeger alles beter’ was, doet Melching dit pertinent niet. ‘Het was vroeger niet beter, het was anders. Ik zie geen verschil in kwaliteit tussen een doctoraal- en een masterscriptie. Alleen de bachelorscripties zijn veel korter.’

Telde een doctoraalscriptie zo’n honderd pagina’s, een bachelorscriptie omvat tegenwoordig ongeveer veertig bladzijden. ‘Maar dat is gewoon de eis die we nu stellen. Bovendien is korter niet per se een bezwaar. Bij langere verhalen val je namelijk sneller in herhaling, terwijl je je punt vaak al gemaakt hebt.’

Naast de lengte van de scripties is ook de schrijfstijl van studenten veranderd, merkt Melching op. ‘Studenten van nu hebben een vlottere pen, dat leren ze al op de middelbare school. Daar wordt meer aandacht besteed aan schrijven en minder aan literatuur.

Studenten lezen minder romans dan vroeger, maar ze zitten wel continu op het internet snelle, korte teksten te lezen. Je merkt dat ze het moeilijker vinden om langere teksten te analyseren, dat heeft dus te maken met wat ze op de middelbare school leren en met de hedendaagse cultuur. Er is nu een ander soort “canon”, die is niet beter of slechter.’

12 | Folia 22

Wat wel slechter is, is de spelling van huidige studenten. Daar kan de ervaren scriptiebegeleider zich echter niet zo druk om maken. Hij ziet het al een groter probleem dat hij bij laatstejaars nog regelmatig hun vakkennis moet bijspijkeren. ‘Dat is de schuld van de faculteit, want die wil dat studenten in de postpropedeuse vakken kiezen buiten hun eigen specialisatie. Dat zou goed zijn voor hun brede ontwikkeling. Maar vaak zitten ze dan tussen eerstejaars en daar leer je natuurlijk geen bal van.’ Met nauwelijks verholen trots vertelt Melching dat steeds meer studenten deze regeling ontwijken. ‘Dat doen ze op zeer ingenieuze wijze. Ze hebben immers de behoefte om meer over hun eigen vak te leren. Een goede optie is dan studeren in het buitenland, want de universiteit staat in dat geval wat toleranter tegenover de keuze van je vakken. Zo kun je in Engeland bijvoorbeeld Duitse geschiedenis studeren. Of je doet het keuzevak internationale betrekkingen bij de studie politicologie, terwijl het in feite ook een onderdeel is van geschiedenis. Maar daar telt het niet als keuzevak.’ De historicus vindt het ‘bizar’ dat studenten zich in zulke bochten moeten wringen om hun vakkennis te vergroten.

R ussische pun k

Terug naar de scripties. Volgens Melching hét hoogtepunt van de studie geschiedenis. ‘Bij andere studies in het misschien meer een saaie afsluiting, maar hier maken studenten er echt werk van. Ze gebruiken veel originele bronnen.’ Ondanks dat dit laatste bij een bachelorscriptie geen vereiste is, acht Melching het wel degelijk van belang. ‘Brongebruik hoort bij het ambachtelijke van het vak. Originele bronnen maken een verhaal leuker om te maken én om te lezen.’ Bovendien is een ‘bron’ niet automatisch een oud, stoffig pamflet uit Oost-Berlijn. ‘Het kunnen ook popliedjes zijn uit de DDR, of Russische punk.’ behapbaar

Kortom, mogelijkheden zat voor de scriptieschrijvers. Toch moet hun begeleider veel aanwijzingen geven, vaker dan twintig jaar geleden. Zo zijn studenten niet altijd in staat zelf de juiste literatuur op te sporen. Of zij hebben meer zelfvertrouwen nodig wat betreft brongebruik. ‘Ze lijken minder gewend zelf beslissingen te nemen: is dit een goed of een slecht boek? In de fase van de bachelorscriptie proberen we ze dit alsnog te leren. Het kost ontzettend veel tijd en toch doet negentig procent van mijn col-

lega’s het, want het is leuk om te zien dat studenten uiteindelijk gegrepen worden door een onderwerp.

Daarvoor moet je het wel eerst behapbaar maken.’

Vroeger deden docenten dat veel minder, weet Melching. Hij en zijn collega’s lieten hun studenten ‘zwemmen’ en daardoor ging het vaker mis. Het kwam regelmatig voor dat Melching een student zes maanden niet zag. ‘Dan liet ik maar weer eens een briefje voor diegene achter,’ lacht hij. ‘Studenten deden rustig twee jaar over hun scriptie, dat kan echt niet meer.’ Tegenwoordig ziet de begeleider zijn meeste scriptieschrijvers om de drie weken voor een gesprek. bloed en terrorisme

Een degelijke scriptie valt of staat met een goed onderwerp. Een onderwerp kiezen is al een kunst op zich. Is alles niet al lang en breed gedaan? Dat lijkt voor de hand liggend, maar gek genoeg komt Melching zelden tot nooit dezelfde onderwerpen tegen. ‘Iedereen verzint wel iets aardigs, het is heel gevarieerd.’ Om dit te ondersteunen, opent hij een Wordbestandje op zijn computer met daarin alle scriptieonderwerpen van dit jaar. Rustig scrollt hij naar beneden. ‘Nazitentoonstellingen in 1937, het Volksfront in Frankrijk, het lot van DDR-Monumenten na 1990, Griekse vluchtelingen uit Turkije. Zie je, het is heel divers.’ Uiteraard spreken sommige thema’s meer tot de verbeelding dan andere. De scriptiebegeleider houdt er zo zijn eigen theorie op na: de wet van Melching. Volgens deze wet zijn de meeste studenten geïnteresseerd in de jeugd van hun ouders. ‘In mijn studietijd waren veel mensen bezig met de jaren dertig en de Tweede Wereldoorlog, nu zijn de jaren zestig populair.’ Ook de negentiende eeuw en sociale geschiedenis blijven geliefde studiekaders. ‘Denk hierbij bijvoorbeeld aan de opkomst van de elitecultuur, de geschiedenis van schouwburgen, dat soort dingen. En laten we de wereldoorlogen niet vergeten. Of het nou om het militaire aspect gaat, genocide, het verzet; bloedbaden doen het altijd goed.’ Datzelfde geldt voor het thema terrorisme. Het roept onmiddellijk associaties op met 9/11 en de moord op Theo van Gogh, maar de meeste studenten gaan verder terug in de tijd. ‘Ze schrijven over RAF of de Rode Brigade, er wordt weinig over “nu” geschreven.’De historicus schat dat zo’n vijf van de honderd scripties over heel moderne kwesties gaan. ‘En dan altijd over gebeurtenissen binnen de Nederlandse politiek of over bomaanslagen.’ De docent is er niet rouwig om, want ‘studen-

Foto: Bob Bronshoff , Illustratie: Aimee Groen Willem Melching

ten gaan gelukkig niet mee met de waan van de dag.’

Melching wil sowieso niet klagen over studenten.

Hij vindt dat zij er echt wat van proberen te maken, ondanks de beperkte mogelijkheden. ‘Geschiedenisstudenten zijn inventief en daarom hebben wij tijd voor hen over. De jongelui dragen het vak een warm hart toe.’

Of de scripties nou in 1997 geschreven zijn of in 2009, Melching is zeer tevreden over de kwaliteit van

het werk. Voor de huidige scriptieschrijvers heeft hij nog wel wat tips: ‘Een goede scriptie is goed leesbaar en probeert op basis van literatuur en bronnen een eigen bijdrage te leveren aan een wetenschappelijke discussie.’ Dat klinkt niet als de meest eenvoudige opgave, maar de docent weet uit ervaring dat ‘dit vaker lukt dan je zou denken.’

Dan moet Melching zijn werkkamer in het PC Hoofthuis verlaten. Bij de Volkskrant wordt op hem

gewacht, aangezien de Grote Geschiedenis Quiz weer gemaakt zal worden, het geesteskindje van de UvA-docent. Maar voor hij op zijn fiets stapt, wil hij wederom even benadrukken dat hij niets te klagen heeft over de jeugd van tegenwoordig.

‘Anders ben ik echt zo’n ouwe zeur, die zegt dat vroeger alles beter was. Maar dat is helemaal niet zo.’ Hij lijkt zich even te bedenken en besluit dan: ‘Nou ja, de muziek was vroeger wél beter.’ l

Folia 22 | 13

Peper Peper Peper

[ingezonden [ingezonden mededeling] mededeling]

Nieuwsbrief van de

www.ASVA.nl

Nieuwsbrief Nieuwsbriefvan vande de

www.ASVA.nl www.ASVA.nl

Wat stemt de UvA-student?

Het onderzoeksbureau van UvA-student?

ASVA heeft afgelopen maand onderzocht wat UvA-studenten Wat Wat stemt stemt de de UvA-student? denken over thema’s die terugkomen in de partijprogramma’s van de zes grootste partijen in

de gemeenteraad.

Op 3van maart kun je zelf stemmen.

Hier onderzocht lees je of jouw ideeën afwijken van de Het Het onderzoeksbureau onderzoeksbureau vanASVA ASVA heeft heeft afgelopen afgelopen maand maand onderzocht wat wat UvA-studenten UvA-studenten gemiddelde denken denkenover overUvA-student. thema’s thema’sdie dieterugkomen terugkomenininde departijprogramma’s partijprogramma’svan vande dezes zesgrootste grootstepartijen partijeninin de degemeenteraad. gemeenteraad.Op Op33maart maartkun kunjejezelf zelfstemmen. stemmen.Hier Hierlees leesjejeofofjouw jouwideeën ideeënafwijken afwijkenvan vande de gemiddelde gemiddeldeUvA-student.

UvA-student.

Amsterdam volgens studenten

Drugs

Horeca

ASVA’s vragenlijst is door 1801 UvA-studenten

CDA pleit in het verkiezingsprogramma voor het

D66 en de VVD zijn voor het afschaffen van de

ingevuld.

De meeste studenten kijken op internet Amsterdam Amsterdam volgens volgens studenten studenten

geleidelijk Drugs Drugs afbouwen en uiteindelijk verbieden van

sluitingstijden Horeca Horeca

deenhand van de om specifieke standpunten op welke en stemwijzers stemwijzers omer erachter achter te tekomen komen waar waar dede partij ze gaan stemmen.

Helaas voelenbepaalt maar weinig partijen partijen voor voor staan. staan.

Tachtig Tachtig procent procent bepaalt aan aan

prima. drugsverkoop drugsverkoop aan aan toeristen. toeristen.

Studenten Studenten zijn zijn hethet daar daar

bepalen.

Mannen zijn het daar nog sterker mee zete zeverruimen. verruimen.

63% 63%van vande destudenten studenten vindt vindtdat dat eens dan vrouwen. zelf horecaondernemers horecaondernemers zelf hun hun openingstijden openingstijden dienen dienen

enASVA’s stemwijzers om iserisdoor achter te komen waar de ASVA’s vragenlijst vragenlijst door1801 1801 UvA-studenten UvA-studenten partijen voor staan.

Tachtig procent bepaalt aan ingevuld. ingevuld.

DeDe meeste meeste studenten studenten kijken kijken opop internet internet

studenten zich goed vertegenwoordigd de de de hand hand van van dede specifieke specifieke standpunten standpunten opdoor op welke welke gemeentepolitiek: slechts 7% van de respondenten partij partij zeze gaan gaan stemmen. stemmen.

Helaas Helaas voelen voelen maar maar weinig weinig heeft het zich gevoel datvertegenwoordigd de Amsterdamse door politiek studenten studenten zichgoed goed vertegenwoordigd doordede voldoende aandacht besteedt aan de student. gemeentepolitiek: gemeentepolitiek: slechts slechts 7%7% van van dede respondenten respondenten

drugsverkoop aan toeristen.

Studenten zijn het daar CDA CDApleit pleitin inhet hetverkiezingsprogramma verkiezingsprogramma voor voorhet het niet mee eens: 47% vindt het gedoogbeleid helemaal geleidelijk geleidelijk afbouwen afbouwen enen uiteindelijk uiteindelijk verbieden verbieden van van niet niet mee mee eens: eens: 47% 47% vindt vindt hethet gedoogbeleid gedoogbeleid helemaal helemaal Het huidige drugsbeleid vind ik... prima. prima.

Te ruim

TeGoed ruim Te ruim

Maar 90% van de ondervraagden zegt te heeft heeftliefst het hetgevoel gevoel dat dat dede Amsterdamse Amsterdamsepolitiek politiek gaan stemmen.

De meesten plaatsen links voldoende voldoende aandacht aandacht besteedt besteedt aan aanzichzelf dedestudent. student.

Te streng Te streng

van het politieke centrum.

Economiestudenten Maar Maar liefst liefst 90% 90%van van dedeondervraagden ondervraagden zegt zegtte te daarentegen zitten over het plaatsen algemeen meer rechts gaan gaan stemmen. stemmen.

DeDe meesten meesten plaatsen zichzelf zichzelf links links

Goed Goed

van het midden. van van het het politieke politiekecentrum. centrum.Economiestudenten Economiestudenten daarentegen daarentegen zitten zitten over over het het algemeen algemeen meer meer rechts rechts

Stemgedrag van van het het midden. midden.

D66 en GroenLinks zijn veruit de populairste partijen onder UvA-studenten.

Stemgedrag Stemgedrag

26% van de ondervraagde

studenten is van plan op D66 tede stemmen enpartijen 21% op D66 D66 enen GroenLinks GroenLinks zijn zijn veruit veruit de populairste populairste partijen GroenLinks.

De meeste studenten het nog niet onder onderUvA-studenten.

UvA-studenten.

26% 26%van vanweten dedeondervraagde ondervraagde

ze 63% van dehet studenten vindt dat D66 D66verruimen. enendedeVVD VVD zijn zijnvoor voorhet afschaffen afschaffen van vande de horecaondernemers zelf hun openingstijden dienen sluitingstijden sluitingstijdenvan vandedehoreca. horeca.GroenLinks GroenLinkswilwil

te te bepalen. bepalen.

Mannen Mannen zijn zijn hethet daar daar nog nog sterker sterker mee mee Horecaondernemers dienen hun openingstijden eens eens dan dan vrouwen. vrouwen.

zelf te kunnen bepalen.

Het Het huidige huidige drugsbeleid drugsbeleid vind vind ik... ik...

Te streng

van de horeca. GroenLinks wil

Horecaondernemers Horecaondernemers dienen dienen hun hun openingstijden openingstijden Zeer mee eens Mee eens zelf zelf te te kunnen kunnen bepalen. bepalen.

Enigszins mee eens Niet oneens/niet eens Zeer meemee eens Zeer eens Enigszins mee oneens Mee eens Mee eens Mee oneens Enigszins meemee eens Enigszins eens Zeer mee oneens NietNiet oneens/niet eens oneens/niet eens Ikmee weet het niet Enigszins oneens Enigszins mee oneens 5 10 15 Mee oneens Mee oneens0 Zeer meemee oneens Zeer oneens Ik weet hethet nietniet Ik weet 0 0

20

25%

20 20

25% 25%

Huisvesting

Integratie

Van de partijen is alleen de SP voorstander van

VVD, CDA en D66 stellen voor het inburgeren een

het gedogen van Huisvesting Huisvesting

kraken. De meerderheid van de

studenten (65%) is is is ook voordehet gedogen.

EconomieVan Vandedepartijen partijen alleen alleen deSP SPvoorstander voorstander van van enhet Rechtenstudenten zijn De het daar niet mee eens, het gedogen gedogenvan vankraken. kraken.

Demeerderheid meerderheid van van dede

5 5

dwingend karakter Integratie Integratie

10 10

15 15

te geven, door bijvoorbeeld

boetes teen geven als de lessen niet worden gevolgd.

VVD, VVD, CDA CDA en D66 D66 stellen stellen voor voor het het inburgeren inburgeren een een 65% van de studenten is geven, het daarmee eens en 25% dwingend dwingend karakter karakter te tegeven, door doorbijvoorbeeld bijvoorbeeld

(27%). studenten studenten is is van van plan plan opop D66 D66 te te stemmen stemmen enen 21% 21% opop

een groot (65%) deel van hen isvoor tegen. studenten studenten (65%) is is ook ook voor hethet gedogen. gedogen.

EconomieEconomie-

oneens. boetes boetes te te geven geven alsals dede lessen lessen niet niet worden worden gevolgd. gevolgd.

GroenLinks.

GroenLinks.

DeDe meeste meeste studenten studenten weten weten hethet nog nog niet niet

enen Rechtenstudenten Rechtenstudenten zijn zijn hethet daar daar niet niet mee mee eens, eens,

65% 65% van van dede studenten studenten is is hethet daarmee daarmee eens eens enen 25% 25%

Op welke partij ben je van plan te stemmen?

(27%).

(27%).

Kraken dient in Amsterdam gedoogd te worden. een een groot groot deel deel van van hen hen is is tegen. tegen.

Inburgering oneens. oneens. moet een meer verplichtend karakter krijgen.

Ik weet het niet D66 OpOp welke welke partij partij ben ben je je van van plan plan te te stemmen? stemmen?

GroenLinks VVD Ik weet Ik weet hethet nietniet PvdA D66D66 SP GroenLinks GroenLinks DeGroenen VVDVVD CDA PvdA PvdA Overig SP SP 0 5 10 15 20 25 30% DeGroenen DeGroenen CDACDA Overig Overig 0 0

5 5

10 10

15 15

Zeer mee eens

Mee eensin in Kraken Kraken dient dient Amsterdam Amsterdam gedoogd gedoogd te te worden. worden.

Zeer mee eens

Mee eens Inburgering Inburgering moet moet een een meer meer verplichtend verplichtend karakter karakter krijgen. krijgen.

Enigszins mee eens Enigszins mee eens Zeer Zeer mee mee eens eens Zeer meemee eens Zeer eens Niet oneens/niet eens Niet oneens/niet eens Mee Mee eens eens MeeMee eens eens Enigszins mee oneens Enigszins mee oneens Enigszins meemee eens Enigszins eens Enigszins Enigszins mee mee eens eens Mee oneens Mee oneens NietNiet oneens/niet eens oneens/niet eens NietNiet oneens/niet oneens/niet eens eens Zeer mee oneens Zeer mee oneens Enigszins oneens Enigszins mee oneens Enigszins Enigszins mee oneens Ikmee weet het niet Ik mee weet hetoneens niet MeeMee oneens oneens0 0 5 10 15 20 25 30% Mee Mee oneens oneens Zeer meemee oneens Zeer oneens Zeer Zeer mee mee oneens oneens Ik weet hethet nietniet Ik weet Ik weet Ik weet hethet nietniet Een uitgave van de ASVA studentenunie.

Vendelstraat 2 1012 XX Amsterdam.

Reageren? peper@asva.nl 20 20 25 25 30% 30% 0 0 0 0 5 5 10 10 15 15 20 20 25 25 30% 30%

Een Een uitgave uitgave van van dede ASVA ASVA studentenunie. studentenunie.

Vendelstraat Vendelstraat 2 1012 2 1012 XXXX Amsterdam.

Amsterdam.

Reageren?

Reageren? peper@asva.nl peper@asva.nl

5

10

15

20

5 5

10 10

15 15

20 20

25

30%

25 25 30% 30%

handboeken

‘Gebruik je top- en diptijd’ Door Dirk Wolthekker

Er zijn boekenkasten vol geschreven over hoe je een goede academische scriptie schrijft.

Nieuw is hoe je dat snel doet.

met de krant lezen, maar ga meteen aan de slag’).

Heel anders is het boek van de Italiaanse filosoof en schrijver Umbert Eco, Hoe schrijf ik een scriptie. Het boek kwam in de jaren zeventig uit in het Italiaans, in de jaren tachtig kwam er een Nederlandse vertaling en sindsdien geldt het als een klassieker op de scriptieboekenmarkt. Ook hier aandacht voor stijlen schrijfkwesties, maar ook ‘tien regels over hoe en wanneer je moet citeren’. Niet te veel: voor je het weet word je versleten voor ‘erudiete snob’. Niet

‘ Het schrijven van deze scriptie gaat 3 x (0,9) x (1/0,8) + 0,5 = 3,9 maand duren’ schrijfproblemen die je tegen kunt komen (‘schrijven is herschrijven en herschrijven is vaak schrappen’ en ‘als je ’s ochtends wakker wordt met een paar kant en klare zinnen in je hoofd, verspil dan geen tijd

en ‘figuurlijke met reserve’-versies van teksten.

Aantrekkelijk is het boek van Eco vooral door de aansprekende voorbeelden, zoals een grappig experiment waarbij hij zelf in de UB van de Piemontijnse stad Alessandria op verschillende manieren op zoek gaat naar naslagwerken en uitlegt hoe die te gebruiken. Mooi is zijn waarschuwing voor scriptiebegeleiders die studenten voor hun eigen onderzoek inzetten. ‘Vraag je bij het accepteren van een scriptieonderwerp altijd af of je deel gaat uitmaken van een groter gemeenschappelijk project en zo ja, vraag je dan af of je daar je energie in wilt steken.’

Heel anders qua opzet en toon is het boek Snel afstuderen. Stap voor stap naar een geslaagde scriptie van de economen Erik Feijen en Pepijn Trietsch. In 2004 richtten zij het bedrijf snelstuderen.nl op, een bedrijf dat scriptiebegeleiding biedt aan studenten.

Het bijbehorende werkboek is ook goed te gebruiken zonder de begeleiding, al zoek je vergeefs naar stijl- en taaltips en moet je houden van schema’s, figuren, checklisten, rekensommetjes en testjes.

Maar als je dat handig vindt, dan heb je veel aan dit boek, want het staat vol bruikbare tips. Zoals: ‘gebruik je top- en diptijd’. Heb je een topmoment ga dan artikelen lezen en Excelformules invoeren, heb je een dip, maak dan de literatuurlijst of verbeter de lay-out. Is je probleemstelling specifiek genoeg? ‘Een aardige graadmeter daarvoor is hoeveel literatuur of data je over je onderwerp kunt vinden.

Is dat erg veel, dan is je onderwerp te breed.’ Dat economen, misschien meer dan sociale wetenschappers of filosofen, ook denken aan de tijd die je met je scriptie kwijt bent (tijd is geld) blijkt wel uit het rekenvoorbeeld dat ze geven voor een haalbare einddatum voor een bepaalde scriptie. Die is vrij nauwkeurig te schatten, zo blijkt uit een som. ‘Het schrijven van deze scriptie gaat 3 x (0,9) x (1/0,8) + 0,5 = 3,9 maand duren, inclusief twee weken vakantie tussendoor.’ l

Illustratie: Aimee Groen

Scripties schrijven is van alle universitaire tijden evenals de bijbehorende nachtmerrie. Voor heel veel studenten is het schrijven van een scriptie niets meer of minder dan een boze droom die uitkomt. Maar zonder ‘proeve van bekwaamheid’ geen diploma: vroeg of laat moet iedereen eraan geloven die met diploma de universiteit wil verlaten. Socioloog en NRC Handelsbladredacteur Warna Oosterbaan, tevens oud-hoogleraar aan de Erasmus Universiteit, zegt dat het maken van een scriptie weliswaar ‘een van de boeiendste dingen is die een student in het hoger onderwijs moet doen’, maar gelijktijdig constateert hij dat het ook een activiteit is waar velen huizenhoog tegenop zien, niet gehinderd door de vele mistroostige verhalen die ze horen van oudstudenten die na anderhalf jaar ploeteren een bijdrage bleken te hebben geleverd aan de zesjescultuur.

Voor studenten die het schrijven van een scriptie niet uitsluitend beschouwen als een studieverplichting, er iets meer dan een zes voor willen halen en ook nog eens de ambitie hebben een scriptie te produceren die door buitenstaanders wordt gelezen en begrepen, schreef Oosterbaan in 2004 Een leesbare scriptie. Gids voor het schrijven van scripties, essays en papers. Van het handzame gidsje verscheen twee maanden geleden de tiende druk.

Acht praktische hoofdstukken in kontzakformaat.

Zo laat het gidsje zich het best omschrijven. En zoals de titel al zegt – en zoals van een journalist/redacteur verwacht mag worden – gaat het gidsje vooral over het schrijven van niet alleen een goede, maar vooral van een leesbare scriptie. Veel aandacht dus voor stijl (‘ga niet experimenteren met een literaire, bloemrijke stijl, hou de zinnen kort en “kaal” en wees zuinig met superlatieven’), opbouw (‘elke zin moet verwijzen naar de vorige of ermee te maken hebben’) en

alle ‘schrijflessen’ van Eco zijn even nuttig en soms zijn ze nogal theoretisch. Zo is het voor het overgrote deel van de scriptieschrijvers niet nodig het verschil te weten tussen ‘refererende’, ‘figuurlijke’

Umberto Eco: Hoe schrijf ik een scriptie, Prometheus, 275 blz., moeilijk verkrijgbaar in de winkel, wel tweedehands via bol.com of boekwinkeltjes.nl vanaf €5,Veel exemplaren in de instituutsbibliotheken van de UB, maar meestal uitgeleend.

Erik Feijen en Pepijn Trietsch: Snel afstuderen. Stap voor stap naar een geslaagde scriptie, Coutinho, 171 blz., € 14,50 Warna Oosterbaan: Een leesbare scriptie. Gids voor het schrijven van scripties, essays en papers, Prometheus, 103 blz., € 10,-

Folia 22 | 15

het beste

Picasso Marie Ricardo (23), master International Law/medewerker Service & Informatiecentrum:

Ingenieuze mind fuck Shutter Island; première: 18 februari Van het verhaal van de nieuwste Martin Scorsese weet je beter maar zo min mogelijk. Het volstaat te vermelden dat het speelt in de jaren ’50 van de vorige eeuw en dat Federal Marshall Teddy Daniels (Leonardo DiCaprio) en zijn nieuwe partner Chuck Aule (Mark Ruffalo) naar een op een afgelegen eiland gesitueerde psychiatrische inrichting voor criminelen worden gestuurd om daar de onverklaarbare verdwijning van een moordenares te onderzoeken.

Wat volgt is een tour de force van een regisseur die precies weet wat hij doet. Shutter Island is een indrukwekend geschoten thriller die vol overgave citeert uit de klassieke film noir en gotische horror, doorspekt met surrealistische flashbacks, macabere nachtmerries, onbetrouwbare hallucinaties, sluipende paranoia en dreigend onheil.

Tel daarbij op een intelligent, boeiend script en voorwaar, je hebt een film die nagenoeg perfect is.

Bovendien is Shutter Island, gebaseerd op de gelijknamige roman van Dennis Lehane, escapisme op z’n best. Scorsese creëert een universum waar regels gelden die niet noodzakelijkerwijs logisch of realistisch zijn, maar binnen de vertelwereld overtuigen en reden hebben. Een prestatie an sich. Behalve dat hij altijd een rijke, van auteurschap getuigende beeldtaal voert, is hij een uitmuntend acteursregisseur. DiCaprio en Ruffalo zijn fantastisch en hetzelfde geldt voor alle andere hoofdrolspelers – Ben Kingsley, Michelle Williams, Max von Sydow – als voor de bijpersonages die het beste in henzelf naar boven halen.

16 | Folia 22

Is er dan helemaal níets op de film aan te merken? Wel, film buffs zullen wellicht zeggen dat enkele plotwendingen te voorspelbaar zijn. Dat zij bepaalde zaken aan zagen komen. Dat klopt.

Maar feitelijk gaat het daar niet om.

Sterker, er zou gesteld kunnen worden dat die aanwijzingen er bewust inzitten om de kijker nog meer het verhaal in te zuigen. Vanaf het allereerste moment is er het besef dat er iets niet in de haak is. Elk detail krijgt daardoor vanzelf een dubbelzinnige lading, iets wat het groeiende gevoel van wanorde en ongemak alleen maar voedt. Ambiguïteit is geen middel, maar de basis van Shutter Island. Scorsese speelt een spel met zijn publiek, zet het op het verkeerde been, laat het twijfelen, maar verliest nergens zijn doel uit het oog. Uiteindelijk is dit een verhaal over verlies en moraliteit resulterend in droefstemmende empathie, zonder dat er sprake is van goedkoop effectbejag.

Een van de grootste complimenten die een filmmaker kan krijgen, is dat zijn of haar film direct noopt tot een tweede kijkbeurt. Shutter Island is zo’n film.

(Niels Carels) Shutter Island (Verenigde Staten, 2010) Regie: Martin Scorsese Met: Leonardo DiCaprio, Mark Ruffalo, Ben Kingsley, Michelle Williams, Max von Sydow e.a.

Film: ‘Milk van Gus van Sant, een prachtige weergave van smogstad San Francisco, waar ik nu Cultural Rights studeer, en een onderwerp dat me raakt: de strijd om homorechten. Er dreigt daar nog steeds gevaar vanuit conservatieve hoek.’

Boek: ‘Extreem luid & ongelooflijk dichtbij van Jonathan Safran Foer, een diep ontroerend en meeslepend verhaal over het jongetje Oskar dat op zoek gaat naar zijn vader die op 9/11 verdween. In een experimentele en onconventionele stijl geschreven: met aantekeningen in rode inkt, plaatjes en een lege pagina die meer zegt dan duizend woorden.’

Afknapper: ‘Het zoeken van erkenning via sites als Facebook en Hyves. Het publiekelijk maken van intieme dingen. Het is overexposure, waardoor je het gevoel krijgt dat iedereen meer en leukere dingen doet dan jij. En nepheid: mensen leiden een digitaal leven en investeren minder in werkelijke contacten.’

Humor: ‘Eddie Murphy, toen hij nog als stand-upper met alles en iedereen de spot dreef.’

Kunst: ‘Picasso, revolutionair en ja, alweer, onconventioneel, vooral in zijn kubistische periode.

Ik heb een reproductie van Girl Before a Mirror. Je ziet een vrouw in alle vormen tegelijk: onschuldig en jong, met make-up op en triest en oud.’

Foto: Hans van Vinkeveen

film

Muziek: ‘Singer-songwriter Ani DiFranco, folky punk. Intense muziek en onconventionele teksten die je onderdompelen in liefde, tegenslag en hoop.’

Marie Ricardo

Tijdschrift: ‘Filosofie Magazine, de actualiteit door een filosofische bril, bijvoorbeeld over de statusangst die je overal herkent: het gevoel niet goed genoeg te zijn in vergelijking met anderen. Een vroegere klasgenoot is rechter en jij bent maar een autobandenverkoper.’

Stokje: ‘Ik geef het stokje aan mijn collega Jasper Faber. Hij doet aan parachutespringen en houdt zich bezig met de internationalisering van de UvA.’ (Hans van Vinkeveen)

Niet onverdienstelijke huiskamers Stukafest, diverse studentenkamers Mijn zusje had ooit een nachtmerrie. Toen mijn moeder aan haar vroeg waarover, antwoordde ze: ‘Wat moet je doen… wanneer er familie door de kamer danst?’

Mijn zusje was op dat moment zeven en het moet gezegd: een verregaand inzicht ten aanzien van de nachtmerrie der nachtmerries kon haar op deze jonge leeftijd niet ontzegd worden. Er is niets erger dan dansende familie.

Op zich is dat jammer, want er is ook weer weinig leuker dan een familiefeestje. Een grote tafel vol eten en drank. Openheid van zaken (‘Lieve schat, je was ook gewoon niet zo mooi vroeger!’).

Discussies op niveau en galmende zigeunermuziek. Fijn. Tot het moment dat ik mijn moeder – op weg naar de keuken – langzaam op de muziek zie meedeinen. Dan weet ik: het gaat mis. Er gaat zo gedanst worden.

Om nu zo weinig mogelijk te hoeven missen van deze feestjes en tegelijkertijd niets in te leveren op mijn nachtrust, ben ik op zoek gegaan naar een wat minder aanstootgevende vorm van expressie; een alternatieve activiteit die toch zo veel mogelijk tegemoet komt aan de fysieke oprispingen die voornamelijk mijn moeder en schoonvader lijken te hebben wanneer zij inheemse zigeunermuziek horen. Dit alternatief heb ik gevonden. In het laten slingeren van bestek.

De avond vordert, de muziek wordt een tandje harder gezet, het bestek wordt ontdekt en er wordt steeds luider en fantasievoller op tafel, glazen en overvolle asbakken gerost. Maar vooral: iedereen blijft zitten. De muzikale driften van mijn familie leiden tijdens een familiefeestje zo niet langer tot een huiska-

mer vol dansende debielen, maar tot een niet onverdienstelijke orkestje. Beter.

Waarom deze anekdote? Omdat er op woensdag 24 februari verschillende huiskamers ruimte zullen geven aan niet onverdienstelijke orkestjes. Aan talentvolle cabaretiers. Gelauwerde singer-songwriters. Aan gevestigde bands en literaire beloftes. Op 24 februari vindt er namelijk weer een editie van Stukafest plaats, het enige festival dat voorstellingen programmeert in de sfeervolle setting van een studentenkamer.

Op één avond kun je (maximaal) drie voorstellingen van een halfuur bezoeken, waar je steeds zelf naartoe fietst. Voor dat fietsen heb je ook steeds een halfuur de tijd, dus dat mag voor de Amsterdamse student geen bezwaar zijn. Het aanbod van voorstellingen is zoals ieder jaar indrukwekkend en divers. Onder anderen Tim Franssen (stand-upcomedy), Apes in the Orange Grove (indiechansons) en Go Back to the Zoo (foto) staan op het programma.

De avond wordt dansend afgesloten tijdens het grote Stukafeest in ClubUp. Mijn familie blijft dan thuis. (Fen Verstappen)

Foto: Won Tuinema

Foto: Henk Thomas

fen is uit

Stukafest, 9 tot en met 12 februari 15.00-19.00 uur en 16 tot en met 20 februari 15.00-19.00 uur.

Prijzen variëren tussen €4 en €12,50 en zijn verkrijgbaar in het Crea Café. www.stukafest.nl.

eten

Babbelende bediening KEK, Hoofddorpplein 29 Het Hoofddorpplein was altijd een ongezellig, vergeten plein waar alleen maar döner-kebabtentjes gevestigd waren. Een feest voor de liefhebber, maar de afwisseling was ver te zoeken. Met de komst van restaurant KEK is daar verandering in gekomen. KEK staat voor Kant En Klaar en die naam doet mij in eerste instantie denken aan afhaalmaaltijden en in sneltreinvaart eten. Dat kan zeker in KEK, maar lang blijven zitten in het restaurantgedeelte is wat de meerderheid van de gasten toch doet.

Op de dinsdagavond dat wij er zijn, zit het restaurant gezellig vol. Er staan ongeveer tien tafeltjes en het interieur heeft veel weg van een traiteur door de vitrine waar al het lekkers in uitgestald staat. De bediening is erg persoonlijk, maar niet op een vervelende manier. De kok, die tevens de mede-eigenaar van het tentje is, kan met veel liefde over eten praten en de medeeigenaresse staat in de bediening. Ook zij maakt graag een praatje met haar gasten.

Is deze informele sfeer de reden dat het restaurant op dinsdag zo goed als vol zit?

Een glutenallergie is in KEK geen probleem. Uit de babbeltjes met de kok en de bediening blijkt dat er genoeg overblijft wat ik wel kan eten. Ik eet pastinaak­ stamppot met rucola, gepofte tomaat en Arabische merguezworstjes. Mijn tafelgenootje zet haar zinnen op een risotto met groene asperges, oesterzwammen en de Zwitserse kaassoort Tête de Moine. De prijzen voor een hoofdgerecht zweven tussen de E 11,50 en E 16,50. Het restaurant probeert de gerechten zo duurzaam mogelijk te maken door biologische ingrediënten en seizoensgroenten te gebruiken.

Bovendien wordt er gelet op de herkomst van het vlees en de vis.

En de smaak? De winterse pastinaak­ stamppot is echt verrukkelijk. Ik neem bijna nog een portie. De risotto valt ook goed, vooral de Zwitserse kaas voegt echt wat toe aan het gerecht. Ik kijk toe hoe mijn tafelgenootje een Taartje van Jos (bestaande uit koek en chocolade) verorbert. Het ziet er in ieder geval heerlijk uit en als ik haar moet geloven smaakt het ook zo. Ik neem de koffie, en dat blijkt ook geen verkeerde keuze te zijn. Lekker!

KEK is wat mij betreft een heel welkome plek in dit stukje stad. Van mij mogen ze nog een vestiging openen, maar dan graag bij mij in de buurt. (Robin van den Maagdenberg) Prijs: past allemaal binnen het budget van een student Eten: mmmmm!

Sfeer: gezellig Bediening: persoonlijk, hartelijk, informeel

OPROEP Ben je betaalbaar uit eten geweest (maximaal E25,- per persoon)? Schrijf dan een recensie en stuur die op naar redactie@ folia.uva.nl. Als je recensie wordt geplaatst, krijg je de kosten van het etentje tot een bedrag van E50,- vergoed.

3 voor 12 Amsterdam

Folia 22 | 17

De kroon op het werk Door Tim Verlaan

Het merendeel van de geschreven scripties eindigt in stoffige bureaulades of op de koffietafel. Wie dat zonde vindt en een aardige zakcent wil bijverdienen, kan meedingen naar een van de vele scriptieprijzen.

Scriptieprijzen zijn er in alle soorten en maten, en het worden er steeds meer terwijl de uitgeloofde prijsbedragen alleen maar stijgen. De UvA beloont de beste masterscriptie van het studiejaar met drieduizend euro, Het Parool loofde tot vorig studiejaar in samenwerking met de UvA altijd de Nationale Scriptieprijs uit met drieënhalfduizend euro voor de winnaar, en het Ministerie van Financiën beloont het in haar ogen beste artikel met niet minder dan vijfduizend euro en een kunstwerk. Je kunt het zo gek niet bedenken of er wordt wel een scriptieprijs voor uitgereikt. ‘ S criptieprijs W ijn ’

Zomaar drie onderwerpen waar studenten dit studiejaar geld mee kunnen winnen: wijn, economie en geschiedenis. Navraag leert dat de prijzen uit verschillende motieven worden uitgereikt, maar dat men doorgaans op zoek is naar relevant onderzoek. Josée van Rooij van het productschap wijn, uitschrijver van de ‘Scriptieprijs Wijn’: ‘Nederlanders drinken steeds meer wijn. Dat vraagt om uitgebreid onderzoek van het product in de breedste zin van het woord; de ingezonden scripties mogen dan ook vanuit een culturele, historische, economische of welke invalshoek dan ook zijn geschreven. Zolang de scriptie maar relevante informatie oplevert voor de branche.’ De scriptieprijs van de Sociaal Economische Raad (SER) heeft een andere insteek. Woordvoerder Joost Jans: ‘We willen in de eerste plaats jong talent aanmoedigen dat interesse

18 | Folia 22

heeft in het werkterrein van de SER. Daarnaast vinden we het natuurlijk ook belangrijk de SER als kennisinstituut bij studenten onder de aandacht te brengen.

Het is een manier om de banden met de academische wereld te verstevigen.’ De Erik Hazelhoff Roelfzema Prijs – de naamgever van de prijs staat ook wel bekend als de Soldaat van Oranje – streeft een zo mogelijk nog groter ideaal na. De winnaar krijgt een auteurscontract aangeboden bij uitgeverij Spectrum. Eduard Richter, jurylid en uitgever van De Soldaat van Oranje: ‘Het is in Nederland erg moeilijk om als jonge auteur een publicatiepodium te vinden. Erik Hazelhoff deelde deze ervaring, en heeft zich tot zijn overlijden hard gemaakt voor de bevordering van jong schrijftalent. Met deze prijs brengen we zijn ideeën in de praktijk, en kunnen we als uitgeverij tegelijkertijd talent scouten.’

I nleveren en op reis

Met zo veel initiatieven en evenveel motieven kunnen studenten wel eens door de bomen het bos niet meer zien, is het idee achter scriptie.nl. De website houdt een overzicht bij van landelijke scriptieprijzen, waarbij door studenten ingezonden scripties automatisch worden verbonden aan een voor hun onderzoeksveld relevante prijs. De website opent met de afbeelding van een tropisch eiland, met op de achtergrond de tekst ‘Nog een paar weken, dan inleveren en dan... Op reis!’ In een andere banner wordt het totale beloningsgeld van de op de website verzamelde prijzen voorgerekend: 78.200

euro. De boodschap mag duidelijk zijn: er valt voor studenten een goede boterham te verdienen met hun scripties. Tjebbe Onnes, medewerker van scriptie.nl: ‘Weinig studenten zijn op de hoogte van de prijzen. Sommige bedrijven of stichtingen blijven door een gebrek aan inzendingen zelfs met hun prijzengeld zitten. Wij willen met ons platform de uitreikers en kansmakers dichter bij elkaar brengen.’

Het mes snijdt volgens Onnes aan twee kanten. ‘De prijsuitreikers willen vanuit het academische werkveld oplossingen voor de problemen waar zij tegen aanlopen. Dat kunnen zij natuurlijk doen door intern een onderzoeker aan te stellen, maar het is goedkoper om relevante observaties aan te trekken met een bachelorof masterscriptie.’ Toch is dat niet de enige doelstelling: met de prijs kan jong talent worden geworven, en de uitreiking levert bovendien de nodige publiciteit op. Voor studenten is er de erkenning en een aardige vermelding op het cv, maar het prijzengeld lijkt als we afgaan op de informatie op scriptie.nl de belangrijkste reden om mee te doen. Niet verwonderlijk: het merendeel van de uitreikers looft duizenden euro’s uit voor de winnende scriptie, met een totaal prijzengeld van 9500 euro door het Ministerie van Financiën als uitschieter.

Leveren dergelijk hoge bedragen niet het gevaar op dat studenten hun scriptie schrijven met in het achterhoofd geld, en raken onderzoek en bedrijfsleven daardoor niet onnatuurlijk met elkaar verstrengeld? Onnes: ‘De ingezonden scripties zijn altijd tot stand geko-

Illustratie: Aimee Groen

men met goedkeuring van een begeleidend docent; de wetenschappelijke relevantie wordt zo bewaakt. Het is volgens ons geen slechte ontwikkeling als studenten naast een 9 ook een geldbedrag nastreven.’

J ournalistie k e brui k baarheid

Naast alle nieuwkomers zijn er ook initiatieven die al jarenlang meedraaien. De Nationale Scriptieprijs, georganiseerd door de UvA en Het Parool, groeide sinds de eerste uitreiking in 1991 uit tot de belangrijkste landelijke prijs. Medebedenker van de prijs Paul Arnoldussen heeft wel een mogelijke verklaring voor de wildgroei in het aantal prijzen. ‘Iedereen wil in deze individualiserende samenleving graag bijzonder worden gevonden, en daar spelen de pr-medewerkers van bedrijven en stichtingen met zo’n prijs handig op in. Het is een gemakkelijke manier om goedkoop aan publiciteit en eventueel onderzoek en kopij te komen.’ Het Parool, de krant waar Arnoldussen werkt als journalist, had naast idealistische ook pragmatische redenen om de prijs op te zetten. ‘We wilden verrassend onderzoek bij onze lezers over het voetlicht brengen, maar ook een jong publiek van studenten aan ons binden.’

Het idee voor de prijs was snel geboren. Arnoldussen: ‘Het was tijdens een overleg tussen de hoofdredacteur en de wetenschapsredactie dat we besloten om iets samen te gaan doen met de UvA. Toen ik even een plas ging doen bedacht ik de scriptieprijs. Bij de eerste uitschrijving van de prijs – toen nog getiteld de ‘UvAParool Scriptieprijs’ met een beloning van zevenduizend gulden – kwamen direct al tachtig inzendingen binnen.

Bij de selectie werd gelet op originaliteit en relevantie.

Arnoldussen: ‘De receptiegeschiedenis van een dichter in het zeventiende-eeuwse Griekenland zou niet interes-

sant zijn geweest, wel als uit de scriptie bleek dat hij vier oren had.’ De journalistieke bruikbaarheid was tevens een belangrijk criterium. ‘We [de voorjury, red.] behandelden de scripties op eenzelfde wijze als beleidsrapporten en onderzoeksverslagen. Ik ga niet langer dan een kwartier door zo’n rapport bladeren; als dan nog niet duidelijk is dat het interessant is, hoef je van de resterende inhoud ook weinig te verwachten.’

Enkele jaren na de oprichting van de prijs, toen de ‘concurrentie’ gestaag begon toe te nemen, voegden de organistoren van Het Parool en de UvA ‘Nationale’ toe aan de titel. Arnoldussen: ‘Dat was een truc. Wij wilden de enige echte blijven.’ Gezien het toenemende aantal inzendingen voor de prijs lijkt die truc te zijn geslaagd: Arnoldussen en zijn medejuryleden kregen in de jaren negentig jaarlijks twee- tot driehonderd inzendingen voor hun kiezen. ‘We sloten ons dan ruim een week lang gezamenlijk op en deden niets anders dan lezen en nog eens lezen. Het was echt een genot om te zien waar studenten allemaal mee aankwamen.’

Aan de andere kant: Het voelt toch lekker dat ik de laatste gewonnen heb.’ Toen ze het idee kreeg dat haar onderwerp interessant kon zijn voor een breder publiek besloot ze mee te doen, het prijzengeld kwam op de tweede plaats. ‘Ik heb meer gehad aan de publiciteit die de prijsuitreiking opleverde. Binnen enkele dagen stonden er vier uitgeverijen op de stoep, in het voorjaar verschijnt mijn boek bij Bert Bakker. Het geheel moet sappiger worden, met meer anekdotes.’ Het prijzengeld was een flinke appel voor de dorst. ‘Omdat ik toen juist in een financiële crisis zat kwam die drieënhalfduizend euro als een geschenk uit de hemel.’ l

Leuker kunnen we het niet maken?

Begin dit jaar ontstond er onduidelijkheid over de belasting over het prijzengeld van scriptieprijzen, nadat UvA-student Daan Meerburg een aanslag ontving voor het prijzengeld dat hij won bij de verkiezing van de beste UvA-masterscriptie. Hij moest bijna de helft van het bedrag weer inleveren. Onterecht

L aatste k eer

naar nu blijkt, daar de Belastingdienst naar eigen zeg-

Het Parool is zich de laatste jaren steeds meer als Amsterdamse krant gaan profileren, reden waarom de scriptieprijs dit studiejaar is omgezet naar een prijsvraag voor essays over de toekomst van de hoofdstad. Dit maakt UvA-studente Maud van de Reijt de laatste winnaar van de Nationale Scriptieprijs, die zij in het studiejaar 20082009 opstreek met een scriptie over de aanwezigheid van Duitsers bij dodenherdenkingen in Nederland. Van de Reijt: ‘Ik vind het jammer dat de prijs wordt afgeschaft, er bestaat nu niet langer een prijs die openstaat voor alle universiteiten en hogescholen van Nederland en waar alle studierichtingen aan mee kunnen doen.

gen ‘wetenschapsprijzen’ niet belast, tenzij de scriptie in kwestie in druk wordt genomen. Namens bureau Alumnirelaties, dat verantwoordelijk is voor de uitreiking van de UvA-scriptieprijs, zegt Albert Goutbeek: ‘We hebben navraag gedaan bij hoogleraar belastingrecht Rob Cornelisse,en hij gaat ervan uit dat de uitgekeerde bedragen netto in ontvangst mogen worden genomen. Dat geldt in principe dus ook voor Daan Meerburg, al kennen wij zijn specifieke fiscale situatie natuurlijk niet. Maar hij kan proberen die aanslag bij de Belastingdienst terug te vorderen.’

Folia 22 | 19

crisishulp

Wanhopig kijken naar een

Door Harmen van der Meulen

Afstuderen kan een eenzame bedoening zijn. Als je vastloopt is er de Afstudeergroep, voor medeleven en concrete ondersteuning.

Dit wordt een persoonlijk verhaal. Een artikel over hoe de scriptie, of afstuderen in het algemeen, een martelgang kan zijn voor sommige mensen. Voor een achtstejaars bachelorstudent sociologie, tevens uw verslaggever, is dat geen nieuws. Een studie die drie jaar zou moeten duren tot acht jaar weten te rekken, hoe is het in hemelsnaam mogelijk?

Inderdaad. Hoe heeft het zo ver kunnen komen?

Kort samengevat komt het, na een zo nietsontziend mogelijke zelfanalyse, hierop neer: onvolwassenheid bij begin van de studie, gecombineerd met een verkeerde studiekeuze. Dat leidde tot teleurstelling in de universiteit als instituut, wat weer goed samenging met een gebrek aan motivatie en discipline. Daarbovenop de vastgeroeste misvatting dat – al dan niet tijdelijk – uitschrijven het begin van het einde zou zijn; en het totaal wegvallen van begeleiding na het missen van mijn laatste scriptiedeadline brachten mij in een niemandsland waarin niemand zich meer om me bekommerde. Deze positie leidde wellicht ook tot een persoonlijk gevoel van lichte depressie en gebrek aan (zelf )vertrouwen. Hoewel dat laatste vooral onbewust lijkt te zijn, want als je het mij vraagt ben

20 | Folia 22

ik nog steeds een van de slimste mensen die er op de universiteit rondlopen.

L otgenoten

Dat gevoel van superioriteit blijken meer mensen te hebben; als er al een gemene deler te vinden is onder de deelnemers aan de Afstudeergroep van Bureau Studentenpsychologen, een gebrek aan zelfvertrouwen is het zeker niet. De Afstudeergroep is een begeleidingsgroep die wordt verzorgd door het Trainingscentrum Studenten Services. In mijn geval bleek, na een oriënterend gesprek met mevrouw Wijn van Bureau Studentenpsychologen, dat het voor mijn zielenheil waarschijnlijk het beste was om mijn studieprobleem aan te pakken. Soms is het nu eenmaal nodig dat iemand anders iets tegen je zegt wat je al weet.

De eerste bijeenkomst voelt goed: hier ben ik onder lotgenoten. Dat de meeste mensen met een master bezig zijn drukt de pret een beetje, het feit dat sommigen al vijf jaar met die master bezig zijn lucht daarentegen op: er zijn kennelijk ook andere rare mensen.

Zoals Martijn vertelt: ‘In je eigen omgeving heeft ieder-

een om je heen het al wel gedaan en jij denkt dat je het ook heel gemakkelijk zou moeten kunnen. Maar dan krijg je al snel het gevoel dat het advies dat anderen geven niet op jou van toepassing is.’

Dat is bij de groep wel anders. Waar je eerst alleen op je studentenkamer wanhopig naar je flikkerende cursor zat te kijken kun je dat nu vertellen aan mensen die het hebben meegemaakt. Er blijkt zelfs een beproefde manier te zijn om door dat soort momenten heen te komen: de zogenaamde AB-methode. Die komt erop neer dat je afwisselend de letters A en B typt: ‘abababababab…,’ et cetera, totdat je zinnigere dingen bedenkt om te typen. Hoewel er enigszins sceptisch wordt gereageerd op deze tip, blijkt hij voor meerdere mensen al soelaas geboden te hebben.

S uccesverhaal

Niet alleen herkenning is belangrijk in de groep, eerlijk over je scriptie kunnen praten zorgt voor enorme opluchting. Martijn: ‘Ik denk dat ik niet alleen voor mezelf spreek als ik zeg dat ik bij het woord “scriptie”, en vragen over mijn vorderingen, best vaak de rillingen over mijn rug voelde lopen. In de groep kom je weke-

flikkerende cursor begeleider. Dan blijf je maar doordraaien in een paar kleine zinnetjes die je maar blijft herschrijven.

Terwijl je, als je een paragraaf wilt schrijven, een aantal punten moet noemen en dat als eerste, ruwe tekst moet zien. Uiteindelijk wordt het vanzelf een logisch geheel. Maar daar had ik nooit de rust voor, omdat ik van mezelf verwachtte dat ik alles in een keer goed opschreef.’

Illustratie’s: Aimee Groen

U itstelgedrag

lijks bij elkaar, en vertel je op een eerlijke manier hoe het die week gegaan is – en daar ben je dan misschien wel veel opener in dan bijvoorbeeld naar je ouders of beste vrienden toe. Het voelt heel fijn om het met lotgenoten ergens over te kunnen hebben wat je voor de buitenwereld afgeschermd houdt.’

Martijn kun je een succesverhaal noemen, al ‘voelt dat op dit moment niet zo’. Hij leverde begin januari de zogenaamde draftversie van zijn scriptie in, en hoeft alleen de feedback van zijn begeleider nog te verwerken om zich een afgestudeerd man te mogen noemen.

Dankzij de groep. ‘Vroeger bleef ik maar denken over

Die te hoge verwachtingen leidden dan weer tot zoeken naar afleiding. ‘Dan ging ik bijvoorbeeld de artikelen waar mijn artikelen aan refereerden checken, en dan snapte ik totaal niet hoe de schrijvers van het ene artikel hun conclusie uit het andere artikel hadden kunnen trekken. Daar liep ik dan in vast.’

De literatuurlijst uitbreiden wordt vaker genoemd als nuttig lijkend, maar eigenlijk toch vooral schrijfontwijkend gedrag. Verscheidene groepsleden blijken zichzelf zelfs een verbod te hebben gesteld op het lezen van ‘nieuwe’ literatuur tot na de scriptie. ‘Je blijft maar zoeken naar “de beste artikelen”, terwijl die natuurlijk niet bestaan,’ vertelt Martijn. Ook extreem uitstelgedrag is wijdverbreid in de groep. Midden in de nacht tot de conclusie komen dat een werkstuk niet meer voor de volgende ochtend 10.00 uur af gaat komen blijkt een herkenbare ervaring voor velen. De desbetreffende docent daarna niet mailen met een verzoek om uitstel – want wat moet hij wel niet denken? – het blijkt een veelgenomen vervolgbeslissing, ondanks de daarop onvermijdelijk volgende onvoldoende. Martijn: ‘Dat is een heel groot leerpunt van de groep. Dat je hulp moet durven vragen.’

B elpartner

De Afstudeergroep is meer dan ‘Probleemstudenten Anonymous’, er dienen ook concrete studieplannen gemaakt te worden. Iedere week schrijf je je doelstel-

‘ Als mensen vragen hoe mijn scriptie vordert, voel ik de rillingen over mijn rug lopen’ de dingen die ik moest gaan schrijven, en dat die dingen logisch in elkaar moesten passen. Maar als ik er dan mee bezig ging, viel die logica ineens weg, en dan bleef ik maar denken en schreef niks op.’

Sowieso bleek schrijven problematisch voor Martijn: ‘Voor je gevoel moet het meteen zo opgeschreven worden, dat het goed is voor bijvoorbeeld een

lingen voor de volgende week op een groot papier dat aan de muur van het lokaal hangt, waarna je de volgende week bekijkt of je je doelstellingen hebt gehaald, en ze dus realistisch waren. Martijn: ‘Zo kun je, terwijl je met zijn allen bij elkaar zit, mooi je vorderingen en je voornemens toetsen.’ De structuur van de groep is gericht op continue feedback, via een

systeem van plusjes en minnetjes. Dat werkt als volgt: aan het eind van iedere bijeenkomst stel je je doel voor de volgende week. Vervolgens belt halverwege de week je belpartner – en jij belt een ander – om te vragen hoe het gaat en of je je doel wilt bijstellen. Al naar gelang je vertrouwen in het halen van je doel doe je dat wel of niet; op de volgende bijeenkomst wordt gekeken of je je (bijgestelde) doelstelling hebt gehaald. Dat wordt besproken, eerst door je belpartner, daarna door jezelf, waarna vervolgens iedereen, jijzelf als laatste, stemt of je een plusje of een minnetje krijgt. Hoe concreter en duidelijker je resultaat, hoe eensgezinder de stemming.

C oncrete doelen

Wanneer bijvoorbeeld iemand als doel stelt ‘drie dagen PC Hoofthuis’ en diegene is daar inderdaad drie dagen geweest, en heeft naar eigen zeggen goed gestudeerd, krijgt hij een zeker plusje. Maar wanneer iemand een vergelijkbare doelstelling heeft van ‘drie dagen studeren’, kan het zijn dat hij ondanks drie dagen in de bieb te hebben gezeten, vindt dat hij een minnetje verdient.

Omdat hij uit het raam heeft zitten staren, vijf keer koffie heeft gehaald, steeds weer in een ander boek begon, en uiteindelijk dacht ‘nu beginnen heeft geen zin meer, want zo meteen krijg ik toch honger’ – het kan van alles zijn. In zo’n geval kan het zelfs gebeuren dat iemand een plus krijgt voor straf – aangezien dat niet is dat hij volgens zichzelf verdient – maar op die manier door de groep met zachte hand gedwongen wordt zijn doelstellingen concreter te maken.

De begeleider van de groep, in mijn geval mevrouw Hania Kaufman, zorgt ervoor dat er iedere week genoeg tijd is om iedereen aan bod te laten komen, en houdt scherp in de gaten of mensen wel echt progressie maken. Zo wordt mij bijvoorbeeld door haar – en vervolgens ook door de groep – aangeraden iets te doen aan mijn gebrek aan een scriptiebegeleider.

Niet alleen blinken mijn doelstellingen namelijk uit in vaagheid als ‘literatuur lezen’, ze hebben zo weinig urgentie dat ik ze wanneer ik gebeld wordt tot twee keer toe zelfs vergeten blijk te zijn.

Dus luidt mijn laatste doelstelling ‘afspraak maken met potentiële begeleider’, want resultaat is waar de afstudeergroep uiteindelijk om draait, hoe klein de stapjes ook zijn. Zoals Martijn zegt: ‘Je moet blij zijn als je überhaupt iets op papier krijgt. Wat me heel erg duidelijk is geworden, is dat je eerst iets moet opschrijven voordat je het kunt verbeteren.’ l Voor meer informatie over de Afstudeergroep, en voor inschrijving: via het telefonisch spreekuur van Bureau Studentenpsychologen (ma t/m vr 10.30 tot 12.30 uur, 020-525 2599) kun je een afspraak maken voor een oriënterend gesprek. In dit gesprek wordt nagegaan of de training geschikt voor je is.

Folia 22 | 21

begeleiding

‘Slechter dan dit wordt Door Marit van Kooij

Een mailverbod, geen reactie krijgen op welke vorm van communicatie dan ook, nooit weten waar je aan toe bent: wat doe je als je begeleider niet uit het juiste hout is gesneden? heb je geen medestudenten om op te steunen of al klagend koffie mee te drinken. Marenne: ‘De schoolse omgeving van een projectgroep heb ik niet gemist, want zelfstandigheid is volgens mij juist een belangrijk onderdeel van het scriptieschrijven. Mijn grote struikelblok was dat mijn begeleider niet bij mijn scriptie betrokken was. Hij had van tevoren al aangegeven weinig tijd te hebben. Achteraf vind ik dat hij er niet mee had moeten instemmen mijn begeleider te worden.’

Volgens Marenne was er totaal geen communicatie mogelijk met haar begeleider. Hij reageerde niet op e-mails en was nooit telefonisch te bereiken of op zijn kamer te vinden. Marenne kon haar scriptie daardoor pas veel later inleveren dan ze had gepland.

‘Ik ben naar de onderwijsdirecteur, de examencommissie en de studieadviseur gestapt. Uiteindelijk heb ik geen collegegeld hoeven te betalen voor de periode dat ik vertraagd was. Vanuit de UvA werd er dus wél adequaat gereageerd.’ ‘ O p gelij k e voet ’

Ook Louise (21), student aan de Faculteit der Maatschappij en Gedragswetenschappen, besloot een scriptie te schrijven over een zelfgekozen onderwerp, dat ze niet in Folia wil noemen uit angst voor herkenbaarheid. De docent die Louise begeleidde, deelde haar enthousiasme voor het onderwerp en stelde voor de scriptie in boekvorm uit te brengen.

Hij zou zelf ook meeschrijven. Het beviel goed en

Illustratie’s: Aimee Groen

Laten we één ding voorop stellen: veel studenten worden goed begeleid bij het schrijven van hun scriptie. Ze hebben een gevuld en interessant programma en kunnen hun begeleider ondanks ziekte of vakantie prima bereiken. Toch loopt het af en toe faliekant mis. Zoals bij Marenne (27), master filosofie: ‘Ik kreeg nooit feedback, heel soms krabbelde mijn begeleider wat in de kantlijn. Ik kon daar weinig uit opmaken, want veel verder dan “Nou ja zeg” of “Hoezo?” ging het commentaar niet.’

Marenne schreef haar masterscriptie voor filosofie op individuele basis. Een vorm waarin van de student veel zelfstandigheid wordt verwacht. Zonder groepssysteem moet je zaken als het onderwerp, de begeleider en de deadline zelf (uit-)zoeken. Bovendien

22 | Folia 22

het niet’ de communicatie verliep aanvankelijk soepel. Louise: ‘Mijn begeleider maakte duidelijk dat wij op gelijke voet zouden werken en dat ik voor de gelegenheid moest vergeten dat hij een docent was.’ Helaas leek de begeleider dat laatste zelf ook te zijn vergeten. Louise: ‘Ik had nog nooit een boek geschreven, maar er werd me niet verteld wat er van me verwacht werd. Vaak kreeg ik geen inhoudelijke reactie op de uitwerking. Mijn begeleider vond communiceren eigenlijk zonde van de tijd. Dat ging ten koste van ons werk, meende hij. Maar juist die gebrekkige communicatie kwam het resultaat niet ten goede.’ Louise kon, dacht ze – aangezien ze volgens de docent elkaars gelijken waren – zeggen wanneer ze het niet eens was met de gang van zaken. In de praktijk pakte dat anders uit. ‘De docent stond niet open voor andere visies. Meestal was hij het alleen met zichzelf eens. Bovendien werden de deadlines door hem uitgesteld en was er vanwege het gebrek aan overleg weinig structuur.’

De relatie met de docent verslechterde, en Louise begreep steeds minder van zijn houding. Louise: ‘Hij liet me zijn teksten op stijl en spelling controleren,

vooraf vastgesteld onderwerp? Niet altijd, bewijst het verhaal van Jelte (22), student media en cultuur. ‘Het was een ramp. Mijn docent was van de VU ingevlogen om op het laatste moment een andere docent te vervangen. Ze had er helemaal geen zin in. Dat bleek uit alles: we mochten haar niet mailen als we ergens mee zaten, we kregen geen feedback en ze had geen teksten of boeken geselecteerd die het onderwerp konden toelichten. In feite hadden we de werkgroep net zo goed niet kunnen hebben. Misschien dat zij het op de VU anders gewend is, maar wij konden er in ieder geval niets mee.’

V erwarde professoren

Dat begeleiders niet altijd op de hoogte zijn van wat ze precies moeten doen, illustreert ook het verhaal van Brent, student natuurkunde (23). ‘Mijn begeleider zei letterlijk dat het hem niet uitmaakte of ik nu vier weken of veertig jaar bezig zou zijn. Zolang ik maar met resultaten kwam. Ondertussen dacht hij dat ik met een masterscriptie bezig was terwijl ik mijn bachelorscriptie moest schrijven. Daar ging het al mis, maar helaas viel dat kwartje bij ons beiden

‘ Mijn begeleider zei letterlijk dat het hem niet uitmaakte of ik nu vier weken of veertig jaar bezig zou zijn’ maar was het nooit eens met mijn suggesties. Als ik wijzigingen voorstelde, accepteerde hij ze niet. “Mijn versie is beter,” zei hij dan botweg. Dat leidde tot discussies waarin de begeleider zich volgens Louise heel onprofessioneel opstelde: ‘In elk mailtje dat ik van hem kreeg, stond een sneer.’ Uiteindelijk was Louise te laat met het inleveren van een van haar stukken. Louise: ‘Alles verliep chaotisch en ik moest van hem opeens honderd dingen tegelijk doen. Ik heb mijn scriptie wel met een voldoende afgesloten, maar ik sta niet achter het resultaat en het uiteindelijke boek.’

M et duidelij k e tegenzin

Louise en Marenne hebben allebei hun scriptie op individuele basis gedaan. Vermijd je de problemen die zij hadden als je in een projectgroep stapt met een

veel te laat.’ Voor zijn scriptie moest Brent een programmeertaal gebruiken. Ook dat verliep niet zonder slag of stoot. ‘Tegen het eind van het project bleek dat de docent me met de verkeerde programmeertaal had laten werken. Alles moest dus overnieuw. Ik heb toen geprobeerd om een veel moeilijkere programmeertaal onder de knie te krijgen, maar ben uiteindelijk uit het project gestapt. Ik heb nu een veel betere begeleider.’

Studieadviseurs horen vaker klachten over docenten die hun hoofd bij andere zaken dan scriptiebegeleiding lijken te hebben. ‘Het gebeurt inderdaad wel eens dat begeleiders niet weten of studenten een master- of bachelorscriptie schrijven,’ zegt Iris Hettelingh, studieadviseur aan de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica. ‘We hebben hier wel verwarde professoren rondlopen

die niet altijd op de hoogte zijn. Bovendien schamen studenten zich vaak als ze een opdracht niet begrijpen. Dan wordt mijn hulp veel te laat ingeschakeld.’ Volgens Hettelingh gebeurt het zelden dat een bachelorscriptie op een volslagen hopeloos geval uitloopt. ‘Maar die openheid is heel belangrijk. Studenten hebben de neiging zich stilletjes terug te trekken.’

T re k aan de bel !

Slechte communicatie tussen de begeleider en de student en onduidelijke afspraken over het project. Dit zijn vaak de oorzaken van een tegenvallende scriptieperiode. Maar wat kan een student doen als hij of zij merkt dat het helemaal misloopt? Natuurkundestudent Brent kon aankloppen bij de afdelingsleider die begrip toonde voor zijn situatie. Marenne werd door de UvA terugbetaald toen ze buiten haar schuld om vertraging opliep. Studieadviseur Hettelingh praat zowel met de docent en de student, en probeert te bemiddelen. Er wordt dus wel degelijk gereageerd vanuit de UvA. Waarom trekken studenten dan niet wat eerder aan de bel? Louise: ‘Je denkt eigenlijk: slechter dan dit wordt het niet. Op een gegeven moment moet je gewoon even doorbijten. Het boek moet toch af.

Bovendien wist ik niet of men mij kon helpen bij de UvA.’ Veel studenten willen hun begeleider niet voor het hoofd stoten en zijn dus voorzichtig met klagen.

Wanneer de cijfers bekend zijn, kan het ze meestal niet zo veel meer schelen. Louise: ‘Als het eenmaal achter de rug is, hoef je geen contact meer te hebben met je begeleider. Je hebt het cijfer, je bent klaar. Daarom heb ik mijn situatie ook niet achteraf aangekaart.’

L eerzame ervaring

Louise en Marenne weten hun scriptieperiode ondanks alles in een positief licht te bekijken. Louise vindt een individueel project op zich een fantastisch concept. Louise: ‘Je kan veel leren van het persoonlijke contact met een docent. Met een beetje structuur, hardere deadlines en een welwillende begeleider kan het heel positief uitpakken.’ Achteraf is de periode voor zowel Marenne als Louise heel leerzaam geweest. Marenne: ‘Het is enorm goed voor je persoonlijke ontwikkeling. Je weet waar je sterke en je zwakke kanten liggen en in hoeverre je zelfstandig kan werken.’ Ook Louise geeft aan niet ‘negatief of bitter’ te zijn over haar scriptieproject. ‘Vroeger geloofde ik nooit dat mensen met elkaar overhoop konden liggen. Ik dacht: pak er een koffie bij en praat het uit. Dat werkt niet altijd, weet ik nu.’ l

Folia 22 | 23

succesverhalen

Niet onopgemerkt gebleven Door Julie de Graaf

Hoe stoer is het als heel Nederland praat over jouw scriptie? Als je iets ontdekt wat nog niemand weet? Als er rechtszaken worden gevoerd met jouw scriptie in de hand? Schrijvers van baanbrekend afstudeeronderzoek.

Sommige scripties zijn zo baanbrekend of bijzonder dat de auteur er nieuwe carrièremogelijkheden of een promotieplek aan overhoudt. Bovendien vallen er met een uitzonderlijk goede scriptie vaak prijzen en publicaties te verdienen en, als je echt geluk hebt, start je ook nog eens een landelijke rel in de media.

Dit laatste gebeurde Sander Nieuwland (32) toen hij in 2004 zijn rechtenstudie afrondde. Nieuwland schreef zijn scriptie over het eenzijdige optiebeding dat in de voetballerij in omloop is. Clubs nemen dit beding op in het arbeidscontract met hun spelers, zodat ze eenzijdig het contract mogen verlengen. Voor de club is dit voordelig; ze kunnen aanzien hoe de voetballer zich ontwikkelt en, onafhankelijk van de wil van de speler, ervoor kiezen om hem langer aan te houden.

Nieuwland: ‘Clubs hebben met dat beding iets verzonnen om goede spelers vast te houden, maar volgens het arbeidsrecht zou dit niet moeten kunnen. Dat is juist bedoeld om werknemers tegen werkgevers te beschermen. In mijn scriptie heb ik dan ook bepleit dat het eenzijdige optiebeding niet in deze vorm zou mogen voortbestaan.’

Illustratie’s: Aimee Groen

L andelij k e rel

24 | Folia 22

Toen Nieuwland zijn scriptie af had, moedigde zijn scriptiebegeleider hem aan om even een persberichtje uit te laten gaan. Diezelfde avond nog belde De Telegraaf voor een reactie, gevolgd door NRC Handelsblad en AT5. Nieuwland: ‘Ik werd meteen uitgenodigd voor een gesprek bij de belangenvereniging van voetbalclubs, de FBO. Daar werd mij verteld dat van de 36 grote clubs, er 35 hen in grote paniek hadden opgebeld.’

Er werd zelfs een arbitragezaak gestart door toenmalig Ajax-voetballer Hatem Trabelsi. Ajax beriep zich op de eenzijdige optie in zijn contract en Trabelsi besloot dit aan te vechten, met Nieuwlands scriptie in de hand, bij de arbitragecommissie van de KNVB. Nieuwland: ‘De uitslag van deze zaak was niet goed.

De commissie bepaalde dat de eenzijdige optie wel toelaatbaar was in die vorm, maar mijns inziens kwam dat vooral door het enigszins onthutsende optreden van de advocaat van Trabelsi.’ Een eenzijdig optiebeding mag dus nog steeds worden afgesloten, zij het wel dat de regels en voorwaarden voor zo’n beding inmiddels zijn aangescherpt. Nieuwland: ‘Wat mij betreft zijn het gewone arbeidsovereenkomsten en mag dit beding niet meer worden afgesloten. Na Trabelsi zal er echter niet snel een speler zijn die het beding aanvecht.’

Nieuwland bracht met zijn scriptie niet alleen veel teweeg in de voetbalwereld, hij inspireerde ook talloze studen-

‘ Tijdens het schrijven had ik niet door dat het een heel goede scriptie werd. Dat is het rare aan een scriptie, je bent er nooit helemaal tevreden over’ ten. Nog steeds krijgt hij telefoontjes van mensen die hun scriptie over het eenzijdige optiebeding schrijven.

A cademische er k enning

Natuurlijk kan niet elke scriptie een nationale hype veroorzaken, maar ook op kleinere schaal valt erkenning te halen. Zo won Daan Meerburg (28) de UvA scriptieprijs 2008 met zijn gecombineerde scriptie voor de masters natuur- en sterrenkunde. Meerburg: ‘Als je die twee masters combineert, kom je al snel uit bij de kosmologie. De kosmos ligt nog verder dan de sterren en bevat informatie over de ontstaansgeschiedenis van het heelal. In mijn scriptie wilde ik aan de hand van kosmologische data onderzoeken of bepaalde fysische processen te verklaren zijn die niet te toetsen zijn op aarde.’ Aan de UvA houden slechts een paar mensen zich bezig met kosmologie en ook in de rest van Nederland wordt er nauwelijks onderzoek naar gedaan. Meerburg: ‘Qua onderzoek zit ik hier echt op een soort eilandje en ben ik grotendeels afhankelijk van buitenlandse instituten, maar dat geeft wel een drive.’ Deze drive werd herkend en beloond door de jury van de UvA-scriptieprijs. Zij vonden Meerburgs scriptie van uitzonderlijk hoge kwaliteit en roemden zijn innovatieve en actuele onderzoek. Zelf is Meerburg nuchter over zijn prijs: ‘Een groot deel van de erkenning komt voort uit het feit dat ik iets deed wat niemand anders op de UvA had gedaan. Ja, in dat opzicht zou je mijn scriptie wel baanbrekend kunnen noemen.’

I nternationale publicatie

Een andere manier om meer aandacht voor een scriptie te genereren, is om een ingekorte versie in te zenden voor publicatie in een vakblad. Het zou immers toch jammer zijn als na al die maanden zwoegen alleen een scriptiebegeleider jouw onderzoek leest. Met publicatie bereik je niet alleen een veel breder publiek, het is ook bij uitstek de manier om alvast naam de maken in de academische wereld. Nienke Ruijs (24) stuurde haar scriptie dan ook in voor publicatie in internationale vakbladen. Ruijs studeerde deze zomer af in de researchmaster Educational Sciences, en schreef een eindproject bestaande uit een literatuurstudie en twee empirische studies. Ruijs: ‘Mijn onderzoek richt zich op inclusief onderwijs, dat is onderwijs voor zogenaamde zorgleerlingen binnen het reguliere basisonderwijs. Ik onderzocht met name de invloed die het op de andere leerlingen heeft als er een zorgleerling bij hen in de klas zit.’ Toen Ruijs haar scriptie af had, stelde haar begeleidster voor om zowel haar literatuur-, als haar empirische stu-

dies in te zenden voor publicatie. De literatuurstudie is inmiddels gepubliceerd in Educational Research Review en een van de empirische artikelen staat binnenkort in de Educational Review. Ruijs: ‘Ik vond het heel leuk om de kans te krijgen te publiceren. Eerst heb ik een fors ingekorte bewerking van mijn literatuurstudie ingestuurd. De reviewers van het blad waren tevreden en na nog twee bewerkingen mocht mijn onderzoek erin. Toen ik afgelopen zomer op een onderwijsconferentie was, kreeg ik zelfs van verschillende mensen uit de onderwijskunde reacties op mijn publicatie.’ Na haar afstuderen heeft Ruijs een promotieplek gekregen. ‘Ik promoveer niet op mijn scriptieonderwerp, maar ik denk dat mijn scriptieonderzoek en publicaties zeker hebben geholpen bij het krijgen van deze plek.’

M aatschappelij k debat

Dat een bijzondere scriptie niet perse tot opzienbarende conclusies hoeft te leiden, bewees Elmar Jansen (28). In 2008 studeerde hij af in politicologie op een onderwerp waar weliswaar nog geen academisch onderzoek naar was gedaan, maar wat wel al lange tijd het maatschappelijk debat domineerde. Jansen: ‘Ik onderzocht waarom er de afgelopen tien jaar steeds meer xenofobe gevoelens zijn opgekomen bij de bevolking van progressieve en moderne Europese landen.

In Nederland, maar ook in Denemarken en België, zie je dat er onder de autochtone bevolking een redelijke consensus is over progressieve waarden en dat mensen moeite hebben met migranten die een veel traditionelere kijk op zaken hebben.’ Jansen onderzocht via de publieke opinie de anti-migrantenhoudingen in West-Europese landen, maar kon uiteindelijk geen enkel patroon ontdekken. Toch gooide zijn scriptie hoge ogen. Hij won er zelfs de Daniel Heinsiusprijs 2009 mee, de prijs voor de beste politicologische scriptie van Nederland en Vlaanderen. Jansen: ‘Terwijl ik hem schreef, had ik helemaal niet door dat het een heel goede scriptie werd. Dat is het rare aan een scriptie, je bent er nooit helemaal tevreden over. Ik blijf dan ook verbaasd dat mensen mijn scriptie geweldig vinden, maar begin het zo langzamerhand te geloven dat er toch wel iets goed aan moet zijn.’ Teleurgesteld dat hij geen doorbraak had in zijn scriptie is Jansen allerminst. Hij verdiende met zijn onderzoeksvoorstel namelijk een promotieplaats. Jansen: ‘Ik heb nu alleen nog maar de publieke opinie onderzocht, maar de komende jaren wil ik ook kijken naar de media en het politieke debat. Ik vermoed dat deze gedomineerd worden door het anti-migrantenbetoog en dat pro-

gressieve waarden een steeds grotere rol gaan innemen als argument. Mijn scriptie heeft me goed op weg geholpen, maar hopelijk heb ik over vier jaar een echte doorbraak.’ Jansen raadt studenten aan om een scriptie te schrijven over een actueel en maatschappelijk betrokken onderwerp. ‘Het fijne aan mijn onderzoek is dat iedereen er een mening over heeft en het dus veel mensen aanspreekt. Bovendien is het een toegankelijk onderwerp dat je tijdens het schrijven ook nog eens met je vrienden in de kroeg kan bespreken.’

N ieuwswaardig onderwerp

Ook Marieke Boele van Hensbroek (30) deed voor haar scriptie onderzoek naar een onderwerp dat flink in het nieuws heeft gestaan het afgelopen jaar. Afgelopen zomer studeerde ze af in medische antropologie en sociologie met een scriptie over de agressie tegen ambulancepersoneel. Wat Boele van Hensbroeks scriptie baanbrekend maakte, was haar onderzoeksmethode van participerende observatie. In haar eigen woorden: ‘een beruchte en befaamde methode in de antropologie.’ Om te kunnen onderzoeken waar de agressie tegen ambulancepersoneel vandaan komt, heeft Boele van Hensbroek namelijk 81 ritten meegereden met de ambulancedienst van de gemeente Utrecht. Op deze manier kon ze direct getuige zijn van de interactie tussen het ambulancepersoneel en de patiënt, diens familie, omstanders en automobilisten. Boele van Hensbroek: ‘Wat me opviel is dat veel mensen een houding aannemen van “ik betaal, dus ik bepaal”. Mensen bemoeien zich met medische kwesties waar ze niets van afweten en de emoties lopen al snel hoog op. Gelukkig is het ambulancepersoneel zich erg bewust van hun eigen rol en kunnen ze hier goed mee om gaan. Ze redden niet alleen levens, maar zijn tegelijkertijd bezig met hoe ze overkomen om de situatie te kalmeren.’

Boele van Hensbroek maakte tijdens die 81 ritten veel heftige situaties mee. ‘De klapper was toch wel koninginnenacht. Iedereen op straat was natuurlijk zo blauw als een tientje en terwijl we een jongen aan het inladen waren die met een kettingslot op zijn hoofd was geslagen, werd er om ons heen een ME-charge uitgevoerd.’

Heftig of niet, deze bijzondere onderzoeksmethode leverde Boele van Hensbroek unieke inside-informatie op en dat bleef niet onopgemerkt. Haar onderzoek werd door hoogleraar sociologie Evelien Tonkens genoemd in een column in de Volkskrant en binnenkort hoopt Boele van Hensbroek zelf een stuk in het ambulanceblad te publiceren. ‘Het schrijven van mijn scriptie was een mooie ervaring en ook al krijg ik er niet gelijk een wereldbaan mee, ik ben op de goede weg.’ l

Folia 22 | 25

archivering

Je levenswerk bij het oud vuil Door Julie de Graaf

Papieren scripties worden nauwelijks nog bewaard, want dat kost te veel ruimte.

Verkwanseling van UvA-historie, vindt de een. Weg met die ouwe troep, meent een ander. oude scripties, de kwaliteit van het onderwijs aan de UvA controleren. Bij het bepalen van deze nieuwe termijn zal het ook een rol hebben gespeeld dat faculteiten tegenwoordig veel makkelijker in staat zijn om scripties digitaal te archiveren. Zo heeft de digitale database met wetenschappelijke publicaties van UvA-medewerkers, UvA-Dare, sinds een aantal jaar een speciale scriptiedatabase waar de meeste faculteiten zich inmiddels bij hebben aangesloten.

Een paar maanden geleden kreeg docent sociologie Bart van Heerikhuizen een verzoek van NRC Handelsblad om informatie aan te leveren over een sociologiestudent die in 1970 afstudeerde. Van Heerikhuizen ging enthousiast op zoek naar de bijzondere scriptie van deze oudstudent, maar kwam er tot zijn ontsteltenis achter dat de Bushuisbibliotheek, de faculteitsbibliotheek van maatschappij- en gedragswetenschappen, deze had weggegooid. Sinds een aantal jaren is het beleid van de Bushuisbibliotheek om alle scripties in haar collectie die ouder zijn dan tien jaar te vernietigen.

Van Heerikhuizen: ‘Vanaf de jaren zestig zijn alle doctoraalscripties van mijn vakgroep sociologie en culturele antropologie verzameld in een archief. Al die scripties, waaronder mijn eigen scriptie uit 1973, waren keurig geordend in een hangmappensysteem in grote stalen kasten in de Bushuisbibliotheek. Nu blijkt dat bijna alles is weggegooid. Het is een schandaal.’

O nvervangbaar

Van Heerikhuizen meent dat het weggooien van scripties schadelijk is voor de reputatie van de UvA. ‘Ik kan me niet voorstellen dat een serieuze universiteit, Oxford of Harvard, de scripties van haar later beroemd geworden alumni zou meegeven aan de vuilnisman. De kwaliteit van een universiteit laat zich immers ook aflezen aan het respect waarmee het werk dat binnen die universiteit is verricht wordt behandeld.’

Medewerkster van de Bushuisbibliotheek Geke Zijlstra begrijpt de verontwaardiging van Van Heerikhuizen, maar ziet geen andere oplossing: ‘Het zou prachtig zijn als de bibliotheek alle scripties voor eeuwig kon bewaren, maar daar hebben we gewoonweg de ruimte niet voor. Alleen al de scripties van de afgelopen tien jaar vormen een behoorlijke collectie.’ Vestigingsmanager Yvonne Brockotter laat bovendien weten dat de Bushuisbibliotheek de komende jaren de nog overgebleven oude jaargangen scripties zal blijven weggooien. Brockotter: ‘Sinds twee jaar moet alles verplicht digitaal aangeleverd worden en komt er dus geen papier meer bij. Elk jaar zullen we alles wat ouder is dan tien jaar wegdoen, net zolang tot er geen papieren scripties meer over zijn. De kosten om papieren exemplaren op te slaan zijn gewoonweg te hoog.’

S chaduwadministratie

De Bushuisbibliotheek huisvest een van de meest

26 | Folia 22

Illustratie: Aimee Groen

R uimtegebre k

Van Heerikhuizen zou graag zien dat de overgebleven scripties in het Bushuis bewaard blijven, desnoods in digitale vorm: ‘De UvA geeft kapitalen uit aan schitterende digitale archiveringsspullen, maar ondertussen worden onvervangbare, nooit gedigitaliseerde documenten liefdeloos weggeflikkerd.’ Toch is de Bushuisbibliotheek niet van plan om de huidige verzameling papieren scripties nog digitaal te archiveren.

Brockotter: ‘Dat brengt veel te hoge kosten met zich mee, zeker omdat de vraag naar oude scripties heel erg klein is. Ik kan me niet herinneren dat de afgelopen jaren iemand op zoek is geweest naar een scriptie van voor 1999. Als de vakgroep sociologie en culturele antropologie een digitaal archief wil aanleggen dan is dat hun eigen verantwoordelijkheid, maar wij gaan er niet aan beginnen.’

Brockotter weet dat het beleid van de Bushuis­ bibliotheek streng overkomt: ‘Een bibliotheek gooit natuurlijk niet graag weg en persoonlijk vind ik de vernietiging van die oude scripties ook wel een verlies, maar we kunnen nu eenmaal niet oneindige meters papier opslaan. Ik begrijp de ontstemming, maar uiteindelijk moet je realistisch zijn.’

Vooralsnog is de afdeling sociologie en antropologie niet van plan het hierbij te laten. Zo wordt de reeds bestaande bibliotheekcommissie, het contactorgaan tussen de bibliotheek en de afdeling, nieuw leven ingeblazen om in de toekomst een betere samenwerking te garanderen. Bovendien hebben negentien hoogleraren en emeritus hoogleraren de decaan van de Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen schriftelijk opgeroepen tot onmiddellijke stopzetting van de vernietiging. Van Heerikhuizen: ‘Je hoort hier aan de UvA vaak mopperen dat onze studenten zo weinig historisch besef hebben, maar hoe kan de UvA iets anders verwachten als die zijn eigen historie bij het oud vuil zet?’ l

complete scriptiearchieven van de UvA. Alle scripties van de afgelopen tien jaar op het gebied van politicologie, communicatiewetenschap, sociologie en culturele antropologie zijn daar verzameld, terwijl de meeste andere faculteitsbibliotheken alleen scripties hebben staan die studenten uit eigen beweging aanleverden. De verplichting om scripties te bewaren ligt ook niet bij de bibliotheken, maar bij de faculteiten zelf. Brockotter: ‘Wij voeren eigenlijk een soort schaduwadministratie voor de bij ons ondergebrachte vakgroepen. Dit doen we om studenten tegemoet te komen, zodat zij makkelijk over oude scripties kunnen beschikken.’

Volgens algemene richtlijnen van de afdeling documentaire informatievoorziening (DIV), de beheerder van het centrale archief van de UvA, moeten de faculteiten scripties minstens twee jaar bewaren. Deze termijn zal binnenkort verlengd worden naar minstens zeven jaar. Dit heeft te maken met de afnemende frequentie van de bezoeken van visitatiecommissies die, onder andere aan de hand van

06

Foto’s: Bram Belloni

weekgast

Nadine ’t Zand (22), vijfdejaars communicatiewetenschap, schrijft een scriptie over de waarde van het Europees Burger Initiatief.

Maandag 8 februari De afgelopen weken zat er weinig verschil meer tussen zaterdag, zondag en maandag. Aan de ene kant wel fijn, want ik kijk dan ook niet zo op tegen de maandag.

Aan de andere kant, elke dag scriptiedag is ook niet echt enerverend. Maar goed, het is dan ook nog maar voor eventjes. 1 maart is de deadline der deadlines, dan lever ik mijn scriptie in. Zaterdag-scriptiedag, zondagscriptiedag, maandag-scriptiedag is een tijdelijk verschijnsel aan het eind van de scriptietunnel.

Ik vind het overigens extreem spannend, het naderende einde van de scriptietunnel, zo spannend dat ik soms een hele dag kan verdoen met nadenken over hoe heerlijk de avond van 1 maart zal zijn. Helemaal omdat 1 maart een maandag is en ik dan extra besef dat de afgelopen zaterdag-scriptiedag en zondagscriptiedag de allerlaatste in mijn leven waren (alhoewel zeg nooit nooit, of allerlaatst in dit geval). Geen scriptiedagen meer. Het gaat raar zijn, misschien moet ik wel even afkicken. Ik kan er nu al over filosoferen.

Maar ja, eigenlijk moet ik op dit moment gewoon weer even verder gaan met het uitwerken van mijn discussiesectie. Het is per slot van rekening maandag-scriptiedag.

Dinsdag 9 februari Dinsdag is ook een scriptiedag, maar anders dan alle andere scriptiedagen. Dinsdag is namelijk de meest productieve dag van de week, altijd elke week. Dat is geen toeval. Woensdag tot en met vrijdag werk ik namelijk. Dus dinsdag schiet ik in de stress dat ik dan pas zaterdag weer aan de scriptie kan en dat er dan weer praktisch een week voorbij is. Vrijdagmiddag ben ik overigens wel vrij, maar dan moet ik vaak even bijkomen van de week onder het genot van inspiratie­lunches of koffie samen met mijn trouwe scriptie­makker madame J. (maar goed, daar vrijdag meer over).

Het is nu bijna 23.00 uur, tijd om de scriptietafel (tijdelijke functie van onze grote eettafel) op te ruimen, spullen klaar te zetten voor morgen en naar bed te gaan. Intellectueel uitgeput, maar zeer voldaan! Want zoals het een echte dinsdag-scriptiedag betaamt waren het een superproductieve ochtend, middag en avond.

Morgen over de bruisende afwisseling tussen scriptiedagen en werken-at-Stadsdeel-Noord-dagen. Daar ben ik medewerker bestuurlijke besluitvorming op de afdeling juridisch bestuurlijke zaken.

Woensdag 10 februari Woensdag is altijd een soort van dilemmadag. Aan de ene kant met fris enthousiasme zin om te beginnen aan de werken-at-Stadsdeel-Noord-dagen. Maar aan de andere kant is er ook altijd een momentje van met de neus op de feiten gedrukt worden: Weg vrijheid, hallo wekker. Werken naast de scriptie; pittig. En ja, wat een beroemd filosoof ooit eens zei: “Elk voordeel heb z’n nadeel”. Voordeel: afwisseling! Even de scriptieknop uit, een andere omgeving, andere mensen en andere gesprekken (of beter gezegd: überhaupt gesprekken). Nadeel: thuiskomen na een lange dag, even eten, verder met de scriptie.

20.00 uur, tijd om nog even wat van de scriptie op te pakken. En dan komt het, althans dan moet het komen: een overtuigend gevoel van discipline. Mensen die mij kennen weten dat ik gedisciplineerd ben, alleen niet altijd met even veel overtuiging. Wat te doen op een dergelijk moeilijk moment? Mijn gouden tip: een uitgebreide klaag- en zeursessie houden met een vaste back-up en vervolgens met frisse tegenzin toch nog even die twee uurtjes knallen. Want juist die gestolen uurtjes leveren in the end heel veel op, 1 maart Here I Comeeeeee!

Donderdag 11 februari Vandaag is mijn eerste afstudeerfeestje van een van mijn studievriendinnen die tegelijk met mij is begonnen: september 2005. Het lijkt nog als de dag van gisteren: onze eerste werkgroepen, presentaties en terrassessies in de zon voor het Atrium. Tja, ik ben nog niet afgestudeerd of de nostalgie slaat al toe.

Maar ja wat wil je ook? Studeren in het centrum van

Amsterdam… 17 jaar fris en fruitig van het vwo en dan vrijheid, blijheid en “blokken” in het hart van een stad die bruist. Wat mij betreft het ultieme decor om nieuwe boezemvrienden te ontmoeten, je te ontwikkelen en ontzettend te genieten van alles wat een wereldstad te bieden heeft (soms ten koste van een verplichte werkgroep en goede nachtrust). Bovendien heb ik ook nog het geluk gehad dat ik op de mooiste locaties (van) onderwijs heb genoten: de Oudemanhuispoort (oud en versleten, maar absoluut met charme), BG5 en met stip op één: het Bushuis!

Dat gaat nog wel even wennen zijn straks. Niet meer dat enorme gevoel van vrijheid dat de stad mijn dagelijkse territorium is. En niet meer die vanzelfsprekendheid om rond te banjeren op en rondom de Kloveniersburgwal, het Doelenstraatje, de Vendelstraat en het Binnengasthuisterrein. Studeren aan mijn UvA, ik ga het nog missen.

Vrijdag 12 februari Het is weer vrijdag! Ook al begint morgen het weekend-scriptieritme weer, de vrijdag is altijd een dag om van te genieten. Het begint al met de sfeer in het stadsdeel. Het is leeg, want iedereen heeft al weekend. De mensen die er zijn werken vaak een korte dag en gaan dan vol levensvreugde het weekend in. Dit stralen ze ook af op mij, dus als ik rond een uur of 13.00 de deur uitga heb ik zin in ontspanning!

Aangezien het ooit de bedoeling was dat ik aan mijn scriptie zou gaan zitten op vrijdagmiddag, heb ik ter compensatie de inspiratielunch annex inspiratiekoffie bedacht: momenten van bezinning met trouwe scriptiemakker madame J. Heerlijke gestolen uurtjes zijn dat. Typerend ook voor de voordelen van het studentenbestaan… een paar uurtjes werken en daarna de vrijheid om te ‘chillen’.

Tegen de tijd dat ik van deze inspiratiesessies naar de metro loop, op weg naar huis, word ik altijd een beetje bevangen door het bruisen van de stad en maak ik opstandig plannetjes om de rest van de dag vrij te nemen. Lekker even spijbelen. Thank God it’s Friday! l Volgende weekgast is Anne-Marie van Hooijdonk, in Zambia bezig met haar afstudeeronderzoek.

Folia 22 | 27

ceremonie

Afstuderen: armoe troef Door Lorianne van Gelder

Hakkelend, struikelend over zijn woorden, zijn ogen gericht op het papier, begint de docent zijn verhaal.

‘Het onderzoek.... uitputtend geanalyseerd... maakte een interessante scriptie,’ brabbelt de docent verder.

Hij kijkt zijn toehoorders, bestaande uit zeer trotse en strijdbare ouders, vrienden en geliefden, niet aan: hij weet dat hij hier geen thuiswedstrijd speelt. Zweetdruppels parelen op zijn voorhoofd. Nog even en dan is het voorbij. De afgestudeerde kijkt al net zo zenuwachtig de zaal in. Zal dit de bekroning zijn op vijf jaar zware studie? Met een persoonlijke noot misschien?

Dan is plotseling de onbegrijpelijke verhandeling klaar. Applaus, een handtekening, een onelegante zwarte tas in de hand gedrukt. Afgestudeerd. Een kaal lokaaltje met tl-lichten is het decor voor dit hoogtepunt van de studie. ma x imaal vijf minuten

Waar in de Verenigde Staten het afstuderen gepaard gaat met verkleedpartijen, chique ceremonies en een overdaad aan lauwerkransen voor de gelukkige graduates, is het in Nederland over het algemeen armoe troef.

Populaire studies met honderden afgestudeerden per jaar weten niet wat ze met al die mensen aanmoeten.

in elk geval iets kan worden gezegd over de scriptie. Het is ook lastig met die grote studies. Docenten kunnen ook niet iedereen kennen.’ Er zijn geen richtlijnen voor praatjes. De enige eis is dat het niet te lang mag duren, melden onderwijssecretariaten. ‘Maar verder kunnen docenten improviseren,’ zegt Koen. vragenlijstje

Rosa Vissenberg (25) deed een massastudie, geneeskunde, studeerde vorig jaar af en werd toegesproken door een arts die ze nog nooit eerder had gesproken.

‘Ach,’ relativeert ze meteen, ‘Bij geneeskunde ben je een nummertje. Ze proberen er nog wel iets van te maken: je moet voor je afstuderen een vragenlijst invullen met vragen als “Had je naast je studie een baan?”, “Wat deed je voor je studie?” enzovoort. Voor de uitreiking heb je dan nog een gesprek met iemand van de examencommissie, dat is me het meest bijgebleven. Ze vragen dan of je nog iemand wil bedanken en waar je je wetenschappelijke stage hebt gelopen. Je krijgt best de ruimte om je eigen praatje vorm te geven.’ Van deze informatie werd vervolgens een praatje in elkaar gedraaid, met een persoonlijke noot, maar wel voorgedragen door iemand die Vissenberg niet kende. ‘Ik was wel tevreden. Maar

‘ Het duurde tien minuten, terwijl ik anderhalf uur had gewacht’ Strak geregelde afstudeerbijeenkomsten zijn het resultaat: als je geluk hebt is het in een kerk (bijvoorbeeld de Lutherse Kerk voor rechtenstudenten), vaker is het echter in een grote collegezaal (geneeskundestudenten in het AMC), waar alumni in spe een praatje van maximaal vijf minuten krijgen. Andere studies pakken het persoonlijker aan: bij psychologie worden studenten een voor een, in het bijzijn van ouders en vrienden toegesproken door de scriptiebegeleider en de examencommissie. Maar na vijftien minuten staat de volgende student al te trappelen voor de deur.

na het praatje moet je de eed van Hippocrates afleggen.

Toen maakte de diploma-uitreiker een fout. Ik wilde de eed en niet de gelofte afleggen. “O, verkeerd gekeken,” zei hij toen.’ Bij geneeskunde gaat er bij het cum laude behalen van een diploma een bel rinkelen. ‘Maar als dat niet zo is, dan blijft het vrij algemeen. Ik had nog geluk, begreep ik van anderen, die allemaal een heel suf praatje hadden. Ze slaan dan met een hamer en je bent afgestudeerd. Het duurde tien minuten terwijl ik anderhalf uur had gewacht.’ de juiste toon

improviseren

Het afstuderen is de bekroning op je studieloopbaan.

Toch weet de UvA er niet de feestelijke sfeer aan te geven waar veel studenten naar verlangen. ‘Docenten kennen de studenten vaak niet goed,’ zegt Koen van het onderwijssecretariaat rechtsgeleerdheid. ‘Daarom spreekt de scriptiebegeleider de student meestal toe, omdat er dan

28 | Folia 22

Sommige docenten weten wel een spektakel van een praatje te maken: ze kopen een cadeautje voor hun student, barsten uit in een lofzang op de afstuderende of doen zodanig onderzoek – bellen vrienden van de student, zijn ouders, of doen anderszins grondige research – dat het praatje onvergetelijk wordt.

Docenten vinden zo’n praatje geen makkelijke opgave.

Hoogleraar Theaterwetenschap Kati Röttger was altijd vreselijk nerveus om een afstudeerspeech te geven. ‘Je moet de juiste toon raken. De ouders zitten daar, soms helemaal uit Groningen overgekomen en je moet het bijzondere moment vangen.’ Bovendien begreep Röttger de ophef over de praatjes eigenlijk niet. Ze vergelijkt de ceremonie met de situatie in Duitsland, waar ze vandaan komt. ‘Wij hebben die traditie niet meer.

Sinds 1968 is er radicaal gebroken met alle universitaire tradities. Toen ik voor het eerst in Nederland was, dacht ik: wat conservatief die ceremonies, waarom hecht men er hier zo aan? Maar inmiddels zie ik het ook als iets moois.’

Bauke ter Horst (27, wil niet met zijn echte naam in Folia), alumnus politicologie, had naar eigen zeggen waarschijnlijk de meest teleurstellende afstudeerceremonie ooit. ‘Ik had een zes voor mijn scriptie gehaald, daar baalde ik al van. Ik kreeg mijn diploma – en geen praatje – en na afloop kwam mijn docent naar me toe en zei: “Ik ben blij dat we geen visitatie meer krijgen voor deze opleiding, anders had je nooit een voldoende gehad.” Dat vond ik nou niet echt een geslaagde opmerking tegen iemand die net zijn diploma had gekregen.’

In een helverlichte collegezaal krijgen twee studenten hun diploma. De docenten zitten onderuitgezakt op hun stoel. Tassen liggen op tafels, ouders wringen zich in de ongemakkelijke collegebanken. ‘Een voor een mogen jullie naar voren komen om je handtekening te zetten. De masterstudent zal nog even worden toegesproken, de bacherlorstudent krijgt geen praatje,’ zegt de voorzitter van de examencommissie.

Dociel loopt de bachelorstudent naar voren, zet haar handtekening, krijgt haar diploma, een handje van de docent en loopt terug. De masterstudent wordt vervolgens gelauwerd om haar verdiensten. Een kwartier later is het voorbij. ‘Vleiend,’ zegt de masterstudente.

‘Zo, daar ben ik mooi vanaf,’ zegt de bachelorstudent.

‘Niet te veel verwachten, dan valt het ook niet tegen.’

Ondanks de verscheidenheid in kwaliteit van afstudeerceremonies en de soms zelfs gemene opmerkingen van docenten op dit soort gelegenheden heeft de Centrale Studenten Raad nooit klachten over afstuderen, laat Sozanne Eijder van de CSR weten. ‘Als je eenmaal afgestudeerd bent, kan ik me voorstellen dat je geen zin meer hebt om je met dat soort dingen bezig te houden.’

De nerveuze examinator veegt na afloop zijn voorhoofd af, schudt de hand van zijn student en loopt het zaaltje uit. Over een halfjaar gelukkig pas weer. En de student? Die viert zelf nog een feestje, elders. l

Illustratie: Aimee Groen

De bekroning van je studie, het daadwerkelijke afstuderen, gaat aan de UvA doorgaans niet gepaard met veel vertoon. Als je geluk hebt word je nog persoonlijk toegesproken, maar meestal is het allemaal binnen een paar minuten voorbij.

annonces ATTENTIE

Annonces zijn advertenties zonder winstoogmerk, bestemd voor de particuliere aanbieder. Annonces kunnen worden geplaatst in Folia én op de website www.folia.nl.

Aanbieden van annonces kan op www.folia.nl via Folia Weekblad. Daar vindt u ook alle informatie over de tarieven e.d.

aanstormend Vlaams en Nederlands talent. Kijk voor meer informatie op www.brakkegrond.nl

In week 8, 22-26 februari verschijnt Folia niet.

CULTUUR Jan Mulder – De Wereld en de Middenweg. De Amsterdamlezingen 2010 gaan over de zoektocht naar hoge en lage cultuur van Amsterdam. Tijdens de eerste lezing vertelt Jan Mulder o.a. over zijn kennismaking met Amsterdam toen hij in 1972 Anderlecht voor Ajax verruilde. Gastheer is Paul Scheffer, bijzonder hoogleraar op de Wibautstoel. Di. 23 februari in de Aula (Singel 411), aanvang 20.00 uur. Gratis, reserveren: http://www.uva.nl/amsterdamlezingen of 020 525 4791.

STUDENTEN PASTORAAT VE90 Op 25/02 om 20.00 uur draait de film Atonement in het Cine­ café in vE90. We bekijken en praten erover na. Zie: www.ve90.nl

STUDENTEN SPORT CENTRUM USC

Cursussen vanaf maart Beachvolleybal Op 2 en 8 maart starten de cursussen beachvolleybal van het USC. Er wordt getraind op drie niveaus, waarbij men wordt ingedeeld door de trainer. Locatie: The Sand, bij Eigentijds kerk zijn binnen chrisstation Sloterdijk. Studentencurtelijke traditie: Keizersgrachtsusprijs E37,50. kerk. Kerkdienst en viering elke Schermen zondag om half 11, KeizersMaandag 8 maart begint de ingracht 566. www.kgk.dds.nl troductiecursus schermen bij het USC. In 6 lessen (maandag Zondag naar de kerk?

21.30-23.00 uur) leer je de basiswww.studentenekklesia.nl beginselen van deze edele sport.

11.00 uur - De Rode Hoed Studentencursusprijs E 18,50.

Keizersgracht 102 - Amsterdam Hardloopschool ASC De hardlooptraining is gericht op Concert in jouw huis? Heeft jouw koelkast nog plaats voor een aantal duurlopen, met als doel een bepaalde afstand uit te lopen dan kratten bier? Stel je studentenkawel een afstand in een bepaalde mer dan beschikbaar voor een invasie van Vlaamse en Nederlandse tijd te lopen. De e.v. module (10 weken, dinsdag 19.00-20.30 uur) bandjes. Meld je aan voor een intiem huiskamerconcert tijdens So- start op 9 maart. Studentencursusprijs E16. nic Connections, het festival vol

•

•

•

Het grootste juridische carrière-evenement met de beste werkgevers!

•

Sportduiken Dinsdag 9 maart start bij Duikvereniging Expres de cursus sportduiken van het USC. In 5 lessen leer je de beginselen van het duiken.

Dinsdag 20.45-22.00 uur, Sportfondsenbad Oost, Watergraafsmeer. Studentencursusprijs E35.

Check voor al deze cursussen www.usc.uva.nl

VERDIENEN Wij zoeken een studente die op donderdag- en vrijdagmiddag van 15.15 tot 19.15 uur, en in schoolvakanties evt. extra, wil komen oppassen op twee meiden van 11 en 13 jaar, en dan ook kan koken voor ons gezin van 4 plus zichzelf. We wonen in de Vondelstraat, vlakbij het park. Tel. 06 5437 5145 of mail vvorm@euronet.nl Het AMC zoekt gezonde nietrokende mannen (18-35 jaar) in verband met wetenschappelijk onderzoek naar het afweersysteem. Deelnemers zullen 4 nachten in het AMC doorbrengen en ontvangen een vergoeding. Voor meer informatie: Anne Jan van der Meer, arts-onderzoeker, a.j.vandermeer@amc.uva.nl

VRIJWILLIGERSWERK, STAGES, e.d.

Maatjes gezocht - Het Rode Kruis Amsterdam zoekt enthousiaste vrijwilligers die een maatje

12 maart Amsterdam RAI www.carrierebeurs.nl willen zijn voor een andere Amsterdammer die behoefte heeft aan meer contact. Als vrijwilliger gaat u twee keer per maand samen met de deelnemer iets leuks ondernemen. Daarnaast biedt u een luisterend oor en helpt u de deelnemer weer (oude) activiteiten op te pakken. Bent u of kent u iemand die hierin geïnteresseerd is, neem dan contact op met Liesbeth Elberse: e-mail lelberse@nrka.nl of tel. 020 622 6211.

Stage, vrijwilligerswerk of onderzoek in een ontwikkelingsland? Bezoek de infomarkt op 10 maart. www.shareyourworld.nl

WONEN Iets te verhuizen? Ik kom met een grote bus voorrijden. Studentenverhuizingen binnen A’dam. Van stoep tot stoep: E35. Ook met ver-

huismannen en touw en blok. Ook buiten A’dam mogelijk. Bel Taco: 06 4486 4390; www.vrachttaxi.nl

DIVERSEN Masterclass Gender en millenniumdoelen. Zijn de millenniumdoelen er ook voor vrouwen in Latijns-Amerika? Debat met Annelou Ypeij. 18 febr., 19.3021.30 uur, Nieuwe Herengracht 29, Amsterdam. www.laruta.nu De Spermabank van het AMC is op zoek naar spermadonoren. Onkosten worden vergoed.

Nadere informatie tel. 020 566 3090, spermabank@amc.uva. nl of www.spermadonoren.nl

ken – Studentendecanen, B ­ ureau Studentenpsychologen, Loopbaan Advies Centrum, B ­ ureau Internationale Studentenzaken, Trainingscentrum en het Service & Informatiecentrum.

Studentenzaken is ook bereikbaar via tel. 020 525 8080.

MEDEZEGGENSCHAP 500.000 studenten vertegenwoordigen? Het Interstedelijk Studenten Overleg zoekt bestuursleden.

Iets voor jou (1 jaar, fulltime, ruime vergoeding)? Kijk op www.iso.nl!

STUDENTENZAKEN Op www.uva.nl/studentenzaken staat alle informatie over de afdelingen van Studentenza-

februari

Studenten Services AAn de slAg - vAnAf do. 4 febr. wekelijks vAn 12 -13 uur Workshops om te oefenen We gaan oefenen met de volgende thema’s: mindmappen, planning, kiezen, studeren met dyslexie en concentreren. Deze korte workshop wordt wekelijks op donderdag van 12.00 - 13.00 uur gehouden, met elke week een ander thema.

2010 CREA is het cultureel studentencentrum van de UvA en HvA. Turfdraagsterpad 17, 0205251400

ma 22 februari, 20.00 uur / lezing

do 25 februari, 20.00 uur / muziek

Over globalisering en democratisering

CREA Klassiek

workshop: fondsen werven voor studie in het buitenlAnd Hoe vraag je een particulier fonds aan voor je studie Voor je studie hier of in het buitenland kun je geld tekort komen. Soms kun je dit tekort aanvullen door een particulier fonds aan te vragen. We gaan in op verschillende vragen omtrent het soort fonds en hoe je een dergelijk fonds aanvraagt. Verder leer je wat je zelf kunt bijdragen aan een goede, succesvolle aanvraag. Daarbij betekent een goede en duidelijke motivatie een meerwaarde voor je aanvraag.

Meer informatie over bovenstaande workshops en inschrijven: www.uva.nl/trainingscentrum

ZomerprogrAmmA’s bij uvA brede pArtneruniversiteiten Bureau Internationale Studentenzaken (BIS) stelt ieder jaar een aantal beurzen beschikbaar voor zomerprogramma’s bij verschillende UvA uitwisselingspartners. Zo kun je onder andere tijdens de zomer een periode studeren aan de University of Hong Kong, Yonsei University (Zuid Korea), University of Toronto en Hunter College New York.

Deadline voor aanmelding: 15 maart 2010 Meer informatie kun je vinden op: www.uva.nl/internationaal

Studentenservices is er voor studenten, afgestudeerden en promovendi van de UvA en HvA. Binnengasthuisstraat 9, 1012 ZA Amsterdam 020 - 525 8080

www.uva.nl/studentenservices 30 | Folia 22

Een podium voor klassieke amateurmusici. BeEen debat over de crisis van de democra-

leef hun optredens in een informeel concert.

tie en de alternatieven van de globalise-

Wil je zelf optreden? Stuur dan een e-mail naar:

ringsbeweging, tien jaar na de ‘battle of

klassiek@crea.uva.nl. Plaats: CREA Muziekzaal.

Seattle’. Volgens dr. Marianne Maeckel-

Toegang: gratis. Reserveren niet mogelijk.

bergh, Sociale Wetenschappen (Universiteit Leiden), zijn de mondiale netwerken die zich verzetten tegen neoliberale glo-

zo 28 februari, 14.00 uur / muziek

balisering veel beter in staat om ‘mon-

Creations First Ladies of Jazz

diale democratie’ te ontwikkelen dan de heersende krachten. Zij schreef daarover in The Will of the Many (2009). Christian Scholl, docent politicologie (UvA), vertelt

Bij een winterse zondagmiddag hoort goede

over de methodes van overheden om de

jazz. En goede jazz, dat kan je wel overlaten

globaliseringprotesten te bestrijden. Kees

aan de First Ladies uit de stal van Stichting

Hudig, publicist en ervaringsdeskundige,

Breathing Bijlmer. In samenwerking met talent

analyseert de wederwaardigheden van het

van CREA en begeleid door bekende jazzarties-

Sociaal Forum in Nederland en Europa.

ten zullen zij u meenemen op een onvergete-

Plaats: CREA Theater. Toegang: studenten

lijk muzikaal avontuur. Plaats: CREA Theater.

gratis, e 5,- alle anderen. Reserveren niet mogelijk.

Toegang: studenten gratis, e 5,- alle anderen.

Reserveren niet mogelijk.

www.crea.uva.nl/agenda

roem

Afspraken Door Dirk Wolthekker

‘Structureren’, ‘focussen’, ‘sturen’, ‘coachen’. Het zijn werkwoorden die in vrijwel elke zin vallen die Jacqueline de Savornin Lohman wijdt aan het onderwerp scriptiebegeleiding. Zoals de zin die ze tegen studenten zegt: ‘Je hoeft niets weg te gooien van wat je de afgelopen jaren hebt geleerd, maar je moet nu wel focussen.’ Of de volzin waarmee ze haar eigen rol duidt: ‘Kennis van het onderwerp is storend, want dan ga ik inhoudelijk sturen, terwijl het moet gaan om ordening van het materiaal en opbouw van de tekst.’

Emeritus professor Jacqueline de Savornin Lohman (Buitenzorg/Bogor, 1933) is meester in de rechten. Ze was advocaat, promoveerde op een proefschrift over strafrechtspleging, was hoogleraar andragologie, in het bijzonder de sociale hulpverlening aan volwassenen.

Nadat de andragologie eind jaren tachtig was opgeheven, was ze nog enige jaren hoogleraar pedagogiek en didactiek tot het onvermijdelijke pensioen eraan kwam.

‘Tja, wat moet je dan gaan doen? Je kunt natuurlijk koffie schenken in het buurthuis of Nederlandse les geven aan Turkse of Marokkaanse vrouwen. Maar daar ligt mijn kracht niet. Ik dacht: Waar ligt mijn kracht dan wel? Bij wat ik altijd al deed, zei ik tegen mezelf: studenten helpen die dreigen vast te lopen met hun scriptie.

Scriptiebegeleiding is een professionele bezigheid, dus studenten moeten er gewoon voor betalen: dertig euro per gesprek en honderd euro voor de e-mailbegeleiding. In zekere zin maken we een soort contract: we spreken af wanneer de scriptie klaar is en als het lukt om de scriptie binnen de tijdsplanning af te maken krijg je de helft van het betaalde bedrag terug. Dat ik dat doe hangt samen met mijn scriptiebegeleidingsfilosofie. Het is namelijk niet in de eerste plaats mijn prestatie om de scriptie te begeleiden, maar het is de prestatie van een student om de scriptie af te maken en daar beloon ik hem of haar voor in de vorm van een gedeeltelijke teruggave van het honorarium.

Het is een wijdverbreid vooroordeel dat studenten die extra scriptiebegeleiding nodig hebben, dom zijn. Dat is helemaal niet zo, integendeel. Maar de meeste studen-

Foto: Bob Bronshoff , Illustratie: Aimee Groen

Wat zal ik eens gaan doen, dacht Jacqueline de Savornin Lohman na haar pensionering. ‘Het werd wat ik altijd al deed: studenten helpen die dreigen vast te lopen met hun scriptie.’

Jacqueline de Savornin Lohman

ten hebben niet geleerd om om te gaan met twijfel. Dat zit voor een deel in het huidige onderwijs waarbij studenten veel te weinig bij hun lurven worden gepakt. Er is geen ruimte meer in het onderwijs om waarheden ter discussie te stellen, studenten kritisch te leren nadenken en formuleren. Want dan zouden ze ook leren om te gaan met twijfel. Als je dat niet hebt geleerd, loop je tegen het einde vast. In je laatste jaar komt alles wat je hebt geleerd samen en dan moet je keuzes maken. En wie daar niet mee om kan gaan verzandt.

Sommige studenten kunnen juist wel een keuze maken: ze komen in de loop van hun studie met een onderwerp in aanraking waar ze extra door geboeid of gefascineerd raken. Gedurende een aantal jaren vergaren ze alle mogelijke informatie over dat ene onderwerp, leggen er mapjes over aan en zetten al hun briljante gedachten over dat ene onderwerp alvast op papier. Tegen die studenten zeg ik vaak: Kill your darlings. Het is niet gezegd dat zo’n onderwerp per se niet geschikt is voor een scriptie, maar een huizenhoog favoriet thema belemmert vaak een kritische blik en het trekken van grenzen.

Ook bij de begeleidende docenten gaat er wel eens wat

mis. Zij hebben vaak te weinig of helemaal geen tijd.

Aan de randen van de dag schiet er nog een kwartiertje over en dan mag je nog vlug even langskomen. Of niet.

Dat is allemaal veel te vrijblijvend.

Ik maak harde afspraken met mijn studenten en blijf erop hameren dat ze zich aan die afspraken houden.

Ook kan het geen kwaad te weten wat voor persoon je scriptiebegeleider is. Ik heb eens een student gehad die een scriptie schreef over Ahold. We kwamen er achter dat de docent politiek aan de conservatieve kant zat en op die manier ook naar de scriptie keek. Het wilde helemaal niet vlotten met die scriptie. Totdat ik tegen die student zei: schenk eens wat meer aandacht aan de rol van de aandeelhouder. Dat bleek een goede zet.’ l Binnen een halfjaar je scriptie af?

Vier tips van Jacqueline de Savornin Lohman: 1. Denk tijdens je studie alvast aan een mogelijk geschikt onderwerp; 2. Vergaar geleidelijk al wat bronnenmateriaal en ideeën hierover; 3. Formuleer een goed omlijnde, behapbare vraagstelling; 4. Maak een plan van aanpak en een realistische planning.

Folia 22 | 31

Foto’s: Henk Thomas

dijkgraaf & fresco

GOEDE VERDIENSTE

Huiswerkinstituut NHI zoekt studenten om 2 middagen per week van 14:00 tot 18:00 uur leerlingen te begeleiden Bel: 06 - 513 19 867, of kijk op www.werk-student.nl

Geen woorden, geen daden ‘Dat was een komma, geen punt!’

Mijn dochtertje van negen hééft niet alleen het hoogste woord aan de ontbijttafel, ze hóúdt dat ook graag. Interrupties worden niet gewaardeerd en niets zo effectief als een leesteken om dat duidelijk te maken. We wachten nog op de eerste puntkomma of het eerste gedachtestreepje – trouwens mijn eigen favoriete leesteken.

Dit stukje heb ik zelf geschreven, inclusief alle komma’s en punten, spelfouten en feitelijke onjuistheden. Maar zelf een tekst schrijven is anno 2010 geen vanzelfsprekendheid meer.

Het hoogste goed is steeds meer het niet-schrijven. Ministers, bestuurders, hoge ambtenaren: de meesten laten het schrijven graag aan hun medewerkers over.

Taal is, letterlijk, bedoeld om iets te zeggen. Goedgekozen woorden dragen meer slagkracht dan wapens. Ze zijn uitstekend geschikt om mee te schieten, ook in de eigen voet. Je nauwkeurig uitspreken, zeker op geduldig papier, is dus levensgevaarlijk. Woorden worden daarom steeds vaker voor het tegenovergestelde gebruikt: om niets, of in ieder geval zo min mogelijk, te zeggen. Zoals de bekende anekdote van de onervaren diplomaat die een wollig stukje proza van de ambassadeur eens grondig aanscherpte en als commentaar terugkreeg dat de tekst nu volstrekt onbruikbaar was geworden, want precies zei wat hij bedoelde.

Ambiguïteit kan dus een plus zijn, of zelfs een must. Waarom scherp formuleren als je ook ‘richting kunt geven’, ‘grote lijnen kunt schetsen’ of een ‘brede oriëntatie kunt bieden’?

Bent u voor of tegen? Die vraag is wel erg zwart-wit gesteld. Dan liever geen ja en ook geen nee, maar ‘lastige aandachtspunten naast positieve deelaspecten zien die om een verdere kritische heroverweging vragen’. Begrepen? Nee? Goed zo.

Ik vraag me af: gebruiken leugenaars nu meer of minder woorden? Daar is vast onderzoek naar gedaan. Voor beide gevallen is in ieder geval iets te zeggen. Ik kan me voorstellen dat een leugenaar bang is om door de mand te vallen en stapje voor stapje door een gesprek loopt, voorzichtig voelend of de woorden het gewicht van de leugen nog kunnen dragen. Aan de andere kant is het ook handig je te verschuilen achter een verbaal rookgordijn van irrelevante informatie, inclusief nietszeggende krachttermen als ‘om honderd procent duidelijk te zijn’ of ‘laat ik helemaal eerlijk zijn’. Een ding weet ik echter zeker: bij de leugenaar is de hoeveelheid informatie per woord vast zo laag mogelijk. Met zo veel mogelijk woorden zo weinig mogelijk zeggen, dat lijkt het gezelschapsspel van de nieuwe analfabeet.

Robbert Dijkgraaf is universiteitshoogleraar mathematische fysica.

Helemaal ingevuld? Mail de oplossing (o.v.v. naam en huisadres) uiterlijk dinsdag 2 maart naar mededelingen@folia.uva.nl en maak kans op twee toegangskaartjes voor bioscoop Kriterion, www.kriterion.nl.