Page 1

Mlinzi wa Mashariki

...Kwa kalamu & Sauti

Tena habari njema ya ufalme itahubiriwa katika ulimwengu wote, kuwa ushuhuda kwa mataifa yote; hapo ndipo ule mwisho utakapokuja. Mathayo 24:14

MM Toleo la 003 -Machi 2019

HARAKATI KUU YA MATENGENEZO

Testimonies to the Church Regarding the Strengthening of Our Institutions and Training Centres (1907) page 3-7 {SpTB08}

N

Yaliyomo Kurasa 3

Makala Kuu Benjamin Oyugi

Uhamisho Wa Watu Wa Mungu -Sehemu Ya Pili Kurasa

8

Mafundisho ya Mfano Lamech Obamba

Fumbo La Sarafu Iliyopotea Kurasa

13

Misingi Fred Ombati

Chati Za 1843 Na 1850 Kurasa

17

Mwanga Unaokuwa Robert Kariuki

Uungu (Godhead)

Kurasa

22

Swali Na Jibu William Onono

Makanisa Saba

awahutubia waumini wote wa makanisa yetu. Tunaishi wakati maalum wa historia ya dunia hii. Kazi kubwa lazima ifanywe kwa muda mchache sana, na kila mkristo anafaa kutenda kudumisha kazi hii. Mungu anawaita watu ambao watajitakasa kwa kazi ya kuokoa roho. Wale ambao wanahitaji kutambuliwa na Mungu kama huria lazima wajitolee kiakili na moyo--mtu wote--kwa kazi yake. Tunapoanza kutambua ni kafara ya kiwango gani Kristo alifanya ili kuuokoa ulimwengu unaoangamia, kutaonekana shindano kuu kuokoa roho. Ee, ili kwamba makanisa yetu yote yaweze kuona na kutambua kafara ya milele ya Kristo. Karibuni, katika njozi wakati wa usiku, maonyesho yalipita mbele yangu. Miongoni mwa watu wa Mungu kulionekana kukuwa na harakati kuu ya matengenezo. Wengi walikuwa wakimtukuza Mungu. Wagonjwa walipona, na miujiza mingine ikatendeka. Roho ya kuombea ilionekana, jinsi ilivyoonekana kabla ya siku kuu ya Pentekoste. Mamia na maelfu walionekana wakitembelea familia, na kuwafunulia neno la Mungu. Roho zilihakikiwa na nguvu ya Roho Mtakatifu, na roho ya uongofu wa kweli ulionekana. Katika kila pande, milango ilifunguliwa kwa minajili ya kutangazwa kwa ukweli. Ulimwengu ulionekana kuangazwa na ushawishi wa kimbingu. Baraka kubwa zilipokewa na watu wa Mungu walio wakweli na wapole. Nilisika sauti za shukrani na sifa, na kukaonekana kukuwa na matengenezo jinsi tulivyoshuhudia 1844. Japo wengine walikataa kubadilika. Hawakuwa na nia ya kutembea katika njia ya Mungu. Na wakati, ili kwamba kazi ya Mungu iendelee, mwito wa sadaka ya utoaji wa bure bila malipo ulifanyika, wengine walishikilia kwa ubinafsi milki zao za kidunia. Hawa wenye tamaa walitengwa kutoka kwa kundi la waumini.

Kama watu, tumepotezwa. Masuala ya umuhimu kidogo yameletwa ndani kuteka mbinu mingi na talanta ya thamani. Kuna wengine ambao roho zao huitikia wito wa Mungu. Lakini wengine wanawekeza raslimali katika biashara ambazo hazina matokeo katika wokovu wa roho. Biashara kama hizo ni mtego wa mwovu Adui mkuu wa roho atafurahishwa ikiwa tutatekwa kwenye vitu za umuhimu kidogo, na kupoteza nafasi zetu za sasa za kufanya kazi. Tunapaswa kuamka kutoka kwa usingizi, na kufanya kazi kwa bidii kuonya walio katika njia kuu na kando ya njia. Karibuni kazi hii itamalizika, na sasa ni wakati wetu kufanya kazi na nguvu zote bila kuchoka kwa sekta. Hukumu za Mungu ziko ulimwenguni, na, chini tya ushawishi wa Roho Mtakatifu, lazima tupeane ujumbe wa onyo ambao tumekabidhiwa. Lazima tupeane ujumbe huu haraka, amri juu ya amri, kanuni juu ya kanuni. Watu kartibuni watalazimishwa katika uamuzi mkuu, na ni wajibu wetu kuona kuwa wamepewa nafasi ya kuuelewa ukweli, ili waweze kuchukua msimamo wao kiakili kwa upande wa kweli. Bwana anawaita watu wake kufanya kazi,--wafanye kazi kwa bidii na kwa hekima,--wakati rehema ingalipo. Ujumbe wa malaika watatu wapaswa kupeanwa kwa kila nchi, na taifa na kabila na lugha na jamaa. Dunia yote yafaa kuonywa. Bado kuna sehemu nyingi za kufunguliwa. Kuna miji mingi ya kufanyiwa kazi. Tunasimama mbele ya dunia kama wateule wa Mungu; na lazima tufanye kazi tulioteuliwa kuifanya. Hatupaswi kuziheshimu kanuni za ulimwengu; hatupaswi kukubaliana na desturi zake; tunapaswa kuwa watu wa kipekee, wenye bidii kwa kazi nzuri.


Mlinzi wa Mashariki ndilo jarida rasmi la kila mwezi la Binding off Messengers. Kundi hili hujitegea na lisilo la kibiashara. Kundi hili huwezeshwa na matoleo kutoka kwa wasomaji kama wewe kusaidia kusambaza chapisho hili bila malipo duniani kote.

MM

BOM ANWANI ZA MAJIMBO Nairobi +254 721 154 240

Mombasa +254 725 749 831

Kakuma

Kisii

Kakamega

+254 724 393 241

+254 797 111 844

Eldoret

Kaimosi

+254 724 696 987

+254 798 272 000

Mkurugenzi wa Kuchapisha Festus Ouma Mkurugenzi wa Kuchapisha Msaidizi Francis Gati Mhariri Mkuu Nickson Mochama Wahiriri Wengine Joy Kioko Fred Ombati Robert Kariuki William Onono Cynthia Mokeira

Nakuru +254 704 191 646

LENGO LA BOM

Mlinzi wa Mashariki Mwenyekiti Manjit Biant

+254 748 523 349

Lengo letu ni kuueneza ujumbe wa malaika watatu, ujumbe wa kufunga (the binding off message), ambao unapaswa kuwaandaa watu kwa minajili ya kuja kwa Mfalme wetu. Marejeo ya hivi karibuni ya Bwana harusi kumchukua Bibi harusi ni ya karibu sana mlangoni. Watu wanaweza kujiandaa tu kwa tukio hili kwa kupata mafuta yanayohitajika, uelewaji wa neno la unabii kiakili na kiroho, wakati ungali bado mchana. Usiku waja wakati hakuna mtu anaeza kufanya kazi. Kwa kalamu na sauti tunapaswa kuongoza roho zilizougua na dhambi kusimama chini ya bendera iliyotiwa damu ya Immanueli mkuu. Binding Off Messengers wanatumia kiukamilifu mafundisho ya kimsingi jinsi yalivyoshikiliwa na Waanzilishi wa Uadventista. Kundi hili linatimiza kazi yake kwa kuandaa kusanyiko takatifu kila mwezi, makambi ya kila mwaka, kusambaza machapisho na kupeanwa mafunzo ya Biblia kwenye matandao wa youtube na mitandao ya kijamii. Matukio Yajayo

Anwani

Tarehe 7-13 Aprili

Tarehe 3-7 Aprili

Makambi

Kusanyiko Fupi

Kakuma

Kaimosi

BOM-Kenya www.bindingoffmessengers.org

Tarehe

info@bindingoffmessengers.org

Kisii

+254 724 393 241

Binding Off Messengers

Binding Off Messengers

Mlinzi wa Mashariki admin@bindingoffmessengers.org +254 705 326 824 +254 727 567 280

10-21 Aprili

Makambi

Tarehe

21-27 Aprili

Nairobi Makambi


Makala Kuu

Uhamisho Wa Watu Wa MunguBenjamin -Sehemu ya Pili Oyugi

K

atika toleo lililopita tulichukua muda kuangalia makundi mawili ya watu wa Mungu waliochukuliwa uhamishoni. Ndani ya makala haya tutajaribu kujikita ndani ya uhamisho wa tatu na wa nne. Baada ya kuangalia uhamisho wa kwanza na wa pili; miaka 400/430 ya uhamisho wa Misri na miaka 70 ya Babeli, tuelekeze akili zetu katika uhamisho wa tatu wa watu wa Mungu. Huu ni wakati ambao kimsingi huanza wakati Mungu kupitia kwa Malaki, nabii wa mwisho wa Agano la Kale, anakoma kutoa unabii kwa sababu ya uasi usiokoma wa watu wake. Mungu anakaaa kimya kwa miaka 400 hivi (uhakika wa kihistoria). Ni vigumu kutambua uhamisho huu kwa sababu wakati huu watu wa Mungu wapo nyumbani kwao lakini wako uhamishoni. Huu uhamisho unahusiana na kukaribishwa kwa tamaduni ambazo ziliwapofusha kabisa hata wasielewe unabii unaohusiana na kuja kwa Yesu mara ya kwanza. Watu hawa walipaswa kuchukua unabii wa Isaya na kujifunza na kuelewa kuwa palipaswa kuwepo na sauti iliayo kutoka nyikani ili kutengeneza njia kwa ajili ya Masihi. Hebu tuone kile ambacho Zekaria anakisema kuhusu kuzaliwa kwa Yohana akiwa chini ya Roho Mtakatifu: “Mtu huenda akapita juu ya sehemu ambapo hazina imefichwa. Huenda akakaa chini kando ya shina la mti kupumzika, bila kugundua utajiri uliofichwa katika mizizi yake. Hivyo ndivyo iliyokuwa kwa Wayahudi. Uchumi wa Wayahudi ukionyesha sahihi ya kimbingu, ulikuwa umesimamishwa na Kristo mwenyewe. Katika mifano na maumbo ukweli mkubwa wa ukombozi ulifunikwa. Lakini Kristo alipokuja, Wayahudi hawakumtambua Yeye ambaye hii mifano yote ilimlenga. Walikuwa na Neno la Mungu mikononi mwao; lakini tamaduni ambazo zilipokezwa kutoka kizazi hadi kizazi, na tafsiri za kibinadamu katika Maandiko, ziliuficha ukweli kutoka kwao kama ulivyo ndani ya Yesu. Umuhimu wa Maandiko Patakatifu wa kiroho ulipotezwa. Nyumba yote ya hazima ilifunguliwa kwao, lakini hawakujua. (Christ Object Lesson, Page 104.4) Mungu hafichi ukweli wake kutoka kwa wanadamu. Kwa sababu ya matendo yao wenyewe huufanya ukweli kufunikwa kwao. Kristo aliwapatia Wayahudi ushuhuda wa kutosha kwamba alikuwa Masihi; lakini fundisho lake liliwafanya kubadilisha maamuzi katika maisha yao. Waliona kuwa kama wangempokea Kristo, lazima waachane na mapokeo na tamaduni walizofurahia, ubinafsi wao na matendo maovu. Ilihitajika kafara kupokea ukweli wa milele, usiobadilika. Hivyo basi hawakukubali ushahidi wa mwisho kabisa ambao Mungu angeutoa ili kuanzisha

imani katika Kristo. Walijidai kuyaamini Maandiko ya Agano la Kale, lakini walikataa kukubali ushuhuda uliomo ndani yake kuhusu maisha na tabia ya Kristo. Waliogopa kuamini wasije wakabadilishwa na kulazimishwa kuachana na hoja zao zosizo na ushahidi. Hazina a injili, Njia, Kweli, na, Uzima ilikuwa miongoni mwao, lakini walikataa zawadi kubwa zaidi ambayo Mungu angeweza kutoka.(Christ Object Lesson, Page 105.1) Katika hamisho zilizopita, tuliona Musa akiwatoa wana wa Israeli uhamishoni, kisha Koreshi, mfalme wa Waamedi na Waajemi, akiwatoa wana wa Israeli uhamishoni na katika huu uhamisho wa watu tutajitajidi kuona Kristo na Yohana Mbatizaji wakiwatoa watu wa Mungu uhamishoni. Kwa njia hii: Musa = Koreshi = Yesu. Wakati wa Kristo, watu walihitajika kutambua kuwa miongoni mwao, Masihi ambaye Agano la Kale lilimlenga amekuja na anaishi miongoni mwao. Lakini wengi walianguka jaribio hili. Zingatia kitabu cha Luka 1:67-73. “Musa alikuwa mfano wa Kristo. Kama mwombezi wa Israeli alivyofunika uso wake, maana watu hawangeweza kuutazama utukufu wake, ndivyo Kristo, mwombezi wa uungu, alifunika Uungu wake kwa kutumia ubinadamu alipokuja duniani. Kama angekuja akiwa amefunikwa na mng’ao wa mbinguni, hangeweza kuwafikia wanadamu katika hali yao ya dhambi. Hawangevumilia utukufu wa uwepo wake. Hivyo basi “ akafanyika namna ya mwili wa dhambi “ (Rumi 8:3), ili aifikie jamii iliyoanguka na kuiinua juu. (Patriarchs & Prophets, page 330). Hili hutwambia kwamba Yesu lazima angekuwa na jukumu lile lile la kuwatoa watu watoke utumwani kama alivyofanya Musa. Uhamisho huu unaonekanaje? Kwa kukataa ujumbe wa manabii baada ya kuokolewa kutoka Babeli, Mungu alinyamaza na hili humaanisha kuwa watu waliingia gizani zaidi. Tamaduni na mapokeo vilikita mizizi. Watu hawakutambua unabii ulioelekeza kuja kwa Mwokozi. Mpaka siku moja malaika alipomtokea Zekaria alipokuwa akihudumu hekaluni na kumpatia ahadi kwamba mtoto atazaliwa atakayetengeneza mapito kwa ajili ya Mwokozi. Mwishowe mtoto alipozaliwa, Zekaria alivuviwa kuimba wimbo mtamu. Tazama yaliyokuwemo ndani ya wimbo huo: Luka 1:67-72 67 Na Zakaria, baba yake, akajazwa Roho Mtakatifu, akatabiri, akisema, 68 Atukuzwe Bwana, Mungu wa Israeli, Kwa kuwa amewajia watu wake, na kuwakomboa. 69 Ametusimamishia pembe ya wokovu Katika mlango wa Daudi, mtumishi wake. 70 Kama alivyosema tangu mwanzo Kwa kinywa cha manabii wake watakatifu; 71 Tuokolewe na adui

Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 3


Makala Kuu zetu Na mikononi mwao wote wanaotuchukia; 72 Ili kuwatendea rehema baba zetu, Na kulikumbuka agano lake takatifu; Ukisoma wimbo huu kwa makini utakwambia kwamba kupitia uvuvio Zekaria alifahamu kwamba huu ulikuwa wakati wa kujiliwa kwao. Na hivyo kutambua ukweli kwamba walikuwa uhamishoni na sasa Bwana amewajilia kupitia Yohana. Hiki ni kipande kizuri cha habari maana hutwambia kuwa Mungu anapowatoa watu wake uhamishoni, wakati huu unaitwa “Wakati wa Kujiliwa.” Na ninapendekeza kwamba kama uliishi katika historia hiyo, ulipaswa kutambua kwamba wakati wa Kujiliwa umekuja na kuitikia nuru ambayo ingekutoa gizani au uhamishoni. Tukirudi katika historia tunaweza kupata yafuatayo: Baada ya miaka 400 ya uhamisho, Musa alihusishwa na wakati wa Mungu kuwajilia na ujumbe wake. Kulingana na jinsi ulivyoupokea, matokeo yake yalikuwa ni uzima au mauti. Baada ya miaka 70, Koreshi alijihusisha na wakati wa Mungu kuwajilia na kulingana na jinsi ulivyoitikia ujumbe huu, ungeishi au kufa. Hapa napo nafanya madai yale yale kwamba, kwa namna yeyote ile ujumbe wa Yohana utakavyoonekana, ni ujumbe wa uzima au kifo. Baada ya uzoefu wa Nyikani, Yohana anakuja akiwa na ujumbe wa toba na huu ni ujumbe wa uzima na kifo. Miezi sita baadaye Yesu anakuja pia akirudia ujumbe ule ile lakini sasa kwa njia rahisi na wazi zaidi. Anayo injili atakayohubiri kwa watu na imejikita katika unabii ( tazama Tumaini la vizazi Vyote, Uk. 233). Yesu katika kitabu cha Marko 1:14-15, anazungumzia kuhusu wakati uliotimizwa na ujumbe huu anautoa katika kitabu cha Danieli 9:24-27. Ukaribu wa Juma la 69 umetambuliwa. Wale ambao waliupokea ujumbe wa Yohana waliandaliwa kumtambua Kristo na hivyo walifunguliwa wakatoka katika uhamisho (utumwa) wa kiroho. Baadaye tunawaona hawa watakatifu wakifanya sehemu ya kanisa la kikristo bali wale ambao hawakutambua wakati wa Kujiliwa kwao walisubiri uharibifu na maangamizo mwaka wa 70BK. Tunachoweza kukiona ni kwamba: kwa kukataa manabii watu hujiingiza wenyewe uhamishoni. Wakati unapoiisha Yohana na Yesu wanazaliwa maana walileta nuru kwa watu (Wayahudi). Wale ambao waiitikia nuru hii walitengeneza sehemu ya kanisa la kikristo bali wale walioikataa nuru waliangamizwa mwaka 70BK. Uhamisho wa nne wa watu wa Mungu ulitokea kama utimilifu wa unabii wa Paulo wakati ambao kuja kwa Yesu kungekuwa ukweli wa sasa. Mtume Paulo anazungumzia ukengeufu ambao ungefuatwa na mtu wa kuasi. Katika somo la makanisa saba, tunachoona ni kwamba kanisa la tatu (mwaka 313538BK) linatanga mbali (linaasi) na katika kipindi cha kanisa la nne, Thyatira (mwaka 538-1798BK), mtu wa Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 4

kuasi (Upapa) ulifunuliwa. Upapa ulikuwa chombo ambacho Mungu alikitumia kuliadhibu kanisa la kikristo lililotanga mbali katika kipindi cha Pargamo. Hili linafanyika kwa kipindi cha miaka 1260. Kitabu cha Pambano Kuu huwasilisha kinachofanyika katika kipindi hiki cha uhamisho. Ellen G. White huzungumzia Waaldensia, uasi na kisha zama za Giza. Ni katika historia hii tunapoona wanamatengenezo wakiinuliwa kama vile Wycliffe, Huss, Luther na wengine wengi. Wanamatengenezo hawa waliweka msingi wa urejeshwaji ambao ulikuwa ufanyike mwishoni mwa kipindi hiki cha uhamisho. Kumbuka Mungu anapowarejesha watu wake, kila mara anatumia mwanadamu kuleta ujumbe wa matumaini ili kuwarejesha na kuwapatia nchi ambayo watamwabudu Mungu kwa Uhuru walikuwa nao. Mwishoni mwa uhamisho huu tunahitaji kuangalia jinsi ambavyo Mungu aliwarejesha watu wake. “Leo kanisa la Mungu (baada ya mwaka 1798 SDA) lipo huru kuendeleza ili kukamilisha mpango wa Mungu wa wokovu wa jamii iliyopotea. Kwa karne nyingi (miaka 1260), watu wa Mungu waliteseka kwa kunyimwa Uhuru wao. Zoezi la kuhubiri injili katika usafi wake lilipigwa marufuku, na adhabu Kali ziliambatana na wale ambao walithubutu kutotii amri za wanadamu. Kama matokeo yake, shamba la mizabibu la maadili la Bwana liliachwa wazi. Watu walinyang’anywa nuru ya neno la Mungu. Giza la uongo na ushirikina vilitishia kuondoa kabisa maarifa ya dini ya kweli. Kanisa la Mungu duniani lilikuwa uhamishoni kwa kipindi hiki kirefu cha ukatili (yaani miaka 1260) kama wana wa Israeli walivyochukuliwa uhamishoni huko Babeli katika kipindi cha mateka (yaani miaka 70).” (Prophets and Kings, Page 714.1) Ellen White analinganisha hivi vipindi viwili vya uhamisho (miaka 70 na miaka 1260). Mwanamke Yezebeli (tazama Ufunuo 2;20) alikuwa akifundisha na kuwapoteza watu katika kipindi cha Thyatira kufanya mambo mabaya. Hivyo ndivyo uhamisho unavyoonekana. Kwa kipindi hiki, watu wa Mungu wanalishwa mafundisho ya uongo na hawawezi kuzishika amri za Mungu. Ni kipindi cha Giza. Mwishoni mwa miaka 1260 tunatarajia kuona Mungu akiwaokoa watu wake kuwapeleka katika nchi ya uhuru. Mwaka 1798, Tunaona watu ambao walikuwa wakipitia mateso Ulaya wakikimbia huko kuelekea “ulimwengu mpya,” “nchi mpya” : Marekani, nchi ya uhuru, mnyama mfano wa mwanakondoo kwenye pembe mbili wa Ufunuo 13:11. Hebu tuangalie jinsi ambavyo watu hawa walirejeshwa Marekani nchi nzuri inayotiririka asali na maziwa. “Lakini mnyama mwenye pembe mbili mfano wa mwanakondoo alionekana “akipanda juu kutoka katika nchi.” Badala ya kupindua tawala nyingine ili kujiimarisha, taifa lililowakilishwa kwa namna hiyo, ni lazima litokee katika eneo ambalo hapo awali halikuwa


Makala Kuu na wakazi, tupu na lisilotumika na kukua polepole na kwa amani. Kwa hiyo halikuinuka kutoka kati ya umati wa watu na kupigania uhuru wa ulimwengu wa kale - ule wa bahari na fujo ya “jamaa, na makutano, na mataifa na lugha.” Ni lazima litafutwe katika bars la Magharibi.” (Great Controversy, page 440.1) “Katika mwaka 1798 ni taifa gani la ulimwengu mpya lililokuwa likipanda kwenye utawala, likitoa ahadi ya kuwa lenye nguvu, na kuu na likivuta usikivu wa ulimwengu? Matumizi ya kielelezo hayatoi swali lolote. Ni taifa moja tu, moja peke yake, ndilo lililotimiza kipengela cha unabii huu; hulenga wazi kwa taifa la Marekani. Mawazo na maneno yale yale ya mwandishi mcha Mungu yamekuwa yakitumika tena na tena bila kujua na msemaji na mwanahistoria katika kuelezea kuinuka na kukua kwa taifa hili. Mnyama aliyeonekana “akipanda juu katika nchi,” na kutokana na wafasiri ,hapo neno “kutokea” kwa kawaida humaanisha kusitawi au kuchanua kama mmea. Na kama tulivyoona, taifa hili ni lazima litokee katika eneo ambalo hapo awali lilikuwa tupu, lisilo na wakazi na lisilotumika. Mwandishi maarufu akielezea kutokea kwa Marekani anazungumzia“siri ya kutokea kwake kutoka mahali patupu” na kusema: “kama mbegu tulikua katika ufalme kimya kimya” Gazeti la Ulaya mwaka 1850 lilizungumzia Marekani kama taifa la ajabu, ambalo lilikuwa“linaibuka”katikati ya ukimya wa dunia kila siku likiongeza nguvu na fahali yake. “The Dublin Nation. Edward Everett, katika hotuba yake rasmi kwa wahamiaji wageni walioanzisha taifa hili alisema: Je walitafuta mahali patulivu, pasipo na vurugu kwa ajili ya uficho wake, na kujitenga kwa usalama wake, mahali ambalo kanisa dogo la Leyden lingeweza kufurahia uhuru wa dhamiri? Tazama majimbo makubwa yalivyo katika hali ya amani na utulivu...Wamebeba Bendera za misalaba!” (Great Controversy, page 440.2) Watu walikimbilia taifa hili ambapo wangefurahia uhuru wa dini jambo lililokuwa kinyume na Ulaya walipokuwa wakiteswa. Wakiwa katika taifa hili, Mungu alimwinua mtu aliyeitwa William Miller na kundi la watu (Waprotestanti wa Amerika) ambao waliongoza uhuru huu wa dini. Hebu tuone Ellen White yanasema mini kumhusu Miller; “Mungu alimtuma malaika wake kuugusa moyo wa mkulima mmoja ambaye alikuwa haamini Biblia, na kumwongoza kuchunguza unabii. Malaika wa Mungu walimtembelea mteule huyo mara kwa mara, ili kuongoza akili zake na kumuelewesha unabii ambao tangu mwanzo ulikuwa fumbo kwa watu wa Mungu. Mwanzo wa mlolongo wa ukweli ulitolewa kwake, na aliongozwa kuchunguza neno kwa neno hadi akalistajabia na kulionea shauku Neno la Mungu. Aliona ndani nyororo kamili ya ukweli. Neno alilokuwa akilidhania kama halikuvuviwa sasa lilifunua njozi yake katika uzuri na utukufu wake. Aliona kana kwamba sehemu moja ya maandiko

hufafanua sehemu nyingine, ya sehemu moja ya maandiko ilipokuwa ngumu kwake kuielewa, alipata neno kutoka katika sehemu nyingine ya maandiko kufafanua maana yake. Alizingatia neno takatifu la Mungu kwa Furaha, na heshima ya juu na kicho.” {Early Writings 229.1} “Kwa kadiri alivyofuatilia unabii aliona kuwa wakazi wa dunia walikuwa wakiishi katika matukio ya kufungwa kwa historia ya ulimwengu huu, huku hawajui hili. Aliyatazama makanisa na kuona kwamba yalikuwa yameharibika, yalikuwa yamepoteza upendo wake kutoka kwa Yesu na kuuweka ulimwenguni; yalikuwa yakitafuta hadhi ulimwenguni badala ya hadhi itokayo juu; yakikumbatia utajiri wa ulimwengu huu badala ya kuweka hazina yake mbinguni. Angeona unafiki, giza na mauaji kila mahali. Roho yake ilichochewa ndani yake. Mungu alimuita kuachana na shamba lake, kama alivyomuita Elisha kuachana na ng’ombe wake na kazi yake ya shamba ili amfuate Eliya. Akiwa na hofu, William Miller alianza kuwafunulia watu siri za ufalme wa Mungu, akiwaelekeza wasikilizaji wake kwenye unabii wa kurudi kwa Yesu Mara ya pili. Kwa kila juhudi alipata nguvu.Kama vile Yohana mbatizaji alivyotangaza kuja kwa Kristo mara ya kwanza na kuandaa njia kwa ajili ya kuja kwake, hivi ndivyo pia William Miller nawenzake walivyotangaza marejeo ya Mwana wa Mungu.” {Early Writings, page 229.2) Kwa hiyo ili tuelewe kilichopotea kwa kipindi cha miaka 1260 itatulazimu kueleww miaka 400: Mwanzo 15:13 Bwana akamwambia Abramu, Ujue hakika ya kwamba uzao wako utakuwa mgeni katika nchi isiyo yake, watawatumikia watu wale, nao watateswa muda wa miaka mia nne. Kilichopotea katika kipindi hiki kitatupatia mwanga wa mile kilichopotea kwa kipindi cha miaka 1260. “Wakiwa utumwani Waisraeli kwa kiwango fulani walikuwa wamepoteza maarifa ya Sheria ya Mungu, na walikuwa wameondoka kutoka katika amri zake. Kiujumla Sabato ilipuziliwa, na madai ya wasimamizi wao yalifanya utunzaji wa Sabato usiwezekane.” (Patriarchs and Prophets, page 258.1) Moja ya vitu muhimu vilivyopotea ni Sabato. “Mzigo wa ibada ya sanamu ya Wamisri na ukatili wao katika kipindi cha mwisho cha Waebrania ugenini ungewalazimu Waisraeli kuchukia ibada ya sanamu na kuwaongoza kumkimbilia Mungu wa baba zao. Lakini Shetani alitia giza akili zao, akiwaongoza kuiga vitendo vya wakuu wa Mataifa. Wakati wa kuokolewa kwa Waisraeli ulipofika, ulikuwa ni uamuzi wa Shetani kwamba hao watu wengi, wakiwa zaidi ya milioni mbili katika hesabu, washikiliwe katika upuzi, ushirikina, upofu na utumwa ili aondoe katika akili zao kumbukumbu ya Mungu.” (From Eternity Past, page 233.3) Kwa hiyo Mungu atamtumia Musa kuwaita

Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 5


Makala Kuu Waisraeli wamwabudu Yeye wakizingatia Sabato: Kutoka 5:1 Hata baadaye, Musa na Haruni wakaenda wakamwambia Farao, wakasema, Bwana, Mungu wa Israeli, asema hivi, Wape watu wangu ruhusa waende, ili kunifanyia sikukuu jangwani. Urejeshwaji unaanza wakati Waisraeli wanaanza safari ya kwenda jangwani na urejeshwaji huu unafikia kilele chake huko Sinai wakati ambao mbili za mawe zinatolewa. Msingi wa urejeshwaji huu ni Sabato; “”Umuhimu wa Sabato kama kumbukumbu ya uumbaji ni kwamba inadumu daima kuelezea sababu ya kweli kuhusu kwa nini ibada inamstahili Mungu.” - Kwa sababu Yeye ni Muumbaji, na sisi ni viumbe wake.“Kwa hiyo Sabato huweka msingi wa ibada takatifu, kwa kuwa inafundisha ukweli huu mkuu kwa njia ya kuvutia sana, na wala hakuna Sheria nyingine inayolifanya hili. Msingi wa kweli wa ibada takatifu, sio ule tu wa siku ya Saba, bali wa ibada zote, unapatikana kutokana na utofauti kati ya Muumbaji na viumbe vyake. Ukweli huu mkuu kamwe hauwezi kufutwa, na ni lazima kamwe usisahauliwe.” Ilikuwa ni kuweka daima ukweli huu katika akili za watu, kwamba Mungu alianzisha Sabato katika Edeni, na kwa kadri ukweli kwamba Yeye ni Muumbaji wetu unavyoendelea kuwa sababu ya kutufanya tumwabudu Yeye, ndivyo Sabato itakavyoendelea kuwa ishara na kumbukumbu ya Uumbaji. Kama ulimwengu mzima ungekuwa unaishika Sabato, mawazo na upendo wa mwanadamu vingeelekezwa kwa Muumbaji kama anayestahili kicho na ibada, na kusingekuwepo kamwe na mwabudu sanamu, mkana Mungu au mfedhuli. Utunzaji wa Sabato, ni ishara ya utii kwa Mungu wa kweli,“Yeye aliyezifanya mbingu, na nchi na bahari, na chemchemi za maji.” Ujumbe unaowaamuru watu kumwabudu Mungu na kuzishika amri zake kwa namna maalum utawaamuru watu kuishika amri ya nne.” (Great Controversy, page 437.2) Hivyo basi tusogelee na kuangalia mbao mbili za mawe ambazo Musa alitengeneza. Kutoka 32 :15-16 15 Basi, Musa akageuka akashuka katika mlima, na zile mbao mbili za mawe mikononi mwake; mbao zilizoandikwa pande zote mbili, upande huu na upande huu ziliandikwa. 16 Na zile mbao zilikuwa kazi ya Mungu nayo maandiko yalikuwa maandiko ya Mungu, yaliyochorwa katika zile mbao. Kulingana maandiko hayo hapo juu; 1) Vibao vilikuwa na kile kilichopotea: Sabato na kweli zingine. 2) Vibao vilikuwa kazi ya Mungu. Baadaye tutahusianisha hili na historia baada ya mwaka 1798. Katika kilele cha urejeshwaji tunaona mbao mbili zikitolewa kwa watu. Kutoka 32 :15-16 15 Basi, Musa akageuka akashuka katika Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 6

mlima, na zile mbao mbili za mawe (za ushuhuda) mikononi mwake; mbao zilizoandikwa pande zote mbili, upande huu na upande huu ziliandikwa. 16 Na zile mbao zilikuwa kazi ya Mungu nayo maandiko yalikuwa maandiko ya Mungu, yaliyochorwa katika zile mbao. Kumbukumbu la Torati 9 :9-10 9 Na hapo nilipokwea mlimani kwenda kuzipokea mbao za mawe, nazo ni mbao za agano Bwana alilofanya nanyi, ndipo nikakaa mle mlimani siku arobaini usiku na mchana; sikula chakula wala kunywa maji. 10 Bwana akanipa zile mbao mbili za mawe zimeandikwa kwa kidole cha Mungu; na juu yake yameandikwa maneno mfano wa yote aliyosema nanyi Bwana mle mlimani toka kati ya moto siku ya mkutano. Kwa kutaja tu, kabla ya siku 40 milimani kuna siku 6 zilizowatangulia. Kutoka 24 :15-16,18 15 Musa akapanda mlimani, lile wingu likaufunikiza mlima. 16 Na huo utukufu wa Bwana ukakaa juu ya mlima wa Sinai; lile wingu likaufunikiza siku sita; na siku ya saba akamwita Musa toka kati ya lile wingu... 18 Musa akaingia ndani ya lile wingu, akapanda mlimani; Musa akawa humo katika ule mlima siku arobaini, mchana na usiku. Hivyo jumla ni siku 46. Baada ya siku 46, Sheria ilitolewa. Tutatumia nambari hii baadaye tutakapoilinganisha na historia baada ya mwaka 1798. Hilo likiwa limesemwa, napenda tuangalie historia ya 1798-1844 kisha nitailinganisha na historia ya Musa. Historia ya 1798-1844 inahitaji umakini wa wote lakini nitafanya utangulizi tu kisha tupate uelewa wa mbao mbili za Habakuki.

Vibao vya Habakuki

Katika mwaka 1798, ujumbe wa malaika wa kwanza unawasili (tazama Testimonies to Ministers & Gospel Workers, ukurasa 115). Ujumbe huu hasa unawaelekeza watu katika hukumu inayokuja. Ufunuo 14:6-7 6 Kisha nikaona malaika mwingine, akiruka katikati ya mbingu, mwenye Injili ya milele, awahubiri hao wakaao juu ya nchi, na kila taifa na kabila na lugha na jamaa, 7 akasema kwa sauti kuu, Mcheni Mungu, na kumtukuza, kwa maana saa ya hukumu yake imekuja. Msujudieni yeye aliyezifanya mbingu na nchi na bahari na chemchemi za maji. Ujumbe huu ni sawa na ile wa Danieli 8:14 Akamwambia, Hata nyakati za jioni na asubuhi elfu mbili na mia tatu; ndipo patakatifu patakapotakaswa. Ujumbe huu unatangaza hukumu mwishoni mwa miaka 2300 iliyoanza mwaka 457KK na ingefikia kikomo chake mwaka 1844. Millerites (wale water ambao walijumuika na William Miller kutangaza ujumbe wa marejeo) waliamini kuwa patakatifu


Makala Kuu (hekalu) lililokuwa linatakaswa ni ulimwengu huu, na kwamba hili lingetokea wakati Kristo anakuja kama Mfalme mara ya pili kutoa hukumu ya kifo kwa wasiotubu mwaka 1844. “Mapema mwaka 1842 agizo lilitolewa katika unabii huu “ kuandika njozi, na uifanye iwe wazi sana katika vibao, ili aisomaye aweze kuepuka,” ilikuwa inaashiria kwa Charles Fitch aliyeandaa chati ya unabii kuelezea njozi ya Danieli na Ufunuo. Uchapishaji na ueneaji wa chati hii ulihesabiwa kama utimilifu wa agizo lililotolewa kwa Habakuki. Hata hivyo hakuna aliyegundua baadaye kwamba uchelewaji wa wazi katika utimilifu wa njozi - wakati wa kukawia - unaelezwa katika unabii uo huo. Baada ya kukatishwa tamaa; andiko hilo lilionekana kuwa muhimu sana: “Njozi bado ni kwa wakati ulioamriwa, lakini mwishowe itanena, haitasema uongo: ijapokawia, ingojee; maana itakuja, haitakawia... Mwenye haki ataishi kwa imani yake.” (Great Controversy, page 393.2) Charles Fitch alikuwa ni mtendakazi aliyejitolea katika ujumbe wa marejeo na mwaka 1842, kipindi kabla ya wakati uliotarajiwa wa kurudi kwa Kristo duniani kama walivyoamini; aliandaa chati iliyotimiza unabii wa Habakuki. Habakuki 2 :1-2 1 Mimi nitasimama katika zamu yangu, nitajiweka juu ya mnara, nitaangalia ili nione atakaloniambia, na jinsi nitakavyojibu katika habari ya kulalamika kwangu. 2 Bwana akanijibu, akasema, Iandike njozi ukaifanye iwe wazi sana katika vibao, ili aisomaye apate kukimbia. Ellen White anataja kwamba kuchapishwa kwa chati kulitimiza unabii wa Habakuki 1:14. Tutalinganisha hili na unabii wa siku 2300 zilizokamilika mwaka 1844. Danieli 8 :14,17,19 14 Akamwambia, Hata nyakati za jioni na asubuhi elfu mbili na mia tatu; ndipo patakatifu patakapotakaswa. 17 Basi alipakaribia mahali niliposimama; nami naliogopa alipokaribia, nikaanguka kifudifudi; lakini aliniambia, Fahamu, Ee mwanadamu, kwa maana maono haya ni ya wakati wa mwisho. 19 Akaniambia, Tazama, nitakujulisha yatakayokuwa wakati wa mwisho wa ghadhabu; maana, ni ya wakati wa mwisho ulioamriwa. Habakuki 2 :3 3 Maana njozi hii bado ni kwa wakati ulioamriwa, inafanya haraka ili kuufikilia mwisho wake, wala haitasema uongo; ijapokawia, ingojee; kwa kuwa haina budi kuja, haitakawia. Hii chati inaitwa Chati ya mwaka 1843 lakini ilichapishwa mwaka 1842. Sababu ni kwamba, mwaka 1843 ndio walikuwa wanatarajia kurudi kwa Kristo. Ellen White anatwambia kuwa chati hii iliongozwa na mkono wa Mungu wakati wa kuchapishwa.

“Nimeona kwamba chati ya 1843 ilielekezwa na Mungu wa kwamba haipaswi kubadilishwa; kwamba nambari zilikuwa kama alivyotaka ziwe; kwamba mkono wake ulifunika kosa katika baadhi ya nambari, ili kwamba hata mmoja hangeweza kuona, had I mkono wake utakapoondolewa.” (Early Writings, page 74.1) Kama ufafanuzi wa chati kuhusiana na kukawia kwa njozi ni zaidi ya tutakapofikia, lakini unabii huu una wakati wa kukawia. Kirai “hapo njozi ikawie” huashiria kuchelewa kwa njozi. Hili litaeleweka naamini katika somo la ujumbe wa malaika wa pili. Baada ya masikitiko mwaka 1844 na uelewa zaidi wa patakatifu ukatolewa, chati nyingime ilichapishwa. Chati hii unaitwa chati ya 1850. Hii chati iliandaliwa na Ndugu Nichols akielekezwa na Ellen G. White na ilichapishwa mwaka 1850. Inatoa ufafanuzi wa kimbingu na uelewa zaidi wa tarehe katika chati ya 1843. “Niliona kwamba Mungu alikuwa katika uchapishaji wa chati kwa kutumia Ndugu Nichols. Niliona kuwa kulikuwa na unabii wa chati hii katika Biblia, na kama chati hii imetengenezwa kwa ajili ya watu wa Mungu, kama inamtosheleza mmoja, ni ya mwingine pia, na kama mmoja angehitaji kwa kiwango kikubwa chati moja iliyopakwa rangi, wote wanaihitaji zaidi.” (Manuscript Releases, Vol.13 Page 395.1) Tulikuwa tumeona kwamba chati ya 1843 ilicgapishwa mwaka 1842 na Charles Fitch na Apollos Hale na sababu ya kuitwa chati ya 1843 lilikuwa ni kuamini kwamba Kristo alikuwa anakuja mwaka 1843. Pia tumeona iliongozwa na Mungu. Ellen G. White anasema. 1) Chati hii iliongozwa na Mungu. 2) Kulikuwa na unabii wake katika Biblia. Kwa hiyo sasa tunazo chati/mbao mbili na zote zimechapishwa chini ya uthibiti wa Mungu: chati ya 1843 na 1850. Chati hizi jimejumuisha kweli ambazo zilipotea katika kipindi cha miaka 1260, na hususani Sabato iliyopo kwenye chati ya 1850. Chati ya 1843 imebeba kweli zote ambazo watendakazi wa Millerites waliamini mpaka wakati huo. “Jumbe zote zilizotolewa kuanzia mwaka 18401844 zinzpaswa kurudiwa kwa nguvu kwa sasa, maana kuna wengi ambao wamepoteza mwelekeo. Jumbe hizo zinapaswa kutawanywa katika makanisa yote.” (Manuscript Releases, Vol.21 Page 437.1) Jumbe zote zilizotolewa kwa kipindi hicho zimefunagishwa katika chati ya 1843. Na hivyo inamaanisha kuwa ni wajibu wetu kufahamu kila kitu katika chati hii. Pia chati ya 1850 imejumuisha uelewa sahihi wa patakatifu na ujumbe wa malaika wa tatu. Ufahamu wa mile ambacho chati hizi zimebeba ni swala la wokovu. “Uzoefu uliopita hutuandaa kwa ule ujao - Tena na tena nimeonyeshwa kwamba uzoefu uliopita

Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 7


Mafundisho ya Mfano wa watu wa Mungu haupaswi kuhesabiwa kama matendo yaliyokufa. Hatupaswi kuchukulia rekodi ya uzoefu huu kama vile tungechukulia miaka iliyopita ya almanaki. Rekodi inapaswa kuwekwa katika akili, maana historia itajirudia yenyewe. Giza la siri za usiku linapaswa kuangaziwa na nuru ya mbinguni...” (Publishing Ministry, page 175) Uzoefu uliopita wa waaminifu wa Mungu waliochimbua jumbe za kweli katika kipindi hiki cha miaka 1798-1844 unahitaji uzoefu wetu. Mwishowe, tumeona kwamba siku 46, Musa alikuwa mlimani akipokea Sheria na pia tumeona kuwa mbao mbili zilizotolewa zilikuwa ushuhuda wa Mungu ulioandikwa kwa chanda chake mwenyewe. Sipendekezi kuwa zilikuwa mifano lakini wote tunaweza kuona mfanano:

1798-1844 = miaka 46 Vibao viwili: Chati ya 1843 na 1850. Kusudi la mwanzoni la Mungu katika mbao mbili huko Sinai lilikuwa kwamba mbao hizo ziandikwe mioyoni mwao, alama ya kuwatakasa. Vivyo hivyo, chati hizi zitakuwa barua zilizokufa kama hatujifunzi kweli zilizomo ndani yake. Kweli hizi hutakasa (Yohana 17:17). Kama sura ya Mungu inapaswa kurejeshwa ndani yetu, tunapaswa kupokea chati hizi na kuziweka kuwa sehemu ya maisha yetu. Kwa hiyo naomba kila msomaji wa jarida hili ajifunze kwa makini na kufanya mwito wake kuwa hakika. Na njia pekee ya kufanya hili ni kufahamu kila ambacho chati hizi zimebeba na umuhimu wake katika swala la wokovu. Amina.

Fumbo La Sarafu Iliyopotea

Lamech Ombaba

F

umbo la shilingi kumi (Luka 15:8-10) ni la pili katika mkondo wa mafumbo matatu katika Luka 15. la kwanza ni “kondoo aliyepotea” na la tatu ni “mwana mpotevu”. Jinsi katika sehemu zingine Kristo alifunza mafumbo haya katika mkusanyiko wa tatu kusistiza hoja yake. Kuelewa vizuri ujumbe wa mafumbo haya, lazima tutambue kwa uhakika fumbo ni nini, na mbona linatumiika. Fumbo ni hadithi fupi ambayo imeundwa kupitisha suala la kueleweka au la kuwekwa katika kutendwa. Hili hasa hutuambia zaidi kuhusu lengo la fumbo kuliko lilivyo. Neno fumbo humaanisha katika lugha ya kiswahili “kulinganisha” au “kufananisha.” Fumbo lile 15:8 Au kuna mwanamke gani mwenye shilingi kumi, akipotewa na moja, asiyewasha taa na kufagia nyumba, na kutafuta kwa bidii hata aione? 15:9 Na akiisha kuiona, huwaita rafiki zake na jirani zake, akawaambia, Furahini pamoja nami, kwa kuwa nimeipata tena shilingi ile iliyonipotea. 15:10 Nawaambia, Vivyo hivyo kuna furaha mbele ya malaika wa Mungu kwa ajili ya mwenye dhambi mmoja atubuye. Wakati ambapo fumbo linaanza unaweza kuona suala la kulinganisha, neno au limetumika ‘Au kuna mwanamke gani.’ Imetajwa kama alikuwa amesema jambo hili kuonyesha mfanano mwingine wa kawaida, ili kwamba iweze kuvutia sana akili yako. Inatumika kuonyesha ulinganisho na hadithi ambayo awali imejadiliwa. “Au” imetafsiriwa kutoka kwa neno la Kiyunania ambalo humaanisha kimsingi “au” lakini hutumika kama “kuliko” katika ulinganishi. Neni lililotafsiriwa kama “gani” humaanisha kimsingi “chochote” lakini Yesu alilitumia kuanzisha swali kwa hivyo lamaanisha ‘nani’, ‘gani’, au hata ‘mbona.’ Maana hapa yaonekana kuwa “yeyote”. Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 8

Katika muktadha huu inammanisha mafumbo haya mawili yanazungumzia suala moja basi -ulinganisho. Fumbo hili, kama lililotangulia,huonyesha kupotea kwa kitu ambacho kikitafutwa vyema kinaweza kupatikana, na kwa furaha kuu. Lakini mafumbo haya mawili huwakilisha makundi mawili. Kondoo aliyepotea anajua kuwa amepotea. Ameacha mchungaji na kundi, na hawezi jikusanya mwenyewe. Inawakilisha wale ambao wametambua kuwa wamejitenga na Mungu na ambao wako katika wingu la hofu, katika kusumbuka, na kujaribiwa kibinafsi. Shilingi iliyopotea inawakilisha wale ambao wamepotea katika hatia na dhambi, lakini hawaitambui hali yao. Wametanga mbali na Mungu lakini hawajui. Roho zao ziko katika hatari, lakini hawajitambui na wala hawajishughulishi. Katika fumbo hili Kristo anafunza kuwa hata wale ambao hutofautiana na hitaji la Mungu ndio wanaolengwa na upendo Wake wa huruma. Wanafaa kutafutwa ili waweze kurudi kwa Mungu. {COL 193.3} Kristo alikuwa anaiongea lugha ambayo Wayahudi wangeielewa, lakini na msistizo kwa mtazamo kuliko muonekano wa nje ambao Mafarisayo waliutazamia (Yohana 7:24). Mafumbo pia ni muhimu kwa wale ambao ni wanyofu wa mioyo. Vilevile, yalipaki kuwa siri kwa wale ambao waliifanya mioyo yao migumu kwa sababu mafumbo ya Kristo yalihitaji kujihoji mwenyewe na kujiweka wenyewe katika mahali panapofaa katika hadithi hiyo. Matokeo yalikuwa Wafarisayo wangekuwa “wakisikia lakini kamwe wasipate kuelewa; wakiona bila kutambua.” (Isaiah 6:9, Zaburi 78:2; Mathayo 13:35) Hali ambayo Kristo anaiongelea yaweza kuonekana katika mafungu ya kwanza mawili. Luka 15:1-2 15:1 Basi watoza ushuru wote na wenye


Mafundisho ya Mfano lakini kwa sasa kiujumla walikuwa wamekua sarafu iliyopotea. Ilikuwa ikifunzwa na Wayahudi kwamba kabla neema ya Mungu haijapeanwa kwa mdhambi, lazima atubu kwanza. Katika mtazamo wao, kutubu ni kazi ambayo watu hupata huruma za Mbinguni. Na ni wazo hili lilisababisha Mafarisayo kusema kwa ukali na hasira. “Mtu huyu huwapokea wadhambi.” Kulingana na fikira zao hakufaa kumruhusu yeyote Shilingi iliyopotea kumkaribia isipokuwa waliyokuwa wametubu. Lakini 15:8 Au kuna mwanamke gani mwenye katika fumbo la kondoo aliyepotea, Kristo anafunza shilingi kumi, akipotewa na moja, asiyewasha taa kuwa ukombozi hauji kupitia kwetu kumtafuta na kufagia nyumba, na kutafuta kwa bidii hata Mungu bali kupitia kwa Mungu kututafuta. “Hakuna aione? afahamuye; Hakuna amtafutaye Mungu. Wote 15:9 Na akiisha kuiona, huwaita rafiki wamepotoka.” Warumi 3:11,12. Hatutubu ili kwamba zake na jirani zake, akawaambia, Furahini pamoja Munguatupende, lakini anatufunulia sisi upendo nami, kwa kuwa nimeipata tena shilingi ile wake ili kwamba tuweze kutubu. {COL 189.1} iliyonipotea. Sarafu iliyopotea inawakilisha wapotevu 15:10 Nawaambia, Vivyo hivyo kuna furaha mionhoni mwa Wayahudi, hasa waliokuwa tenashara mbele ya malaika wa Mungu kwa ajili ya mwenye na wadhambi. dhambi mmoja atubuye. Rabbi walielewa fumbo la Kristo kuashiria Baada ya kupeana fumbo la kondoo aliyepotea watoza ushuru na wadhambi; lakini linalo maana Kristo alinena lingine, akisema “Au kuna mwanamke kubwa vilevile. Kwa kondoo aliyepotea Kristo gani mwenye shilingi kumi, akipotewa na moja, anawakilisha siyo mdhambi kibinafsi pekee bali asiyewasha taa na kufagia nyumba, na kutafuta kwa pia yule aliyeasi na kudhoofishwa na dhambi. Huu bidii hata aione? {COL 192.3} ulimwengu ni kipengele kidogo ikilinganishwa na Kihalisia katika nyakati zile za wayahudi, shilingi ukubwa wote wa milki ambayo Mungu anaitawala, kumi zilikuwa zikiweka kwenye nyororo kuunda ilhali ulimwengu huu mdogo ulioanguka-kondoo almasi safi iliyovaliwa na bibi harusi katika ndoa. Ni mmoja aliyepotea-ni wa thamani sana kwa macho kama pete ya ndoa ya siku za leo. Yake kuliko waliko tisisni na tisa wale ambao Historia hiyo kiasilia inavyopeanwa na Dada hawakupotea. Kristo, Amiri mkuu aliyependwa katika White. korti za mbinguni, akashuka makao mazuri, akauweka Mashariki nyumba za walala hoi zilikuwa na kando utukufu aliyokuwa na Baba, ili kuuokoa chumba kimoja, mara nyingi giza na bila madirisha. ulimwengu mmoja uliopotea. Kwa hivi aliacha dunia Chumba hicho kilifagiliwa nadra sana, na kipande zisizo na dhambi, zile tisini na tisa zilizompenda, cha shilingi kilichoanguka kilifunikwa mbio na vumbi akaja kwa ulimwengu huu, ili “asulubiwe kwa uasi na taka. Ili kwamba iweze kupatikana, hata mchana, wetu” na “adhihakiwe kwa uovu wetu.” (Isaya 53:5) lazima kinara kiwashwe, na chumba lazima kifagiliwe Mungu alijitolea kwa Mwana wake ili aweze kuwa na kwa utaratibu. {COL 192.4} furaha ya kumpokea kondoo aliyepotea. {COL 190.3} Mojawapo ya miliki ya mke katika ndoa ilikuwa Kipande cha sarafu kilichopotea ndani ya ni sarafu za pesa, ambazo alizitunza vizuri kama nyumba. Kilikuwa karibu, ilhali kingepatikana tu kwa miliki yake ya thamani, ili ziweze kurithiwa na binti kutafuta kwa utaratibu. {COL 194.1} zake. Kupotea kwa kipande moja kilimanisha janga Kuna umuhimu kubwa kuwa sarafu ilipotea kubwa sana, na kukipata kilisababisha shangwe ndani ya nyumba. Hili lamaanisha kuwa roho wa kuu, ambayo wanawake majirani wangeshiriki. {COL thamani anaweza katika macho ya Bwana hata 193.1} katika nyumba ya Mungu (Israeli). “Alipokipata,” Kristo alisema, “aliwaita marafiki Isaiah 5:7 kwa maana shamba la mizabibu la zake na majirani pamoja, akisema, shangileni nami, Bwana wa majeshi ndiyo nyumba ya Israeli, na kwa maana nimekipata kipande nilichokipoteza. watu wa Yuda ni mche wa kupendeza; akatumaini Vivyo hivyo, Nawaambia, Vivyo hivyo kuna furaha kuona hukumu ya haki, na kumbe! Aliona dhuluma; mbele ya malaika wa Mungu kwa ajili ya mwenye alitumaini kuona haki, na kumbe! Alisikia kilio. dhambi mmoja atubuye. {COL 193.2} Asiyewasha taa na kufagia nyumba, na kutafuta kwa bidii hata aione? Sarafu kumi zilitumika kuwakilisha Wayahudi “Kuwasha taa” ni kuweka mbele nguvu yote ya wote au mkusanyiko wote wa watu; kama katika ukweli na utakatifu. fumbo la kondoo aliyepotea waliwakilishwa na 5:14 Ninyi ni nuru ya ulimwengu. Mji kondoo mia moja; walikuwa hazina njema ya Mungu, hauwezi kusitirika ukiwa juu ya mlima. dhambi walikuwa wakimkaribia wamsikilize. 15:2 Mafarisayo na waandishi wakanung’unika, wakisema, Mtu huyu huwakaribisha wenye dhambi, tena hula nao. Fikara iliyo nyuma ya ujumbe huo wa Mafarisayo na waandishi, “mtu huyu huwakaribisha wenye dhambi,” ndilo ambalo Yesu analizumgumzia katika mafumbo hayo matatu.

Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 9


Mafundisho ya Mfano 5:15 Wala watu hawawashi taa na kuiweka chini ya pishi, bali juu ya kiango; nayo yawaangaza wote waliomo nyumbani. 5:16 Vivyo hivyo nuru yenu na iangaze mbele ya watu, wapate kuyaona matendo yenu mema, wamtukuze Baba yenu aliye mbinguni. “Wala watu hawawashi taa na kuiweka chini ya pishi, bali juu ya kiango; nayo yawaangaza wote waliomo nyumbani. Vivyo hivyo nuru yenu na iangaze mbele ya watu, wapate kuyaona matendo yenu mema, wamtukuze Baba yenu aliye mbinguni.” Taa ndogo, inayojazwa na mafuta ya dhahabu, na kuangaza miale yake kufukuza giza, ni ya manufaa sana kuliko taa kubwa inayowaka vyema kwa muda, kisha inadidimia na kuzimika, ikiacha roho katika giza ili wajikwae wawezavyo. Ni mafuta ya dhahabu, yanayowekwa katika mifereji ya dhahabu, yaweze kuchuja na kufika kwa bakuri la dhahabu, ambayo hutengeneza mwanga unaong’ara ukiwaka bila kuzimika. Ni upendo wa Mungu ambao unaopeawa kwa mwanadamu ambao humfanya awe nuru ya Mungu inayong’aa. Kisha anaweza kunena nuru ya ukweli kwa wote ambao wako katika giza la makosa na dhambi. {RH, September 21, 1897 par. 5} Nuru huwakilisha neno la Mungu Zaburi 119:105 Neno lako ni taa ya miguu yangu, na mwanga wa njia yangu. Mwanamke kwenye fumbo anatafuta kwa dhati sarafu iliyopotea. Anawasha taa na kufagia nyumba. Anaondoa kila kitu ambacho kitamzuia kutafuta. Japo ni kipande kimoja kilipotea, hata sita hadi kipande hicho kipatikane. {COL 194.4} Semi “fagia nyumba” huonyesha matengenezo ya nje kama ilivyo kwa (Mathayo 12:44) na hukumu ya Mungu juu ya watu kama kwa (Isaiah 14:23) jinsi ambavyo kanuni za Miller husema kuwa maumbo huwa na maana zaidi ya moja lakini hapa, inawakilisha kuihubiri injili na nguvu inayoandamana nayo, vilevile mwito wa wateule miongoni mwa Wayahudi: nyumba ambayo Kristo aliipoteza sarafu yake au wateule wake huonyesha taifa la wayahudi, ambao mara nyingi huitwa nyumba ya Israeli; hii ilikuwa nyumba ya Bwana ya kujenga na kuichagua, na makazi yake; pamoja na watu wake kwa muda mrefu; watu wake walikuwa wamelala, japo siyo wote waliokuwa hivyo; na wakati huu Bwana alikuwa karibu kuacha makazi nao katika nyumba moja; japo kulikuwa na wachache mioongonio mwao, ambao ilikuwa watafutwe na kuitwa, kwa hivyo nyumba hii lazima ifagiliwe kwa kuwa ilikuwa kazi ya Yohana mbatizaji (Mathayo 3:1,2,7), na Kristo mwenyewe (Marko 1:14-15) pia na mitume. Mathayo 10:5 Hao Thenashara Yesu aliwatuma, akawaagiza, akisema, Katika njia ya Mataifa msiende, wala katika mji wowote wa Wasamaria msiingie. 10:6 Afadhali mshike njia kuwaendea Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 10

kondoo waliopotea wa nyumba ya Israeli. Ni mwanamke ndiye hutafuta sarafu na wala siyo mwanaume, na badiliko kutoka kwa mfano wa kondoo aliyepotea, angalau, inatukumbusha mwanamke katika fumbo la chachu (Mathayo 13:33). utofauti ulifanywa kuonyesha mvuto kwa makundi mawili ya wasikizaji, wanaume ambao walikuwa wakisikiza, ambao hawakuwa na ujuzi wa kuwaendea kondoo waliopotea. Katika mwanamke wa fumbo tunaeza kuangalia lile ambalo huwakilisha hekima katika kitabu cha Mithali kuhusiana mna kanisa (mwanamke huwakilisha kanisa) hili hujibu ubora wa mwanamke, jinsi ambavyo Kristo anafanya kwa ubora wa mwanaume (Kristo ndiye mume wa kanisa) (Epjhesians 5:23). Katika Luka 15 kuna matumizi ya kanuni ya kulinganisha katika maumbo yaliyotumika kwenye fumbo la sarafu iliyopotea. Kitendo cha mwanamke kuipata sarafu na kuwaita majirani kushangilia naye inawakilisha uwepo wa malaika wa Mungu katika mdhambi mmoja anayetubu. Mwanamke pamoja na majirani mwanashangili kwa sababu ya kupatikana kwa sarafu iliyopotea na malaika wa Mungu wanashangilia kwa kitendo cha mwenye dhambi kutubu. Kutumia mfanano, sarafu huwakilisha mwenye dhambi. Sarafu iliyoptea huwakilisha wale ambao wamepotea katika dhambi na hatia, lakini wasio na kutambua hali yao. Wametanga mbali na Mungu lakini hawajui. Roho zao ziko katika hatari, lakini hawajitambui na wala hawajishughulishi. Katika fumbo hili Kristo anafunza kuwa hata wale ambao hutofautiana na hitaji la Mungu ndio wanaolengwa na upendo Wake wa huruma. Wanafaa kutafutwa ili waweze kurudi kwa Mungu. {COL 193.3} Ukiangalia hoja hizi za utofauti tunatambua matumiziya sarafu ni ishara ya roho ya mtu. Hapa sababu ya uchaguzi imejilaza sakafuni. Sarafu ni kile ilicho kwea kuwa inayo sura na umbo la mfalme. Mtu vilevile ni wa thamani kwa sababu yeye pia anayo sura na umbo la Mfalme mkuu, sifa za asili ya mwanadamu, ambazo anafanana na Mungu (anawakilisha sura ya Mungu (‘Mwanzo 1:27’). Sarafu ile, japo ikiwa miongoni mwa vumbi na taka, bado ni kipande cha almasi. Mwenyewe anaitafuta kwa kuwa ni ya thamani. Hivyo, kila roho, japo imedhofishwa na dhambi, inahesabiwa kuwa ya thamni machoni pa Mungu. Jinsi ambavyo sarafu huwa na sura na ishara ya mamlaka yanayotawala, hivyo mwanadamu katika uumbaji alikuwa na sura ya tabia ya Mungu; lakini sasa akiwa amefunikwa na kuchafuliwa na ushawishi wa dhambi, bado alama za sura hii yaweza kuonekana katika kila roho. Mungu anatamani kuirudisha roho hiyo na kuipachika tena sura yake mwenyewe katika haki na utukufu. {COL 194.3}


Mafundisho ya Mfano Kufagia nyumba ni kutumia mbinu zote zilizopo za kutambua ukweli ambao unaeza kuwa umefichwa au kupotea. Mwanamke kwenye fumbo anatafuta kwa dhati sarafu iliyopotea. Anawasha taa na kufagia nyumba. Anaondoa kila kitu ambacho kitamzuia kutafuta. Japo ni kipande kimoja kilipotea, hata sita hadi kipande hicho kipatikane. Hivyo katika familia ikiwa mmoja amepotea kwa Mungu kila mbinu yafaa kutumika kumrejesha. Kwa upande wa wale wengine hebu kukuwe na kujichunguza kibinafsi kwa dhati na umakini. Hebu kazi ya maisha iweze kutendeka. Ona kama hakuna kosa fulani, kosa katika uwakili, ambalo roho huyo amehakikiwa kuwa kutojutia dhambi. {COL 194.4} Matumizi ya siku ya Leo Lakini wale ambao wamekuwa na hatia ya kupuuza hawapaswi kukata tamaa. Mwanamke ambaye aliipoteza sarafu aliitafuta hadi akaipata. Hivyo kwa upendo, imani, na maombi hebu wazazi wafanye kazi katika nyumba zao, hadi kwa furaha wanaweza kuja kwa Mungu wakisema, “Tazama, mimi na watoto wangu ambao Bwana amenipatia.” Isaya 8:18. {COL 195.3} Hii ni kazi ya umishonari wa nyumbani, na ni ya msaada kwa wale ambao inafanyika. Kwa hamu yetu ya uaminifu kwa minajili ya kazi hii ya nyumbani tunajitayarisha kufanya kazi kwa washiriki wa familia ya Mungu, ambao, kama ni waaminifu kwa Kristo, tutaishi milele. Kwa ndugu na dada zetu katika Kristo twafaa kuonyesha twafaa kuonyesha mvuto ambao kama washiriki wa familia moja tunao kwa kila mmoja. {COL 196.1} Jinsi ambavyo Kristo alikuwa na wajibu ya kuondoa makosa na desturi za Mafarisayo na waandishi, Mugu amewainua, Mungu amewainua watu ambao wataifanya kazi hii ya kutafuta sarafu iliyopotea ili kwamba iweze kurudishwa kwa kundi la Mungu. Ni wale waliotawanyika, mtoza ushuru na mwenye dhambi, waliodharauliwa na mataifa, ambao Kristo aliwaita na ukarimu wa upendo ambao uliwalazimisha kukuja kwake. Kundi moja ambalo hangefanana nalo ni wale waliosimama kando kwa kujitegemea na kuwadharau watu. {MH 164.2} Katika wakati wa Kristo, Mafarisayo walijiona kuwa wenye haki kuliko Wayahudi wengine kwa hivyo walidhani kutubu ni kwa watoza ushuru, na watu wengine ambao walidhani kukuwa wenye dhambi kuwaliko. Hivi ndivyo viongozi hujiona na hatimaye huukataa ujumbe wa injili ya kweli kama mafarisayo na waandishi walivyofanya. Na mungu anapanga kuwa hawa wote watatutosheleza kwa kufanya kazi kwa wengine. Huruma yetu na upendo wetu vitakapoongezeka, tutapata kote kazi ya kuifanya. Famila ya Mungu ya wanadamu wanaukumbatia ulimwengu, na hakuna

yeyeote wa nyumba hii anafaa kupitwa kando kwa mapuuza. {COL 196.2} Popote tunapoweza kuwa, huko sarafu iliyopotea inatuhitaji kuitafuta. Je twaitafuta? Siku baada ya siku tunakutana na wale ambao hawana mvuto na mambo ya kidini; tunaongea nao, tunawatembelea; twaonyesha mvuto katika maslahi yao ya kidini? Je twawakilisha Kristo kwao kama Mwokozi anayesamehe dhambi? Na roho zetu zikiwa na joto la upendo wa Kristo, tunawaambia kuhusu upendo huo? Ikiwa hatufanyi, je tutawakutana aje roho hawa-wamepotea, wamepotea milele-- wakati pamoja nao tunasimama mbele ya kiti cha enzi cha Mungu? {COL 196.3} Jinsi ilivyoonyeshwa kwenye fumbo kipande cha sarafu kilichopotezwa ndani ya nyumba ambacho tulilinganisha na nyumba ya Mungu (nyumba ya Israeli). katika mwisho wa dunia tunapaswa kuangalia kile ambacho kilipotezwa ndani ya nyumba Mungu ili kitafutwe. Ni muhimu kuelewa kwamba ni mwanamke anatafuta sarafu iliyopotea. Mwanamke anawakilisha kanisa, kwa hivyo ni kanisa ambalo litahusishwa na kuitafuta ile sarafu iliyoptea ambayo huwakilisha wadhambi. Historia ya Wanamiller ndio msingi wa kanisa la kiadventista. Historia yote ya kanisa la Waadventista linawakilishwa na njozi ya Miller ambayo iko katika kitabu cha “Maandiko ya Awali (Early writings)” cha Ellen G. White. Katika njozi hii tunao kutawanywa kwa almasi ambazo Miller aliona ndani ya sanduku. Watu walianza kuja ndani, kwanza wachache, lakini wakaongezeka na kuwa u m a t i . Walipotazama kwenye sanduku mara ya kwanza, waliweza kushangaa na kupiga kelele kwa furaha. Lakini watazamaji walipokuwa wakiongezeka, kila mtu a lianza kuvuruga vyombo, wakiviondoa nje ya sanduku na kuvitawanya kwenye meza. EW 82.1 Kutawanywa kwa almasi za Miller kunalinganisha na kipande cha sarafu kilichopotea. Nukuu iliyo hapo juu inaonyesha kuwa almasi za Miller zilitawanywa juu ya meza, hii inaashiria chati ya 1863 ambayo ilikuwa imeondoa kweli kama 2520, hii inaashiria mwaka ambao kazi ya kutawanya ilianza na James White ambaye aliichapisha chati ya 1863, kutawanya huku kuliendelea kwa muda wa miaka 126, hili linatuleta hadi 1989 ambayo tunaita “Wakati wa Mwisho” kwa kizazi cha mwisho. Kutoka 1989 kazi ya kurejesha sanduku la Miller ilianza. Nilipokuwa nikilia na kuomboleza kwa hasara yangu kubwa na wajibu, nilikumbuka Mungu, na nikamwomba kwa haki anipe msaada. EW 83.1 Mara moja mlango ulifunguliwa, na mtu akaingia ndani ya chumba, wakati watu wote wameliacha;

Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 11


Mafundisho ya Mfano na yeye, akiwa na fagio la uchafu mkononi mwake, alifungua madirisha, na akaanza kuondoa uchafu na takataka kutoka kwenye chumba. EW 83.2 Nililia kwa kumsihi, kwa sababu kulikuwa na vyombo vyenye thamani vilivyotawanywa katika takataka. EW 83.3 Aliniambia “usiogope,” kwa kuwa ataweza “kuvijali”. EW 83.4 Kisha, wakati alipokwisha kufagia uchafu na takataka, vyombo vya uwongo n a sarafu ya bandia, zote ziliondoka na kutoka nje ya dirisha kama wingu, na upepo uliviondoa. Katika uzuri nilifunga macho yangu kwa muda; nilipoyafungua, takataka zote zilikuwa zimekwenda. Vyombo vya thamani, almasi, sarafu za dhahabu na fedha zikabaki zimeenea bila mpangilio kila mahali. EW 83.5 Tambua kuwa almasi zilitawanywa katika chumba jinsi ambavyo sarafu ilipotea ndani ya nyumba, hili linaonyesha jinsi ukweli (almasi za Miller zilitawanywa ndani ya Uadventista). milller alipolia kwa sababu ya kutawanywa kwa almasi zake mtu aliyekuwa na ufagio alikuja na akaanza kufagia vumbi na kuitoa kwa nyumba; hili linalinganishwa na kufagia ambako mwanamke alifanya katika fumbo. Mtu aliyekuwa na fagio la taka anamwambia Miller “asiogope” hii ni semi ambayo tunaipata katika ujumbe wa malaika wa kwanza (Ufunuo 14:6-7), hili zaidi hutuelekeza kuweka kazi ya kurejesha kutoka 1989. Kufagia kunawakilisha kutumia mbinu zote kusambaza ujumbe kwa hivyo hjili linawakilisha matumizi ya njia (methodology) iliyo njema ambayo inalinganisha na Kanuni za William Miller za kuyaelewa maandiko zilizonakiliwa kwenye Review and Heralds Novemba 25,1844. Furaha katika uwepo wa Malaika. (Luka 15 ) 9 Na akiisha kuiona, huwaita rafiki zake na jirani zake, akawaambia, Furahini pamoja nami, kwa kuwa nimeipata tena shilingi ile iliyonipotea. 10 Nawaambia, Vivyo hivyo kuna furaha mbele ya malaika wa Mungu kwa ajili ya mwenye dhambi mmoja atubuye. Mafarisayo walielewa fumbo la Kristo kama shutumu kwao. Badala ya kukubali shutumu lao kwa yake, alikuwa amewashutumu kwa kuwakana watoza ushuru ma wadhambi. Hakuwa amelifanya wazi, lisije likafunge mioyo yao dhidi yake; lakini maonyesho yake yalikuwa yawaonyesho lile ambalo Mungu alikuwa akilihitaji kutoka kwao, na ambalo walikuwa wamekosa kulifanya. Wangekuwa wachungaji wema, viongozi hawa katika Israeli wangeifanya kazi ya Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 12

mchungaji. Wangalionyesha huruma na upendo wa Kristo, na wangeungana naye katika misheni yake. Kukataa kwao kulifanya hili kulihakiki kujiona wauungu kama hasi. Sasa wengine walikataa maonyo ya Kristo; lakini kwa wengine maneno yake yalileta kujikana. Juu ya hawa, baada ya Kristo kupaa mbinguni, Roho Mtakatifu aliwajia, na walijumuika na wanafunzi Wake katika kazi ile inayoashiriwa na fumbo la kondoo aliyepotea. {COL 192.2} Kuna utofauti kati ya wale ambao hukataa ujumbe na wale ambao huupokea; wale ambao huupokea ujumbe wameelezewa kama kutambua hatia yao. Kutambua hatia ndio hatia ya kwanza katika mchakato wa wokovu. Hivyo huwekwa “wakati wa mwisho” (1989) kwa kizazi cha mwisho, ambapo kuna kuhakikiwa kwa dhambi kwa woga, waliohakikiwa ndio wale ambao huokolewa kutoka kwa dhambi, hivyo wanawakilisha sarafu iliyoptea ambayo imerejeshwa. Kushangili mbinguni kuna linganishwa na siku ya Pentekoste wkaati Roho Mtakatifu alikuja na waliohakikiwa wakaunganika na wanafunzi. Hili linawakilisha kilio cha usiku wa manane wakati utukufu wa Mungu utaonekana kwa kumwagwa kwa Roho mtakatifu. Nikaangalia ndani ya sanduku, lakini macho yangu yalishangazwa nilipoona. Viliangaza mara kumi kuliko utukufu wa awali. Nilifikiri vilikuwa vimechafuliwa katika mchanga na miguu ya watu waovu waliokuwa wamevitawanya na kuvitupa katika vumbi. Vilipangwa kwa utaratibu mzuri katika sanduku, kila moja mahali pake, bila maumivu yoyote yanayoonekana ya mtu aliyeviingiza. Nilipiga kelele kwa furaha kubwa, na sauti hiyo ikaniamsha. EW 83.8 Sanduku la Miller lililorudishwa liling’ara mara kumi kuliko utukufu wake wa kwanza; hili linawakilisha ujuzi wakati sarafu iliweza kurudishwa na kunayo furaha mbinguni. Unauweka ujio wa Bwana mbali sana. Niliona mvua ya masika ilikuwa inakuja [punde] kama kilio cha usiku wa manane, na nguvu mara kumi zaidi. {Spm 4.3}


Misingi

Chati Za 1843 Na 1850

Fred Ombati

M

akala haya yataonyesha kwamba Mungu aliuweka msingi wa kanisa la Kiadventista la Wasabato kati ya 1843 na 1844. Msingi huu unajumuisha kweli zilizowekwa kwenye chati ya 1843 na 1850. Chati ya 1843 na 1850 ni utimilifu wa unabii wa Habakkuki 2:2 “iandike njozi ukaifanye iwe wazi sana katika vibao.” Waadventista wasabato wanairudia historia ya taifa la wayahudi wakati wa ujio wa Kristo mara ya kwanza. Wayahudi walitanga mbali na mafundisho ya kweli kwamba hawakuweza kumtambua Yeye aliyekuwa ndiye msingi ule wa mbinu yao ya ibada. Makosa yao na desturi zao zilisababisha wamkane Kristo na kufunga rehema yao kwenye upande mbaya wa pambano kuu. Israeli ya kiroho iko katika hali ile sasa katika mwisho wa dunia. Lakini Waadventista wale ambao watauelewa ujumbe wa sasa na kujiandaa kusimama katika dhiki inayokuja wataifanya kazi ya kuuerejesha msingi wa kweli. Wakati mkulima wa New York William Miller alitabiri kwamba Octoba 22, 1844, dunia ingeisha na kwamba Kristo angekuja kutawala kwa miaka elfu, wafuazi millioni walimuamini. Na hata baada ya “Tamauko lile Kuu” lilipoondoa tumaini lao, waumini wengi walibaki waaminifu kwa kanisa lao jipya na kudumisha imani yao katika Ujio wa Pili wa Kristo. Na tazamio la Uadventista juu ya Ujio wa Kristo, matukio ya siku za mwisho yanayohusiana na ujio wake wa pili yamekuwa kamwe mada ya mvuto kwa Waadventista Wasabato. Haingekuwa vinginevyo, kwa kuwa waadventista wasabato walianzia kutoka kwa harakati ya kidini, harakati ya Wanamiller, ambayo ilisisitiza matukio kama— ufufuo, hukumu ya mwisho, adhabu kwa dhambi na wenye dhambi. {3sm 380.1} Nukuu iliyo hapo juu kutoka mojawapo ya maandishi ya Ellen White yathibithisha ukweli kuwa mwanzo wa kanisa la Kiadventista ni harakati ya Wanamiller ya 1798 – 1863. Kwa sababu hii, kile ambacho Wanamiller walikifunza ndicho msingi wa Uadventista. Mafundisho yote ya ambayo Wanamiller walifunza kabla ya tamauko kuu la Octoba 22, 1844 yaliekwa kwa muhtasari kwenye chati ya kiunabii iitwayo Chati ya 1843. Pamoja na ongezeko la maarifa juu ya Hekalu na Sabato baada ya tamauko, chati nyingine ya kunabii ilichapishwa iliyoitwa Chati ya 1850. Chati hii ilikuwa na kweli kabla ya tamauko na maaarifa ya Sabbath, Hekalu na Ujumbe wa malaika watatu.

Mzee yule William Miller Mungu alimtuma malaika wake kuugusa moyo wa mkulima ambaye alikuwa haamini Biblia, na kumwongoza kuchunguza unabii. Malaika wa Mungu walimtembelea mteule huyo mara kwa mara, ili kuonoza akili zake na kumuelewesha unabii ambao tangu mwanzo ulikuwa ni fumbo kwa watu wa Mungu. Mwanzo wa chemichemi ya ukweli ulitolewa kwake, na aliongozwa kuchunguza neon kwa neon hadi akalistaajabia na kulionea shauku. Neon la Mungu. Aliona ndani yake mnyororo kamili wa ukweli. Neno alilokuwa akilidhania kana halikuvuviwa sasa lilifunua njozi yake katika uzuri na utukufu wake. Aliona kana kwamba sehemu moja ya maandiko hufafanua sehemu nyingine, ya sehemu moja ya maandiko ilipokuwa ngumu kwake kuilewa, alipata neno kutoka sehemu nyingine ya maandiko kufafanua maana yake. Alizingatia neno takatifu la Mungu kwa furaha, na heshima juu ya kicho. {EW 229.1} Kadri alivyofuatilia unabii, aliona kuwa wakazi wa dunia wanaishi katika matukio ya mwisho wa historia ya ulimwengu huu, wakiwa hawana habari. Aliangalia makanisa na kuona kuwa yalikuwa yameharibika; walikuwa wakitafuta heshima ya kidunia, badala ya ile heshima itokayo mbinguni; wakishikilia mali za dunia, badala ya kujiwekea hazina mbinguni. Aliona unafiki, giza na vifo kila mahali. Moyo wake uliwaka ndani yake. Mungu alimuita kuacha shamba lake, kama vile alivyomuita Elisha kuacha ng’ombe wake na shamba la kazi yake iliamfuate Eliya. Kwa kutetemeka, William Miller alianza kuwafunulia watu siri za ufalme wa Mungu, akawarejesha wasikilizaji wake katika unabii unaohusiana na marejeo ya Kristo. Kwa kutumia juhudi zote alipata nguvu kama vile Yohana mabatizaji alivyotangaza kuja kwa Kristo mara ya kwanza na kuandaa njia kwa ajili ya kuja kwake, hivi ndivyo pia William Miller na wenzake walivyotanganza marejeo ya wana wa Mungu. {EW 229.2}. Kutokana na dondoo hizo ni wazi kwamba Mungu alikuwa anamwongoza William Miller katika kujifunza maandiko. Yamaanisha kuwa mweli zote zilizowasilishwa katika historia hiyo zilikuwa ni kutoka kwa Mungu na kwamba Mungu aliikubali kazi ya Miller na kwa mtazamo harakati yote ya Wanamiller. CHATI YA 1843 Chati ya 1843 ilitengenezwa na Charles Fitch na Apollos Hale mnamo 1842 na ilitumika wakati wa Harakati ya Wanamiller kuelezea unabii wa Machi 2019 Mlinzi wa Mashariki 13


Misingi Danieli na Ufunuo; hasa ujumbe wa malaika wa kwanza ukiunganishwa na Danieli 8:14. Ujumbee wa malaika watatu ni msingi wa Uadventista. Ndio ujumbe uliopeanwa kati ya 1840 na 1844. Je ni wapi ujumbe huu umezingatiwa wazi? Zingatia yafuatayo: “Mapema mwaka wa 1842 agizo lilitolewa katika unabii huu “kuandika njozi, na uifanye iwe wazi sana katika vibao, ili asomaye aweze kuepuka,” ilikuwa inaashiria kwa Charles Fitch aliyeandaa chati ya unabii kuelezea njozi ya Danieli na ufunuo. Uchapishaji na ueneaji wa chati hii ulihesabiwa kama utimilifu wa agizolilitolewa kwa Habakkuki. Hata hivyo, hakuna baadaye aliyegunduwa kwamba uchelewaji wa wazi katika utimilifu wa njozi – muda wa kuchelewa – unaelezwa katika unabii uo huo. Baada ya kukatishwa tamaa; andiko hili lilionekana kuwa muhimu sana: Njozi bado ni kwa wakati ulioamriwa, lakini mwishowe inanena, haitasema uongo: ijapokawia, ingojee; kwa sababu hakika itakuja, haitakawia… Mwenye haki ataishi kwa Imani yake” {GC88 392.1} Amri ile iliyopeanwa “Iandike njozi ukaifanye iwe wazi sana katika vibao” ilitimizwa katika uchapishwaji wa chati ya 1843 na Charles Fitch. Chati hii huonyesha maonesho ya kipicha (pamoja na maelezo) ya ujumbe uliowasili kati ya 1840 na 1844. Niimeona kwamba, chati yam waka 1843 iliongozwa na mkono wa Bwana, na haikupaswa kutenguliwa; kwamba hesabu zilikuwa kama alivyotaka ziwe; ili kwamba, mkono wake ulifunika na kulificha kosa katika mahesabu ili asiwepo wa kuliona mpaka mkono wa Mungu ulipoondolewa. {EW 74.1} Ushuhuda wa Wanamiller wengine juu ya chati ya 1843. Ulikuwa ni ushuhuda wa umoja wa waanzilishi wa Uadventista kwamba chati ya1843 ilikuwa ni utimilifu wa unabii; na kwamba ilikuwa ni ujumbe ambao waliuhubiri katika kipindi hicho “Mnamo Mei, 1842 , mkutano mkuu ulifanyika tena huko Boston, Misa. Wakati wa ufunguzi wa mkutano huu Ndg. Ch. Fitch na A. Hale wa Haverhill, walituonyesha maono ya Danieli na Yohana ambayo walichora kwenye nguo, ikiwa na idadi ya kiunabii na mwisho wa maono, ambayo waliita Chati. Ndg. F., akifafanua somo ambalo linasema kwa dutu kama ifuatavyo: alikuwa akiigeuza juu katika akili yake, na akahisi kwamba ikiwa kitu cha aina hii kinaweza kufanywa, itakuwa rahisi kurahisisha mada hiyo, na kufanya iwe rahisi Zaidi kuwasilisha kwa watu. Hapa mwanga mpya ulionekana kuongezeka. Ndugu hawa wawili walikuwa wametimiza unabii uliotolewa Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 14

na Habakkuki. Miaka 2468 iliyotangulia, ambapo yasema, “Na Bwana akanijibu na kusema, andika njozi na kuiweka wazi kwenye vibao, iliapate kukimbia anayesoma.” Jambo hili lilikuwa wazi sana kwa wote kwamba lilipigiwa kura kwa umoja kuwa chati mia tatu kuchorwa mara moja, kwamba wale waliopata ujumbe wanaweza kusoma na kukimbia nayo.” Joseph Bates, Second Advent Waymarks and High Heaps ukr.52 “William Miller alikuwa ndiye kiongozi, na wote ambao walihubiri mafundisho sawa na kutoka kwa chati moja ya kihistoria, walikuwa na Imani sawa, au umoja wa ujumbe.” Joseph Bates, A Seal of the Living God, ukr.33 “Wale ambao walitangaza ujio walidai kwamba “njozi” na “wakati wake” ulioteuliwa, “uliyotajwa na nabii Habakkuki, walijumuisha njozi ya unabii wa Danieli na Ufunuo. Haya waliyafanya wazi sana katika maelekezo yao juu ya chati zao za unabii, kwamba yeye ambaye alisoma tafsiri inaweza kweli “kukimbia” na kuwapa taarifa kwa wengine. “J. N. Loughborough, The Great Second Advent Movement: Its Rise and Progress ukr. 108.3 Umuhimu wa chati na ujumbe ulio juu yake huwasilishwa na nukuu ya James White kuhusu “Imani ile ya awali” ya Waadventista Wasabato. “Ulikuwa ushuhuda wa umoja wa wahadhiri wa ujio wa pili na makala, wakiwa wamesimama juu ya “IMANI YA AWALI,” kwamba kuchapishwa kwa chati kulikuwa ni utimilifu wa Hab.ii, 2,3. Ikiwa chati ilikuwa ni utimilifu wa mada ya unabii, (na wale wanaoikataa wanaiacha imani ya awali,) kisha yafuata kuwa 457 B.C ndio uliyokuwa mwaka wa kuanzia siku zile 2300. Ilikuwa muhimu kuwa 1843 uwe wakati wa kwanza kuchapishwa ili kwamba “njozi ile” iweze “kukawia,” au kuweze kuwa na muda wa kukawia, ambapo wanawali walikuwa wasinzie kisha kulala juu ya swala kuu la wakati, tu kabla ya kuamshwa na kilio cha usiku wa manane.” James White, Advent Review and Sabbath Herald, Dec. 1850, ukr.13 CHATI YA 1850 Amri iliyopeanwa kwenye Habakkuki ilikuwa ni Kuandika njozi na kuifanya wazi juu ya “vibao”katika wingi. Hivyo basi kuchapishwa kwa chati ya 1843 yenyewe kungekuwa ni utimilifu usiokamilifu wa amri ile. Katika 1850, chati nyingine ilichapishwa na Otis Nichols. Chati hii ilikuwa na kweli zote zilizo kwenye chati ya 1843 lakini ilirekebisha kosa la “ukamilifu wa mwaka” ambalo lilisababisha “tamauko kuu”. Chati ya 1850 pia ilijumuisha nguzo mojawapo za Uadventista kama vile Hekalu na Amri ya Mungu. Roho ya unabii pia inaakisi mwanzo wa kiuungu wa chati ya 1850:


Misingi “Mungu alinionyesha umuhimu wa kukuwa na chati. Niliona kwamba ilihitajika na njozi iwekwe wazi kwenye vibao itasaidia sana na itafanya roho kukuja katika maarifa ya ukweli.” Letter 26, 1850, p. 1. (To Brother and Sister Loveland, November 1, 1850) “Katika marejeo yetu kwa ndugu Nichol’s, Bwana alinipatia njozi na akanionyesha kuwa njozi lazima iwekwe juu ya vibao, na itawasababisha wengi kuamulia ukweli wa ujumbe wa malaika wa tatu na wa kwanza mbili kuwekwa wazi kwenye vibao.” {5MR 202-203} “Naliona kwamba Bwana alikuwemo katika uchapishaji wa chati na Ndugu Nichols. Niliona kwamba kulikuwa na unabii wa chati hii kwenye Biblia, na ikiwa chati hii imeundiwa watu wa Mungu, ikiwa inatosha kwa mmoja basi kwa mwingine pia, na ikiwa mtu alihitaji chati mpya ichapishwe kwenye vipimo vikubwa, wote wanaihitaji pia Zaidi” {13MR 359.1} “Ndugu yangu mpendwa na Dada Loveland: Natumai kuwatumia makala fulani karibuni. Chati inaandaliwa Boston. Mungu yu juu yake. Ndugu. Nicholos anaishughulikia.” {15MR 213.1-2} Chati ya 1843 na 1850 ndizo chati pekee ambazo zimepokea ukubali wa Mungu kupitia kwa maandishi ya Roho wa Unabii. Hizi ndizo vibao vya Habakkuki 2:2 na vinayo “njozi” yaliyohubiriwa kati ya 1840 na 1844. Maoni ya Dada White juu ya ujumbe uliopeanwa na waanzilishi wa Uadventista (1840-1863) Katika maandiko yake mengi Dada White anathibitisha kwamba Wanamiller waliuwekwa msingi wa Uadventista na ujumbe wao unaomatumizi kwetu sisi ambao tunaishi katika mwisho wa dunia. Anasema pia kuwa fumbo la wanawali lilitimizwa katika harakati ya Wanamiller na litatimizwa tena kwa ukamilifu wake. Harakati ya marejeo ya mwaka 1840-1844 ilikuwa Ufunuo wa utukufu wa uwezo wa Mungu; ujumbe wa malaika wa kwanza ulipelekwa katika kila kituo cha umisionari katika ulimwengu, na katika baadhi ya nchi kulikuwa na mwamko mkubwa sana wa kidini ambao haujawai kushudiwa katika nchi yo yote tangia wakati wa Matengenezo ya karne ya kumi na sita; lakini hizi zitazidiwa na Harakati kubwa la onyo la mwisho la malaika yule wa tatu. {GC 611.1} “Ujumbe wote uliopenwa kutoka 1840-1844 wafaa kufanyiwa ufanisi sasa, kwa maana kuna watu wengi ambao wamepoteza matumizi yake. Ujumbe huu unafaa kwenda kwa makanisa yote. {21MR 437.1} Ufunguo Kwa Mfumo Imara Wa Ukweli.—

Fundisho la patakatifu lilikuwa ufunguo uliofungua siri ya kukatishwa tamaa yam waka 1844. Lilifunguwa kuona mtiririko kamili wa ukweli, ukioungana na kukubaliana ukionyesha kwamba mkono wa Mungu ulikuwa umeongoza Harakati kuu ya Marejeo na ukifunua wajibu wa sasa kama ilivyofunua msimamo na kazi ya watu wake.— The Great Controversy, p.423, (1888) {Ev 222.2} Jambo lingine la kunakiri ni kuwa historia inajirudia na uwezo wa Bwana huthibitisha hili; “Majaribu ya wana wa Israeli, na mvuto wao kabla ya kuja kwa Kristo kwa mara ya kwanza, yameonyeshwa kwangu mimi tena na tena kuonyesha hali ya watu wa Mungu katika ujuzi wao kabla ya kurejea kwa Kristo mara ya pili—jinsi ambavyo adui alijaribu kila nafasi kuchukua mateka akili za Wayahudi, na leo anajaribu kupofusha akili za watumishi wa Mungu, ili kwamba wasiweze kutambua ukweli.” {1SM 406.1} “Shetani anafanya kazi kwamba historia ya taifa la Wayahudi iweze kujirudia katika ujuzi wa wale wanaodai kuamini kweli wa sasa. Wayahudi walikuwa na maandiko ya agano la kale, na wakadhania wanayaelewa. Lakini walifanya kosa kubwa mno. Unabii unaozungumzia marejeo ya pili ya utukufu ya Kristo katika mawingu ya mbinguni wakachukulia kuwa yalimaanisha kuja kwa mara ya kwanza. Kwa sababu hakuja kulingana na matarajio yao, waligeuka kutoka kwake. Shetani alijua namna ya kuwanasa watu hawa katika neti yake.” {17MR 13.1} Ni nini lilikuwa kosa la wayahudi? Waliielewa Biblia visivyo. Wayahudi walikuwa wametupilia mbali dini, na kuzika sheria ambazo Mungu alipeana katika wingi wa desturi, hadi kwamba wakapoteza ufahamu wa kweli wa unabii uliokuwa unahusiana na Masihi. Kosa hilo likawa hatari mno katika taifa zima: “Wale walioukataa ushuhuda wa Yohana hakufaidhika na mafundisho ya Yesu. Upinzani wao kwa ujumbe ulliokuwa ukitabiri kuja Kwake uliwaweka pale ambapo hawangekuwa tayari kupokea ushuhuda thabiti kwamba alikuwa ni Masihi. Shetani aliwaongoza wale ambao walikataa ujumbe wa Yohana kuenda Zaidi, kukataa na kumsulubisha Kristo. Kwa kufanya hivyo walijiwekwa pale ambapo hawangefaidika na baraka za siku ya Pentekoste, ambazo zingewafunza njia ya kwenda kwenye hekalu la mbinguni. Kupasuka kwa pazia kulionyesha kuwa kafara na maadhimisho ya wayahudi hayangekubalika kamwe. Kafar kuu ilikuwa imetolewa na ilikuwa imekubalika, na roho mtakatifu aliyeshuka siku ya Pentekoste, aliyachukua mawazo yao kutoka kwa hekalu la

Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 15


Misingi kidunia hadi kwa la kimbingu, pale ambapo Kristo aliingia na damu yake mwenywewe, kuonyesha kwa wanafunzi wake umuhimu wa upatanisho. Lakini wayahudi waliachwa katika giza totoro. Wakapoteza nuru yote ambayo huenda walikuwa nayo juu ya mpango wa wokovu, nab ado wakategea sadaka na kafara zao sisizo na maana. Hekalu ya mbinguni ilikuwa imechukua nafasi ya hekalu ya dunia, wala hawakuwa na ufahamu wa badiliko hilo. Hivyo basi hawangefaidika na kazi ya upatanisho ya Kristo katika patakatifu.”{EW 259.1} Kulinda msingi na nguzo zetu Wachache hutambua aina hatari ya hisia ambazo tutazikutana. Nimekuwa juu ya ardhi. Nimepewa maneno wazi kuongea kuhusiana na hisia maalum zinazofutia. Ikiwa hazitakuwa kwa umoja na kukemewa, roho zitapotea. Hatuwezi mudu kudanganywa. Lazima tuonyeshe watu wetu alama za kale. Twafaa kupata nguvu na ushupavu, ili tueze kutii amri niliyopewa, “ikute” {SpM 339.5}. “Hatima ya roho inaninginia kwa namna ambayo zimepokelewa. “Nililetwa tena katika jumbe hizi, na kuona jinsi ambavyo watu wa Mungu walikuwa wameununua ujuzi wao. Ulikuwa umepatikna kupitia kwa kuteseka na mgogoro mkuu. Mungu alikuwa amewaongoza hatua kwa hatua, hadi alikuwa amewaweka katika jukwaa imara lisilohamishika. {EW 258.3} Acha kweli ambazo ni msingi wa Imani yetu ziwekwe mbele za watu. Wengine wataondoka kutoka kwa Imani, wakisikiza roho za udanganyifu na mafundisho ya shetani. Wanaongea sayansi na shetani huja na kuwapea sayansi kwa wingi; lakini siyo sayansi ya uzima. Siyo sayansi ya unyenyekevu, utakaso, au ya kutakaswa. Tunapaswa sasa kuelewa ni nini nguzo za Imani yetu,--kweli ambazo zimetufanya kama watu kile tulicho, zikituongoza hatua kwa hatua.-- Review and Herald, May 25, 1905. {CW 29.1} …lakini wale ambao mioyo yao haijavunjika kwa kuanguka juu ya mwamba Yesu Kristo, hawataona na kuelewa ukweli ni nini. Watakubali kile kinachopendeza fikara zao, na wataanza kutengeneza msingi mwingine kuliko ule uliowekwa. Watadanganya ubadili na heshima yao, wakidhania kuwa wanaouwezo wa kuondoa nguzo za Imani, na kuzibadili na nguzo ambazo

Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 16

wameziunda. {LS 430.3} Hitimisho Katika Uadventista leo, kweli zote anbzo ziko kwenye chati ya 1843 na 1850 zimekataliwa au zinafunzwa kinyume na wanatheolojia na wanafunzi katika viwango vya juu vya uongozi wa kanisa. Wengi ambao wamekuwa katika kanisa kwa miaka mingi hawana ufahamu wowote wa kweli hizi, wala hawaoni nia ya kujifunza. Kweli hizi hazifunzwi kamwe kwa waumini wapya; na zikifunzwa, hushughulikiwa tu kwa hali ndogo. “Msingi wa Imani” umewekwa kando. Jinsi Wayahudi walivyogeuka kutoka kwa usafi wa Imani yao na kugeukia mira, Waadventista Wasabato wamegeukia mira za dunia na za kanisa zilizoanguka. Hili linaonekana katika miundo ya kiroho (spiritual formation), mbinu za uongo na za kidunia za uinjilisti, kuutafsiri tena unabii, na kukataa matengenezo ya kibiblia—kama matengenezo ya mavazi na chakula. Ndivyo itakavyokuwa na Israeli ya kiroho kwenye mwisho wa dunia. Kukataa kwa ukweli wa kimsingi unaweka Waadventista Wasabato katika nafasi ambayo hawaelewi unabii ambao unafaa kutimizwa katika siku zetu. Matukio (unabii) yanayohusiana na kufungwa kwa rehema yamewekwa wazi; lakini leo Waadventista wasabato wengi hawana kuelewa kwa matukio haya ni kama hayakufunuliwa (Great Controversy pg.594). Limekuwa ni lengo la shetani kuwaweka watu wa Mungu katika mapuuza ya kweli hizi. Hili amefanya kwa kuharibu kweli zile za kimsingi ambazo ni muhimu katika uelewaji wa kweli wa Biblia katika Uadventista—ujumbe wa sasa. Maandiko yanauliza swali muhimu kwenye Zaburi 11:3, “Kama misingi ikiharibika, Mwenye haki atafanya nini?” jibu limepenwa kwenye sura ya 58 ya Isaya – itengeneze! Wale ambao watasimama katika sheria ya jumapili watakuwa wanaotengeneza palipobomoka ambao wametengezwa katika Uadventista. Watasimama katika msingi wa ujumbe wa malaika wa kwanza, Pili, na wa Tatu ilivyoonyeshwa katika chati ya 1843 na 1850. Watakuwa wamejiandaa kuelewa na kuufunza ukweli wa sasa, na kuandaa tabia zao kusimama kwa wakati wa taabu ambayo haijakuwapo kamwe.


Mwanga Unaokuwa

UUNGU (GODHEAD). Robert Kariuki

S

uala hili la asili ya uungu na utu ule ambao unaujumuisha, limekuwa na hoja kubwa ya majadiliano katika Uadventista kwa miaka mingi. Mwandishi anaamini na kukubali kuwa ni suala ambalo haliwezi shughulikiwa kikamilifu, siyo kwamba ni gumu kuelewa, lakini ni kwa kuwa haijapeanwa kwa wana wa Adamu kutambua kikamilifu siri ya asili na uwepo wa Mungu. (Ona Kumb. 29:29). Lakini ninaamini kuwa pia yakutosha yamefunuliwa kwetu juu ya mada hii kutusaidia kumuelewa Mungu kwa kiwango ambacho kinatosha kukamilisha ukombozi wetu. Katika kipengele hiki cha kwanza, kabla ya kuingia katika kujifunza kile ambacho kimefunuliwa katika neno la Mungu kuhusu asili na utu unaojumuisha Uungu, mwandishi ananuia kutaja kimuhtasari yale ambayo watu hushikilia juu ya masuala fulani ambayo huifanya vigumu kufikia hatima kiuaminifu wakati wowote mada hii ya Uungu inapojifunzwa. Muktadha wa Suala Hilo. Mjadala kuhusu Uungu una mitazamo mingi na wakati mwingine hili huleta mchanganyiko na kutokuelewa. Nyingi ya mijadala ya leo kulingana na jinsi ambavyo mwandishi ametafiti juu ya jambo, inaonekana kukitwa katika misamiati a uchaguzi wa maneno ambayo watu hutumia kutoa maoni yao. Neno Utatu mtakatifu (Trinity) kwa mfano, katika siku za awali za Uprotestanti lilitumika kuonyesha mtazamo wa Kikatoliki wa Mungu Mmoja anayejithibitisha katika hali tatu tofauti. Katika karne ya 18, Waprotestanti wengine walikuwa wamechukua jina hilo Utatu mtakatifu (Trinity) kumaanisha watu watatu tofauti, ambao uungu(divinity), umoja wa kazi na tabia huwafanya kuwa Mungu mmoja. Niliyoitaja ya pili ndiyo leo tunainena kama “umoja ambao umetengenezwa na watu watatu”. Ingawa makundi yote mawili hutumia jina Utatu Mtakatifu (Trinity), kanuni na hoja zinazoambatana na kila aina ya Utatu Mtakatifu (Trinity) ni tofauti. Hadi hapa, itakuwa vyema msomaji atambue kwamba neno Utatu Mtakatifu (Trinity) halijatumika kamwe kwenye Biblia. Ni jina la kingereza ambalo mzizi wake ni “utatu” ambalo humanisha mara tatu katika mwelekeo. Matumizi ya neno Utatu mtakatifu (Trinity) linatumika kuonyesha wazo hili la kitu kimoja kilicho na mielekeo mitatu ndani yake, hata hivyo wazo la jinsi ambavyo mieleko hiyo ilivyo hutofautiana kulingana na anaye litumia. Ni vyema kuelewa kwamba matumizi ya Katoliki ya neno

Utatu Mtakatifu (Trinity) ni tofauti na matumizi ya protestanti ya kiothordox. Ni vyema pia kutambua kuwa japo kanisa la Waadventista Wasabato hutumia neno hilo Utatu Mkatifu (Trinity) sawia na Wakatoliki katika kuelezea Uungu (Godhead) ni nini, kanuni ama mitazamo ni tofauti na la muhimu hupingana. Waanzilishi. Mafundisho ya Utatu Mtakatifu (Trinity) yamepitia maadiliko ya nguvu katika Uadventista ambayo watu wachache huamini au hufahamu. Wengi huashiria kwa lile jambo la hakika kuwa kulikuwa na badiliko kutoka kwa ufahamu wa waanzilishi juu ya Uungu (Godhead) kama thibitisho la kutanga mbali kutoka kwa kweli. Haipaswi kutazamwa hivyo maana katika mafundisho yetu mengi, kumekuwa na kukua kwa ujumbe ambao umesababishwa na kujifunza Biblia na Roho na ufunuzi wa Dada White. Mfano ni, kwa fundisho la sabato. Wanamiller Waadventista waliamini Jumapili kama sabato. Waadventista wasabato walianza kuitunza sabato siku ya Jumamosi na Joseph Bates akitangaza mfumo was saa kumi na mbili jioni hadi saa kumi na mbili jioni, ambayo ilibadilika baadae na kuwa mfumo wa jua kutua hadi jua kutua baada ya uchunguzi wa kina wa Biblia miaka kumi baadae na J.N Andrews mnamo 1855. Waanzilishi wengi, hasa James White walikuwa na sherehe za mazishi zikifanywa ndani ya masaa ya sabato, jambo ambalo nashuku ikiwa laweza kufanywa leo. Hivyo ndivyo na mafundisho mengine kama vile ujumbe wa afya ambao maagizo yalikuja hatua kwa hatua tangu mwaka 1863 mkazo ukitiliwa uharibifu wa nyama ya nguruwe pekee, lakini ungeendelea Zaidi katika nusu karne iliyofuata, kutokufa kwa nafsi etc. Miongoni mwa Wanamiller wa awali wa karne ya 19, watu tofauti walikuwa na maoni tofauti kulingana na dini waliyokuwa wakitoka. Japo wote waliyapinga mafundisho ya Katoliki ya Utatu Mtakatifu (Trinity), dini za kiprotestanti ziligawanyika kati ya wale waliokubali Utatu mtakatifu (Trinitarians) na wale waliokataa (non-trinitarians). Maoni yao juu ya Utatu Mtakatifu (trinity) hata hivyo yaonekana kuwa yalikuwa na mvuto wa chini ndiposa kwa kuwa ni kwa nadra sana yalizungumziwa, na hayakuwazuia kuungana kwa ule uliokuwa ujumbe wa wakati wao. Hili pengine huonekana wazi kwa wahubiri wawili wakuu wa Wanamiller, William Miller na J. V. Himes. Miller alikuwa kutoka kwa kanisa la Baptist ambalo lilikubali Utatu mtakatifu (Trinitarian), jinsi inavyoweza kuonekana katika makala yake ya pili juu ya Imani yake aliyochapisha 1822.

Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 17


Mwanga Unaokuwa “Makala. II. Naamini katika Mungu mmoja anayeishi na wa kweli, na kuwa kuna watu watatu katika Uungu(Godhead). – jinsi ilivyo katika mtu, mwili, nafasi na roho. Na ikiwa mtu yeyote anaweza kuniambia jinsi walivyo, nitamwambia jinsi watu hawa watatu walivyounganishwa.” {1853 SB, MWM 77.5} J. V. Himes, ambaye alikuwa kutoka kwa lexikoni ya Kikristo, alikuwa asiyekubali Utatu mtakatifu (non - Trinitarian). James White kama Himes walikuwa kutoka kwa Lexikoni ya Kikristo na hivyo walikuwa wanaoupinga Utatu mtakatifu (anti Trinitarian). Ni vyema kuelewa kuwa waanzilishi hasa waliokuwa na mizizi ya Wanamiller, walikuwa na maoni tofauti juu ya asili na kinachoujumuisha Uungu (Godhead). Mawazo haya, jinsi ambavyo nimejaribu kupendekeza, yalishawishiwa na dini ya kiprotestanti waliyoitoka waanzilishi, na yalipitishwa ndani ya Waadventista wa siku ya saba (Sabbatarian adventist) na baadae kwa waadventista wasabato (SDA) baada ya 1844. Uungu (Godhead) yaonekana kuwa lilikuwa jambo dogo kwao kuliwazia sana, na hivyo kati ya wakati wa 1844 - 1850 wakati waanzilishi walijaribu kuyatia guvvu waliyokuwa wakiyaamini, Uungu (Godhead) haukujitokeza. Yaonekana kuwa hakuna mjadala rasmi kuhusu Uungu (Godhead) uliofayika miongoni mwa waanzilishi. Makala yaliyojitenga ya waanzilishi kibinafsi huenda yakaonekana, japo nadra, juu ya swala hilo. Haya yalichukuliwa kama imani ya mtu kibinafsia wala sio ya jamii ya kiadventista. Makala ya kurejelea ambayo wanaoupiga Utatu (triune) wa Uungu (Godhead) hutumia, ni taarifa ya imani “statement of beliefs” zilizochapishwa 1872. Inasemekana kuwa tungo za imani hazikuwa na taarifa juu ya Utatu mtakatifu (trinity) jinsi inavyoonekana katika “Misingi ya Imani ya Waadventista Wasabato” ya leo. Ni vyema na sawa. Uchunguzi mzuri wa tungo hizo hauonyeshi sababu yoyote ambayo watu wanafaa kuitumia kulidharau lile ambalo Waadventista kwa sasa wanalishikilia kwamba Uungu (Godhead) unajumuishwa na watu tatu tofauti. Ifuatayo ni dondoo ya imani nambari ya kwanza na ya pili katika makala ya 1872, ambayo inaonekana kulizungumzia swala hili. Kuna Mungu mmoja, mtu wa kiroho kibinafsi, muumba wa vitu vyote, mwenye nguvu, anayejua, wa milele, aliyejawa na hekima, utukufu, haki, wema, ukweli na huruma; asiyebadilika, na yupo mahali popote kwa mwakilishi wake, Roho Mtakatifu. Zaburi 139:7 Kwamba kuna Bwana mmoja Yesu Kristo, Mwana wa milele wa Baba wa milele, ambaye kupitia kwake Mungu aliumba vitu vyote, na ambaye vyote vipo kwa ajili yake: kwamba alichukua Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 18

kwake asili ya uzao wa Ibrahimu kwa ukombozi wa kizazi kilichoanguka: kwamba aliishi miongoni wanadamu akiwa amejaa neema na ukweli, akaishi mfano wetu, akakufa kafara yetu, aliinuliwa kwa kuhesabiwa haki kwetu… Jinsi ilivyotajwa awali, waanzilishi walikuwa na maoni tofauti juu ya asili na Uungu (Godhead) ulivyojumuishwa. Walikuwa makini sana kila wakati wasiyaweke maoni yao hadharani na kusababisha mgawanyiko miongoni mwa nyadhifa zao. Hili hakika linaonekana jinsi ambavyo taarifa za imani “statement of belief” za 1872 zilivyoandikwa. Imeandikwa kwa namna ambayo angalau fikara zote za waazilishi zimewakilishwa. Umoja wa Mungu unatambulika, uwepo wa Roho Mtakatifu na kazi yake ya uwakilishi wa Mungu, na uwepo na kazi ya Kristo katika mpango wa wokovu. Zote ni hoja ambazo maoni yao yalikubaliana, utofauti ni katika masuala mengine kama vile ni vipi Kristo alikuja kuwa, utu, ubinafsi na kazi ya roho mtakatifu nkt. Tungo ya 1872 haipeani mapendeleo juu ya mawazo ya utofauti yaliyokuwa juu ya masuala haya. Inazingatia yale ambayo yalikuwa ya kawaida kwa waanzilishi kwa wakati ule. Tofauti juu ya suala hilo muhimu la Uungu (Godhead) baadae liliweza kusawazishwa kwa kanisa la Waadventista Wasabato na Mungu kupitia kwa maandiko ya Ellen G. White yaliyo na uwezo wa Mungu. Maneno yake, ambayo yatazingatiwa na kushughulikiwa katika vipande vifuatavyo vya makala haya, yalilipa kanisa mwelekeo na mtazamo rasmi juu ya masuala mengi ya Kithiolojia ambayo yaliuzingira Uungu (Godhead). Misingi Jambo kuu ambalo kwa kawaida na watu katika majadiliano ya Uungu (Godhead), ni ambayo huhusiana na “misingi”. Inadhaniwa kuwa Uungu (Godhead) kama fundisho ilikuwa ni mojawapo ya kweli za kimsingi ambazo mara nyingi Dada White anasema kuwa hazifai “kusumbuliwa”. Uchunguzi wa hoja hizi huonyesha kivingine. Ukweli wa kimsingi ambao Dada White aliuzungumzia haukujumuisha Uungu (Godhead). “Hebu yeyote asijaribu kutupilia mbali misingi ya imani yetu, - misingi ambayo iliwekwa mwanzoni mwa kazi yetu, kwa uchunguzi wa maandiko kwa maombi na ufunuo. Juu ya misingi ambayo tumekuwa tukiijenga kwa muda wa zaidi ya miaka hamsini. Wanadamu huenda wakasema wameipata njia mpya, kwamba wanaweza kuweka msingi wenye nguvu kuliko ule ambao uliwekwa; lakini huu ni udanganyifu.‘Msingi mwingine hakuna mwanadamu anaweza kuweka kuliko ule uliowekwa.’ [1 Wakorintho 3:11]. Kitambo, wengi wamejaribu kuijenga imani mpya, kuweka kanuni mpya; lakini ni kwa muda gani waliyoyaweka yalisimama?


Mwanga Unaokuwa Yalianguka punde; kwa kuwa hayakupatikana juu ya mwamba.“Je wanafunzi wa kwanza hawakukutana semi za wanadamu? Je hawakueza kusikiza nadharia za uongo; na kisha baada ya kufanya yote, kusimama imara, wakisema,“Msingi mwingine hakuna mwanadamu anaweza kuweka kuliko ule ambao umewekwa’? Hivyo tunapaswa kushikilia mwanzo wa ushupavu wetu na kusimama imara hadi mwisho.”Testimonies, volume 8, 296–297. Nukuu hii kutoka kwa Testimonies to the Church Vol 8, iliyoandikwa 1903, inatuashiria miaka hamsini kwa wakati ule ambao walikuwa wakijenga katika misingi. Hili hutuchukua nyuma hadi mwanzoni mwa miaka ya 1850. Mnamo miaka hii ya awali, Dada White anatambua kwamba misingi ilikuwa ishawekwa, na walikuwa washaanza kujenga juu yake. Anatuambia vilevile kuwa “misingi iliwekwa mwanzoni mwa kazi yetu”. Suali la kujiuliza, ni wakati gani unaotambuliwa kama mwanzo wa kazi yetu? Hakika siyo miaka ya 1850s. Huu siyo mwanzo wa kazi ambayo iliweza kuwa na kukua kanisa la Waadventista Wasabato. Muda ambao twaweza kuuzingatia kama kuwekwa kwa misingi ni miaka ya 1840s. ambayo ni hakika ya kihistoria, ni wakati ambao harakati ambayo iliweza kukua baadae kanisa la Waadventista Wasabato -Harakati ya Wanamiller, ilikuwa. Kipande kifuatacho kutoka kwa wazo la mhariri wa Selected Messagges chakubaliana na uhakika huu; Na tazamio la Uadventista juu ya marejeo ya Kristo, matukio ya siku za mwisho yanayohusiana na ujio wake wa pili yamekuwa kamwe mada ya mvuto kwa Waadventista Wasabato. Haingekuwa vinginevyo, kwa kuwa waadventista wasabato walianzia kutoka kwa harakati ya kidini, harakati ya Wanamiller, ambayo ilisisitiza matukio kama— ufufuo, hukumu ya mwisho, adhabu kwa dhambi na wenye dhambi. {3sm 380.1} Nukuu ifuatayo iliyoandikwa mwaka mmoja na ile ya Testimonies to the Church Vol 8, inaondoa tashwishi ambayo huenda iko katika suala hili.

wa imara. Imekuwa ikiniongoza tangu ilipopeanwa. Ndugu na dada, Mungu anaishi na anatenda leo. Mkono wake u juu ya gurudumu, na katika uwezo Wake analizungusha gurudumu kulingana na nia Yake mwenyewe. Hebu wanadamu wasijikite katika tungo, wakisema yale watakayofanya na yale ambayo hawatafanya. Hebu wajikite katika Bwana Mungu wa mbinguni. Kisha nuru ya mbinguni itawang’aria katika hekalu la nafsi, na tutaona ukombozi wa Mungu. {GCB, April 6, 1903 par. 35} Dada White anaonyesha wazi kuwa historia anayoiashiria kama “msingi wa kazi yetu” ni miaka ya 1840s. Kweli ambazo zilitangazwa katika Harakati ya Marejeo ya 1840s ilikitwa katika kweli za kiunabii za Danieli na Ufunuo. Kweli hizi, ambazo asema kuwa hazipaswi kuharibiwa, ziko na kwa muhtasari katika chati ya 1843 -chati iliyotumika na wahubiri wa Wanamiller. Niimeona kwamba, chati ya mwaka 1843 iliongozwa na mkono wa Bwana, na haikupaswa kutenguliwa; kwamba hesabu zilikuwa kama alivyotaka ziwe; ili kwamba, mkono wake ulifunika na kulificha kosa katika mahesabu ili asiwepo wa kuliona mpaka mkono wa Mungu ulipoondolewa. {EW 74.1} Niliona kwamba ukweli lazima uwekwe wazi sana katika vibao, kwamba dunia na vyote viijazavyo ni vya Bwana, na kwamba mbinu muhimu sizidhulumiwe kuifanya kuifanya ukiwa. Niliona kuwa chati ile ya zamani ilikuwa imeongozwa na Bwana, na kwamba takwimu hata moja lisiharibiwe ila tu kwa pumzi ya Mungu(inspiration). Niliona kuwa takwimu zote za chati zilikuwa jinsi Mungu alivyohitaji ziwe, na kuwa mkono wake ulikuwa juu na kuficha kosa katika takwimu fulani, ili kwamba yeyote asilione hadi mkono wake uondolewe. {SpM 1.3} Majadiliano juu ya fundisho la Uungu (Godhead) hayakuunda kamwe miongoni mwa historia hii ya kimsingi. Uangalifu wowote wa haki kwa suala hili unahitajika kuzingatia ukweli huu. Mawazo tofauti waliyokuwa nayo wahubiri wa Wanamiller ni Ushahidi wa kutosha kuwa suala la Uungu (Godhead) halikuwa katika historia ya msingi wa kanisa.

Onyo limekuja: chochote kisiruhusiwe kuingia ndani ambacho kitaharibu msingi wa imani ambayo tumekuwa tukijenga tangu ujumbe ulipokuja mnamo 1842, 1843, na 1844. Nilikuwa katika ujumbe huu, na nimekuwa nikisimama mbele ya ulimwengu, kweli kwa ile nuru ambayo Mungu Ujumbe ule wa 1888 ametupatia. Hatupendekezi kutoa nyayo zetu kutoka kwa jukwaa ambalo iliwekwa wakati tulimtafuta Maandiko na vyombo ambavyo Mungu Mungu siku kwa siku kwa maombi ya dhati, alitumia kupeana kile ambacho kinaitwa leo katika tukiitafuta nuru. Je wadhania kuwa ningeiacha nuru Uadventista “Ujumbe ule wa 1888” vimetumika ambayo mungu amenipatia? Inafaa kuwa Mwamba kuweka uzito katika Ushahidi katika majadiliano Machi 2019 Mlinzi wa Mashariki 19


Mwanga Unaokuwa ya Uungu (Godhead). Fikara zingine kwa upande mmoja ni kuwa, ikiwa Ellen White alitoa hoja akiuteua ujumbe wa Jones na Waggoner kama ujumbe wa malaika wa tatu, basi yajumuisha misimamo yao ya kithiolojia na mafundisho yao ya kidini. Dada White anasema hakika kuwa ujumbe ambao Jones na Wagonner walikuwa nao uliukuwa kutoka mbinguni. Lakini hoja zake zote juu ya suala hili kurejelea ujumbe ambao watu wawili hawa walikuwa wameuwasilisha katika mkutano wa Conference huko Minneapolis mnamo 1888. Hoja kuu ambazo Jones na Wagonner walizisema ambazo Dada White alitilia uzito wa Ushahidi, zilikukuwa juu ya asili ya sheria na utiifu, ama kile tunachokiita Kuhesabiwa Haki kwa Imani. Minneapolis haukuwa mjadala juu ya asili ya Uungu (Godhead). Hoja husemwa kuwa kwa sababu Jones na Wagonner walipeana ujumbe wa kweli wa Kuhesabiwa Haki kwa Imani mnamo 1888, tunapaswa tuende katika vitabu vyao tuone maoni yao juu ya suala hilo, wakidhania kuwa kila kitu katika vitabu hivyo ni sawa. Huu ni udhanifu mdogo sana na mapuuza katika kuchunguza na kuelewa hoja za Dada White. Wagonner katika kitabu chake “Christ Our Rightiouseness”, na vitabu vyake vingine vingi, hoja ambayo hueleweka kumaanisha kuwa Kristo “alizaliwa” au “aliumbwa” wakati fulani hapo kitambo mwanzo. Kwa kuwa alikuwa na ujumbe wa kweli kuhusu sheria na sayansi ya utiifu, haimanishi kuwa mitazamo yake yote juu ya masuala ya Biblia ni sawa. Dada White anamzumngumzia William Miller pekee na ujumbe alioufunza. Hili kamwe halijawahi tafsiriwa kumaanisha maoni yake yote yalikuwa sawa kamili. Kuelewa kwake juu ya mada nyingi kawaida huwekwa katika vipimo. Dada White anatuambia pia kuwa ORL Crosier alikuwa na nuru juu ya Hekalu, alivyoeleza katika makala yake “The Daystar”. Katika “The Daystar” ni maoni juu ya udaima(the daily) ambayo wazi yako kinyume na maandiko na maandishi ya Ellen White (ona EW 74.2). katika mojawapo ya vitabu maarufu vya A. T Jones, juu ya suala waliloliwasilisha 1888, “The Consecrated Way to Christian Perfection”, hoja kuhusu udaima (the daily) ambayo yako kinyume na yale ambayo eekuteua maoni ya mtu juu ya suala moja kumaaanisha kuteua kwa kijumla kila hoja ya mtu juu ya masuala ya Biblia ni vibaya na upuuzi. Akirejelea waanzilishi na maoni waliyokuwa nayo anasema,

kupumzika katika maarifa haya.’ Ukweli ni ukweli unaopanuka, na lazima tutembee katika nuru inayoongezeka. {CW 33.2} Ndugu akauliza, “Dada White, je wafikiria ni lazima tuuelewe ukweli kibinafsi? Mbona tusiuchukue ukweli ambao wengine wameukusanya pamoja, na kuuamini kwa sababu walichunguza mada hizo, na kisha tuwe huru kuendelea bila kutoza nguvu za akili katika uchunguzi wa mada hizi? Je hufikirii kuwa watu hawa ambao walileta ukweli zamani walikuwa na sauti ya Mungu?” {CW 33.3} Sitathubuthu kusema kwamba hawakuongozwa na Mungu, kwa maana Kristo huongoza katika ukweli; lakini ikifika kwa pumzi ya Mungu (inspiration) katika ukubwa wote wa neno, ninajibu, La. Naamini kwamba Bwana amewapa kazi ya kuifanya, ikiwa hawajajitakasa kwa Mungu kila wakati, watafuma ubinafsi na sifa zao za pekee za tabia katika kile wanachokifanya, na kuweka ufinyanzi wao katika kazi, na kuwaandaa watu katika ujuzi wa kidini katika mfano wao. Ni hatari kuufanya mwili(flesh) kuwa ngao yetu. Tunapaswa kuegemea kwa mkono wa Nguvu isiyo na Kipimo. Mungu amekua akitufunulia hili kwa miaka. Lazima tuwe na imani inayoishi katika mioyo yetu na kufikia maarifa mengi na nuru iliyoongezeka.-- Review and Herald, March 25, 1890. {CW 34.1} Mtazamo wa A. T. Jones na Wagonner juu ya Uungu (Godhead) haupaswi kutumika kama hoja iliyo kamili kuunga au kupinga mtazamo wowote unaoshikiliwa kuhusu Uungu (Godhead). Biblia na Roho ya Unabii ndio mwelekeo pekee katika suala hili. Utafsiri wa Biblia Hoja nyingine ambayo inaonekana kuwa katika majadiliano ya Uungu (Godhead) ni ile ya utafsiri wa Biblia. Inasemekana na wengine kuwa mafungu mengine katika Biblia ya King James Version yaliingizwa na Wajesuiti kuunga mkono mtazamo wa Katoliki wa Utatu Mtakatifu (Trinity). Hili lina shida kwa sababu kadhaa. Kwanza, ikiwa hivyo ndivyo, basi toleo la Biblia la King James haliwezi kuaminika. Tutawezaje kujua ikiwa pande zingine za Biblia hazikuongezwa au kuachwa? Je haitupilii mbali uhalali wa toleo la King James kama mrekebishaji wa waasi? Wale ambao watapeana ujumbe wa malaika wa tatu, nabii wa Mungu anasema;

Sio lazima tufikirie, “Vyema tunao ukweli wote, Wale ambao wanahusishwa katika kuutangaza twaelewa nguzo kuu za Imani yetu, na twaweza ujumbe wa malaika wa tatu, wanayachunguza Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 20


Mwanga Unaokuwa maandiko kwa mpango ule alioutambua Baba Miller. Katika kitabu kidogo kiitwacho “Views of Zaburi 12:6 Maneno ya Bwana ni maneno safi: the Bible and Prophetic chronology,” Baba Miller ni kama fedha iliyojaribiwa kalibuni juu ya nchi, anazipeana kanuni rahisi, zenye umakini na muhimu iliyosafishwa mara saba. 7 Wewe, Bwana ndiwe kwa kuchunguza na kuyaelewa maandiko:-- {RH, utakayetuhifadhi, utatulinda na kizazi hiki milele November 25, 1884 par. 23 Hivyo basi ni hatari na si uaminifu kuweka Pumzi ya Mungu(inspiration) yautambua shauku juu ya uadilifu wa Biblia kwa sababu haiungi mpango wa Miller kwamba wale wote ambao mkono fikara zetu. watakuwa wakipeana ujumbe wa malaika watatu watatumia katika kuyachunguza maandiko. Hili ni Wengine hutuangalia kikaburi na kusema, kweli katika kanuni alizozitumia, na pia aliitumia “Je hamfikirii huenda kulikuwa na makossa katika Biblia ya King James. Kwa utafsiri wa Biblia, kanuni aliyekuwa akinakiri na watafsiri?” Hili huenda ni ya kumi na nne zilizo kubaliwa kimbingu inasema; uwezekano, na akili ambayo ni finyu kwamba itakawia na kujikwaa juu ya uwezekano huu Kanuni muhimu zaidi ya zote ni kwamba, lazima watakuwa tayari kujikwaa juu ya siri za neno lililo uwe na imani. Ni lazima iwe imani ambayo na pumzi ya Mungu(inspired word), kwa sababu inahitaji dhabihu, na, ikiwa itajaribiwa, utaacha akili zao finyu haziwezi kuona hitaji la Mungu. kitu unachokipenda sana duniani, ulimwengu Ndio, watajikwaa juu ya kweli zilizo wazi kwamba na tamaa zake zote, -tabia, kuishi, kazi, marafiki, akili za kawaida zitakubali, na kuyaelewa ya nyumbani, faraja na heshima za kidunia. kimbingu, ambazo maneno ya Mungu ni wazi na Ikiwa mojawapo ya mambo kama hayo ya kupendeza yakiwa na utamu na unene. Makosa yanaweza kuzuia kuamini sehemu yoyote ya NENO yote hayatafanya msikitiko katika roho moja, au la Mungu, itaonyesha imani yetu kuwa bure. kusababisha yeyote kujikwaa, hayo hayataunda Wala hatuwezi kuamini ikiwa mojawapo ya ugumu kutoka kwa ukweli uliofunuliwa wazi. {1SM mambo haya hudumu ndani ya mioyo yetu. 16.2} Lazima tuamini kwamba Mungu hataliacha kamwe NENO lake; na tunaweza kuwa na Wale ambao wanafikiria kuyafanya yale uhakika kwamba yeye anayezingatia kuanguka wanayodhania magumu ya Biblia kuwa rahisi, kwa Shoro(ndege/nyuni), na kuhesabu kwa kupima na kanuni zao lile ambalo lina pumzi nywele za vichwa vyetu, atalinda tafsiri ya neno ya Mungu(inspiration) na lile ambalo halina pumzi lake ya Mungu(inspiration), ni heri wangefunika nyuso mwenyewe, na kulizingira kote, na kuwazuia zao kama vile Elia sauti ndogo iliponena naye; wale ambao humwamini Mungu kwa kweli na kwa maana wako mbele ya Mungu na malaika kuwa na uhakika mkubwa katika neno lake, watakatifu, ambao kwa miaka wamenena na watu kutanga mbali na ukweli ijapo hawaelewi nuru na maarifa, wakiwaambia ya kufanya na yasiyo kiebrania na kiyunani. {1843 ApH, TSAM ya kufanya, wakiwafunulia matukio ya mvuto mkuu, 105.2} hatua baada ya hatua kwa takwimu na ishara na maonyesho. {1SM 17.1} Kufikiria kwamba toleo la Biblia la King James lilishawishiwa na Wakatoliki ni kukuwa katika Hitimisho. mapuuza ya historia na uzao wa toleo hili la Biblia Kwa juhudi zozote za kutambua nuru kuwa na pia lengo la kutengenezwa kwake. Katika nzuri na iliyo na fanaka, ni vyema kukuwa na kanuni maneno ya waanzilishi; ambazo zinatupa mwongozo na jukwaa salama. Hili linahitaji kuwa tukuwe waaminifu kwetu wenyewe, Fikara lolote kwamba Ukatoliki ulikuwa na tukubali ukweli kwa vile ulivyo na tutumie hoja zile ushawishi wowote katika Biblia ya King James ambzo zitatusaidia kupata ukweli wala siyo fikara lazima lifutiliwe si tu kwa kukumbuka sababu za ambazo tumezishikilia kwa muda mrefu. Ni hitimisho kuzaliwa kwake lakini vilevile ombi kutoka kwa hapa kwamba tuweze kuchunguza tutambuue watafsiriwa King James kulindwa kutoka kwa kutoka kwa Maandiko “uweli uliofunuliwa” kuhusu thuluma za kipapa” (Ukrasa 98.) {1931 WEH, RABV asili ya Uungu (Godhead). 57.3} Biblia iko wazi kwamba Mungu atalinda neno lake.

Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 21


Swali Na Jibu

J

Makanisa Saba William Onono

e matumizi (application) ya Kimsingi ya makanisa saba ni yapi?Je makanisa haya yalikuwepo kihalisia wakati wa Yohana?. Asante kwa swali jema ndugu P, suala la makanisa saba limeshughulikiwa kikamilifu na waanzilishi wa kiadventista. Kuna fasihi nyingi ambayo yaweza kujifunzwa kwa kuelewa kikamilifu suala hili. Hata hivyo, pumzi ya Mungu inasema yafuatayo ambayo hutusaidia kufanya matumizi(application) kadhaa juu ya suala hili la makanisa. Biblia imejaa na kukusanya pamoja hazina nyingi za kizazi hiki cha mwisho. Matukio yote makuu na biashara adhimu za Agano la Kale katika historia yamekuwa, na yanajirudia katika kanisa katika siku hizi za mwisho. {3SM 338} Kukuwa na ufahamu huo, unaweza kufanya mjadala wa haki kwamba nabii Yohana anaandika zaidi kuhusu mwisho wa dunia kuliko waliokuwa mwaka wa 100AD, anapoandika ufunuo huu. Hilo kwa namna yoyote halipingi uwepo wa makanisa saba mnamo 100AD. Ufunuo 2 “Tunapokaribia mwisho wa historia ya dunia hii, unabii unaohusiana na mwisho wa dunia hii hasa unahitaji uchunguzi wetu. Kitabu cha mwisho cha Agano la Kale kimejaa ukweli ambao tunapaswa kuelewa. Shetani ameyafumba macho ya wengi, ya kwamba wameifurahia sababu yoyote ya kutokichunguza kitabu cha ufunuo. “Kitabu cha Ufunuo, kwa muungano na kitabu cha Danieli, vyahitaji uchunguzi wa kina. Hebu kila mwalimu anayemwogopa Mungu aangalie ni vipi kwa wazi ataelewa na kufunza injili ambayo Mwokozi wetu alikuja kibinafsi kumfunulia mtumishi Wake Yohana, ufunuo wa Yesu Kristo ambao mungu alimpa Yeye, kuonyesha kwa watumishi Wake mambo ambayo karibuni yalikuwa karibu yaje kupita.’ Yeyote asigadhabishwe kwa uchunguzi wao wa kitabu cha Ufunuo kwa sababu ya ishara zake za kiajabu. ‘lakini mtu wa kwenu akikosa akipungukiwa na hekima, na aombe dua kwa Mungu, awapaye wote, kwa ukarimu, wala hakemei; naye atapewa.’ ‘Heri asomaye na wao wayasikao maneno ya unabii huu, na kuyashika yaliyoandikwa humo; maana wakati u karibu. Tunapaswa kutangaza kwa ulimwengu uweli mkuu na adhimu ulioko katika kitabu cha Ufunuo. Katika mpangilio na kanuni za kanisa la Mungu ukweli huu wapaswa kuingia. Kunapaswa kuwa uchunguzi wa kina na dhati wa kitabu hiki, maonyesho dhabiti ya ukweli kilichonao, ukweli ambao unahusu wote wanaoishi katika siku hizi za mwisho. Wote ambao wanajitayarisha kukutana na Bwana wao wanapaswa kukifanya kitabu hiki mada ya uchunguzi na dua. Ni kile ambacho jina lake humaanisha, ufunuzi wa matukio makuu muhimu ambayo yanafaa kutendeka katika siku hizi za mwisho za historia ya dunia hii. Yohana, kwa sababu ya imani ya uaminifu katika neno la Mungu, na Ushuhuda wa Kristo, alifukuzwa kwenda kwa kisiwa cha Patmo. Lakini kufukuzwa kwake hakukumtenganisha na Kristo. Bwana alimtembelea mtumishi Wake mwaminifu katika kisiwa na kumpa maagizo juu ya kile ambacho kilikuwa

Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 22

kinaujia ulimwengu. “Maagizo haya ni ya umuhimu kubwa kwetu; kwa kuwa tunaishi katika siku za mwisho za historia ya dunia hii. Karibuni tutaingia katika matukio ambao Kristo alimuonyesha Yohana yalikuwa yatendeke. Wakati watumishi wa Bwana wanawasilisha ukweli huu adimu, wanafaa kutambua kuwa wanashughulikia mada za faida za milele, na wanapaswa kutafuta ubatizo wa Roho mtakatifu, ili waweze kuongea, siyo maneno yao wenyewe, bali maneno waliyopatiwa kwao na Mungu. “Kitabu cha Ufunuo lazima kifunuliwe kwa watu. Wengi wamefunzwa kwamba ni kitabu kilichotiwa Muhuri, lakini kimetiwa Muhuri kwa wale wanaoupinga ukweli na nuru. ‘ukweli ambao kinao lazima utangazwe, ili watu waweze kuwa na nafasi ya kujiandaa kwa matukio ambayo karibuni yatatendeka. Ujumbe wa malaika watatu lazima utangazwe kama tumaini pekee la ulimwengu unaoangamia. Signs of the Times, July 4, 1906. Makanisa Saba “Makanisa yale saba ya Asia ni historia ya kanisa la Kristo katika hali zake saba, katika kugeuka na mabadiliko yake, katika mafanikio na shida zake, kutoka siku za mitume hadi mwisho wa dunia. Mihuri ile saba ni historia ya shughuli za ngome na wafalme wa dunia juu ya kanisa, na ulinzi wa Mungu kwa watu wake katika wakati huo. Baragumu saba ni historia ya hukumu za kipekee na kali zilizotumwa juu ya ulimwengu, au ngome ya Kirumi. Na vitasa saba ni mapigo saba ya mwisho juu ya Roma ya Kipapa. Kujumuishwa na hayo, matukio mengi mengine, imesukwa kama mikondo ya mito, na kuujaza mto mkuu wa unabii, hadi yote kutufikisha katika bahari ya milele. “Hili, kwangu, ndio mpango wa unabii Yohana katika kitabu cha ufunuo. Na mtu nyetaka kukielewa kitabu hiki, lazima awe na kuelewa sanifu kwa sehemu zingine za neno la Mungu. Takwimu na mifano iliyotumika katika unabii huu, hayajaelezwa yote pamoja, lazima yapatikane katika manabii wengine, na kuelezwa katika pande zingine za maandiko. Hivyo basi,ni wazi kuwa Bwana amepangilia uchunguzi wa yote, ili kukua na ufahamu dhabiti wa sehemu yoyote.” William Miller, Miller’s Lectures, volume 2, lecture 12, 178. Majina ya makanisa yale saba ni ya kiishara kwa kanisa katika nyakati za zama za Kikristo. Nambari 7 huashiria ukamilifu, na ni kimfano ukweli kwamba ikiumbe huuu huendelea hadi mwisho wa wakati, wakati ishara zilizotumika hufunua hali ya kanisa katika nyakati tofauti katika historia ya dunia Uriah Smith ana hakiki hili kwa muundo huu wazi; Wakati makanisa saba yanawakilisha historia ya kindani ya kanisa, mihuri ile saba huleta katika mtazamo


Swali Na Jibu matukio yake makuu ya historia yake ya nje.”Uriah Smith, The Biblical Institute, 253. Yohana zaidi ananakili: Ufunuo 1:20 Siri za zile nyota saba ulizoziona katika mkono wabgu wa kuume, na ya vile vinara saba vya dhahabu. Zile nyota saba ni malaika wa yale makanisa saba; na vile vinara saba ni makanisa saba. Katika kila moja ya makanisa haya, Kristo anapewa mada ambayo inahusiana na kuinuka na kuendelea kwa kanisa husika. “Kristo anazungumziwa kama anatembea kati ya vinara saba vya dhahabu. Hivyo, unawakilishwa uhusiano wake na makanisa. Yuko katika mawasiliano na watu Wake. Anaijua hali yao ya kweli. Anauangalia utaratibu wao, uungu wao, ibada yao. Japo ni Kuhani Mkuu na mpatanishi katika hekalu la juu,angali anawakilishwa kama kutembea juu na chini miongoni mwa makanisa yake duniani. Kwa mwamko usiyochoka na uangalifu,Anaangalia kuona ikiwa nuru ya mlinzi Wake hata mmoja inadidimia au inazimika. Ikiwa vinara vile vingaliachwa katika uangalizi wa wanadamu, mwanga ule wa kung’aa ungedidimia na kufa; lakini ndiye mlinzi wa kweli katika nyumba ya Bwana, mlinzi wa kweli katika malango ya hekalu. Huduma yake na neema yake inayodumisha ndivyo chanzo cha maisha na nuru. “kristo anawakilishwa kama ameshikilia nyota saba katika mkono Wake wa kuume. Hili linatuhakikishia kuwa hakuna kanisa lilliloaminifu kwa imani yake lahitaji kuhofu, kwa kuwa hakuna nyota iliyozingirwa na ulinzi wa Mwenye nguvu yaweza kung’olewa mkononi mwa Kristo. Maneno haya ayanena Yeye azishikae nyota saba katika mkono Wake wa kuume.’ Ufunuo 2:1 haya maneno yanazungumzwa kwa walimu katika kanisa -wale ambao Mungu amewakabidhi majukumu makubwa. Uswawishi mtamu ambao unapaswa kuwa mwingi katika kanisa umewekwa katika mawaziri wa Mungu, ambao wanapaswa kuufunua upendo wa Kristo. Nyota za mbinguni ziko chini ya uongozi wake. Anazijaza na nuru. Anaongoza na kuamua mwelekeo wake. Ikiwa hangefanya hili zingekuwa nyota zilizoanguka. Vivyo, na mawaziri Wake. Wao ni vyombo katika mikono Yake, na mazuri yote ambayo wanayatimiza yanatendeka kupitia kwa nguvu zake. Kupitia kwao nuru yake inafaa kung’ara. Mwokozi anafaa kuwa uwezo wao. Ikiwa watamwangalia alivyoangalia kwa Baba, watawezeshwa kufanya kazi Yake. Wanapomfanya Mungu kuwa tegemeo lao, atawapa mwanga wake kuangaza ulimwengu.” {AA 585586} Ujumbe uliopeanwa kwa makanisa yaliyoko Asia, huonyesha hali ya mambo yaliyo katika makanisa ya ulimwengu wa kidini. Majina ya kanisa hizo na zilipo kijiographia huonyesha ukweli wa uwepo wa kihalisi wakati wa Yohana na pia ni ya kiishara kwa ujuzi wa kanisa la Kikristo katika nyakati tofauti katika zama

za kikristo; idadi saba ya makanisa huashiria ukamilifu na ni ya kiishara kwa uhakika kuwa huendelea hadi mwisho wa wakati, na yanawezeshwa leo. Ishara zina maana zaidi ya moja: Kanuni Ya VIII. Kila wakati maumbo huwa na maana ya kimaumbo, na hutumiwa sana kwa unabii kuwakilisha mambo yajayo, nyakati na matukio, kama vile milima kumaanisha serikali; Wanyama kumaanisha falme; maji kumaanisha watu; taa kumaanisha neno la Mungu, siku kumaanisha mwaka; Rejelea. Danieli 2:35,44;7:8,17 Ufunuo 17:1,15, Ezekieli 4:6 Pumzi ya Mungu inasema kuwa wakati wa mwisho wa dunia tunapaswa kujifunza; Wale wanaohusishwa na kuuhubiri ujumbe wa malaika wa tatu hujifunza maandiko kwa njia ile aliyoigundua William Miller. Kwa kitabu kidogo kiitwacho “Maoni ya unabii na kronolojia ya unabii,” William Miller anapeana sheria hizi rahisi lakini adhimu na muhimu za kujifunza na kuielewa Biblia. (Review and Herald Novemba 25, 1884 aya 23). Hivyo, makanisa yale saba ya ufunuo 2 yanaweza kuwa na matumizi (application) yafuatayo kwa kijumla: Laini ya Kwanza Ya Makanisa. Wakati Yohana alipokea njozi kulikuwa na makanisa saba ya kiasili katika Asia ndogo. Ramani iliyo hapa chini itakusaidia kuona hilo. Kutoka kwa ramani hiyo waweza kutambua kuwa makanisa yote saba yalikuwa kilomita chache kutoka kwa kila lingine. Matumizi/laini ya pili ya Makanisa Zama za kikristo (ona AA 585) - soma ukurasa wote kwa makini Christian era (see AA 585). Laini ya tatu ya makanisa. Zina wakilisha nafsi katika uzoefu wao ndani ya kanisa; Ujumbe kwa kanisa la Laodekia wahusisha kwa undani sana wale ambao ujuzi wa wa kidini ni duni, wale ambao hawana uamuzi wa kiushahidi kwa minajili ya ukweli (Letter 98, 1901). {7BC 962.2} Hivyo basi, kutoka kwa mantiki ya kuvutia kwa nukuu hiyo kwa ujumbe wa kanisa la Laodekia, twaweza kutamatisha kuwa ujumbe kwa makanisa yote saba

Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 23


Swali Na Jibu hutumika (apply) kwa washirika wote. Laini ya Nne. Dada White kisha anachukua ujuzi wa makanisa na kuutumia kwa mbinu ya kiujumla. Matumizi ya nambari saba. Tena: nambari saba hutumika mara nyingi kwa neno la Mungu kama nambari ya kiajabu, kumaanisha yote, kama roho saba, nyota saba, malaika saba, vinara saba, baragumu saba, vitasa saba, ngurumo saba, mapigo saba, milima saba, vichwa saba, macho saba, pembe saba, vilemba saba, wafalme saba, na kanisa saba. Haya yote yanatumika katika ufunuo na yanatumika au kuhusu muda wote wa Injili. Ikiwa, basi, nambari saba inatumika mara nyingi katika kitabu hiki katika mbinu ya kiishara,hatuwezi kudhania kuwa kitabu hiki kimetunukiwa kwa kanisa saba za Asia, na historia ya kanisa saba hizo kukuwa ya kiunabii? kwa kuwa hakuna maandiko yamepeanwa kwa utafsiri wa kibinafsi, na hakika agizo katika mwanzo wa kitabu hicho hutuchukua hadi kuja kwa Kristo chini mawinguni.-“Tazama, anakuja na mawingu; na kila jicho litamwona. {1842 WiM, MWV2 127.4} Ishara zilizotumika pia ni ujuzi wa watu wanaomkiri Mungu, kwa mfano Laodekia ni ujuzi wa wanawali wajinga, ilhali Philadelphia ni ujuzi wa kila wanawali wenye hekima. Hili ni kweli kwa kila nyakati ya kanisa. Katika kanisa la Thyatira, kama mfano utaona ujuzi

Machi 2019

Mlinzi wa Mashariki 24

wa makanisa yote saba umerudiwa na ni kweli kwa kila kanisa (zaidi kuhusu hili fuatilia kwa makala yajayo). kanisa hizi zina matumizizi ya mara tatu (triple application). Yanaweza kupatikana kale, leo na baadae ya pale anaposimama Yohana. Ningependa kusisitiza uhakika kwamba, kanisa ambazo Yohana aliambiwa kutuma maagizo aliyopewa yanawakilisha makanisa yote katika ulimwengu wetu, na kwamba ufunuo huu kwake unapaswa kuchunguzwa na kuaminiwa na kuhubiriwa na kanisa la Waadventista Wasabato leo. Kristo alikuja kwa yohana kibinafsi kumwambia “nayo yaliyopo, na yale yatakayokuwa baada ya hayo”(Ufunuo 1:19). na akasema naye “Haya uyaonayo uyaandike katika chuo, ukayapeleke kwa hayo makanisa saba”(Ufunuo 1:11). Nuru haikupaswa kufichwa chini ya mizani.{1MR 372}. Makanisa saba ya Asia ni historia ya kanisa la Kristo katika hali zake saba, katika ugeuzi na mabadiliko yake, katika kufanikiwa na shida, kutoka kwa siku za mitume hadi mwisho wa dunia. Unaweza kutambua kwamba kutokana na uchambuzi huo, makanisa yale yanaweza kuwa na matumizi(applications) kadhaa. Inategemeaa na ukweli ambao unataka kuufunza. Katika toleo lijalo nitajaribu kujenga juu ya fundisho la makanisa na jinsi ambavyo yanaweza tumika kitofauti. Ni matumaini yangu kuwa shida yako imetatuliwa.


Neno La Mhariri Ni bahati kuu kuishi wakati wa mwisho wakati unabii uliotabiriwa na manabii wa kale unatimia kwa haraka mbele ya macho yetu wenyewe. Kuangalia chini kwenye mwisho wa wakati wakati uasi utakapojaa, wakati sheria ya Mungu, ambayo ndio msingi wa serikali ya Mungu itawekwa kando, Isaya aliliona kundi la watu limeinuli9wa kufanya kazi ya matengenezo na kutengeneza mahali palipobomoka. “Na watu wako watapajenga mahali palipokuwa ukiwa; utaiinua misingi ya vizazi vingi; nawe utaitwa, Mwenye kutengeneza mahali palipobomoka; na, Mwenye kurejeza njia za kukalia.” (Isaya 58: 12) “Nao watajenga mahali pa kale palipoharibiwa, watapainua mahali palipokuwa ukiwa zamani, watatengeneza miji iliyoharibiwa, mahali palipoachwa kizazi baada ya kizazi.” (Isaya 61: 4) Mungu analiinua harakati hii kuu kama harakati kuu ya marejeo ya 1840-44 kuinua misingi ya vizazi vingi. Je wahitaji kuwa mojawapo wa jeshi kubwa hili?

Harakati ya ukweli ya sasa inapanuka taratibu, ni furaha yetu kuchapisha nakala zilizotumwa nawe kuzidisha kuelewa kwetu kiakili na kiroho kwa ujumbe huu.

Profile for Eastern Watcher

Mlinzi Wa Mashariki -Toleo la Machi 2019  

Mlinzi Wa Mashariki -Toleo la Machi 2019  

Advertisement