Page 1

C R O S S M E D I A A L

P L AT F O R M

V O O R

D E

O U T- O F - H O M E S E C T O R

volg ons @ www.FoodClicks.nl | #twitter/FoodClicks.nl | april 2017 | 6e jaargang nr: 04

Lekkerland zet testwinkels in voor toekomstvisie tankshops

Tankshops - Lekkerland start zes testwinkels die ondernemers en de groothandel moeten helpen bij een uitdagende toekomstvisie van de tankshop. De eerste ‘proeflab’ staat in Katwijk.

>> @3

Recordjaar in omzet, maar food daalt

‘Omzetdip na afsluiting herstelt na een jaar’

HEMA komt met nieuw horecaconcept voor de Benelux

Effect gesloten stationspoortjes op horeca groter dan gemeld door NS

Formulenieuws - Warenhuiswin-

weten. HEMA-woordvoerder

Reizigersshops - Het negatieve

is en dat het herstel van de dip ook

signaal naar eventuele kandidaatsexploi-

kel HEMA is bezig met de ontwik-

Arnold Drijver wil over het nieuwe

effect op de horecabestedingen na

komt omdat prognoses zijn aangepast.

tanten. De omzetcijfers uit het verleden

keling van een nieuw horecacon-

horecaconcept nog niet veel zeg-

afsluiting van het stationsgebied door

Maar hoe groot de daling is kunnen zij

zijn dus enigszins geflatteerd.

cept voor de Benelux. Dit najaar

gen, behalve dat er intern geke-

stationspoortjes is groter dan NS laat

niet aangeven, wel dat het in de ‘enkele

Vooralsnog is de uitbesteding van de

wil de winkelketen de eerste

ken wordt hoe binnen de grotere

weten. Dat zeggen insiders binnen

procenten’ loopt. Vooral op doorgangs-

horecazaken onderwerp binnen de

locaties gaan openen.

locaties horeca een belangrijkere

NS Stations, de exploitant van veel

stations van het ene deel van de stad

ondernemingsraad van de NS. Die is

rol kan spelen. Uit ervaringen van

stationshoreca.

naar het andere deel en waar geen vrije

namelijk tegen uitbesteding, omdat de

traverse mogelijk is, is de omzetdaling

winkels juist de winstgevende tak zijn

is bekend dat betere horeca een

Volgens woordvoerder Hessel Koster

duidelijk merkbaar, zo laten zij weten.

van de NS. Het feit dat NS de retailfor-

positieve bijdrage levert op de

is de omzetdip na afsluiting van het sta-

Volgens Koster maakt NS een keuze en

mules niet verkoopt, maar in concessie

verblijfsduur en daardoor ook op

tionsdeel te verwaarlozen op basis van

kiest het voor veiligheid van de reiziger

uitgeeft, en zo – naar eigen zeggen - de

de omzetten in het overige as-

metingen op Rotterdam CS. Bovendien

en het stationsgebied. De retailactivi-

regie houdt over openingstijden en de

sortiment.

was die dip na een jaar weer hersteld,

teiten zijn ondergeschikt. Met de op

kwaliteit en diversiteit van het aanbod,

zo laat Koster weten. Insiders zeggen

handen zijnde aanbesteding van de

verandert vooralsnog niets aan het

dat het effect echter vele malen groter

eigen formules is dat geen onbelangrijk

standpunt.

andere partijen zoals HMSHost

Recordomzet HEMA realiseerde afgelopen jaar Het horecaconcept is een vervolg

de hoogste omzet ooit. De verko-

op de introductie van het inter-

pen stegen in het boekjaar 2016

nationale concept in de kleinere

met 4,7 procent tot 1,19 miljard

winkels, zoals die de afgelopen

euro. De omzet werd vooral

periode heeft plaatsgehad in

gestuwd door meer klanten die

Frankrijk, Engeland en Spanje. Dit

meer kochten, door meer winkels,

najaar start de winkelketen ook

en meer online-verkopen. Ook het

met enkele pilots in de grotere

vertrek van de V&D warenhuizen

winkels in de Benelux. Deze win-

speelde een belangrijke rol bij de

kels wijken niet alleen af vanwege

omzetstijgingen. HEMA tekende

de grotere vloeroppervlakte maar

nog wel een verlies van 26 miljoen

ook vanwege de aanwezigheid

euro. Ook de foodverkopen daal-

van horeca, zo laat het bedrijf

den met 2,7 procent.

Lekkerland zet testwinkels in voor toekomstvisie >> @5 t/m 12

HMSHost opent zes horecalocaties op Designer Outlet Roermond >> @13

En verder..... >> @7 Dick Slootweg over nieuwe naam Bidfood >> @3 & 15 Lekkerland gaat ondernemers helpen >> @17 Bakker van Maanen wil betekenisvol zijn >> @19 Shopper Estafette: Viola Lüdemann


@02

Nieuws

@FoodClicks april 2017

Samenwerking levert in Den Haag grootste ‘urban farm’ van Europa op

Groothandel Makro en stadsboerderij UrbanFarmers slaan handen ineen Groothandels – Makro viert in april de samenwerking met agri-tech

Haag een productielocatie gestart

startup UrbanFarmers. Niet in een van de vestigingen van de groothandel

op een spectaculaire plek: op 37

in Nederland, maar in een kas op 37 meter hoogte in een voormalig kan-

meter hoogte op het dak van de

toorflat in Den Haag. Want dat is de locatie waar UrbanFarmers groenten

voormalige Philipsfabriek aan de

en Tilapia vissen voor klanten als Makro kweekt.

Televisiestraat. “Dit is de grootste UrbanFarm van Europa en dat in de

Hoeveel kilometer heeft een stuk

mee men het huidige ‘ongezonde

achtertuin van het Westland”, aldus

groente gemiddeld afgelegd vanaf

systeem’ op de schop wil nemen.

Tekin.

op je bord ligt? Dat is niet min-

Dichtbij

Dakboerderij

der dan 2000 kilometer, zo bleek

“In plaats van boeren ver weg

De 1900 vierkante meter grote

tijdens de presentatie van de

jouw groenten te laten verbou-

dakboerderij is speciaal ontwikkeld

samenwerking tussen groothandel

wen en bevroren vis in te vliegen

voor het duurzaam produceren van

Makro en UrbanFarmers. Het zijn

vanuit het buitenland, lijkt het ons

groenten en vis voor de omgeving

deze gegevens die partijen in de

veel logischer, gezonder, verser

van Den Haag. “We telen hier mo-

levensmiddelenbranche ertoe zet-

en duurzamer om voedsel dáár te

menteel twintig soorten groenten,

ten zo duurzaam mogelijk te werken

verbouwen waar mensen wonen:

van de 400 honderd varianten die

en de ‘foodprint’ op het milieu bij

dicht bij mensen, in steden”, zegt

we kunnen groeien”, zegt Franca

de productie van eten en drinken

COO Hüseyin Tekin van UrbanFar-

van Nunen van UrbanFarmers.

zo klein mogelijk te laten zijn. Een

mers. “Zo willen we stimuleren dat

“Samen 45 ton groenten per jaar,

van de initiatieven op dit gebied is

meer mensen weten wat ze eten

waaronder tomaten, komkommer,

We willen mensen bewust maken

Samenwerking

de samenwerking tussen Makro,

en dat duurzame voedselproductie

paprika’s, aubergines, slasoorten

van waar voeding vandaan komt.

De samenwerking tussen Makro

die zichzelf een ‘traditionele partij’

onderdeel wordt van het dagelijks

en cresjes. Daarnaast kweken we

Met een boerderij middenin de

en UrbanFarmers is een half jaar

noemt, en UrbanFarmers die een

leven.” Hiervoor is UrbanFarmers

hier jaarlijks 19 ton Tilapia vis, een

stad brengen we het dichterbij de

geleden begonnen door bestaande

‘fresh revolution’ is gestart waar-

in samenwerking met Makro in Den

heerlijke stevige vis voor de horeca.

mensen”, aldus Van Nunen.

foodconcepten te upgraden en hier

de kweker tot het moment dat het

Teun van de Berg, Franca van Nunen en Huseyin Tekin proosten op de samenwerking tussen Makro en UrbanFarmers (foto: Hans Vissers)

zoals de groothandel het noemt

IN MEMORIAM

Tankstation-icoon Martin van Tol overleden Persoonlijk – Medeoprichter en voorzitter van SWO de Splinter Martin van

in bestuurlijke zin, maar ook als het

baarheid. De naam GemaQ was dan

Tol is 12 april 2017 op 67-jarige leeftijd plotseling overleden. Van Tol was

ging om rechtvaardigheid naar de

ook een creatie van Martin zelf, juist

tevens een van de medeoprichters en voorzitter van de BETA, de bran-

zelfstandige ondernemers toe. Groot

om zijn visie te vertolken dat de shops

chevereniging voor tankstationondernemers. Met zijn overlijden gaat een

was de euforie bij het winnen van de

bij de tankstations in de toekomst van

belangrijk icoon en voorvechter van de tankstationwereld verloren.

juridische en belastingtechnische zaak

alle gemakken voorzien moesten zijn.

van de BTW-teruggave op zegeltjes.

Martin wilde zijn eigen kennis ook

Vorig jaar mocht Van Tol gelukkig als

Een case waar alle ondernemers nu

altijd graag delen met anderen. Die

eerste persoon de BETA Brancheprijs

nog profijt van hebben. Maar ook zijn

bereidheid zorgde er voor dat initia-

in ontvangst nemen. Een prijs van

strijd tegen het besluit om de verkoop

tieven als BETA en SWO de Splinter

branchegenoten voor iemand die zich

van bier te verbieden op tankstations,

ook van de grond kwamen. Zonder

bovenmatig heeft ingezet voor de

de winkelsluitingswet en andere

de inspanningen van Martin van Tol

branche. De trots en de emoties die

zaken. Martin van Tol was nooit te

was dat nimmer gebeurd, juist omdat

hij bij die ontvangst toonden waren

beroerd om de strijd aan te gaan als

Martin als mens ook kon verbinden en

oprecht en raakten ook de aanwe-

hij het idee had dat ondernemers iets

mensen kon motiveren dat zaken in

zigen. Juist omdat ook zij zagen dat

onrechtvaardig werd aangedaan.

gezamenlijkheid altijd beter waren te

Martin van Tol als geen ander die prijs

Maar hij wilde collega-ondernemers

regelen..

verdiende.

ook helpen. Binnen SWO de Splinter met duidelijk inkoopvoordeel voor alle

Aan veel initiatieven heeft Martin

aangesloten ondernemers en een

aan de basis gestaan. Niet alleen

eigen shopformule voor meer herken-

Martin, we gaan je missen. Steffen van Beek

‘echt werk van te maken’. Makro is er veel aan gelegen haar afnemers kwalitatief betere producten aan te bieden. “Ons doel is partijen met elkaar verbinden”, zegt head of category management Harald Lek. “De samenwerking met UrbanFarmers is dan ook een logische stap die past bij de verandering van de foodservicetak binnen Makro. Dit past in de richting die we op willen: het verbinden van ondernemers en leveranciers. Daarbij groeit bij onze afnemers de vraag naar producten uit de eigen regio, verse groenten en verse vis met een kleine foodprint. Makro maakt momenteel een enorme transitie door naar innovatieve foodconcepten van kleine lokale leveranciers. UrbanFarmers is in eerste instantie slechts een leverancier voor onze foodservice bezorging-tak. Ik sluit echter niet uit dat het in de toekomst in de winkels in deze regio ook verkrijgbaar is.”

ED LIMITIO EDIT N

Beer Hamburger Bun MET LIEFDE GEBROUWEN!

Ontdek deze en nog vele andere producten in onze nieuwe catalogus. Bekijk hem nu online! info-nl@lantmannen.com | lantmannen-unibake.nl

BEER HAMBURGER BUN 26460000

Verrijkt met pils, getopt met tarwevlokken.


Nieuws

@FoodClicks april 2017

@03

Groothandel Lekkerland heeft serieuze plannen voor ‘testwinkels’

Lab stores moeten helpen bij de advisering van de lokale shopvisie Tankshops – Groothandel Lekkerland heeft het juk van de traditionele

Geëxperimenteerd

leverancier van levensmiddelen afgeworpen en maakt serieus werk

In de lab stores wordt onder andere

van het verkrijgen van inzichten die moeten helpen bij de advisering

geëxperimenteerd met assortimenten,

van een toekomstvisie aan haar klanten.

winkelaankleding, inzet en opleiding van personeel, prijsniveaus, promo-

Op meerdere locaties in Nederland

kel nooit helemaal klaar zal zijn. “Een

ties en marketing communicatie. Ook

worden testwinkels ingericht die

lab store is bewust nooit af”, zegt Van

is er veel aandacht voor de eetmo-

moeten bijdragen aan het verkrijgen

Beek. “Omdat we binnen de testom-

menten door de dag en consumptie

van een heldere shopvisie. Freek van

geving van de shop de gast centraal

onderweg, op locatie of gemak

Beek, directeur Inkoop & Category

stellen en voortdurend inspelen op

voor thuis. “Eet & Gerei in Katwijk

Management, die vanuit Lekkerland

zijn wensen, is het van belang dat we

is daarom géén nieuwe Lekkerland-

met zijn team het project van proef-

steeds onze ervaringen analyseren

formule maar een methode om op

locaties begeleidt, benadrukt dat het

en de formule aanpassen. Uiteindelijk

deze locatie te kunnen ervaren en

bij de testwinkels niet om een nieuwe

willen we hierdoor oplossingen vinden

leren welke kennis toepasbaar is bij

formule van groothandel Lekkerland

die onze klanten helpen om met ver-

andere klanten die het potentieel van

gaat. “Uitgangspunt bij dit project is

trouwen te investeren in de toekomst

hun onderneming willen vergroten”,

mij met regelmaat als ik een locatie binnenstap. Per week zie ik gemid-

het op verschillende type locaties en

van hun shop.”

aldus Van Beek.

deld vijf á zes nieuwe winkels. Sommige als onderdeel van een keten,

Goed of fout Waarom voelt de ene zaak goed aan en de andere niet? Die vraag stel ik

op verschillende plaatsen in het land

sommige als zelfstandige locatie. En altijd is er bijzonder veel aandacht

ontwikkelen van een winkel waarin

besteed aan winkelinrichting, verlichting en dergelijke en zijn de formu-

gemak, gastvrijheid, beleving en een

leverantwoordelijke of ondernemers apetrots op het eindresultaat. En

uitgekiend assortiment aan food,

terecht, want meestal hebben het ontwerp en de verbouwing veel bloed,

tabak, non-food en services centraal

zweet en tranen gekost en daarnaast veel geld.

staan.” Het is dus niet aan mij om bij de opening de bijbehorende feestjes te verSamen

storen, hoewel je toch vaak direct ook de tekortkomingen ziet. Niet omdat

De proefwinkels worden ontwikkeld

ik alle wijsheid in pacht heb, maar wel omdat je inmiddels uit ervaring

samen met de ondernemers van de

redelijk goed weet wat werkt en wat niet. Of dingen logisch zijn, of wat

locaties. In Katwijk aan Zee is half april

logistiek is te behappen door het personeel en wat niet. Want je kunt van

in stilte in samenwerking met Shell

alles en nog wat willen, als een en ander door de mensen op de werk-

franchisenemer Harold de Jong de

vloer van de locatie niet goed wordt uitgevoerd, ben je als ondernemer of

eerste lab store geopend. Hoewel de

formulemanager kansloos.

locatie al enkele weken onder de naam ‘Eet & Gerei’ operationeel is, werd

Dat brengt mij bij de p van personeel. Iedereen zal beamen dat personeel

de shop op dinsdag 25 april officieel

van het grootste belang is voor het succes van een locatie. De plek van

gepresenteerd aan de media. Volgens

de locatie zelf is natuurlijk van grote waarde, maar ik denk dat kort daarna

Van Beek omdat zowel de ondernemer

direct het personeel komt. Hoe kan het dan dat je daar van alles en nog

als Lekkerland het concept in alle rust

wat ziet misgaan. Als ik in een zaak per ongeluk tegen een medewerkster

wilden opstarten hoewel de proefwin-

aanloop en ‘sorry’ zeg, verwacht ik niet direct de mededeling ‘geeft niets’. Ik ben per slot van rekening de gast en dat ik rondloop en kijk op een

Ondernemer Wim Cox tevreden met omzetten

Consument weet Piet Friet ook buiten Designer Outlet te vinden

locatie is volgens mij alleen maar de bedoeling van de meeste locaties. ‘Nee, ik zat niet op te letten, of kan ik u wellicht ergens mee helpen’, zou veel meer tot de logische reacties behoren. Je klant neerzetten als iemand die je bij je drukke werkzaamheden eigenlijk maar steeds in de weg loopt is gewoon niet handig en draagt niet bij aan het ‘thuisgevoel’ dat menigeen zijn gast wil geven. Selectie en training zijn dus belangrijk. Echte horecatijgers herken je van afstand. Die beperken het lopen op een

Fastservice – Net buiten de Designer Outlet in Roermond zit sinds dit

geworden, ook omdat hij bewoners van

terras tot een minimum en nemen bij het opruimen van een tafeltje gelijk een

voorjaar Piet Friet. Voorheen was de succesvolle snackbar van de Roer-

rondom de zaak binnen krijgt. Voor de

bestelling van nieuwkomers op. Niet horeca-mensen doen die activiteiten

mondse ondernemer Wim Cox gevestigd in het outlet center zelf. De

rest richt hij alles zoveel mogelijk in op

achter elkaar. Dat is niet alleen extra inspannend, het geeft de gasten ook

gunning van alle horeca in het winkelcentrum aan HMSHost betekende

snelheid en efficiency. “Wat ik vooral

de indruk dat het wegruimen van lege glazen belangrijker is dan de gast.

echter na 15 jaar het vertrek van Piet Friet.

merk is dat wanneer het te druk wordt

Mensen verwennen en een thuisgevoel geven moet je kunnen en is maar

bij de vestiging op het outlet center de

moeilijk aan te leren, want het gaat er ook om dat mensen het zelf zien.

is weliswaar gehalveerd, sinds de

mensen doorlopen naar mijn locatie.

opening van de HMSHost-locatie

Als het daar stormt, druppelt het bij

Pommes Frites & Döner Kebab op

mij.”

het de Designer Outlet Center”, laat

Personeel bepaalt onvoorwaardelijk het succes op de laatste meter binnen foodservice. Om die reden zijn de foodservice-activiteiten van retail ook weinig succesvol. Personeel moet de klant of gast immers gepas-

Cox weten, “maar bedraagt nog altijd

Beste

sioneerd overtuigen en dat gebeurt binnen retail niet. Het verhaal dat on-

zo’n 350.000 tot 400.000 euro op

De voormalige snackbar op het outlet-

dernemers met hun winkel willen vertellen moet vertolkt worden door het

jaarbasis, alleen aan friet. Daar komt

terrein van Cox was Nederlands beste

personeel. Als dat niet gebeurt, voelt een zaak aan als een verkeerde jas;

de verkoop van de snacks nog bij,

frietzaak met een omzet van 2,6 miljoen

te krap onder de oksels en te strak bij het bukken. Alle puntjes moeten

dus voor mij is dit voldoende om de

euro. HMSHost heeft op de voormalige

Het pand waarin Piet Friet nu zit was

kloppen, maar vooral het personeel. Als het personeel het goed doet, ziet

aanvankelijk tijdelijke vestiging gewoon

locatie van Cox de lat dan ook hoog

al in eigendom en zou aanvankelijk

de gast gemakkelijker foutjes door de vingers. Ook daarom voelt een zaak

open te houden.”

gelegd. Een speciale aardappel en een

vaak goed aan of juist niet.

als tijdelijke locatie dienstdoen. Ook

ultramoderne keukeninrichting moeten

omdat Cox geen bestemming had

Doorlopen

er tijdens piekmomenten voor zorgen

voor zijn keukeninrichting van het

Steffen van Beek

Cox is nu drie maanden actief op

dat er 1500 bakjes friet per uur worden

outlet center. De omzetten zijn echter

Reageren op deze opinie? Mail naar steffen@foodclicks.nl

de nieuwe locatie en startte met een

verkocht. Een speciaal bestelsysteem

zodanig hoog, dat hij er nu een vaste

assortiment van zes á zeven snacks.

daarvoor is in ontwikkeling. Hierover

locatie van heeft gemaakt. “De omzet

Inmiddels is het snackaanbod breder

binnenkort meer in @FoodClicks.

COMMENTAAR


Geen 18, geen alcohol

Neem contact op met de HEINEKEN Groothandel voor het plaatsen van een bestelling of meer informatie


Nieuws

@FoodClicks april 2017

@05

Horecachefs dagelijks 45 minuten bezig met vergaren online en offline content

‘Marketeers moeten meer dan ooit weten welke content de doelgroep wil’ Marketing – Chefs werkzaam in de Nederlandse horeca besteden gemiddeld

het zoeken naar content ter informatie,

45 minuten per dag aan het vergaren van online en offline content. Informatie

inspiratie en educatie. Sociale media

zoeken zij langer online dan offline, maar voor informerende content willen

zoals WhatsApp, Instagram, Twitter

chefs bij voorkeur benaderd worden via de vertegenwoordiger en de culinair

en Pinterest worden door chefs niet

adviseur van een versleverancier.

of nauwelijks gebruikt voor hun werk. Fabrikanten zijn een andere belang-

Dit zijn een paar van de bevindingen

online zoeken naar content dan de 19

rijke bron voor informatie. Zo stelt

verkregen uit de Foodservice Com-

minuten die aan het lezen van offline

92 procent van de chefs het op prijs

munity van marketingbureau Marke-

content wordt besteed.

wanneer fabrikanten informatie over

ting4Results in samenwerking met

producten en gerechten verstrekken,

groothandel Sligro. De Foodservice

Platformen

zodat zij deze kunnen delen met hun

Community verzamelt insights binnen

“Het gebruik van social media is niet

gasten”, aldus Dekker.

de foodservicemarkt en recentelijk zijn

meer weg te denken uit ons leven”,

insights genereerd voor het bepalen

licht Janka Dekker van Marketing-

Complexer

van relevante marketingcommunicatie-

4Results toe. “Ook de professionele

Content marketing is geen nieuw

activiteiten voor beslissers in het

doelgroep bevindt zich op deze online

fenomeen, maar door de opkomst van

restaurantsegment. Volgens Marke-

platformen. Maar hoe gebruiken

steeds meer verschillende digitale ka-

ting4Results is voor chefs die werken

chefs sociale media in hun dagelijkse

nalen wordt het wel steeds complexer.

in de horeca het zoeken van content

werkzaamheden? Deze vraag houdt

Volgens Dekker komt hier nog bij dat

bijzonder belangrijk. Gemiddeld spen-

steeds meer organisaties in de food-

content voor verschillende doeleinden

deren zij 45 minuten per dag aan het

servicemarkt bezig. Chefs bevinden

kan worden ingezet. “Content is om

vergaren van online en offline content.

zich met name op Facebook en op

te inspireren, om te leren, informeren,

Hierbij besteden zij met gemiddeld

YouTube. Beide platforms worden

attenderen of amuseren. Dit betekent

26 minuten per dag meer tijd aan het

door chefs relatief veel gebruikt voor

dat marketeers meer dan ooit moeten

weten op welke soort content hun

voor chefs. Eén vijfde van de chefs

doelgroep zit te wachten, via welk

geeft aan dat zij een digitaal vak-

kanaal en op welk moment. Alleen zo

blad gebruiken voor het vergaren

kunnen de investeringen in communi-

van content. De geprinte versie van

catie renderend worden gemaakt.”

een vakblad wordt door ruim een derde van de chefs gebruikt en

Vakbladen

dan met name voor informatie en

In hun zoektocht naar voor hen re-

educatie”, aldus Dekker die wijst

levante informatie spenderen chefs

op nóg een interessante informa-

dagelijks gemiddeld 26 minuten

tiebron. “Ze lijken misschien uit de

online. Daarnaast blijven volgens

tijd, maar wist je dat kookboeken

Dekker vakbladen voor chefs een

voor chef-koks nog steeds een

belangrijke bron. “Vakbladen zijn

belangrijke bron van informatie,

anno 2017 nog steeds relevant

inspiratie en educatie zijn?”

Branchevereniging ProFri krijgt CBS-cijfers van aangesloten leden

Cafetariasector kampt met imagoprobleem en lagere omzetten, maar scoort toch beter Fastservicesector – Branchevereniging ProFri heeft een deal gesloten met

gehanteerde bedrijfsindeling. Een volle-

CBS-cijfers ook Van Rooij niet vrolijk.

groepen te verdelen, namelijk in de

het CBS voor het aanleveren van ‘meer betrouwbare’ omzetcijfers vanuit

dig rapport van de KHN leden zou klaar

De cijfers laten vanaf 2010 weliswaar

groep die eigenlijk geen bestaansrecht

de cafetariasector. Koninklijke Horeca Nederland (KHN) heeft eveneens

liggen, alleen is die nog niet naar buiten

een groei van 19,7 procent zien, maar

heeft en uiteindelijk afvalt en de groep

in de eigen gelederen een onderzoek ingesteld, alleen zijn daarvan nog

gebracht. ProFri heeft dat al wel ge-

die groei is met name gerealiseerd in

die momenteel niet de financiële midde-

niet alle gegevens verwerkt. De initiatieven moeten een duidelijker beeld

daan. Op basis van die CBS-gegevens

de laatste twee jaar. Over de gehele

len heeft om de noodzakelijke investe-

van de omvang van de sector geven.

is een veel realistischer beeld te geven

periode waarover het CBS de cijfers

ringen te kunnen doen op het gebied

van de omzetontwikkeling van de eigen

heeft aangeleverd groeit de omzet van

van onder meer inrichting, presentatie,

berekeningen zeker 1,2 miljard blijkt te

ledengroeperingen. Net zoals ProFri dat

onderzochte frituurbedrijven met nog

bestelmiddelen en bezorgdiensten.

zijn. Een fors verschil van meer dan het

nu voor de eigen ledengroep heeft ge-

geen 3 procent gemiddeld per jaar.

dubbele. Vraag is hoe dat kan? Voor

daan. Als de ProFri-leden representatief

Van Rooij: “Omdat prijsstijgingen niet

Heavy users

een deel is het een gevolg van de wijze

zouden zijn voor alle cafetariabedrijven

zijn verrekend, ligt de werkelijke groei

Zorgelijk noemt Van Rooij ook de

van registreren en vastleggen. Het CBS

kan inderdaad met een grote mate van

aanmerkelijk lager. Nee, dat vind ik niet

afname van het aantal bezoekers. “We

hanteert in zijn kwartaalberichten een

zekerheid een juiste inschatting worden

rooskleurig.” Cafetaria’s profiteren on-

moeten uitkijken dat we straks niet zijn

bulkgroep ‘fastservicebedrijven’ waarin

gemaakt van de omzetontwikkeling in

voldoende van de groei in gemaksvoe-

aangewezen op een kleine populatie

de cijfers van verschillende bedrijfstypen

de totale sector.

ding, stelt hij daarom in een toelichting.

van heavy users, namelijk de frequente

“Logisch misschien, want de concur-

bezoekers.” Dat sommige mensen zich

zijn opgeteld. Naast cafetaria’s zijn dat onder meer fastfoodrestaurants, lunch-

Trend

rentie neemt enorm toe. Maar eigenlijk

afkeren van de frituurbranche komt

rooms, shoarmazaken en ijssalons. De

Zoals het CBS nu de cijfers verzamelt

moet de sector juist profiteren van de

volgens hem door het negatieve imago.

onderlinge verschillen in bedrijfstype

op basis van een aantal opgaven per

groei van gemaksvoeding.”

Een beeldvorming waar ProFri vanaf

en exploitatie tussen deze bedrijven zijn

groep, zo becijfert ProFri de totale

Niet de opgegeven omzetontwik-

echter dermate groot dat ook in het ver-

markt op basis van de aangesloten

Tweedeling

Van Rooij ook gewonnen gaat worden.

kelingen, maar de gegevens van de

leden verschillende organisaties al eens

leden. Het gaat dus niet alleen om de

Ook plaatst Van Rooij een kanttekening

Het feit dat steeds wordt benadrukt dat

belastingdienst liggen ten grondslag

hebben gepleit voor meer detaillering bij

vraag wie de meest betrouwbare cijfers

bij de gemiddelde cijfers: “Duidelijk

friet, kroketten en andere gefrituurde

aan de nieuwe omzetcijfers zoals die

de segmentsindeling.

heeft, maar vooral om de trend achter

zichtbaar is dat er binnen de branche

lekkernijen niets met vet en ongezond

recent door branchevereniging ProFri

het begin tegen strijdt en die volgens

de cijfers. “Wij vertegenwoordigen bijna

een verdere tweedeling plaatsvindt. Er

voedsel te maken hebben mag feitelijk

voor professionele frituurders naar

Realistischer

vijfhonderd professionele frituurbedrij-

zijn bedrijven die rond de index van 100

juist zijn, de publieke opinie zal dat

buiten zijn gebracht. Uit die cijfers blijkt

Als branchevereniging heeft ProFri

ven en dus ruim 10 procent van de

blijven of het zelfs minder goed doen

nooit accepteren. Het benadrukken

dat onderzoekers en verschillende

sinds enige tijd de mogelijkheid bij het

branche”, reageert Frans van Rooij

dan in 2010. Daar staan de nodige

van het ambachtelijke karakter en het

instanties de jaaromzetten van 4800

CBS om onder bepaalde voorwaarden

namens ProFri. “Op basis van hun

bedrijven tegenover die juist bovenge-

optimaliseren van het assortiment als

geregistreerde cafetaria’s en snack-

en tegen betaling de omzetgegevens

gemiddelde omzet ga je richting een

middeld goed scoren.” In een reactie

het gaat om kwalitatieve producten in

bars in Nederland stelselmatig te laag

van de aangesloten leden op te vragen.

totaalomzet van 1,5 miljard euro. Omdat

aan @FoodClicks meldt hij hierover

combinatie met de professionaliteit van

hebben getaxeerd. De cijfers gingen uit

Ook KHN heeft dat gedaan, alleen

we een correctie hebben toegepast

dat deze groep grofweg een derde van

de ondernemer en zijn medewerkers

van een omzet tussen de 600 en 900

moet die vereniging de doorvertaling

tussen leden en niet-leden, komen we

alle ondernemers betreft. Ook de rest

zijn de punten waarop de sector zich

miljoen euro, terwijl dat uit de nieuwe

nog maken van alle cijfers naar de intern

uit op 1,2 miljard.” Toch stemmen de

is volgens de voorman in twee gelijke

moet onderscheiden.


e w u en e Ni ak sm

Licht bruisend Geen calorieën

Verkrijgbaar in de smaken: • • • •

Citroen Pompelmoes & Cranberry Limoen & Munt Framboos & Limoen

M E T DA N K AA N D E N AT U U R !

010 - 2456900

WWW.COCACOLAVOORONDERNEMERS.NL © 2017 MMJ, “Chaudfontaine” is a registered trademark of MMJ.


Groothandels

@FoodClicks april 2017

@07

Deli XL werkt samen met Albert Heijn, Jumbo en Verscentrum Nederland

Naamswijziging naar Bidfood komt volgens directie op juiste moment Groothandels – ‘De juiste naam op het juiste moment’, zo omschrijft direc-

voordelen van onze gezamenlijk inkoop

teur Dick Slootweg het moment waarop op 12 juni aanstaande groothandel

bij zo’n 200 fabrikanten is toch altijd nog

Deli XL officieel verandert in Bidfood. Slootweg ziet de naamswijziging, die

groter dan die meningsverschillen.”

op 24 maart werd bekend gemaakt, als een logisch stap in een proces, waarbij allerlei recente veranderingen samenkomen.

Vers De inkoop via Maxxam geldt voorname-

Deli XL maakt al 11 jaar deel uit van

belangrijke partners. De samenwerking

lijk voor de dkw-producten. Vers is een

Bidfood. De Zuid-Afrikaanse investe-

die we hebben richt zich vooral op

tak van sport dat Bidfood steeds vaker

ringsmaatschappij opereert in 27 van de

bepaalde producten; wij leveren wat zij

volledig zelf in de hand neemt. Deze

30 landen onder de naam Bidfood. Het

niet kunnen leveren en omgekeerd. Die

strategie werd een paar geleden ingezet

Nederlandse Deli XL werkt op inkoop

samenwerking is ook heel handig omdat

met AGF, maar inmiddels worden

steeds vaker samen met de buitenland-

er nog wel wat inkoopverschillen zijn

steeds meer versgroepen op die manier

se vestigingen van Bidfood. “Als je bij

tussen retail en foodservice. Beconcur-

onder de loep genomen. Slootweg:

de familie wilt horen, moet je er ook voor

reren doen we elkaar niet veel, hooguit

“Van de vis die wij uitleveren komt inmid-

gaan”, zo luidt de simpele conclusie van

op wat kleine locaties in distributie.”

dels 90 procent rechtsreeks van de

directeur Slootweg dan ook. Het besluit

Dat Jumbo en Albert Heijn beide bij de

bron, mede dankzij onze buitenlandse

om de naam te veranderen, is dus

samenwerkingspartners van Bidfood

zusterbedrijven. Volgend jaar gaan we

een Nederlandse beslissing geweest?

zitten, ziet Slootweg niet als probleem:

een zelfde traject in met vlees.” De vers-

Slootweg: “Absoluut. De keuze om heel

“Unilever ligt met zijn producten toch

Op beurs Zorgtotaal 2017 kondigde Dick Slootweg aan

groepen zijn belangrijk voor Bidfood,

duidelijk voor de professionele kok te

ook bij beide supermarkten? Bovendien

niet alleen voor de chef koks, maar ook

weer serieus werk te gaan maken van de zorg

kiezen en niet voor de hobbykok is heel

het gaat vooralsnog om drie tot vier ton

omdat juist daar een sterke groei zit. In

bepalend voor de organisatie van ons

handel op jaarbasis, nog redelijk margi-

tegenstelling tot de droge kruideniers-

bedrijf. Daarom hebben wij afscheid

naal allemaal.”

waren en het non-food assortiment waar

genomen van een Verscentrum Nederland en doen we bewust geen andere

de verkopen stroef verlopen. Voordelen

retailactiviteiten. Wij werken wel samen,

De samenwerking met de retailpartijen

Sorry

maar voor de rest willen we vooral

staat de samenwerking binnen inkoop-

Opmerkelijk was de bekendmaking op

organisatie Maxxam volgens Slootweg

de beurs Zorgtotaal dat Bidfood weer

ook niet in de weg. In het verleden heeft

terug de zorgmarkt in wilde. Slootweg:

hij zich weleens minder enthousiast uit-

“Achterafgezien hebben wij niet goed

gelaten over de samenwerking binnen

afscheid genomen van onze zorgaf-

de inkoopfamilie, maar tegenwoordig

nemers. We hebben ze teveel en te

gaan; we wórden ook geen Bidfood, we

toont hij zich weer helemaal tevreden.

snel aan hun lot overgelaten. Tijdens

zíjn Bidfood.”

“Peter de Ries (directeur Maxxam, red.)

Zorgtotaal heb ik gezegd dat we als

levert goed werk met zijn mensen. De

bedrijf best een keer sorry daarvoor

tegenstrijdigheden bij de aangesloten le-

kunnen zeggen. Rond de 30 procent

den worden niet groter. In dat opzicht is

van onze omzet werd verdiend in de

er niet veel veranderd. Natuurlijk zijn er

zorg. Dat is nu nog 10 procent. Dat

af en toe spanningen onderling, maar de

omzetaandeel willen wij weer vergro-

transparant zijn, in prijzen en in logistiek. Daarnaast kopen we steeds meer bij de bron en dat proces loopt ook vaak via onze buitenlandse bedrijven. Dus logisch dat we nu als Bidfood verder

Samenwerking Die samenwerking met de retailpartijen is wel bijzonder? “Albert Heijn, Jumbo en Verscentrum Nederland zijn

ten. Anders dan voorheen en meer als

logistiek dienstverlener HAVI invult.

logisch verlengstuk vanuit de horeca.

De overgang van Deli XL naar HAVI

Daarvoor zijn een paar ‘slimmeriken’

verloopt volgens Slootweg soepel. “We

aangetrokken die mooie dingen gaan

pakken dat professioneel op.” Samen

doen, zoals het recent geïntroduceerde

met het besluit heeft Deli XL het aandeel

maaltijdenconcept Magnificent. Het

van 20 procent in FFC van de hand ge-

concept is ontwikkeld in samenwerking

daan. Eigenaar en ondernemer Anthony

met Eetgemak en Iseco Benelux en

Stroes is nu weer 100 procent eigenaar

combineert het gemak van koelverse

van FFC. Kort na dit bericht maakte

maaltijden met een verpakking die het

Deli XL bekend dat zij voortaan met een

mogelijk maakt een gerecht met één

eigen softfranchise formule Restaria aan

handeling te presenteren.”

de slag gingen. Volgens Slootweg was Deli XL al een jaar bezig met Restaria en

Ruimte

is er voldoende ruimte voor zelfstandig

En dan was er nog het opmerkelijke

ondernemerschap in de cafetariamarkt.

nieuws dat na een jarenlange intense

“Met de softfranchiseformule Restaria

verbintenis Franchise Friendly Con-

willen wij daarop inspelen. De eerste

cepts (FFC) de logistiek voortaan met

vestiging is 1 april opengegaan in Helden en er volgen er snel meer. Ik geloof dat ondernemers graag zelf blijven

Vooral de timing was opvallend

bepalen wat zij wel en niet in het assortiment willen opnemen. Wij willen niet

Kwalitaria of Restaria?

dat ondernemers door een te strakke menukaart worden beperkt, maar willen juist inspelen op de individuele wensen

Fastservice – Kort na het bericht dat HAVI voor de Kwalitaria-formule voortaan

dige zijn. Vooral omdat Deli XL nog een

FFC is dat in een versnelling gekomen.

de logistiek partner is van FFC en niet Deli XL, maakte CEO Dick Slootweg

belang had van 20 procent in FFC,

Bovendien ziet de topman van Deli XL

bekend te starten met een eigen cafetariaformule Restaria. Toeval of niet?

dat tegelijkertijd werd afgehandeld,

kansen omdat hij niet direct overtuigd

Stappen

waardoor FFC weer volledig in handen

is dat zelfstandige ondernemers zich

Voor Dick Slootweg zelf zijn alle stappen

kwam van Antonio Stroes.

door een organisatie gemakkelijk tot

van de laatste tijd een soort ‘l’histoire

‘een menukaart’ laten dwingen.

se répète’. Hij heeft het immers al-

Laconiek

van ondernemers.”

lemaal al een keertje meegemaakt, de

Directeur Bas Holshuijsen van FFC is

Inspraak

naamsverandering naar Bidvest Deli

er alles bij elkaar laconiek over: “Res-

Het verschil tussen een fullservice

XL, de exit uit de zorg en nu er weer in,

taria was vrij als naam en zit bovendien

groothandel en een logistiek dienstver-

de keuze naar de professionele kok en

in een deel van de markt waar wij niet

lener als HAVI is het productpakket,

nu weer meer aandacht naar de ander

zitten. Het lag al op de plank bij Deli

dat nooit groter is dan hetgeen is afge-

fastservicemarkten. “Ja, dat klopt”, lacht

XL, dus is het logisch dat zij daarmee

sproken tussen de partijen. Specifieke

Slootweg, “maar ik heb het veel te erg

Het voelt niet goed, maar beide partijen

Dat Deli XL niet graag klanten ziet

aan de slag gaan.” Inmiddels is de

assortimentswensen zijn daardoor

naar mijn zin. Met de mensen binnen het

staan genuanceerd in de gemaakte

vertrekken, maar ook ruimte ziet voor

eerste vestiging geopend in Helden.

minder eenvoudig in te vullen. Volgens

bedrijf, met de markt en met de Bidfood-

keuzes. Dat Kwalitaria in de loop der

ondernemers die zich niet volledig

Restaria is vooral een formule die

Holshuijsen is dat echter voldoende

organisatie. Binnenkort ga ik twee tot

jaren steeds verder is geprofessionali-

willen binden aan een formule en die

ondernemers ondersteunt in promo-

getackeld: “Over het assortiment heb-

drie dagen in de week in Amsterdam

seerd en inmiddels een vrijwel volledig

graag vrijheid houden in handelen en

tie, beeld- en verpakkingsmaterialen.

ben we uitvoerig gesproken met alle

zitten bij Foodyard. Nog meer midden in

gestandaardiseerd assortiment met

bestellen, is ook niet vreemd. Hooguit

Volgens Slootweg werd er met het

ondernemers. Iedereen heeft daarover

het bedrijf. We gaan nog met veel meer

veel eigen producten heeft, maakt voor

zou de naamgeving van Kwalitaria en

revitaliseringsprogramma van Restaria

inspraak gehad. Wat na die inventarisa-

mooie dingen komen, maar daarover

FFC de overstap naar een gespeciali-

Restaria en de timing zo kort na de be-

al een jaar geleden een start gemaakt.

tie overblijft, is echt nog maar een heel

later meer. Er is nog zoveel te doen.

seerd logistiek dienstverlener logisch.

slissing over te stappen een merkwaar-

Door het beëindigen van de relatie met

klein deel.”

Voorlopig ben ik nog niet klaar.”


@08

Thema Snacken

@FoodClicks april 2017

De drie traditionele maaltijden krijgen steeds meer concurrentie

Het nieuwe snacken is feitelijk een nieuw eetmoment

Foodservice – We weten het allemaal en zien het om ons heen gebeuren: het aantal eetmomenten is definitief aan het toenemen. De traditionele eetmomenten van ontbijt, lunch en avondeten krijgen steeds meer concurrentie van allerhande tussendoortjes. Snacken is feitelijk een nieuw eetmoment.

In Nederland verschuiven de eetmo-

sche grondstoffen zijn, de inzet van

gekregen. Een maaltijd is naast een

menten op een dag langzaam van

spelt-achtige granen betreft, of een

noodzakelijk voedingsmoment ook

drie naar vier. In de Verenigde Staten

reductie van zout, vet en suiker is,

de inzet van een grotere sociale be-

waar het leven niet alleen sneller

elke fabrikant zoekt zijn eigen unieke

tekenis geworden. Een moment dat

gaat, maar trends en ontwikkelingen

propositie. Om diezelfde reden zijn er

je wilt delen met vriend of vriendin,

zich vaak eerder voordoen dan hier,

fabrikanten die zich vooral met halal,

gezin of familie. Eten delen heeft

wordt al gesproken van een trend

gluten- en e-nummervrije producten

daarmee ook aan belang gewonnen.

van vijf eetmomenten naar zeven.

willen onderscheiden. Wat dat betreft

De enorme groei in flammküchen,

Schadelijk? Absoluut niet, meerdere

ligt het probleem van verkrijgbaar-

gesneden wraps en gevulde pan-

maaltijden per dag is zelfs aan te

heid voor de consument allang niet

nenkoeken, mini-broodjes en -snacks

raden, alleen niet in dezelfde hoeveel-

meer in de aanbodzijde, hooguit in de

is daar een gevolg van. Ook het

heden als bij drie maaltijden per dag,

beschikbaarheid.

aanbieden van dit soort producten op

want dan gaan er dingen mis.

locaties waar dat voorheen niet kon,

Veel instanties zitten te hameren op

Betekenis

is nu een uitdaging voor fabrikanten.

de noodzakelijke drie maaltijden per

Voeding heeft voor de consument

Productinnovatie doet zich dan ook

dag, maar feitelijk is dat een gepas-

ook een andere sociale betekenis

steeds meer voor bij producten die

seerd station. De consumptie van een yoghurtje ’s morgens, een broodje onderweg, een patatje tussendoor met een snackje om vier uur en een maaltijd ’s avonds met nog een afterbite is niets mis, mits de producten voorzien zijn van de juiste voedingsingrediënten en voldoende vitaminen. Waarde De leveranciers realiseren zich dat en zijn vrijwel zonder uitzondering allemaal volop bezig de intrinsieke waarde van hun producten te verbeteren. Of dat nu betere of biologi-


Thema Snacken

@FoodClicks april 2017

@09

naast een verhitting in bijvoorbeeld

meer. De innovatie van producten aan

landse vegetarische Turkse pizza.

de frituur ook via de oven of met een

de kant van fabrikanten, ook op het

Vooralsnog ligt deze uitsluitend in het

steamer kunnen worden verhit. Want

gebied van ingrediënten, gaat zo snel

supermarktkanaal, maar verdient ook

zowel fabrikanten als outlets wil-

dat vegetarische saucijzenbroodjes

belangstelling vanuit foodservice. Net

len graag die producten aanbieden

en worstenbroodjes zonder worst

als de Like!Mayo-lijn van Remia, de

waar de gast om vraagt, ongeacht of

geen enkel probleem meer hoeven

plantaardige mayonaise die uitstekend

de locatie het toestaat om met een

te zijn. Zelfs het Broodje Unox kreeg

als standaard in salades kan worden

bepaalde techniek te verhitten.

een vegetarische variant. Echte

gebruikt en waarmee een aanzienlijke

vleesafwijzers melden zelfs dat de

grotere consumentengroep mee kan

hand toenemen. Vaak niet eens uitslui-

alles af te zweren. Te vaak wordt de

tend vanuit persoonlijke overtuiging of

traditionele snackgebruiker als een

Alternatieven

producten van de Vegetarische Sla-

worden aangeschreven, werd met het

Daarom zie je de ovenfrites en

ger bijvoorbeeld zelfs beter zijn dan

introductiebericht op @FoodClicks

medische noodzaak, maar vanuit milieu

andere consument gezien dan de-

oogpunt of gewoon ethisch motieven.

gene die komt vragen om een quinoa

andere innovatieve snacks opduiken

de originele producten. Er zijn dus

al meer 980 keer door ondernemers

bij evenementenlocaties als Ahoy,

blijkbaar genoeg alternatieven.

gedeeld. Het laat zien dat de belang-

Amsterdam ArenA en musea. Op plekken waar frituren te gevaarlijk is

Belangstelling

salade. Maar het is dezelfde consu-

stelling voor dergelijke producten

Balans

ment alleen in een andere fase en

groot is en toch staan op tal van menu-

Het zijn consumenten die het niet

op een ander eetmoment. Het is de nieuwe consument, die zich ook ver-

of te grote hoeveelheden in één keer

Halal-specialist Pure Ingredients, dat

kaarten in de out-of-homesector geen

meer nodig vinden elke dag vlees te

moeten worden verwerkt, zie je alter-

onder het merk Mekkafood tal van

vegetarische of glutenvrije producten.

eten, of ook een keer glutenvrij willen

lekkert aan het nieuwe snacken, maar de balans zoekt in minder overdaad, maar die wel blijft genieten.

natieven ontstaan en die benaderen

oosterse snackproducten uitbrengt,

Terwijl de gasten die graag dergelijke

eten. Zij willen kortom een andere

de oorspronkelijke bakwijze steeds

heeft sinds kort de eerste Neder-

producten willen gebruiken hand over

balans in voeding, zonder definitief

Met veel trots stellen wij u de Beckers Premium-lijn voor: P R E M I U M

Een selectie van hoogwaardige kwaliteitsproducten waar u écht het verschil mee kunt maken! Producten die gebaseerd zijn op onze klassieke recepturen, maar ook voldoen aan de eisen van deze tijd. Deze Beckers Premium-producten zijn enkel beschikbaar voor de Professional, binnen de Foodservice-sector.

Heeft u al kennisgemaakt met onze Premiumlijn? IZICO Food Group Tel: +31 (0)76-578 4800 www.izicosnacks.com

Onze Selectie: • Frikandel Classic 1959 • Mini Frikandellen Classic 1959 • Ambachtelijke Rundvlees Kroket • Ambachtelijke Rundvlees Bitterballen • Groente Loempia Deluxe • Kipfilet Krokantjes Deluxe


P L A N TA A R D I G E M AYO Like!Mayo is een ei-vrije mayo op basis van 70% zuivere zonnebloemolie. Heerlijk zacht en romig met de smaak die u van mayonaise gewend bent. Een mayo heerlijk bij de frites of als basis voor uw eigen huisgemaakte sauzen en dressings.

Geschikt voor vegetariĂŤrs en vegans Vrij van kunstmatige geur- kleur- en smaakstoffen en conserveermiddelen Beter voor het milieu** * Volgens Verordening (EU) 1169/2011 ** Like!Mayo is een product waar geen ei aan te pas komt. Door het weglaten van dierlijk eigeel, is Like!Mayo een minder CO2 belastend product.


BESTEL NU HET GRATIS PROEFPAKKET OP LIKEMAYO.NL

Meer informatie? www.likemayo.nl of Remia verkoop via 030-229 78 98

@remiafood


@12

Thema Snacken

@FoodClicks april 2017

Vergeet de groep vegetariërs niet

De geruisloze revolutie achter de kwaliteitsgroei in snacken Nieuws – Het is een bijna nauwelijks waarneembare revolutie, maar de

bruchetta-achtige broodjes profi-

Aanbieders zoals Beckers spreken

tisch. En ook dat levert een belang-

kwaliteit van de snackschotels neemt steeds meer toe. Of het nu gaat om

teren daar volop van. Ook andere

zelfs van een totaal nieuwe groep

rijke bijdrage aan de groei van het

de kwaliteit van het kaasplankje met de lokale en goede merkkazen, de

leveranciers zijn steeds vaker op

afnemers waar vanuit het bedrijf

snackmoment. De groep consu-

bitterbal met draadjes- of blokjesvlees of de aangeklede flammkuchen,

zoek naar innovatieve producten

ook anders mee omgegaan moet

menten hiervoor is weliswaar klein

steeds vaker verschijnen de betere producten op de terrastafels.

voor een nog betere invulling van

worden. De keuze van het aanbod

en wordt rond de 50.000 mensen

het snackmoment. Bovendien

op de kaart verloopt bij de eetcafés

geschat, maar de groep flexitari-

zoeken zij ook steeds vaker naar

en strandpaviljoens veelal via de kok

ers groeit zienderogen. Mensen

andere verwarmingstechnieken om

en dat is een andere persoon dan

die ook wel eens een paar dagen

het aanbieden van die snacks ook

de cafetariaondernemer. Daarnaast

vleesloos willen om wat voor

mogelijk te maken op locaties waar

is er nog het verschil in regio. Frank

reden dan ook. Frituurformules als

geen frituur aanwezig is. De meeste

van den Bos, channel marketeer van

Manneken Pis en Smullers namen

leveranciers in snackproducten

Izico waar het merk Beckers onder

recent vegetarische mayonaise op

kennen daarom naast het product

valt: “Je ziet duidelijke verschillen in

in hun assortiment. De bijval die

dat via frituur verwarmd wordt ook

de Randstad en in het noorden en

zij kregen was groot. Ook Remia

ovenvarianten. En of dat dan een

oosten van het land. In de Rand-

introduceerde op de Horecava een

normale oven is of een Lightfry-ach-

stad komt de vraag naar halal en

plantaardige lijn ‘Like!Mayo’, die

tige verhitter is dan minder relevant,

glutenvrij veel vaker voor dan in de

het social media gelijk goed deed.

mits het aanbod aan afnemers maar

andere regio’s. Ook daarmee heb je

De groei van veganisten gaat de

breed kan worden ingezet.

rekening te houden in je adviezen.

komende jaren ongetwijfeld door

De Nederlander snackt graag. Zelfs

snackmoment dat op dat moment

zo graag, dat onze zuiderburen met

de normale maaltijd gaat vervangen,

regelmaat verzuchten ‘jullie met

want een schotel goed aangekleed

jullie snackcultuur’. En dat laatste is

zorgt er later voor dat de – wellicht

het; Nederland kent een uitgebreide

geplande – maaltijd wordt overgesla-

snackcultuur. En die snackcultuur

gen of op z’n minst in hoeveelheid

is niet aan het veranderen, maar

wordt aangepast. En aangezien jon-

verschuift wel steeds meer naar

geren steeds minder vaak planmatig

een volwaardig eetmoment. Niet de

hun eetmomenten gaat invullen, gaat

snackmomentjes na afloop van bij-

de markt voor dergelijke ongeplande

eenkomsten en congressen, niet het

eetmomenten de komende tijd fors

quilty pleasuremoment onderweg

groeien.

naar huis in een tankstationlocatie, maar de spontaan ontstane snack-

Innovaties

momentjes in de horeca. Ze nemen

Toeleveranciers als Van Geloven

toe, omdat eten – en dus snacken

met een ruim assortiment kwa-

– ook iets sociaals is. Iedereen kent

liteitssnacks, New Forrest met

het wel; gezellig met vrienden of

een Kwekkeboom en Van Dobben

collega’s bijeen en dan de vraag:

assortiment, maar ook producten

zullen we wat bestellen? Het ultieme

als Lantmännen met crostini- en

Lang niet elke regio is even ver in

en is voor foodservicebedrijven

Mini-snacks

alle trendmatige ontwikkelingen,

zeker een klantengroep om in de

Snacken neemt ook toe binnen de

maar uiteindelijk zie je die zaken wel

gaten te houden. Steeds vaker dui-

niet traditionele cafetariakanalen. In

doorgroeien, alleen langzaam.”

ken zelfs volledig gespecialiseerde

sportkantines en binnen de ‘natte

winkels op voor veganisten, zoals

horeca’ komt steeds vaker een

Vegetarisch

een supermarkt in Groningen en

snackschotel voor op de menukaart.

Snacks worden ook vaker veganis-

enkele restaurants.

NIEUW IN HET ASSORTIMENT!

SACHETS VAN LEVO Glute nvrij • Alle sauzen glutenvrij • Optimale versheid • Compact formaat • Milieuvriendelijke verpakking Inhoud: Mayonaise/LevoNaise Curry/Ketchup Mosterd

100 x 19 ml 100 x 15 ml 150 x 10 gr

Bel 0517-394141 voor meer informatie of ga naar www.levo.nl

Prins Hendrikkade 1 8801 JK Franeker Postbus 518 8800 AM Franeker Tel. (+31) (0)517-394141 Fax (+31) (0)517-397178 www.levo.nl info@levo.nl


Nieuws

@FoodClicks april 2017

@13

Uitbreiding past perfect in internationale groeiambities

HMSHost opent zes horecalocaties in Designer Outlet Center Roermond

Entrée Bakery Café is samen met Douwe Egberts ontwikkeld

De eerste Starbucks in Limburg, maar wel gelijk een vestiging met de langste counter

Formulenieuws – Zes nieuwe locaties opende HMSHost in april in Desig-

kunnen worden weggeschept. Dat

We schatten in de regel onze prog-

ner Outlet Center in Roermond. De samenwerking met de outleteigenaar

is zeker niet alle horeca op het

noses goed in, maar hier schieten

moesten ook deze mensen mee in

McArthur Glen past perfect in de groeiambities die HMSHost in Nederland

outletcenter, want de drie La Place-

we duidelijk boven onze doelstel-

de nieuwe organisatie. Een traject

heeft.

locaties, waaronder de nieuwste

lingen. Het zijn de mensen op de

dat perfect is gelopen. Ik zeg zelf

en enige La Place Cuisine, op het

locatie die het verschil maken. We

altijd dat een computer bestaat uit

reidingstijd die we hebben gehad,

De foodservicepartij die iedereen

stijgen dan het reizigersaantal. Seib

terrein worden bijvoorbeeld door

hebben 120 á 130 mensen over-

hard- en software en zonder goede

kent van de horecalocaties op

en zijn team weten waar ze het over

La Place zelf gedaan.

genomen van Wim Cox, de vorige

software draait de computer niet.

luchthaven Schiphol is de laatste

hebben als het gaat om foodservice

jaren de vleugels flink aan het

op ontmoetingsplekken.

uitslaan. Niet alleen internationaal

Hogere omzetten

ondernemer op het outletcenter. In

Ik ben van de feiten: hier staat een

de acht tot negen maanden voorbe-

goede computer.”

De omzetten van de HMSHost-

op andere luchthavens, maar ook

Formules

locaties, gemeten over de eerste

nationaal op Utrecht Centraal Sta-

De formules die begin deze maand

dagen, overtreffen nu al alle prog-

tion, in de binnensteden zoals op

open zijn gegaan betreffen twee

noses. Starbucks pluste met 80%

winkelcentrum Hoog Catharijne en

Starbucksvestigingen, een Duitse

en Kamps zelfs 100%. Ook het

nu ook in Outlet Center Roermond.

bakkerij onder de naam Kamps

nieuwe burgerrestaurantconcept

Alle locaties waar reizende mensen

Backstube, een koffiecafé annex

bakte op de eerste zaterdag van de

tijdelijk samenkomen en verblijven,

bakkerij met de naam Entrée Ba-

opening al ruim 700 hamburgers.

ziet HMSHost als geschikt terrein

kery Café die in samenwerking met

Dit terwijl de echte drukte op het

voor verdere expansie.

partner Douwe Egberts is ontwik-

outletcenter nog moet plaatsvin-

keld, een casual dining restaurant

den. Het lijkt er op dat de nieuwe

Verblijfsduur

Burger Federation en een patat-

horecaformules van HMSHost een

Op Schiphol verblijven gasten

döner-locatie waar op piektijden

schot in de roos zijn. Seib: “We zijn

1500 frietjes per uur kunnen hier straks worden weggeschept.

gemiddeld twee uur en in Roer-

straks 1500 zakjes friet per uur

positief verrast over de omzetten.

De locatie krijgt een nieuw, eigen bestelsysteem

mond is dat drie uur. Horeca op een hoger niveau verlengt die verblijfsduur, weet CEO Walter Seib van HMSHost uit onderzoek en eigen ervaring. Het verlengen van de gemiddelde verblijfsduur werkt ook positief op de omzetten van de overige retail. Mede daarom zocht McArthurGlen een krachtige speler die, gezien de grote bezoekersaantallen in het outletcenter, ook internationaal ervaring heeft. HMSHost heeft die ervaring en laat

100% boven prognose ligt de Duitse bakkerij

Op de eerste zaterdag werden er in Burger Federation

op Schiphol tevens zien dat de om-

Kamps Backstube

700 hamburgers gebakken

zetten van de foodbedrijven harder


@14

Advertorial

@FoodClicks april 2017

Texaco Go Fresh wil samen met QiZiNi verkoopkansen Grab & Go benutten

Geniet van de ultraverse sandwiches, wraps en salades van Natsu! dit is lekker! Natsu is dan ook echt additioneel. Als er één merk en assortiment is waarmee we de markt weer schwung kunnen geven, dan is het Natsu”, aldus Vos. Vertrouwen Texaco is de eerste die in al haar high traffic locaties in de Benelux het nieuwe assortiment van Natsu opneemt. “Texaco heeft veel vertrouwen in ons”, zegt sales manager Stephan Hagedoorn. “Ze hebben gezien dat door stappen te maken, deze producten heel veel opleveren. Samen met onze handelspartners willen we de groeikansen die er met ultravers zijn zo optimaal mogelijk benutten. De kansen zijn er! Daarvoor heb je niet alleen durf en lef nodig, maar vooral partners als Texaco. Natsu staat voor ultraverse, heerlijke en eerlijke producten waarin genieten voorop staat. Alle aandacht gaat bij Losser - Nieuwe producten in nieuwe trendy verpakkingen, met een

Zin in een Sandwich BLT? In een

Uitdaging

Natsu uit naar het vinden en samen-

nieuwe uitstraling en onder een nieuwe naam. Vanaf vandaag vindt de

Sandwich Spicy Pastrami, Sandwich

Op hightraffic locaties aan de snel-

stellen van de lekkerste en beste

consument de lekkerste ultraverse sandwiches en wraps in het schap

Gerookte Zalm of Sandwich Brie &

weg lijkt het vooral om de bakery en

ingrediënten. Daarbij biedt Natsu

onder het merk Natsu. Een assortiment dat Texaco Go Fresh zeer in de

Rode Bessen wellicht? Of wat dacht

koffie te draaien. Hier ligt volgens

heel aparte, bijzondere sandwiches

smaak valt én de categorie Grab & Go nieuwe impulsen geeft.

je van een Wrap Sweet Chili Kip,

managing director Frank Vos van

en wraps die, samen gepresenteerd

Wrap Falafel & Hummus of Salade

QiZiNi in Losser dan ook juist een

met producten van QiZiNi, voor elke

Rode Biet? Het zijn allemaal inno-

uitdaging voor Grab & Go brood-

consument de perfecte lekkernij naar

vatieve lekkernijen van Natsu Foods

producten. “Deze markt ontglipt ons

keuze biedt. Natsu is lekker, echt vers,

die vanaf deze maand verkrijgbaar

als we niks doen. Terwijl er bin-

royaal belegd, heeft geen additieven en

zijn voor in het Grab & Go schap.

nen convenience Grab & Go grote

wordt gepresenteerd in onderscheiden-

Het zijn de nieuwe paradepaardjes

kansen liggen. De bakery is niet

de verpakkingen. Hiermee gaan we

van Natsu die het ultraverse assorti-

24 uur open, maar de consument

de categorie van nieuwe impulsen

ment van QiZiNi met producten met

wil wel gedurende de dag kunnen

voorzien!”

de circa 60 Texaco snelwegtankstations in de Benelux die de sandwiches

een THT van 4-6 dagen vervangen.

genieten van kwaliteits sandwiches

en wraps van Natsu aanbiedt. “We streven er bij Texaco altijd naar een ca-

Een compleet assortiment dat een

en wraps. Zoals onze klanten van

tegorie te laten groeien”, zegt Janvier. “Naast onze aantrekkelijke bakkerijen

fantastische aanvulling biedt naast

ons gewend zijn, blijven we vernieu-

en Lavazza koffieconcepten willen we ook het Grab & Go assortiment naar

de belegde broodjes en baguettes

wen. Daarom vervangt Natsu nu

een hoger niveau tillen. Die kansen zijn er, want veel automobilisten zoeken,

van QiZiNi met een langere houd-

alle ultraverse QiZiNi sandwiches

zeker als ze weinig tijd hebben, naar ultraverse royaal belegde producten.

baarheid. Maar vooral een range

en wraps. De bekende klassieke

Hiervoor biedt Natsu uitkomst. Natsu is complementair aan het assorti-

onderscheidende en innovatieve

langer vers broodjes van QiZiNi

ment van de Go Fresh bakkerijen en zorgt voor groei van de categorie. De

producten die een aanvulling en toe-

blijven onveranderd. We hebben de

upgrade van Natsu past perfect binnen de strategie van Texaco om onze

gevoegde waarde is in het koelschap

producten van Natsu aan diverse

klanten te verrassen en op elk moment van de dag het beste te bieden.”

van het tankstation en de categorie

ondernemers laten zien en proeven

nieuwe groei impulsen geeft.

en de reacties waren allemaal: wow,

‘De upgrade van Natsu past perfect in de strategie van Texaco’

Stephan Hagedoorn, Bas aan de Wiel, Joris Janvier en Frank Vos vieren de lancering van Natsu bij Texaco “We werken al vele jaren heel prettig samen met QiZiNi en in de basis streven we er altijd naar om een samenwerking die goed is te continueren. Daarnaast is de toevoeging van de range van Natsu een welkome aanvulling. Daarom zijn we bij Texaco heel verheugd om onze klanten het nieuwe, verbeterde assortiment van Natsu te kunnen aanbieden.” Dat zegt commercial manager Joris Janvier van EFR, de exploitatiemaatschappij van Texaco tankstations in de Benelux, terwijl hij in Texaco Peulwijk-West aan de A4 bij Den Hoorn de presentatie van Natsu in het meubel laat zien. Het is een van

Meer informatie: Firma:

QiZiNi The Friendly Food Company

Adres:

De Pol 36 7581 CZ Losser

Telefoon: (053) 478 92 00 E-mail:

info@qizini.nl

Website: www.qizini.nl www.natsu.eu


Beurzen

@FoodClicks april 2017

@15

Vooral nieuwe producten in de categorie dranken, zoetwaren en snacks

Lekkerland-beurs Convenience in Actie’17 in teken van innovaties Beurzen – Heineken 0.0, Bifi Turkey, Sourcy water met een fruitsmaak,

Cocos, The Tosti Club, Johnny Doodle

Pringles Tortilla, Verkade Digestive Bites en Sprite zonder suiker en calo-

chocolade vanuit een foodtruck en am-

rieën zijn een paar van de innovaties van beurs Convenience in Actie’17

bachtelijke Luikse wafels van Wafel en

die groothandel Lekkerland in DeFabrique in Maarssen hield. Lekkerland

Co. Unilever toonde het nieuwe ijsas-

zelf toonde het nieuwe koffiemerk Cuba en de upgrading en uitbreiding

sortiment met onder meer drie nieuwe

van het bakeryconcept Punto Panino naar Punto Gusto.

ijsjes van Magnum en de Minions Bello, Feast Bar en Feast Sandwich van OLA. Lekkerland Ook Lekkerland zelf toonde een aantal innovaties. Beursbezoekers kregen

Lekkerland liet zien dat het het bakeryconcept Punto Panino

een sneak preview van de ‘proefwin-

wil upgraden en uitbreiden naar Punto Gusto

kel’ van de groothandel die in april in een tankstation van Shell in Katwijk opent. Naast de espressomerken Illy en Piacetto lanceert Lekkerland een derde koffiemerk: Cuba. Cuba is

Bij Beckers was de nieuwe Krodel te proeven, de frituursnack

een merk van Cook & Boon waarvan

is een combinatie van de frikandel en de kroket

Lekkerland exclusief de verkooprechten heeft. Cuba wordt in kwaliteit en

De vijfde editie van de eind maart door

Aspire Healthy Vitality. Bij Heineken was

uitstraling gepositioneerd tussen de

groothandel Lekkerland georganiseerde

het nieuwe alcoholvrije Heineken 0.0

twee kwaliteitsmerken in en moet afne-

beurs Convenience in Actie’17 stond in

bier te proeven.

mers van de groothandel in koffie meer keuze en variatie bieden. Daarnaast liet

het teken van innovatie. Het blijkt dat met de aantrekkende economie fabrikanten

Gemaksconcepten

Lekkerland zien dat het het bakerycon-

die actief zijn in het out-of-homekanaal,

Verkade combineert het beste van

cept Punto Panino wil upgraden en

waarvan er zeventig op de beurs aanwe-

twee werelden met Verkade Diges-

uitbreiden naar Punto Gusto. Dit is

zig waren, weer volop aan het innoveren

tive Bites, koekbolletjes omhuld met

een eigen bakeryformule die breder en

zijn geslagen. Convenience in Actie’17

chocolade. Bij Cloetta werd The Jelly

verder gaat dan louter de verkoop van

toonde vooral veel nieuwe producten

Bean Factory gepresenteerd, een

luxe broodjes en ook kan worden inge-

in de categorie dranken, zoetwaren en

machine waar consumenten zelf een

zet als verkooppunt voor onder meer

snacks. Zo toonden de grote dranken-

keuze uit 36 smaken glutenvrije jelly

soepen, hamburgers of Hollandse wa-

aanbieders Coca-Cola, Vrumona en

beans kunnen ‘tappen’. Naast nieuwe

fels en andere maaltijdmomenten. Het

Hero nieuwe frisdranken die minder sui-

productintroducties op de beurs,

Punto Gusto aanbod moet afhankelijk

ker en calorieën bevatten, net als nieuwe

waren er ook diverse nieuwe ge-

zijn van de omstandigheden van het

maksconcepten waaronder Madame

verkooppunt van de tankshoplocatie,

gezonde drankjes van Naturalicious en

Natsu is het nieuwe merk van ultraverse sandwiches, salades en wraps dat naast Qizini wordt aangeboden in tankstations

aldus Lekkerland. De groothandel gaat voortaan vestigingsplaatsonderzoek doen alvorens te bepalen welke onderdelen wel of niet onderdeel van het Punto-concept uit kunnen maken.

De vijfde editie van Convenience in Actie’17 werd druk bezocht en stond in het teken van innovatie

The Tosti Club brengt de aloude tosti op een hoger niveau en ziet er veel kansen voor in met name tankstations

Lekkerland presenteerde het koffiemerk Cuba, een merk van

Verkade combineert het beste van twee werelden met

Cook & Boon waarvan de groothandel de verkooprechten heeft

Verkade Digestive Bites, koekbolletjes omhuld met chocolade


@16

Congressen

@FoodClicks april 2017

MyOrder en BigBrother lanceren tanken op kenteken

Benelux Benzinedag 2017 in teken van noodzakelijke verandering tankshops Congressen – Tankshops aan de binnenwegen in Nederland moeten een

Verandering

andere rol voor zich opeisen willen ze over tien jaar nog succesvol zijn. Om

Ook Jacco Heijkoop, eigenaar en

te kunnen overleven moet de tankshop zich profileren als ontmoetingsplaats

oprichter van The Tosti Club, pleit in de

voor de automobilist en als servicepunt voor diensten. Ook moet de tank-

tankshops voor verandering. “Petrol

shop zorgen dat de consument langer in de shop blijft en gastvrijheid voor

moet de nieuwe horeca worden. Er moet

haar klanten echt omarmen.

een duidelijke scheiding zijn tussen de tankers en de mensen die iets willen eten

Deze conclusie kan worden getrokken

in de tankshops de komende jaren

en drinken en service willen. Daarnaast

na de 7e editie van de door BigBrother

nog veel belangrijk dan deze nu is.

moeten processen op het tankstation

georganiseerde Benelux Benzinedag

“Eten is méér dan een brandstof

makkelijker en sneller. Ben onderschei-

voor de tankstationbranche die 23

voor je lijf”, zo zei trendwatcher

dend en, heel belangrijk, breng een

maart in CineMec in Ede werd gehou-

Frank Lindner. “Het eten verbindt de

sociale functie voor de regio naar uw

den. De Benelux Benzinedag draaide

ondernemer met de gast. Mensen

onderneming. Zorg voor interactie

om de vraag hoe gemak kan worden

doen in een tankstation een stres-

met je omgeving door bijvoorbeeld de

ingezet om klanten aan je te binden.

saankoop. Het is dan ook belangrijk

plaatselijke hockey- en voetbalclub te

De zoektocht van de consument naar

de gast in de juiste banen te leiden

sponsoren.”

ultiem gemak biedt voor het tankstation

en hem naar de juiste keuzes te

namelijk niet alleen uitdagingen maar

brengen die jij wilt dat ze maken.”

Stap

vooral ook nieuwe kansen. “Inspe-

Volgens Lindner moet het tankstation

Volgens MyOrder en BigBrother is het

len op gemak is de taak van iedere

een bestemming, een sociale ont-

mobiel betalen van brandstof door mid-

ondernemer en zéker van de onder-

moetingsplaats worden. “Er liggen

del van kentekenherkenning de volgende

nemer met een tankstation”, zo trapte

vooral kansen in het combineren van

stap voor de tankstations. De techno-

dagvoorzitter Aart van Rooijen van

diensten, zowel zakelijk als retail.

logie onder de naam Just Start To Fill

BigBrother af. “De branche staat aan

Zorg voor een prettige shop waar

wordt op dit moment op enkele stations

de vooravond van belangrijke stappen,

de gast langer wil blijven, zorg dat je

in Nederland getest, waaronder een

want wat worden de nieuwe pijlers

onderscheidend bent zodat de gast

onbemand station van Tamoil in Nieuwe-

van de petrolbranche? Alleen benzine,

naar jou toekomt. Onderscheidend

gein. Als het aan MyOrder en BigBrother

of wordt het tankstation de nieuwe

in gemak, met gezonde producten,

ligt, tanken automobilisten binnenkort

dienstenhub?”

uitstekende broodjes, goede verse

zonder een betaalprocedure te hoeven

aanwezige camerasysteem van BigBro-

wil gemak”, zegt Thomas Brinkman van

koffie en méér diensten. Het tank-

volgen. Ze rijden naar de pomp, tanken

ther en de MyOrder-app zorgen ervoor

MyOrder. “Daarom willen we dat ook

station als servicepunt. Zorg dat je

en rijden weer weg. Herkenning van

dat er wordt betaald zonder tijdrovende

toepassen in de petrolmarkt. Met deze

uniek bent”, aldus Lindner.

de kentekenplaten van de auto via het

betaalprocedure. “De consument van nu

innovatie voorzien we in de behoefte.”

Onderscheidend De verkoop van eten en drinken wordt

Inspelen op gemak is de taak van iedere ondernemer, aldus Aart van Rooijen van BigBrother

Het is belangrijk de gast naar de juiste keuzes te brengen die jij wilt dat ze maken, aldus trendwatcher Frank Lindner

Tweedaagse franchisebeurs Onderneem ’t! in Hoevelaken goed bezocht

Franchiseformules populair en allemaal dringend op zoek naar gedreven ondernemers Beurzen – Franchiseformules in Nederland zijn populair en doen goede

ria, Leondidas, New York Pizza, Quetzal

zaformule een startkapitaal van 75.000

hebben ook aangegeven op korte

zaken. Veel formules zijn dan ook dringend op zoek naar gedreven onder-

de Chocoladebar, Taco Mundo en

euro beschikbaar stelt voor de eerste

termijn in Nederland te starten. Vorig

nemers. Dit bleek uit de twee dagen durende franchisebeurs Onderneem

Vital 4 Skool toonden waar de formule

30 nieuwe franchisers. Het bedrag

jaar opende in Amsterdam de eerste

’t! 2017 die op 6 en 7 april in Expo Hoevelaken zeer goed werd bezocht.

voor staat, hoe deze wordt gerund en

van 2,25 miljoen euro in totaal wordt

vestiging van pizzaketen Papa John’s

vooral hoeveel kansen er in de markt

met name beschikbaar gesteld om

en ook zij hebben aangegeven fors te

Onderneem ‘t!, waarvan de 14e editie

kent. Liefst zestig franchiseformules in

voor is. Omdat de meeste franchisefor-

snel op zoveel mogelijk nieuwe locaties

gaan uitbreiden. De rest van de ketens

in Expo Hoevelaken werd gehouden,

food en non-food toonden wat ze voor

mules flink in de lift zitten of ambitieuze

te kunnen starten. Nederland staat

wil ook allemaal groeien en profiteren

presenteert zichzelf als dé franchi-

potentiële ondernemers allemaal in

groeiplannen hebben, zijn zij dan ook

de komende maanden een tsunami

van de relatief gemakkelijke en betaal-

sebeurs van Nederland. Het is de

huis hebben. Eet- en drinkformules als

dringend op zoek naar ondernemers.

aan nieuwkomers in de Nederlandse

bare beschikbare vestigingslocaties.

enige beurs waar geïnteresseerden en

Bakker Bart, Bram’s Gourmet Frites,

potentiële ondernemers meer te weten

De Beren, De Pizzabakkers, Délifrance,

Groeien

opende deze week de eerste vestiging

Beleven

kunnen komen over de vele tiental-

Doppio Espresso, Febo, FHC, Fortune,

De stand van New York Pizza toonde

in Eindhoven en de Amerikaanse for-

Een beurs is niet geslaagd als er

len franchiseformules die Nederland

Jamin, Johnny’s Burger, Kaldi, Kwalita-

een groot uithangbord waarop de piz-

mule Five Guy’s en het Duitse L’Osteria

niets te beleven en proeven is en op

fastservicesector te wachten. Taco Bell

dit punt schiet Onderneem ‘t! in de roos. Bij vrijwel elke stand is er iets lekkers te eten en drinken, zelfs bij de dienstverlenende franchiseformules. De Rotterdamse fritesformule Bram Ladage lokte bezoekers in de hal en bij de hoofdingang met het nieuwe concept Bram’s Gourmet Frites. De rondgedeelde frites met pulled pork en pulled chicken vielen zeer in de smaak,

In de foodtruck van Bram’s Gourmet Frites staan kwaliteit,

Taco Mundo, de formule met Mexicaanse en Tex-Mex gerechten

ambachtelijkheid en aandacht voor het product centraal

en automatiekketen FEBO waren op Onderneem ’t te vinden

net als de pizza’s van De Pizzabakkers en New York Pizza en de verse, door een barista gezette koffie van Doppio.


Reportage

@FoodClicks april 2017

@17

Bakker Van Maanen wil vooral ‘betekenisvol’ zijn

‘Meer horeca in je bedrijf betekent ook meer loonkosten’ Formulenieuws – De speciaalzaak heeft het moeilijk in Nederland, maar Bakker Van Maanen opent in het westen van het land het ene na het andere bakkers café. Directeur Henk Jan van Maanen wil met zijn locaties ‘betekenisvol’ zijn voor zijn klanten, maar hoe ben je dat? En lukt je dat met een winkel alleen? Een gesprek met Henk Jan van Maanen

ook nooit af. Dit jaar gaan er in ieder

over zijn bedrijf is bijzonder. Ook omdat

geval drie nieuwe vestigingen open.

zijn bedrijf bijzonder ís. Hij praat meer

Den Haag aan de Frederik Hendriklaan

als filosoof dan als bakker, heeft liefde

is begin deze maand open gegaan en

voor het vak, maar staat zelf niet in de

Alphen aan de Rijn, met fraai terras en

bakkerij en zijn bedrijf is heel decentraal

Delft volgen nog. 57 locaties heeft het

georganiseerd, daar waar je vanuit

familiebedrijf Van Maanen dan. Met

de traditie van het ambacht juist een

bakkerijwinkels doe je de locaties te

centraal bedrijf zou verwachten. Alles is

kort, het zijn veel meer ambachtelijke

net even anders, net als Henk Jan van

lunchrooms. Of bakkers café Heemste-

Maanen zelf. We spreken hem in ‘wat

de dat tot de grotere winkels behoort is

zijn nieuwe kantoor moet worden’. Een

440 vierkante meter en heeft een groot

enorme rustiek ingerichte ruimte, met

terras. In de nieuwe vestiging in Delft

verschillende zitjes en sfeerelementen,

komt straks een chocolaterie, landwinkel

in een pas aangekocht pand tegenover

en een assortiment nonfood. Daarnaast

het oude hoofdkantoor in Rijnsburg.

wordt meer ingezet op het avondmo-

“Het moet nog ingericht worden”, zegt

ment met een eigen kaart.

hij verontschuldigend. Daarna haalt Van

Henk-Jan van Maanen voor zijn nieuwste winkel aan de Frederik Hendriklaan in Den Haag. Een locatie waar ontmoeten centraal staat

Maanen zelf de koffie en een tableautje

Vrouwvriendelijk

met vier kleine verschillende bakkerijver-

“De kanteling van bakkerij naar

ga je om met je organisatie als je

‘coöperatieve BV’ te maken. Want

mensen terugkomen, dus proberen wij

snaperingen. “Het hoeft niet veel te zijn,

bakkers café hebben we drie jaar

betekenisvol wilt zijn voor je klanten

daar gaat het in de samenleving

antwoord te geven op de vraag ‘welk

als het maar lekker is.”

geleden ingezet”, zegt Van Maanen.

en vanuit een eigen identiteit keuzes

steeds meer naar toe. Van een sociale

gevoel zorgt ervoor dat je terugkomt?’

“Gelijktijdig zijn we ons meer gaan

wilt maken? Dan moet je volgens

instelling naar een plek om te werken

Dat zijn veel minder tastbare zaken,

Verrassen

richten op vrouwen, zowel door de

Van Maanen niet vanuit producten

waar er sprake is van sociale betrok-

maar gaat juist om het onverwachte,

Onbewust maakt Van Maanen met deze

inrichting met allerlei stijlelementen

denken, maar vanuit gedrag. Hij

kenheid. “Rijkdom is geen geld, maar

de verrassing of de aandacht die

twee korte zinnen gelijk duidelijk wat

als in het assortiment met meer ge-

noemt dat andersom denken. “Als

de vrijheid om de dingen te kunnen

je krijgt. We bedrijven een bakers

zijn bedrijf onderscheidend maakt en

zonde en ook vegetarische produc-

familiebedrijf kijk je hoe mensen

doen om gelukkig te zijn”, zegt Van

café, waar de bakkerij onderdeel van

wat later ook uit zijn verhaal zal blijken;

ten. Het inbrengen van meer horeca

zich ontwikkelen. Hun bijdrage aan

Maanen. “Onze bakkerijproducten

uitmaakt. Ik schat in 70 procent food-

hij wil zijn publiek steeds aangenaam

betekende ook dat je de structuur

het proces en het bedrijf is belang-

lenen zich voor mooie gesprekken.

service en 30 procent bakkerij, maar

verrassen met lekkere producten en hij

en organisatie van je bedrijf moet

rijk. Elk mens vanuit zijn of haar

Ook in onze winkels en met mooie

het kan net zo goed andersom zijn.

blijft zichzelf en de organisatie steeds

veranderen, want meer horeca be-

eigen kracht. Het is dus kijken waar

gesprekken heb je ook mooie ont-

Het maakt niet uit, als de klant je maar

verbeteren. Alles is wat hem betreft

tekent ook meer loonkosten.” Hoe

mensen goed in zijn, plezier aan

moetingen. Wij willen bereiken dat

waardeert en terugkomt.”

beleven en een belangrijke bijdrage kunnen leveren.” Recht Mensen komen bij Bakker Van Maanen binnen op plaatsen waar het maar zo kan zijn dat zij snel weer weg zijn. “Omdat zij op een andere plaats in de organisatie veel meer tot hun recht komen”, aldus Van Maanen. “De tijd dat we top-down aanstuur-

Van Maanen: ‘Onze bakkerijproducten lenen zich voor mooie gesprekken’

den hebben we achter ons gelaten. Gelijkwaardig onderwijs heeft ook de mens gelijkwaardiger gemaakt de afgelopen 30 jaar. Werken binnen een bedrijf is meer het opereren als team, waar iedereen het beste uit zichzelf haalt. En natuurlijk hebben we hier ook de gevolgen van de problemen thuis of andere zaken die van invloed zijn op iemands functioneren. Daarom hebben we contacten met twee psychologen die onze mensen bij kunnen staan als daar behoefte aan is.”

Van Maanen is een bakers café, waar de bakkerij onderdeel van uitmaakt

Betrokkenheid Van Maanen speelt serieus met de

Met bakkerijwinkels doe je de locaties te kort, het zijn veel

gedachte van het bedrijf een soort

meer ambachtelijke lunchrooms


@18

Nieuws

@FoodClicks april 2017

Twee nieuwe smaken en herpositionering voor Chaudfontaine

‘Natuurlijk mineraalwater is iets anders dan kraanwater’ gebruiker. Dit is voor een belangrijk deel terug te voeren op het feit dat het voor de consument niet altijd duidelijk is wat het onderscheid is tussen mineraalwater en bronwater. Voor veel mensen is water immers water. Natuurlijk mineraalwater komt altijd uit dezelfde natuurlijke bron. De naam van de bron is bekend en waarborgt constante kwaliteit. Mineraalwater wordt direct in flessen gebotteld zonder behandeling als het uit de grond wordt gehaald. Bronwater mag eerst vervoerd worden en daarna in flessen gebotteld. Het beschermen van de bron is hierdoor een zeer belangrijke taak van de bottelaar. Goede indicator voor de zuiverheid is het nitraatgehalte. Komt dat boven de 1 mg/l dan is er sprake van enige verontreiniging als gevolg van bijvoorbeeld landbouw of bebouwing. De leveranciers van natuurlijk mineraalwater kennen dan ook vele strikte regels wat in het waterwingebied wel en niet mag.

Senior brand manager Daan Berendsen: ‘Het enige dat wij hier doen is op een efficiënte manier natuurlijk mineraalwater bottelen’

Aandacht Echter ook de smaak van natuurlijke mineraalwaters en bronwater

Mineraalwaters – Chaudfontaine is in de horeca in Nederland het best ver-

naar 37 graden wanneer het uit de bron

fles en deze leidde tot duizend nieuwe

is verschillend. Vandaar dat er in de

kopende natuurlijke mineraalwatermerk. En het tij zit mee, want ‘waters’

komt. Tijdens het proces van bottelen

horecapunten. Ook van deze introductie

horeca steeds meer aandacht wordt

staan steeds vaker op de menukaart. Daarbij zorgt de bewustwording

wordt het water verder afgekoeld. De

verwacht Berendsen veel: “Afgelopen

geschonken aan het drinken van water

over inname van suiker, zoals bijvoorbeeld via suikerhoudende frisdran-

restwarmte die hierbij vrijkomt wordt

periode zijn we in het buitenshuiska-

in combinatie met bepaalde gerechten.

ken, voor groei van het watersegment.

gebruikt om de productiehallen van

naal met 10 procent gegroeid. Met de

Het voegt iets toe aan de beleving van

Chaudfontaine te verwarmen. Senior

introductie van de kleine fles binnen

een diner en zorgt er tegelijk voor dat de

vorm van bewerking worden gebot-

brand manager Daan Berendsen van

horeca verwacht ik die groei verder vast

discussie over het aanbieden van gratis

teld. Coca-Cola is sinds 2003 eigenaar

Chaudfontaine is over het productie-

te houden.”

kraanwater aan tafel ook een andere

van de bron, waar al sinds 1924 wordt

proces in België heel duidelijk: “In de

gebotteld. Het gebied rondom de bron,

eerste plaats doet de natuur letterlijk al

Competitief

smaak van het water, ook Chaudfon-

het waterwingebied, wordt beschermd

het werk. Het enige dat wij hier vervol-

De markt voor bron- en mineraalwaters

taine dat al drie keer met de Superior

door de lokale overheid en Coca-Cola,

gens doen is op een efficiënte manier

is een competitieve markt. Zowel vanuit

Taste Award is beloond door het Inter-

want grondvervuiling kan de zuiverheid

natuurlijk mineraalwater bottelen.” Voor

oogpunt van aanbieders, als vanuit de

national Taste & Quality Institute.

van het mineraalwater bedreigen.

de Nederlandse markt biedt Chaudfon-

Frisdrankenfabrikanten en producenten van mineraal- en bronwater zijn momenteel bijzonder actief om het aanbod te verbreden. Zo voegde producent Coca-Cola onlangs een tweetal smaken aan de Chaudfontaine-range toe. Reden voor @FoodClicks om letterlijk bij de bron een kijkje te nemen.

wordt. Elk merk is trots op de eigen

taine drie soorten mineraalwater: blauw

De bron van Chaudfontaine ligt in het gelijknamige plaatsje in de Belgische

Warmwaterbron

en rood en de groene, lichtbruisende

Ardennen. In deze natuurlijke bron

Chaudfontaine mineraalwater komt van-

variant in de horeca.

wordt het water, uiteraard gefilterd, als

uit een warmwaterbron in de Belgische

natuurlijk mineraalwater direct afgevuld

Ardennen en wordt van 1600 meter

Uitbreiding

bij een grote, naast de bron gelegen,

onder de grond naar boven gepompt.

Frisdranken, zeker die in de lage

bottelarij. De naam natuurlijk mineraal-

Op de ondergrondse reis naar boven

caloriecategorie, doen het de laatste

water is wettelijk beschermd en mag

neemt het water de natuurlijke mineralen

jaren bijzonder goed. Producenten zijn

uitsluitend worden gevoerd door waters

op en koelt het af van een temperatuur

op allerlei terreinen bezig dit assortiment

die direct bij de bron en zonder enige

van circa 55 graden op het diepste punt

uit te breiden. Zo ook Coca-Cola die met een portfolio van inmiddels 20 verschillende dranken een brede variatie

Het waterwingebied van Chaudfontaine is met 800 ha niet zo

produceert. De twee nieuwe smaken

groot, maar wordt wel zorgvuldig beschermd

die recent onder het merk Fusion op de markt zijn gebracht, maken onderdeel uit van een gehele herpositionering van het merk Chaudfontaine. Hiervoor zijn niet alleen de nieuwe smaakvarianten toegevoegd, maar ook de uitstraling van

Revitalisatie Chaudfontaine onderdeel strategie 2020

de flesjes en het etiket zijn aangepakt.

Het revitaliseren van het merk Chaudfontaine door Coca-Cola maakt on-

Verkrijgbaar in verschillende PET-flesjes,

derdeel uit van een brede strategie in de richting van 2020. De gemiddelde

komt Chaudfontaine Fusion deze zomer

hoeveelheid calorieën van alle frisdranken, waters en sappen (per 100 ml)

In de ultramoderne bottelarij van Chaudfontaine wordt al het

in een glazen fles van 0,25 liter voor de

moet dan ten opzichte van 2012 met 15% zijn verminderd. Een doelstelling die

mineraalwater gebotteld

horeca. Eerder introduceerde Coca-

het bedrijf hoog in het vaandel heeft staan.

Cola in de horeca al een glazen 750 ml


Service

@FoodClicks april 2017

ShopperEstafette en kwaliteitscontrole”, zegt Lüdemann.

15 juni 2017 Health, Food & Technology Event

en mensen koffie in al z’n facetten kan

Congrescentrum Achmea Zeist Nederland

beleven. Een plaats waar zowel koffie

18 t/m 20 juli 2017 Restaurant, Pub & Bar Asia

nen lopen om te worden geïnformeerd

Suntec Singapore convention & exhibition centre Singapore Singapore

en geïnspireerd of een heerlijke, door

21 t/m 23 juli 2017 Tomorrowland & Tastes of the World 1e

krijgen.” Bocca wil volgens Lüdemann niet laten zien ‘hoe goed de koffie is’, maar juist afnemers en consumenten inspireren vanuit de liefde voor het product. “Het gaat niet om het volgende contract of het verkopen van nog meer koffie. Het gaan om het beleven en samen delen van heerlijke koffiemomenten en onze afnemers helpen voor hun klanten meer beleving met koffie te realiseren. We houden van wat we doen en hopen met onze koffie en de manier waarop we zaken doen voor een positieve impact te zorgen.”

le, grossier of leverancier zijn of haar visie op het thema ‘de shopper in foodservice’. Elke kandidaat geeft het (estafette)stokje door aan een collega uit een andere schakel van de bedrijfskolom in foodservice. In deze editie: Viola Lüdemann van Bocca Coffee Roasters.

Volgens Lüdemann heeft een groeiend aantal consumenten aandacht voor duurzaamheid, kwaliteit en de herkomst van producten. “De koffiemarkt wordt helaas gedomineerd door koffies die zonder oog voor het milieu worden

“Ik wil Dennis van Essen van The High-

Lüdemann. “Samen met zijn broer

geteeld. De grond wordt uitgeput,

five Company hartelijk danken voor het

Tewis ging Menno aan de slag met een

louter om in de supermarkt de laagste

doorgeven van het estafettestokje aan

vierdehands Probat koffiebrander. Kof-

prijs voor de koffie te kunnen vragen.

mij”, zegt Lüdemann. “Dennis en ik heb-

fie branden was nieuw voor hen. Stap

De doorsnee koffiedrinker weet dit

ben elkaar toevallig ontmoet. Hij organi-

voor stap kregen ze het proces onder

niet. Nog niet. Bij Bocca vertellen we

seerde de Bean-to-Bar Chocolate Expo

de knie. Hieruit ontstond Trabocca, het

dat iedereen, de consument én de

waarin hij zocht naar iemand met kennis

importbedrijf voor groene ongebrande

ondernemer een positieve impact in de

over speciale chocolade én speciale

koffie, en de eerste firma in Nederland

koffiemarkt kan hebben. Ik sta vertelt

koffie. Voor de expo hebben we proe-

die het hele proces van selectie, inkoop,

hoeveel chefs en restaurants zoeken

verijen georganiseerd waarin we cafés,

verscheping, branden en verpakken van

naar de perfecte oesters, wijn en speci-

restaurants en shops lieten zien dat

koffie in eigen beheer had. Bocca is de

aal geselecteerde truffels. Wanneer het

bepaalde soorten chocolade heel goed

koffiebranderij. Nu, zestien jaar later, is

echter aankomt op het dessert, krijgt

matchen met koffie. Wijn completeert

Menno 24/7 bezig met de inkoop van

de koffie weinig tot geen aandacht. Dat

gerechten en smaken, maar hoe de

koffie en heeft Tewis zich op Bocca

kan en móet anders.”

smaak van koffie en chocolade elkaar

gestort.”

versterken en welke mogelijkheden dit

13 juni 2017 2e Trema-foodnetwerk bijeenkomst Trema Foodnetwerk Beesd Nederland

een barista gezette koffie geserveerd

In de rubriek ShopperEstafette geeft een marketeer vanuit een formu-

Amsterdam RAI Amsterdam Nederland

store een platform maken waar we

‘geeks’ als liefhebbers naar binnen kun-

Viola Lüdemann: “Bij Bocca vertellen we dat iedereen, de consument én de ondernemer een positieve impact in de koffiemarkt kan hebben” (foto: Silvia Falcomer)

EVENTS

16 en 17 mei 2017 PLMA’s World of Private Label

“Daarbij willen we van onze flagship onze kennis en passie kunnen delen

@19

“Ik wil het estafettestokje graag door-

de horeca biedt, staat in Nederland nog

Bocca biedt een zeer breed assortiment

geven aan eigenaar John Griffioen van

in de kinderschoenen.”

van vers gebrande en limited koffies van

Aloha in Wijk aan Zee. Afgelopen jaar

over de hele wereld voor een al even

hielden we met veel succes in dit prach-

Bocca begon in 2001 toen Menno

diverse groep afnemers. Een groot

tige strandpaviljoen onze ‘Bocca Dag’.

Simons, handelaar in biologisch sesam-

aanbod waarbij er met name wordt

Een mooie locatie met een prachtig

zaad, door Ethiopië dwaalde en tegen

geselecteerd op kwaliteit. Eind 2015

concept en fantastische mensen er-

struiken vol rode, rijpe Arabica-bessen

volgde een nieuwe stap met de opening

achter. Twee van hun barista’s, Sophie

aanliep. Hij proefde en wist, dít is het:

van de Bocca specialty coffee bar in de

en Sylvie, maakten op het Amsterdam

echte koffie met mooie zoete en fruitige

Kerkstraat in Amsterdam. In de flagship

Coffee Festival achter onze bar voor

smaken. Hier groeide zijn toekomst

store kunnen klanten en coffee lovers

bezoekers de mooiste koffies.”

én die van de binnenlanders. Ieder-

samen met Bocca experimenteren,

een moest hiervan kunnen profiteren.

leren en genieten van koffie. “We hopen

“Het lukte Menno handgeplukte koffie

dat we de lat voor kwaliteitskoffie in

uit de hooglanden van Ethiopië naar

Nederland hoger kunnen leggen door

Nederland te transporteren”, aldus

te investeren in kennis, ondersteuning

ShopperEstafette is een initiatief van Marketing4Results en @FoodClicks. Eerder in deze rubriek kwamen aan het woord: Gemma Schneemann (Sligro), Gaius Voûte (Bier&Co), Bart Bakker (Royaan), Bart Koelemaij (BP), Peter Koelewijn (Rondeel), Hein van Stralen (HMSHost Schiphol), Frans Saelman (DE Professional), Nicole van Doorn (Scherpenhuizen bv), Hans Oberg (Lekkerland), Leon van Poelwijk (Mars), Jack Schepers (Zoet Moment bv), Dave Vegt (Horesca), Willem Devilee (Horesca), Dico Verwaal (Shell Den Ruygenhoek), Antonio van den Hengel (Koninklijke Horeca Nederland), Wouter Verkerk (trendwatcher), Eveline Hillen (Unilever), Bart Drion (Moyee Coffee), Freke van Nimwegen (Instock), Teyler Padberg (Farm Brothers), Philip Padberg (Deliveroo), Jop van de Graaf (SLA), Joël Goudsmit (Sapje), Wobbe van Zoelen (Anne&Max), Dennis van Essen (The Highfive Company) en Viola Lüdemann (Bocca Coffee).

Evenemententerrein De Schorre Boom België

28 t/m 30 juli 2017 Tomorrowland & Tastes of the World 2e

Evenemententerrein De Schorre Boom België

6 t/m 9 september 2017 Food & Drink, Hotel, Bakery and Foodservice Bangkok International Trade & Exibition Centre Bangkok Thailand

18 t/m 20 september 2017 Gastvrij Rotterdam 2017 Ahoy Rotterdam Nederland

26 september 2017 3e Trema bijeenkomst ‘Foodservice experience’ Trema Foodnetwerk Beesd Nederland

26 t/m 29 september 2017 Food & Hotel Malaysia

Kuala Lumpur Convention Centre Kuala Lumpur Malaysia

7 t/m 11 oktober 2017 Anuga Messe Köln Keulen Duitsland

27 t/m 29 oktober 2017 Bak Festival MECC Maastricht Nederland

8 t/m 11 november 2017 16e Interfood & Drink Inter Expo Center Sofia Bulgarije

14 november 2017 4e Trema bijeenkomst ‘Distributie’ Trema Foodnetwerk Beesd Nederland

14 t/m 16 november 2017 FHC China 2017

Shanghai New International Expo Centre Shanghai China

COLOFON

@FoodClicks, crossmediale vakmedia voor het out-of-homekanaal, is een uitgave van Uitgeverij Footprint Postbus 1049 3900 BA Veenendaal Telefoon: 0318 - 76 90 97 Oplage & Frequentie: @FoodClicks wordt maandelijks verspreid onder ondernemers, fabrikanten en toeleveranciers in de out-of-homemarkt als printuitgave en digitaal. Abonnementen: Abonneren op @FoodClicks Mail: communicatie@FoodClicks.nl of via www.FoodClicks.nl Digitaal: gratis. Print: ondernemers € 70,-, fabrikanten € 140,-. Abonnementsprijzen per jaar (excl. BTW). Redactie: mail: redactie@FoodClicks.nl Steffen van Beek: steffen@Foodclicks.nl Communicatie-advies / adverteren: Arno Cornelissen, 0314-355 826 (direct), arno.cornelissen@pshmediasales.nl Aan dit nummer werkten mee: Martijn Louws, Rolf Timmer, Jacques Jullens, Gerard de Graaff (fotografie), Paul Blonk en Judith Kloppenburg. Vaste medewerkers: Rob Besseling, rob@oohcompany.com Eindredactie: Paul Blonk - PP Media Productions, Hilversum Vormgeving: Ap Karskens, Zeist Uitgeverij Footprint aanvaardt geen enkele aansprakelijkeheid voor eventuele prijs-, zet- en/of drukfouten in dit magazine. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt zonder uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van de uitgever en andere auteursrechthebbenden. Op alle overeenkomsten van en met Uitgeverij Footprint zijn de algemene voorwaarden, gedeponeerd KvK, van toepassing. De algemene voorwaarden zijn ook te downloaden van de website www.FoodClicks.nl. ISSN:

2542-7806


DE NIEUWE KNUSPER SCHNITZEL

Homestyle

OOGT HOMEMADE – ORIGINELE KNUSPER-PANADE OOGT GROTER DAN EEN STANDAARD SCHNITZEL ZONDER ROOD VLEES, VAN DE BESTE VARKENSFILET NIET TE ONDERSCHEIDEN VAN UW ZELFGEMAAKTE SCHNITZEL

WWW.SALOMON-FOODWORLD.COM | +31 (0)88 - 995 35 49

VRAAG EEN Gratis Sample AAN

Foodclicks april 2017