Page 5

5

Flaeijeloptocht brengt plattelandshistorie tot leven “It docht mij wat; ik krij der alle kearen wer kipefel fan” “Dy ratteljende hynder-en-weinen, dat âlde ark en dy nostalgyske klaaiïng. It docht mij wat; ik krij der alle kearen wer kipefel fan”. Dit is zo maar een willekeurige reactie, zoals die jaarlijks in veelvoud is te beluisteren langs de Schoterlandseweg in Oude- en Nieuwehorne, wanneer daar op de laatste zaterdag van september de Flaeijelfeest optocht voorbij trekt. Over een lengte van zo’n vier kilometer is de doorgaande weg tussen Heerenveen en Jubbega voor een belangrijk deel een ‘boulevard der nostalgie’. Het niet alledaagse toneel van een door paarden voortbewogen openluchtmuseum mag zich zeker de mooiste optocht van Nederland noemen. Ons land kent vele voortreffelijke musea, maar de formule van het rijdende Flaeijelmuseum kan evenwel volstrekt uniek worden genoemd. De onafzienbare stoet van wagens, koetsen, rijtuigen en karren, afgewisseld door wielrijders en voetgangers, die stuk voor stuk een brokje plattelandshistorie tot leven brengen, roept een gevoel van weemoed en verlangen op. Van een deftige sjees tot een nederige hûsketonnenwagen, van een imposante postkoets tot een voortratelende hooischudder. Daartussen laveren bekende dorpsfiguren uit een voorbij verleden: de veldwachter, de dorpsomroeper en de ‘lapkekoopman mei it pak’ op zijn transportfiets om maar eens enkelen te noemen. Natuurlijk maken ook vele kleine neringdoenden hun opwachting. De bakker, de groenteboer, de scharensliep, de petroleumboer en al die anderen die in de loop der jaren dikwijls ongemerkt een prooi zijn geworden van de grootwinkelbedrijven. Het feit dat nagenoeg al het rollende materiaal wordt voortbewogen door natuurlijke paardenkrachten maakt de Flaeijeloptocht ook voor de paardenliefhebber tot een bijzonder gebeuren.

Met de lijkkoets naar het graf Een begrafenis op het platteland was vroeger niet anders dan nu. Een dienst in de kerk en dan samen naar het kerkhof om de overledene ter aarde te bestellen. Een optocht van droevige mensen achter een grote zwarte koets, met zwarte kleden en daarvoor meestal twee paarden. Tenminste als het om gegoede lui ging. Minder bedeelden gingen gewoon met paard en een boerenwagen naar het graf. De ouderwetse lijkkoets geeft een mysterieus gevoel en tegelijk lijkt het heel deftig en formeel. De zwarte Friese paarden met blinkende knoppen en zwarte pluimen aan het hoofdstel, zwarte kleden met zilveren borduursels en franjes langs de koets. Het hoort bij het vroegere plattelandsleven en daarmee ook in de Flaeijeloptocht. Op 28 september aanstaande trekt de lijkkoets van Johannes Rozema aan u voorbij.

Jou mei gulle hân Tussen de koetsen, boerenkarren, paarden, wandelende `Otten en Sienen`, grootmoeders en grootvaders op zwarte fietsen, lopen ook dames en heren in nostalgische kledij met rammelde blikken emmers. Zij vragen van het publiek een vrijwillige bijdrage en roepen luid: “Jou mei gulle hân, hâld it Flaeijelfeest yn stân”. De optocht is gratis te bezichtigen, maar de kosten van het geheel zijn hoog. De collectanten zijn leden van een plaatselijke vereniging of instantie. Zij delen mee in de opbrengst.

Johannes Rozema: fan van het Flaeijelfeest Johannes Rozema uit Tolbert is verknocht aan het Flaeijelfeest. Bijna 30 jaar lang reden er acht tot tien van zijn paarden mee in de optocht, voor verschillende karren en met verschillende menners. Natuurlijk mende hijzelf en zijn vrouw Linneke ook in de Flaeijeloptocht. De verhuiswagen en de roggewagen waren Rozema‘s favoriet. “Ik ben nu 73 en waag me niet meer aan het mennen in de optocht” vertelt de heer Rozema. Maar het Flaeijelfeest slaat hij geen jaar over. “Prachtig, al dat oude spul wat ik zelf heb meegemaakt. En er loopt ook nog steeds een paard van mij mee in de optocht”, spreekt Rozema uit ervaring. “Het is een fantastisch mooi en gezellig feest, dat moet iedereen een keer meemaken en de organisatie moet vooral zo doorgaan en niet te veel veranderen.” Rozema beschikt zelf ook nog over enkele antieke voertuigen. Zo komt de lijkkoets die dit jaar in de optocht meedoet ook van zijn adres. “Ik heb de lijkkoets jaren geleden van een oud ijzer bult gehaald en vervolgens helemaal zelf gerestaureerd.” vertelt Rozema trots. De koets is onlangs nog gebruikt voor een begrafenis.

FriesBouw, bedankt! Ruim 7 jaar is bouwbedrijf FriesBouw uit Katlijk trotse hoofdsponsor geweest van het Flaeijelfeest. Dit jaar hebben ze het stokje overgedragen. Stichting Flaeijelfestiviteiten bedankt het bouwbedrijf voor de jarenlange bijdrage aan het in stand houden van het Flaeijelfeest. Mede daardoor kon het Flaeijelfeest uitgroeien tot een waar Frysk Kultuer Histoarysk Evenemint.

Een schuur vol ‘âld ark’ Het afgelopen jaar is de stichting Flaeijelfestitiviteiten in het bezit gekomen van een schuur vol ‘âld ark’ en andere antieke gebruiksvoorwerpen. De verzameling is afkomstig van de familie Veenstra uit Ureterp. Vader Veenstra verhuisde vorig jaar naar een verpleegtehuis, zodat de familie de woning en schuur moest opruimen. De heer Veenstra had in de loop der jaren een enorme verzameling nostalgisch materiaal in de schuur achter zijn woning opgeslagen. Elk artikel was genummerd en beschreven en in totaal gaat het om ruim 2.000 artikelen die allemaal weer zijn gerubriceerd in bijvoorbeeld: ‘boerenark, smederij ark, rietdekkersark, slagersark, veenark, zeilmakers ark’ en dan nog eens ruim 680 artikelen onder de rubriek gemengd ark, waaronder zelfs materiaal uit een oude dokterspraktijk. De artikelen variëren van ‘dikke spiker’ tot ‘roggemoune’ en ‘pierestekkersgrippe’. Een groepje vrijwilligers van het Flaeijelfeest heeft er enkele zaterdagen over gedaan om de unieke collectie over te brengen naar een schuur in Oudehorne. Daar wordt in elk verloren uurtje de gehele collectie gesorteerd en beoordeeld. Het is de bedoeling dat een groot deel van de collectie een plekje krijgt op het Flaeijelfeest. Maar voor het zo ver is moet er nog heel wat werk verzet worden om al dit oude gerei te bekijken!

Flaeijelkrant2013 interactief  

http://www.flaeijel.nl/cms/media/krant/Flaeijelkrant2013_interactief.pdf

Advertisement