Page 1

2013

Lo m • S k j å k • Vå g å

A-Avis

i Ottadalen


Norsk Fjellmuseum lig ligg igggg midt i Lom sent sentrum, rum, og er parrkane. Utstilling parkane. Utstillingar tillinggar ar med bilete, bilete, e lyd, d, ljos og andar ffor ormidlar folk ffoolk si glede og nytte nytt gjenstandar formidlar

nasjonalparkane kane Jotunheimen, Reinheimen og Breheimen. eheimen. Lær meir om naturen, dyyrrelivet, landskapet og turmoglegheitene tur dyrelivet,

OPNINGSTIDER 2013: Dagleg i perioden 13.05 – 08.09.12: kl 9.00-16.00 R55I perioden 01.07 – 18.08 : kl 9.00-18.00 ( 10.00 – 15.00) R55Resten av året: Ope i kontortida mån - fre kl 9.00-16.00 R55www.fjell.museum.no fj ll museum.no

tlf: 61 21 16 00 / e-post: post@ post@fjell.museum.no

Foto: Palookaville, Johan Wildhagen.

Bli med 70 meter inn under isen - 6000 år tilbake i tid. Lær om års historie om jakt og fangst. Ta med hele familien inn i isen og opplev fortida på nært hold! MÍMISBRUNNR var i norrøn mytologi kilden til kunnskap og visdom. Mímisbrunnr Klimapark 2469 ved foten av Galdhøpiggen er vår tids kunnskapskilde - lett tilgjengelig for alle! ÅPNINGSTIDER 2013: Daglige turer i perioden 28.06 – 31.08: R55kl 10.30 og kl 14.00 Åpent etter avtale fra 19.05 til 29.09 R55 www.mimisbrunnr.no tlf: 61 21 16 00 / e-post: post@mimisbrunnr.no


Ein smak av bygdene Velkomen til Ottadalen, verdas vakraste dalføre, og absolutt toppen av Noreg. Når sommaren nå er komen syner naturen seg fram frå si vakraste side. Vi har bestilt to månader med varme soldagar, ei og anna forfriskande skur på natterstid, og vi har høyrt at den nye leverandøren er flink til å levere. Det var ein lang og kjøleg vinter i betaling, så vi får lite på at vi får det kompensert nå. For fjerde år på rad gjev Fjuken ut eige sommarmagasin eller sommaravis. Vi er opptekne av å syne fram dalføret vårt og vi vil gjerne gje innbyggjarar og tilreisande litt godt lesestoff attåt. I folkeopplysninga sitt namn, vi vil gjerne at alle som på ein eller annan måte har tilknyting til Ottadalen, skal drive litt PR for bygdene våre. Dette magasinet er lagt ut for fri distribusjon, så plukk med dykk og del ut... Nasjonale turistvegar har vi mange av i området vårt, og storsamfunnet rundt oss har lagt ned svært mykje pengar i å oppgradere og utsmykke desse. Utradisjonelle og ofte kontroversielle byggverk og kunstinstallasjonar har skapt debatt og harme. Men, det er vel kanskje kjenneteiknet på kunst, det skal få oss til å stoppe opp og undre. Peter Fischli og David Weiss sitt arbeid «Rock on top of another rock», eller stein på stein på lokalt vis, er det siste dømet her i dalføret. Alle som legg turen over flya vil og må leggje merke til desse steinane. Noko vi også håpar blir lagt merke til, er fokuset på lokal mat. Prosjektet «Mat langs nasjonale turisveger» er inne i ei sluttfase. Lokale råvarer og matprodukt er lyfta opp og synt fram. Prosjektet har også skapt ein startkultur for samarbeid mellom aktørane i reiselivsbransja, det er sunt. Eit nytt konsept med lokal «hurtigmat» er akkurat lansert og det vil bli spennande å sjå om kjebab og elgburger blir like populært som Ostepølse og Bensinstasjonburger...

INNHALD

3

Dalføret vårt bugnar av aktivitetstilbod på sommarstid. Det nyaste er sykkel- og skatepark i Vågå. VillaParken, oppkalla etter ekstremmotorsyklist André Villa, vart opna nyleg og vil gje eit godt tilbud til dei som kanskje ikkje har interesse for hall- eller baneidrett. Sykling blir også gjort utanom slike parkar, både i Vågå og Lom har det vokse fram terrengsyklingsmiljø dei siste åra. Syklistane skryter uhemma av alle moglegheitene som finst i dalføret vårt. Så utfordringa er gjeve – prøv sykkelen for å koma deg ut i vår flotte natur i sommar.

5-8

Den blir lengre og tyngre...

10-11

Grafferdrakta

12-14

Sylvbukken sitt rike

16-17

Svensk hjerte for Jotunheimen

18

200 år med fjellturisme

20

Lokalt lågå mat

24-27

Raubergstulen - mellom dal og fjell

28

Noregs minste festival

30

Diktardagar i Vågå, Lom og Skjåk

31

Himmelvarden

36-37

Badeplassar i Ottadalen

39-42

Utfor på hjul

46-49

Meir enn G-35

50-53

Aktiv i Ottadalen A-Å

56-57

Aktivitetssider - Konkurranse

60-62

Foto: Kjell Nyøygard 6-9

10-11

39-42

Ta gjerne med fiskarstonga – det finst utallige moglegheiter også her!

God sommar! Terje Randen, magasinansvarleg

Kjeldebruk: Vi vil få takke alle som på direkte eller indirekte vis har bidrege til dette magasinet.Vi har etter beste evne prøvd å orientere oss i alle tilbod som finst og prøvd å tileigne oss så mykje informasjon som mogleg om kva som skjer i hektiske sommarmånader i bygdene våre. Vi har sikkert gløymt eitkvart, eller kanskje fått med oss noko som ikkje skulle vore med. Dette ber vi om orsaking for. Likeeins må vi få takke alle som har bidrege med bildemateriell og kanskje spesielt reiselivsorganisasjonane i Ottadalen og nabokommunene, samt Statens Vegvesen. Vi vonar at magasinet fell i smak.

12-14

Fleire magasin? Dette magasinet er lagt ut til fri distribusjon på turistkontor, reiselivsbedrifter, butikkar og mange andre stader i Ottadalen og nabokommunane. Det er og sendt til alle registrerte hytteeigarar i Ottadalen.

S O M M A R M AG A S I N Utgjevar: Skjåk Mediautvikling AS, pb 83, 2694 Skjåk. Ansv. red: Asta Brimi

Skulle du ynskje å ikkje motta magasin frå oss, ta kontakt så tek vi namnet ditt bort frå adresselistene våre. magasin@fjuken.no eller tlf. 61213860


4

Sommarbutikken i sentrum

a

KJØTT!

Coop Prix Skeimo tel. 612 14 065 Bismo, 2690 Skjåk Opningstider: Mån-fre: 9-20 Laurdagar: 9-18


5

Få friluftsaktivitetar har hatt det så lett med rekrutteringa. Sjølv om vi nordmenn er født med ski på føtene, var det nok også ei fiskestong i hendene på mange av oss som er 30, 40, 50, 60 og 70 til 80+. Nå ligg utfordringa i å føre denne arven vidare, gje dei unge naturopplevingar og hjelp for at også dei skal fortelje om den store fisken som blir berre større og større og større og st ...

for kvart år som går»

VÅGÅ HOTEL

Du finn oss i Vågåmo sentrum, velkommen som vår gjest! Hotellet er et perfekt utgangspunkt for dagsturer til alle de mest berømte turistattraksjonene i vårt område; Jotunheimen, Besseggen og Galdhøpiggen. Vi har basseng og sauna. Vågå Hotel er kjent for sin lune hjemmekoselig atmosfære, samt gode mat. Vi serverer middag hver dag. Vågå Hotel er også et fint sted om du skal

Velkommen til oss!

arrangere barnedåp, konfirmasjon, bryllup, julebord, minnesamvær, slektstreff eller andre sammenkomster. Hos oss kan du også arrangere store og små kurs/konferanser og møter.

www.vagahotel.no 2680 Vågå tlf. 61 23 95 50


6

– Noregs beste elvefiske fiskeinteressa med meg frå barnsbein av. Vi er ein gjeng som framleis driv litt testfisking for Mustad, da eg overtok slektsgarden her oppe i Lom, var det naturleg at vi også freista fisket her. Det har nok resultert i at Ottadalen har kome meir på kartet blant sportsfiskarar her i Noreg, smiler Aukrust og fortel om storfangst både i fjellet og i dalbotnen.

– Eg er ikkje redd for å garantere fangst. Ottavassdraget med sideelver er eit eldorado. Rett ved nasjonalparklandsbyen her på Bergom i Lom ligg ei av dei beste elvefiskestrekningane vi har i Noreg, seier potetbonde og fiskeguide Odd Erik Aukrust. Elvedeltaet der Bøvra renn ut i Otta, eller Skim som det heiter på lokalt vis er ein ynda plass for sportsfiskarar. Her har Bøvra lagt at leire og sand i tusenar av år og vassdraget er sterkt prega av dette både austover mot Vågå og vestover mot Skjåk. Store flater med grunt vatn og ei konsentrert djupåre gjer at fisk som er på tur oppover elva «står som sild i tønne». Gode næringsforhold og eit enormt magasin i «Vågåvatnet» lenger aust, gjer at aure på ein halvkilo er heilt vanleg fangst. – Auren er biteviljug, men var for endringar i vasstand og temperatur i vatnet. Reguleringa av Øvre Otta gjorde Skim litt mindre forutsigbar, seier Odd Erik Aukrust. Han har drive fiskeguiding på hobbybasis i mange år og kjenner fisket i Lom og Skjåk svært godt. Heldigvis så har vi også harr i Ottavassdraget, seier Aukrust og legg til at denne fisken er svært lett å få på kroken.

Fiskeguide og potetbonde Odd Erik Aukrust i Lom skulle gjerne hatt tid til å fiske meir. - Ottadølane veit ikkje kva for enorm ressurs vi eigentleg har i fisket seier Aukrust.

Vil ikkje gå Langt dei fleste fisketurane Aukrust er med på ligg langs med bilveg. Folk har ikkje tid eller vil ikkje gå for langt med fiskeutstyr. - Det er svært mange fiskevatn både i Lom og Skjåk og sikkert i Vågå også som det blir fiska alt for lite i. Kontroll med fisket er vesentleg. Blir det for mykje fisk i eit vatn, vil stamma på sikt få liten vekst. Blir det for lite fisk, vil det etter nokre år bli fisketomt i dei vatna som har naturleg reproduksjon. Det er fisk i dei aller fleste vatn i dalføret her, og ofte altfor mykje fisk, seier Aukrust og fortel at han dei siste åra oftast har fiska på Prest-

steinvatnet rett ved Sognefjellsvegen dersom elvefiske på Skim ikkje har vore aktuelt. - Eg skulle gjerne fiska mykje meir, men sommaren går fort. Det er ei travel tid også heime på garden, så det blir ikkje så mykje tid til til lengre fisketurar for meg privat. Ein får ta det att når ein blir eldre, skrattar den sympatiske fiskaren.

Ståle Johansen tok denne storauren våren 2010 på Skim, rett ved Lom sentrum. Johansen, som tidlegare arbeidde som kokk på Fossheim, var utruleg stolt over fangsten. Fisken vog 5.8 kg. Foto: Kirsten Schreiner/Arkiv.

Harry Aukrust fiskar med alt, men trivst kanskje best med kasteslukstanga. I enden på sena heng det da som oftast ein heimelaga «Harry-sluk». Modellen er det Harry Klevrud frå Gjøvik som har utvikla. Frå Gjøvik kjem også Mustad sin «Dirty Harry», ein liknande modell som på nokre få år har vorte ein klassikar blant fiskeinteresserte. - Eg vaks opp på Gjøvik og fekk vel

Det gode liv i sommar

på Hotel Alexandra og Hotel Loenfjord ! GODE MATOPPLEVINGAR BAD OG SPA VIA FERRATA

Pris frå

850,-

pr pers i dobbeltrom inkl. frukost (Fjordpass)

Hotel Alexandra, 6789 Loen. Tel: 57 87 50 00 Fax: 57 87 50 51

w w w .a le x andra. no

STRYN SOMMERSKISENTER BREVANDRING SYKKEL OG FISKE LETTE OG TØFFE FJELLTURAR GODE SOMMARPRISAR

Pris frå

695,-

pr pers i dobbeltrom inkl. frukost (Fjordpass)

Hotel Loenfjord, 6789 Loen. Tel: 57 87 57 00 Fax: 57 87 57 51

www.loe nfjord.no


7

Ny attraktiv fiskeplass ved vegen til Sjodalen Eit samarbeid mellom Vågå fjellstyre og Vågå handikaplag skal lokke folk til fiske og friluftsliv ved Nørdre Hånåtjønn. Sist haust vart «Prosjekt Grov» offisielt opna med gapahuk, fiskebrygge og tilrettelegging for rullestolbrukarar. Historia om «Prosjekt Grov» går attende til 1991 da fjellstyret i samarbeid med Statens skogar, Vågå kommune og Vågå handikaplag starta arbeidet ved det attgrodde Nørdre Hånåtjønn. Tjernet ved Grov camping som i si tid var eit godt fiskevatn, vart grave ut, mudra og demt opp. Strandlina vart planert og lagt til rette slik at brukarar av rullestol kunne fiske frå ei bryggje. Anlegget vart opna for publikum i 1994. Kostnaden den gongen kom på 720.000 kroner, der fjellstyret dekte det meste.

Det vart fullt på den nye fiskebrygga under opninga av «Prosjekt Grov» på seinsommaren i fjor. Da vart også ein ny gapahuk opna.

Av Arve Danielsen arve.danielsen@fjuken.no

Gapahuk Med åra har det meldt seg behov for vedlikehald, samt nye tiltak. Nå er det bygd gapahuk og ny fiskebrygge, fjerna storr langs vatnet, asfaltert parkeringsplass og veg ned til gapahuken og brygga for å leggje enda betre til rette for rullestolbrukarar. Ved gapahuken er det sett opp bord, benkar og bålpanne for grilling. I sommar skal det byggjast sanitær-

anlegg. Tiltaka som er gjennomført i fjor og i år har kosta 300.000 kroner og er eit spleiselag mellom Norges Handikapforbund, Vågå kommune, Norges Fjellstyresamband og Vågå fjellstyre. Vil ikkje gå Anlegget ligg godt synleg til frå fylkesveg 51 ved Grov camping og har vorte ein populær fiskeplass, både for funksjonshemma, men også for andre interesserte i friluftsliv og fiske. Fjellstyret har i fleire år sett ut fisk i tjernet, og fjelloppsyn Knut Øyjordet meiner det er sjanse for å få ein og annan storrugg på kroken.

Under 20? Dersom du er under 20 år er det mykje mogleg at du fiskar gratis. Ordningane varierar noko men både Lom Fjellstyre og Skjåk Almenning har gratis fiske for alle under 20 år. I Vågå fiskar alle innanbygdsbuande under 20 år gratis på dei vatna som Vågå fjellstyre sel kort for. Sjekk reglane med grunneigaren der du vil fiske!

Også ved Heimsand er det tilrettelagt for fiskarar. Foto: Fjuken/arkiv.

www.countrynorway.com

The place for real countrymusic!

tr13

Tid: Torsdag 27. juni kl 22.00 Sted: Skjåkøygard i Nordberg


8

Ved Pollvatnet og Pollodden i Skjåk satsar ein på fluge, og vatnet er no stengt for garnfiske, oter og bruk av mark og sluk. Barn under 16 år er unnateke. Dei kan feste kva dei vil i enden av stangsnøret. - Vi ynskjer å ta betre vare på den store fisken i elva her, og samstundes skape eit meir attraktivt område for flugefiskarar. Denne typen forvaltning har gjeve gode resultat i samanliknbare elver fleire andre stader i landet. Pollvatnet er svært godt eigna. Vatnet er grunnt mange stader, noko som gjer det mogleg å vade ut til gode fiskeplassar, samstundes så er vatnet lett tilgjengeleg, seier fiskekonsulent i Skjåk almenning, Birgit Bilstad. For det går grov fisk på Pollvatnet, sjølv om det er mest av den små. På hausten i 2010 var sportsfiskeklubben i det kjende fiskekrokfirmaet Mustad her på fisking. Ulf Kolbergsrud trakk det lengste strået denne helga, og ein aure på 5,6 kg vart resultatet. Fisken vart teke på sluk og i fyljge Mustad sine nettsider så vart det ein tøff kamp for å berge rekordfisken i land. - Vi har rapportar om mykje fisk på både to og tre kilo teke dei siste åra på Pollodden. Men vi vil gjerne få enda meir av denne og har difor innført nokre restriksjonar for å verne om storfisken. Det er berre lov å fange og avlive ein fisk som er lengre enn 35 cm for kvar fiskar pr dag. Fisk under 35 cm er det fritt uttak av. Vidare skal det fiskast med mothakelause krokar på flugene for gjera det lettare å praktisere ”fang- og slepp” fiske. Dette er dei viktigaste reglane, seier Bilstad og legg til at grunneigaren naturleg nok har fått spørsmål og kommentarar frå både bygdafolk og utanbygds på endringane i reglane for eit populært fiskeområde. – Vi veit at Pollvatnet er mykje brukt av barn og unge, men desse er det unntak for når det gjeld slike restriksjonar. Området kjem til å vere prioritert med informasjon og oppsyn i sommar, avsluttar Bilstad.

Ulf Kolbergsrud, tilsett i Mustad, tok denne storauren på Pollvatnet i 2010. Foto: Mustad.

Fiskekonsulent Birgit Bilstad i Skjåk Almenning meiner at det er plass til ei rein flugesone i Ottavassdraget.

Fiskekort på ein stad På www.inatur.no kan du kjøpe dei aller fleste fiskekort for området vårt. Etter det Fjuken kjenner til er det berre Skim grunneigarlag som ikkje er med på denne kortløysinga. For fiske på Skim (Lom og Skjåk) sjekk i sportsforretningar og turistinformasjon i Lom. På inatur.no kan du også kjøpe kort over mobiltelefon, kjekt dersom fiskefeberen kjem plutseleg...


Strøm røm ffr fraa der de er hjertet ditt bor ÓÎÏÐÙÝÝÖÏàÏÜÏÜ͒͑͑ϯÐÙÜØãÌËÜàËØØÕÜËʰÚÜÙÎßÝÏÜÞÖÙÕËÖÞ̎ÕËÖÖÎÏÞÑÔÏÜØÏ ÝÞßʵÜÏÓÝÞÝÞܜײÏØÏØÏÜÑÓÑÓÜÜÏØÝË×àÓʵÓÑÒÏÞ˜ÙÑàÏÜÎÓÏØÏàÓÝÕËÚÏÜ ÐÙÜÌÖÓÜÓÖÙÕËÖÝË×ÐßØØÏÞÞÓÖÑÖÏÎÏÐÙÜÝÞÙÜÏÙÑÝ×ê˛

êÞÓÖÌãÜÓÎÏÐÙÝÝÝÞÜś×ÞÓÖ ÓØØÕÔśÚÝÚÜÓÝР͓˜͕͑śÜÏÕÒ

ÞÓÖÖÏÑÑÕÙ××ÏÜÕÜ͓͖˜̋ÐËÝÞÌÏÖśÚÚܲ×ØÎ̙ÚÜÓÝÏÜÓØÕÖ×àË̚˛

ØÑÏØÐÙÜÝÕßÎÎÝÌÏÞËÖÓØјÓØÑÏØÐËÕÞßÜËÌÏÞÓØÑÏÖÝÏܲ

êÓØØÚêááá˛ÏÓÎÏÐÙÝݲØÙÙÑàÏÖÑ˳ ÜËʰ˴˜ ÝÏØÎÏ̋ÚÙÝÞÞÓÖÕßØÎÏÝÏÜàÓÍÏ̶ÏÓÎÏÐÙÝݲØÙ ÏÖÖÏÜÜÓØÑ͓͔͙͓͗͒͑͑˛

«Tenk baarrtt med oss» yb ny orrn ffo

nse! Fotokonkurra 1.premie: iPad Les mer på o no ossss..n eideffo

ÐÏÜÝÕàËØØ˛ØÙ˾ÙÞÙ˝ ÔÏÖÖàÏÏØÞêÖÏàÓÕ

9


10

Grafferdrakta Den velkjende grafferbunaden kjem frå garden Graffer i Lom. Den fyrste grafferbunaden vart sydd på 1930-talet, basert på ein gamal, blå stakk frå 1700-talet.

Av Vigdis Kroken vigdis.kroken@fjuken.no Den originale grafferstakken finst på garden. Stakken er av handspunne ull og farga blå. Nedst på stakken er det brodert eit bølgja band og ein brei blomsterbord i klåre fargar.

Blomstermotiv Mindre broderte blomstermotiv er spreidd over stakken, ikkje heilt opp til stakkelinninga. Det finst ikkje spor av at eit liv har vore festa til stakken. Stakken er truleg frå siste halvdel av 1700-talet, og kan vera brukt saman med eit raudt skøyteliv som er bevart på garden. Den gamle stakken frå Graffer er grunnlagsmateriale for dei seinare grafferbunadene. Stakken vart utlånt to gonger i 1920-åra, og i samband med eit historisk opptog på

Lillehammer i 1923 vart den broderte stakken brukt. I 1927 vart han lånt ut att til Lillehammerutstillinga. Når stakken vart teikna av, og kven som gjorde det, er ikkje kjent. Familien på Graffer vart aldri kontakta med spørsmål om å få bruke stakken som grunnlag for kopiering eller etterlikning. Grafferbunader vart i alle fall produserte etter at desse utlåna skjedde, og heilt fram til 1951. Dei nylaga stakkane hadde eit enklare blomsterbroderi enn originalen frå 1700-talet.

Fleire variantar I 1934 skulle Nordisk Husflidsting haldast i Finland. I samband med det, arbeidde Gudbrandsdal Husflidslag med spørsmålet om kva som kunne representere dalen. Dei vart samde om å stille ut ein grafferbunad. Modellen hadde samansydd stakk og liv av svart klede. Påskelinljemotivet frå stakkeborden vart plassert på ryggstykket, spreidde blomstermotiv og påskeliljer på framstykka. Snittet var tradisjonelt og det same som i livkjolen i dalen. Til bunaden vart det laga ei huve med lange øyreklaffar og strikk i nakken. Huva hadde motiv frå stakken. Skjorta var sydd i klassisk snitt, og hals- og ermlinninga var kanta med nupereller. Ei tid fanst det ei forenkla utgåva av grafferbunaden der

det broderte bandet og påskeliljene var utelatne, og blomstermotiva var spreidde utover stakken. Ei av årsakene til forenklinga, er truleg at kostnadene med den forenkla utgåva var mindre. Grafferbunaden eksisterte i mange variantar dei fyrste tiåra av 1900-talet. Frie komposisjonar var det mange av. Ein av dei var ein kvit variant. Husfliden på Lillehammer produserte denne varianten til midt på 1950-talet. Andre heldt fram med produksjonen også etter det.

Nye problemstillingar Dei fyrste åra på 1950-talet kom nye problemstillingar inn i bunaddebatten i fleire område i landet. Interessa for kopiering og rekonstruksjon av tradisjonelle syteknikkar og snitt var i sterk vekst og førte til interne diskusjonar i mønsterrådet og styret i Husfliden på Lillehammer. Det svarte broderte livet på grafferbunaden var ikkje konstruert på grunnlag av historiske kjelder. Derfor måtte arbeidet konsentrerast om den kunnskapen som fanst om originalen. Det måtte finnast eit


11 betre stoff enn svart klede når ein ville kopiera den blå ullstakken frå Graffer. Like eins måtte ein finne eit tradisjonelt snitt og ty til livet. Medan dette arbeidet pågjekk, stansa Husfliden på Lillehammer salet av grafferbunaden.

Stadig nye utgåver I 1953 var ei ny utgåve ferdig med liv av rosa brosjert silke. Kjeldene seier svært lite om vidare produksjon av

denne modellen. Truleg vart det sydd frå eksemplar av denne varianten. På same tid var fleire i arbeid med å veva livty til grafferbunaden. Elevar på Nybu Husflidsskule var med i ein teiknekonkurranse om eigna materiale og mønster til eit liv. Valet fall på eit damaskstoff, men det vart uråd å finna nokon som kunne veva. Resultatet vart at mange liv vart sydde av møbelstoff frå Bernhard L. Mathisen i Oslo. Husfliden på Lillehammer presenterte eit liv av raud faconné med motståande fuglemotiv i 1956. Nyutgåva møtte motbør, mest får kvinner på Lillehammer. Raudfargen i livet var for langt frå det dei var vane med. Husfliden hadde gjennomført rekonstruksjonen i samarbeid med landsnemnda for bunads-

spørsmål og skreiv avtale med Grafferfamilien om eineretten til å produsere bunaden.

Kom i mål i 1963 Arbeidet med å finne eit eigna stakkety til grafferbunaden heldt fram. I 1963 vart kvaliteten vi kjenner i dag, utvikla. Nå vart bunaden brodert på blått ullty, og livet handsydd av raud damask, seinare av raud faconné.

Kjelde: «Bunader frå Gudbrandsdalen», av Kirsti Krekling. Utgjeve på Samlaget i 2005.

Ein del av meg: – Eg er glad i grafferdrakta min. Bunaden er ein del av meg, ein del av kulturarven min, seier Hilde Graffer, dotter på garden der den populære drakta har sitt opphav.


14

Nasjonal turistveg gjennom SYLVBUKKEN sitt rike Mikkjel Fønhus skreiv boka «Reinsbukken på Jotunfjell» som eit innlegg i kampen mot bilveg over Valdresflya. Vegen kom, og er i dag ein av 18 Nasjonale Turistvegar.

Stilisert kopi av framsida på fyrsteutgåva av ”Reinsbukken på Jotunfjell”, som kom ut i 1926.

I 1926 gav Mikkjel Fønhus ut boka «Reinsbukken på Jotunfjell», ei skildring av villreinen sitt liv i fjella mellom Bygdin og Gjende. Han rekna sjølv denne boka som eit innlegg i kampen mot bilveg over Valdresflya. Men vegen kom. Den vart påbegynt i 1937. Etter ei pause under krigen møttes Valdresflyvegen og vegen frå Vågå. 15. august 1953 køyrde bussen «Vesle-Venus» frå Jotunheimen og Valdresruten Bilselskap som fyrste køyretøy i historia over Valdresflya. Villreinen er borte. I dag er det tamrein som beitar på Valdresflya og fjella mellom Gjende og Bygdin. Valdresflya er ikkje

lenger noko villmark. Vegen har opna for at moderne menneske kan få ei oppleving av høgfjellet, og er eit flott utgangspunkt for fjellturar. Særleg i området rundt Gjende er det eit stort nettverk av merka stigar som innbyr til både korte og lange turar. Besseggen er den mest kjente fjellturen av dei alle. Dei som tek turen over Valdresflye får ei unik naturoppleving med vidsyn over fjell og vidde. Vegen nærast svevar inn i Jotunheimen, som starten på ei uendeleg reise. Den passerer sitt høgaste punkt 1.389 meter over havet og stryk langs grensa inntil Jotunheimen nasjonalpark. Her møter bilistar og turistar vekslande ver- og føreforhold. Med sol og skyfrie dagar, kanskje snø midt på sommaren. Nasjonal turistveg Valdresflye går mellom Garli ovafor Beitostølen og Hindsæter i Sjodalen og er 46 kilometer lang.

Gjendeosen, travelt i høgsesongen.


15

Høgste punket langs med vegen ligg på heile 1389 moh. I dag er det tamrein i Jotunfjella. Ein av Nasjonale turistvegar sine påkosta rasteplassar.

Mikkjel Fønhus (1894-1973):

Av Arve Danielsen arve.danielsen@fjuken.no

Norsk journalist, skribent og forfattar. Som forfattar kjent for sine villmarksromanar og skildringar av dyr og formidling av trolske stemningar i naturen. Fønhus debuterte med «Skoggangsmann» i 1917 og etablerte seg som ein folkekjær forfattar. Kjende bøker er «Det skriker fra Kverrvilljuvet», «Trollelgen», «Raudalsdansen» og «Reinsbukken på Jotunfjell». Hans totale bibliografi tel opp mot seksti bøker, fleire av dei gjeve ut etter han død. Fønhus var også naturvernar.


14

Gjendeosen: I 1924 vart det opna for motorisert ferdsel innover fjellet i Sjodalen. Her er ein bil frå Ottadalen Kommunale Auto ved Gjendeosen. Da vegen vart opna for trafikk innover Sjodalen den 24. juli 1924, vart vegen opna for bil og motorsykkel berre på sundagar, onsdagar og torsdagar. Her frå Øvre Sjodalsvatnet. På toppen: Ein buss på toppen av Valdresflya. Mot Rasletind. Valdresflyvegen like ovafor Heimdalsmunnen, sett mot Rasletind. Biletet er frå cirka midten av 1950-talet. Volvo Duett vart produsert i perioden 19531969. Valdresflya: På toppen av Valdresflya. Mot Rasletind 2.108 meter over havet.


15

18. - 21. juli Velkomen til gards...

Kulturgardar i Gudbrandsdalen tilbyr kultur, mat & opplevingar heile året. Vi tek imot selskap, overnatting, kurs og arrangementar og gardane kan skreddersy pakker etter ynskje. Fast er kulturveka Gardmillom kvar sommar. Under Gardmillom er det konsertar, ope gard med gardsrestaurant og gardsbutikkar, kunstutstillingar, dyr å klappe for ungar og mykje meir som skjer. Her er gardshistoria og tradisjon ført vidare gjennom generasjonar. Og alle ynskjer vi å gje deg «opplevinga du aldri gløymer».

Gardmillom 2013 blir arrangert 18. – 21. juli. Program finn du på nettsida vår: Fylg oss på

www.kulturgardar.no

La barna bade og leke i vannet - vi har alt som skal til! Bade, trene, slappe av og ha det gøy! Sommeren 2013 fra 1 juli – 20 august har vi åpent alle dager fra kl. 12:00-18:00

Følg oss på Facebook

Tlf. 61 29 69 90 - www.fronbadeland.no

Seterkafé Open kvar dag frå 22. juni til 18. august, deretter kvar søndag fram til 8. september

Velkomen til seters Vi har realisert draumen om eit godt liv på setra, med dyr, heimelåggå mat, turar og roen i fjellet. Kvar sommar følgjer vi tradisjonen og flytter med oss dyra til seters for å utnytte fjellbeitet. Vi mjølker kyrne her og foredlar den unike fjellmjølka til smakfulle seterprodukt. Setra er open og vi vil gjerne dele idyllen med deg, familien din, venene dine og kollegaene dine.

> Seterdrift med dyr, ysteri og utsal > Kafe med seterkost og middagsrettar > Overnatting i briskene på låven > 4-retters kveldsmeny «Skråppå-tå» > Seterkultur med: «Øisteins blyant» (25.7), «Heimafrå»-utekonsert med Ingebjørg Bratland/Odd Nordstoga (22.8) og Bufår-konsert med Sigrid Moldestad og Sofie Livebrant (8.9)

Velkommen! 911 37 558/905 00 870 www.brimi-seter.no www.facebook.no


16

SKJÅK 26 - 27. JULI

- Jotunhei er vareme

2013

ONKEL TUKA TERJE TYSLAND VON CHARLIE MOPS VANGSGUTANE BYGDAFOLK

PUB fra kl. 09 fredag og lørdag KONSERTER fredag fra kl. 21, lørdag fra kl.18.30 BESTILLING AV PLASS: tel: 975 46822 Aldersgrense 15 år fredag Aldersgrense 18 år lørdag

MINIKONSERT PÅ SKJÅK KJØPESENTER LØRDAG KL. 12 www.musikkfestival.no E-post: orunning@online.no

EIN ANNLEIS BUT TIKK! ' %&-&& $ ! !-)% " -( ! (%& $%" ' !)&& $ ( (*$ ! " -) '& $ $& ( "& ,$ & +%& '$"# " % - $ $' % " # #)!& !%& ! $ " !! * "%% " ( ! $' & & ! %# $ $ ' % %&'! % - & ! ! %" % !! $* % & *$ & $ & ( '& ! ! )$%& " $ %& & (*$ # &$ !%#"$& $ '%&"( $

©Tormod Sperstad/Klukkargarden Dis@in 2013

Vi har eit unikt område, eit reiselivsprodukt av høg kvalitet. Men, vi må reindyrke varemerket vårt, det som er kjent. Det er Jotunheimen. på fjella. Faren tok han med opp dit, og gav han naturopplevingar som sette spor, som 15-åring tok han kurs og vart fjellguide. For 40 år sidan, i 1973 , gjesta han Av Terje Randen Jotunheimen for fyrste gong. Han terje.randen@fjuken.no hadde med seg kjærasten og ho har no vorte hustru. - Eg har mange gode minner frå den turen, smiler Persson og fortel at det Bengt-Olle Persson, svenske frå flate unge, svenske og nyforelska paret Skåne, men fjellkar frå barnsbein av budde både på Lemonssjøen Fjellhar ei sterk oppfatning av kva reistue, Spiterstulen og på Jotunheimen selivet i bygdene i Ottadalen skal Fjellstue. seljast som. Noko som sikkert var No er planen at han og kona skal bu med i vurderinga da Persson vart og arbeide i ein ”3-vekesturnus”. tilsett i stillinga som dagleg leiar i - Geografi har ikkje så mykje å bety Jotunheimen Reiseliv i fjor. lengre, med internett kan ein i Bengt-Olle har vore i Lom og prinsippet arbeide overalt. Difor så vil Ottadalen ein streng vinter nå, og har vi freiste eit opplegg der eg har vorte kjend med både reiselivsbranheimekontor i Helsingborg kvar 3. sjen og utfordringane deira. veke, medan kona har heimekontor i - Det blir spådd eit dårleg turistår, Lom kvar 3. veke. Den siste veka bur men faktum er at vi her i Lom og vi i kvart vårt land, smiler Persson. Ottadalen opplever ein betre forsommar enn på lenge. Utan å ha tal å Samarbeid og pakking støtte meg på, så trur eg vi ser ei ”utSom dagleg leiar i eit aksjeselskap viding” av sesongane. Turistane er der eigarane er lokale reiselivsaktørar kanskje ikkje fleire, men dei kjem har Persson sjølvsagt bestemte meinover lengre tid. Dette er ei utfordring ingar og oppfatningar om bransjen. vi må utnytte til det positive, smiler - Vi har eit kvalitetsprodukt her, svært Persson og peiker på at bransjen må høgt over konkurrentane i nabolanda. ha eit apparat til å ta i mot gjestane Det kan vi ta oss betalt for, men vi må på same gode måte i mai som i ha fokus på kvalitet heile vegen. høgsesongen i Juli. Vi må også bli flinkare til å ”pakke”

Fjell

Stort utvalg i klær og utstyr, r, bøke kerr,, blader, r, bruks- og pyntegj gjenstander og anna. NY MØBELAV AVDELING D I KJJELLAREN K N PÅ VÅGÅ HANDELS SHUS (VH)! Ve V elkomen in nnom!

$ !!(

!

* * &

#

*!

'$

Det er fjell og høgfjell som er varemerket vårt. Jotunheimen er eit namn som vi må dra meire vekslar på, mener Persson Eg trur ikkje vi alle er klar over kor kjend dette er. Eg var nyleg i på ei større messe i utlandet og vart spurd kvar eg kom frå av ein stor internasjonal reiselivsaktør. Eg svara Lom, Norway, men dei såg berre undrande på meg. Da freista eg med Jotunheimen og vart attkjend med ein gong. Dei høge fjella i området vårt er pensum i skulen i nabolanda våre, det må vi hugse på, humrar Bengt-Olle og skarrar karakteristisk på r-ane som ein sørsvenske gjer. Det var nord i Sverige han fekk smake

produkta våre, noko som er ei utvikling ein ser i reiselivsbransjen internasjonalt. Kundane, gjestane, vil ha ting oversiktleg og enkelt. Ved å kjøpe ei pakke, kall det gjerne all inclusive, får han det. Slik pakking krev tett samarbeid, kanskje konkurrerande aktørar imellom. Der har vi ei utfordring som vi må jobbe vidare med både internasjonalt og her lokalt.

Dag 2 til 6 Den typiske gjesten i Ottadalen er på tur vestover til fjordane, Geiranger eller Sogn. Typisk er at fjellet og ”toppen av Noreg” er dag to på rundreisa i Norge. Utfordringa er å få folk til å bli både dag tre, dag fire og


17

men rket kanskje dag fem og seks her i bygdene. Vi må bli flinkare vertar og gje gjestane enda fleire gode grunnar for å bli ei natt eller to ekstra. Vi har alt som skal til, men må vise det betre fram, seier svensken som kom til Lom frå turistsjefstillinga i Nesbyen i Buskerud.

Safari i Kenya Turistsjefen i Lom, eller dagleg leiar i Jotunheimen Reiseliv som er den formelle tittelen hans er oppteken av opplevingar og aktivitetar. - For oss er ein safari i Kenya ein eksklusiv og kanskje uoppnåeleg feriedraum. For millionar av menneske i Europa er Noreg akkurat det same. Etter mitt syn så er det tre spydspissar som gjer Noreg eksklusivt, det er Nordkapp, fjordane og Jotunheimen. Dette må vi tenkje over. Vi skal ikkje bli arrogante og sjølvopptekne, men vi skal vere klar over at vi er eksklusive. Eg hadde nyleg ein førespurnad frå eit kinesisk reiseselskap og tenkte at dette kanskje var ein såkalla ”budsjett”-tur. Men, kinesarane var ikkje opptekne av pengar, men av kvalitet. ”No Limit” var svaret eg fekk da eg spurde om budsjettet for turen. Her i Ottadalen har vi mykje å tilby. Sjodalen, Besseggen og vinterturisme som veks fram på Lemonsjøen. I Skjåk er satsinga på opplevingar, hytte- og campingturisme positivt, medan vi her i Lom har fokus på fjellturisme. Resepten vidare blir å mikse dette godt i hop og selja det til ei pakke som enda fleire ser og ynskjer seg, smiler den trivelege svensken som har hjartet sitt i fjella. I Jotunheimen.

Bengt-Olle Persson (61) er dagleg leiar i Jotunheimen Reiseliv. - Ta deg tid til å sjå og oppleve Jotunheimen og Ottadalen, oppfordrar han.


18

VI HELD LAURDAGSOPE I HEILE SOMMAR!

200 år med fjellturisme

F.o.m. 22/6 t.o.m 31/8: 10.00-14.00 Ellers måndag- fredag: 08.00-16.00 Mail: rorlegger.skjak@gmail.com

FOTOKONKURRANSE 2013 I år er det 200 år sidan botanikaren Christen Smith nådde toppen av Besshø. Her er det 2.258 meter høge toppen sett frå Brurskaret.

I 2013 er det 200 år sidan botanikar Christen Smith la ut på ei reise som gav han tilnamnet ”Jotunheimen sin oppdagar”. Han var den fyrste turisten i Jotunheimen. Send inn dine beste blinkskot frå året 2013! Temaet for årets fotokonkurranse er «Aktiv i Lom», og dei tre beste bileta vil bli premiert med flotte premiar (verdi inntil kr. 5000). Frist: 31. august. For informasjon og konkurransevilkår, sjå meir på www.lom.no eller kontakt ashild.amundsen@lom.kommune.no

Av Arve Danielsen arve.danielsen@fjuken.no I år er det 200 år sidan botanikaren Christen Smith (1785-1816) nådde toppen av Bessø. Så langt ein veit er dette den fyrste bestiginga av ein 2000- meterstopp i Jotunheimen.

Jotunheimvandrar Christen Smith var akademikar og botanikar og sumaren 1813 brukte han eit par veker på utforsking av fjell-

traktene mellom Valdres og Ottadalen. Smith si reise gjorde at han i ettertida har vorte nemnd som ”den fyrste Jotunheimvandrar” og ”Jotunheimen sin oppdagar”. Til Sjodalen kom han vandrande over Valdresflya, som han karakteriserte som ein fjellørken. På turen var han på toppen av Synshorn, Bitihorn og Bessø. I Jotunheimen samla han planter, gjennomørte metrologiske målingar og målte høgde på fjelltoppar.

Tur til Besshø 200 år med fjellturisme vil bli markert i Jotunheimen fleire plassar i sommar. Glitterheim turisthytte i Veodalen vil markere jubileet under sommaropninga 29. juni. Bessheim fjellstue i Sjodalen markerer at det er 200 år sidan fyrstegongsbestigninga av Besshø helga 2.-4. august. Det blir guida tur til Besshø der ein fylgjer i fotspora til Christen Smith og går turen til Besshøa. For dei som ikkje vil gå så lang tur, blir det alternativ tur til Bessvatnet der ein har god utsikt til Besshø, eller tur med botanikar langs Gjend, der det finst ein rik flora.

Tid: Lørdag 29. juni kl 13.00 Sted: Nordberg kirke

Kirkekonsert Møt opp tidlig - alltid fullt! www.countrynorway.com The place for real countrymusic!

tr13

«AKTIV I LOM»


Vågå Handelshus Ditt trivelige handelssenter i Vågåmo! er Somm ik r st k

Kvalitet fra Samsung

OPPVASKMASKINER

DAME/ HERREKLÆR - Wrangler - Lee

Todelt bestikkskuff Storm Wash hølytrykksvask Meget fleksibel innredning Kun 44dB støynivå Autoprogram Hvit kr 5.499,Stål kr 5.999,-

r Dyne ter og pu

Expert Vågå • tlf 99211690

• Gaver og interiør Bloomingville, Mille Moi, Miljøgården, IB Laursen, Green Gate, Affari, Interiørhuset, Trend Design, mm

• Kaffe, te, drops & sjokolade fra Crema

VASKEMASKINER

Damesko

Skånetrommel EcoBubble vasketeknologi Keramisk varmeelement 10 års motorgaranti Hurtigprogrammer Energiklasse A+++ Kapasitet 6-12 kg Priser fra kr 4.999,-

• Creamklær

El Natura Lista • Merrell Green Comfort • S.Oliver

•sorgInterflora, og brudebinderi

Barneklær 0-12 år

Eget serviceverksted for hvitevarer!

Vågå Handelshus tlf 61232411

Vågå Handelshus • tlf 61237044

MULTIKUPP Kjøp 2, 3 eller 4 av bestemte varer, gjør et kupp i sommer!

Velkommen innom i sommer!

Eksempel: Ica juice, 1,5 ltr, 4 typer,

3 for 50,Ica bærblandinger, 4 typer,

3 for 45,Baguetter/Ciabatta, 3 typer, 4 pk,

3 for 30,-

a og Er alt pakk klart til en? sommerferi

• Bøker • Kart eker kofferter • L i lg a tv u t utstyr God • Kontor og vesker! tteratur • Lokal li steintøy • Glass/ r/vesker • Kofferte

Velkommen innom!

Vågå tlf 61 23 71 21

Åpningstider: 8-21 (9-20)

Vågå Handelshus • tlf 61 23 22 80


20

Det finst mange små og store matvareprodusentar i dalføret vårt. Dette er ei meir eller mindre fullstendig liste. Prøv våre lokale produkt, du finn dei i dei fleste dagligvarebutikkane i Vågå, Lom og Skjåk.

SKJÅKMAT Kjøttkaker, karbonader, svinemorr, skjåkpølse og sesongvarer MOGARD GARDSMAT Kjøttkaker, karbonader, svinemorr, spekepølse og sesongvarer. Gudbrandsdalsmat

BREHEIMEN MAT Spekepølser og elgkarbonader. Driv også leigeproduksjon for andre. Gudbrandsdalsmat.

SKÅNSAR GARD Kjøtt av storfe og sau. Gudbrandsdalsmat

SYGARD FORBERG Mandelpotet og grønsaker. Gudbrandsdalsmat STENSGÅRD Spekepølser og kjøtt av Charolaise-fe. Ferskt kjøtt av lam. Gudbrandsdalsmat

BAKERIET I LOM Brød, bakervarer og kaker. Gudbrandsdalsmat FJORDLAND Bygg-grynsgraut. Bygg frå Ottadalen Mølle i Lom.

BRIMI SÆTER Ost, spekepølser og kjøtprodukt. Gudbrandsdalsmat

AUKRUST GARD & URTERI Urter, te- og krydder. Frisk salat, urter og grønsaker i sommarsesongen. Gardsbutikk. Spekepølser. Gudbrandsdalsmat.

OTTADALEN MØLLE Skjåkmjøl og Skjåkgryn av bygg.

VALBJØR Spekepølser og fenalår av geitekjøtt. Fjellgeit kvitmuggost av geitemjølk. Gudbrandsdalsmat

TINE Gudbrandsdalsost G35 (merket med M164), Millom ost.

Varm fjellgeitost fråEValbjør.

- Tlf: 61 21 18 20 - www.ofossenmolle.no

TRADISJONSBAKST FRÅ SKJÅK Rømmebrød, lefse, flatbrød og anna småbakst. Gudbrandsdalsmat + fleire større og mindre produsentar.


21

&

! " # $% +( ( - ( . / * , , , ,.. + , . , +, , . # & '

' (( ) * +, . !) 0 ,.. "

$

%

!

2 $

! !

01

+, ! !

( ,.

, -

( )*+

,!

%

3+

!

!

)

! !

.

0- # !

/"

/

!

",

!

!

1

!

1

)*+

,!

& '

4 %

! ! 23 $

35 3 6, !

7

5 3 #8 3! !

3 " ,

9735

/

+

#!

! )

#

4 0- # !

",

!

& '

).

4 (

:

$

! 3 5 3" $

). 4 6 !,

%

5 % 3 3 )

$

-

=== +

#

"

5

# !

7

% $, 5, ( ( -- ; .! 7( 4 ) "

+, .< +

#

#

.

,.

# !

/ 8

,6,.( , , ,.

,,

3" #

.

"

.

9 8


22

NYH NYH HET HET T! T! aviser.. En annonsebestilling - fire av n ffra ra Fåva v ng til Bjorli og Grotli. Dekker hele Gudbrandsdalen Totalopplag 13.610 eksemplarer er.. Ca. 49.000 lesere hver torsdag. Gunstige priser!

VIGGA Lokalavisa for Nord-Gudbrandsdalen

Tore, tlff. 6 61 29 24 90 Mobil 975 68 744 tore@dolen.no

Stein Inge, tlff. 959 31 222 stein.inge@norddalen.no annonse@norddalen.no Stein Roger, tlff. 918 46 484 stein.roger. er.svelstad@gd.no

Laila, tlff. 61 21 50 16 laila@vigga.no

Helene, Ragnhild eller Terrjje Tlff. 61 21 38 60 annonse@fjukeen.no

Hageredskap, jord og gjødsel!

Velkomen innom! Kvalitetstid* Ei stille stund med kaffekoppen og lokalt lesestoff - for ottadølar og alle andre med band til dei vakre bygdene våre. Lokalavisa Fjuken gjev nyhende, reportasjar, smått og stort frå Vågå, Lom og Skjåk kvar torsdag. Er du framleis ikkje abonnent, sjå www.fjuken.no eller skann QR-koda nedanfor med smarttelefonen din. Vil du heller slå av ein triveleg prat på telefonen, ring oss på tlf 61 21 38 60 (08.30-16.00). *Måleri ”Kvalitetstid” Odd P. Olsen, i Fjuken sitt eige.

Vågå tlf 61 23 70 72

Lom tlf 61 21 18 20 www.ottadalen.norgesfor.no 27. -30. juni

Skjåkøygard i Nordberg

VELKOMMEN TIL GARDS! Vassendgutane • Lance Miller • Too Far Gone • Steffen Jakobsen Harald Thune • Jonni Harms • Gunslingers • Hawk Christensen

Sivert Bjørdal • MIke & The Strangers • Terje Iversen The Doggone Honkabillies • Downtown Ramblers

www.countrynorway.com • The place for real countrymusic!

tr13

Del Rio Ramblers • Rita & Ståle Band


23

Ny profil

Vinnar av iPad mini Alle kundar hos Skjåk Energi som både har registrert seg som eFakturakunde/(eller har e-postfaktura) og har registrert e-postadresse på Din Side var med i trekninga om ein iPad mini. Kjell Dagsgard frå Skjåk vart trekt ut som vinnar.

Skjåk Energi tilbyr eFaktura til våre forbrukarkundar. Vi har mange kundar på eFaktura, men ynskjer at enda fleire vil velje eFaktura. Blant anna vil dette gje ein rabatt på fastleddet på kr. 200 pr. år pr. abonnement. Hugs å sende oss e-postadressa di når du ordnar med eFaktura, for everket får ikkje tilsendt adressa frå din bank. Som kunde kan du få følgt godt med på straumbruken din ved å bruke Din Side. Når du skal logge inn på Din Side på heimesida til Skjåk Energi (www.sken.no), treng du kundenummeret ditt og målarnummeret. Desse opplysningane finn du på siste faktura.

I samband med kommuneplanarbeidet har det vore utarbeidd ein ny visuell profil for Skjåk kommune. Det mest sentrale her er det nye symbolet for bygda som du ser over. Samarbeid og samhald er sterke verdiar i Skjåk. Flettesymbolet frå vandrarstaven som vart funne ved Lendbreen kan sjåast som eit symbol på dette. Tidlegare tiders samarbeid om jakt og fangst, Skjåk Allmenning, vassvegar og kraftutbygging osv har forma Skjåk slik vi kjenner bygda i dag. Fargane i symbolet skal vere med på å støtte opp om Skjåkkjensla og syner «essensen» av Skjåk. Det grøne graset og trea, det blå vatnet vi er så flinke til å «temme», det gule kornet og dei oransje haustfargene som viser at vi haustar av naturen og den brungrå farga som kjenneteiknar dei gamle ubehandla husa og tradisjonane våre.

Ut på tur? I fjor kom ein flott foldar med mange gode turforslag i vakker Skjåk-natur. I år har det kome to nye hefte; På fisketur i Skjåk og På kulturminnetur i Skjåk. Hefta får du i resepsjonen på kommunehuset, i turistinformasjonen og på bensinstasjonar.

God tur!

Sidan Skjåk Energi har bygd ut automatiske målarar (AMS) i heile Skjåk, kan du på Din Side sjå oppdatert straumforbruk og effekt. Du kan laga deg ein prøvefaktura utifrå desse opplysningane. På kundeprofilen kan du sjekke at informasjonen om ditt kundeforhold er rett og korrigere eventuelle opplysningar som ikkje stemmer. For spørsmål er det berre å ta kontakt med Skjåk Energi på tlf. 61 21 38 00 eller e-post firmapost@sken.no.Vår heimeside er www.sken.no

God sommar! Kart og turforslag også på www.iskjak.no Foldarar tilgjengeleg på turistinformasjon, bensinstasjonar og andre stader.

Besøk oss også på Facebook

Skjåk Energi KF, Bismo, 2690 Skjåk Tlf 61 21 38 00 Faks 61 21 38 01 Heimeside: www.sken.no Epost: firmapost@sken.no

Skjåk kommune www.skjaak.kommune.no


24

RAUBERGSTUL Ida og Amund Mundhjeld er tredje generasjon vertskap på Raubergstulen - turisthytta ved foten av Galdhøpiggen.

– Velkomne: Vertskapet Ida og Amund Mundhjeld og ungane Edrikka og Håkon ynskjer velkomne til Raubergstulen.


25

EN

Hans Erik Kjosbakken hans.erik.kjosbakken@fjuken.no


26

D

et var rett etter krigen at Amund sine besteforeldre opna seterdøra for fjellfolk.

– Raubergstulen hadde i uminnelege tider vore seter til Røysheim. Truleg vart setra brukt til både overnatting og som spisestad for dei fyrste turistane som gjekk på Galdhøpiggen. I 1933 kjøpte gardane uppigard Galde og Mundhjeld Røysheiimsetra, og gjennom eit makeskifte fekk oldefar min, Bertil, tak i setra. Men den fyrste turisten vart ynskt velkomen av bestefar Amund og bestemor Edrikka, fortel dagens Amund. Ida og Amund er tredje generasjon vertar på Raubergstulen. Foreldra til Amund, Borgny og Magnar, tok over i 1975 og det er er dei som dei siste førti åra har

Før: Postkort frå Normann syner seterlivet på Raubergstulen.

auka kapasiteten frå 20-30 senger til dagens 190 sengeplassar, i stort hovudhus og fleire anneks og hytter. – Vi ser for oss å setja opp nokre hytter til, men det går ei grense for kor stor ein skal bli, samstemmer Ida og Amund. Da er det kanskje like lurt i å investere i oppgraderingar av det eksisterande anlegget. – Og ikkje minst utvikle produkta sine ytterlegare. Det er ei kjensgjerning at i reiselivet er ikkje det som er godt nok i dag godt nok i morgon, legg Ida til. I tillegg til rom innomhus, kan gjestar som krev mindre komfort setja opp telt eller campingvogn ved plassen.

Piggen Dei typiske gjestane er familier eller grupper som skal på Galdhøpiggen. – Piggen er den viktigaste faktoren for at vi får gjestar, og det er ein auke i folk som vil dit. Eg er ikkje i tvil om at Galdhøpiggen faktisk er det viktigaste trekkplasteret for heile Lom, seier Amund som tidlegare har vore styreleiar i Jotunheimen Reiseliv AS. – 90 prosent av gjestane våre er norske, kanskje meir enn det òg, seier Ida som er ansvarleg for booking og papirarbeidet.

Ski, klatrepark, hest Mange vil oppleva og vera aktive når dei har ferie, og om-


27

rådet rundt Raubergstulen kan by på meir enn Noregs høgaste fjell. – Mange vil stå på ski på sommarskisenteret på Juvbreen, vi har fått Klimapark2469 på Juvfonna og nedanfor oss har vi klatreparken, det er slike ting som kan gjera at gjestane våre vil bli ei ekstra natt. Sjølve har dei seks hestar og arrangerer stuttare eller lengre rideturar i nærområdet.

Bustad

– Ungane går på barnehagen nede i Bøverdalen, så det er best praktisk slik, seier Ida. Det betyr at ekteparet meir eller mindre er tilgjengelege heile tida. Som vertskap på ein turiststad blir det gjerne slik. – Lange dagar kan det bli, men det er viktig at vi er her. Vi vil sjølvsagt at gjestane våre skal ha det bra, og vil møte dei på ein skikkeleg måte - slik at Raubergstulen blir anbefalt av dei som har vore her til nye gjestar, seier Ida.

Om vinteren er det roleg på Raubergstulen, men i «privaten» bur familien på fire heile året, 1.000 meter over havet.

Aktivitetar og opplevingar med utgangspunkt Raubergstulen Galdhøpiggen Raubergstulen tilbyr eigne gjestar guida turar til Galdhøpiggen kvar dag i sesongen.

Rideturar Jotunheimen hestesenter held til på Raubergstulen. Her kan både uerfarne og erfarne tinge rideturar i sesongen.

Leirskule Raubergstulen huser også Jotunfjell Leirskule som for over tredve år sidan vart etablert på Bøvertun. Leirskulen byr på aktivitetar både, vår, haust og vinter.

Klatrepark Eit par minutts gange nedanfor Raubergstulen finn ein Galdhøpiggen klatrepark. Her er det seks ulike klatreløyper og ei barneløype.

Klimapark Minisbrunnr Klimapark2469 ligg i og ved Juvfonna. I ein spektakulær istunnel kan ein bli med 70 meter inn i isen og 6.000 år attende i tid.

Sommarski På Galdhøpiggen sommarskisenter kan ein stå på ski heile sommaren. Mange landslag og topputøvarar vel Juvbreen som treningsarena.

Bussar: Leirskuleelevar på tur heim frå eit opphald på Raubergstulen.

Bestefar: Magnar Mundhjeld har late yngre krefter teke styringa på turisthytta. Barnebarnet Edrikka (4) likar seg på bestefars fang.


28

Noregs minste festival I og ved Smithbue, oppunder Lomseggen, skal landets minste festival arrangerast laurdag 29. juni. Ordspelet «Smiths vener» var uunngåeleg , men gjeldande vener til Smith har ingen ting med ei viss frikyrkje å gjera - dei er vener av fjellet og av den nyleg restaurerte Smith-bua. Bua som truleg var ei jakt- og fangstbu i hine tider har fått namnet sitt etter kunstnaren Frithjof Smith (18591917). Ola Magnar Hoft, med i Bøverdalen sameige som «driv» bua, har funne ut at Smith hadde tre opphald i Lom og oppunder Lomseggen - i 1892, 1898 og 1904. Nå skal altså bua til kunstnaren vera arena for ein festival. – Dette er noko eg har gått og tenkt på i mange år, fortel initiativtakar Egil Olav Nyrnes. Eg fekk etterkvart med meg dotter mi, Rønnaug på dette. Sjølvsagt tenkte vi ein slik festival mest for gimmicken si skuld, men nå som bua er nyrestaurert - ja, det var nå eller aldri, seier Nyrnes. Det vil bli offisiell og høgtideleg opning av den nyrestaurerte bua med lurtonar og andre musikalske innslag,

men før ein kjem dit i programmet må ein kreka seg opp bratta. – Ja, ein må gå opp da, turen tek om lag to timar, men turleiarane skal ta omsyn til alle, lovar Nyrnes. Han lovar eksklusive tilbod til dei som blir med. – Alle som deltek vil få eit unikt emblem frå dagen, ein vil kunne besøke Noregs minste galleri innehaldande eitt måleri av Haldis Ofigsbø som skal auksjonerast bort. Vi har sjølvsagt eigen festivalkunstnar, seier Nyrnes. I tillegg byr vi på konsert i Noregs minste konsertlokale. Nyrnes er litt usikker på omgrepet Noregs minste når han får tenkt seg om, for utsikten frå utanfor bua er større enn storslagen om ein tenkjer på andre festivalarenaer. – Vi skal by på ein fin dag og ei fin oppleving, og gjennomgangsbilletten gjeld turen opp, alle arrangement og vi skal passe på at alle kjem seg nedatt, humrar Nyrnes. Til og med eit stort telt skal dei få

Minst, men høgast? Siste laurdag i juni går Noregs minste festival av stabelen ved Smith-bua oppunder Lomseggen. (Foto: Privat)

plassert i bratta under eggen, i tilfelle vêret skulle slå seg heilt vrangt. Skulle det syne seg å bli skilling til overs frå årets festival, vil 50 prosent gå til neste års festival, det resterande overskotet skal øyremerkast vedlikehald av bua. Går det hin vegen, og eit underskot syner seg, har initiativtakarane korkje statlege, fylkeskommunale eller kommunale garantier å lene seg på kun eiga skillingbok.

Smith-bu-festivalen bør helsast hjerteleg velkomen som eit sprekt og artig innslag! Det er berre å møte opp ved fjellmuseet i Lom den 29!

Hans Erik Kjosbakken hans.erik.kjosbakken@fjuken.no

BYGGE HYTTE I SOMMER?

!

Ottadalen Mølle, 2686 LOM - Tlf: 61 21 18 20 E-post: post@ofossenmolle.no - www.ofossenmolle.no


29

É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D;

É&#x17D;É&#x17D;

É&#x17D;

É&#x17D;

É&#x17D; É&#x17D;

& & !' " . % & & * , & ! ( * & " - $ " & " * ( ) -

É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;

É&#x17D; É&#x17D;

É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;

É&#x17D;



 É&#x17D; É&#x17D;

É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D;

SkjĂĽkmat

Skeid kro

LÇ?ČĄÄ Ĺ&#x2014;ČŽÉ&#x17D;Â°Ä ČŽÉ&#x2013;Ä É&#x17D;Ć&#x203A;Ć&#x2014;Ç´É&#x2013;É&#x2013;ƲÂ&#x2039;É&#x2013;É&#x17D;Ä­ÂŚČĄÉ&#x17D;ÊɡĂ&#x; É&#x17D; É&#x17D; Ă&#x20AC;É&#x17D;5É&#x17D;dĆ&#x203A;Ć&#x2014;ÂŚĆ&#x203A;Ă&#x;É&#x17D;Ç?Ç?ÇşÉ&#x17D;^ȥſʍÉ&#x17D;dĆ&#x203A;Ä ĹżĆ˛Ç?Ă É&#x17D; 5Ă&#x201A;Â&#x2039;É&#x17D;ſȎƲÇ?Ă É&#x17D;Ç?Ç?ÇşÉ&#x17D;KÂ&#x2039;ČĄĆ&#x203A;Ä ĂŠÉ&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; ȥɡĘ&#x;Ç?ĆĄĆĄÉ&#x17D;Ç?Ĺ&#x2014;É&#x17D;dĆ&#x203A;Ć&#x2014;ÂŚĆ&#x203A;Č&#x152; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; Ă&#x20AC;É&#x17D;5É&#x17D;EÇ?ƲĂ&#x;É&#x17D;KÄ Ĺ&#x2014;Â&#x2039;É&#x17D;EÇ?ƲàÉ&#x17D;BſʥſÉ&#x17D;EÇ?ƲàÉ&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; Ç?Ç?ÇşÉ&#x17D;KÂ&#x2039;ČĄĆ&#x203A;Ä ĂŠÉ&#x17D;Ç´Ę&#x;Ä ČĄĂŠÂ&#x2039;ĆĄÄ Ćş É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; Ă&#x20AC;É&#x17D;5É&#x17D;{ÂŚĹ&#x2014;ÂŚĂ&#x;É&#x17D;KÄ Ĺ&#x2014;Â&#x2039;É&#x17D;{ÂŚĹ&#x2014;ÂŚĂ É&#x17D;ɡƺƺǺȥſȎàÉ&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; 5Ă&#x201A;Â&#x2039;É&#x17D;{ÂŚĹ&#x2014;ÂŚĂ É&#x17D;Ç?Ç?ÇşÉ&#x17D;KÂ&#x2039;ČĄĆ&#x203A;Ä ĂŠÉ&#x17D;EÂ&#x2039;ƥƲČ&#x152; É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; Ă&#x20AC;É&#x17D;ĆĄĆĄÄ ČĄČŽÉ&#x17D;ĹżÉ&#x17D;-ɡÊ°ȥÂ&#x2039;ƺÊȎÊÂ&#x2039;ĆĄÄ ĆşČťÉ&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; KÄ Ĺ&#x2014;Â&#x2039;É&#x17D;Ç?Ĺ&#x2014;É&#x17D;Ç?Ç?ÇşÉ&#x17D;KÂ&#x2039;ČĄĆ&#x203A;Ä ĂŠÉ&#x17D;É&#x17D;ČŽĹżĆşÄ É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; °ɡÉ&#x2013;ĹżĆ&#x203A;Ć&#x203A;Ä ČĄĂ É&#x17D;ČŽĆ&#x2014;ÂŚÉ&#x17D;ĭɡƥƥȎÉ&#x2013;Ä ĆşĂŠĹżĹ&#x2014;É&#x17D;ƥſȎÉ&#x2013;Ä É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D; ǺŒÉ&#x17D;ĘĄĘĄĘĄČ&#x152;ČŽĆ&#x203A;Ć&#x2014;Â&#x2039;Â&#x2039;Ć&#x203A;ƲÂ&#x2039;É&#x2013;Č&#x152;ĆşÇ? É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;

+++ '

" ( #$

É&#x17D;

É&#x17D;

Produkter: Ă&#x20AC;É&#x17D;BĆ&#x2014;Ç´É&#x2013;É&#x2013;Ć&#x203A;Â&#x2039;Ć&#x203A;ɡ Ă&#x20AC;É&#x17D;BÂ&#x2039;ȥ°Ç?ĆşÂ&#x2039;ĂŠÄ ČĄ É&#x17D; Ă&#x20AC;É&#x17D;dĘ&#x;ĹżĆşÄ Ć˛ÂŚČĄ É&#x17D; É&#x17D;Ă&#x20AC;É&#x17D;dĆ&#x203A;Ć&#x2014;ÂŚĆ&#x203A;ÇşÇ´ĆĄČŽÄ É&#x17D; Ă&#x20AC;É&#x17D;-ČĄÇ?Ę&#x;É&#x17D;Ĺ&#x2014;ȥſƥƥÉ&#x17D;Ć˛Ä ĂŠÉ&#x17D;Ä ĆĄĹ&#x2014; É&#x17D; É&#x17D;Ă&#x20AC;É&#x17D;EÂ&#x2039;Ć˛Ć˛Ä Ĺ&#x2014;ȥſƥƥ É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;

É&#x17D; É&#x17D;

É&#x17D;

É&#x17D;

É&#x17D;

É&#x17D;

É&#x17D;

&$ #$ -

É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D;

É&#x17D;

É&#x17D;

É&#x17D; É&#x17D;

É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; Ă&#x20AC;É&#x17D;,Ç?ČĄČŽĘ­ĆşÉ&#x17D;ĂŠÄ Ĺ&#x2014;É&#x17D;ČŽĆ&#x2014;Ç´ĆĄĘ&#x;É&#x17D;Â&#x2039;Ę&#x;É&#x17D;ĂŠÂ&#x2039;Ĺ&#x2014;Ä ĆşČŽÉ&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; ƲſÊÊÂ&#x2039;Ĺ&#x2014;É&#x17D;ĹżÉ&#x17D;Ę&#x;Â&#x2039;ȥƲÊſȎĆ&#x203A;Ä ĆşĂ É&#x17D;Ĺ&#x2014;Ć&#x2014;Ä ČĄĆşÄ É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; Ĺ&#x2020;É&#x17D;Ä ĹżČĄÄ É&#x17D;Ĺ&#x2014;Â&#x2039;ĆşĹ&#x2014;Ä ČĄĂ É&#x17D;É&#x2013;ſƥÉ&#x17D;Ä­Â&#x2039;ČŽÉ&#x2013;É&#x17D;ǺȥſȎČ&#x152;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; Ă&#x20AC;É&#x17D;{Â&#x2039;ČĄĹżÄ ČĄÉ&#x2013;É&#x17D;É&#x17D;ĆĄÂ&#x2039;É&#x17D;Ă&#x201A;Â&#x2039;ČĄÉ&#x2013;Ä É&#x17D;Ć˛Ä ĂŠÉ&#x17D;ĆĄÇ?Ć&#x203A;Â&#x2039;ĆĄÉ&#x2013;É&#x17D;ÇşČĄÄ Ĺ&#x2014; {Â&#x2039;ČĄĹżÄ ČĄÉ&#x2013;É&#x17D;É&#x17D;ĆĄÂ&#x2039;É&#x17D;Ă&#x201A;Â&#x2039;ČĄÉ&#x2013;Ä É&#x17D;Ć˛Ä ĂŠÉ&#x17D;ĆĄÇ?Ć&#x203A;Â&#x2039;ĆĄÉ&#x2013;É&#x17D;ÇşČĄÄ Ĺ&#x2014; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; Ă&#x20AC;É&#x17D;EÄ Ę&#x;Ä ČĄĹżĆşĹ&#x2014;É&#x17D;Â&#x2039;Ę&#x;É&#x17D;Ć&#x203A;Â&#x2039;Ć&#x203A;Ä ČĄÉ&#x17D;É&#x2013;ſƥÉ&#x17D;Â&#x2039;ĆĄĆĄÄ É&#x17D;Â&#x2039;ĆşĆĄÄ ĂŠĆşĹżĆşĹ&#x2014;Â&#x2039;ČĄĂ É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; Ć&#x203A;Â&#x2039;ĆĄĂŠÉ&#x17D;Ç?Ĺ&#x2014;É&#x17D;Ę&#x;Â&#x2039;ȥƲÉ&#x17D;ƲÂ&#x2039;É&#x2013;Č&#x152;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;  É&#x17D;    

+++ '

É&#x17D;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;É&#x17D;

É&#x17D;

É&#x17D;

É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; BĆ&#x2014;Ä ĆşÉ&#x2013;É&#x17D;Ä­Ç?ČĄÉ&#x17D;ĂŠÄ ĆşÉ&#x17D;Ĺ&#x2014;Ç?ĂŠÄ É&#x17D;ƲÂ&#x2039;É&#x2013;Ä ĆşÉ&#x17D; Ç?Ĺ&#x2014;É&#x17D;ĂŠÄ ĹżÉ&#x17D;ČŽÉ&#x2013;Ç?ČĄÄ É&#x17D;ÇşÇ?ČĄČŽĆ&#x2014;Ç?ĆşÂ&#x2039;ĆşÄ Č&#x152;É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;



É&#x17D;

É&#x17D;

'$"" )& )#

   

! $#

&É&#x17D;

É&#x17D; É&#x17D;

/ É&#x17D;

É&#x17D; É&#x17D;

É&#x17D; É&#x17D;

É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;

É&#x17D; É&#x17D;

É&#x17D;

É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;

É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D; É&#x17D;

É&#x17D;


30

Styret i Diktardagar BA kan presentere det mest omfattande programmet nokonsinne under årets arrangement 1. - 4. august. Frå venstre leiar Torunn Kjøk, Ola Aukrust, Ola Skrinde og Bård Hanem . Even Lusæter (fremst) er ein av aktørane bak bestillingsverket basert på dikt frå Olav Aukrust si samling ”Himmelvarden”. Med i styret er også Håvard Teigen og Tor Stallvik.

Diktardagar Tema for Diktardagar i Lom, Skjåk og Vågå er naturleg nok språkåret 2013. - Litteraturseminara fredag og laurdag ber tydeleg preg av dette. Det blir foredrag om språkleg mangfald, humor i språket, poesien i sosiale media og stemmene i den nye bibelomsetjinga, seier leiaren i det nyetablerte Diktardagar BA, Torunn Kjøk, heseblesande og syner fram eit tettpakka program for dei fire dagane i byrjinga av august. Jotunheimen Underholdning med Endre Skjåk i spissen, startar det heile torsdagskvelden frå utescena på Nordal og byr på program med den folkekjære visediktaren Jakob Sande. Vidare går det slag i slag med seminar, skrivekurs for ungdom og vaksne, samling om

frå dal til fjell

bånsull og songleik, forfattaropplesingar, Aasmund O. Vinje program, dikt og musikk, omvisningar og presentasjon av masteravhandlinga til språkvaskar Perlaug Marie Kveen frå Bøverdalen. Arrangementa går tidvis føre seg parallelt både i Lom, Skjåk og Vågå frå den høgaste topp (Heilage fjell, fjellmesse på Galdhøpiggen sundag kl 12.00) til dalbotnen ved Bokhandelen Kafé i Vågåmoom (Levi Henriksen, Tom Stalsberg og Ragnar Hovland les frå eigne bøker, fredag og laurdag kl 14). Opninga av ein diktarstig nær hytta til Jan Magnus Bruheim på Billingen i Skjåk står på programmet sundag.

Av Terje Randen terje.randen@fjuken.no

Årets bokbad blir styrt av Magnhild Bruheim. Dei ”badande” er forutan festivalforfattar Ragnar Hovland, Britt Karin Larsen og Johan Mjønes. - Vi har freista å få til mange små og store arrangement som skal setje sitt preg på bygdene i Ottadalen denne langhelga, seier Torunn Kjøk. Mest spent er ho naturleg nok på bestillingsverket med nyskriven musikk til Lomsdiktaren Olav Aukrust sine dikt frå ”Himmelvarden” (sjå eiga sak).


31

Himmelvarden 2013 - Olav Aukrust er så mykje meir enn ”Aksion på Tande” og ”Bilbeistet”. I samlinga ”Himmelvarden” syner Aukrust fram spekteret sitt. Even Lusæter er ivrig og audmjuk framfor urpremiera på bestillingsverket ”Himmelvarden” 3. august, der han saman med Bjørn Sigurd Glorvigen og Vegar Vårdal har sett musikk til utvalde dikt frå diktsamlinga Olav Aukrust gav ut i 1916. Alle tre har føtene godt planta i lokal folkemusikktradisjon, men er unge, spreke og har vilje til å tenkje nytt, noko som kanskje trengs når det gjeld nasjonalromantikaren Olav Aukrust. Saman med bassisten Åsmund Reistad vil felene til Even og Vegard fylgje opp tekstene frå einskilde dikt som saman dannar ein heilskap der lesaren blir med frå den myrke dalbotn til den ljose himmelvarden. - Aukrust har fleire lag i dikta sine. Vi veit at Olav hadde eit ynskje om å bli musikar, men at sjukdom hindra han i det. Laga i lyrikken kjem enda klårare fram når orda får fylgje av nykomponert folkemusikk, seier Even Lusæter. - Vi er kjempeglade for at vi endeleg kan realisere planane om eit bestillingsverk til årets diktardagar. Takka vere tilskot mellom anna frå Norsk Kulturråd så er dette mogleg, seier Torunn Kjøk i arrangementskomiteen. Urpremiera går føre seg i nybygd amfi i urtehagen på Nordgard Aukrust laurdag 3. august, og blir eit av dei mange kunstneriske høgdepunkta under årets Diktardagar.

.

Even Lusæter (over) vil vise fram Olav Aukrust frå ei litt anna side under årets Diktardagar. Saman med Bjørn Sigurd Glorvigen og Vegar Vårdal, står han bak bestillingsverket ”Himmelvarden”.


30

trivlege -

BERG

GODE TILBUD FRA APOTEK 1 ALLE DERMICA WIPES

%

-50

Før fra kr 2190 Nå fra kr

1090

OPPTIL

-50% I FAKTORRABATT

Loarutsalet Nå fra kr

9090

Tilbudene gjelder f.o.m. 1. t.o.m. 31. juli 2013, så langt beholdningen rekker.

Vågå man-fre kl 9.00-16.00 Lom man-fre kl 9.00-16.00 lør 10.00-13.00 (gjelder uke 26-32) Otta man-fre kl 9.00-16.30, lør 9.00-14.00

Utsalg for lokale husflid- og handverkprodusentar. Rosemaling, porselenmaling, vev, strikking, smykke, saum oa. Du finn oss like ved stavkyrkja i Lom. Velkommen til ein butikk med særpreg! Tlf. 61 21 19 05 Utvida opningstid 15.6 - 15.8: 09.00 - 19.00

Innunder mektige Jotunfjell ligg Lomsbygda. Der Ottadalen deler seg finn ein Lom sentrum, eller Bergom som bygdafolket kallar det. Opp gjennom dei siste 100-150 år har bygdasenteret utvikla seg i takt med reiselivsnæringa og er i dag både eit handelssentrum og ein turistattraksjon i seg sjølv. Med stavkyrkja, Fjellmuseet, Bygdamuseet og Steinsenteret i gåavstand frå sentrum, ei rekkje kaffear, isbar, gatekjøkken, butikkar og overnattingstilbod er det livleg på Bergom i turistsesongen. Velkommen som vår gjest anten du er på gjennom-


31

- livlege

GOM

Blomster • Gaver Garn • Klær Smykker • Suvenir

ANDRE BEDRIFTER I BERGOMSGARDEN: Fjell & Fritid - Sportsbutikk for høgfjell og lågland Lom og Skjåk Bokhandel - Bøker, leiker, kart Coop Ottadalen - varehus m. åtte forretningar Lom Servicesenter Statoil Kiwi Lom - faste lave priser Sparebank1 Lom og Skjåk, bank, valuta Flækøy - Ur, Optikk, Gull & Sølv. Vinmonopolet -

- midt i sentrum " #

"# !

# !

Fossberg Hotell ligg midt i Lom sentrum der dalføret deler seg for den mektige Lomseggen og Bøvra renn kvit og vill utover Prestfossen. I vårt moderne men tradisjonsrike hotell kan vi tilby komfortable hotellrom med dusj, toalett og TV med det du treng av kanalar. Matservering i koseleg spisesal. Peise-stove med bar. Trim og trivselssenter med svømmebasseng, barnebasseng, stort boblebad, badstue, trimrom godt utstyrt med treningsapparat, squashbane. Vi har også eige parkeringshus. Nyoppussa Kafeteria med god heimelaga mat og bakverk.

STOR UTESERVERING God plass inne Fristande meny • middag • kaffe • kaker • is

Velkommen innom!

Fossberg Hotell 2686 Lom. Telefon 61 21 22 50 w w w. fo s s b e r g . n o

reise eller slår deg til ro her på Bergom nokre dagar. Ein rusletur i butikkane, ein kveldstur langs med Bøvra eller ein kopp eller eitt glas på uteserveringane - Bergom pulserar verkeleg sommarstid...

!


tte skal vere eit uformelt

    





   

34



BYGG OG ANLEGG



• Nybygg • Restaurering • Lafting • Gråsteinsmuring























 



   

 





 



 

 



















   

 

 

 

 

 

 

  

   













 

  

















40 - 150 m2 Ut fra dine ønsker lager vå vår år arkitekt et uforpliktende skisseforslag ki f l til romprogra am, størrelse t l påå hytta h tt og tomtas t t romprogram, beliggenhet. TA MED DEG FAMILIEN OG PRØVEBO P

Ta med deg venner enner eller familie og bo kostnadsfritt k på en av våre flotte visningshytter.. På P den måten vil du oppleve våre smarte løsninger. Kontakt takt oss for f å bestille tid.

2693 Nordberg • tlf 91 345 345

 

www.hedda.no Tlf 61 21 46  30

 



 

   

 

   

 



 

MASKINENTREPRENØR Allsidighet er en av våre sterke sider, både på tid, sted, og utførelse. Dette kan avspeiles i det store utvalget av forskjellig utstyr vi disponerer.

Kristian Gården & Sønner AS

Vi bygger hytter i hele Gudbrandsdalen. Ta kontakt med oss!

Levering og montering av sanitæranlegg, varmeanlegg, vannbåren varme, sprinkleranlegg og vannrenseutstyr. Vi tilbyr også vannanalyse, avløpsåpning og kamerainspeksjon av avløpsrør.

 

Tessand Snikkerlag AS Tretten Bygg AS Brøttum Byggeservice AS

KL Rørleggerbedrift AS

www.krgarden.no

www.tessand-snikkerlag.no www.mesterhusgudbrandsdal.no

www.rørlegger-lom.no

Stupulvegen 5 • 2686 Lom Tlf: 61 21 10 04 • post@klror.no

Synleg i Ottadalen!

"#

! !

her og på www.fjuken.no? Ta kontakt med Helene eller Terje for eit tilbud du ikkje kan si nei til!

Industriveien 30 • 2680 Vågå Tlf: 91 74 02 03 • krgarden@online.no

Bransjeregister i Fjuken, i våre magasin og på www.fjuken.no.

DIN ANNONSE

Helene - 474 84 154 Terje - 91 56 90 37

Gjennom ei årsavtale får du plass på desse sidene og gjer attpåtil ein svært god handel av annonseplass. Med ei slik avtale er du synleg i lokalmarknaden gjennom heile aret og du nar ut til bade hyttefolk og fastbuande. Du er og tilgjengeleg pa vare nettsider, www.fjuken.no, ein nettstad som opplever stadig aukande trafikk.I snitt er 1500 ottadølar og personar med tilknyting til Ottadalen innom desse sidene kvar dag.

Graving • Sprenging   Massetransport Natursteinmuring Mobilt knuseverk • Krattknusing 

2686 LOM • Tlf 915 49856 www.ofjeld.no

Vi tilbyr tre forskjellige ”pakker”, som passer bade store og sma verksemder. Ta kontakt med oss for nærare informasjon!

Ring Fjuken 61 21 38 60 og spør etter Helene eller Terje, evt. send oss ein epost på annonse@fjuken.no


35

BIL OG MOTOR Vakttelefon: 952 95 640

På tide med ein vask?

DIN ANNONSE her og på www.fjuken.no? Ta kontakt med Helene eller Terje for eit tilbud du ikkje kan si nei til!

Nordal Servicesenter

Helene - 474 84 154 Terje - 91 56 90 37

2686 Lom • 61 21 18 80

• Vi reparerer alle bilmerker

• frontrute rep./ skifte

• lette og tunge kjøretøy

• dekksalg

• periodisk kjøretøykontroll

• deler - rekVesita

• Vi presser hydraulikkslanger

• bilberging tung/ lett

HANDVERKAR

• karosseri og lakk Verkstad

Skjåk Bil AS Bismo tlf 61 21 36 70

www.BoschCarService.no

Din leverandør av: • Kjøkken • Bad • Garderobe • Senger • Vinduer • Dører • Restaurering • Benkeplater, knotter og håndtak, kjøkkenvasker, hengsler, skuffe-skinner og låskasser.

Ta kontakt for et uforpliktende tilbud! Kollbottvegen 9B, 2682 Lalm tlf 612 39 034 www.lalmhandverksenter.no post@lalmhandverksenter.no

Kvalitetstid* Ei stille stund med kaffekoppen og lokalt lesestoff - for ottadølar og alle andre med band til dei vakre bygdene våre. Lokalavisa Fjuken gjev nyhende, reportasjar, smått og stort frå Vågå, Lom og Skjåk kvar torsdag. Er du framleis ikkje abonnent, sjå www.fjuken.no eller skann QR-koda nedanfor med smarttelefonen din. Vil du heller slå av ein triveleg prat på telefonen, ring oss på tlf 61 21 38 60 (08.30-16.00).

TENESTER Autorisert regnskapskontor

≈ REGNSKAP ≈ ≈ LØNN ≈ ≈ FAKTURERING ≈

DIN ANNONSE her og på www.fjuken.no?

*Måleri ”Kvalitetstid” Odd P. Olsen, i Fjuken sitt eige.

VågåRegnskapSA Ditt eige regnskapskontor Edvard Storms veg 3A • 2680 Vågå Telefon: 61239510 • vregnlag@online.no

www.vagaregnskap.no

Ta kontakt med Helene eller Terje for eit tilbud du ikkje kan si nei til!

Helene - 474 84 154 Terje - 91 56 90 37


36

Er veret fint og temperaturen høg, manglar det ikkje på badeplassar i Ottadalen. Om det er temperaturar mellom 25 og 30 grader i lufta, er det friskt med 12-13 i vatnet. Vi har sjekka dei plassane som blir mest besøkt i sommarvarmen.

Smedsmo camping i Vågå Den nye badedammen som ligg attmed riksvegen er ein populær plass som stadig fleire veit å nytte seg av. På varme sommardagar finn både bygdefolk og turistar glede i å avkjøle seg her. Badedammen ligg rett bak turistinformasjonen og det er gode moglegheiter for parkering. For å koma på toalett, må ein inn på bensinstasjonen.

Lemonsjøen i Vågå

Liabrua i Lom

Nissegarden i Lom

Denne plassen som ligg attmed riksveg 51 mellom Skarå og fjellstua, er ein populær plass både for hyttefolk i området og vegfarande som oppdagar denne idylliske plassen. Det er oppsett bord og benkar på denne rasteplassen, men det er stor mangel på toalett her. Det har vore reist krav til Statens vegvesen om å setje opp toalett, utan at desse er på plass per i dag.

Sandstrendene ved Liabrua er Ottadalens riviera. Dette er ein kanskje den mest populære badeplassen i heile dalføret, med lunt vatn i vikene både ovafor og nedanfor vegen som går ut til brua. Langgrunt, men ein bør passe seg for straumen om ein sym for nære brua. Manglar både toalett og søppelstativ.

Her er det basseng med sklier, ein kan sikkert bade i Skim òg, men dei fleste besøkjande foretrekker bassenget. Det kostar å bade på Nissegarden; 80 kroner per snute. Legg du på til ein tohundrelapp kan du klatre i den nye klatreparken, eller gå klatrestigen opp til Eggjapiken som byr på flott utsikt. Tilgang til toalett. Dusj med myntapparat.


37

Dønfoss i Skjåk Jettegryter fylte med solvarma vatn og ein spektakulær beliggenheit gjer Dønfoss til ein favoritt både for Skjåkværar og tilreisande. Eit barnebasseng for dei minste er eit pluss. Å bade kostar 45 kroner per person, og 100 kroner for ein familie. Ti kroner billigare om du bur på plassen. Tilgang til toalett. Foto: Ragnhild Brimi

Tesse Når vêret er fint og det er lite vatn i Tesse, er det reine ”Syden-stranda” her. Fin sand og fleire stader langgrunt gjer at mange, både turistar og folk frå Lom og Vågå, tek turen hit opp i fjellet for å bade.

Aura i Skjåk

Bångråttjønn i Skjåk

Aura er eit eldorado om du likar friskt og halvkaldt smeltevatn, men sjølv i Aura kan vatnet bli tilnærma lunkent om veret har vore varmt over lenger tid. Du kan boltre deg i fleire kulpar oppetter, hoppe frå berg og skli i naturlege sklier. Fleire brukar Aura som grill- og festplass, noko som gjer at det til tider kan vera skjemt ut av knust glas og søppel.

Ved Bångråttjønn er det folk heile sommaren igjennom, så sant det ikkje er for hustreg. Vatnet er såpass stilleståande at vasstemperaturen fort kan opp imot 20 grader. Sjølv om botn er sumpaktig her og der, er nok ikkje tjønna farleg. Fjuken har til gode å høyre om nokon som har vorte låke etter å ha bada der. Gode parkeringstilhøve, men sidan tjønna ligg så tett inntil vegen, hadde det ikkje gjort noko om det hadde vore nedsett fartsgrense i sommarsesongen. Vegvesentoalett tilgjengeleg ved parkeringsplassen.


38

31

Camping i Ottadalen • Leilegheiter • Hytter, store og små • Camping • Stor leikeplass • 80 strømuttak • Ope heile året! • Fritt fiske for campinggjester

Velkomen til Lom Camping

Besseggen Fjellpark, Maurvangen Med gangavstand til Gjendebåten er Besseggen Fjellpark, Maurvangen et perfekt utgangspunkt til turen over Besseggen. Besseggen Fjellpark er en helårs campingplass med flott beliggenhet ved den fine fiskeelva Sjoa. Vi har fine plasser for campingvogner, bobiler, telt og hytter. Lavvoer til utleie har vi også. På plassen finner du serviceanlegg med dusj, wc, sauna, vaskemaskin, tørketrommel, tørkerom osv. I restauranten kan du nyte et godt måltid av lokale råvarer.

Velkomne!

Besseggen Fjellpark AS Maurvangen • 2680 Vågå www.maurvangen.no • tlf 61238922

"' # $ $

/'0 #*:,,#1 ! +.',%.* 00 3#" +#)1'%# :,$-00#, 511#/ 8; #'*'%&#1#/ 8 -%,.* 00#/ 1 ,":/0 00#,%

'&

"% #

Velkomen!!

Lom Camping 2686 Lom Tlf. 61219950 booking@lomcamping.no www.lomcamping.no

$ %$'( %$'( ***

2 $',, -00 * ,%0 /')03#% )+ $/6 6%6+- 0#,1/2+ -% )+ $/6 *2$10.-/100#,1#/#1 #)#.* 00 $-/ /, +#" 0)*'# &20)# -% 1/ +.-*',# / 1'0 $'0)# .6 -+/6"#1

#

8 #/ #/ .* 00#/ 1'* 1#*1 ! +.',%3-%, -% - '* 8 ' & / ) $7 21')) -% 0 ,'19/ ,*#%% 8 #"'%# &#*6/0.* 00#/ +#" +2*'%&#1 $-/ 0.')#/1#*1

!

:,$-00 +.',% -/" #/%8 )(6) *$ 444 "-,$-00! +.',% ,-

$'( )&)

Velkomen til #!! " 'Lom #! Lom Camping har Camping, 300 meter !$ " opna dørene! att.' % ) &' #% #! "'%(! ) %) vest for &Lom sentrum Sundag 14. juni # 55, &) ved rv. kl 13 - "15Sognefjellshar vi " ' % ! &'#)med vegen. Leilegheiter "ope hus"og + "kjøken # stove, og bad. inviterer på && for #% bubil, ( Plass kaffe !$ "med )# någå " og # telt. ' attåt. ' campingvogn

"' # #$ "' # #$

10 hytter med og utan dusj/wc 70 oppstillingsplasser for vogn/bobil Dam m/båter • Tennisbane m.m.

; ;;

-/2,, )-%01 " -% ,21 #/%03#,"012#, 6%6 *$ 444 &-*2,%0-5 ! +.',% ,-

God sommar - velkommen til oss!


39

Utfor med to hjul


150 meter vest for garden Grjotheim i Lia i Lom, går det av ein nesten usynleg avstikkar opp frå veggrøfta. Eit nedtrakka saugjerde ynskjer velkomen, men så opnar stigen, lina eller råket seg opp.

Av Terje Randen terje.randen@fjuken.no

Downhill eller sykkelutfor har vorte populært i Lom. Frå venstre Ove Nestvold, Rune Mundhjeld, Knut Erik Vole, John Are Grjotheim, Sjur Bjørgen og Sara Moe.


Ove Nestvold i luftig svev. Sikkerheitsutstyr er obligatorisk.

Hundrevis med dugnads-timar er lagt ned i det bratte skogsområdet vestover mot Tronoberget. 5-6 forskjellige liner eller løyper er bygd på kryss og tvers mellom bergeskortar, store steinar, høge gran- og furutre og skogsidyll. Ramper i treverk, doseringar, over og unnarenn. Alt for å skape ein så rå og luftig sykkeltur som mogleg. Utfor på ski og utfor på sykkel har nok fleire fellesnemnarar. Det skal vere bratt, det skal vere luftig, det skal hoppast langt og det er truleg folk blotta for nerver i kroppen som utfordrar tyngdekrefter, sentrifugalkrefter og alt anna i jakta på adrenalinrush og spenning. Råtassar- kanskje, men fyrst og fremst aktiv ungdom i sin beste alder som kosar seg i lag med sykkel og gode kameratar. Syklarlaget heiter ei lukka gruppe på Facebook. Her blir ruter planlagde, sykling avtala og gode

bilete delt. Gruppa har nesten 21 medlemar, alle i aldersgruppa 20-30 år. Sesongen 2013 er såvidt i gang. Løypene i Lia får ein gjennomgang med greinsaks og rive før fyrste syklist. Sju, åtte av dei mest ivrige og mest bufaste i bygda stiller opp på dugnaden. Primus motor for utforsyklistane, Knut Erik Vole (29) la saman med John Are Grjotheim grunnlaget da dei byrja bygginga av løypene ovanfor heimstaden til John Are for 9-10 år sidan. - Downhillsykling eller ekstrem terrengsykling fekk vel ein oppsving her i dalen da Hafjell skianlegg opna for dette for omtrent 10 år sidan. Der har utforsyklinga i skianlegget sommarstid verkeleg teke av, og dei tener faktisk gode pengar på sykkelsatsinga si. Her i Lom har vi vore ein gjeng i mange år, men interessa har vore aukande. Det var ein boom for eit par år sidan, da var det mange


42 som kjøpte seg sykkel, seier Knut Erik Vole og fortel at han sjølv faktisk tok opp banklån for å kjøpe sin fyrste downhill-sykkel for 10-12 år sidan. Men, til forskjell frå Hafjell så går alt av aktivitetar i Lom føre seg på privat basis. Grovgjorde er dei, med støtdemparar og breie, grovmønstra hjul. Du får ein middels bruktbil for prisen på ein ny, men mange kjøper brukte syklar og skiftar heller ut delar på desse. For dei må tåle juling, både sykkel og syklist. Verneutstyr som rygg- og brystplate, hjelm, albue-, legg og knebeskyttere, hansker og gode sko er obligatorisk.- Det har gått bra, det er klart, dette er ein <<ekstremsport» og ein må rekne med skrubbsår og beinbrot, men det handlar om å utfordre seg sjølv, og samstundes tenkje på tryggleiken, seier Vole og får bekreftande nikk frå dei andre i sykkelgjengen. Mange av desse driv også med andre typer «ekstremsport>>, frikøyring på ski, klatring og andre ting. I Nordherad i Vågå finn ein også ei downhill-løype, eller Bike-park som det blir kalla. Hans Peter Bakke har bygd heime på garden og døypt både anlegget og garden for Ponderosa. Opning var under Jutulrock i fjor sommar, og anlegget er i fylgje magasinet FriFlyt også oppdatert dette året. - Dette er eit miljø der alle kjenner alle. Fokus er på å ha det artig i hop. Det er sjølvsagt konkurranser også i denne idretten, men så langt har ikkje nokon her ifrå vore interessert i då satse på det,

Allemannsretten Alle har lov til å ferdast og opphalde seg i utmarka i Noreg. Allemannsretten er eit gratis fellesgode og ein del av vår kulturarv. Den gjev deg rett til å bruke utmarka, uavhengig av kven som er grunneigar. Du gjer bruk av allemannsretten når du går til fots, går på ski, syklar eller rir på privat veg og stig, når du teltar og bad ar i utmark og køyrer båt på sjø, ror eller padlar på vatn og i elv. Det er også ein del av allemannsretten når du plukkar bær, sopp og blomar. l nasjonalparkane våre gjeld det forskjellige reglar mellom anna for bruk av sykkel. Undersøk dette før du legg ut på tur i desse. På eit generelt grunnlag bør du praktisere prinsippet om «sporlaus ferdsle». Spesielt for sykling heiter det fylgjande: <kursiv> Syklistar skal vise hensyn overfor gåande. Også for sykling kan det gjelde lokale reg lar med omsyn til sykling i terrenget og på stigar. Sykling i terrenget er i utgangspunktet lovlig over skoggrensa og på stigar og vegar under skoggrensa.

Ein av mange ramper og hopp som er bygd i anlegget i Lia. Knut Erik kvir seg ikkje for å leggje inn ein ”vink” for fotografen.

smiler Knut Erik Vole frå Lom og legg til at Ottadalen er eit eldorado for terrengsykling generelt. -Her i Lom finst det utallige moglegheiter, den merka Bolvassvegen frå Flå til Bergom, stig frå Røisheim opp til Raubergstulen og stigen frå Soleggen fjellstue og ned til Bergom er kanskje dei mest brukte. Men

det finst stigar og råk, skogsvegar og grusvegar overalt, både ovanfor og nedanfor skoggrensa i bygdene her som er ypperlege for sykkel. Bruk terrenget på ein så skånsom måte som mogleg, men kom dykk ut, smiler sykkelgjengen i Lia og «skuldar>> på Knut Erik for at miljøet i bygda er så stort som det er. Knut Erik er ei ildsjel og brenn for syklinga. U tan han hadde det truleg ikkje vore noko anlegg her, seier syklistane og legg i veg oppover løypa på nytt.

I Nordherad i Vågå finn ein også ei downhill-løype, eller Bike-park som det blir kalla. Foto: Torgrim Vole.


43

I P P O T S SKJÅK e r a v g i l g a d • o klær • elektr t s o k e s l e h • i r e m frisør • par f y r e t s m o l b • t r o p garn • leker • s interiør Kvardagar 9-17 -20) (Matkroken 9

Laurdagar 9-14

-18) (Matkroken 9

Skjåk Kjøpesenter

GJER EIN GOD HANDEL I SKJÅK KJØPESENTER, OG STØTT OPP OM LOKALSAMFUNNET!


44

27. juli 2013

Klonesprisene 2013 Vügüs flinkeste farmer Ottadalens beste budeie Gudbrandsdalens beste avløyser Norges beste husmor

Alex Rosèn Wenche Myhre

lletter Bestill baig id !

All you can eat buffet: - Helstekt okse, fjellgris og lam Konsert (20.00): 590,- Middag (18.00): 400,-

Billetter kan kjøpes pü Klones, tlf: 905 11 168, www.klones.no eller Vügü kommunes nettside.

VĂ&#x2026;Rkupp!

Inntil

â&#x20AC;&#x201C;30%

Screen

- Din mur- og byggentreprenør!

Markiser Garasjeporter

MARKISER U PERSIENNER GARASJEPORTER U SPABAD Alt innen solskjerming, garasjeporter og spa Fasadeprodukter AS er største norskeide leverandør av büde solskjerming, garasjeporter og spa. Vi kommer gratis hjem til deg med gode rüd og løsningsforslag.

Ivar Sandvoll Tlf: 915 59 920

Sinclair Mur & Bygg AS

Ring GRATIS: 800 80 488 www.fasadeprodukter.no

SOLSKJERMING â&#x20AC;&#x201C; GARASJEPORTER

6* E 1 -"

6/ / Â&#x2021; - ,6 Â&#x2021; 1/6

fjukenŠ2013

Norges lengste bord


45

Diktardagar 1. - 4. august Lom, Skjåk og Vågå

Stemmene i språket Fredag 2. august: Seminar: Stemmene i språket - Verdien i språkleg mangfald – Ottar Grepstad - Presentasjon av Dialekthefte Lom - Skjåk – Randi Rust - Stemmene i den nye bibelomsetjinga – Synnøve Sakura Heggem - Språk i nasjonsbygginga - kampen for nynorsk i dag – Oddmund Løkensgard Hoel - Humoren i språket – Ragnar Hovland - Dugurd på Bakeriet i Lom – Ragnar Hovland - Vårt musikalske morsmål. Samling om bånsull og songleik. Camilla Granlien, Jarnfrid Kjøk, Bjørn Sigurd Glorvigen, Norsk Kvedarforum. Fredag og laurdag. - Skrivekurs – Vidar Kvalshaug held skrivekurs for ungdom og vaksne (påmelding innan 05.07.til biblioteket) - Levi Henriksen og Tom Stalsberg – Bokhandelen kafé, Vågå - Det usynlege mennesket – filosofi for barn ved Øyvind Kvalnes - Den kulturelle spaserstokk – Levi Henriksen og Tom Stalsberg - Aasmund O. Vinje-program – Ellen og Aasmund Nordstoga, Åsmund Reistad - Pubkveld – Levi Henriksen og Tom Stalsberg – og The men they couldn’t shave

Meir informasjon: www.diktardagar.no

Laurdag 3.august: Seminar: Stemmene i språket - Press på det norske og dei nordiske språka – Sylfest Lomheim - Fredrikke Marie Qvam - Kampen for det norske og stemmerett for kvinner – Magnhild Folkvord - Døkk har slikt rart tonefaill – Perlaug Marie Kveen - Poesien i sosiale media – Vidar Kvalshaug - Dugurd på Bakeriet i Lom – Levi Henriksen og Tom Stalsberg - Det var en gang en sommer – program for barn på Lom folkebibliotek med Vidar Kvalshaug om 22/7 og festivalforfattar Ragnar Hovland - Ragnar Hovland på Bokhandelen kafé, Vågå - Tor Jonsson og Ordet – Tor Jonsson foredrag: Tor Jonsson og Ordet Svein Johs Ottesen - Olav Øygard – dikt med någå attåt – Bygdafolk m.fl. Skjåk - Himmelvarden urpremiere – Bjørn Sigurd Glorvigen, Vegar Vårdal, Åsmund Reistad og Even Lusæter - Bokbad – Ragnar Hovland, Britt Karin Larsen, Johan Mjønes. Bokbadar: Magnhild Bruheim

Søndag 4.august: - Heilage fjell – Fjellmesse på Galdhøpiggen - Dugurd på Bakeriet i Lom – Johan Mjønes les - Var eg ein Gud – Skultbakken Vågå - dikt av Hans Børli, Tor Jonsson, André Bjerke m.fl. – Trond Klaape og Inge Gjevre - Opning av Diktarstig - i Jan Magnus Bruheims rike – Olemic Thommessen. Kåseri – Inge Eidsvåg - Hamsun i Garmo – blomenedlegging, Spor etter ein barndomsheim ved Jarnfrid Kjøk, For tak og slet - dikt frå Bjørger ved Dag Gården, Reidar Svare og Knut Kjøk

visus

Torsdag 1. august:


46

«Meir enn G35» Egil Ørjan Thorsen har snart «svidd av» 6 millionar kroner og tre år på å finne fram den lokale maten langs våre lokale turistvegar.

Andre utgåve av eit eksklusivt magasin kom i april, på engelsk. Ein versjon på nynorsk ligg i trykkmaskinene nå. Fyrste utgåva som kom våren 2012 var på norsk og i samband med «Grüne Woche 2013» vart det laga ein avisversjon på tysk. Fem av landets 18 nasjonale turistvegar, alle meir eller mindre heimehøyrande i Ottadalen, får synt fram maten og menneska langs vegane. Profesjonelle matskribentar, fotografar og grafikarar har vore undervegs i veker og månader for å dokumentere at det ligg kjærleik, tanke og ofte tradisjon bak mykje av det som blir servert. - Dette er kanskje det mest handfaste og synlege resultatet frå prosjektet så langt, men det viktigaste er etter mitt syn at vi har fått bedrifter til å samarbeide og ha tru på eigen identitet. Vi har fått folk til å sjå at det faktisk kan vere mogleg å nytte seg av råvarer frå nærmiljøet. At «stuttreist», lokale og regionale produkt, gjev ein kvalitet på matopplevinga som er milevis frå «maskinell» industrilaga hurtigmat for storkjøkkenbruk, seier den engasjerte prosjektleiaren som har hatt Lom som kontoradresse sidan oktober 2010.

Pilotprosjekt Valdresflya, Sognefjellet, Rondane, Gamle Strynefjellsvegen og Geiranger-Trollstigen. Nasjonale turistveger og årsak til at tusenar av både norske og utanlandske vegfarande er innom bygdene våre i løpet av hektiske sommarmånader. Statens vegvesen har brukt utallige millionar på meir eller mindre omdiskuterte prosjekt langs med vegane, også i vårt distrikt. Mange har undra seg over installasjonar og kunstverk, mangt har vore skratta av og banna over. Sist ein stein på ein stein inne på Valdresflya. - Matopplevingar og vertskapskjensle er viktige i reiselivsnæringa og maten er også ein måte å profilera seg på. Nå samarbeidar over 80 matøktarar langs desse vegane om ei felles marknadsføringsatsing. Her deltek både gardbrukarar, mathandverkarar, aktivitetstilbydarar, hotell og serveringsstader. Alle stolte nyskaparar og foredlarar av den norske matkulturen. Noko av målsetjinga bak prosjektet frå Landbruks- og matdepartementet var at dette skulle vere eit bindeledd mellom lokalt næringsliv og det offentlege i satsinga på nasjonale turistvegar på tvers av fylke og kommuner, fortel Egil Ørjan Thorsen og smiler litt når han samanliknar den prosjektsummen han har rådd over med dei pengane som samla er brukt på Nasjonale turistvegar.

Hunderfossen Rogalendingen Thorsen har ein allsidig bakgrunn frå reiseliv- og bygdeutvikling. Ei masterutdanning frå hotellhøgskulen i heimbyen Stavanger og ifrå New Zealand ligg i botnen. Studiar og lengre opphald i utlandet har gjeve vidsyn for at vi byr på mykje unikt her i Noreg. – Den fyrste jobben eg hadde etter utdanninga var ei leiarstilling i Hunderfossen Familiepark. Eg hadde ansvar for alt av matservering og sal av suvenir med ein omsetnad på over 16 millionar kroner i ein 90 dagars hektisk periode. Det seier seg sjølv at her var det ikkje tid til mange feilslag, smiler Thorsen og ser ein

Eksempel på foto av lokal mat. Hindsæter Fjellhotell. Foto: Tina Stafrén.

Eksempel på foto av lokal mat. Sild på Grotli. Foto: Tina Stafrén.

samanheng med sesongtrykket som reiselivsnæringa langs med turistvegane opplever. Utfordringa er å finne balansen mellom økonomi og kvalitet. Eg trur bestemt at vi skal ha lov til å ta oss betalt for kvalitet. Noreg er eit høgkostland, med bruk av fleire lokale råvarer vil meir av pengane bli liggjande att i lokalsamfunna rundt om. Det er det vel ingen frå Ottadalen som har noko imot? undrar Egil Ørjan.

Enorme moglegheiter Etter snart tre år i Ottadalen har prosjektleiaren no flytta frå oss. Framleis har han kontorplass på Fjellmuseet i Lom, men han har brukt mykje tid på reising desse tre åra, og såg det slik at han like gjerne kunne køyre frå Oslo til møte i Oslo som frå Lom. Han har sett enkelte uheldige sider ved samfunnet i Ottadalen, men har mest positive erfaringar med ottadølane. – Eg forventa det da eg kom og eg har nok sett både jantelov og «bygdadyr». Men, dei har eg møtt før alle stader eg har jobba. Det er små samfunn og etablerte kulturar på lik linje med storbyar. Det seier seg sjølv at det tek litt tid å få folk til å tenkje annleis, smiler Thorsen og legg til at han trur det er enklare å koma utanfrå enn å bli «profet i eiga bygd». Arne (Brimi, journ. anm.) klarte det, men andre eg har møtt har fortalt at det kostar. Det eg kanskje undrar meg mest over her i Lom er at kommunen ikkje ser moglegheitene som ligg både ved Stavkyrkja og i torget ved Koopen. Eit servicebygg med skikkeleg toalett er eg sikker på hadde vore nedbetalt på eit par år dersom ein hadde tenkt litt kommersielt rundt det. Loarutsalet er vel og bra, men ei «handlegate» med souvenirshop, lokal ”street food”, kiosk og kanskje til og med tilbod om god barristakaffe der du har vorte «tvinga» til å gå forbi når du glad og nøgd hadde vore ferdig på toalettet. Lær av IKEA, smiler rogalendingen og peiker også på at plassen mellom Fossberg og Koopen burde vore brukt til noko anna enn parkering.

Vilt og kjekjøt Stadige avsløringar frå «matindustrien», aukande fokus på reine produkt, stuttreist mat og ei generell aukande interesse hjå folk har ført til at nisjeprodusentar opplever aukande omsetjing. Gudbrandsdalsmat melde nyleg om stor salgsauke og det kjem stadig nye produsentar til.

Av Terje Randen terje.randen@fjuken.no


47

Foto: Tina StafrĂŠn.


48 – Det finst utruleg mange flotte produkt laga her i Ottadalen, mykje meir enn G35. Utvalet er kanskje aller størst på kjøt- og spekeprodukt. Dersom nokon spør hadde eg kanskje sagt at det undrar meg at ikkje viltkjøt er meir i fokus. Tek eg ikkje heilt feil så går brorparten av reinskjøtet frå Lom og Vågå inn i NORTURA-systemet og blir kanskje køyrt til store fryselager og blanda med rein frå Finnmark. Her er det garantert ei nisje. Slike finst og for villfugl, elg og hjortekjøt. Likeeins så er sjølve jakta noko som ein kan hente meire pengar ut av. Dette blir kanskje som å banne i kyrkja, men jakt- og fisketurar med store matopplevingar attåt er «big-business». Tyttebær, blåbær og anna bær, sopp, osteproduksjon, her er det moglegheiter. Eg vil også slå eit slag for geita og kjekjøt, eg er glad i ho. Kjelever frå Valbjør Gard er eit like bra produkt som den franske gåselevra. Eg fekk kokkelandslagets Jan Robin Ektvedt tidl. noregsmeister i kokking og kjøkkensjef på Strand Restaurant til å teste den ut nyleg. Han rulla ho i mjøl og steikte den forsiktig i godt smør med ramslauk på båe sider, la ho kvile litt før han skar den opp i tynne skiver. – Nydeleg, smattar prosjektleiaren.

Vegen vidare Det var i jordbruksoppgjøret 2009 at det vart bevilga pengar til prosjektet «Mat langs nasjonale turistveger». Målet var å auke verdiskapinga og næringsutviklinga innan mat, reiseliv og opplevingar langs vegane, og samstundes betre tilgjengelegheita, kvaliteten og service knytt til produkta. Prosjektperioda er ut 2013 og prosjektleiaren har no ei evalueringsfase framfor seg. – Eg tør ikkje si noko konkret, men eg trur dette vil få ei fortsetjing i ei eller anna form. Om det vil kome offentlege midlar og eventuelt kor mykje, veit eg ikkje, men uansett så trur eg samarbeidet og marknadsføringa av kvarandre vil leve vidare. Det er det det heile handlar om!

fastslowfood

Suppe med svinekjøt og rotgrønsaker. Brimi sæter. Schnitzel av svinefilet med spekeskinke og vellagra goudaost. Skeid Kro. Kraftig brødskive med Fjelldronning, brie-inspirert ost laga av geitemjølk frå garden. Valbjør gard i Vågå. Elgburger med kompott av lauk og sopp. Grotli Høgfjellshotell. Elgkebab. Nordal Turistsenter.

Stuttreist hurtigmat I desse dagar går det ut ei større reklamekampanje for stuttreist hurtigmat frå vårt område. Under fana «Fastslowfood» eller ”sakte hurtigmat” vil 29 serveringsstader langs turistvegane inn på «marknaden til bensinstasjonane». Det veks stadig til nye tilbodarar til denne temaruta, og dei neste teama blir unike frukostserveringar og stadar som tilbyr barristakaffe. Tidlegare i vår var mange serveringsbedrifter med tilhald langs turistvegane samla til ein workshop i mathallen Vulkan i Oslo med Morten Schakenda frå Bakeriet i Lom som inspirator. Samarbeidet mellom deltakarane i kjøkenet resulterte i 29 eineståande, kreative og smakfulle rettar som turistane langs dei nasjonale turistvegane vil finne på ulike menyar sommaren 2013. All mat er laga frå grunnen med spennande smakskombinasjonar av lokale råvarer. Kva seier du til ein wrap med timiansteikt killingkjøt, wienerschnitzel frå utegåande gris fyllt med spekeskinke og vellagra Goudaost, grilla foccacia med lufttørka skinke frå Skjåk, den krema osten Fjelldronning frå Avdem Gardsysteri og grilla ananas? Eller elgburgar av lokalt kjøt mellom grovbrød, servert med smørsteikt kompott av lauk og sopp og med tytebærdressing? Frå Ottadalen var desse med på workshopen og vil tilby «fastslowfood» i sommar: Bessheim Fjellstue og hytter, Lemonsjø Fjellstue og hytter, Valbjør Gard, Fossheim Hotell, Fossberg Hotell, Bakeriet i Lom, Nordal Turistsenter, Skjåk Turistheim/Skeid Kro, Brimi Sæter og Grotli Høyfjellshotell. På vestsida og austsida av fjella finn ein tilbudet her: Valdres Mathus, Nordaker Gard, Munkekroen, Beito Ysteri, Jordbærstova, Olagarden Tafjord, Vassbakken, Hotel Union, Stiftinga Geirangerfjorden Verdsarv Norsk Fjordsenter, Westerås Gard, Brasseri Posten, Café Olé, Melchiorgarden, Matbuda, Turtagrø Hotel, Gudbrandsjuvet Kafe, Trollstigen Kafe og Trollstigen Camping & Gjestegård. Se følgjande link for meir info om Mat langs Nasjonale turistveger: matlangsnasjonaleturistveger.no og fastslowfood.no samt nasjonaleturistveger.no


49

Feir St. Hans på Kalven Seter 22. juni.

VON, smakfull grillbuffet og St. Hansbål ved vakre Lemonsjøen! For meir info:

www.kalvenseter.no

Den 1. juli kl 12.00 opnar Kalven

Kaffebar

For meir info:

www.kalvenseter.no Baristabudeia byr på NYKVERNA KAFFE, HEIMELAGA TRADISJONSBAKST, NYDELEGE VAFLER OG IS.

18. - 21. juli

Velkomen innom! Ope fram til og med 18. august, 10.00-17.00.

For meir info:

www.kulturgardar.no

God sommar!

For meir informasjon: www.kalvenseter.no

Lemonsjøen • 2683 Tessanden


50

ATV-utleige: På Grotli kan du leige fire-hjulsmotorsykkel. Perfekt til ein kosetur på gamle vegar i området eller kanskje til Dalsnibba eller Geiranger.

Bading: Mange badeplassar i området. Fleire stader finn ein også innandørs symjebasseng, mellom anna på Fossberg i Lom og på Vågå hotel i Vågåmo. Nytt av året er at symjehallen i Bismo held sommarope. Balanseflåter: Ein «klatrepark» på vatnet. Nissegården i Lom. Basseng:

Dønfoss Camping har montert varmesystem på sitt unike basseng ved Dønfossen. Testkøyring syner gode badetemperaturar.

Besseggen:

Eit av dei mest kjende landskapa i Noreg og turmål for mange. Fleire alternative ruter og utgangspunkt hjå reiselivsbedriftene i Sjodalen.

Biltur: Ottadalen er eit glitrande utgangspunkt for å sjå nokre av dei mest kjende turistattraksjonane i Noreg.

Bowling: Bokklubben i Vågåmo tilbyr bowling, pub og matservering.

Brevandring: Stort tilbud i området, mange selskap tilbyr forskjellige ruter og vanskegrader. Garantert ei oppleving.

Bålbrenning: Det er forbudt å brenne bål i utmark mellom 15. april og 15. september. Ver varsam! Båtutleige: Fleire av turiststadene leiger ut båtar også med fiskeutstyr og redningsvestar. Camping: Rikt utval av campingplassar i heile Ottadalen.

inatur.no kan tilby fiskekortsal via mobil.

Fisking: Rike moglegheiter i alle tre kommunane. Fjellvatna i kommunane er stort sett bebudd av aure, men også røye finst enkelte stadar. På Skim og i Vågåvatnet er det god bestand av harr. Fjellskokasting:

Etter å ha vore nokre dagar i Ottadalen er det mange opp gjennom åra som har kasta fjellskoene sine… Er du glad i fjellet slit du garantert på skoene dine her.

Fjelltur: Jotunheimen byr på meir enn 50 merka vandreruter. Det er elles nær sagt ubegrensa med turmoglegheiter i både fjell og i dalføret – hugs kart. God tur! Fotball: Mange ballbingar og fotballbaner i bygdene våre. Sjå evt. eigne oppslag om bruk av anlegga. Foto: Utallige motiv og stemingar kan fangast i Ottadalen. Kjendisfotograf Morten Krogvold har arrangert workshops på Vågå Hotel i ei årrekkje. Mange bilete frå desse kursa, samt bilete teke av Morten Krogvold sjølv finn du utstilt her. Fottur: Ottadalen er eit eldorado for fotturar i fjellheimen. DNT har mange hytter i området og det finst eit hundretals merka stigar og råk. Friidrett: Det er idrettsanlegg både i Bismo, Lom og Vågåmo. Sjå evt. oppslag for bruk av anlegga.

Friluftskonsert: Det skjer både eitt og hitt i sommar. Sjå eigne program og oppslag. Galdhøpiggen: Noregs høgaste fjell,

Cowboy: I månadsskiftet juni-juli er

2469 m.o.h. Føring frå fleire av turisthyttene i området.

det countryfestival i Skjåk. Norske og utanlandske artistar står på scena på den idylliske festivalarenaen, den gamle garden Skjåkøygard nørdre, i Nordberg.

Gardmillom: Samarbeid om kulturog aktivitetsveke på fleire gardar i Gudbrandsdalen.

Elg-safari: Møt skogens konge. Fleire aktivitetsselskap tilbyr dette og nærast garanterar møte med elg.

Elvebrett: Sjå Hydrospeed Elvekajakk: Meistre elva på eigenhand eller bli med på kurs. Sjekk hjå aktivitetsselskapa. Fangstanlegg: Rundt om i bygdene våre finn ein spor etter tidlegare metoder for å jakte. Ved Uppnose i Nordberg er det lagt opp ein kulturstig der ein finn mange elggraver.

Filosofering: I Ottadalen finn du både plass og miljø for å slappe av og kanskje filosofere litt over livets og verdas gang. Fiskeguiding: Lom Fiskeguiding leiger ut både båtar og tilbyr fisketurar saman med lokalkjent guide. Fiskekort: Mange forskjellige område og grunneigarar – spør på turistinformasjon eller på butikkane. Nettstaden

Gjende: Gjendebåten tek deg innover Gjende anten du vil gå Besseggen eller har andre turmål.

Glittertind: Noregs nest høgaste fjell, 2464 m.o.h. Føring frå fleire av turisthyttene i området.

Go-kart: Fartsfylt aktivitet frå alder 7 år. NMK Skjåk har bane ved Pollfoss og tilbyr aktiviteten der. Golf: Nyopna Putting Green - minigolf på gras - Nissegarden i Lom. Grottetur: Gjennom tusener av år har vatn arbeidd seg gjennom fjellet i Dumdalen. Grotter med velklingande namn som Fiskegrotta, Elveskrekk og Dødsspiralen ventar på å bli utforska av deg! Det er fleire selskap som arrangerar turar hit. Hagevandring: I Kitty Wentzel sitt hus, Haukdalen, kan du bli med på hagevandring. Haukdalen er open for besøkjande etter avtale i juni, juli og august.


51

frå A til Å

Foto: Arve Danielsen

Foto: Lom og Skjåk Adventure

Foto: Hans Erik Kjosbakken

Foto: Nasjonale Turistvegar


52

Hanggliding: Riksanlegg for paragliding og hanggliding ligg i Vågå. Moglegheiter og for tandemturar. Hoppe i høyet: Fleire gardar driv med gardsturisme i bygdene våre. Hydrospeed: Hydrospeed er eit slags brett av skumgummi som rekk deg ned til hoftene. Ein ligg med føtene ut i vatnet, slik at ein kan padle med føtene. Også kalla elvebrett. Lom og Skjåk Adventures tilbyr denne aktiviteten.

iSkjåk.no: Turforslag i Skjåk. Har også eiga brosjyre: ”På tur i Skjåk”. Juving: Ein aktivitet der du er i eit med naturelementa. Nede i dei tronge juva leikar vi oss med vassmassene og det som naturen gjev oss av utfordringar. I våtdrakt, redningsvest og hjelm tek vi oss nedover elva ved å svømme i stryk, hoppe ned i jettegryter, svømme inn bak fossar og skli nedover naturlege vass-sklier. Aktiviteten vert bestemt av terrenget. Fleire selskap tilbyr denne aktiviteten.

Kanotur: Fleire bedrifter og selskap både leiger ut og tilbyr turar. Har du eigen kano er det fleire elver og vatn i området som er svært godt eigna.

Klatrepark: Både BrimiSkogen, Galdhøpiggen Klatrepark og Nissegården i Lom har såkalla klatreparkar. Ein garantert luftig og spennande aktivitet for heile familien. Foto: Fjuken/arkiv

Klatretårn: Omlag 12 meter høgt tårn ved Sport1 i Lom sentrum. Klatreflate på ca. 155 m2 bestående av 3-dimensjonale glassfiberpaneler – såkalt 3D Real Rock. Nytt av året er strikktrampoline. Klatring:

Vil du klatre har Tronoberget i Lom garantert ei utfordring for deg. Til saman finst meir enn 50 ruter i dette klatrefeltet. Fleire selskap tilbyr opplegg her.

Klimapark 2469:

Gå inn i breen - sjå korleis klimaet har endra seg. Ved Galdhøpiggen Sommerskisenter - Juvasshytta.

Kraftproduksjon: Sjå korleis vatnet har vorte nytta frå steinalder til topp moderne vannkraftproduksjon! Øyberget Besøkssenter i Nordberg har ope i turistsesongen. Kulturstig:

Det finst mange merka stigar og løyper i bygdene våre.

Liggje hjå budeiene: Før i tida var det bruken at budeiene rundt om på sætrene hadde friar på besøk ei og anna natta. Det er langt i mellom budeiene i dag, men er du heldig og kjem over ei har du lov til å spørja…

Foto: Hans Erik Kjosbakken Foto: Arne Kristian Boiesen


53

Mat:

Store moglegheiter for ei kulinarisk oppleving i området. Meisterkokken Arne Brimi har sitt Vianvang ved Svarttjøynna. På Fossheim i Lom held Kristoffer Hovland kokkane i taumane, medan namn som Røisheim Skysstasjon og Bakeriet i Lom også er kjende. Det har etter kvart vorte meir og meir fokus på lokale råvarer og ekte smakar. I bygdene her finn du småskalaprodusentar av både kjøttprodukt,

legheiter for aktivitetar og vandringar, men hugs å fylg retningslinjene som gjeld for ferdsel.

Brimi Sæter ved Tesse driv gardsturisme frå setra.

Tennis:

Bispen Camping i Bismo har eigen tennisbane.

Paragliding: Riksanlegg for paragliding og hanggliding ligg i Vågå. Moglegheiter og for tandemturar.

Tidsaksen: Jordas historie og livets utvikling på jorda framstilt på 1000 m vandring gjennom nasjonalparklandsbyen Lom. Med 30 skilt illustrert av kunstnaren Geir Garmo, og med 15 prøver av delvis lokale bergartar og fossilblokker tidsrett plassert langs stigen, gjev dette glimt inn i kloden si 4600 mill. år lange utvikling. Kvar meter du går vil spenne over 4,6 millionar år, kvar millimeter langs aksen er 4600 år.

Putting Green: Nyopna golfbaner på Nissegarden i Lom. Rafting: Både Ottaelva og Sjoa har mange selskap som driv med rafting og vannopplevingar. Lom og Skjåk Adventures tilbyr både familieturar og turar for dei vidarekomne. Riding: Opplev fjellet frå hesteryggen. Klones i Vågå arrangerer rideleir. Tilbod finst og andre stader i dalføret.

Topptur:

Jotunheimen og Breheimen har storparten av norske fjell over 2000 meter. Organiserte turar til Galdhøpiggen og Glittertind, men for dykk som vil gå sjølve er det berre å velje og vrake i andre fjelltoppar…

Rock:

Siste helga i juli går Storøyafestivalen av stabelen. Irsk musikk og folkrock. Arrangert på Storøya Camping i Skjåk. I august er det Jutulrock i Vågå.

Foto: Terje Randen

Rundtur: Ottadalen er eit glitrande utgangspunkt for å sjå nokre av dei mest kjende turistattraksjonane i Noreg. .

Foto: Ragnhild Brimi

Via Ferrata: Klatrestig på norsk. Nissegarden i Lom har ein slik til Lomseggen.

Volleyball: Fleire utandørs baner i bygdene våre. Sjå evt. eigne oppslag om bruk av anlegga.

Shopping:

Foto: Arve Danielsen

ost, spekepølser og mjøl med meir.

Museum:

Ottadalen har fleire museum og utstillingar.

Møte huldra: Huldra finst i sætergrender og elles i fjellet. Dersom du møter ho, ring Fjuken...

Butikksentra både i Vågåmo, Lom sentrum og Skjåk sentrum (Bismo)

Nakenbading: Finn deg eit fjelltjern – garantert ei frisk oppleving… Nasjonalparkar: Det er tre na-

Skjåk-bølga: Bølge i Ottaelva som

sjonalparkar i bygdene våre, Jotunheimen, Reinheimen og Breheimen. Vi er og gode grannar til både Dovrefjell-Sunndalsfjella og Rondane nasjonalparkar. Det er med andre ord ikkje utan grunn at regionen marknadsfører seg under paraplyen «Nasjonalparkriket». I nasjonalparkane er det store mog-

Åsjo: Våtmarksområdet litt aust for Lom sentrum byr på rikt fugle- og dyreliv. Her kan du oppleve ”Elg i solnedgang” på rett!

Ski: Både Galdhøpiggen Sommarskisenter og Sommarskisenteret på Tystigen tilbyr preparerte løyper for både alpint og langrenn. Sjekking: I fylgje DNT så er fjellet ein stor sjekkestad. Men , dersom du er på sjekkern - vel fjell med omhu. Somme er karfjell og andre er damefjell... er kjent i padlemiljøet. EM i rodeopadling var arrangert for nokre år attende.

Skjåkutstillinga: Skjåkutstillinga er ei årviss kunstutstilling der lokale kunstnarar får vist seg fram.Det er ei kollektiv salgsutstilling av kunst og kunsthandverk som tekstil, måling, akvarell, teikning, keramikk, sylv, foto, rosemåling, g l a s , keramikk, serigrafi, tre og grafikk. Utstillinga er ope om sommaren i Galleri Mathilde i B i s m o , Skjåk.

Foto: Fjuken/arkiv

Tyrolertravers: Taubane for å forflytte seg horisontalt mellom anna i fjellformasjoner. Aktiv i Lom har ståande ein slik midt i Lom Sentrum. Traversen går over Prestfossen i ville Bøvra.

Foto: Fjuken/arkiv.

Snowboard: Både Galdhøpiggen Sommarskisenter og Sommarskisenteret på Tystigen tilbyr preparerte løyper for både alpint og langrenn.

Sognefjellsmarsjen:

Turmarsj langsmed Sognefjellsvegen. Arrangert 1. sundag i august.

Stigespel: Og andre finurlege og smarte innretningar for aktivitetar finn ein på Nissegarden i Lom.

Sykkelutleige: Både på Glitterheim og andre stader kan du leige sykkel. Sykling: Store moglegheiter for alle former for sykling. Sjå eigen artikkel om Downhill. Seterliv: Fleire stader i Ottadalen er det framleis setrer som er i bruk.


54

TA TUREN INNOM GUDBRANDSDALSMUSEA SINE LOKALAVDELINGAR I SUMAR Lom Bygdamuseum Opningstid: 24.06 - 18.08 kvar dag kl.11 - 16 Utstillingar: Vatn og korn - Helsing frå Jotunheimen Liv på tunet med servering kvar onsdag frå kl 12

Velkomen innom! Du kan rusle i hagen når du ynskjer. Gardsbutikken er open tirsdag/torsdag 15-18.00 -laurdag 11-14.00 – eller når du finn folk. For grupper lagar vi opplegg med omvisning, Kultur/musikk og mat! Ta kontakt: aukr@online.no

Jutulheimen Bygdamuseum Åpningstid:03.07- 06.07 og 10.07-13.07 kl.11 - 16 Utstillingar: Minnebøker- Jo VisdalOla Eide,felemakar- Oldfunnsamling

GARDMILLOM 18. -21. juli Open gard, gardsbutikk og gardskafe frå 11 – 17.00. 13.00. Blomstervandring i ord og tonar. Gjennom nye og gamle hagar. Ved Vemund Olav og Ola Aukrust. www.gardmillom.no

OLSOK I LOM MONDAG 29. juli. På Nordgard Aukrust 12 – 13.30. ”Maria før og no.” Ei samtale mellom Biskop Solveig Fiske og Synnøve Sakura Heggem. Guttorm Eidslott: ”Arnold og Olav. Far min og diktaren.”. Lunsj. Om kvelden i Presthaugen: Tale ved biskopen, konsert Kalenda Maya.

DIKTARDAGAR I LOM, SKJÅK OG VÅGÅ 1. – 4. august I urtehagen / Urtehagehuset: Laurdag 3. august: Urframføring av ”Himmelvarden” – eit bestillingsverk med tonar av Bjørn Sigurd Glorvigen. www.diktardagar.no

BINGN SUMARSEMINAR. 23. – 25. august Bingn (bio-dyn. Initiativ neste generasjon Norden) arr. Seminar / Sumarstevne på Aukrust. Sjå: www.Bingn.org

GRUNDTVIGSEMINAR i Lom 30. AUGUST – 1. september Saman med Grundtvigselskapet i Norge og sokneprest Synnøve Sakura Heggem. Program på vår heimeside.

MATSTREIF på Rådhusplassen 13. – 14. September

HAUSTDAG på Aukrust 28. September

www.gudbrandsdalsmusea.no

Vi utfører alt innen rør og varme:

• Restaurering • Nybygg • Bergvarmepumpe • Vedfyring • Flisfyring 91914227 Ole Christian 91874722 Børre

VELKOMNE TIL FJELLS

Ragnhild, Kari og Bjørn Vi tek på oss arrangering av bryllup, konfirmasjonar og andre lag. Ta kontakt for pris!

www.bessheim.no – post@bessheim.no 61238913

Oss æ ”råte” goe på restaurering. Vi utfører alt frå små oppdrag til bygging av hus og hytter.


55

Overnatting, servering, gardsbutikk

Sommaren 2013

Olavsrosegarden

Valbjør ! " # "& " & " % " $$ " &$ % # !( #$ &# $$ " &$

& $$#

$ " " & $ $$ % $%" "&

( #

(

Brimi Sæter - kulturarv i praksis • Sæterdrift med dyr, ysteri og utsal • Kafe med sæterkost og middagsrettar • Overnatting i levande sætermiljø

• 4-rettars kveldsmeny ”Skråpå tå” • Gardmillom 18. - 21. juli • Fastslowfood-meny

Kafé og utsal Brimi Sæter: kl 11.00-18.00 www.brimi-seter.no Tlf. 91137558 / 90500870

& " &

"# ''' "

Valbjør gard Nordherad, 2680 Vågå 5 km frå sentrum Tlf 908 22 989 www.valbjoer.no

SOMMAROPE

Laurdagar Kl 9-20 Sundagar kl 11-18 ! r a m m o God s

BrimiSkogen - utfordring for alle Klatreparken BrimiSkogen • Høgde frå 1-10m • Aukande vanskelegheitsgrad • Passer for alle over 110 cm

• Open kvar dag frå 29. juni - 17. august. • Aktiviteten varer i ca 3 timer.

BrimiSkogen start frå kl 11.00-15.00 www.brimiland.no Tlf. 91 56 66 63

Det er vi som har FASTE, lave priser

Brimi Fjellstugu - mat og kvile Fjellstugu ligg på snaufjellet, rett over tregrensa, omkransa av høge og stolte fjell. Fjellstugu er ei typisk familiebedrift med 20 rom med god hotellstandard.

A la carte-meny Brimi Fjellstugu: kl 18.30

Kiwi Lom 9-21(18)

www.brimi-fjellstugu.no Tlf. 61 23 98 12

Velkomen store og små!


56

– Korleis er det å bu i Ottadalen?

?

Finn 7 feil

På biletet nedst på sida er det sju feil og manglar. Klarer du å finne alle?

INGER KIRSTEN STAGRIM, Skjåk –Eg kom til Skjåk i 1975, og trivst kjempegodt i bygda, ikkje minst som rektor ved Marlo skule. I Skjåk og i heile Ottadalen er det kjempefin natur, og gode moglegheiter til å bruke den for det den er verd, anten det er å gå på ski om vinteren, eller gå fotturar i fjellet elles i året.

KARL MARCUS SVAET, Lom –Det er fint å bu i Ottadalen. Det er så mykje å finne på her. Også er det enkelt å få seg venner. Skulen eg går på i Lom er kjempefin. Også likar eg å sykle, og da er det fint å bu her, for her kan ein sykle på både veg og i skogen utan at ein treng å vere redd for at det ikkje er lov.

TORILD STENERSEN BERGLI, Tessand –Bra! Eg tenkjer fyrst og fremst på den flotte naturen vi har her. Her er det stutte avstandar til fiskeplassar, og elles det ein måtte like. Ja, også er det mykje trivelege folk i Ottadalen. Eg har budd her sidan 80-talet og trivst kjempegodt. Her kjem eg til å fortsetje å bu.

:)

Sjangala-bangala! Eg har fått ansvaret for å fylle denne dobbeltsida med det eg måtte ynskje av konkurransar, quiz, og anna småstoff. Desse sidene blir faste i kvart magasin framover, der eg som best eg kan skal prøve å gjeva deg som lesar litt hovudbry og

spennande premieoppgåver. Allereie nå har eg bestemt at spalta «Ord og uttrykk frå Ottadalen» vil vere fast i kvart magasin. Sjølv om mykje på desse sidene er lagt opp slik eg ser det for meg, inviterer eg deg som lesar til å kome med attendemeldingar på stoffet du finn her. Har du forslag på kva vi kan fylle desse sidene med


57 Set inn tala 1-9 i dei tomme felta. Kvart tal skal fyllast inn berre ein stad i loddrette rader og i vassrettekolonner, og skal stå berre ein gong i kvar 3x3rute.

SKRØNER FRÅ DALFØRET For ein god del år sidan ville ein bilethoggar modellere spelmannen Hans W. Brimi. Resultatet vart stilt ut i Kunstnerforbundet i Oslo. Sjølv tykte Brimi at skulpturen var fin, men ingen kjøpte den. Etter ei tid ringde kunstnaren til ein familiefar og lurte på om han var interessert i å overta kunstverket. Han skulle få det for materialpris, fire tusen kroner. Mannen bestemte seg for å diskutere saka med resten av familien, fire tusen kroner var mykje pengar. Ein ettermiddag ved kaffibordet, la mannen fram ærendet sitt. Ingen reagerte, og det var så som så med interessen. Da tok eldsteguten ordet: – Oss ha nå vel fått balsamert de’ au for dæin prisen, vet’e!?

Så var det ein gutunge som besøkte bestefaren sin i Vårdalen. Bestefaren var spelmann, og nå gjorde han seg klar for å reise på kappleik. Spelmannen fann fram finkleda sine. Gutungen stod og såg på han lenge, og så sa han at han kunne ikkje skjøne at bestefaren våga å bruke desse kleda meir. – Neimen, kå du si? sa bestefaren som ikkje skjønte noko. – Ja, men kjøm du’kje i hog kå låk du vart i hugude sist du brukte døm, bæstefar? (Kjelde: Boka «Skrøner fra Oppland», utgjeve 1997)

KONKURRANSE: FINN BILDET Vi har klypt ut bilete frå forskjellige sider i avisa. Greier du å finne dei, og sidetallet dei er på? Skriv ned og send svaret på e-post til tom.erik.solstad@fjuken.no, eller send i vanleg post innan 15. juli til Fjuken, 2690 Skjåk, (eks Bilde A: side 11, B: side 4 osv:). Vi trekkjer tre vinnarar som får kvar sin premie.

A

B

Svar på FINN BILDE: A side:

C

B side:

C side:

VINN FJUKE

N-GENSE R

D*

E

D side:

Navn................................................................................................ Adresse:........................................................................................ .......................................................................................................

LØYSING PÅ SUDOKU

i dei neste magasina? Kanskje har du ei konkurranse eller eit kryssord du har stelt til sjølv liggjande, som du kunne tenkje deg å dele med andre? Da vil eg gjerne høyre frå deg. Send meg ein e-post; tom.erik.solstad@fjuken.no og eg tek kontakt med deg. Lykke til med quiz, sudoku, og premiekonkurranse! -Tom Erik-


58

SOMMAR PÅ RØISHEIM

23. juni: Bøverdal kyrkje kl. 11.00 Strandhuken i Bismo kl. 18.00

29. juli Olsokmesse Lom Stavkyrkje kl. 18.00

30. juni Felles messe i Lom stavkyrkje kl. 11.00

4. august Prostimesse Galdhøpiggen. Føring frå Juvasshytta kl. 09.00

14. juli Sætermesse Framrusten kl. 12.00. Dåp Medalen grendehus, Bøverdalen kl. 19.30. Song/salmekveld

Vakre Røisheim er ein gamal skysstasjon med verna hus i tun frå 1700-tallet. Stedet har lang tradisjon i å ta vare på kresne og eventyrlystne fjellturistar – enten dei ønskjer seg til tindane i Jotunheimen eller søkjer den gamle og verna skysstasjonen si atmosfære og berømte gourmetmat.

Frå 20. juni til midten av august held vi ope for kaffe- og lunsjservering alle dagar kl 12.00 - 17.00. Bordbestilling tlf 61212031

11.august Pilegrimsmesse ved Vassvenda, (gamle Strynefjellsveg) kl. 12.00 Garmo kyrkje kl. 11.00 18. august Lom stavkyrkje kl. 1100

21. juli Sætermesse Brimisætra kl. 11.00 28. juli Sætermesse Skjellom kl. 12.00

Bordbestilling tlf 61212031 www.roisheim.no

Velkomne!

Mogard Gjestgiveri

ligg roleg og idyllisk til på solsida i Flatmogrenda i Lia i Lom. Det tradisjonssrike småbruket ligg der som eit tun av gamle, små timbrahus omkransa av ein fargerik og frodig hage. Ope for besøkjande etter avtale i juni, juli og august. Servering ved besøk av grupper. Salg av rømmebrød. Målarkurs i Haukdalen fredag 5. - sundag 7. juli 2013 med Inger Marie Eriksen som instruktør. Er du interessert, har spørsmål eller vil melde deg på kurset - ta kontakt med Aase Marstein på tlf. 61212746 / 95025579 eller på epost aamarste@online.no

Campingplass - høgstandard og enklere hytter Oppstillingsplasser for campingvogner - også faste Kafeteria ope 9-21 Middagsservering kl 12-19 - ellers a la carte Stabburet gardspub ope laurdagar kl 21-02 Veterantraktorutstilling

≈ G A R D S M AT U T S A L ≈ Bismo • tlf 61214026

Velkomen til Gjendebu Turisthytte!

" !

#

# !

"

Nokre av høgdepunkta i sommar er 29.6: Fjellfest DNT lokal mat og fest. 16.-18.8: ”Slåttedugnad”; lokal historikk 2.-6.9: Seniorfestival; tur & moro over 60 13.-15.9: Hausthelg; spesialtilbud helgetur

"

!

# %

!" !" # $$$ #

" "

&

Meir informasjon på www.gjendebu.no

Tlf 61238944 www.gjendebu.no


59

AKTIVITET I FJELLET • Til Topps 21.-23. Juni • St. Hanskveld 22. Juni • ”Galdhøpiggen opp” 29. Juni • Tinderodeo uka 1.-7. Juli • Olsok 29. Juli

Daglige turer med fører til Svellnosbreen klokken 10.00 Muligheter for spesialturer til andre topper. Førertime hver kveld klokken 21.00

Vi utfører alt innen: • Elektrisk installasjon • Innbrudd- og brannalarmanlegg • Radiosamband • Varmepumper • Datanettverk • Videoovervåking • Landbruksalarm • Nødlysanlegg • Adgangskontroll

Ta gjerne kontakt dersom du ønsker å bli med. Det er også mulig å kjøpe seg middag i spisesal eller kafeteria.

Velkommen til fjells!

SPITERSTULEN

Autorisert el-installatør • 2680 Vågå Telefon: 61 23 24 40 post@proel.no www.proel.no

HAR DU BYGGEPLANER? Tessand Snikkerlag gjør mer enn å bygge nytt!

Skal du skifte vinduer, gjøre ferdig hytta eller kanskje bygge om eller bygge på? Ta kontakt med oss, vi kan hjelpe deg med alle oppdrag, utenpå og inne i hytta.

Og husk, det blir som avtalt. Kontakt oss for en hyggelig byggeprat!

Tlf. 480 71 900 • Mobil: 905 93 446 E-post: post@tessand-snikkerlag.no

www.tessand-snikkerlag.no

Se www.mesterhus.no


60

Mot Mjølkedalstind 2137 moh

Lomsflokken har kvild under Kyrkja

Gravdalstind, med skodde under i Gravdalen.

Soloppgang pa ̊ Golsfjellet.

Ma ̊nen tittar ned pa ̊ Smørstabbtindane.

Hellstugutindane, Store Knutsholstind, Svartdalspiggane og Slettmarkspiggen.


61

Skagsnebb 2003 moh i Leirdalen

Fra ̊ Tverrbytthornet 2102 moh

Storebjørn voktar Smørstabbreen.

Fra ̊ Vakkertjønn mot Gravdalstind 2113 moh.

Reinsflokk innunder Skogshorn i Hemsedal, i kald novembersoloppgang.

Skardalstind 2100 moh.

Alt du ser er mitt!


62

Sumar pa ̊ Sognefjellet, med Fannara ̊ken i bakgrunn.

FOTO Kjell Nyøygard - reinsgjetar, fjellførar og bloggar

Vinterstemning mot Skogshorn i Hemsedal.

Sommarmagasinet sin utvalde fotograf er 42 år gamle Kjell Nyøygard frå Lom. Kjell har heile tida vore ein fjellkar, og fjellet - Jotunheimen og Reinheimen har vore arbeidsplassen hans sidan 1987. Fotoapparatet er alltid med Kjell i fjellet, og i dette magasinet deler han nokre av blinkskota sine med oss. Vil du sjå fleire flotte naturbilde knipsa av Kjell, kan du besøke bloggen hans: fjellforer.blogspot.no. Her kjem han med gode turtips og tenlege råd til den som likar seg høgt over havet. Eit lite taulag pa ̊ Svellnosbreen, i ein mektig natur.


Mobilbank

Fjuken

Banken p책 mobilen, n책r det passer deg

SpareBank 1 Lom og Skj책k www.sb1ls.no bankpost@sb1ls.no Tlf 61 21 90 00

Din lokale bank!


Returadresse: Lokalavisa Fjuken, pb 83, 2694 SKJĂ&#x2026;K

Sommar i Ottadalen - Fjuken 2013  

Sommarmagasin frå lokalavisa Fjuken. Kultur, reportasjer, aktivitetar, m.m.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you