Page 1

Bluegrass bevalt Met de komst van de Pickin' parties de afgelopen jaren in Nederland lijkt er iets nieuws te groeien. Naast concerten komen muzikanten regelmatig bij elkaar om te jammen, waarbij de belangrijkste voorbeelden de Pickin' Parties van Leiden en Valthermond zijn. Voor degene die denkt dat dit fenomeen nieuw is en historisch geïnteresseerd is, heb ik een interessante mededeling: er is eigenlijk niets nieuws is onder de zon. Jammer? Nee, niet getreurd want de wortels zitten dieper dan we denken. Dat Bluegrass over het leven zelf gaat en is als het leven weten wij al lang, maar de rest van de wereld niet. En om de rest van de wereld uit deze klem te bevrijden ontdekte ik al zoekend in de geschiedenis verschillende beschrijvingen van pickin' parties. Zo stuitte ik op een paar Oude Grieken, Socrates en Plato, waarbij ik sporen van pickin' parties terug vond. Plato (400 BC) bijvoorbeeld, om maar een kanon te noemen, vergelijkt pickin' parties zelfs met de liefde en het leven. En voor wie niet elke dag Plato leest en zich hier niets bij voor kan stellen, een toelichting. In verschillende delen van Symposium gaat Plato in op de liefde. 'Liefde is nooit alleen', schrijft Plato in 'Het gesprek over de liefde'. En volgens hem bestaan er twee soorten liefde: gewone en hemelse liefde. En in een ander deel 'Het Drinkfeest' vergelijkt hij de gerichtheid van het leven op de liefde met samen drinken, eten, praten en zingen/muziek maken. Inderdaad, de Oude Grieken hielden feesten die sprekend leken op onze pickin' parties. En Plato beschreef het leven zelf aan de hand van zo'n feest. Hij tekende daarbij op dat het leven draait om tegenstellingen en dat je de tegenstelling nodig om eenheid in liefde mogelijk te maken. Denk bijvoorbeeld aan: donker en licht, hoog en laag, eb en vloed, zuur en zout, mannelijk en vrouwelijk. Door beweging komt de eenheid in liefde tot stand, dat hoeft denk ik niet te worden uitgelegd. Het interessante is dat het in muziek ook zo werkt, vooral in bluegrassmuziek. Maar dat laatste is een toevoeging van mijn kant. Nog een interessant weetje voor muzikanten: Plato schrijft dat als je kennis hebt van de muziek, je weet hoe de liefde werkt. Maar of goede muzikanten daarmee ook goede minnaars zijn............ Die tegenstelling, daar ga ik nog even op door. Volgens Plato, heb je die tegenstelling dus nodig om tot iets moois te komen. En mooie muziek is waar de harmonieën tussen de tegenstellingen kloppen: de hoge en de lage tonen, oftewel close harmony. En ook tussen snel en langzaam, met andere woorden: ritme. Ik zal nog een paar voorbeelden noemen om de tegenstellingen in bluegrass nog wat verder te verduidelijken: terwijl uit de tekst vaak blijkt dat het leven even stil staat van ellende en verdriet, gaat de muziek vrolijk door, hard-drivin'. Hier doorheen klinkt en voel je de hoop, zoals P. eens opmerkte. Eenvoudig bluegrass spelen is moeilijk. En het is muziek dat uit de tenen komt, een high-lonesome sound die je in je hart raakt. Het akkoordenschema in de bluegrass kent meestal een vaste structuur, met vaak drie akkoorden in een vaste structuur van één, twee en/of drie maten, en net als in het leven zelf is niets is zo bevrijdend als een vaste structuur. En wie dacht dat alle tegenstellingen nu wel waren besproken: wat dacht je van de ruimte waarin bluegrass wordt gemaakt? Grootse muziek in kleine ruimtes. En we kennen allemaal de sfeer van huiskamerconcerten, en ook tijdens pickin' parties zijn de mooiste sessies meestal in de kleinste ruimtes: de keuken en de badkamer. Het is luistermuziek zonder uiterlijk vertoon en oude muziek waar je je jong door blijft voelen. Maar goede muziek heeft in Nederland vaak een klein publiek, met dit gegeven ben ik minder gelukkig, maar hoe we hiervan worden verlost is vooralsnog een vraag.


Nu nog even over die liefde. Zoals Plato opmerkte zijn er twee soorten liefde, gewone liefde en de liefde die van boven komt. En wat niemand kan beschrijven, maar wat je wel kunt voelen is dat er iets gebeurt als je samen muziek maakt, zo ook in Galerie Thyencamp in Hooghalen waar in november de Playground Pickin' Party werd gehouden. Muziek is een spirituele gebeurtenis en het verbaast me dan ook niet dat ook in Thyencamp regelmatig bluegrassgospels voorbij kwamen. De Playground Pickin' Party die voor de derde keer werd georganiseerd, is een party voor beginners in bluegrass. Een kleine pickin' party, met zo'n vijftig muzikanten, want als je groot wilt worden, moet je klein beginnen. En Plato beschreef het al in zijn Symposium: een activiteit is pas goed als het op de goede manier wordt gedaan. Klinkt logisch, want een liedje maken an sich is nog geen goede muziek en we kennen allemaal de voorbeelden van de radio. En om goede muziek te leren maken heb je mensen nodig die er iets van weten, en mensen die iets willen leren, of zoals Plato beschreef: mensen die de structuur kennen en beheersen en mensen die dat nog niet kunnen. Weer een tegenstelling. En met gedeelde liefde voor muziek kwamen muzikanten bij elkaar in Hooghalen en zo ontstond er iets. Om het geheel nog een keer tot een eenheid te breien: bluegrassmuziek is het spel van de beweging tussen tegenstellingen van instrumenten, gericht op eenheid, en als het lukt, klinkt het volgens mij hemels. Als de (blauwe) hemel op (de rode) aarde, die dwars door de (grijze) regen de (gele) zon laat schijnen, zodat alles weer als nieuw (groen) wordt. En elk bluegrasslied dat in schoonheid wordt uitgevoerd heeft dan ook iets van het scheppingsverhaal in zich, het is dan immers geordend naar maat, getal en gewicht. Maar zoals met zoveel dingen, je gaat dรกt pas horen als je het doorhebt. Mede dankzij Plato hebben we nu meer inzicht in onze muziek, wel jammer voor Plato dat hij geen bluegrass kende, hij was welkom geweest in Hooghalen. Maar ik weet haast zeker dat hij het met mee eens zou zijn als ik hem zou zeggen dat bluegrassmuziek als het leven zelf is: een spel in beweging vol tegenstellingen die zonder de juiste gerichtheid en liefde moeilijk is. En in Hooghalen mochten we weer vallen en opstaan, mede dankzij Galerie- Natuurkampeerterrein Thyencampwww.thyencamp.nl. Waar de kou buiten bleef, het binnen warm was en de sfeer ons goed beviel. En Henk Eggens schoot er weer mooie plaatjes van: http://henkeggens.jalbum.net. Tot slot hoop ik dat het nu duidelijk is dat ik vanwege zijn grootsheid een klein instrument bespeel. Geruststellende gedachte voor wie heeft opgelet: dat instrument kan ook niet zonder een grote tegenover, en ik blij ben dat ik straks weer naast de eigenaar van die grote tegenover lig. Goede muzikant;-) Silvia

Bluegrass  

Bluegrass pickin'