Issuu on Google+

18-03-14

ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ


ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: «Τα χέρια δεν είναι για να χτυπάμε»

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Φίλιππος Τατίνας

2. ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ: Το σενάριο αφορά τη διδασκαλία

του φαινομένου της σχολικής βίας η οποία εντάσσεται στο πεδίο της Ευέλικτης Ζώνης και έχει επεκτάσεις στη Γλώσσα, τα Μαθηματικά, την Αισθητική Αγωγή τη Μουσική και Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή. Ιδιαίτερη περιοχή του γνωστικού αντικειμένου: κατανόηση της έννοιας σχολικής βίας , καλλιέργεια και ανάπτυξη της συναισθηματικής και κοινωνικής νοημοσύνης μέσω των παιγνιωδών και βιωματικών δραστηριοτήτων με την αξιοποίηση των ΤΠΕ. Συγκεκριμένα οι μαθητές μέσω της σύνθετης διαδρομής που θα ακολουθήσουμε θα είναι σε θέση να κατανοήσουν τις επιπτώσεις του φαινομένου στη σχολική τους ζωή, τους τρόπους αντιμετώπισης και να δομήσουν ένα υγιές δημοκρατικό σχολικό πλαίσιο.

3. ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ:

Οι μαθητές/τριες έχουν μάθει (από την έναρξη του νέου σχολικού έτους) να εργάζονται ομαδοσυνεργατικά και έχουν αναπτύξει –σε ένα βαθμό- τις απαραίτητες κοινωνικές,

συναισθηματικές και επικοινωνιακές δεξιότητες: κοινωνική αποδοχή

του άλλου, σεβασμό


4.ΣΤΟΧΟΙ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ: Οι μαθητές/τριες να κατανοήσουν την έννοια (σχολική βία), τις μορφές της, επιπτώσεις της και παράλληλα να αναπτύξουν την κοινωνική και συναισθηματική νοημοσύνη, ώστε να είναι σε θέση να λειτουργούν δημιουργικά και ειρηνικά μέσα σε ένα δημοκρατικό, μαθησιακό πλαίσιο. Επιμέρους Στόχοι ως προς το γνωστικό αντικείμενο και ως προς τη μαθησιακή διαδικασία. 1ο Επίπεδο: Γνωρίζοντας και κατανοώντας (γνώσεις) Α. Να κατανοήσουν την έννοια σχολική βία, εκφοβισμός, τις μορφές και τις επιπτώσεις τους στις σχέσεις τους με τους άλλους μέσα από παιγνιώδεις και βιωματικές δραστηριότητες. Β. Να αναλύσουν έννοιες, όπως για παράδειγμα ο παρατηρητής, σωματική βία και εν συνεχεία να τις αξιοποιήσουν σε δράσεις, όπως : δραματοποίηση, παίξιμο ρόλων και άλλα. Γ. Να περιγράψουν προσωπικές εμπειρίες σχολικής βίας εφαρμόζοντας τις αρχές της δομής περιγραφικού κειμένου. 2ο Επίπεδο : Διερευνώντας και εντοπίζοντας (δεξιότητες) Α. Να εκφράζουν τη γνώμη τους, τις σκέψεις τους με δομημένο γραπτό και προφορικό λόγο. Β. Να καλλιεργήσουν και να αναπτύξουν τις απαραίτητες δεξιότητες που τους παρέχουν τη δυνατότητα να κατανοούν έννοιες, όπως η βία και τις επιπτώσεις της τόσο στη σχολική όσο και στην ευρύτερη κοινωνική τους ζωή. Γ. Να χρησιμοποιούν τις δυνατότητες των προγραμμάτων: α) Web 2, wikispaces for teachers, wordle, b) hotpotatoes (σταυρόλεξο, αντιστοίχιση, συμπλήρωση κειμένου), γ) inspiration, δ) revelation natural art. Ο εκπαιδευτικός δημιουργεί μία πολυμεσική εφαρμογή με την αξιοποίηση των προαναφερθέντων προγραμμάτων και σε συνέργεια με άλλα εργαλεία, όπως : comics, puzzle, ιδεοκατασκευές κ.α. 3ο Επίπεδο: Επικοινωνώντας (και συνεργαζόμενος με άλλους). Α. Να επικοινωνήσουν με τους συνεργάτες τους λειτουργώντας σύμφωνα με τις βασικές αρχές της επικοινωνίας.


Β. Να βιώσουν και να εκφράσουν ποικίλα συναισθήματα αλλά και να αποκτήσουν τη δεξιότητα να διαχειρίζονται τα συναισθήματα τους. Γ. Να υποδυθούν διάφορους ρόλους: τον ακροατή, ομιλητή, θύτη, θύματος, εξουσιαστή, εξουσιαζόμενου, κ.α. Για να κατακτήσουν ,με παιγνιώδη και βιωματικό τρόπο, βασικές αρχές και αξίες ενός δημοκρατικού, κοινωνικού πλαισίου.

5. ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ Το μάθημα θα πραγματοποιηθεί στο χώρο της τάξης, η οποία έχει εξοπλιστεί με έναν προβολέα, έναν υπολογιστή και ασύρματη διαδικτυακή σύνδεση. Κάποιες διδακτικές ώρες που εμπεριέχουν παιγνιώδεις και βιωματικές δραστηριότητες θα πραγματοποιηθούν στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του σχολείου. Προτείνεται οι μαθητές/τριες να χωριστούν σε ομάδες των 4 ατόμων. Για τη διδασκαλία της συγκεκριμένης ενότητας προτείνονται: 1.Inspiration- εννοιολογικός χάρτης. Τα παιδιά αντιστοιχίζουν στον εννοιολογικό χάρτη με τη βοήθεια του εκπαιδευτικού εικόνα με λέξη. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα ερευνών οι εννοιολογικοί χάρτες αποτελούν πολύτιμη πηγή ανάπτυξης συζητήσεων μεταξύ των μελών της ομάδας (Roth & Roychoudhury, 1994, στο Wegerif & Dawes, 2004). Η δόμηση ενός νοητικού χάρτη μπορεί να λειτουργήσει ταυτόχρονα ως κίνητρο για την καταγραφή ιδεών, απόψεων, σκέψεων αλλά και την έναρξη της διαδικασίας αναθεώρησης τους. Επίσης αποτελεί ένα ελκυστικό μέσο οπτικοποίησης ιδεών- κείμενο, εικόνες- που μπορεί η ομάδα να παρουσιάσει στους συνομήλικους. Ο

Fernandez,

( 2001, οπ. πρ. 2004: 90) χρησιμοποιώντας εργαλεία νοητικών χαρτών διαπίστωσε ότι καθώς οι μαθητές εμπλέκονται σε μια διαδικασία λήψης αποφάσεων που πρέπει να ληφθούν, για να ληφθεί μια κοινή απόφαση και να δομήσουν το νοητικό χάρτη ενθαρρύνεται η «παραγωγική συζήτηση της ομάδας των επιστημονικών ιδεών και η χρήση του επιστημονικού λεξιλογίου». Η επιλογή του inspiration στο συγκεκριμένο σενάριο έγινε επειδή παρέχει τη δυνατότητα οπτικοποίησης λέξεων που σχετίζονται με την σχολική βία και η δυνατότητα που παρέχει στην ομάδα που θα εργαστεί μπροστά στον υπολογιστή να συναποφασίσουν ποια είναι η σωστή εικόνα που θα πρέπει να επιλέξουν.


2. Διαδίκτυο: Τα παιδιά παρακολουθούν διάφορα βίντεο, που έχουν σχέση με το φαινόμενου του σχολικού εκφοβισμού και της βίας στο σχολείο, από τον παρακάτω διαδικτυακό τόπο: http://www.youtube.com Το διαδίκτυο και τα δίκτυα παρέχουν τη δυνατότητα στους μαθητές να αναπτύξουν συζητήσεις για κοινωνικά και ηθικά θέματα. Απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή έκβαση της εργασίας των μαθητών με τον υπολογιστή είναι οι μαθητές να έχουν αναπτύξει τις επικοινωνιακές τους δεξιότητες, γιατί διαφορετικά το δυναμικό των ΤΠΕ για την υποστήριξη της μάθησης μειώνεται (Leask & Meadows, 2000).

Η

επικοινωνία συντελείται μεταξύ των ατόμων και δε σημαίνει μια απλή μεταφορά ή λήψη πληροφοριών, αλλά η επίτευξη μιας κοινής αντίληψης, κάτι το οποίο δε θεωρείται δεδομένο. Οι μαθητές αρχικά θα παρακολουθήσουν τα βίντεο από το συγκεκριμένο διαδικτυακό τόπο και στη συνέχεια θα αναπτυχθεί συζήτηση

γύρω από βασικές έννοιες του

φαινομένου της σχολικής βίας. 3. Wordle- Web2: καταγράφονται λέξεις, που εκφράζουν συναισθήματα που ένιωσαν κατά την παρακολούθηση των βίντεο ή

περιγράφουν καταστάσεις και γεγονότα που

βίωσαν οι πρωταγωνιστές. Ο όρος Web 2.0 (Ιστός 2.0), περιγράφει τη νέα γενιά του Παγκόσμιου Ιστού, η οποία παρέχει τη δυνατότητα στους χρήστες του Διαδικτύου να συνεργάζονται online, να αλληλεπιδρούν και να μοιράζονται πληροφορίες. Στο συγκεκριμένο σενάριο μάθησης το εργαλείο του Web2, το Wordle, δίνει τη δυνατότητα στους μαθητές να οπτικοποιήσουν τα συναισθήματα που ένιωσαν καθώς έβλεπαν διάφορα περιστατικά εκφοβισμού και βίας και στο τέλος να επισημάνουν εκείνες τις λέξεις που ακούστηκαν πιο πολύ. 4. Puzzle (Jigsaw): σχηματίζουν μία εικόνα από το συγκεκριμένο φαινόμενο. Το παζλ χρησιμοποιείται ως μέσο για την καλλιέργεια και ανάπτυξη δεξιοτήτων του μαθητή (συνεργασίας με τον άλλο, χειρισμού του ποντικιού, σύνθεσης της εικόνας) αλλά και απόλαυσης της μαθησιακής διαδικασίας.

5. TuxPaint: πρόγραμμα ζωγραφικής. Ένα τρόπος έκφρασης του παιδιού είναι η ζωγραφική. Με τη ζωγραφική το παιδί εκφράζει τα συναισθήματά του, τις εμπειρίες του, αλλά και ανακαλύπτει, ερευνά, παρατηρεί, ξεχωρίζει και αναπτύσσει τη δεξιότητα να χειρίζεται σωστά τα χρώματα. Το πρόγραμμα ζωγραφικής που επιλέχθηκε απευθύνεται σε παιδιά, είναι εύκολο στη χρήση του και το παιδί μπορεί να δημιουργήσει τις δικές του εικόνες.


6. ΔΙΑΡΚΕΙΑ Η διάρκεια του προγράμματος εξαρτάται από το επίπεδο, την προηγούμενη εμπειρία (λειτουργία των μαθητών σε ομάδες) και τoν αριθμό των μαθητών, καθώς και από την επέκταση στην οποία επιλέγει να προχωρήσει ο εκπαιδευτικός. Υπολογίζεται ότι θα χρειαστούν 14 διδακτικά δίωρα.

7. ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ Οι μαθητές μέσα από τις δραστηριότητες διερεύνησης του φαινομένου θα μάθουν: α) Να ξεχωρίζουν ένα περιστατικό εκφοβισμού από μια απλή σύγκρουση, β) Τα χαρακτηριστικά του θύτη, του θύματος και των παρατηρητών, γ) Ότι η διαφορετικότητα είναι χρήσιμη, γιατί μας προσφέρει

γνώσεις και εμπειρίες

και δε σημαίνει ανισότητα, δ) Την έννοια της ενσυναίσθησης και τον ρόλο της στην αντιμετώπιση του εκφοβισμού και της βίας στο σχολείο, ε) Τις επιπτώσεις που έχει το φαινόμενο αυτό σε όλους τους εμπλεκόμενους, στ) Τρόπους αντιμετώπισής του. 8. ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ •

Οι μαθητές θεωρούν τη χρησιμοποίηση βίας ως ένα φυσιολογικό μέσο για λύσουν τις διαφορές τους.

Πιστεύουν πως αν μιλήσουν σε κάποιον μεγάλο για ένα περιστατικό εκφοβισμού που δέχονται οι ίδιοι ή ένας συμμαθητής τους θα θεωρηθούν από τους υπόλοιπους «καρφιά» και θα απομονωθούν.

9. ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Συμβαδίζει απόλυτα με ΑΠΠΣ & ΔΕΠΠΣ –2003. Συμβατότητα με τις αρχές και τους στόχους των νέων προγραμμάτων σπουδών του Νέου Σχολείου.

Συνδέεται με διαθεματικές έννοιες όπως: άνθρωπος,

επικοινωνιακές δεξιότητες,

διαφορετικότητα, αλληλεπίδραση, ολική ανάπτυξη της προσωπικότητας του ατόμου.


Σενάριο για τη σχολική βία