Page 1

December 2010


2

Diensten in de Evangelisch-Lutherse kerk, Datum/Dag

Voorganger

Ouderling/ Organist

5 december TWEEDE ADVENT

ds. Hans Günther

Johanna Wildeman/ Gea Hoven

12 december DERDE ADVENT 19 december VIERDE ADVENT

pastor Marie-José Dusseldorp ds. Ineke Schoorel

Andrea Nijland/ Gea Hoven Marga Konings/ Bart Lip

24 december drs. Etje Verhagen KERSTAVOND (19.30u)

Johanna Wildeman/ versch. musici

25 december EERSTE KERSTDAG

ds. Hans Günther

Hanneke Buurman/ Gea Hoven

26 december: geen dienst 2 januari INTREDEDIENST (14.30u)

nvt

nvt

ds. Erwin de Fouw

Lolke Folkertsma/ Gea Hoven

BIJ DE KERKDIENSTEN IN DECEMBER

O

p 5 december, de tweede adventszondag, is ds. Hans Günther onze voorganger. Voor 12 december stond drs. Mirella Klomp op het rooster, maar helaas is zij verhinderd. De ons inmiddels zeer goed bekende pastor Marie- José Dusseldorp is bereid haar te vervangen. We verheugen ons op haar komst om de eredienst te leiden. De vierde adventszondag is 19 december, dan zal ds. Ineke Schoorel onze voorganger zijn. De viering op kerstavond, 24 december (aanvang 19.30 uur), waarbij speciaal ook alle (klein)kinderen worden uitgenodigd, zal in het teken staan van de herders. Er wordt veel muziek gemaakt en gezongen, er is een kerstverhaal met platen die geprojecteerd worden en de kinderen van de kindernevendienst zullen van zich laten horen. De algemene leiding is in handen van Etje Verhagen. Muzikale medewerking wordt verleend door Ineke te Winkel (viool), Karin Vrieling (klarinet), Christine te Winkel (cello), Andrea Nijland (altklarinet), Gea Hoven (orgel) en enkele kinderen uit de gemeente.


3

Koestraat 2, Zwolle. Aanvang 10.00 uur Oppas 0-4 jr

Nevendienst Andere informatie 4½ -10 jr Elke zondag is er koffie/thee/limonade na de dienst!

Rienke/Chris, Maartje, Rinske Rienke/Chris, Jaap Corrine/Bastia an, Margriet geen oppas

Els

1e collecte: St. Edukans 2e collecte: ELGZ

Saskia

1e collecte: Voedselbank Zwolle 2e collecte: ELGZ 1e collecte: Bartiméus Sonneheerdt 2e collecte: ELGZ

Chantal, Beitske

Els

nvt

nvt

Jaap, Maartje, Rinske (Karin)

Jeanine

Esmeralda

Esmeralda, collecte: Diaconale kas Ingeriek, Els e.a. viering voor jong en ouder 1e collecte: KIA Kind in de knel 2e collecte: Orgelfonds m.m.v. de cantorij o.l.v. Gea Hoven nvt 1e collecte: 2e collecte: Intrededienst, aanvang 14.30 uur! m.m.v. de cantorij o.l.v. Gea Hoven

Op kerstmorgen, 25 december, zal (dan nog net) onze consulent ds. Hans Günther voorgaan. In deze dienst wordt, zoals gebruikelijk in onze gemeente op hoogtijdagen, het Heilig Avondmaal gevierd. Op tweede kerstdag zal er, hoewel het een zondag is, geen dienst worden gehouden. Op 2 januari mogen we onze nieuwe predikant ds. Erwin de Fouw verwelkomen. Bij deze Flambouw vindt u de uitnodiging voor de intrededienst (aanvang 14.30 uur!). NB: u bent allen van harte welkom (het gedeelte over de antwoordkaart op de uitnodiging is niet van toepassing voor gemeenteleden)! Dat de adventsperiode voor ons allemaal een periode van stille, maar ook vreugdevolle verwachting mag zijn! Etje Verhagen


4

VAN LUIDKLOK NAAR RINGTONES

in een ‘snelle wereld’ tegenwoordig. Wie iets te vertellen heeft, laat Wehetleven weten via de ringtones op de telefoon. Binnen enkele minuten zend je

alle nieuws over de aardbol. Sneller kan het niet. Eeuwenlang heeft men geprobeerd berichten zo snel mogelijk door te geven via de tam-tam of door middel van dierenhoorns. In veel bijbelse verhalen wordt verteld hoe militaire commandanten hun berichten doorgaven met signalen uit ramshoorns en later met bazuinen. Maar op grote afstand was dat geluid niet meer te horen, tenzij men veel trompetters had, die op regelmatige afstanden van elkaar stonden opgesteld en signalen van de een naar de ander doorgaven. Pas toen men brons wist te maken, konden er klokken worden gegoten. De bronzen stem was op grote afstand te horen in het toen nog stille land. Klokken gaven – en geven – de uren van de dag aan; of de tijd om te bidden – het Angelus – om 12 uur ’s middags. Boeren riepen de arbeiders op het land naar huis om te eten, met de klok die boven de boerderij hing. In blijde en in bange dagen Bij de geboorte van koningskinderen, op kerkelijke feestdagen, maar ook bij brand of overstromingsgevaar; steeds weer waren het de klokken die de bevolking op de hoogte brachten van het nieuws. Ze waren onmisbaar in het toenmalige stadsleven. Ook tegenwoordig nog zijn klokken een middel om groot nieuws bekend te maken. Toen op 12 december 2003 honderden mensen stonden te wachten op het koude Domplein te Utrecht, om te worden toegelaten tot de Domkerk om de viering van de verenigde protestantse kerk te vieren, begonnen plotseling de zware klokken van de Domtoren te beieren. De grond begon te dreunen en het geluid doordrong je hele lichaam. Weg was de kou. Het feest van de klanken gaf een warm gevoel. Een gebeurtenis om nooit te vergeten. Een dergelijk feestelijk geluid kun je via de tv uit Engelse kathedralen horen. De acht zware klokken van de St. Paul’s kathedraal in Londen worden met Kerstmis geluid door klokkenluiders. Het is in Engeland een eer om tot het gilde van de klokkenluiders te horen. In de kathedraal hangen wel zestien mensen tegelijk aan de klokkentouwen. Lettend op elkaar weten ze, door de volgorde van de klokken steeds te veranderen, prachtige feestgeluiden over de stad te strooien. Op enkele plaatsen in Friesland wordt het St. Thomasluiden nog in ere gehouden. Het was een oude gewoonte om de boze geesten te verjagen. Vanaf 21 december – de zonnewende – het begin van de winter, de langste nacht – tot aan nieuwjaarsdag, worden de klokken aan één stuk door geluid. Dat gebeurt niet uit torens, maar vanuit een houten klokkenstoel met twee of drie klokken, die


5

op begraafplaatsen staan. Omdat het lawaai wel eens wat te veel werd, probeerde men het luiden te verbieden. Dat veroorzaakte halve opstanden en omdat de traditie niet te stoppen is, werd bepaald dat na middernacht niet meer geluid mocht worden. Op het hoge feest van Kerstmis laten de Peperbusklokken allen hun stem horen. Ook bij de overgang van oudejaarsavond naar nieuwjaarsmorgen galmen alle klokken om u een goed jaar te wensen. Misschien hoort u het niet goed in alle feestgedruis en vuurwerkgeknal. Op de klok in mijn vorige woonplaats staat gegoten: Da pacem, domini, in diebus nostris! Dat wens ook ik u toe: Geef vrede Heer in deze dagen! Sipco Bosma

UIT DE GEMEENTE In memoriam: Adrianus Kater In de vroege ochtend van 5 november 2010 is overleden ons gemeentelid de heer Adrianus Kater, hij is 94 jaar geworden. De heer Kater was van geboorte luthers en groeide op in Amsterdam. Na de oorlog verhuisde hij naar Rijswijk, waar hij werkte bij het Rijksinkoopbureau. Later verhuisde de heer Kater met zijn vrouw naar Zwolle, waar ze samen de diensten van de Vrijzinnig Hervormden bijzochten, tot de VVH werd opgeheven. De heer Kater had geen contact met de lutherse kerk, maar bezoek door leden van de bezoekgroep werd door hem wel op prijs gesteld. Dat hij moge rusten in de vrede van de Heer. Onze gedachten zijn bij zijn familie. De crematieplechtigheid heeft op woensdag 10 november plaatsgevonden op Kranenburg. De heer J.F.Bosman is verhuisd van Van Miereveltstraat 24 naar Bredebeek 4-B, 8033 CJ Zwolle Mariska van der Vaart moest op 30 november een tweede korte operatie aan haar neus ondergaan, haar adres is: Rietberglaan 2a, 8162 NE Epe. Op 3 december wordt Klaas Huisman voor de tweede keer aan een hernia geopereerd. Het adres van Klaas Huisman is: Leonardo da Vincistraat 88, 3822 EJ Amersfoort. Beiden heel veel sterkte gewenst tijdens de herstelperiode!

BEDANKT! Tijdens mijn ziekbed ontving ik zowel in het ziekenhuis als thuis (in De Venus) veel post en bezoek. Voor mij betekende dat a.h.w. een warme stroom van genegenheid. Hartelijk dank daarvoor. Voor de kaarten veel waardering. Er stonden ook handtekeningen op die onleesbaar waren, maar waarvan ik de bijbehorende naam graag had willen weten. Mijn suggestie is om een duidelijk herkenbare naam op de kaarten te zetten. Kees schrijven we met een K, ook al zijn mijn voorletters C(ornelis) J(ohannes). Vriendelijke groeten van Kees Meijer


6

VRIJWILLIGERSPRIJS

G

raag willen we iedereen die op ons gestemd heeft van harte bedanken! Samen met 64 andere vrijwilligers waren we voorgedragen voor de Overijsselse Vrijwilligersprijs 2010. Uiteindelijk hoorden we ook bij de acht genomineerden. Inwoners van Overijssel konden tot eind september een stem uitbrengen en (o.a.) veel Lutheranen hebben dat gedaan. Helaas hebben we de prijs niet in de wacht gesleept, maar we hebben wel de feestelijke uitreikingsmiddag mee mogen maken in het Provinciehuis! Het was een heel bijzondere ervaring. Eef en Coen Michel

ONTMOETINGSMIDDAG

O

p vrijdag 10 december aanstaande wordt er weer een Adventsmiddag gehouden in het Gemeentecentrum. Deze middag gaat over gebruiken en symbolen rondom kerst en advent. We zullen ook samen gaan zingen. We beginnen om 14.30 uur met koffie. Daarna volgt een korte dienst met avondmaal. Het programma dat dan volgt, staat volop in het teken van muziek. Deze keer wordt de Adventsmiddag vervolgd met een maaltijd vanuit de groep Zwaan schuif aan. Er is dus geen broodmaaltijd, maar u bent van harte welkom om een lekkere maaltijd te nuttigen, die wordt gekookt door de mensen van de Maaltijdgroep. De kosten voor deze maaltijd zijn € 7,50. We kunnen dan vanaf 17.00 uur iets drinken en we gaan om 18.00 uur aan tafel. De maaltijd duurt tot 20.00 uur. Wanneer u gebruik wilt maken van dit aanbod, kunt u dat aangeven bij uw opgave voor de Adventsmiddag. U wordt hiervoor van harte uitgenodigd! Opgave graag vóór 7 december bij: Angeniet van der Wijk (tel. 038 4204945 / e-mail: a.vanderwijk@solcon.nl)


7

GEZOCHT: COÖRDINATOR RIJDIENST afgelopen jaren heeft Marten Sikkema de Derijdienst gecoördineerd. Dat wil zeggen, dat

hij een schema maakte voor de vrijwillige chauffeurs (2 per zondag) die een aantal gemeenteleden ophalen voor de kerkdienst, en hen ook weer thuisbrengen. Per 1 januari stopt Marten Sikkema met dit werk. De kerkenraad doet hierbij een dringende oproep: wil iemand deze taak overnemen? Het is geen grote klus, maar wel een klus die zorgvuldig moet worden gedaan. Wij rekenen op een reactie, die u kunt sturen naar de kerkenraad. Namens de kerkenraad, Lolke Folkertsma, secretaris.

NOG MEER BLOEMENMEISJES OF –JONGENS?

advents- en kersttijd is een bijzondere periode. Voor ons als Debloemenmeisjes is het een mooie uitdaging om de boodschap en het thema

van een viering terug te laten komen in de bloemschikking. We sluiten aan bij het project van de kindernevendienst en de symbolen die hier gebruikt worden. Daarnaast houden we ons aan de liturgische kleur van de vieringen. In de adventstijd overheerst de kleur paars. Dit symboliseert de inkeer en verwachting. Op de derde zondag van advent mogen we het wit van kerst al een beetje ervaren en is de paarse kleur veranderd in roze. Elke adventszondag zullen we zorgen voor een uitleg bij de bloemen. Deze tekst gaat ook mee naar de mensen die de bloemen na de viering ontvangen als groet van de gemeente. Daarnaast worden er van de bloemstukken in alle ‘bijzondere’ vieringen foto’s gemaakt en in de bloemenmap bij de Godskiste bewaard. Met veel plezier en enthousiasme doen we ons best er elke zondag wat moois en waardevols van te maken. We kunnen ons voorstellen dat er meer mensen zijn die het leuk en boeiend vinden om met de schikking van de bloemen een steentje bij te dragen aan de verkondiging. Als u belangstelling heeft, dan kunt u zich richten tot Marjan Reus, tel. 038 4547363 (’s avonds). Ook vragen en opmerkingen ontvangen we graag. Groet, Rienke, Marjan en Petra


8

DE OORSPRONG EN BETEKENIS VAN DE ADVENTSKRANS adventskrans is rond en symboliseert de aarde, heel de Dewereld. Hij staat ook voor het terugkomen van de

jaargetijden. De adventskrans lijkt in zekere zin op een rad. Die gelijkenis is niet toevallig, maar vindt zijn oorsprong in een oud gebruik van de Germanen. Voor de heidense Germanen was de tijd dat de zon een aantal dagen stilstond aan de Hemel - de zogeheten ‘winterzonnewende’ – reden voor het heiligste feest van het jaar. Als de zon stilstond, zo dachten de Germanen, ‘werkte’ zij niet. Het zou goed zijn als de mensen uit eerbied voor de zon het werk ook zouden laten. Gedurende de tijd dat de zon aan de hemel stilstond lieten de Germanen daarom alle arbeid rusten. Geen wagen- of spinnewiel mocht draaien. Symbolisch werd dit uitgedrukt door een met bosgroen versierd wagenrad aan het plafond van de woning te hangen. Omdat planten en bomen overweldigend in groen aanwezig zijn en onontbeerlijk voor het menselijk leven, symboliseert de groene kleur het leven op aarde. Door het afnemende licht en de toename van duisternis en koude is die kleur bijna 'letterlijk' weggevallen (bij het vallen van de bladeren). De hoop op nieuw leven, op het herstel van het groen wordt uitgedrukt in het gebruik van dennengroen dat de winter trotseert. De dennenbomen zijn blijkbaar van en bijzondere kracht voorzien. Ze symboliseerden voor onze Germaanse voorouders dan ook bij uitstek de verwachting naar nieuw leven, vruchtbaarheid en licht. Het is dit wagenrad dat door missionarissen bij de kerstening van de Germanen als basis voor de adventskrans werd genomen. De periode van rust rond de zonnewende verklaarden de missionarissen verder tot een periode van inkeer en boete, die paste bij een tijd waarin de komst van Christus wordt verwacht. Op de krans werden vier kaarsen gezet. Iedere zondag van de Advent werd er een kaars ontstoken om daarmee uit te zien naar de komst van Jezus, 'het Licht der wereld'. Hoe meer kaarsen van de adventskrans branden, hoe meer licht er is, dat wil zeggen hoe dichter Jezus, het Licht, nabij is. De kleur paars is de liturgische kleur van Advent geworden dat past bij een sfeer van bezinning en inkeer. Tussen de kaarsen wordt daarom paars lint gebruikt. Rienke van der Heijden.

UIT DE CANTORIJ

V

eel Duitse kerstliederen hebben in een vertaling de weg naar Nederland gevonden, waaronder Luthers bekende kinderlied ‘Vom Himmel hoch da komm ich her’ (LvdK 133). Bij ons veel minder bekend is het oude Duitse kerstlied ‘Joseph, lieber Joseph mein’ waarvan de cantorij op eerste kerstdag een bewerking zingt van Johann Walter (1496-1570).


9

De tekst van dit lied wordt wel toegeschreven aan een monnik die rond het jaar 1400 in Salzburg leefde. Hij maakt zijn Duitse tekst bij de melodie van een ouder lied in het Latijn, ‘Resonet in laudibus’. Interessant aan de tekst die Walter heeft getoonzet is nu dat we, naast het eerste couplet van Joseph lieber Joseph mein, ook delen van Resonet in laudibus herkennen. Deze combinatie van Duits en Latijn is in de vroege Duitse kerkmuziek overigens niet ongebruikelijk. Bekend is bijvoorbeeld het lied ‘Den die Hirten lobeten sehre’, waarbij de coupletten werden voorafgegaan door vierregelige Latijnse strofen. Het was gebruikelijk om de regels van die strofen beurtelings te laten zingen door zangers die zich door de kerk hadden verspreid. We vinden dit gebruik terug in het Liedboek (LvdK 137) waar door Romeinse cijfers een indeling is aangegeven. Naar de eerste regel van de eerste strofe (‘Quem pastores laudavere’) wordt dit beurtelings zingen in Duitsland ook wel Quempas-singen genoemd. Een lied waarin beide talen binnen één strofe voorkomen is ‘In dulci jubilo’ dat in de zeventiger jaren ook buiten de kerkmuziek bekendheid kreeg door de populaire instrumentale bewerking van Mike Oldfield. Johan Walter geldt wel als de ‘oer-cantor’ van de lutherse kerkmuziek. Luther schreef het voorwoord van zijn ‘Geystliches gesangk Buchleyn’ uit 1524. In het Liedboek voor de Kerken vinden we de nodige verwijzingen naar deze vroege bundel. Jan Nauta

SAMENWERKING KAMPEN-ZWOLLE

I

n de gemeentevergadering van dinsdag 2 november 2010 is een eerste aanzet gegeven aan de Combinatie van Gemeenten tussen de ELG Kampen en de ELG Zwolle. Na een presentatie door adviseur Gerrit Azink en het beantwoorden van enkele vragen door gemeenteleden, zijn de Samenwerkingsovereenkomst, het gezamenlijke Beleidsplan en de aanvraag bij de Evangelisch-Lutherse Synode door voorzitter Johanna Wildeman en scriba Lolke Folkertsma alsmede waarnemend voorzitter Stefan Renkema en scriba Agnes Fossen van Kampen ondertekend. Het zal zeker nog maanden duren voordat deze Combinatie een feit is, want ná de lutherse Synode zullen ook de classis Kampen en de classis Zwolle hun goedkeuring moeten geven. Intussen zal ds. Erwin de Fouw per 1 januari a.s. zijn 100% functie bij onze gemeente oppakken en in Kampen zal ds. R. van Warven, lid van de ELG Kampen, gedurende 4 uur per week zijn taak vervullen. Beide kerkenraden zijn van plan een goede invulling van de samenwerking alvast te beginnen. Zo zijn er al twee data genoteerd waarop beide gemeenten gezamenlijk zullen optrekken: op Palmzondag 17 april 2011 zal er waarschijnlijk een fiets/autotocht in de IJsseldelta tussen Kampen en Zwolle worden georganiseerd en op zondag 19 juni 2011 wordt de jaarlijkse lutherse Buitendag van de vier noordelijke provincies gehouden. Deze keer zal de ELG WildervankVeendam de organisator zijn. Bezegeld met een handdruk hebben beide kerkenraden het vertrouwen in een inspirerende en opbouwende samenwerking uitgesproken. Johanna Wildeman, voorzitter


10

EVALUATIE OOGSTDIENST 7 NOVEMBER 2010

2010 wordt in onze gemeente gekenmerkt door de afwezigheid van Heteenjaareigen predikant. Iedere zondag wordt door een gastpredikant in onze

eredienst voorgegaan. Dit leverde een grote diversiteit op van voorgangers, met ieder hun eigen stijl. De dienst van 7 november jl., eerste zondag van november, was traditiegetrouw onze Oogstdienst. In deze dienst was ds. Gerrit Berveling, Remonstrants predikant en gastlid bij onze gemeente, voorganger. Deze dienst bleek bij veel aanwezigen niet het gewenste en verwachte karakter te hebben. Op basis van het bij de PKN actuele document inzake het samen bidden tussen christenen en moslims, had ds. Berveling zijn dienst voorbereid. De eerste lezing was een gecombineerde lezing uit de Koran en uit het Oude Testament. Ook de preek had als thema het dilemma van het bestaan van één en dezelfde God bij zowel het jodendom, het christendom als bij de islam. Enkele aanwezigen hebben de dienst voortijdig verlaten. De kerkenraad heeft dit signaal en de intentie van deze dienst dermate beoordeeld, dat hij besloten heeft de dienst van 7 november van onze website te halen. Hiertegen is door enkele gemeenteleden bezwaar gemaakt. In de kerkenraadvergadering van 16 november jl. zijn deze dienst en de reacties daarop nader besproken. Met alle betrokkenen is rechtstreeks contact opgenomen. De kerkenraad betreurt de ontstane commotie zeer. Voor de kerkenraad is dit een leermoment: niet eerder werden wij geconfronteerd met dit soort situaties. Het is daarom nuttig om er beleid voor te maken. Ofwel hoe ga je om met vrijheid, zonder vrijblijvend te zijn. Wellicht zal volgend jaar – als ds. Erwin de Fouw bij ons zijn intrede heeft gedaan – een thema-avond over de relatie christendom-islam worden gehouden. Met nadruk wil de kerkenraad stellen, dat de keuze om de dienst van de website te halen weloverwogen is gemaakt en dat de kerkenraad achter deze beslissing staat. Uiteraard zal de kerkenraad de dienst nog met ds. Berveling evalueren. De kerkenraad doet ook een beroep op de gemeenteleden om zelf met ds. Berveling het debat aan te gaan. De opname van de dienst van 7 november jl. is digitaal beschikbaar voor iedereen die de dienst wil beluisteren. U kunt hierover contact opnemen met Michiel Verhagen: m.verhagen@wxs.nl. Namens de kerkenraad, Johanna Wildeman, voorzitter


11

UIT DE KERKENRAAD Kort verslag van de kerkenraadvergadering van dinsdag 16 november. • Voor het eerst is ds. Erwin de Fouw in ons midden. Deze middag heeft hij de sleutel van de pastorie aan de Beeldsnijderstraat gekregen. Voorzitter Johanna Wildeman verwelkomt hem hartelijk in de kerkenraad en biedt een zakje Zwolse balletjes aan. Ds. De Fouw reikt persoonlijk de akte van losmaking van de Evangelisch-Lutherse Gemeente Den Haag aan, die ingaat op 2 januari 2011, de dag waarop ds. De Fouw zijn intrede doet in onze gemeente. • De kerkenraad heeft het vergaderrooster 2011 vastgesteld. De kerkenraad vergadert in beginsel op de 3e dinsdag van de maand (ongewijzigd), maar wijkt een paar keer uit naar de 4e dinsdag in verband met het samenvallen met de vergadering van de classis Zwolle. • Ook alvast voor de agenda 2011: dinsdag 26 april houden we onze jaarlijkse gemeenteavond. • De kerkenraad heeft de begroting 2011 van de diaconie vastgesteld. Als het goed is, vindt u deze verderop in deze Flambouw. • Het collecterooster 2011 is inmiddels voorbereid door de diaconie. De kerkenraad zal het vaststellen in de decembervergadering. • De kerkenraad heeft uitvoerig van gedachten gewisseld over de commotie die is ontstaan tijdens en na de eredienst van 7 november. In deze dienst besteedde ds. Berveling veel aandacht aan zijn visie op de net verschenen PKN-nota over de islam. Allen die hebben gereageerd hebben persoonlijk bericht gehad van de kerkenraad; ook zal de kerkenraad een apart stuk publiceren in de(ze) Flambouw. • De kerkenraad heeft de voorzitter en de kerkrentmeester gebouwen afgevaardigd naar de klankbordgroep Potgietersingel van de gemeente Zwolle. In de nieuwste plannen zijn in het groen (beide perceeltjes) achter het plein achter de kerk fietsenstallingen voor 270 fietsen gepland. Wij achten dit geen ideale oplossing voor het fietsenprobleem dat wordt veroorzaakt door bezoekers van de schouwburg en het Honours College van Windesheim in de Praubstraat. Wij houden u op de hoogte van de ontwikkelingen. • De kerkrentmeester gebouwen heeft een aantal offertes ontvangen voor op korte en iets langere termijn noodzakelijk onderhoud aan de kerk. Werkzaamheden aan de pastorie (met name schilderwerk en metselwerk) zullen nog dit jaar worden uitgevoerd, evenals het aanbrengen van veiligheidshaken op het dak. Deze haken zijn noodzakelijk voor het inspectiewerk door Monumentenwacht. Met het aangegeven onderhoud is een bedrag gemoeid van rond de € 13.500. Lolke Folkertsma, secretaris


12

VERSLAG EXTRA GEMEENTEAVOND 2 NOVEMBER 2010 1. Opening Om 19.30 uur verwelkomt Johanna Wildeman, voorzitter van de kerkenraad, de 31 aanwezigen. In het bijzonder is er een woord van welkom voor Gerrit Azink, die samen met de (verhinderde) Reind Loggen de Evangelisch-Lutherse Gemeenten Kampen en Zwolle begeleidt bij het proces om tot een combinatie van gemeenten te komen. Ook een speciaal woord van welkom voor de beide aanwezige leden van de kerkenraad van de ELG Kampen, wnd. voorzitter kerkrentmeester Stefan Renkema en secretaris Agnes Fossen. Johanna Wildeman leest de kaart voor met de groet voor de beide gemeenten, die wij ontvingen van ds. Erwin de Fouw. Hij is helaas verhinderd de avond bij te wonen, maar wenst ons goede zin voor de toekomst van beide gemeenten. 2. Presentatie model combinatie van gemeenten Vervolgens geeft Gerrit Azink een powerpoint presentatie over het model combinatie van gemeenten, toegespitst op Zwolle en Kampen. Hij haalt de belangrijkste artikelen uit de kerkorde aan over dit (lichtste) model van officiële samenwerking. Aan het eind van zijn toelichting schetst hij de verdere procedure: toestemming van de classis Zwolle en de classis Kampen, instemming van de Lutherse Synodale Commissie en toestemming van de Kleine Synode. Het zal wel een aantal maanden in beslag nemen voor dit allemaal is geregeld. Gerrit Azink zet ook uiteen wat de combinatie precies gaat inhouden als zij van start gaat: een bescheiden beleidsplan geeft aan, op welke terreinen wij de mogelijkheden van samenwerking verder gaan onderzoeken (catechese, diaconie). Eenmaal per jaar moeten de kerkenraden samen vergaderen (dat zal gebeuren onder leiding van een onafhankelijk voorzitter, in dit geval Reind Loggen) en eenmaal per jaar moet er een gezamenlijke viering zijn van beide gemeenten. Het kan in de vorm van een eredienst, maar ook een andere ontmoeting is mogelijk. Als de combinatie van gemeenten een feit is, zijn de predikanten in dienst van de combinatie. Als er in de toekomst opnieuw een predikant moet worden beroepen, dient de combinatie een solvabiliteitsverklaring aan te vragen (dit betekent dat je gedurende 4 of 5 jaar de beoogde predikant met formatie x kunt betalen). De gemeente waarin de predikant dienst doet (in ons geval: ds. De Fouw in Zwolle) is verantwoordelijk voor de bezoldiging van de predikant. Je blijft dus financieel zelfstandig. De aanleiding voor het vormen van de combinatie van gemeenten, waar een voortraject van een kleine twee jaar aan vooraf is gegaan inmiddels, is het feit dat Kampen slechts 0,2 fte kent voor de toekomst. Een predikant mag pas worden beroepen als er ten minste 0,33 fte is. Dat verandert op zich niet door de combinatie (deze uitleg van de kerkorde is voor ons nieuw), maar Kampen kan bijvoorbeeld wel weer een kerkelijk werker aanstellen of een predikant als ‘bijstand in het pastoraat’ vragen om voor 20% werkzaamheden te verrichten. Dat is dus niet het zelfde als het beroepen van een predikant.


13

Na de inleiding zijn er nog verschillende vragen vanuit de gemeente; die worden beantwoord door Gerrit Azink en de secretarissen en de kerkrentmeesters van de ELG Zwolle en Kampen. De vragen en antwoorden in het kort, voor zover niet al hierboven meegenomen: - indeling classis: ELG Kampen hoort nu bij de classis Kampen, ELG Zwolle bij de classis Zwolle. De classicale vergadering omvat zo tussen de 20 en 30 gemeenten van de PKN. ELG Kampen wil overgaan naar de classis Zwolle, maar wel een waarnemersstatus houden bij de classis Kampen. - verhouding in Kampen met PKN-gemeenten (ook als ELG Kampen kiest voor de samenwerking met ELG Zwolle): Hervormd en Gereformeerd Kampen maken net als de ELG Kampen deel uit van het beraad van kerken. Er zijn zoveel problemen tussen Hervormd en Gereformeerd Kampen dat men de Lutheranen heeft gevraagd om maar niet mee te doen. - tijdens het beroepingswerk is ds. De Fouw volledig op de hoogte gesteld van het voornemen een combinatie van gemeenten te vormen. Hij wordt 100% predikant van de ELG Zwolle; of er in het kader van het beleidsplan op termijn enige inzet van hem in Kampen wordt verwacht en enige inzet van de (aan te trekken) voorganger van ELG Kampen in Zwolle moet blijken. - financiële situatie ELG Kampen, met name voor wat betreft het monumentale kerkgebouw: er ligt een voorstel voor een zesjarig onderhoudsplan, gebaseerd op de BRIM-regeling (Besluit Regeling Instandhouding Monumenten). Het gaat om een investering van € 200.000 in die zes jaar, waarvan 70% subsidie van het Rijk. De 30% overig wordt hopelijk verdeeld tussen de burgerlijke gemeente Kampen en de ELG Kampen (die ook nog probeert fondsen aan te boren). Als er volledig zicht is (hopelijk voor 3 januari 2011) op de financiering van de € 200.000 wordt het plan vastgesteld. Verder spant de ELG Kampen zich in om het gebouw zo veel mogelijk te gebruiken (lees: verhuren): voor huwelijken (30 op jaarbasis, is meer geweest) en concerten bijvoorbeeld. - is de Zwolse ELG-predikant bij de vorming van de combinatie van gemeenten verplicht consulent van Kampen? Neen, consulent is nu al ds. De Mol-Buijzert. Bovendien is het gebruik dat een nieuwe predikant niet meteen consulent wordt bij ‘de buren’. Johanna Wildeman spreekt een woord van dank uit aan het adres van Gerrit Azink voor zijn inleiding en betrokkenheid bij dit proces. Hij wordt ook projectsecretaris, om alle contacten met de classes en de Synode af te wikkelen. 3. Ondertekening documenten Combinatie van gemeenten Hierna vindt de officiële ondertekening plaats van drie documenten die horen bij de beoogde combinatie van gemeenten, door de beide voorzitters en de beide secretarissen: a. Samenwerking ELG Kampen-Zwolle. Voorgenomen besluit tot het vormen van een combinatie van gemeenten. b. Besluit tot het vormen van een combinatie van gemeenten overeenkomstig ordinantie 2 artikel 15 (van de kerkorde van de PKN, 2004). (Samenwerkingsovereenkomst) c. Beleidsplan voor de periode 2010 t/m 2012. Werkplan voor het jaar 2011.


14

4. Inleiding over de Lutherse identiteit en traditie door ds. Hans Günther Als vervolg op de korte inleiding die ds. Günther hield op de gemeenteavond van 14 april verzorgt hij nu een bijzondere inleiding over dit onderwerp. Hier volgt geen samenvatting, maar hooguit een enkele notitie uit de lezing. Identiteit heb je niet als een paspoort in je bezit, aldus ds. Günther. Hij stelt dat er drie belangrijke oriëntatiepunten zijn voor Lutheranen: a) weet hebben van de Reformatie (Luther is niet de kerk uitgegaan, maar werd de kerk uitgegooid! Luther herontdekt de Bijbel als centrale bron. Hoe moeten we omgaan met schuld en boete? Daarover gaan zijn 95 stellingen; de Reformatie gaat voortdurend door en heeft naast ellende veel bevrijding gebracht vanuit het evangelie); b) weten van Luther (van zijn opvattingen als theoloog, als katholiek die de orde van dienst wil volgen zoals die sedert de vijfde eeuw bestaat. Een predikant moet universitair geschoold zijn en alleen de predikant mag de sacramenten bedienen); c) Kerk ‘is’ niet, maar kerk ‘gebeurt’: door de aanwezigheid van Christus in de gemeente; In dit verband pleit ds. Günther voor de herinvoering van de viering van het Heilig Avondmaal op Christus Koning / Eeuwigheidszondag: alle levenden en alle overledenen vieren met Christus de maaltijd van de Heer. Als je het Heilig Avondmaal weghaalt uit deze dienst, haal je de ziel er uit. Ds. Günther hoopt dat de kerkenraad zijn besluit wil heroverwegen. 5. Rondvraag Janke Geertsma attendeert ons mede namens Hanneke Buurman op de cadeauverkoop op zondag 28 november ten bate van ons diaconaal project De Hezenberg: eigengemaakte cadeautjes en eigengebakken cake of koek vormen de ingrediënten voor deze verkoop. De gemeenteleden wordt gevraagd hun talenten in te zetten. 6. Sluiting Johanna Wildeman bedankt Hans Günther voor zijn inspirerende verhaal en besluit de avond om 21.45 uur met het lezen van het gedicht ‘Lef’ uit het bundeltje ‘Vol van geest, 50 mogelijkheden voor ontmoeting’ van Barbara Leijnse. De secretaris, Lolke Folkertsma

BERICHTEN VANUIT DE DIACONIE


15

ADVENTSSCHRIJFACTIE 2010 De Adventsschrijfactie van KIA is dit jaar gericht op twee verschillende doelen, in Birma en in Colombia. Voorbeeldteksten, het adres en achtergrondinformatie kunt u vinden op www.kerkinactie.nl/schrijfacties. DIACONALE COLLECTEN Stichting Edukans De diaconale collecte op zondag 5 december (tweede advent) is bestemd voor de Stichting Edukans. De Stichting Edukans gelooft in scholing als de meest duurzame vorm van ontwikkeling. Ieder kind heeft recht op onderwijs. Toch gaan wereldwijd 72 miljoen kinderen niet naar school. Onderwijs maakt weerbaar, geeft kinderen vaardigheden waar ze hun leven lang profijt van hebben. Daarom werkt Edukans aan meer scholen, meer schoolbanken, meer schoolborden, meer boeken en meer leraren in ontwikkelingslanden. Ook betrekt Edukans jaarlijks ruim 300.000 leerlingen in Nederland bij onderwijs in ontwikkelingslanden door acties als Actie Schoenmaatjes (voorheen Operatie Schoenendoos) en Going Global. Omdat onderwijs écht helpt! Edukans steunt onderwijsprojecten in Ethiopië, India, Kenia, Malawi, Oeganda, Albanië en Peru. Van harte aanbevolen. Voedselbank Op zondag 12 december (derde advent) wordt gecollecteerd voor de Voedselbank in Zwolle. De Voedselbank Zwolle heeft tweewekelijks veel klanten, vanuit de wijde regio. Er wordt veel werk verzet door gemotiveerde mensen. Het aanbod en de vraag is groot; dat vraagt een organisatie die haar zaken goed op orde heeft. Daar zijn niet alleen voedsel en inzet van vrijwilligers voor nodig. Alle goederen, het gebouw en de inventaris zijn gratis ter beschikking gesteld. Alleen voor essentiële middelen, zoals een auto, worden financiële middelen aangetrokken. Hetzelfde geldt voor hulpgoederen als elektriciteit, diesel, verzekeringen en onkostenvergoedingen voor vrijwilligers. De Voedselbank in Zwolle bestaat sinds begin 2006. De doelstelling van de Voedselbank is het verstrekken van voedsel aan mensen die dat om welke reden dan ook nauwelijks zelf kunnen betalen. Daarnaast voorkomt men met de uitdeling de vernietiging van voedingsmiddelen die nog goed bruikbaar zijn. De Voedselbank is in principe een gesponsorde organisatie. Belangrijke sponsors zijn het bedrijfsleven en kerken. Van harte aanbevolen. Vereniging Bartiméus Sonneheerdt Het diaconale collectedoel van zondag 19 december (vierde advent) is Sonneheerdt. De Vereniging Bartiméus Sonneheerdt werft en beheert fondsen om projecten van de Stichting Bartiméus te realiseren. Blinden en slechtzienden moeten volop mee kunnen doen in de samenleving. Sonneheerdt wil met diverse fondsen, projecten in binnen- en buitenland mogelijk maken, die de overheid niet financiert.


16

Een voorbeeld van een buitenlands project is hulp aan blinde vrouwen in Mali bij het opbouwen van een zelfstandig bestaan. Via een kredietprogramma, kunnen deze vrouwen een goedkope lening krijgen en zo zelf een handeltje beginnen. Er zijn veel andere projecten, ook in Nederland, waarbij wordt ge誰nvesteerd in praktische oplossingen om blinden een beter bestaan te geven. Ook voor wetenschappelijk onderzoek doet men aan fondswerving. Diaconale Kas Op vrijdag 24 december vieren samen de dienst op kerstavond. Er is dan een collecte voor de diaconale kas. Voor velen is het begrip diaconale kas nogal abstract. Het is geen speciaal doel en spreekt niet zo aan. Zoals u verderop kunt lezen in de begroting is het op peil houden van een zeer bescheiden reserve geen doel op zich, maar bittere noodzaak! Er zijn regelmatig hulpvragen, ook in eigen gemeente. Het zou triest zijn als we met lege handen moeten staan omdat de kas leeg is. Daarom vragen we onze gemeente niet alleen te denken aan de kerkrentmeester: vergeet ook uw eigen diaconie niet. KIA Kinderen in de Knel De Kerstcollecte op zaterdag 25 december is bestemd voor het werk van Kinderen in de Knel van Kerk in Actie. Wereldwijd wonen duizenden kinderen in de sloppenwijken van grote steden. Zo ook in Colombia, waar kinderen lijden onder de jarenlange burgeroorlog. Vier miljoen Colombianen zijn door het geweld naar de grote steden gevlucht. Ze zijn alles kwijtgeraakt en moeten een nieuw bestaan opbouwen in uitzichtloze sloppenwijken. Kinderen groeien op met geweld. Ze worden geronseld door jeugdbendes. De organisatie Afrodes wil deze kinderen een betere toekomst bieden en stimuleert de jongeren om onderwijs te volgen. Daarnaast biedt Afrodes de jongeren activiteiten aan op het gebied van dans, muziek en sport om hen weerbaarder te maken en uit de handen te houden van de bendes in de sloppenwijken. Kerk in Actie wil Afrodes en vele andere organisaties steunen in hun hulp aan kinderen in de knel. Van harte aanbevolen. Orgelfonds De tweede collecte op eerste kerstdag is bestemd voor het Orgelfonds. Jaarlijks onderhoud van ons mooie instrument is nodig, maar kost geld. Laat Gea spelen op een goed onderhouden instrument. Theologisch Instituut La Paz Op zondag 2 januari (intrededienst ds. Erwin de Fouw) wordt er gecollecteerd voor het Oecumenisch Theologisch Opleidingsinstituut van de PKN in La Paz, Bolivia.


17

Het Instituto Superior Ecuménico Andino de Teologia richt zich op de theologische en pastorale vorming van leden van kerken en sociale bewegingen in Bolivia, met name in het Andesgebied. Via Paulien Matze, die werkzaam is voor dit instituut, hebben we in onze gemeente uitgebreid kennis kunnen nemen van het werk wat zij en haar man daar verrichten. Van harte aanbevolen.

LUTHERSE STUDIEDAG NLVB 12 februari 2011 in de Lutherse kerk te Utrecht eder jaar werkt de NLVB (Nederlandse Lutherse Vrouwen Bond) met een thema, voor 2011 is dat ‘Droom Gods droom’. Je kunt er achteraan denken: ‘in de 21ste eeuw’. Oude structuren lijken niet meer te werken, maar wat zijn dan de nieuwe? En wat is Gods droom? De schepping? De kerk? En kunnen mensen zich daar wel een voorstelling van maken? Allemaal vragen, waarvoor wij u, vrouwen èn mannen, oud èn jong, uitnodigen om samen met ons mee aan het werk te gaan. Zijn onze dromen over de ideale samenleving of de kerk zoals die zou moeten zijn alleen hersenspinsels of is het mogelijk om hier met alle mensen van goede wil iets van te verwezenlijken? Een aantal studiedagen geleden is eigenlijk al de aanzet gegeven voor dit thema. Met Evert-Jan Ouweneel hebben we ons toen verdiept in een veranderende samenleving en een kerk die zou moeten mee veranderen. We lieten ons inspireren door ‘het kleine dat de toekomst heeft’, kleine open geloofsgemeenschappen waar gevierd, geleerd en gewerkt wordt aan een samenleving, waarin velen de weg zijn kwijtgeraakt en op zoek zijn naar hun droom. We pakken samen met Evert-Jan Ouweneel als gastspreker de draad weer op. In de middag zijn er weer verschillende workshops. Naast een gespreksgroep zijn er groepen voor bibliodrama, de spiritualiteit van de Iona-gemeenschap en creatieve workshops. De studiedag op 12 februari 2011 begint om 10.00 uur (vanaf 9.30 uur: koffie/thee) en eindigt om 16.00 uur. Er wordt gezorgd voor koffie en thee bij uw meegebrachte lunch. De kosten bedragen €15,- (die u na binnenkomst kunt voldoen). U kunt zich tot uiterlijk 5 februari 2011 opgeven bij ondergetekende. Coby Aartsen-Kraaijpoel (tel. 0575 515396 / e-mail: c.aartsenkraaypoel@telfort.nl)

I

BEGROTING DIACONIE

I

n de kerkeraadsvergadering van 16 november is de begroting van de diaconie over 2011 vastgesteld (zie onder voor een overzicht); u ziet een verwacht tekort van 1800 euro. De diaconie gaat ervan uit dat met uw hulp de diaconale kas zodanig gevuld kan worden dat dit tekort een flink stuk zal slinken. Op het collecterooster staat een aantal malen per jaar de eigen diaconale kas; dat is nodig om voldoende middelen te hebben om te voldoen aan de vraag naar ondersteuning, zowel van binnen als van buiten de eigen gemeente. Hanneke Buurman, secretaris diaconie


18

ELGZ Diaconie - BEGROTING 2011 2011 toelichting Diaconale doelen 1 collecte-opbrengsten PKN/KIA 2 collecte-opbrengsten diac. doelen 3 collecte-opbrengsten project 4 extra giften voor PKN/KIA 5 extra giften voor diac. doelen 6 extra giften voor project 7 afdracht naar PKN/KIA 8 afdracht naar diac. doelen 9 afdracht naar project 10 extra afdracht naar PKN/KIA 11 extra afdracht naar diac. doelen 12 extra afdracht naar project 13 Activiteiten 14 bijdrage ouderenreisje 15 kosten ouderenactiviteit advent 16 Diverse inkomsten 17 collecte-opbrengsten diaconale kas 18 extra giften voor diaconale kas 19 subsidies 20 rente / dividend 21 Diverse uitgaven 22 individuele ondersteuning 23 giften diverse doelen 24 kosten erediensten 25 diaconaal quotum 26 portokosten 27 abonnementen 28 diverse kosten / onvoorzien 29 30 TOTAAL RESULTAAT

10 x € 150 32 x € 150 6 x € 140

2011 2010 2009 begroting begroting resultaat 1500,00 2232,00 4800,00 4837,00 840,00 750,00 0,00 0,00 225,00 0,00 0,00 140,00 -1500,00 -2232,00 -4800,00 -4837,00 -840,00 -750,00 0,00 0,00 0,00 -225,00 0,00 -140,00 0,00 0,00

resultaat

1500,00 4800,00 840,00 0,00 0,00 300,00 -1500,00 -4800,00 -840,00 0,00 0,00 -300,00 0,00

resultaat

-250,00 -150,00 -400,00

-300,00 -150,00 -450,00

-593,00 0,00 -593,00

900,00 100,00 0,00 200,00 1200,00

900,00 100,00 0,00 250,00 1250,00

962,00 93,00 0,00 232,00 1287,00

6 x € 150

resultaat

resultaat

-1500,00 0,00 -550,00 -250,00 -50,00 -50,00 -200,00 -2600,00 -1800,00

-1000,00 -1000,00 0,00 -200,00 -500,00 -650,00 -220,00 -212,00 -44,00 -41,00 -50,00 -13,00 -200,00 -137,00 -2014,00 -2253,00 -1214,00 -1559,00


19

Toelichting diaconie begroting 2011

d.d. 9-11-2010

regel toelichting Diaconale doelen 1 uitgaande van gemiddelde collecte-opbrengst 2010 2 uitgaande van gemiddelde collecte-opbrengst 2010 3 uitgaande van gemiddelde collecte-opbrengst 2010 4 niet begroot; als er toch iets binnenkomt, gaat het volledig door naar PKN/KIA 5 niet begroot; als er toch iets binnenkomt, gaat het volledig door naar diaconale doelen 6 opbrengst van o.a. creatief café voor diaconaal project 7 gelijk aan regel 1 (volledige overdracht naar PKN/KIA) 8 gelijk aan regel 2 (volledige overdracht naar diaconale doelen) 9 gelijk aan regel 3 (volledige overdracht naar project) 10 gelijk aan regel 4 (volledige overdracht naar PKN/KIA) 11 verdubbeling van enkele collectes niet begroot i.v.m. begrotingstekort 12 gelijk aan regel 6 (volledige overdracht naar project) 13 in principe 0-saldo Activiteiten 14 voor 2011: vastgestelde bijdrage van diaconie voor ouderenactiviteiten 15 16 negatief resultaat i.v.m. ouderenactiviteiten Diverse inkomsten 17 uitgaande van gemiddelde collecte-opbrengst 2010 18 schatting 19 nvt 20 opbrengst vermogen + dividend Oikocredit -/- bankkosten de diverse opbrengsten zijn onvoldoende voor dekking van de uitgaven 21 (regel 30) Diverse uitgaven 22 schatting 23 eindejaarsgiften diverse doelen zijn niet haalbaar i.v.m. begrotingstekort 24 o.a. kosten oogstdienst, kaarsen etc. 25 afdracht PKN; voorlopig nog overgangsregeling (2011: jaar 8 van 10) 26 porto o.a. voor kaarten oogstdienst en andere post 27 o.a. Diakonia 28 diversen 29 de diaconale uitgaven zijn hoger dan de inkomsten (regel 21) 30 intering op vermogen t.g.v. negatief saldo NB:

De diaconie heeft besloten enigermate in te teren op het vermogen, waarbij gestreefd wordt naar een vermindering tot circa € 12.000 vermogen, echter met niet méér dan circa € 1.000 per jaar.


20

DE ZAAK BIJ ÉÉN HOUDEN (7-SLOT) Gedenken en van de kernwoorden van de joodse en de christelijke godsdienst is het werkwoord gedenken. Dat is geen onschuldige activiteit. Vrij veel mensen die zich van het geloof hebben afgekeerd, koesteren de herinnering aan wat hun in naam van het geloof werd aangedaan. Zo blijven ze de rest van hun leven aan hun afgezworen geloof geketend. Sommige Nederlandse lutheranen gedenken graag wat hun geloofsrichting in vroeger eeuwen van calvinisten te lijden had. In de Peperbus wordt de gedachtenis levend gehouden aan de tijd dat Nederlandse katholieken door protestanten werden onderdrukt. Voor sommige Serviërs is de Slag in Kosovo Polje (het Lijsterveld of Merelveld) in 1389 zo actueel alsof hij gisteren heeft plaatsgevonden. In die slag werden de orthodoxe Serviërs door de islamitische Turken verslagen. Al deze voorbeelden van gedenken hebben één ding gemeen: erfgenamen van de aartsvader Abraham verspelen de kans samen op te trekken nu dat hard nodig is. Het verleden biedt een argument om de eigen groep superieur te achten. Hoeveel vruchtbaarder is gedenken als het gebeurt door erfgenamen van vroegere tegenstanders. Om dicht bij huis te blijven: wat heeft het nog voor zin om in Nederland 4 en 5 mei te vieren zonder een Duitse afvaardiging? De laatste woorden van Martin Luther luiden “wij zijn bedelaars, dat is waar”, schrijft de lutherse voorman J.P. Boendermaker in de Winkler Prins Encyclopedie. Bedelaarschap strookt niet met superioriteit. Het woord bedelaars staat aan het begin van de oorlog waarmee Nederland zich vrijvocht. Bijna viereneenhalve eeuw geleden richtten Nederlandse edelen zich tot de landvoogdes Margaretha van Parma met een verzoek om verzachting van de maatregelen tegen protestanten. Bij die gelegenheid zou een Zuid-Nederlandse baron zijn collega’s hebben gebrandmerkt als bedelaars, in het Frans ‘gueux’. Voor de Noord-Nederlandse opstandelingen werd het een eretitel (geuzen), die niet kon verhinderen dat ze even hoogmoedig werden als hun tegenstanders. Margaretha van Parma, haar zoon Alexander van Parma en Willem de Zwijger hebben zich alle drie ingezet om de Nederlanden bij elkaar te houden. Ze leefden in een tijd van godsdienstoorlogen en zochten naar een vergelijk tussen mensen van verschillend geloof. Daarbij hebben ze, om met het Wilhelmus te spreken, de koning van Spanje altijd geëerd. Die koning doorkruiste hun streven, eerst door de ijzeren hertog van Alva te sturen en later door een fatwa over Willem de Zwijger uit te spreken. De Nederlanden vielen uiteen in België en Nederland. Op dit moment is een nazaat van de hertog van Parma koning van Spanje en een nazaat van Willem de Zwijger koningin van Nederland. Beiden zetten zich in voor wankele democratieën. Sinds 20 jaar zijn Europese landen bezig uiteen te vallen, een proces dat vlakbij in België gaande is. Intussen komt godsdienst vooral als brandstof voor conflicten in het nieuws. Hoeveel godsdienstige en ongodsdienstige mensen zich inspannen om een wereldbrand te voorkomen, het zijn oorlogzoekers die de berichtgeving beheersen. Wiens eer wordt daarmee gediend? Niet die van de God van Israël.

E


21

De Tien Woorden staan uitvoerig stil bij de dienst aan valse goden. Ze tekenen daarbij aan dat onrecht van vaders wordt bezocht aan zonen, tot in de derde of vierde generatie. Hoeveel kinderen die door een ouder zijn beschadigd, worden niet gewelddadig tegen hun eigen kinderen? Hoe haal je de oorlog uit iemand die in de oorlog is opgegroeid? Hoeveel generaties heeft een volk nodig om een oorlog achter zich te laten? Tegenover het onrecht van vaders dat aan zonen wordt bezocht, staat de belofte van Gods vriendschap voor wie hem liefhebben. Ook kinderen van oorlogvoerders kunnen vredestichters worden. Mensen die gedenken wat zij en hun voorgeslacht hebben meegemaakt, doen dat toch niet om zich door de herinnering te laten terroriseren? Eddy Weeda

INTERRELIGIEUZE GEBEDSDIENST SLAG

A

l vele jaren wordt er op de eerste zondag van het jaar gebeden om vrede door joden, christenen en moslims in een gezamenlijke bijeenkomst. Beurtelings wordt gastvrijheid verleend door de Synagoge, een kerk of een moskee. De Gebedsdienst wordt georganiseerd door SLAG (Samen Leven Anders Geloven). Op zondagavond 2 januari 2011 om 19.00 uur heet de Gulzar-e-Medina moskee ons welkom, een gebedshuis van Surinaamse moslims, gelegen aan de Koningin Wilhelminastraat 95, tussen het CCC en de A28. In deze tijd van politieke verharding en toenemend wij-zij denken is gekozen voor het thema ‘Compassie als kompas’. Compassie, barmhartigheid, is een kernwaarde in de Heilige boeken van onze drie tradities. Vorig jaar werd er een ‘Handvest voor Compassie’ gelanceerd, opgesteld door religieuze leiders van over de hele wereld, op initiatief van de Britse schrijfster Karen Armstrong. Zij stelt: “Nu we meer dan ooit afhankelijk zijn van elkaar – zie de financiële crisis – is onze belangrijkste taak om een wereldwijde gemeenschap te scheppen gebaseerd op respect. Dat kan alleen maar als we compassie hebben voor elkaar en religies zouden dat moeten bevorderen.” In onze gebedsbijeenkomst lezen we teksten over barmhartigheid, we bidden met en voor elkaar, er zal gezongen worden. Na afloop is er koffie en thee en gelegenheid voor onderlinge ontmoeting. Voorgangers en medewerkers: - Imam Tahier Wagid Hosain (Moslimgemeenschap), - mevrouw Ingrid Petiet, (Joodse gemeenschap) - ds. Chica van Dam (Lutherse kerk) - mevr. Aletta Nieuwenhuizen en Baptiste Tuin O.P. (Dominicanenkerk).


22

VAN DE KERKRENTMEESTER

R

egelmatig bereiken ons berichten dat automatische betalingen via de ING (postbank) of ABN/AMRO bank weer worden teruggestort omdat de tenaamstelling niet wordt herkend. De juiste benaming van de rekeningen van de kerk zijn: ABN/AMRO 45 92 74 295: Kerkrentmeester Evangelisch Lutherse Gemeente ING (postbank) 850125: Evangelisch Lutherse Gemeente Zwolle Cor Noorda

VOORAANKONDIGING ‘LOMAN-BIJEENKOMST’

is nog ver van tevoren, maar agenda’s lopen snel vol met afspraken. HetMisschien wilt u de volgende datum reserveren: zaterdagmiddag 12 maart

2011. Dan organiseer ik samen met ds Hans Mudde een bijeenkomst in de Lutherse kerk en het Luthers Gemeentecentrum in Ede over: • Abraham Dirk Loman (1823-1897), een vrijzinnig en veelzijdig predikant, tevens hoogleraar theologie, publicist, muziekhistoricus en maatschappelijk betrokken burger • Rudolf Loman (1861-1932), musicus, pianist, organist en schaakgrootmeester Drs. Th. Arno Fafié uit Haarlem zal een inleiding houden over A.D. Loman als theoloog. Ds. Hans Mudde uit Rijswijk leidt beide Lomannen in als componist en Rudolf Loman als schaker. Gert v.d. Kaa uit Ede brengt een aantal orgelcomposities van A.D. en R. Loman ten gehore. Een aantal werken van de theoloog Loman zullen ter inzage liggen en meesterzetten van de schaker Loman zullen zichtbaar worden gemaakt. Over A.D. Loman is te lezen in de twee delen Hoe het lutherde in Nederland, die nog in voorraad en te koop zijn. Aanleiding tot deze bijeenkomst is de vervaardiging van een doctoraalscriptie over leven en werk van A.D. Loman door onze zoon drs. Jan Karel Loman (19722004), welke scriptie grotendeels verschenen is in het Documentatieblad Lutherse Kerkgeschiedenis 2008-2010. Als u van uw interesse blijk geeft, zend ik u begin volgend jaar een uitnodiging. Van harte welkom. drs. J. Karel Loman (tel. 0318 616272, e-mail: jkloman@zonnet.nl)

LUTHER-ONDERZOEKSPLAATS VU VOOR SABINE HIEBSCH

D

e onderzoeksplaats naar Luther en zijn theologie aan de VU Amsterdam (faculteit Godgeleerdheid) zal vanaf 1 januari 2011 worden bezet door dr. Sabine Hiebsch. Hiebsch schreef haar proefschift over bijbelse vrouwenfiguren in Luthers oudtestamentische prediking. Zij zal als extern gefinancierde postdoconderzoekster voor vier dagen in de week werkzaam zijn bij de sectie kerkgeschiedenis, voor een periode van drie jaar met een optie op verlenging met nog eens drie jaar.


23

De onderzoeksplaats is vernoemd naar twee gerenommeerde Amsterdamse lutheranen: de W.J. Kooiman-J.P. Boendermaker Luther-onderzoeksplaats. Al halverwege de twintigste eeuw stelden de hoogleraren Kooiman en diens opvolger Boendermaker de teksten van Luther centraal. Zij beperkten zich daarbij niet tot de academische geschriften van Luther, maar richtten hun onderzoek in het bijzonder op Luthers oudtestamentische preken. Dr. Hiebsch heeft deze lijn opgepakt in haar proefschrift over bijbelse vrouwenfiguren in Luthers oudtestamentische prediking. Haar onderzoek zal zich richten op het ‘hart’ als centraal begrip in de geloofservaring bij Luther. De basis van het onderzoek vormt de bestudering van Luthers teksten en de (laat)middeleeuwse bronnen die voor hem relevant waren. Het onderzoek zal het inzicht verdiepen in wat de Reformatie bij haar ontstaan beoogde en zal tegelijk de actualiteit van Luthers theologie zichtbaar maken.

WILLEM BARNARD OVERLEDEN

O

p de laatste zondag van het kerkelijk jaar (zondag 21 november 2010) is overleden Willem Barnard, theoloog, schrijver en dichter. Willem Barnard (pseudoniem Guillaume van der Graft) werd op 15 augustus 1920 te Rotterdam geboren en was naast zijn kortstondig predikantschap, voornamelijk werkzaam als dichter en taalvirtuoos. De laatste levensjaren kerkte Willem Barnard in de Oud-Katholieke Kerk van Utrecht. Hij werkte mee aan de Psalmberijming 1968 en schreef tal van liederen die in het Liedboek voor de Kerken zijn terechtgekomen. Ook schreef hij liederen die wellicht in het Liedboek 2012 zullen worden opgenomen. Hij schreef onder meer de tekst van Gezang 42: Verheug u, gij dochter van Sion, en jonkvrouw Jeruzalem, juich! Uw koning rijdt binnen, het rijk gaat beginnen, de zalige tijden, Hij komt ons bevrijden rechtvaardig, zachtmoedig, de aarde zal spoedig een bloeiende tuin zijn van vrede en recht, de Heer heeft het heden gezegd.


24

GESPREKSGROEP 50- PLUS IN OOSTERKERK

50-plus die bijeenkomt in de Oosterkerk, heeft DevoorGespreksgroep de maanden januari, februari, maart en april 2011 vier boeiende

lezingen op het programma staan. De bijeenkomsten beginnen om 10.00 uur. Kosten zijn: €3,50 euro, inclusief koffie en thee. Op 19 januari komt ds. Pieter Endedijk, coördinator project Nieuw Liedboek. Er is liedmateriaal en liefhebbers kunnen voor €1,50 een boekje kopen. Voor meer info: www.liedboek.nl. Deze bijeenkomst is in de kerkzaal van de Oosterkerk, Pieter Endedijk maakt gebruik van de piano. Op 16 februari is uitgenodigd: Rabbijn Marcus van Loopik. De rabbijn verzorgt een lezing over “de Joodse achtergronden van de bergrede”. Marcus van Loopik is theoloog, judaicus en beeldend kunstenaar. Tevens is hij gepromoveerd op het onderwerp messianisme. 16 maart: Dr. Jaap van Slageren over Joodse invloeden in Afrika. 20 april: Mevr. Nelleke van Keulen verzorgt een lezing over de poëzie van Ida Gerhardt. Namens de stuurgroep, Tineke Diekema (tel. 038 4535733, e-mail: catharinadiekema@home.nl)

MICHAËLSVIERING 12 DECEMBER, GROTE KERK Een ladder worden. n het kader van het jaarthema Groter dan ons hart komt dit keer de Joodse filosoof Abraham Joshua Heschel aan het woord. Hij groeide op in Polen , in de wereld van het Oosteuropese Chassidisme, net als de schilder Marc Chagall. Heschel gaf vanaf 1939 les in Amerika. Zijn belangrijkste boek heet “God zoekt de mens.” Eén van zijn uitspraken is: “Bidden is een ladder worden, waarlangs gedachten kunnen opklimmen naar God om zich te voegen in de ongeziene stroom, die overal in de wereld naar Hem opstijgt.” In deze Michaelsviering zal onder meer Joodse muziek klinken en zullen afbeeldingen van Chagall te zien zijn. De viering, die begint om 16.30 uur, is voorbereid door Ineke Schoorel, Chica van Dam en Tineke Pastoor.

I

MICHAËLSVESPER

O

p zondag 19 december 2010, aanvang 16.30 kunt u in de Grote Kerk weer een Michaëlsvesper bijwonen. Het thema is: “Wat beweegt jou, wat houdt jou gaande, wat raakt jou?”. De voorgangers bij deze vesper zijn Robert Kanning en Harry Steenbergen.


25

BOEKENMARKT TEN BATE VAN WILDE GANZEN halfjaarlijkse boekenmarkt in de DeAdventskerk, waarvan de opbrengst geheel

ten goede komt aan het werk van de Wilde Ganzen, bracht in oktober €4820 op. Ook Lutheranen hebben aan dit resultaat meegewerkt, door de inbreng van boeken en – hopelijk ook – door aankoop van boeken. De volgende boekenmarkt is in april 2011. U kunt uw boeken kwijt bij Harry Frijling, Wibergstraat 2, tel. 038 4655035, email: hendfrijling@home.nl of Evert Spijkerboer, Zwarteweg 54, tel. 038 4651069, e-mail: e.l.spijkerboer@versatel.nl. Ook kunt u contact leggen met Lolke Folkertsma, tel. 038 4226826 / e-mail: info@elkz.nl.

ADVENT Advent betekent: wachten op ’t komen van het Kind. Door lange, diepe nachten alleen met de gedachten en ’t suizen van de wind. Advent betekent: waken tot ’t komen van het Kind. Met het geloof als baken het eigen zijn verzaken en leven met de wind. Advent betekent: weten van ’t komen van het Kind. God heeft ons niet vergeten maar grote vreugd bemeten en ons opnieuw bemind. Mieke de Jong Uit: Kinderen van mijn hart, 1988


26

TE WIT OM DOOR TE GAAN Het sneeuwt. Het is bevroren water, Het is verloren tijd, het is Andersomtaal, een zwijgzaam praten, Licht vallend uit de duisternis. Het sneeuwt, het heeft met dood te maken En met de klokken van voorbij, Er ligt vergeving op de daken, Er is een toekomst buiten mij. Guillaume van der Graft (1920-2010) Uit: Winter en later, 1984

DE WEG VAN ONS LEVEN De weg van ons leven gaat vaak door de nacht woestijn en donk’re dagen. Wij mensen verliezen dikwijls de kracht en durven de reis niet te wagen. Zo wijd als de wereld zo oud is de droom dat God aan ’t licht zou komen; zo ver als de tijd zo lang leeft de hoop, profeten vertelden hun dromen. Zij werden gezonden, een stem in woestijn om dwars door alle tijden de mensen te vragen anders te zijn en zo Hem de weg te bereiden. Als wij ons bekeren, die oproep verstaan het donker nu verdrijven wordt Hij weer geboren, vindt het bestaan Hij zal onder ons hier verblijven. Zo is Hij een spoor een vuur als een licht dat ons de weg kan wijzen; wij vinden een God met naam en gezicht die ons door het duister wil leiden. Cees Remmers


27

AGENDA Alle bijeenkomsten zijn in het gemeentecentrum, tenzij anders vermeld.

datum

tijd

activiteit

maandag dinsdag woensdag wo 8 dec

20.00-22.00 20.00-21.00 10.00-11.00 9.30-11.30

vr 10 dec

14.30

cantorij (niet tijdens schoolvakanties) bidstond t.h.v. Zitha van Breet, Lassuslaan 68 Gespreksgroep ‘Als vrouwen aan het woord komen’, Adventsmiddag (zie artikel in deze Flambouw)

17.30

Maaltijdgroep ‘Zwaan schuif aan’

16.30

Michaëlsviering, Grote Kerk (zie artikel)

17.30/19.30

zo 12 dec

di 14 dec

13.30-15.00

30+ gespreksgroep Ad Fontes: (info: tel. 038 7370003/ karinvrieling@ziggo.nl) Gespreksgroep ‘Het Verhaal gaat’

zo 19 dec

16.30

Michaëlsvesper, Grote Kerk (zie artikel) Kopijdatum Flambouw januari 2010

di 21 dec

19.30

Kerkenraadsvergadering

zo 2 jan

14.30

Intrededienst ds. Erwin de Fouw (zie uitnodiging bij deze Flambouw) Interreligieuze Gebedsdienst SLAG, Moskee (zie artikel) Verschijning Flambouw januari 2011

19.00 zo 9 jan 17.30/19.30 di 11 jan

13.30-15.00

wo 12 jan

9.30-11.30

wo 19 jan

10.00

30+ gespreksgroep Ad Fontes: (info: tel. 038 7370003/karinvrieling@ziggo.nl) Gespreksgroep ‘Het Verhaal gaat’ Gespreksgroep ‘Als vrouwen aan het woord komen’, Gespreksgroep 50-plus, Oosterkerk (zie artikel)


28

De Flambouw van december 2010  

De Flambouw van december 2010