__MAIN_TEXT__

Page 1

De FlapĂşt

Doarpskrante fan Jelsum-Koarnjum

wintermoanne

Decimber 2015


2


Fan ‘e redaksje Sinterklaas in het land, kerst voor de deur. De tijd vliegt! De volgende Flapút komt dus ook alweer snel, om onze bezorgers niet op kerstavond de dorpen rond te laten gaan zorgen we dat de Flapút rond 18 december al bij u in de bus ligt.

Let op: kopijdatum 7 december, dat is al over een paar weken Op zondag 13 december hebben we een borrel met alle bezorgers en de redactie. Voor het eerst, maar wel een keer nodig vonden wij. We

werken allemaal als vrijwilliger voor de dorpskrant, maar zien elkaar soms nauwelijks. Gezellig samenzijn in de boerderij van Dekema State. In deze Flapút weer van alles wat o.a.: Piet Keestra zet iets recht, Beeke Beeksma heeft weer een mooie oude foto, er zijn meidielings, het vervolg van acht eeuwen Leeuwarderadeel, Dekema State, de ijsclub, it nut .

Denk aan de kerst en nieuwjaarswensen voor het komende nummer!!! Wist u dat u de Flapút ook per mail kunt ontvangen? Voor pc en tablet? En dat hij dan in kleur en bladerbaar is? De Redaksje

3


4


Alde foto’s Efkes rjochtsette Nei oanlieding fan myn stikje yn de Flaput fan novimber belle Wieberen Postema mij op dat net Rinke Mous de earste keaper wie, mar Wieberen en Wietske Postema. Hja kochten yn Augustus 1982 it herfoarmd-evangelysch tsjerkje op finsterbuorren fia Staal út Stiens.

De fam. Goasse Hoekstra wie doe op dat stuit it kostersechtpear fan dit tsjerkje mar woene graach nei de buorren nei de âldereinwenten yn Jelsum as der plak frijkaam. Wiebren en Wietske woene derop wol wachtsje om de fam. Hoekstra hjirmei yn de mjitte te kommen. Yn April 1982 kaam de pake fan Wieberen, Wieberen Postema, te ferstjerren. Hy wenne oan de Martenawei op nûmer 9. Wiebren en Wietske hiene wol sin yn dit hûs ynstee fan it plak op finsterbuorren. Der wiene mear bern bij Wieberen en Hiltje Postema en dus moasten de noazen deselde kant út stean en dat slagge. It jonge pear krige de earste keap op dit pleatske, wat hjirtroch ek noch

yn de famylje bleau. Hja kochten dit sté en finsterbuorren waard doe oan de fam R. Mous trochferkocht. We binne 34 jier letter en no hawwe Wieberen en Wietske harren hûs

oan de Martenawei krektlyn ek wer ferkocht en sille harren te wenjen sette yn de David van Goirlestrjitte oan it âlde spoar.

Sa kin it rinne. Piet. 5


6


Goedkope rijbewijskeuringen in Leeuwarden Verloopt uw rijbewijs binnen een half jaar en heeft u een medische keuring nodig omdat u 75 jaar of ouder bent, jonger dan 75 jaar bent, of omdat u om medische redenen moet worden gekeurd voor het verlengen van uw rijbewijs B/E? C/D/E? Maak dan nu alvast een afspraak voor de rijbewijskeuring in Leeuwarden. Ook houders van een taxipas kunnen hier terecht; Locatie: : WZC en zorghotel de Hofwijck, Dirk Zeperweg 2, 8917 AZ Leeuwarden Data: 20 november, 26 november, 3 december en vervolgens eens per week. Afspraak maken Wilt u meer informatie over deze rijbewijskeuring, of wilt u een afspraak maken? Neem dan contact op met het afsprakenbureau (09.00 – 18.00 uur): 0516-514574 of 06-14716543 Online afspraak maken: www.goedkoperijbewijskeuringen.com Let op: Het is niet mogelijk rechtstreeks bij de locatie een afspraak te maken. Meenemen voor de keuring Voordat u naar de keuring gaat dient er eerst bij de gemeente een Eigen Verklaring met Geneeskundig Verslag gekocht te worden. De voorzijde van het formulier vult u alvast thuis in. Verder is het van belang om mee te nemen naar de keuring: uw rijbewijs, een klein beetje urine in een urinecontainertje en eventuele medicatie. Een bezoek aan de opticien voor (gratis) controle van de ogen is aan te raden indien uw ogen of bril het laatste jaar niet zijn gecontroleerd. Nieuwe glazen/lenzen kunnen een eventuele herkeuring voorkomen. De verwerking en beoordeling van de Eigen Verklaring door het CBR kan tot 3 maanden in beslag nemen. Geadviseerd wordt om ten minste 4 maanden voor het verlopen van de geldigheid van het rijbewijs een afspraak te maken voor een keuring. Ook inwoners uit omliggende gemeenten zijn van harte welkom.

7


Dekema State Einde van het seizoen. De winter nadert.

Het afgelopen jaar zat er weer een licht stijgende lijn in het bezoekersaantal ten opzichte van het vorige jaar (6934). Ondanks het feit dat de boerderij klaar is en in gebruik is genomen, heeft dit nog geen enorme verhoging van het aantal bezoekers tot gevolg gehad. “Het bûthús” is wel in gebruik genomen als kantine voor onze trouwe vrijwilligersploeg, De eerste groepen bezoekers hebben gebruik kunnen maken van dezelfde ruimte. Voor komend seizoen kunnen we groepen met een bus ontvangen, nu de parkeerplaats extra verharding heeft gekregen (de eerste bus verzakte, omdat de chauffeur dacht rond te kunnen rijden). De grote schuur biedt ruimte voor de diverse activiteiten, zodat we minder weersafhankelijk zijn. In de boerderij is een ruime werkplaats en opslagruimte gekomen o.a. voor de spullen voor de activiteiten. De eerste sloepjes hebben de tocht vanuit Leeuwarden naar de zwaaikom ondernomen en zijn er zeer enthousiast over (zie een verslagje op onze website). Mensen vragen ons wel eens; “Nu heb je het zeker wel rustig? “….. De tuin wordt weer winterklaar gemaakt. Activiteiten en expositie voor het volgende seizoen voorbereid, we ontvangen nog een enkele groep voor een bezoek of een diner, maar ook daarnaast is het nodige werk te verzetten: 

  

 

8

De bewegwijzering moet worden aangepakt in verband met de nieuwe parkeervoorzieningen en de toegang tot de ontvangstruimte in de boerderij. De vrijwilligersinformatiemap dateert uit 2009, hier willen we aanvullingen en verbeteringen in aanbrengen. Het is weer tijd voor een nieuw beleidsplan Foto’s van de museumstukken worden opnieuw gemaakt om mee te kunnen doen aan het project “Kolleksjes Tichtbij” van de provincie Fryslân Zoals gewoonlijk sluiten we het seizoen af met een gezamenlijk vrijwilligersdiner ……….. Genoeg te doen dus, voorlopig


9


Maandmenu december Afhalen 2/3 pers. â‚Ź 19,00

* Babi pangang * Kipfilet met ananas * Foe Yong Hai * Kerrie driehoekjes * Nasi of bami

10


Dekema State Dekema State is vanaf 11 december t/m eind januari gesloten voor

winterrust

In deze periode nemen wij de telefoon niet aan en lezen uw mail niet. Vanaf februari zijn wij weer te bereiken, en vanaf april gaat de state de weekenden weer open. Wilt u met een groepje een bezoek brengen, dan kunt u ook buiten de normale openstelling terecht. Het minimum entreetarief is dan € 40,- voor uw groep, tot 20 personen. Wist u dat…..

Wij ook kadopakketjes kunnen verzorgen met o.a. lekkere sapjes van Dekema State (vruchten van het eigen terrein, geperst en zonder toevoegingen)? Schoolklassen voor het educatieve tarief van € 1,— p.p. (ook voor de begeleiders) voor een breed aanbod van klein tot groot een kijkje kunnen nemen? Dekema State in 2016, trek alvast uw agenda! Expositie: Pieter Dekema; ridder, raadsheer en turfsteker Museumweekend: op 16 en 17 apr il van 13-17 uur Toegang 1 euro p.p. Ook het Museum is dan toegankelijk en er is een Stinzenstruin met rondleiding o.l.v. een gids door de tuin langs de stinzenplanten. Voorjaarsfair: 23 apr il van 10-17 uur Gratis toegang. Kramen met tuin en brocante artikelen en Stinzenstruin langs de stinzenplanten. Voor de kinderen: knutselen en speurtocht.

Kom allemaal weer kijken in het nieuwe jaar!

11


Meidielings Britsum, november 2015 Beste dorpsbewoners van Jelsum, Koarnjum en Britsum, De feestdagen zitten er weer aan te komen.

Velen kijken daar naar uit, maar enkelen onder ons hebben zo voor het oog geen reden uit te zien naar deze dagen, simpelweg omdat er voor hen weinig reden is om Kerst en Oud en Nieuw te vieren. Het is een dure tijd en ze kunnen zich geen extraatje veroorloven om te vieren. Ik denk aan de mensen met een smalle beurs voor wie iets lekkers in de tijd van de feestdagen niet is weggelegd. Voor deze mensen kunt u iets betekenen. Wij zijn ons er van bewust dat er de laatste jaren al een groot beroep op uw vrijgevigheid is gedaan, en toch komen we weer met een oproep voor een kleine bijdrage zodat de diaconie van de Herv Gemeente en de Geref kerk een mooi kerstpakket kunnen samenstellen voor de doelgroep, zodat december 2015 ook voor hen een feestelijke maand kan worden. Doet u mee? Wij vragen u een bijdrage te doneren op rek nr NL61ABNA 0450 223 507 tnv herv diaconie ovv kerstpakket 2015. Heel hartelijk dank voor uw bijdrage. Wij wensen u een gezegende Kerst en een voorspoedig 2016 toe. De diaconieĂŤn van de beide genoemde kerken te Britsum, Koarnjum en Jelsum _________________________________________________________ Bij de poort in het Koarnjummer bosk zijn op zondag 15 november autosleutels gevonden, merk Volvo. De sleutels zijn in de TĂşnmanswente en kunnen daar opgehaald worden.

12


13


Nijs Fan ‘e Ysclub Meiinoar Ien Rare vogels toch, die ooievaars………want nog steeds verblijven er ooievaars op de lichtmasten op de ijsbaan in Koarnjum. Wat mag dat toch betekenen? Volgens ons is er nu meer te beleven in de nieuwe schitterende ijshal in Leeuwarden. Bent u al een kijkje gaan nemen? Of heeft u daar al de eerste trainingsrondjes geschaatst, als voorbereiding op de Ronde van Bokke? Onze ijsbaan is gevuld, de materialen en de ijshut zijn weer schoongemaakt en iedereen heeft er weer zin in. Nu maar weer eens een winter met veel vorst. Dan ook maar gelijk weer een Elfstedentocht. Mee eens?! Wat wetenswaardigheden: het schaatsen langs de Friese steden is al een eeuwenoude traditie. Op 20 december 1890 bond Pim Mulier, de grondlegger van de officiële tocht, op 25jarige leeftijd zijn schaatsen onder aan het Groot Schavernek. En na 12 uur en 55 minuten zou hij ze weer afbinden. Wat een tijd hè. Zie het verdere verloop in de geschiedenis: 1909 met als winnaar Minne Hoekstra in 13 uur en 50 minuten, in 1912 Coen de Koning in 11 uur en 40 min. In 1917 weer Coen de Koning, nu zelfs in 9 u 53, in 1929, bij -19 vorst, Karst Leemburg uit Leeuwarden, in 1933, al heel vroeg, zelfs al op 16 december verreden, waren er 2 winnaars; Abe de Vries en Sipke Castelein in 9 u 15, in 1940 zelfs 5 wedstrijdrijders, het zgn. Pact van Dokkum in 11 u 30. In 1941 won Auke Adema in een tijd van 9 u 19. Voor het derde opeenvolgende jaar weer een strijd . in1942 was de winnaar slager Sietze de Groot uit Weidum in een recordtijd van 8 u 44. In 1947 moesten de rijders in de Bouwhoek, tussen Vrouwbuurt en Finkum, zelfs 2,5 kilometer lopend overbruggen. De eerste kwam binnen in 10 u 31, maar de eerste 4 werden echter gediskwalificeerd i.v.m. valssspel en de winnaar werd toen nr. 5, Jan van der Hoorn . In 1954 zegevierde Jeen van den Berg uit Nijbeets in een recordtijd van 7 u 35 En daarna in 1956 een tocht met een door 5 rijders afgesproken gezamenlijk finish.

14


15


Nijs Fan ‘e Ysclub Meiinoar Ien Helaas werd dit kwintet daardoor gediskwalificeerd en won nummer 6, Jeen van Berg zijn 2e tocht der tochten. In 1963 zorgden strenge vorst en stuifsneeuw voor erbarmelijk slecht ijs. Reinier Paping werd de winnaar op de grote Wielen in 10 u 59 Wist u, dat er van de 9650 toerrijders er niet meer dan 72 meer strompelend dan schaatsend de finish wisten te bereiken. Na ruim 20 jaar eindelijk weer een tocht in 1985. Evert van Bentum was op de Bonkevaart de snelste in 6 u 46. Willem Alexander, onder de naam W.A. van Buren was toen één van de ruim 13.000 toerrijders. Ook in 1986 was Evert van Bentum de snelste, nu in 6 u 55. En dan 1997,de laatste tocht tot nu toe. Een tocht, welke één dag lang Friezen van alle “Hollanders” maakt. Al om half 6 staan de wedstrijdrijders in de kooi te wachten op het startschot. Onder begeleiding van diverse dweilorkesten en aanmoedigingen van massa’s publiek ,weet vanuit de 6mans sterke kopgroep uiteindelijk Henk Angenent nipt te zegevieren. Bij de dames won Klazina Seinstra. Tot zover . Nu maar op naar de volgende Tocht der Tochten, of anders op naar onze eigen Ronde van Bokke . Met vriendelijke groet, het IJsbestuur

Kunnen de borden deze winter weg? Ja toch !! Schaatsen willen we !!

16


17


Collecte Nierstichting stopt Omdat ik na 25 jaar als collectantencontactpersoon wil stoppen, zoek ik iemand die het van mij wil overnemen in 2016. Er is een lijst met vaste collectanten, die hoef je niet meer te zoeken. De collecte is in de derde week van september. Je moet wel wat tijd hebben en ruimte hebben om de bussen op te bergen. Het gaat om de dorpen Britsum, Koarnjum, Jelsum. Lijkt het je wat om dit over te nemen, neem dan contact op met: Sjoukje Boorsma, Finne 4 Britsum tel 2572441 Omdat er zich niemand heeft aangemeld , is dit de laatste collecte geweest van onze dorpen. Jammer, maar het is niet anders. De opbrengst was, iets lager dan vorig jaar, 510.00 euro. Vanaf deze plaats wil ik iedere collectant heel hartelijk bedanken voor het trouwe lopen in de afgelopen jaren. De meeste zijn er vanaf het begin bij geweest en zo was er elk jaar een vast team. Binnenkort hoop ik nog even bij iedereen langs te komen, om alles af te ronden en jullie persoonlijk nog te bedanken. Vriendelijke groeten, Sjoukje Boorsma ————————————————————————————

Brandwondenstichting

In de week van 11 tot 17 oktober is in de dorpen Jelsum, Koarnjum en Britsum gecollecteerd voor de Brandwondenstichting, onder de coördinatie van de EHBO vereniging Jelsum, Cornjum, Britsum. In totaal is een bedrag van € 532,45 opgehaald. Dat is meer dan in de drie voorgaande jaren.Wij danken alle mensen die een bijdrage in de collectebus hebben gedaan en uiteraard de collectanten die in een regenachtige week langs alle deuren zijn gegaan.

Nils Buit, coördinator en Germ Althuizes, assistent coördinator

18


Acht eeuwen Leeuwarderadeel 2 publicatie t.g.v. het 750-jarig bestaan van de gemeente Leeuwarderadeel in 1992; tekst: H. Hazelhoff) Handel tussen nederzettingen Niet alleen verschilden de omstandigheden voor landbouw van dorp tot dorp, ook de mogelijkheden voor jacht en visserij waren wisselend, terwijl tevens de natuurlijke vegetatie over een zekere afstand kon verschillen. Dit zal hoogstwaarschijnlijk in een zekere mate van specialisatie in de voedselproductie en nijverheid hebben geresulteerd. In elke nederzetting afzonderlijk of anders in iets groter verband van enkele in de buurt van elkaar gelegen nederzettingen zullen producten zijn uitgewisseld. Handel tussen regio’s Onbedijkt kwelderland is in principe veel beter geschikt voor veeteelt dan voor akkerbouw. Hierdoor ontstond een overschot aan veeteeltprodukten en een tekort aan graan. Huiden, vee en vis werden dus verhandeld tegen aardewerk en graan. Reeds voor de middeleeuwen werd in de kuststreken zout geproduceerd, dat diende als genot- of conserveringmiddel. Omdat er in het overwegend zoute milieu nauwelijks voldoende bomen zullen hebben gegroeid om er alle huizen en sluizen van te bouwen, zal vanaf het begin hout zijn ingevoerd. De bevolkingsaanwassen de technische ontwikkelingen sedert de 11de eeuw, bijvoorbeeld betreffende de waterstaat, zullen de vraag naar hout nog hebben doen toenemen. Ook ijzer moet zijn ingevoerd. In historische bronnen is ook sprake van, weliswaar kleine, graanimport. Voor kerkenbouw was tufsteen nodig, een zachte, lichte en vulkanische natuursteen, te vinden in het Eiffelgebergte. Deze handel betrof dus vooral de meer zeldzame grondstoffen. Handel over lange afstand Verbindingen over water zijn in prehistorisch Europa van veel belang geweest. Dat er sprake moet zijn geweest van handelscontacten tussen Leeuwarderadeel en

19


Engeland mag blijken uit het engelse monetaire systeem zoals wordt vermeld in het boeteregister van Leeuwarderadeel. Ook archeologische vondsten, bijvoorbeeld Angelsaksisch ‘vaatwerk’ uit de 5de en 6de eeuw, zijn hier op grote schaal gedaan en hebben die relatie aangetoond. De ronde gouden hanger van circa 625, te Cornjum gevonden, wijst op import uit het Engelse Kent. De bewoonde kustgebieden langs de Noordzee stonden overzee met elkaar in verbinding. De handel over lange afstand had vooral te maken met luxegoederen: wijn uit Frankrijk, pelzen, honing en was uit Scandinavië aardewerk uit het Rijnland en tin en lood uit Engeland en, niet te vergeten, Oosterse producten zoals specerijen, sieraden en zijde, via de Russische rivieren en de Oostzee. De vroegste vermelding van Leeuwarderadeel

Leeuwarderadeel is oud, heel oud en nog ouder dan historici tot voor kort mochten aannemen. Zo meende men het jaar 1242 te kunnen aanwijzen als datum van het oudste stuk waarin de naam Leeuwarderadeel voorkomt. Dit feit blijkt achterhaald te zijn. Leeuwarderadeel is waarschijnlijk zo’n 150 jaar ouder. Via rechtsbronnen kan de ouderdom van Leeuwarderadeel nauwkeuriger worden bepaald. De naam komt namelijk voor in boeteregisters uit de 13de eeuw, het tijdsbestek 1212-1270. Deze Bota jn tha dele tho Lyowerd zijn onderdeel van het opgetekende gewoonterecht bekend onder de naam ‘Skeltarjocht’. De rechtshistoricus N. Algra heeft aannemelijk gemaakt dat het ‘Skeltarjocht’ een ontstaansgeschiedenis van tenminste 175 jaar heeft gehad en geïnspireerd is door het ‘Seendrjocht’, katholiek geestelijk recht. Deze periode laat hij beginnen met het gezag over Friesland van de Bisschop van Utrecht en eindigen in het midden van de 13de eeuw, enige jaren na de dood van de Hollandse graaf Willem II (1257). Hoewel de boeteregisters dateren uit de laatste fase van de ontwikkeling van het ‘Skeltarjocht’ meent Algra dat het hier gaat om vernieuwingen en aanpassingen van jurisprudentie uit oudere tijd. Op grond van het in deze teksten voorkomen van een frana, de vertegenwoordiger van de bisschop van Utrecht, meent hij dat dit recht uit de eerste periode afkomstig moet zijn, namelijk de periode van het bisschoppelijk bestuur 1086-1165. Het is overigens niet uitgesloten, dat er nog oudere jurisprudentie in het Skeltarjocht is opgenomen.

20


21


De oudste dijken De dijk Koudenburch-`Hege` Hearrewei is de oudste, ons bekende, watermarkering van Leeuwarderadeel. Ze bestond al in de 12de eeuw. Het klooster Mariëngaarde lag hieraan. De naam ‘Hege’ wijst er op dat deze weg langs hoog land liep. Ze sloot aan op de zeedijken in de Dongeradelen en op de Middelzeedijk van Koudenburch over Leeuwarden (=Bredyk/Brede dijk) en Tsiezerbuorren naar Friens. De ‘Lege’ Hearrewei was niet meer dan een verbindingsweg tussen dorpsterpen. De basis van de dijk was de hoge kwelderrug Koudenburch-Hallumer Hoek-Ferwerd. Het einde lag bij Koudenburch-Stienzer Hegebuorren, (kad. gem. Hijum, sectie B, nummer 2326). In de jaren vijftig hebben hier nog een dokterspraktijk en een molen gestaan met daar tussen een streekje. Hierbij lag ook de Koudenburchsbrège. Dat de Hege Hearrewei langs een nog oudere waterkering heeft gelopen is zeker maar dit is niet overal meer duidelijk te zien, en bepaald niet tussen Stiens en Finkum, waar de dijk als verbinding tussen de Stienzer Hegebuorren-Jukema-Mellinga en Holdinga aangelegd zal zijn. Tussen Stiens en Jukema heeft een oudere dijk gelegen, en tussen Jukema en Mellinga en Holdinga lagen hoge kwelderruggen. Tussen Finkum en de Mariëngaarderbrug over de Hijumervaart lag een dijk die was aangesloten op de terp van het Mariëngaarderklooster. Ten oosten van deze dijk, tegen Hijum aan, hebben verhogingen gelegen met huizen er op: Nijenhûs. Bij de brug over het Lijsterdiep in Oude Leije lag het voormalige Leistersyl van ’12 bynten lang en 12 foet wiid’. Deze sluis is tot 1505 zeesluis geweest, daarna werd hij binnensluis. Ten zuiden van Koudenburch liep een waterkering die aansloot op de terpen van Leeuwarden. Ter hoogte van de huidige weg naar Britsum, dicht bij het oude Lettinga, zou de Lettingasyl (zeesluis) hebben gelegen en tussen Cornjum en Jelsum de Buorsyl. De dijkbouw moet het verkeer over land in sterke mate hebben bevorderd. Te Leeuwarden, bijvoorbeeld, ontmoette het landverkeer over de dijk het scheepvaartverkeer over de Ee.

22


Dijken van jongere datum De Godijk loopt westelijk van de Hege Hearrewei en is jonger, 12de of 13de eeuws, maar belangrijker dan de oude. De zuidelijke aansluiting ligt ook nu weer bij Koudenburch, om precies te zijn bij de hoek Mounewei/Bredyk. Daarna loopt de dijk lans de Mounewei, over Skilwei via ‘De Lange Trije’ naar de Witte Wei. Ze vervolgt over de Alddyk naar Balkein, langs de Hijumervaart via de Sylsterdyk. Aangenomen mag worden dat de dorpen Stiens, Finkum en Hijum hun eigen stuk Godijk moesten onderhouden. De Tjessingadijk, een oude zeepolderdijk, kan worden gedateerd op circa 1280, de Hege Dyk met het huisje van de Hogerhuiszaak, op rond 1300 en de Skredyk (Skrede=verparten) op circa 1360. De Godijk heeft op zijn beurt gediend als basis voor nieuwe polderdijken: Stienzer Hegedyk (1350-1400), de Slachdyk, de Leisterdyk. Op deze wijze ontstonden de Stienzer- en de Finkumerpolder. Grietenij- en dorpsgrenzen

De grietenij- en dorpsgrenzen zullen al voor 1100 in meerdere of mindere mate hebben bestaan. Deze vielen samen met de natuurlijke omstandigheden in het landschap: afwateringsstromen liepen van het achterland in het oosten naar de kust in het westen. Zo liep het Vliet door tot in de stadskern van Leeuwarden. De Cornjumervaart mondde ten noorden van Jelsum in de Middelzee uit. Noordelijker ging de Jousen tussen Cornjum en Britsum over in het Uilemeer en werd voortgezet in de Stienservaart. De Wurge tussen Stiens en Finkum viel samen met een deel van de grietenijgrens. Hier weer ten noorden van, liep de Oude Meer onder het voormalige klooster Bethlehem verder in de Finkumervaart. Wordt vervolgd.

23


De kerken over herdenking overledenen. Zoals u allemaal misschien wel weet, werken wij als gereformeerde kerk en hervormde gemeente in Britsum, Koarnjum en Jelsum aan een fusie. Als alles gaat zoals we nu verwachten, zal deze fusie in de loop van 2016 een feit zijn. Voor een aantal onderdelen van ons kerk-zijn betekent deze fusie dat we ons aan elkaar moeten aanpassen, omdat we verschillende tradities of gewoontes hadden. De herdenkingsdienst van de overledenen is daarvan een voorbeeld.

In de kerk staan we één keer per jaar stil bij degenen die overleden zijn, gemeenteleden en dorpsgenoten. We noemen hun namen en steken een kaars voor hen aan. Nabestaanden krijgen een persoonlijke uitnodiging voor deze dienst. In de gereformeerde kerk was deze dienst altijd op de laatste zondag van het kerkelijk jaar (eind november). De hervormde traditie is om dit op oudejaarsavond te doen in Jelsum. Omdat er aan beide tradities gehecht wordt, maar we toch toe willen naar één moment van gedenken, hebben we besloten om 2015 en 2016 te gebruiken als overgangsjaren waarin iedereen de gelegenheid krijgt om beide tradities beter te leren kennen. Wij zullen daarom dit jaar (2015) alleen volgens de Hervormde traditie in de dienst op oudejaarsavond stil staan bij de overledenen en hun namen noemen. De herdenkingsdienst op de laatste zondag van het kerkelijk jaar in de Hoekstien komt daardoor te vervallen. Nabestaanden krijgen t.z.t. voor de herdenkingsdienst op oudejaarsavond een persoonlijke uitnodiging. Natuurlijk is ieder van u van harte welkom om deze dienst mee te maken. Volgend jaar zullen we volgens de Gereformeerde traditie op de laatste zondag van het kerkelijk jaar (20 november 2016) de overledenen gedenken en in die dienst hun namen noemen. De oudejaarsavond dienst is in 2016 vervolgens een gewone dienst in Jelsum en geen herdenkingsdienst. We hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd, maar als u naar aanleiding hiervan nog vragen hebt, kunt u altijd contact opnemen met ds. Mirjam Hulzebos (058-8449411).

24


25


Alde foto’s Dizze kear in foto fan 1950 fan de Frouljus Feriening Koarnjum. Ik bin der net alhiel wis fan; it kin wêze dat dit plaatsje der alris earder yn stien hat. No ja, op ‘e tillevyzje werhelje se sa no en dan ek wol in útstjoering is ’t net sa? De froulju ha op reis west, mar wêr oft se west binne? Miskien wit ien fan ús lêzers dat noch wol te fertellen. 1-ste rige f.l.n.r.: Tetsje Boonstra (Harms Tet), Ida Wigarda (Sake’ Ida), Anna Faber (Jan’ Anne), de sjauffeur, Albertje Span (Rinze’ Albertsje), Tiny Hansma (Jehannes’ Tine). Twadde rige: Grietje Boelstra (frou Boelstra), Doete Span (Bavius’ Doet), Anna Hiemstra (Durk’ Anne), Fetje Terpstra (Douwe’ Fet), Swopkje Hoekstra (Douwe’ Swop), Hinke Hof (Sjoerd’ Hinke). Tredde rige: Frou v.d. Ploeg (frou fan bakker Jurjen), Trijntje Hoekstra (Gerrits Trijn), Jante v.d. Burg (Skelte’ Jantsje), Hendrikje Wigarda (Geert’ Hindrikje), Jantje Adema (Aalse’ Jantsje) Antje de Boer (húshâldster by Linse v.d. Burg), Japke Bouma (hie mei har suster Lieuwkje de winkel oan de Martenawei). Efterste rige: Joukje Bloemhof (Wiemers Joukje), Frou Agema, en fan de lêste frou op dizze rige is de namme net bekend. Miskien binne der lêzers dy’t har wol werkenne. Dan graach in tillefoantsje nei de Holwoartelstrjitte. Beeke Beeksma

26


.

27


STATION JELSUM | Cultureel Hoofdstation 2018 Vanaf de Bataafse opstand (kort na onze jaartelling) ontstond in het noorden van Nederland een gebied van vrije Germanen, zoals Cananefaten en Friezen. Veel later, vanaf de negentiende eeuw ontstaat een periode van expansie en groei in Friesland, waarin vooral de zuivelindustrie nieuw aanzien voor de provincie schept. Zo had elk dorp van enige betekenis in die dagen wel een zuivelfabriek. Friesland specialiseerde zich aldus tot veeteelt provincie bij uitstek, waarin de Friesche koe uitgegroeide tot symbool daarvan. Friesland kent daarmee een zeer lange en rijke (cultuur)historie die zodoende terug gaat tot aan de Romeinen. Om dit (achter) land te ontsluiten werd vanaf begin vorige eeuw een lokaal spoorwegnetwerk ontwikkelt door private ondernemers. Deze maatschappij bouwde een netwerk van lokaalspoorlijnen in het noorden van Friesland ter hoogte van de lijn Harlingen - Groningen. Vanuit de hoofdstad Leeuwarden liep een lijn naar Stiens, waar deze zich splitste in een westelijk en oostelijke tak. De bekendste lokaalspoorweg van Nederland! SPOORLIJN ALS MARKETINGINSTRUMENT De geschiedenis van de Noord Friese Lokaalspoorwegen is niet zonder slag of stoot gegaan. Hoewel het hele netwerk inmiddels is ontmanteld zijn vele restanten bewaard gebleven, waaronder tal van stations, bruggen en dijken. Een aantal van die restanten kennen zelfs een revival. Ook het voormalige station van Jelsum werkt aan haar revival. De locatie werd eerder dit jaar - samen met de abrilocatie van Koarnjum - aangekocht door de stichting NFLS met het oog op Leeuwarden CH2 018.

28


29


Bûsboekje 2016 It is wer slagge. Krekt foar de boufak oangiet lizze de nije Bûsboekjes wer oeral yn 'e provinsje yn de diskes de pronkjen. Op 'e omslach siet in frou yn overall dy 't in amer molke yn 'e tjems leget, in byld wat it tema 'suvel' symbolisearret. Want al iuwen lang is Fryslân in suvelprovinsje, en noch altyd streamt it wite goud yn allerhande foarmen oer de provinsjegrinzen. Fansels wurdt wiidweidich oandacht oan it tema skonken, mei teksten skreaun troch Wiebe Dijkstra, âld haadredakteur fan it eardere Frysk Lânboublêd. En opfleure mei plaatsjes fan suvelfabriken dy 't tsjinwurdich in nije bestemming krigen hawwe. Fansels stiet der eltse wike wer in spreuk sintraal, ien fan de skaaimerken fan it Bûsboekje. De redaksje hat foar de jierspreuk keazen foar: 'Bûter, brea en griene tsiis, wa 't dat net mei is gjin oprjochte fries', in dichterlike fariant op it alom bekende. Us Mem is it bekende stânbyld fan de Fryske ko. It brûnzen byldhouwurk is yn 1954 makke troch Gerhardus Jan Adema. It is de ideale ko neffens de regels fan it Frysk Rundfee Stamboek út 'e jierren fyftich fan de foarige iuw. Us Mem hie earst in prachtich plak op it Suderplein. Alle minsken dy't fan 'e Skrâns ôf de stêd ynkamen, seagen it karakteristike byld. Tsjinwurdich stiet it byld op 'e rotonde Harnzersingel - Harnzerstrjitwei. In protte minsken fine dat it byld in better plak fertsjinnet, bygelyks yn it gers tsjinoer it stasjon. It soe moai wêze dat Us Mem yn 2018, as Ljouwert kulturele haadstêd fan Europa is, wer te bewûnderjen is op in opfallende en passende lokaasje. De redaksje hat krekt froar it simmerreces in brief deroer nei B&W en de riedsfraksjes fan de gemeente Ljouwert stjoerd. It parseberjocht nei de media op moandei 20 july hat in bulte oandacht krigen. In side yn de Ljouwerter Krante (sjoch side BB yn de media), in koart petear op 'e radio, in item yn Hjoed op Omrop Fryslân; yn in stemming ûnder de lêzers yn de LC bliek 83% fan de goed 400 stemmers it mei ús iens te wêzen. Wy binne hiel benijd oft it nei de simmer in ferfolch kriget.

30


31


32


It Nut Jelsum, Koarnjum, Britsum seizoen 2015 / 2016 Sneon 9 jannewaris 2016. Oanfang 16.30 oere Nijjiersbesite. Opjefte bij Hendrikus Dijkstra 058 2572025 of email itnutjkb@gmail.com Sneon 6 febrewaris 2016 Besite oan De Harmonie Ljouwert. Rûnlieding kofje en nei ôfrin slokje en flaubyt 12,50 pp Opjefte bij Hendrikus Dijkstra 058 2572025 of email itnutjkb@gmail.com Sneon 5 maart 2016: Top Secreet Snein 10 april 2016 * Tryater ( yn gearwurking mei doarpshûs De Bining.) Lidmaatskip: € 15, - de persoan it jier. * ( Fjouwer foarstellings, eksklusyf deTryaterjûnen ) Gasten: € 10,- de persoan de jûn. Bij djoerdere jûnen wurdt der fan de leden en gasten in lytse bydrage frege. Alle jûnen begjinne om 20.00 oere yn doarpshûs ‘De Bining’ fan Koarnjum.

It Bestjoer Hendrikus Dijkstra, foarsitter tel 2572025. Titus Sinnema, ponghâlder. Joke Scheffer, skriuwster. Haakje Stielstra Janna Prose

33


Friesmuseum topstuk alma-tadema te zien in fries museum In het voorjaar deed het Fries Museum in Leeuwarden haar grootste aankoop ooit: Entrance of the theatre (1866) van Sir Lawrence AlmaTadema (1836-1912). Dankzij de aankoop is het Fries Museum nu het enige museum in Nederland dat een goed overzicht kan geven van zijn werk. Het schilderij vervult dan ook een hoofdrol in de internationale blockbuster over Alma-Tadema die op 1 oktober 2016 opent in het Fries Museum. Als voorproefje op de tentoonstelling is de bijzondere aanwinst al te zien vanaf 20 november 2015 tot begin september 2016.

Aanwinst In de aanwinstenzaal van het Fries Museum wordt vanaf 20 november de nieuwe aankoop Entrance of the theatre van Sir Lawrence AlmaTadema getoond. Dit schilderij wordt gezien als een van de belangrijkste werken van Alma-Tadema. Het is een van zijn eerste schilderijen met een Romeins onderwerp, waarmee hij later zo beroemd zou worden. Hij veroverde er de Amerikaanse markt mee en vestigde zo definitief zijn internationale roem. Vanwege de artistieke kwaliteit, de door hemzelf ontworpen monumentale lijst en het feit dat dit werk zijn internationale doorbraak vertegenwoordigt, is het een sleutelwerk in zijn oeuvre. Naast Entrance of the theatre wordt Het interieur van de San Clemente (1863) getoond. Alma-Tadema schilderde dit nadat hij terugkwam van zijn huwelijksreis naar Italië met zijn eerste vrouw. Een werk waaruit zijn liefde voor Rome spreekt en dat altijd in zijn eigen bezit is gebleven. Grootste collectie Het Fries Museum beschikte voor de aankoop al over de grootste Alma -Tadema-collectie van Nederland. Met middeleeuwse onderwerpen en een enkel later ‘Romeins’ stuk zoals Amo te ama me (1881). Entrance of the theatre vult het gat tussen deze periodes. Het Fries Museum kan daarom nu als enige museum in Nederland de volledige ontwikkeling tonen die de schilder doormaakte.

34


Internationale tentoonstelling Alma-Tadema was de grootste verhalenverteller van zijn tijd en een kunstenaar van wereldklasse. Zijn schilderijen zijn terug te vinden in musea wereldwijd en zijn in bezit van belangrijke verzamelaars in de VS en Europa. Twintig jaar na de laatste grote overzichtstentoonstelling in Amsterdam keert Alma-Tadema voor de eerste maal terug, voor een grensoverschrijdende tentoonstelling waarbij bezoekers uit heel Europa kunnen zien hoe Alma-Tadema de kijker de wereld van de Oudheid intrekt. Deze tentoonstelling is te zien vanaf 1 oktober 2016 en wordt georganiseerd in samenwerking met musea en onderzoekspartners in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. ‘Entrance of the theatre’ van Sir Lawrence Alma-Tadema is nu onderdeel van de collectie van het Fries Museum in Leeuwarden. Het is verworven met steun van de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar Saskia Cirkel), de BankGiro Loterij, het Mondriaan Fonds, de Vrienden van het Fries Museum, de Wassenbergh-Clarijs-Fontein Stichting en het Koninklijk Fries Genootschap. ‘Het interieur van de San Clemente’ van Sir Lawrence Alma-Tadema is onderdeel van de collectie van het Koninklijk Fries Genootschap.

35


36


Ynformaasje foar Ăşs ynwenners Gemeentehuis Stiens: Tel: 058-2576666 Meldpunt klein leed: Vernielingen, vermiste straatnaamborden, verkeersborden, losse stoeptegels e.d. kunt u voortaan direct bij de gemeente melden. Tel.: 058-2576677 van 09.00 - 12.00 uur of faxnr. 058-2570988.

Openingstijden zwembad Stiens: Telefonische informatie op tel: 058-2574296. Vuilcontainers: Uw vuilcontainer wordt op vrijdag geleegd. Op de even weken de grijze container. Op de oneven weken de groene container. Ophalen grofvuil: Telefonisch aanmelden bij Omrin op nummer 0900-2100215. Milieustraat: Seerob 23 te Stiens Aanbieden grofvuil, huisvuil en klein chemisch afval: op werkdagen van 13.00-16.30 uur. Zaterdag 09.00-13.00 uur Glas en oud papier: Glas wordt elke 2de zaterdag van de maand opgehaald. De data voor het ophalen van het oud papier staan op de afval kalender. Openbare verlichting: Klachten kunnen worden gemeld bij de gemeente. Bij straatverlichting paalnummer vermelden.

Vliegbasis Leeuwarden Tel: 058-2346871 of 058-2346700 Uw versman H. Smedema komt op maandag en donderdag.

37


Wichtige Tillefoannûmers Alarmnummer hulpdiensten: 112 Politie (niet urgent) tel : 0900-8844 Brandweer (niet urgent) tel : 058-2576666 Huisartsen: Mw. F. Kalsbeek: Dhr. Heuberger :

058-2571254 058-2571969

Dhr. Noordhoek : Dhr. Woudstra :

058-2573407 058-2573572

Avond-, nacht- en weekend dienst: Dokterswacht tel : 0900- 112 7 112 Apotheek Stiens tel : 058- 2572131 Burger service punt: voor WMO Advies in Leeuwar der adeel Tel nr. 058-2655590 E-mail: bsp@welzijnmiddelsee.nl Inloop spreekuur di. Van 9-12u. en do. Van 13-16u. Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Noardwest Fryslân Voor aanvragen WMO hulpmiddelen tel: 0517-380200 werkd. 9-12u. Centrum jeugd en gezin tel: 0900-2541254 Zorginstellingen: Palet: Thuiszorg en ver pleeghuiszor g Skilhiem tel;058 2576100 Thuis- en kraamzorg ‘Het Friese land’ : tel: 058-2330086 www.thfl.nl e-mail info@yhfl.nl 0900-8864 (€0,10 p.min) d en n Zorgcombinatie ‘Interzorg’ te Ferwert:

tel: 88-5180200

Vrijwillige ouderen adviseurs: mail: dejong.gl@chello.nl tel:06-13866454 di. en do. 10-12u.

Begraffenisferiening ‘’ Eare en Plicht’’ Jelsum-Koarnjum: Boade: mefr. W. Hoekstra. Skierhústerwei 38, 9055 RE Jelsum. Til: 058-2574388 of 06-20119960. Helpboade: J.P. de Vries. De Kamp 24, 9055 NM Britsum. Til: 058-2575064 of 06-50238922

38


Herfoarme Gemeente en Grifformearde Tsjerke Dei

Tiid Foargonger

29 nov. 9.30 Ds.M.Hulzebos

Doarp / Bys没nderheden Koarnjum

6 dec.

9.30 Ds.J.Bakker

De Hoekstien, Britsum.

13 dec.

9.30 Ds.M.Hulzebos

Jelsum

20 dec.

9.30 Dhr.J.H. Helfferich

De Hoekstien, Britsum.

24 dec. 19.30 Ds.M.Hulzebos 21.30 Liturgiegroep.

25 dec.

9.30 Ds.M.Hulzebos

Koarnjum / Kerstavonddienst De Hoekstien, Britsum / Kerstnachtdienst Koarnjum, 1e kerstdag / m.m.v. Hervormd kerkkoor.

27 dec.

9.30 Mw.A.Stork.

31 dec. 19.30 Ds.M.Hulzebos

Jelsum.

Jelsum / Herdenkingsdienst.

39


Ferskiningsdata 2014/2015 N没.

Moanne

Red. geark. Ferskining

346 Febrewaris 347 Maart 348 April 349 Maaie 350 Juny 351 July/Aug Extra zomereditie Sept 353 Oktober 354 Novimber 355 Desimber 356 Jannewaris

19-01-15 16-02-15 16-03-15 20-04-15 18-05-15 15-06-15 17-08-15 14-09-15 19-10-15 16-11-15 07-12-15

30-01-15 27-02-15 27-03-15 01-05-15 29-05-15 26-06-15 28-08-15 25-09-15 30-10-15 27-11-15 18-12-15

Sellemoanne Foarjiersmoanne Gersmoanne Blommemoanne Simmermoanne Hea-/Rispmoanne Hjerstmoanne Wynmoanne Slachtmoanne Wintermoanne Foarmoanne

Bent u op zoek naar een geschikte woning in Jelsum, Koarnjum of elders in Friesland? Dan is WoonFriesland het aangewezen adres.

U zoekt een woning ? Inschrijven bij WoonFriesland gaat via onze internetsite www.woonfriesland.nl. Heeft u thuis geen inter net aansluiting? U kunt ook bij de bibliotheek in Stiens u inschrijven en het aanbod op internet bekijken. Inschrijven eenvoudig in mijnwoonfriesland.nl. De gegevens die u nodig hebt bij uw inschrijving zijn: persoonsgegevens (naam, adres) inkomensgegevens BSN nummer (sofinummer) huidige woonsituatie Wilt u meer informatie, dan kunt u contact opnemen met het KlantServiceCenter 088 995 22 22, we helpen u graag! Bent u Jelsumer of Koarnjumer en u heeft zich laten inschr ijven als woningzoekende bij WoonFriesland, geef dit dan ook even door aan de Vereniging voor Dorpsbelangen Jelsum-Koarnjum (Arjen van der Schaaf, telnr: 06 - 12 58 53 90)

40


De kalinder 8 december

Túndiner (thema Wild)

17.30

Túnmanswente

11+12 december

Vriendenkring

19.30

De Bining

1 januari 2016

Nieuwjaarsreceptie 16.00-21.00

De Bining

9 januari

It Nut (Nijjiersbesite)

De Bining

12 januari

Tündiner (thema brood)

17.30

Túnmanswente

22 januari

Klaverjassen

19.45

De Bining

13 februari

Bruin Café Piter Wilkens

18.00-22.00

De Bining

19 februari

Klaverjassen

19.45

De Bining

5 maart

It Nut (Top Secreet)

20.00

De Bining

12 maart

Bruin Café

18.00-22.00

De Bining

18+19 maart

Vriendenkring

19.30

De Bining

25 maart

Klaverjassen

19.45

De Bining

10 april

It Nut en Tryater It Famke en de twiveler ‘s middags! De Bining

41


Redaksje 34ste jiergong nr. 355 Wim Hoogendam Yvon Wolfslag Corrie v.d. Meer

oplage 500 eksimplaren Dekemawei 7 Jelsum Swarte Singel 2 Koarnjum H. de Jongstrj. 16 Jelsum

till: 2570909 till: 2153671 till: 2572550

Kontaktpersoan advertinsjes en ponghâldster Gr eetje Heer es, g.heeres112@upcmail.nl till: 2572600 Drukker: E-mailadres:

KSB Repro doarpskranteflaput@hotmail.com

Finansjele bydragen, abonnemintsjild en oare betellingen kinne stoart wurde op Postgiro 4348900 Ibannummer.: NL98INGB0004348900 fan: Redaksje De Flapút, Doarpskrante Jelsum/Koarnjum.

Minsken dy’t bûten Jelsum en Koarnjum wenje en de De Flapút tastjoerd ha wolle, kinne har as abonnee opjaan by de redaksje. In abonnemint kostet € 11,-- de 11 nûmers + portokosten (of fergees fia e-mail). Ynwenners fan Jelsum en Koarnjum en leden fan de by De Flapút oansluten ferienings kinne fergees lytse advertinsjes pleatse. Dizze advertinsjes moatte de partikuliere ferkeap fan net al te djoere dingen, betankjes, lokwinsken ensfh. oanbelangje en net al te grut wêze. Oare advertinsjes kinne tsjin fergoeding pleatst wurde.

De folgjende Flapút ferskynt om-ende-by: 18-12-2015 De kopy foar de folgjende Flapút moat foar 07-12-2015 ynlevere wurde by ien fan’e redaksjeleden of fia e-mail:

doarpskranteflaput@hotmail.com

42


43


44

Profile for flaput

Flapút December 2015  

Flapút December 2015  

Profile for flaput
Advertisement