__MAIN_TEXT__

Page 1

De FlapĂşt

Doarpskrante fan Jelsum-Koarnjum Foarjiersmoanne

Maart 2015


2


Fan ‘e redaksje Wij hebben afscheid genomen van onze markante dorpsgenoot Wierd Jorna 22 juli 1930

8 februari 2015

3


4


5


6


"it hert fan Jelsum-Koarnjum" is ferstoarn Wierd Jorna Wa kin him net? Doe Wierd noch oan de Brédyk yn Jelsum wenne:alle bussjauffeurs (de earm withoe heech!), alle fytsers en toeterjende auto's (fan itselde), de lêzers fan de Ljouwerter Krante as besoarger, alle doarpsbewenners, jong en âld: "GOEDE!",, de lêzers fan de Nijjierswinsken yn'e krante: elts jier in moai gedicht ("Leve het Leven!"), 50 jier lang op âldjiersnacht de klok fan Jelsum liede. Letter wenjend oan de Boarnsylsterwei: nei de kantine fan DTD om op te rêden en paden skjin te feien, jierrenlang mei de list rinne foar it Doarpsfeest, SYN feest, foarop yn'e optocht mei fersierde weinen. As "notaris Jorna" by de toanielfoarstelling fan Vriendekring de haadpriis lûke (yn'e hope dat dy foar in frouminske wêze soe.....) en altyd mei de kreet:"wy belibje wer in moaie Vriendenkring-jûn! Wierd Jorna - sa aktyf oan't lêst ta as supporter fan DTD en it hiele doarpslibben fan Jelsum-Koarnjum - hat syn rêst fûn.

7


De minsken wiuwe net mear Hy fytst troch de doarpen Hy fytst troch it lân En altyd mar wer omheech giet dy hân Hy wiuwt nei de fûgels, de fisken, de kij Hy wiuwt nei de minsken eltse kear opnij Refrein: Mar de minsken se wiuwe net mear De wrâld is hurd en dat docht him wol sear ( 2x, tusken elk kûplet) De kantine moat skjin Dus de biezem der oer Foar DTD giet ek Us man troch it fjoer Sokke minsken dy ha je net safolle mear Dér bin’ wy dus grutsk op, hy krijt dus in fear By in toanieljûn fan Vriendenkring is er paraat Altyd posityf is er Oer ‘t resultaat En dan seit er wol gauris út ‘e grûn fan syn hert Vriendenkring moat bliuwe oars rêde wy it net Op ús doarpsfeest dan rint er Altyd wer foaroan Foar him is dat prachtich Foar ús hiel gewoan Sa’n man wolle wy foar gjin jild wer kwyt Wy witte dus allegear hoe as er hjit: Wierd Jorna (Dit lied is geschreven door Hendrikus Dijkstra en gezongen tijdens het 75 jarig jubileum feest van Dorpsbelang Jelsum-Cornjum in 2006) 8


9


Maandmenu maart Afhalen 2/3 pers. € 18,50

* Babi Pangang * Kipfilet met Knoflooksaus * Tjap Tjoy * Saté en mini loempia’s * Nasi of Bami

10


11


12


13


Nijs Fan ‘e Ysclub Meiinoar Ien

“De kou is uit de lucht......?! Fantasie of werkelijkheid.......?” Dit schreven wij verleden maand. Helaas, helaas, een weersomslag al op 7 februari: de sneeuw verdwijnt dan langzaam, de sleeën kunnen in het hok, het laagje ijs smelt weg, de schaatsen kunnen weer (tijdelijk?) in het vet. Ook geen besneeuwde bergtoppen waargenomen, die bergen komen nu in Appelscha. En het fraaie Zwitsers chalet krijgt vast snel een andere bestemming. Zie de foto hierboven; graag doorhalen wat niet * van toepassing is. Vraagje: Wat te doen met het terrein als er in de toekomst nooit meer ijs komt? De juiste oplossing en uw creatief commentaar kunt u mailen naar ijsclub.meiinoarien@gmail.com. Graag lezen we uw reactie; mogen we op u rekenen? Bedankt alvast. Met vriendelijke groet, Dooitzen, Heinze, Sake, Sippie en Jan. PS er is nog een vacature! 14


15


TERP IN JELSUM: FÛGELS YN ‘E LOFT In de periode eind februari – begin maart gaat de gemeente kunstwerken plaatsen in de bomen bij de Terp in Jelsum. Het ontwerp is van NHL-student Anna Rigt Boersma (Eastermar, 1992). De titel van het werk: Fûgels yn ‘e loft (2014). Leerlingen van de Praktijkschool in Dokkum en smid Rosier uit Akkrum hebben het ontwerp uitgevoerd. De Fûgels yn ‘e loft vormen een onderdeel van het project Culturele Wandelroutes, een initiatief van de gemeente in samenwerking met vrijwilligers van de Stichting Monumentenzorg Leeuwarderadeel, Kultuerried, Documentatiestichting, Martenastate en de theeschenkerij in Bartlehiem. Langs wandelroutes in onze gemeente komen kunstzinnige objecten. NHL-studenten van de opleiding Beeldende kunst en van Bouwkunde hebben daarvoor verschillende ontwerpen gemaakt. Er is gekozen voor het ontwerp van Anna Rigt Boersma en het ontwerp van NHL-student Pieter Postma uit Stiens. Hij ontwierp een manshoge Skries die komt te staan op het boerenerf van Melle Dotinga vlakbij de vogelkijkhut Wide Mar. Verder komen er virtuele elementen langs de wandelroutes in onze gemeente. Iedereen met een smartphone en internetverbinding kan deze virtuele ontwerpen nu al zien in een testomgeving op het plein voor het gemeentehuis. Op de homepage www.leeuwarderadeel.nl staat een link naar Augmented Reality en de handleiding. Het project is gefinancierd door de gemeente, provincie en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling.

De gemeente brengt in februari/maart een kunstwerk aan in de bomen langs de Terp in Jelsum. De titel van het kunstwerk: Fûgels yn ‘e loft (2014). Kunstenaar: NHL-student Anna Rigt Boersma (Eastermar, 1992). Uitvoering: leerlingen van de praktijkschool Dokkum en smid Rosier/Akkrum. 16


17


Dekema State ontwaakt Rond de state komt weer leven in de brouwerij. In de tuin wordt hard gewerkt. Paden en oprijlaan weer netjes in het gelid, de linden langs de muur gekortwiekt, collectie historische bessen opgepot om later verplant te kunnen naar het boerderijterrein enz‌.. Binnen wordt het museum kamer voor kamer schoongemaakt. Laatst is een groot aantal tapijten buiten in de sneeuw gelegd voor een flinke opfrisser. Dit moest met man en macht, want het zijn geen kleine kleedjes! Het kantoor en de bergruimte erachter worden gereorganiseerd. In de 15 jaar dat we hier nu zitten was het overvol geraakt. Ook zijn we inmiddels een aantal ochtenden per week met 4 personen tegelijk in het kantoor bezig. De eerste groepen melden zich aan voor het komende seizoen. We kijken uit naar volgende week als de kantine in de naastgelegen boerderij in gebruik kan worden genomen. Het zal nog wel wat in sfeer moeten worden gebracht. De brug tussen de state en de boerderij begint steeds meer op een echte brug te lijken. Noteert u verder alvast in uw agenda: 20 maart NL doet: We kunnen nog 5 extra paar handen gebruiken‌ wie meldt zich aan? (incl. lunch) 18 en 19 april Museumweekend Thema: Laat je verleiden door een museumstuk; Schilderijen komen tot leven en doen hun verhaal. Voorjaarsfair zaterdag 25 april; Wilt u een kraam huren, dat kan nog!!! Al jaren kunnen we rekenen op meer dan 2000 bezoekers, dus de moeite waard. Kijk op www.dekemastate.nl voor meer informatie. Meer in de volgende flaput! 18


19


Ald Nijs Fan ‘e Ysclub THEO KOOMEN, een legendarische sportverslaggever. De auteur van diverse boeken zoals “10 jaar topschaatsen”. Hij is als het ware op het ijs gebaard. In zijn geboorteplaats Wervershoofd leerde hij schaatsen op Friese doorlopers en reken maar, zei hij zelf, dat je daarop vooruit kunt komen. Theo was zoon van een groenteboer, studeerde in het Limburgse Archen eerst voor pater, alvorens hij zich vol toewijding in de wereld stortte. Hij speelde toneel, voltooide een cursus journalistiek en kwam bij de Volkskrant terecht als sportjournalist. Na uitgebreid ervaring te hebben opgedaan in de Ronde van Frankrijk , het nationale, maar ook zeker het internationale voetbal, solliciteerde Theo met succes bij de KRO en zo werd Theo de meest radio-actieve reporter van het Hilversumse omroepwezen. Zijn grootste wens ging in vervulling toen hij als opvolger van Bob Spaak al een jaar na zijn benoeming bij de KRO de schaatswedstrijden mocht verslaan, overal in Europa. Zo geestdriftig, zo bezield wierp hij zich op deze sport, dat Theo korte tijd later de overstap naar de Televisie mocht maken en maakte hij naam in heel Nederland. Enthousiast commentaar leverend en even enthousiast kritiek spuiend, oogstte hij roem en hoon. Theo zei eens: “wat er ook gebeurt, ik zal altijd van de schaatssport blijven houden. Die voortijlende mannen en vrouwen, dat glinsterende ijs, de soms verschrikkelijke kou en de bijtende kritiek, ik ben er aan gehecht”. Door een tragisch ongeluk overleed Theo in 1984 op 54 jarige leeftijd. Sinds april 2013 is er een museum over het leven en werk van Theo Koomen gevestigd in Molen de Hoop in Wervershoof. Tot zover voor nu, met een hartelijke groet van Dooitzen,Heinze, Sake, Sippie en Jan.

20


21


Nieuws van de Feestcommissie Het dorpsfeest zit er weer aan te komen!!! En dit jaar kunnen we weer gaan genieten van een optocht! Het thema van dit jaar is Amerika. Een uitgebreid thema van: “hotdogs, bigmacs, hollywood, v8 motoren tot Las Vegas etc etc. Dus laat uw ideeĂŤn de vrije loop!! Roep je buurt, team of vrienden ploeg weer bij elkaar en ga aan de slag om een leuke kar, benenwagen of andere creatieve voertuig te maken. Dit jaar zal de optocht op vrijdag avond en zaterdag morgen worden gehouden. Vrijdag avond na de optocht zal er muziek zijn in de tent van de Twa Suskes en we hopen dat iedereen wederom verkleed in de tent aanwezig zal zijn. Het definitieve programma en locatie van het dorpsfeest zal u tijdig bekend worden gemaakt. Wij hebben er weer zin in! De Feestcommissie

22


23


Snoeicursus op Martenastate Zaterdag 24 januari jl. is op Martenastate een zeer geslaagde snoeicursus gehouden. Maar liefst 15 enthousiaste en leergierige cursisten kregen les van inspirerende docenten Nynke Zijlstra, een fanatieke liefhebber van fruitteelt en alles daaromheen en Frits Doornenbal van Stichting Fruit yn Fryslân. Eerst de theorie in Túnmanswente, vervolgens in de boomgaard bij de nieuwe parkeerplaats in het Koarnjummer bosk de les in de praktijk gebracht. Na een voortreffelijke lunch bij Johan en Betty Tamminga vervolgens nogmaals geoefend in de boomgaard aldaar.

24


25


Bingo

KF IT PARTOER nodigt jullie graag uit voor de jaarlijkse bingoavond. Iedereen is welkom jong en oud, pake’s en beppe’s, noem maar op! Wanneer: Zaterdag 21 maart a.s. om 20 uur Waar: Doarpshûs De Bining in Koarnjum Jullie vriendjes en vriendinnetjes zijn ook welkom. Tot zaterdag 21 maart a.s. De Bingo commissie

26


.

KF It Partoer nodigt u uit op onze jaarlijkse ledenvergadering. Vrijdag 20 maart om 20.00 uur In het Doarph没s De Bining 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Opening Vaststellen van de agenda Ingekomen stukken Verslag vergadering 2014. Mededelingen Bestuursverkiezing: Wim Henk Nicolay aftredend en is niet herkiesbaar. 7. Pauze 8. Jeugdzaken 9. Financi毛n over 2014 10.Prijsuitreiking Competitie en Klassement 11.Rondvraag 12.Sluiting

27


DOCUMENTATIESTICHTING Waar staat de DOCUMENTATIESTICHTING LEEUWARDERADEEL voor? Deel 2 In de vorige aflevering gingen we in op de doelstelling van de Documentatiestichting Leeuwarderadeel, hieronder willen we u graag uit de doeken doen hoe wij deze doelstelling trachten te realiseren.

Wat en hoe? Archief het verzamelen en toegankelijk maken van bron- en documentatiemateriaal, in de ruimste zin van het woord, dat op het bovengenoemde gebied betrekking heeft. Dit eventueel in samenwerking met het Historisch Centrum Leeuwarden. Instellingen, verenigingen, bedrijven en personen kunnen, onder bepaalde voorwaarden, hun archief bij of via de documentatiestichting in bewaring geven. Het is mogelijk eigenaar van de in bewaring gegeven stukken te blijven. Historie van gemeente Met gebruikmaking van eigen archiefmateriaal en van dat wat elders is opgeslagen, wordt getracht de belangstelling voor de historie van de eigen streek te wekken en te versterken door middel van publicaties en het (beter) toegankelijk maken van de beschikbare informatie. 28


Middelen Voor het beschikbaar stellen van informatie en publicaties staan verschillende middelen ter beschikking. Getracht wordt een historisch Informatiepunt (in de bibliotheek) te handhaven en uit te breiden. De archieven uit het Noordertrimdeel zijn ondergebracht bij het Historisch Centrum Leeuwarden en daar vrij voor publiek toegankelijk. Eventuele aanbieding van archieven kan geschieden via de e-mail: info@documentatiestichting.nl Voor informatie op historisch gebied staat ons tevens de website ter beschikking. Via dit medium worden historisch interessante feiten en nieuwtjes wereldkundig gemaakt. Ook wordt voor verstrekking van informatie regelmatig gebruik gemaakt van de Stienser Omroeper en de dorpskranten.

Opbouw stichting De stichting bestaat naast het bestuur uit werkgroep-leden. Bestuursleden worden benoemd door de verenigingen van dorpsbelang van de verschillende in het Noordertrimdeel gelegen dorpen: Oude Leije, Hijum, Finkum, Stiens, Britsum en Jelsum/Koanjum. Er is dus een evenredige bestuursvertegenwoordiging per dorp. Voor wie? De stichting richt zich in principe op iedereen die belangstelling heeft voor hetgeen zich binnen het Noordertrimdeel afspeelt of heeft afgespeeld. In een volgende aflevering willen we graag verder ingaan op de samenstelling van de stichting en haar werkzaamheden.

29


Meidielings Wij binne wer thús: Bart en Baukje Gietema Longkrûdstrjitte 2 9056 PT Koarnjum Telefoon: 058 8435161 ———————————————————————————— Ventactie SKR van 30 Maart tot 10 April Stichting Kinderhulp Rusland afd. Stiens. De werkgroep Stiens is weer bezig om in 2018 een groep kinderen uit Wit-Rusland naar Stiens te halen. Om dat te kunnen realiseren, beginnen ze eerst met het verkrijgen van voldoende financiële middelen. De eerste activiteit zal een huis aan huis verkoop actie zijn van; Fakkels, kaarspotjes of zeepkettingen. Voor Cornjum worden er vrijwilliger/venters gezocht. Inlichtingen en/of aanmelden kan bij, Stien Beckers Tell. 0582573017 ————————————————————————————Túnmanswente zoekt een vrijwilliger Op Martenastate ligt, naast Túnmanswente, een kleine groentetuin. Hier telen we groente voor ons restaurant en daarnaast hebben een aantal inwoners een tweetal groentebedden voor eigen gebruik en gezamenlijk gebruik. De tuin mag om niet gebruikt worden, we vragen als kleine tegenprestatie in de zomervakantie eens te maaien en studenten van Nordwin College te begeleiden. Nu een van onze gebruikers te kennen heeft gegeven te willen stoppen zoeken we een nieuwe gebruiker. Lijkt het u leuk, neem dan contact op met Pieter van der Werff, telefoon 2153671. Met vriendelijke groet, Pieter van der Werff 30


31


32


Meidielings twa Bedankt! Ik wil iedereen graag bedanken voor de vele kaarten en telefoontjes, die ik mocht ontvangen tijdens het verblijf bij mijn dochter. Die waren elke keer een leuke verrassing! Ik ben weer thuis en het gaat aardig goed met mijn pols. Matsje Stelwagen-Bokma. ———————————————————————————— Hinnemastate Op ien fan de foto’s yn de foarige Flapút, oangeande de arbeiderswenten by it eardere Hinnemastate, stiet oanjûn dat dit de pleats is fan de fam. Jansma. It is lykwols de pleats fan de fam. Span/ Brunner op it Koarnjumer Aldlân. Rjochts stiet de arbeiderswent dy’t doe hearde by de pleats fan de fam. Van der Werff. By in grutte brân op 5 septimber 1987 koe allinne de foarein behâlden bliuwe. Nei de brân hat de pleats de hjoeddeistige foarm krigen. Beeke Beeksma. ————————————————————————————

Groei & Bloei – in alle Staten 2015 Zaterdag 25 april 2015: Groei & Bloei – in alle Staten! In 2015 organiseren Dekema State en Túnmanswente (Martena State) voor de 6e keer de voorjaarsfair Groei & Bloei - in alle Staten! U bent tussen 10.00 uur en 17.00 uur van harte welkom. Heeft u belangstelling voor een stand bij Túnmanswente, neemt u dan contact op via informatie@tunmanswente.nl of u belt 058 - 257 21 90 op Dekema State kunt u contact opnemen via info@dekemastate.nl of belt u 058 - 257 00 20 Locaties Dekema State, met thema Groei & Bloei, Dekemawei 5 te Jelsum Martenastate, bij Túnmanswente met thema Culinair, Martenawei 2 te Koarnjum 33


Hinnema State ferfolch Op it foarige stikje fan Anneke Soepboer ha ik al hiel wat reaksjes heard. Dochs wol ik dêr noch wat oan taheakje mei help fan in kaartsje út de Kadastrale Atlas fan 1832. Hjir wurdt in part fan it Jelsumer Aldlân werjûn: - nr. 38 is de pleats, wêrfan de skuorre (fernijd yn 1785) ein 19e ieu ôfbrutsen is en de foarein (boud yn 1699) it eardere ôfbylde hûs is mei hiem (grut 1010 m2), - nr. 37 is de grientetún (grut 660 m2), - nr. 39 is/wie it hôf (grut 1560 m2) en - nr. 47 is it âlde stee fan Hinnema State. Yn de tiid fan dit kaartsje wie de eigner fan dizze perselen in sekere Gerrit Lolkes Jansma, brouwer út Ljouwert. Dizze man hie noch al wat lân yn besit. Sa ek it stee wêr dan noch net de pleats fan Jan de Jong (foarhinne Bijlsma) op stiet. Fansels is op it kaartsje ek de nijbou-pleats fan de famylje Heslinga noch net te sjen , mar ek dy fan Bouke en Maya van Dijk net (ûnderste part fan nr. 51) , ûntbrekt der in hûs op perseelnr. 54 (Wilma Tichelaar) en stiet de pleats op Haersma state (nr. 164) mei de foarein nei it noarden (om 1845 hinne ôfbrutsen). De âlde foarein fan de pleats (nr. 38) is lykwols yn’e rin fan de tiid ommetsele en waard brûkt as twa arbeiderswenten fan de famylje Bijlsma. Neidat de hûzen yn de jierren tachtich ôfbrutsen wiene, binne de perseelnrs. 37, 38 en 39 by de oanlizzenden perselen kommen, sa as op de foto te sjen is.

34


Ek de nrs. 30,40 en 41waarden ta ien perseel gearfoege. Nr. 47 is tagelyk mei de singel beplante yn’t ramt fan de ruilferkaveling as saneamd lânskipselemint. Oant safier wat oer de arbeidershûzen by Hinnema State. Oer de bewenners fâlt ek wol hiel wat te fertellen; benammen oer ien ferneamde bewenner: Balthasar Bekker, skriuwer fan it boek „de Betoverde Werelt“, wêryn hy ôfrekkent mei bygeloof en tsjoenderij. Yn eardere nrs. fan „de Flapút“ is dêr genôch oer skreaun. Dit histoarysk stee soe oan de Aldlânsdyk wol in knap útlizboerd fertsjinje tinkt my……of om mei Hepkema te sprekken doe dy yn 1898 oer Bekker skreau: „Jelsum, doe uw plicht. Plaats de verlangde memorie, waarop de vreemdeling gewezen kan worden, tot Uwer en der Friezen eer“. Jaap S. Keizer

35


Túnmanswente Nieuwe studenten Beste lezers, Aan ons werd gevraagd om een stuk te schrijven voor de buurtkrant, omdat wij de nieuwe praktijklopers zijn bij Túnmanswente in Cornjum. Wij zullen ons even voorstellen, onze namen zijn Vera Buruma en Ellen de Boer en wij zijn tweedejaars studenten van de opleiding proHHO, wat een combinatie maakt tussen de Middelbare Hotelschool en de opleiding International Hospitality Management op Stenden University. Deze opleiding is geheel Engelstalig. Bij Túnmanswente lopen wij praktijk voor het onderdeel shiftleader. Wij zullen hier om de week aan het werk gaan als shiftleader voor partijen, vergaderingen en diners. De andere weken lopen wij praktijk in de keuken, restaurant en kantine op Stenden University. Heeft u Túnmanswente nog nooit bezocht? Komt u vooral gezellig langs voor een kopje koffie of thee en wie weet tot ziens! Groetjes, Ellen en Vera Mijn naam is Rick Benjamins, ben 18 jaar oud en studeer op het Friesland College te Leeuwarden. Ik ben geboren en opgegroeid en Leeuwarden en ben na de HAVO doorgegaan naar de ProHHO. Die opleiding is het voortraject voor de hogere hotelschool en doet de middelbare hotelschool in 2 jaar. Momenteel werk ik als medewerker informatiebalie en zelfscan bij de Albert Heijn XL. Ik zal de komende 2 maanden samen met Quinten Dales om de week shiftleader zijn bij Túnmanswente.

36


3 maart a.s. weer een TĂşndiner!

37


Vriendenkringnijs Op 26 jannewaris en 2 febrewaris 2015 ha in oantal spilers meidien oan in toanielkursus ûnder lieding fan Brecht Wassenaar. Brecht Wassenaar regissearret, jout teaterkursussen, presintearret en spilet sels, (sy spile û.o. de haadrol yn de Iisfoarstin fan Tryater); in wiere tûzenpoat dus. Yn de grutte seal fan de Bining waard twa moandeitejûnen oandacht skonken oan ymprovisaasje en de dialooch. De spilers waarden troch Brecht útdage om mear út harren spul te heljen. As klapstik waard troch de spilers in scene út Romeo en Julia fan Shakespeare yn in modern jaske stutsen. De spilers, jong en âld, ha dizze twa jûnen in protte wille hân.

Oprop: Om eltsenien de kans te jaan om yn ‘e kunde te kommen mei toaniel, wolle we yn april fan dit jier noch in:

toanielkursus foar begjinners ûnder lieding fan Brecht Wassenaar oanbiede. De kursus sil út sa’n fjouwer as fiif jûnen bestean en is foar eltsenien (18+) dy’t wol ris yn de kunde komme wol mei toaniel. Tagonklikheid, wille en “alles mei, neat hoeft”, stean sintraal dizze jûnen. Ast no tinkst: ik ha it altyd al ris wollen, mar nea dien en liket it dy leuk en yntressant om yn ‘e kunde te kommen mei toaniel, dan is dit dyn kâns! Stjoer dan foar 10 maart 2015 in mail nei: vriendenkring1860@hotmail.nl Belje mei ek: Richt van der Velde; 058-2575127 Lieuwkje Boomsma; 06-16276839 De kursus kin allinne troch gean as der genôch opjefte is, dus lûk de stoute skoan oan!!!

38


Foarstellings op 27 en 28 maart 2015: Op dit stuit wurdt der twa, (soms trije!), kear yn de wike repetearje foar it stik ‘In gearrin fan omstannichheden’. In komeedzje yn twa bedriuwen, skreaun en regissearre troch Remco Klop. Koarte ynhâld: Nei in fertocht tillefoantsje, opmurken troch de húsfeint, mar seker nei in sms-ke, wêryn’t Guus Heerschop in geheime ôfspraak makket mei in ûnbekende frou, liket it derop dat Heerschop in bûtenechtlike ferhâlding hat. En dat krekt op it stuit dat de tariedings foar it 25jierrich houliksfeest fan Guus en Annemie yn folle gong binne. Tegearre mei de húsfeint Stefan, har suster Carla, Tom, de man fan Carla en de buorlju, betinkt Annemie in trúk om Guus jaloersk te meitsjen en him sa hooplik wer werom te krijen. It pakt allinnich allegear krekt wat oars út..... Spilers: Guus Heerschop Annemie Heerschop Carla Kooper, suster fan Annemie Tom Kooper, man fan Carla Stefan, húsfeint Boukje Boersma, buorfrou Tjitske Boersma, partner fan Boukje Anton Vivaldi Esther Bouma-de Jong Beth Hart

Titus Sinnema Richt van der Velde Sytske Nicolay Simon de Vries Louis Hooghiemstra Lieuwkje Boomsma Wia Numan Bauke Beert Keizer Anita Rijpstra Wietske Dijkstra

Plak: De Bining Oanfang beide jûnen: 20.00 oere Sjoch ek ris op ús Facebook side: www.facebook.com/tonielselskipvriendenkring

39


Alde foto’s De lêste moannen hat der alris in kear earder in stikje yn ús doarpskrante stien oer de renovaasje fan it Koarnjumer bosk. Ik kom der dochs noch efkes op werom. Ik gean in sydspronkje meitsjen nei Britsum, want frijwol wis wie in bekende Britsumer in goede freon fan Duco van Martena. Neffens de oerlevering hat dizze man, mei syn stimpel drukt op it ûntwerp fan it parkje – bosk sa’t jo wolle. Ik doel hjir op Menno van Coehoorn. Minne, want sa hjit hy eins, is sa om ende by 15 septimber 1641 – op dizze datum is hy doopt wurden - yn Britsum berne op it net mear besteande Lettingastate. Hy wie de soan fan Goasse van Coehoorn en Aaltje van Hinkema. Al rillegau ferhuze de famylje nei Burgum en doe’t Menno 8 jier wie, gie hy nei de Latynske skoalle yn Ljouwert. Wierskynlik hat hy oan hûs fierder ûnderrjocht krigen fan in omke. Dizze omke, Bernard Fullenius, wie heechleraar wiskunde en ek festingboukunde oan de universiteit yn Frentsjer. Doe’t hy 16 jier wie, gie hy it leger fan de “Republiek der zeven Vereenigde Nederlanden” yn. Fan de 63 jier dy’t hy libbe hat, hat hy 47 jier militêr west en hat hy faak fochten tsjin Lodewijk XIV. Nochal gauris binne dêrby de troepen fan Loadewyk ferslein. Foar dy dieden hat de Spaanske kening him fan adel makke en waard hy Menno Baron van Coehoorn. Yn 1678 is hy yn Britsum troud mei Magdalena van Scheltinga en om 1685 hinne troude hy mei Catharina Aurelia van Sminia. Hy hie troch syn earste frou grûn yn eigendom krigen yn Wikel en hy en Catharina lieten doe it bûten, neamd “Meerenstein”, dêr bouwe. Dat bûten bestiet net mear, mar der is noch wol in “van Coehoornbosk”. 40


Under syn lieding waarden yn de jierren 1698-1702 de festings lâns de grinzen modernisearre. (Coevorden, Bergen op Zoom en Bourtange binne der in pear). Ek de ferdigening mei wetterlinys waard ûnder syn lieding op poaten set. Boppedat wie hy de ûntwerper fan it draachbere mortier. Dat mortier hat hiel lang- mear as 200 jier – yn gebrûk west, bygelyks by bestoarmingen fan fijannige ferdigeningswurken, en yn it lêst noch by de Keninklike Marine, foar it oersjitten fan befoarriedingskabels fan it iene skip nei it oare. Mar wat hat Menno no fierder mei dat parkje? Wa’t de plattegrûnen fan de krekt neamde festings in bytsje yn it sin bringe kin, sjocht puntige stikken lân, lunetten neamd. It stikje lân efter Martenastate, wêr’t no de camping is, hat ek sa’n foarm. En oan it stikje lân foar de eardere pastorij kin men – en foarhinne mear as no – dy foarm werkenne. Mar oft dit oait by it bûten heard hat? As ferdigeningswurk sil it ûntwerp wol nea bedoeld wêze, mar it is wol nijsgjierrich. Oft it wier is wit ik net, mar ûnmooglik liket my it folgjende net west te hawwen by it oarspronklike Martenastate: As jo in rjochte line lûke soenen tusken de tsjerketoer fan Jelsum en dy fan Britsum, dan rûn dy line dwers troch de foarkeamer fan de state. Op 17 maart 1704 kaam Menno te ferstjerren yn De Haach, hy waard begroeven yn de Herf. Tsjerke fan Wikel. Yn dizze tsjerke hat hy ek in prealgrêf krigen. Dat grêf is hokkerjiers hielendal restaurearre. As jo dat grêf oait besykje, dan sil opfalle dat de titel “Baron” weimakke is. Yn de tiid dat de Frânske oerhearsker it hjir foar it sizzen hie, wie it dragen fan sa’n titel net tastien. In pear foto’s sjogge jo op de folgjende side. Menno leit hjir û.o. by it draachbere mortier. Beeke Beeksma. 41


42


BRASSBAND DE NIJE BAZÚN PRESENEERT

WESTERN HEROES – IN CONCERT Zaterdag 7 maart vindt er een muziek/theaterspektakel plaats in De Hoekstien te Britsum. Brassband De Nije Bazún vertelt het verhaal van het Wilde Westen en haar volkshelden, met als titel: Western Heroes. Ook het muzikale duo The Mudbirds en jeugdorkest Band4Uth zijn te gast. De ondersteunende filmbeelden maken deze avond tot een waar multimediaal spektakel! Tijdens het concert maken we een muzikale reis terug in de tijd naar het Amerika van de 19e eeuw, met cowboys, indianen goudzoekers en schurken. Laat u meevoeren door de sfeervolle muziek en niet te vergeten prachtige filmbeelden die het Wilde Westen tot leven wekken. Gedurende de avond worden verschillende Westernhelden aan u voorgesteld, gespeeld door leden van de Nije Bazún. De muzikanten moeten dus ook een beetje kunnen acteren! Ook zijn The Mudbirds te gast. Dit duo uit Oude Bildtzijl weet met hun instrumenten een perfecte sfeer te creëren. Voor jeugdig enthousiasme zorgt ons jeugdorkest Band4Uth.

Iedereen is van harte welkom! Brassband De Nije Bazún, The Mudbirds en Band4Uth Western Heroes in De Hoekstien te Britsum Zaterdag 7 maart 2015 Aanvang 20.00 uur Entree 5 euro, kinderen tot 12 jaar gratis

43


Stinzenstruin 2015 en Stinzenflora-monitor Frysl창n Stinzenstruin Op diverse locaties in Frysl창n zal komend voorjaar weer een Stinzenstruin worden georganiseerd. Deelname aan de Stinzenstruin geeft u de gelegenheid een wandeling te maken langs de vroege bloeiers van de stinzenflora, die hun groeicyclus afronden voordat het blad aan de bomen zit. Van sneeuwklokje tot en met daslook en boshyacint. Vanaf januari tot en met mei vallen deze plantjes op doordat zij vaak in groten getale voorkomen op historische plekken. Het is onmogelijk om alle soorten tegelijk te zien bloeien, maar het toppunt van de bloei valt doorgaans begin april. In deze tijd kunt u nog de resten zien van de eerste bloeiers, terwijl de knoppen van de latere bloeiers ook al op springen staan. Op sommige locaties en data krijgt u een rondleiding door een gidslangs deze zeer bijzondere flora.

Philippusfenne 44


Stinzenflora-monitor In tegenstelling tot vorig jaar geven we nog geen precieze data voor alle locaties op. Omdat de bloei zich niet precies laat voorspellen en omdat we willen proberen vaker open te zijn dan de afgelopen jaren, dus ook wat later na de sneeuwklokjes en krokusjes, plaatsen we op de website de openingstijden en bloeitijden van de verschillende stinzenplanten. Dit doen we voor het eerst in een Stinzenflora-monitor: een actuele kalender die aangeeft wanneer wat waar bloeit. Om het publiek beter van dienst te kunnen zijn, willen we komend jaar hiermee een proef nemen. Ervaring hiermee is opgedaan in Zwitserland en in België. De Stinzenflora-monitor zal te vinden zijn vanaf eind februari op www.stinze-stiens.nl. Via een link op de websites van andere deelnemende locaties wordt u verwezen naar deze monitor. Ook kunt u voor een overzicht van locaties en de precieze tijden terecht op www.stinzenflorafryslan.nl (gegevens alle locaties en tijden beschikbaar vanaf maart 2015). Locaties die voor zover nu bekend meedoen met de Stinzenstruin en/of de Stinzenflora-monitor zijn: Martenatuin Franeker, Martenastate Koarnjum, vrij toegankelijk, zie website voor rondleidingen Jongemastate, Raerd Epema State, IJsbrechtum 18 en 19 april Dekema State, Jelsum 18 en 19 april (museumweekend), en 25 april (voorjaarsfair) met rondleiding, buiten die data tijdens openingstijden of als het hek openstaat. Philippusfenne, Kollum, maart en april op telefonische afspraak Stinze Stiens (Doktershûs 1838-2012) tuin ontworpen door Gerrit Vlaskamp (1863,1868), Smelbrêge 6, 9051 BH Stiens, Willem en Trudy van Riemsdijk. 45


Vegetarisch eten in Túnmanswente! Túnmanswente biedt liefhebbers van de vegetarische keuken de mogelijkheid om op vrijdagavond 27 februari 2015 te komen eten! (€ 21,50 p.p. excl. drankjes). Bij veel mensen is het makkelijker om bij een traditionele maaltijd het vlees te vervangen door een vegetarische worst of burger. Maar de vegetarische keuken is veel meer dan dat. Je kan zoveel lekkere en originele dingen doen met groenten, noten en peulvruchten. Dit jaar serveren wij Marokkaanse tapas!

Dus kom lekker eten vrijdagavond 27 februari 2015! Wij nodigen u van harte uit! Meer informatie en aanmelden voor het vegetarische diner via informatie@tunmanswente.nl of via telefoonnummer (058) 2572190 / 06-12743436 Túndiner Op dinsdag 3 februari hebben ruim 32 gasten kunnen genieten van het Túndiner. Het diner werd bereid door studenten van de opleiding Zelfstandig werkend kok. Studenten van de opleiding Leidinggevende bediening van het Friesland College waren verantwoordelijk voor het uitserveren van het diner. Overige data waarop u zich voor het Túndiner kunt aanmelden zijn: dinsdag 3 maart, dinsdag 7 april 2015 en dinsdag 12 mei 2015. Het laatste diner van het seizoen wordt gehouden op dinsdag 2 juni 2015.

46


Complexe taalzaken Door Peter Nieuwenhuijsen

Toen ik mij als gepensioneerd taalkundige ging bezighouden met de Friese staten, stinzen, buitenplaatsen en wat dies meer zij, was ik mij ervan bewust dat al dat zeer concrete rood en groen wel heel iets anders was dan het abstracte verschijnsel taal, hoewel ook taal een combinatie vormt van natuurlijke en culturele elementen. Een van de eerste min of meer taalkundige dingen die mij opvielen op het terrein van het cultureel erfgoed, was de worsteling met uiteenlopende definities. Het was dan ook interessant voor mij te lezen dat er gewerkt wordt aan een digitaal lexicon waarmee wordt nagestreefd dat iedereen dezelfde woorden voor dezelfde zaken gebruikt. Als taalkundige schat ik dit in als een zware klus (www.erfgoedthesaurus.nl). Martenastate, Koarnjum Maar in 2012 stuitte ik op nog een probleempje en daarover wilde ik een keer mijn licht laten schijnen: de term ‘complex historische buitenplaats’. Als oorsprong van ‘de complex historische buitenplaats’ wordt naar een tekst van de RCE gewezen waarin ik het zelf niet letterlijk kon vinden. Het is dus naar mijn idee een per ongeluk opgekomen term, waarvan de aantrekkingskracht waarschijnlijk zit in het feit dat hij het rood en het groen in zich verenigt. Niettemin, op het moment dat men het gaat hebben over complex historische buitenplaatsen krijg ik de behoefte om uit te leggen dat men zich vergist (ik was inderdaad docént taalkunde). Zelfstandige naamwoorden die een wat ingewikkeld bijvoeglijk naamwoord voor zich krijgen, hebben inderdaad zulke meervouden: een populairwetenschappelijk boek - populairwetenschappelijke boeken. Maar iedereen snapt dat de buitenplaatsen niet complexhistorisch zijn, alsof er ook eenvoudighistorische zaken bestaan. Er kan ook niet mee worden uitgedrukt dat een historische buitenplaats complex oftewel ingewikkeld is. Als iemand dat zou willen zeggen, dan zou hij er natuurlijk complexe historische buitenplaats of complexe, historische buitenplaats van maken. Nee, het kan niet anders of de uitdrukking moet zo in elkaar zitten: er is een complex dat we ‘historische buitenplaats’ noemen, een complex ‘historische buitenplaats’. Het meervoud daarvan (complexen ‘historische buitenplaats’) is nogal weerbarstig en zoiets als historischebuitenplaatscomplexen bekt nog wel redelijk, maar ziet er op schrift niet uit. Kortom, onze nieuwe uitdrukking mag dan aantrekkelijk zijn, van het meervoud kunnen we maar beter heel spaarzaam gebruik maken. Je kunt altijd met omschrijvingen uit de voeten, zoals complexen die ‘historische buitenplaats’ worden genoemd enzovoort. 47


48


Ynformaasje foar Ăşs ynwenners Gemeentehuis Stiens: Tel: 058-2576666 Meldpunt klein leed: Vernielingen, vermiste straatnaamborden, verkeersborden, losse stoeptegels e.d. kunt u voortaan direct bij de gemeente melden. Tel.: 058-2576677 van 09.00 - 12.00 uur of faxnr. 058-2570988. Openingstijden zwembad Stiens: Telefonische informatie op tel: 058-2574296. Vuilcontainers: Uw vuilcontainer wordt op vrijdag geleegd. Op de even weken de grijze container. Op de oneven weken de groene container. Ophalen grofvuil: Telefonisch aanmelden bij Omrin op nummer 0900-2100215. Milieustraat: Seerob 23 te Stiens Aanbieden grofvuil, huisvuil en klein chemisch afval: op werkdagen van 13.00-16.30 uur. Zaterdag 09.00-13.00 uur Glas en oud papier: Glas wordt elke 2de zaterdag van de maand opgehaald. De data voor het ophalen van het oud papier staan op de afval kalender. Openbare verlichting: Klachten kunnen worden gemeld bij de gemeente.Bij straatverlichting paalnummer vermelden. Vliegbasis Leeuwarden Tel: 058-2346871 of 058-2346700 Uw versman H. Smedema komt op maandag en donderdag.

49


Wichtige Tillefoannûmers Alarmnummer hulpdiensten: 112 Politie (niet urgent) tel : 0900-8844 Brandweer (niet urgent) tel : 058-2576666 Huisartsen: Mw. F. Kalsbeek: Dhr. Heuberger :

058-2571254 058-2571969

Dhr. Noordhoek : Dhr. Woudstra :

058-2573407 058-2573572

Avond-, nacht- en weekend dienst: Dokterswacht Apotheek Stiens

tel : 0900- 112 7 112 tel : 058- 2572131

Burger service punt: voor WMO Advies in Leeuwarderadeel Tel nr. 058-2655590 E-mail: bsp@welzijnmiddelsee.nl Inloop spreekuur di. Van 9-12u. en do. Van 13-16u. Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Noardwest Fryslân Voor aanvragen WMO hulpmiddelen tel: 0517-380200 werkd. 9-12u. Centrum jeugd en gezin tel: 0900-2541254 Zorginstellingen: Palet: Thuiszorg en verpleeghuiszorg Skilhiem tel;058 2576100 Thuis- en kraamzorg ‘Het Friese land’ :

tel: 058-2330086

www.thfl.nl e-mail info@yhfl.nl 0900-8864 (€0,10 p.min) d en n Zorgcombinatie ‘Interzorg’ te Ferwert:

tel: 88-5180200

Vrijwillige ouderen adviseurs: mail: dejong.gl@chello.nl tel:06- 301 688 14. di. en do. 10-12u. Begraffenisferiening ‘’ Eare en Plicht’’ Jelsum-Koarnjum: Boade: mefr. W. Hoekstra. Skierhústerwei 38, 9055 RE Jelsum. Til: 058-2574388 of 06-20119960. Helpboade: J.P. de Vries. De Kamp 24, 9055 NM Britsum. Til: 058-2575064 of 06-50238922 50


Herfoarme Gemeente en Grifformearde Tsjerke Dei

Tiid Foargonger

Doarp / Bys没nderheden

1-mrt

9.30 Ds.M.Hulzebos

Jelsum

8-mrt

9.30 Ds.M.Hulzebos

Koarnjum

11-mrt 19.30 Ds.M.Hulzebos

Jelsum / Biddag

15-mrt 9.30 Ds.M.Hulzebos

De Hoekstien, Britsum / Schoolkerkgezinsdienst.

22-mrt 9.30 Ds.M.Hulzebos

Jelsum

29-mrt 9.30 Voorganger onbekend

De Hoekstien, Britsum / Palmpasen.

51


Ferskiningsdata 2014/2015 N没.

Moanne

Red. geark. Ferskining

345 Febrewaris 346 Maart 347 April 348 Maaie 349 Juny 350 July/Aug Extra zomereditie Sept 351 Oktober 352 Novimber 353 Desimber 354 Jannewaris

19-01-15 16-02-15 16-03-15 20-04-15 18-05-15 15-06-15 17-08-15 14-09-15 19-10-15 16-11-15 07-12-15

30-01-15 27-02-15 27-03-15 01-05-15 29-05-15 26-06-15 28-08-15 25-09-15 30-10-15 27-11-15 18-12-15

Sellemoanne Foarjiersmoanne Gersmoanne Blommemoanne Simmermoanne Hea-/Rispmoanne Hjerstmoanne Wynmoanne Slachtmoanne Wintermoanne Foarmoanne

U zoekt een woning ? Bent u op zoek naar een geschikte woning in Jelsum, Koarnjum of elders in Friesland? Dan is WoonFriesland het aangewezen adres. U vindt ons actuele woningaanbod iedere woensdag op onze internetsite www.woonfriesland.nl. Heeft u thuis geen internet aansluiting? Dan bent u van harte welkom bij WoonFriesland locatie Leeuwarden aan de Eenhoorn of u kunt zich abonneren op de woonkrant. We helpen u graag! U kunt ook bij de bibliotheek in Stiens het aanbod op internet bekijken. Wilt u meer informatie, dan kunt u contact opnemen met uw klantadviseur te bereiken op tel.: 088 995 22 22 tussen 8.30 en 10.00 uur. Bent u Jelsumer of Koarnjumer en u heeft zich laten inschrijven als kandidaathuurder bij WoonFriesland, geef dit dan ook even door aan de Vereniging voor Dorpsbelangen Jelsum-Koarnjum (Arjen van der Schaaf, telnr: 06-12585390)

52


Kalinder 27 februari

Vegetarisch diner

3 maart

Túndiner

17.30 uur

6 maart

Pearke Biljarten

19.00 uur

De Bining

7 maart

It Nut , Eva Vriend

20.00 uur

De Bining

14 maart

Bruin Café (Rintje Kas!)

16.00 uur

De Bining

20 maart

ledenvergadering KF It Partoer

20.00 uur

De Bining

21 maart

Bingo (KF It Partoer)

20.00 uur

De Bining

27+28 maart

Vriendenkring

20.00 uur

De Bining

7+10 april

Prijsbiljarten koppels heren

19.00 uur

De Bining

18+19 april

Túnmanswente Túnmanswente

Museumweekend Dekemastate

Groei & Bloei – in alle Staten 2015 Zaterdag 25 april 2015

53


Redaksje 33ste jiergong nr. 346 Wim Hoogendam Yvon Wolfslag Corrie v.d. Meer

oplage 500 eksimplaren Dekemawei 7 Jelsum Swarte Singel 2 Koarnjum H. de Jongstrj. 16 Jelsum

till: 2570909 till: 2153671 till: 2572550

Kontaktpersoan advertinsjes en ponghâldster Greetje Heeres, g.heeres112@upcmail.nl till: 2572600 Drukker: E-mailadres:

KSB Repro doarpskranteflaput@hotmail.com

Finansjele bydragen, abonnemintsjild en oare betellingen kinne stoart wurde op Postgiro 4348900 Ibannummer.: NL98INGB0004348900 fan: Redaksje De Flapút, Doarpskrante Jelsum/Koarnjum. Minsken dy’t bûten Jelsum en Koarnjum wenje en de De Flapút tastjoerd ha wolle, kinne har as abonnee opjaan by de redaksje. In abonnemint kostet € 10,-- de 10 nûmers + portokosten. Ynwenners fan Jelsum en Koarnjum en leden fan de by De Flapút oansluten ferienings kinne fergees lytse advertinsjes pleatse. Dizze advertinsjes moatte de partikuliere ferkeap fan net al te djoere dingen, betankjes, lokwinsken ensfh. oanbelangje en net al te grut wêze. Oare advertinsjes kinne tsjin fergoeding pleatst wurde. De folgjende Flapút ferskynt om-ende-by: 27-3-2015 De kopy foar de folgjende Flapút moat foar 16-3-2015 ynlevere wurde by ien fan’e redaksjeleden of fia e-mail:

doarpskranteflaput@hotmail.com 54


55


56

Profile for flaput

Flapút Maart 2015  

Flapút Maart 2015  

Profile for flaput
Advertisement