Page 1

Also Sisters Anxos Fazáns Borja Cobeaga Carlos Meixide Chelo Loureiro Depedro Fernando Trueba Gracia Querejeta Isabel Cea

Johnny Cifuentes Kevin Weatherill Luís Davila Magín Blanco Mara Torres Miguel de Lira Montxo Armendáriz Rubén Domínguez Xurxo Lobato


2

Festival de Cans | maio 2018

Festival de Cans | maio 2018

Xa temos quince primaveras

C

ase sen darnos conta cumprimos quince primaveras e aquel festival que comezara case

como unha broma unha tarde de sábado de hai quince anos, fíxose adolescente e enfila a madurez dos adultos. Pasaron moitas cousas en quince anos, rimos moito, choramos moito e tamén nos emocionamos moito. Porque todo iso é algo que ten Cans que o diferencia de outros festivais: a emoción. A emoción de estar nun festival diferente, en espazos singulares e onde pasan moitas veces cousas máxicas que non volverán verse en ningún outro sitio. Seguimos conquistando espazos da vida cotiá da aldea que no festival toman vida cultural propia. Este ano abrimos o invernadoiro de Mucha do Peso, un espazo que non ten unha

Coordinación: Manrique Fernández. | Maquetación: Manrique Fernández. | Colaboran: Miriam e Sonia Albert-Sobrino (Also Sisters), Montxo Armendáriz, Fátima Codesedo, Ismael Covelo, Anxos Fazáns, Miguel S. Fanego, Rosa Garrido, Marcos González, Moisés A. Jorge, Ana Linde, Xurxo Lobato, Carlos Meixide, A. Pato, A. Pedreira, Mara Torres. Grazas a todos os anunciantes que facedes posible este xornal en papel. Edita: Asociación Cultural Arela | Publicidade: Arela | Ilustración de portada: Nikis | Dep. Legal: VG 424-2011 | festivaldecans.com.

elección casual neste décimo quinto

unha metáfora desa búsqueda constan-

nadoiro de Mucha e nos camiños de

aniversario. É un vello invernadoiro no

te de Cans por unha primavera cultural

Cans moitas flores fermosas. Estamos

que hai anos se cultivaban caraveis e

continuada.

na flor da vida e queremos seguir des-

outras flores. Queremos volver a ese

Este ano cumprimos quince primaveras

frutando; seguir soñando e seguir des-

vello espazo para facelo florecer de

e os nosos ollos ábrense ao mundo coa

frutando da maxia. Grazas a todas e

novo, para que agromen alí a música e

curiosiade dos adolescentes, mais

todos por axudarnos a regar as flores

o cine.

tamén co atrevemento de pensar que

durante estes quince anos. Coa vosa

O invernadoiro, o lugar das flores conti-

aínda temos toda a vida por diante.

forza, seguiremos termando da regadei-

nuas e da primavera permanente, é

Toda a vida para que abrollen no inver-

ra e facendo medrar as flores.

3


4

Festival de Cans | maio 2018

Festival de Cans | maio 2018

o meu rostro en moeda legal... Montxo Armendáriz (director) ende que oín falar –e vin fotos– do Festival de

D

que se fabriquen billetes coa túa cara. Nunca imaxinei

Mención aparte merece o licor café. Non porque non o

Cans, aló polo 2005, tiven ganas de coñecelo. De

que o meu rostro circularía de man en man nunha

coñecese ou fose exclusivo de Cans, senón porque alí

maneira que cando me convidaron o ano pasado a

moeda legal –aínda que só fose por un par de días,

tiña un sabor diferente. Ben fose polo ambiente ou

participar e recibir unha homenaxe, non o dubidei.

como son os “cans”– e que eses billetes servisen para

pola compañía, dende que o probei converteuse na

Foron uns días inesquecibles, tanto polo caracter

pagar cañas e calquera outra consumición. Por un

miña bebida favorita. A calquera

familiar e anti glamour das proxecións e actos que se

intre sentinme coma se fose da familia real ¡e case

hora e en calquera momento,

organizan, como polo agarimo da xente que participa

esquezo as miñas convicións republicanas!, malia

nel.

que non tardei en recobralas ao

A primeira sorpresa, nada máis chegar, foi que me

comprobar que ninguén me

meteron nunha especie de soto con xamóns colgando

trataba como tal,

e mozos a presentar os seus futuros proxectos. ¡E o

senón

sentábame estupendamente. Ata o punto de que nun xornal galego saíu a noticia de que me enganchara ao licor café. Non o negarei,

sitio chamábase “Baixo de Moncho”! Aclaráronme que

aínda que debín

o nome xa estaba de antes e que non era na

bebelo con

miña honra, pero daba igual

moderación ou os

porque me sentín coma na casa. E

seus efectos

enseguida

resultaron beneficiosos,

comprendín

porque

que o que

lembro

acontecía nesta

perfectamente

aldea galega e

todo o que aconteceu aquela

no seu festival é

fin de semana en Cans e o ben que o

moi difícil que che

pasamos nun entorno idílico no que só faltou que

aconteza en calquera

baixaran as Meigas dos frondosos montes que nos

outro lugar porque o Festival de Cans é único e irrepetible. Non é habitual facer un

como a un máis dos asistentes que disfrutabamos a celebrar a nosa

rodeaban. Quizais o fagan nunha próxima edición... Tiña ganas de ir a Cans polo que vira e oíra, e por todo o que a miña boa amiga e excelente actriz María Vázquez me contara sobre o festival. E non me

coloquio falando de cine nun

paixón e amor polo cine. E para deixar

prado, baixo unha carpa na

constancia deste feito perante as miñas amizades e

defraudou. Todo o contrario. Foi un luxo e un privilexio

que debía de haber unhas 500

que non pensasen que os enganaba, levei unha presa

compartir eses días con todas as persoas que o

persoas, nin que un canteiro faga

de billetes de recordo. Aínda os conservo e ensínoos

organizaron e participaron nel, e é unha honra para

unha estrela de pedra co teu nome para poñela na

con fachenda a quen dubida de que por uns días fun

min formar parte do Festival. ¡Longa vida a Cans e os

praza da vila. Tampouco é habitual, nin moito menos,

moeda de cambio en bares e restaurantes.

seus inesquecibles paseos en chimpín!

[Foto: Alberto Pérez bArAhonA.]

5


6

Festival de Cans | maio 2018

Festival de Cans | maio 2018

as curtas

Dascurtas Nieve de Medina, actriz. Felipe Lage, produtor. Anxos Fazáns, directora e guionista. Isabel Naveira, actriz. Borja Cobeaga, director e guionista.

Dosveciños belarmino Giráldez [Mino do Monte] Mónica Acuña [Mónica do Cuñas] Manuel Sánchez Campos [Lolo de Julia] Saladina rodríguez Fortes [Dina da Cavadiña]

Vai de: repetimos unha e outra vez

observador desquiciado.

Xénero: Fantástico.

saber que había máis aló da auga.

o detalle: Filme en stop motion que

as mesmas rutinas baleiras...

Xénero: experimental.

o detalle: Debut na animación da

Xénero: Aventuras, comedia, drama.

emprega a area como material.

Xénero: Fantástico, drama, comedia.

o detalle: A innovadora técnica

cambadesa Ariadna Cordal co que

o detalle: Juan Carlos Pena co-dirixiu

o detalle: Premiado no SIGGrAPh Asia

deste creador deulle o pasado ano

gañou un accesit na modalidade de

co debuxante David rubín a longa-

Computer Animation Festival (tailan-

unha mención especial do xurado en

Animación do XV Premio de crea-

metraxe de animación o espírito do

dia), no Festival de Cine de Málaga e

Cans pola curta lago sabroso.

ción audiovisual Universidad de Vigo.

bosque para Dygra Films, pioneiros

PEIXES SEA

EL RELOJ Dick: “ciencia-ficción de andar pola

SIGLO XXI

da animación 3D en europa.

en Animago. ESTELA

√ FICCIÓN

7

Xénero: Suspense.

relación coa filla e a neta.

que potencian a fase reM do sono,

2017 | 4’ | español [estrea mundial]

A CAT IN THE WINDOW (Un gato na

casa”, e foi seleccionada para o Philip

o detalle: Adaptación dun argumento

Xénero: Drama social.

constrúe os seus mundos oníricos.

Dirección: David Fidalgo omil.

ventá)

K. Dick Film Festival (nY).

de roland topor, membro do Grupo

o detalle: Xa forma parte da historia

Xénero: thriller psicolóxico.

Vai de: reflexión crítica e irónica

Pánico.

do cinema galego, con premios en

o detalle: levou o primeiro premio no

sobre o machismo na televisión e o

Sundance, a Seminci ou AlCIne.

Festival de Cine de Alfoz-Valadouro.

CORTOTERAPIA (O cómo superar una ruptura)

ESCARABANA PAXARO ESCURO

THE FILM MACHINE

2017 | 3’ | sen diálogos [estrea

2018 | 6’ | galego

2017 | 5’ | sen diálogos

mundial]

Dirección: Juan C. Pena.

2017 | 4’ | sen diálogos

Xénero: experimental.

Dirección: borja Santomé.

Dirección: Ariadna Cordal García.

elenco: Antón Cancelas.

Dirección: Sabrina zerkowitz

o detalle: A traxectoria como anima-

absurdo que enche as redes sociais.

Vai de: Un xove explorador descóbre-

Vai de: Unha rapaza atopa unha

Vai de: nunha cova no fondo do mar,

Vai de: Un barquiño de papel chega a

dor de David Fidalgo levouno a estar

2017 | 9’ | Inglés con subtítulos en

nos esa parte inquedante da cidade,

estrela e os acontecementos sucé-

un vello peixe cóntalles a un grupo de

un pequeno mar que ferve de vida.

na competición oficial das últimas

galego

vagando polas calellas a modo de

dense...

crías a lenda dun peixe que quixo

Xénero: Comedia fantástica.

tres edicións de Cans.

Dirección: Félix brixel. elenco: Marin laufenberg.

2018 | 9’ | español [estrea mundial]

2017 | 10’ | español, galego

Vai de: Marin imaxina como será a

Dirección e guión: Pedro Sancho.

Dirección: Sara Casasnovas.

2017 | 17’ | galego

2018 | 6’ | inglés con subtítulos en

súa vellez e descobre que o que a

elenco: Marta larralde, Mario Alberto

elenco: Iván Marcos, Sara Casas-

Dirección: Simón Casal de Miguel.

galego [estrea en españa]

impulsa á soedade é o medo a ocu-

Díez, raquel Guerrero.

novas, Ana oca.

elenco: toni Salgado, Carlos Sante,

Dirección: Sonia e Miriam Albert

parse dos demais.

Vai de: Para superar unha ruptura,

Vai de: A fame, a brétema, a fuxida…

Sabela Arán, Camila bossa.

Sobrino

Xénero: Drama.

Pedro fai terapia cos amigos.

unha viaxe contra a propia natureza.

Vai de: Galicia, 2035. tras a Fractura,

elenco: Whitney Palmer, Jason

o detalle: rodada en Wisconsin.

Xénero: Comedia.

Xénero: Fantástico.

os estados foron troceados e vendi-

Wixom, Gavin Monson, brad Davis.

o detalle: Pedro Sancho competiu o

o detalle: Xa pasou por festivais do

dos ás corporacións.

Vai de: Asalto ao xénero de terror e á

ano pasado con la madrina.

prestixio de Sitges, Donosti ou o

Xénero: Ciencia-ficción, thriller.

estrutura narrativa dos tres actos.

Monster Fest de Australia.

o detalle: Simón Casal xa dirixiu a lon-

Xénero: terror, metaficción.

ga lobos sucios.

o detalle: Curta das Also Sisters roda-

ALICIA

DESPUÉS DE LA BANDERA

PINGAS

longa A historia dun satélite, estreada en Cans o ano pasado.

2017 | 6’ | castelán

Dirección: lucas terceiro.

VAN 2018 | 7’ | español, catalán, inglés

ro, Susana Sampedro.

Dirección e guión: Carlos Martínez-

2018 | 10’ | español [estrea mundial]

Vai de: Un pai viaxa cada noite ao País

Peñalver Mas.

Dirección: Martín Caínzos. elenco: Xelo Cagiao, Xavier Veiras,

Dirección e guión: Déborah Vukušic.

pero non sempre atopa a saída ao

expósito, oriol Guanyabens.

nieves García, raquel Couto.

elenco: Fernando Morán, Mariana

tobo do coello.

Vai de: eloi emerxe do mar, vestido de

Vai de: “Madrugada divina” é un pro-

Carballal, Saamira Ganay.

2018 | 16’ | español [estrea mundial]

traxe e cargando unha maleta.

grama de tarot que padece a falta de

Vai de: o capitán cumpre 80 anos e

Dirección: Claudia Alonso e Cristina

o detalle: Ópera prima do estradense

Xénero: Comedia socio-experimental.

audiencia...

decide sacar á luz a verdade sobre un

burgos.

lucas terceiro como director.

o detalle: Foi rodada cunha bolex,

Xénero: Drama, suspense.

feito que lles atinxe a todos nunha

elenco: Michal Kamac, Alejandro

Antonio Pereira, Iñaki Díez.

Dirección e fotografía: Xabier rúa.

Vai de: María vai dar unha conferencia

elenco: Marcus Günnewig, Wladimir

o recurso á saudade, no fondo ou na forma, atravesou tantos videoclips nos últimos anos que dá gusto a súa ausencia na escolma de 2018. os clips do

Silvia Penide & Eladio Santos Sobre el mismo alambre Myriam Pato.

Festival de Cans máis primaveral afloran Oh Ayatollah! Volve a canción protesta Xaime Miranda

Pólvora Isla Futura Soledad rebollo

frescos, ás veces radiantes, outras misteriosos. hai exercicios de abstracción, hai comuñón coa paisaxe, algo de nocturnidade, moita alevosía e un bo feixe de

Selvática Sal y sangre José Miguel Sagüillo

Disco Las Palmeras! hoy Javi Camino

Boyanka Kostova eu non sei por que Alicia Alonso

en Cans a pantalla acollerá vampiros, ataúdes queimados, amputacións, masacres atávicas, omertás de desguace e algo de romántica espantallofilia. estades sobre aviso: nesta escolma de 18 clips

Ataque Escampe Papá borracho Mar Catarina

Baiuca Camiños Adrián Canoura

Chicharrón Suicidio tímido Xoan escudero

hai beleza e humor, que mellor compañía para aturar este tempo cabrón?

tual dos filmes do prestixioso cineasta

Xénero: Comedia dramática.

Vai de: Unai e Gabi emprenden unha

portugués João Pedro rodrigues.

o detalle: Déborah Vukušic é tamén

viaxe inesperada en furgoneta.

escritora e actriz.

Xénero: Drama, road movie.

sentes en tantas edicións e responsa-

o detalle: é froito do obradoiro

bles dalgúns dos clips triunfadores dos

2017 | 14’ | español galego [estrea mundial]

nos vai facer mellores, e boa razón teñen.

Izquierdo, David Carbó, laura Pena.

“Celanova, plató de ficción”.

√ ANIMACIÓN 2018 | 13’ | alemán con subtítulos en

Pantis Mar rubén Domínguez

sobremesa inquedante.

REM

elenco: María Vázquez, Melania Cruz,

Linda Guilala Primavera negra Sara Chuerches

o detalle: o actor Xelo Cagiao é habi-

MATRIA

Dirección: Mª Vázquez, bruno Máez.

Peña Fai o que queiras Montse Piñeiro

crepuscular na que os clips se proxectan

Xénero: terror.

DIE HÖHLE (A cova)

Din Atrás tigre que a nostalxia non

2018 | 10’ | galego

elenco: eloi Sánchez Palaiu, Virginia

AMANECE DESPEJADO

MoISéS Á. JorGe

historias fendidas pola violencia. Á hora

das Marbillas xunto á súa filla Alicia…

cámara amateur de 16mm.

Paloma Zapata, directora. Eduardo Herrero, xornalista, músico e director. Fernando F. Rego, crítico musical e escritor.

da en Utah, onde residen, despois da

LA CUARTA PARED

elenco: Fernando tato, Paula tercei-

os clips

Videoclips: abandonemos a nostalxia

xuradoDosclips

AFTERWORK

You Dog!! the battle of the Good Men Pablo banga e Antonio Caeiro

Ezetaerre Acto I: o fío vermello Juan Pirola

A Veces Ciclón Devalo rubén Domínguez

Breakin’ Bones Puertohurraco Daniel Alonso e Gemma Marqués

Mequetrefe Finlandia Xaime Miranda

atopamos nomes case da familia, pre-

últimos anos: Sole rebollo, Javi Camino, rubén Domínguez, Xaime Miranda (estes dous por partida dobre), Mar Catarina, Xoan escudero... e moitas creadoras e exploradores polifacéticos: Miryam Pato, Montse Piñeiro, Adrián

2017 | 20’ | galego

Dirección: Álvaro Gago.

Á dirección deste monllo de pezas

2017 | 11’ | galego [estrea mundial]

sobre o escritor Philip K. Dick. Pero

Priel, Andra de Wit.

elenco: Francisca Iglesias, eulogia

Dirección: Xoán bregua.

nada é o que parece.

Vai de: tres mozos excursionistas

Chaves, Sara Dios, Pilar Fragua.

elenco: toño Casais, María Vázquez,

Xénero: Ciencia-ficción.

quedan atrapados nunha cova, sen

Vai de: ramona apenas se comunica

Sofía rey.

2017 | 6’ | sen diálogos

o detalle: Mantén o estilo de Philip K.

víveres, e vai frío...

co seu marido e trata de refuxiarse na

Vai de: Alex, coa axuda dunhas drogas

Dirección: luis Usón, Andrés Aguilar.

Canoura, Sara Chuerches... o resultado: Bala omertá Gero Costas

unha colleita videográfica á altura do momento da música galega: viva, heteroxénea, difícil de atrapar.


8

Festival de Cans | maio 2018

Festival de Cans | maio 2018

9

Chelo Loureiro, Premio Pedigree:

Chelo Casalmorto e Constante Romero, Chimpíns de Prata:

“o que pido cada ano é que Cans manteña a esencia e non cambie”

Chelo e tante, merecido chimpín de prata A. PAto

este ano, a Asociación Cultural Arela decidiu otorgar o seu Chimpín de Prata

–¿en que anda metida agora? ¿ten

Pepe Puime a Chelo Casalmorto e

MAnrIqUe FernÁnDez

–Galicia foi a Comunidade pioneira no

Premios Goya neste momento xa están a

–¿que significa para vostede recibir a

desenvolvemento da industria da animación

ter un valor a nivel internacional, polo que

grazas ao apoio unánime como sector

traballar con directores que o conseguiron,

–Moitos proxectos en moi diferentes

Para min, como director do festival, Chelo e

–Son moitos os premios que levan reci-

estratéxico do Goberno galego. e grazas a

desde logo, suma. Sen dúbida contar con

fases, desde unha curta practicamente

tante son moito máis que uns veciños. Son

bido as películas da nosa produtora e cada

isto, montáronse estudios dos que saíron

sucesivas nominacións axuda a que os pro-

rematada: Patchwork, dirixida por María

unhas persoas excepcionais que nos abren

un deles prodúceme unha enorme satista-

películas que están na memoria de todos

xectos que presentamos sexan considera-

Manero e outra en plena produción:

de par en para a súa casa e a súa finca

facción porque tras cada obra hai numero-

nós, que conseguiron poñernos no mapa

dos, pero esta facilidade na entrada ten que

homomaquia, de David Fidalgo omil. Con

enteira os días do festival.

sos equipos con grandes profesionais que

como industria a nivel internacional. basta

verse respaldada pola solidez do proxecto.

Alberto Vázquez estamos producindo a súa

o premio a Chelo e tante ten ademáis o

traballaron arreo e os premios son un reco-

dicir que case o 50% dos premios Goya á

segunda longa: Unicorn Wars, e desenvol-

valor simbólico de seren os cabezas dunha

ñecemento ao seu talento. Síntoos como

mellor película de animación foron gañados

vendo tamén con el unha nova curta:

familia volcada co festival dende a primeira

algo moi compartido. recibir un premio ao

por producións galegas. Pero nestes

–Para nada. o que pido cada ano é, pre-

homless home. e desenvolvendo a primeira

edición.

meu traballo, en singular, emocióname pro-

momentos a realidade é moi diferente e só

cisamente, que manteña a esencia e non

longa doutra grande autora: o Soño da

Chelo sempre nos abriu amable a súa

fundamente, porque nel vai implícito o cariño

sobrevivimos un par de produtoras especia-

cambie, o que non debe

Sultana de Isabel herguera. Grazas a Cans,

casa, e coa súa filla Paula e máis miña irmá

dos responsables do festival. e Cans é moito

lizadas e algúns pequenos estudios forma-

ser fácil debido ás

o pasado festival foi propicio para o encon-

Marta, montan cada ano co seu esforzo a

más que un festival, é unha experiencia ines-

dos por xente nova. A consecuencia é que

dimensións que

tro con Miriam e Sonia Albert, as irmás Also

Costa Azul, que sube ata a súa casa. tante

quecible pola súa orixinalidade e pola mestu-

o talento ten que emigrar e difi-

ides acadando

Sister, que nos presentaron un fermoso pro-

sempre nos acompaña co chimpín e duran-

ra de persoas tan singulares que a fan posi-

cilmente regresa.

edición

xecto de longa: Melita, que xa estamos a

te moitos anos fixo cos seus coñecementos

tras edi-

desenvolver tamén. temos tanta sorte de

de carpintería, e segue a facer de cando en

ción.

contar con xente con tantísimo talento, e a

vez, moitos dos cans pequenos de madeira

distinción máis importante de Cans?

–A obtención dun Goya

ble e que son un exemplo de convivencia e xenerosidade. Só podo estar agradecida aos

en 2017 por “Decorado”

–¿Cambiaríalle algo ao “decorado” de Cans?

algún novo proxecto entre mans?

Constante romero, do Cuberto de Chelo.

veciños que nos acollen, a Arela e a Alfonso

logo de cinco nomi-

pena é non dispor de máis finanzamento

que asoman aos balcóns das casas de

Pato. Premiar as caras máis coñecidas e os

nacións

para poder apoiar a moitos máis... tanto

Cans.

traballos de maior proxección resulta atrac-

teriores ¿su-

Agadic como a tVG son pezas fundamentais

o seu fillo Óscar estivo co chimpín nas

tivo, pero premiar a unha pequena produto-

puxo algun-

nesta industria, e sería moi importante que

primeiras edicións do festival e o outro fillo,

ra coma min non dá titulares en prensa, de

ha

estas entidades contasen cun orzamento

José ramón, foi o que, cos seus coñecimen-

co festival dende a primeira edición. e sabe-

can co festival. A vosa contribución ao longo

prata e de poñervos un chimpín para sem-

aí que valore profundamente este premio.

ra?

maior para apoiar un sector que, como pou-

tos de informática, botou a andar a primeira

mos que pronto teremos o remprazo na

dos anos é das que enriqueceron o festival,

pre no Muro dos chimpíns, onde honramos

web do festival de Cans.

pequena elena, e os que vaian vir detrás.

aínda que igual vós non o saibades ou non

ós que nos axudades cada ano a facer gran-

volo dixera nunca.

de este festival.

–Vostede é unha das poucas mulleres

mello–os

an-

cos, está a vender a marca Galicia a

Chelo Casalmorto e Constante romero, Chelo e tante, Chimpíns de Prata.

no mundo da animación. ¿esta é unha per-

nivel internacional. e canto falo de marca,

Por iso este premio é tamén un recoñe-

estamos moi agradecidos á familia

cepción parcial por falla de visibilidade ou

falo de país, desde destino turístico de

cemento a toda unha familia que se volcou

romero Casalmorto por todo o que se vol-

realmente é un terreo excesivamente mas-

primera orde a gastronomía ou

culinizado?

cultura. Grazas, sen dúbida

–Son das poucas mulleres produtoras,

algunha, á alta cualificación de téc-

que efectivamente somos minoría nesta

nicos, artistas e cre-

profesión, pero no mundo da animación hai moitas mulleres, desde directoras a animadoras, guionistas, directoras de produción, deseñadoras, responsables de iluminación,

compositing... dominando todo tipo de técnicas, do 3D á stopmotion, pero si é preciso máis visibilidade para elas. este ano na shor-

tlist dos premios Goya, o 40% das curtas de animación estaban dirixidas por mulleres, e todas elas cunha calidade extraordinaria, pero lamentable e inxustamente ningunha foi nominada. Isto supón un atranco máis, porque as dificultades de facer visibles os seus traballos repercute de forma directa na redución das súas posibilidades de chegar ás longametraxes.

–A animación require de tempos moi longos e custes moi altos, polo que resulta difícil desenvolver certos proxectos ¿Cal é a situación actual en Galicia?

adores galegos.

que menos que darvos o chimpín de

Moitas grazas!


10

Festival de Cans | maio 2018

Festival de Cans | maio 2018

Borja Cobeaga, director e guinosta:

o xurado dos veciños, os primeiros en ver as curtas

“entendín que, se en maio hai dous ‘festivais de Can(ne)s’, este é o bo”

11

turrón de verán Sonia e Miriam Albert Sobrino (directoras)

P

ara nós Cans é o turrón do “Volve a casa polo

Borja Cobeaga formará parte este ano do xurado de curtas do festival. Cunha traxectoria

Nadal” pero no verán e en

de 14 curtametraxes, en 2007 o seu nome fíxose coñecido ao ser finalista dos Óscar coa

Galicia. Cans é o seguidor que nunca abandona ao seu

súa curta Éramos pocos. A partir de aí, comezou unha imparable carreira onde dirixiu

equipo de fútbol en postos de

filmes como Pagafantas, Negociador ou, máis recentemente, Fe de etarras. De todas elas

descenso. Cans é cinema

foi guionista ou coguionista, así como de outros filmes de éxito como Ocho apellidos

o Festival de Cans ten entre os seus obxectivos facer par-

sen padriños.

vascos. Quixemos conversar con el antes da súa chegada a Cans e este foi o resultado.

Poucos coñecen o noso tra-

ticipar a toda aldea. que todo o mundo desfrute da festa do MAnrIqUe FernÁnDez

dunha saúde envexable e todos os anos hai

ballo en Galicia e Cans é

– Vostede aínda non viñera a Cans. ¿que

dúas ou tres curtas españolas nos principais

para nós o mellor altofalante

festivais europeos, nos óscars, etcétera; pero

para as minorías infrarrepre-

festival e poida implicarse dalgún xeito nos procesos, en todos os seus ámbitos. Cans é un evento interxeneracional

referencias ten do festival?

onde se busca a participación desde as nenas e nenos ata os maiores. Desde os guías dos camiños que teñen entre 8 e

– o certo é que coñecín o festival xa fai

por outra banda, esa plataforma que sempre

sentadas. No noso caso, o

12 anos, pasando polos guías maiores, a partir de 16 anos,

algúns anos e fíxome moita graza o xogo de

foi para dar o chimpo á rodaxe de longametra-

das mulleres cinematógrafas

e tamén outro dos grandes orgullos do festival, como é o

palabras; non tardei en entender que, se en

xes, está a desaparecer ou, cando menos, xa

das que ninguén fala, o das

xurado das veciñas e veciños. todo o mundo participa apor-

maio había dous “festivais de Can(ne)s”, este

non é tan clara. Complícase moito máis chegar

directoras que fan unha pelí-

tando a súa parte.

era o bo. quixen vir en varias ocasións, pero

a rodar longas.

cula sen medios, o dos acto-

o xurado das veciñas e veciños está formado por cinco

nunca foi posible por cuestións de traballo, e iso

– ¿e iso a que é debido? ¿Ao desinterese

persoas de diferentes idades, intentando que cada unha sexa

que a miña muller, que é galega, sempre insis-

da industria ou ao desexo dos profesionais de

dun barrio da aldea. este ano, conforman o xurado belarmino

tía: “¿este ano tampouco imos?” “¡A ver cando

seguir no mundo das curtas?

Giráldez, Mino do Monte, que é da zona máis alta de Cans, o

imos a Cans!” Pero parece que, por fin, este ano

barrio do Monte e ten 76 anos. Mino é traballador xubilado e

si poderemos estar aí.

desprazarse lonxe da súa casa. tamén está no xurado Mónica Acuña, Mónica do Cuñas,

non por diñeiro.

profesionalizar o sector.

– non, a xente sempre quere saltar a rodar

– ¿en que anda metido na actualidade?

Cans é para nós o berce do

– Pois agora mesmo andamos rematando

cinema independente, pero o

para a profesionalización, pero as leis, que

a produción de Superlópez, que se vai estrear

de verdade. Non do cinema

antes facilitaban esa viaxe da curta á longa,

en novembro. Un superheroe moi de andar pola

de actores famosos, padriños

– Coido que está nunha encrucillada un

agora non a apoian, e iso dificulta moito todo o

casa, capaz de empregar os seus superpode-

en todas partes e historias

tanto curiosa porque, por unha banda, goza

proceso. hai unha falla de interese evidente en

res para quentar a cea...

roubadas e repetidas ata a

ás costas, ¿como ve a situación da curta?

siasmo co que tomou esta experiencia a pesar de ter que

saciedade. Cans é para nós

que ten 44 anos, vive no barrio da buraca e traballa de pei-

cinema feito de maneira inde-

Xurado das curtametraxes

xeira na Praza de o Porriño; Manuel Sánchez, lolo de Julia, que ten 59 anos, vive na Carreira e traballa na Inspección

res ignorados e discretos que se moven por amor á arte e

longametraxes porque é o camiño máis claro

– Vostede, que leva xa 14 curtametraxes

ten problemas e mobilidade, pero foi emocionante ver o entu-

borja Cobeaga.

pendente e sen axudas. Se

De esquerda á dereita: belarmino Giráldez, Mónica Acuña, Jennifer Adelino, Saladina rodríguez e Manuel Sánchez.

técnica de Vehículos; Saladina rodríguez, Dina da Cavadiña,

Nieve de Medina,

Felipe Lage,

Anxos Fazáns,

Isabel Naveira,

algo, Cans é o

que ten nada menos que 82 anos e non dubidou en aceptar

se reuniron na Casa do barbado, a sede do noso festival, e

que naceu o xurado dos veciños, arredor de medio cento de

actriz.

produtor.

directora e

actriz.

Padriño/Madriña dos creado-

tamén formar parte do xurado co entusiasmo de quen fai ese

debatiron tranquilamente visionando todas as curtametraxes

persoas pasaron xa por esta experiencia, co cal case toda

ten participado

Á fronte de zeitun

guionista.

Agora recoñeci-

res que traballan moi duro

traballo por vez primeira.

a concurso. Alí tamén adquiren pequenas nocións das obras

aldea se prepara para ser xurado algún día!

en máis de 10

Films converteuse

Formada en direc-

da en toda espa -

por amor á arte. E iso, nestes

longametraxes,

nun dos máis

ción na eSCAC de

ña polo papel de

días que corren, é un agasa-

entre as que des-

prestixiosos pro-

barcelona, a

Pilar Charlín en

llo. Grazas Cans polo teu

Por último, tamén Jennifer Adelino, Jeny de olga, de 27 anos e do barrio da Graña, formou parte deste xurado que é un dos maiores orgullos do festival. Coordenados por laura Cadenas, a primeiros de maio xa

e do xeito de educar a mirada ante as imaxes.

De momento, ese é o único xurado que visionou todas as

o resultado é un proceso enriquecedor, tanto para o fes-

curtas a concurso e xa ten o seu veredicto. Pero de seguro

tival como para as propias veciñas e veciños, e para todos

que o terán moi en secreto ata o último día do festival. Moitas

tacan el bola, de Achero Mañas

dutores de Galicia. os seus éxi-

Anxos Fazáns vímola medrar

Fariña, en Galicia xa a coñecia-

resulta ser unha gran experiencia. Desde hai uns dez anos

grazas polo voso traballo!

ou los lunes al sol, de Fernando

tos internacionais con filmes

como curtametraxista nas dife-

mos por Serramoura ou Mareas

león de Aranoa, intepretación

como todos vós sodes capitáns

rentes edicións do Festival de

vivas. ten traballado en varias

pola que estivo nominada aos

e Mimosas, dirixidos polo seu

Cans. este ano estrea a súa pri-

longas e numerosas curtas. Un

Goya. ten traballado en teatro,

irmán oliver laxe, ou Costa da

meira longametraxe, A estación

dos primeiros recoñecementos

series de televisión e sempre

Morte, de lois Patiño, avalan

violenta, filme de Matriuska

da súa carreira recibiuno en

está disposta a embarcarse na

esta traxectoria como un produ-

Producciones que abre esta edi-

2006 en Cans, co premio á

rodaxe de curtametraxes.

tor inconformista e arriscado.

ción de Cans.

mellor actriz por te quiero mal.

15 anos: a carreiriña dun can

Miguel de Lira (actor)

República Independente de Cans

A

axiña pasan as cousas cando se fan ben!

extraordinario modelo que loita contra o

formo parte da Canstelación de estrelas

avanza na utopía, sen présa pero

Pois iso pasa con Cans: as cousas debé-

minifundio mental. É coma unha illa no

do Torreiro: iso é un recoñecemento que

sen pausa, coa calma da marcha do

ronse facer bastante ben para que tanto

noso territorio: unha Illa de Cans, que

non ten prezo. Pero falando en prata, o

chimpín e o ímpeto da carreiriña dun can.

tempo pareza unha carreiriña dun can.

diría Wes Anderson.

que me fai máis ilusión é encontrarme

Esta última expresión é das preferidas do

Quince anos despois do seu nacemento,

Cando escoitei na radio a nova da primei-

todos os días o billete que levo na miña

director con Pedigree José Luis Cuerda:

froito dun chascarrillo afrancesado parido

ra edición, resultoume tan simpática a

carteira, recordándome que nunca estarei

escoitouna por primeira vez na voz do

pola asociación cultural Arela, todo o

idea que non quixen perder aquel festival

sen unha cadela, que me

señor Antonio, o home que lle mantén as

mundo sabe que o Fetival de Cans é un

galego de curtas en jalpóns. Quedei toca-

avala a Reserva

viñas en Leiro e que só fala galego, e

referente imprescindible no audiovisual e

do polo bo ambiente, a creatividade e

Federal de Cans.

non a entendeu. Co tempo, véndoo tra-

na festicultura deste País.

implicación daquela xente, e fun testemu-

Longa vida.

ballar, caeu na conta de que se refería a

Síntome cidadán desta República desde

ña do nacemento do Agroglamour.

Saúde e

unha unidade galega do tempo: que

que naceu e paticipei con gusto no seu

Desde o ano pasado son Pedigree e

República.

constante apoio.


12

Festival de Cans | maio 2018

Festival de Cans | maio 2018

Esta sección, feita en colaboración coa Asociación Galega de

Aqueandas?

Guionistas, permítenos achegarnos aos libretos de filmes que están a pechar financiamento ou preto de iniciar a rodaxe. E nesta 15ª edición do Festival non podemos conter a emoción porque os proxectos son especialmente interesantes...!

A

q Ve nre ue a ba s 25 nda ixo s . de | 13: ? Mo 00 nch h. o

EINSTEIN-ROSEN

A GRANXA DOS MALDITOS

perdida no Xurés. quere iluminar os seus

Xénero: Drama.

Dirección e guión: olga osorio.

Dirección: roque Cameselle.

alumnos coa luz da razón pero atópase

estado: en produción.

Vai de: teo asegura que atopou un burato

Guión: natxo lópez, Marcos osorio, Paulo

cunha comunidade dominada polas cren-

o detalle: Vilar recupera a historia de

de verme. o seu irmán Óscar non llo cre.

Soria e roque Cameselle.

zas atávicas.

María Solinha, canguesa condenada pola

Xénero: Comedia, ciencia-ficción.

Producido por: queiman e Pousa, Miolos

Xénero: Western gótico.

Inquisición no século XVII, acusada de bru-

estado: Avanzando versión de guión.

Filmes coa colaboración de tVe.

estado: rematada a terceira versión de

xería para despoxala dos seus bens.

o detalle: Adaptación a longametraxe da

Vai de: o peor de caer enfermo ou estar

guión, pechando acordos de coprodución.

curta do mesmo título coa que olga osorio

maldito é non coñecer a orixe da doenza ou

o detalle: Adaptación de lobosandaus, pri-

URSúAS

gañou 60 premios, entre eles tres en Cans

do mal que che afecta.

meiro relato de Arraianos, de Xosé luís

Dirección e guión: roi Fernández e laura

ou o Mestre Mateo.

Xénero: terror.

Méndez Ferrín.

Villaverde.

INTRíNGULIS

financiamento.

MARíA SOLIñA 2.0

Vai de: Un antidisturbios de orixe galega e

Dirección e guión: borja Cobeaga.

o detalle: roque Cameselle tamén presen-

Dirección: Ignacio Vilar.

unha inmigrante peruana sen papeis reali-

Vai de: Unha rapaza na trintena, borracha,

ta en Cans british Winters, a súa primeira

Guión: Ignacio Vilar.

zan unha viaxe iniciática dende Alemaña

investiga a desaparición da súa compañei-

longa fóra do terreo da animación.

Producido por: Vía láctea Filmes.

ata Fisterra. Un campamento en Santiago,

Vai de: elba ten 20 anos e comeza a estu-

un autobús varado, unha casa recuperada

estado: Versión final de guión e en fase de

ra de piso.

Producido por: Marta Valverde.

A sección “Coloquio na leira” foi, tradicionalmente, unha das máis seguidas do festival. Por iso, este ano quixemos darvos unha dose dobre. De maneira que, o sábado, teremos canda a nós a dous dos nomes máis interesantes do panorama cinematográfico actual: pola mañá Fernando Trueba e pola tarde Gracia Querejeta.

Fernando trueba, un oscar que pasea por Cans

Gracia querejeta, cine que corre polas veas

Xénero: Comedia de misterio.

O CORPO ABERTO

dar Arte Dramático. nese momento des-

na montaña...

o nome de Fernando trueba é pro-

Gracia querejeta pasou a súa vida

estado: escribindo guión.

Dirección: Ángeles huerta.

cubre o método de introspección, un pro-

Xénero: Filme transmedia.

nunciado con respecto e admiración no

rodeada de cine. Pese a estudar historia

o detalle: nacho Vigalondo suxeriu a

Guión: Ángeles huerta e Daniel D. García.

cedemento de auto-análise, autocoñece-

estado: en fase de rodaxe.

mundo audiovisual. Porque case 40 anos

Antigua. Pero ser filla do chorado produ-

Cobeaga o título Misterioso asesinato en

Producido por: olloVivo Producións.

mento e liberdade que a influirá ata o punto

o detalle: roi Fernández gañou en 2013 o

exercendo de director, guionista e produ-

tor elías querejeta, e da deseñadora de

Malasaña, pero o director vasco preferiu

Vai de: outono de 1907. Miguel, un xoven

de ocasionarlle problemas coa familia, os

premio do xurado en Cans pola curta

tor xa son, de por si, unha boa tarxeta de

vestuario María del Carmen Marín,

Intríngulis, “que xa dá comedia e misterio”.

mestre, chega a lobosandaus, unha aldea

amigos ou a sociedade.

Calquera infinito posible.

presentación. Pero se, ademais, ollamos

Malikila, é suficiente para que a sétima

a súa filmografía, atopamos títulos tan sig-

arte corra de maneira desbocada polas

nificativos como el año de las luces, belle

túas veas. Proba diso é que con só 13

époque, la niña de tus ojos, el embrujo de

anos debutou como actriz na película las

Shanghai, el milagro de Candeal, Chico y

palabras de Max, de emilio Martínez

rita e tantos e tantos outros que nos sen-

lázaro. e iso sería só o comezo: máis

taron nas butacas dos cines.

tarde virían unha chea de traballos nos

A primeira vez... Mara Torres (xornalista)

A

13

primeira vez na miña vida que oín falar de do

cóns a silueta do can, o logotipo do festival, coma se

todo o camiño coas lentes de sol postas porque se me

Festival de Cans foi nunha reunión de edición do

estivesen a lle dar a benvida ás miles de persoas que

saltaban as bágoas ao ver a todo o mundo feliz.

Mais por se iso non abondase, no

mais, coa Medalla do Círculo de

distintos oficios da industria ata se asen-

Málaga), ou a recoñecida Siete mesas de

informativo que presento, La 2 Noticias. Lembro que

ían interrompor a súa apracibre vida cotiá.

Emocioneime de veras.

capítulo de recoñecementos conta cun

escritores Cinematográficos ao mellor

tar definitivamente na dirección.

billar francés (premio do xurado no

propuxo o tema Carlos del Amor e prantexámolo, case

Conmoveume a implicación de todos os veciños e

Tamén foi memorable a reunión do xurado. Fixémola

Óscar á mellor película de fala non inglesa

director, e ata un Premio nacional de

Foi en 1992, coa película Una esta-

Festival de San Sebastián), entre outros

a xeito de brincadeira, como contrapunto ao Festival

veciñas, que abren as súas portas, deixan os seus

pola tarde, nunha zona un pouco apartada, para que

por belle époque, unha nominación aos

Cinematografía, outorgado en 2015 polo

ción de paso (premio especial do xurado

títulos que fan de Gracia querejeta unha

de Cannes do que eses días falaban todos os informa-

patios e ofrecen os seus espazos públicos e privados

puidesemos debater con tranquilidade; e debater,

premios bafta pola mesma cinta e na

Ministerio de educación e Cultura.

na Semana de Cine de Valladolid). logo

das mulleres máis queridas e admiradas

tivos xeneralistas. “Esta noite, en La 2 Noticias, habe-

para que se enchan de películas, debates, obradoiros,

debatemos, pero non con tranquilidade, porque

mesma categoría, 9 premios Goya (5

¿Alguén dá máis...?

virían el último viaje de robert rylands,

do outro lado da cámara.

mos de ir ao festival de Cans... pero ao de verdade”,

charlas e concertos, pero tamén de ruído e de festa

Zarauza, Sonia Castelo, Luís Romero, César Goldi,

deles na categoría de

lle dixemos aos espectadores. Un festival no que os

ininterrompida.

Diana Toucedo, Quirós e máis eu, mantivemos un

actores e actrices se desprazaban, no canto de en

Teño moitas e moi boas lembranzas daquela fin de

limusinas, en tractores; e no que os cines non tiñan

héitor, 15 años y un día (as

Mellor película) e

Coloquios na leira. Fernando Trueba

dúas últimas conseguiron

Coloquio con Gracia Querejeta

debate tan apaixoado que, de non chegar a mediar

outras 9 nomina-

cadansúa biznaga de ouro á

semana de maio, pero hai algunhas que me veñen á

alguén, aínda seguiriamos a discutir. Defendiamos con

cións... e conta, ade-

Sábado, 26. | 12:00 h. leira de Alicia - espazo Mahou

Sábado, 26. | 17:00 h. leira de Alicia - espazo Mahou

butacas de veludo vermello, senón caixas de cervexa

mente con frecuencia; unha delas, o coloquio con

tanta vehemencia os nosos posicionamentos que che-

con coxíns, instalados en galpóns ou nas cortes dunha

Montxo Armendáriz. O cineasta mantivo unha charla

guei a pensar que non iamos acadar un acordo e que

aldea que, ata ese intre, nen sequera sabiamos situar

con Alfonso Pato (o director do festival) no interior

rematariamos por asinar unha acta con todas as curtas

no mapa. Non podiamos imaxinar daquela que Cans

dunha carpa na que non collía nin un alfinete, estaba

no palmarés... ¡pero conseguímolo!

acabaría por se converter nun festival de identidade

chea de xente. Eu atopei un oco nun palé que había

E o concerto no ghaliñeiro, e que Ana Cermeño me

propia, que estaría na axenda de todos os medios de

nun dos laterais da zona dianteira e, de alí a un pouco,

presentase ao fotógrafo Xurxo Lobato, e a complicida-

comunicación e que chegaría a superar con creces os

saqueille unha foto ao público co móbil. Cando revisei

de do equipo do festival, e o agarimo de Pato dende o

10.000 espectadores en cada unha das súas edicións.

a imaxe para ver se estaba nítida comprobei que todas

Tampouco imaxinaba daquela que un día tería a opor-

Unha dimensión inesperada

mellor película no Festival de

Carlos Meixide (escritor)

ouca xente pode presumir coma min de ter gozado

unha dimensión inesperada: as mañás de Cans, os

do Festival de Cans dende todas as dimensións

cano.

paseos polo monte, as fervenzas, os muíños, os túneles

principio, as cervexas cos amigos, os bailes que nos

P

entregada co seu xeneroso torso espido e chapeu mexi-

posibles. Estiven coma concursante na primeira edición,

Lembro un ano en que fun como público só, e en primei-

abandonados máis alá do mundanal ruído.

as persoas, todas, estaban a sorrir. Arméndáriz estivo

marcamos, a hospitalidade que nos brindaron, o ben

cunha inefable curtametraxe: «O meu nome, o meu

ra fila, como non, -é algo que lle poderei contar aos

A rapazada xa non só coñece o Cans mítico que quixen

tunidade de formar parte do seu xurado e que coñece-

espléndido.

que comimos, o moito que rimos...

mundo» que, polo que contan as crónicas só colleitou

netos-, gocei perplexo da inesquecible aparición de Tony

reflectir na miña novela, agora

ría de preto a experiencia dun pobo que sente, ama e

Outro dos momentos inesquecibles foi o paseo nos

Aquela fin de semana de maio foi glo-

cincos e ceros nas votacións dun público entusiasta;

Lomba cos seus tirantes roxigualdos para cantar

tamén coñece o Cans auténti-

celebra o cine.

chimpíns, a percorrer as rúas da aldea mentres a

riosa e Cans tivo sobre min o efecto

acudín varias veces como xornalista para o programa

España, España, bandera, bandera...

co, e sobre todo a súa xente,

Cheguei a Cans o sábado, 27 de maio de 2017.

xente aplaudía ao noso paso. No meu chimpín viña

extraordinario que ten o cine que, dun

«Onda Curta» da TVG; actuei no Torreiro cos da Ría, e

Durmín no Parque, no Internacional, no coche, nalgunha

os veciños, que son os que de

Deixamos a maleta no Hostal que hai na entrada e, ao

tamén o director e actor Daniel Guzmán e escachei da

xeito inexplicable, é quen de me sacar

asistín dende o palco ao momento en que Tomás Lijó

casa e no motel Acapulco...

verdade lle conceden valor

subir pola estrada que leva ao centro do pobo, chamou

risa con el, porque ten un humor moi fino e a situación

da miña propia vida e, a un tempo, me

(AKA Fabián Santomé), durante a interpretación do

En fin, pensaba que xa fixera todo canto se pode facer

engadido a mellor cita festeira

a miña atención que todas as casas tivesen nos bal-

daba para moitas coñas; pero tamén lembro que fun

reconecta con ela.

Himno da Galiza, se botou en prancha a outra masa

no Festival de Cans ata que o ano pasado descubrín

do ano.


14

Festival de Cans | maio 2018

Festival de Cans | maio 2018

os Guías dos Camiños fanse maiores

Un FuraCan renovado

15

Xurado Ángeles Huerta, directora e guionista. Directora do recoñecido docu-

Dende fai varios anos, o Festival de Cans incorpora á organización a

Por primeira vez na súa histo-

mental esquece Monelos, co

nenas e nenos da aldea, a partir dos 8 anos, que colaboran como Guías

ria, o Festival de Cans incorpora

que ven de acadar unha morea

dos Camiños, mostrándolle ao público como acceder ás salas, ordenando

na súa Sección oficial unha com-

de recoñecementos, entre eles

as subidas en chimpín ou informando ás persoas que nos visitan de todo

petición de curtametraxes de non

tres premios Mestre Mateo na

o que precisen.

ficción. Deste xeito, outorga un

última edición. Anteriormente, a

o festival fai con eles unha labor de formación e educativa, aprendén-

espazo preeminente a filmes que

súa curtametraxe the Fetch

dolles a adquirir responsabilidades, a fomentar os valores de igualdade, o

exploran as diferentes variantes

tamén fora premiada en Cans.

respecto mútuo e a preservar os valores patrimoniais e naturais.

do documental e o cinema experi-

está a preparar o corpo aberto,

Moitas destas nenas e nenos foron medrando e este ano, un grupo de

mental, ofrecéndolle ao público

a que será a súa segunda lon-

dez guías de entre 15 e 16 anos deixarán esa función para asumir novas

unha mostra de pezas cheas de

gametraxe.

responsabilidades en diferentes departamentos do festival, que van dende

procura estética e con xeitos de

Isabelle Le Gonidec, xornalista.

a produción, ata a organización das salas de proxeción ou diferentes

narrar afastados do convencional.

Xornalista na emisora radio

aspectos de loxística dentro da complexidade de Cans, sempre guiados

Con esta iniciativa, ademais,

France, onde está especializada

dámoslle un novo pulo á sección

en informacións relacionadas

creada fai uns anos baixo o nome

co cine e co ámbito cultural no

de FuraCans.

seu sentido máis amplo. Até o

pola nosa fantástica titora rosa bernárdez. na imaxe que acompaña a este texto están Carlos rodríguez, Ainhoa Cabaleiro, Andrea González, Sara Fernández, Antía Gándara, eva osorio,

A selección, que terá dous

de agora ten cuberto numero-

guías que comezaron con nós de nenos, hai varios anos, e agora xa están

pases o sábado 26 na Casa de

sos eventos culturais e festivais

listas e listos para asumir novas responsabilidades. estamos moi orgullo-

Mari, é ben variada e recolle a

como o Festival de San

sos de ver como medran dentro da organización porque eles serán quen

riqueza de fórmulas presente no

rial etnográfico como Salitre nas

ñeiros e á citada rapa das bestas

Spoken Word de nova York, que é

Sebastián. Vive en París, pero

organicen Cans nun futuro que xa está á volta da esquina.

Festival habitualmente a través de

veas, de Adrián Canoura; rapa

respectivamente.

parte do seu traballo prolongado

reside longas temporadas en

nove curtametraxes. Así, atopa-

das bestas, de Jaione Camborda;

esta experimentación estética

arredor de poetas e o seu proce-

Galicia.

mos por unha banda aproxima-

ou Charkpen (esperanza) de

é común a pezas como Forest, de

so creativo; e europa, de hugo

Luis Avilés, director e presi-

Mario basconcello, Alba Monteagudo, Senén táboas e raúl rodríguez,

Grazas rapazada e a currar!

o Proxecto Cans 303 e a mestra Dona Sara

os Gúias dos Camiños comezan a asumir novas funcións organizativas no festival.

cións ao documental dende unha

Paulino Cadórniga. Se esta última

Guille Vázquez; ou tiempo, de

Amoedo, que forma parte dunha

dente de CREA.

MArCoS GonzÁlez

pedagóxico descrito, é recuperar

perspectiva social, como Marxes,

ten un espírito fotográfico no seu

Alicia Alonso, que tamén se verá

“triloxía belga” deste cineasta

realizador de ampla traxectoria

o Festival de Cans esténdese

a memoria da aldea e recompilar

de Sara Chuerches (que celebra-

rexistro dos pobos indíxenas

por primeira vez no Festival.

galego que utiliza o formato do

e presidente de CreA, a asocia-

alén das datas tradicionais do cer-

diverso material fotográfico, en

rá a súa estrea absoluta en Cans);

Selk’nam en Arxentina e Chile, as

Completan a selección dous

diario fílmico e que xa pasou por

ción de realizadoras e realizado-

tame con iniciativas que se prolon-

vídeo ou sonoro. Isto axudou e

ou la mujer invisible, a curta de

curtas de Canoura e Camborda

filmes encadradas en proxectos

zinebi, Alcine ou o ouff.

res de Galicia. en 2010 dirixiu a

gan no tempo. tal é o caso do que

segue a axudar a contruír a histo-

noemí Chantada gañadora de

empregan recursos experimen-

ambiciosos dos seus

As entradas, a un prezo de 5

longametraxe retornos, e no

chamamos Proxecto Cans 303,

ria recente de Cans e a facer un

tres premios en Curtocircuito,

tais para achegarse ao tra-

autores: Americano,

un curso de gravación, edición e

arquivo de imaxes sobre a parro-

froito dunha longa e sensible

ballo dos mari-

montaxe de vídeo, que ten a voca-

quia.

investigación sobre mulleres en

ción de iniciar no audiovisual ás

este ano, as persoas inscritas

situación de prostitución.

estiveron a traballar nun docu-

Por outra banda, hai na escol-

o curso estívose a celebrar

mental sobre a figura de Sara

ma pezas que traballan con mate-

dende o 24 de febreiro e ata finais

quinteiro, mestra histórica de

de abril, coordinado, un ano máis,

Cans durante varias décadas á

polo realizador Juanma lodo. e

que todo o mundo na aldea coñe-

como traballo final os alumnos

cía como Dona Sara, e que impar-

prepararon unha curtametraxe

tía as súas clases na chamada

colectiva que será estreada no

“Casa da Mestra”.

persoas da aldea que o desexen.

cáns

Cans ADn

:

Fura :00 e 20 | 17 ri

a o, 26 a de M d a b s Sá Ca

. 30 h

euros, poderán retirarse durante

último ano vén de ter un gran

Fon

o festival no posto de merchandi-

recoñecemento co documental

sobre

sing e darán acceso a un dos

os días afogados, que dirixiu

emanuel Xavier,

dous pases, ás 17:00 e ás 20:30

con César Souto. Ademais de

unha das voces

horas. o aforo é reducido, limitado

documentais e longametraxes

só a 100 entradas para pase.

ten dirixido videoclips ou curtas.

curta Cortizo

de

máis representativas da escena

Ismael Covelo (Rexidor do Torreiro)

Ao igual que en pasadas edi-

de 20 minutos de duración, será

O

tamente controlado e organizado, os horarios cúmprense dentro da normalidade, todo sucede no seu tempo e

podía fallar. Somos un grupo pequeno que nos días do

cións, un grupo de dez persoas da

estreado o mércores, día 23, no

ballo (sarna con gusto non pica); o festival marca o

no seu momento, iso que parece caos colle forma e

festival convertémonos en 200, onde todos necesitamos

aldea entre os 12 e os 60 anos,

torreiro, a partir das 20:00

comezo do verán.

todo ten un porque.

de todos e se un falla fai que falle o seguinte, porque

que aprenderon a desenvolver

horas. A idea da organización é a

Dende a primeira edición asistín ao festival como públi-

Despois de varias edicións e pasar por distintas sec-

todo ese caos organizado que é o festival, se fallamos

unha proposta audiovisual pasan-

de reunir a todas as súas ex alum-

co, dende o principio tiña amigos participando na organi-

cións do festival, primeiro estiven axudando na produ-

pode quedar só en caos. Dende o primeiro día que che-

do por todas as súas fases, dende

nas nesta presen-

zación e para min era festa e cultura á esgalla. Cando

ción, despois pasei polo merchandising debido á miña

guei a esta laboura, o primeiro que recibín foron os fol-

DONA SARA, A MESTRA REBELDE

a formación ata a presentación

tación.

pola décima edición un dos amigos que tiña na organi-

experiencia como comerciante local, (por certo, mirade

gos de Alicia, dende o seu

2018 | 20' | galego

do resultado.

zación me chamou para que lle botase unha man, non

que canciños en xoias tan bonitiñas fago!), fun recaer no

balcón non para de animar e

dubidei en unirme ao grupo de “pringaos pero orgullo-

torreiro. Cando me dixeron de rexer o torreiro, para min

de colaborar, sempre cun

sos” que traballamos a reo todo o ano para que ao

foi moi honroso por varios motivos: trátase do centro

soriso e sempre vixilante.

rematar poidamos dicir “me encanta que los planes sal-

neurálxico do noso festival, de onde parte e finaliza todo

Por iso, para min Cans é o

gan bien”. Dende ese momento a miña visión do festival

e súmase a responsabilidade de protexer o noso torreiro

meu ADN, é o marabilloso

mudou completamente, dende fóra todo parece festa,

das estrelas, onde todas as estrelas que pasan polo fes-

rebumbio organizado que

caos, rebumbio, agora vexo que ese caos está comple-

tival deixan as súas pegadas.

brota cada ano en primavera.

este documental, de arredor

festival.

Dirección: Juanma loDo Vai de: Ao longo dun extenso traballo de documentación e rescatando as opinións de moitas das súas antigas alumnas, este documental busca construír un retrato da mestra Dona Sara, que durante case tres décadas foi profesora na aldea de Cans. De onde era e que circunstancias a levaron a Cans? Cales foron os feitos que marcaron o seu pasado?

o obxectivo, amais do puramente

tra mes rreiro.

ra, a 0 h. | to a S a | 20:0 . Don

: 3 303 rcores, 2 s n Ca Mé

lde rebe

Festival de Cans para min é o festival do sangue

Nun segundo momento viume a presión de que nada

quente por varios motivos: é cultura, é festa, é tra-


16

Festival de Cans | maio 2018

Festival de Cans | maio 2018

Anxos Fazáns: “Cans é unha cita ineludible”

en definitiva, coido que algo que lle dá

AnXoS FAzÁnS

guión primeiro, a produción e a posta en

a diario: dende os bares e concertos ata

A estación Violenta fala dunha xera-

escena despois, foron enchendo a pelícu-

o mar e o vento.

ción triste e frustrada antes de tempo, a

la da miña personalidade (e viceversa).

Por outra banda, é moi complicado

fianza na miña inocencia. esta é a miña

de aqueles que pensaron que podían ser

Facer a adaptación dunha novela non

sintetizar os meus referentes, pois son

primeira película e, en moitos sentidos,

artistas sen consecuencias. esa xera-

supuxo para min ningunha limitación gra-

unha mistura moi heteroxénea. Ao longo

eu non estaba preparada, pero ser cons-

ción, que somos todas as xeracións, a

zas aos prantexamentos de produción,

deste proceso influíron en min dende Jim

ciente diso e abrazar o esforzo, a intui-

MAnrIqUe FernÁnDez

golpeármonos unha e outra vez contra

que asentaron sempre a idea de liberda-

Jarmush ata o cinema de eloy de la

ción e a ignorancia como ferramentas,

– Vostede xa tiña experiencia en curtas, pero ¿como foi

os muros que nós mesmos erguemos.

de creativa por enriba do respecto ao

Iglesia ou os videoclips de Kate bush.

remataron por construír un filme único.

esta película ensinoume a estar triste e a

texto.

Aínda que as influencias máis evidentes

quixen buscar a autenticidade, apropiar-

– A rodaxe tivo lugar fai agora un ano, en maio e cando

traballo autoral, de facer unha película “miña” partindo da

valor a este proxecto é a valentía e a con-

a rodaxe desta longametraxe?

bia respecto da novela de Jabois? – o certo é que Jabois deunos moita liberdade para traballar. el tamén estaba a favor de darlle prioridade ao meu

estar soa. tamén aprendín que nada diso

esta é unha película filmada moi

veñen da man de novos cineastas euro-

me de algo alleo, dixerilo e facelo meu.

xa saía o sol, o que nos daba moito ánimo para traballar. era

novela. Diferencias, loxicamente, hai moitas: a novela está

está mal, senón que forma parte da vida

preto das personaxes. Interesáronme os

peos como Joaquim trier, Mia hansen

quixen facer unha cinta de sensacións,

a primeira vez que eu me metía a facer unha longametraxe,

relatada en primeira persoa, hai moitos saltos no tempo e

de todos e merece ser contado.

corpos pola súa beleza, pola súa degra-

love ou Andrea Arnold –pois o seu cine-

falar de sentimentos por enriba de acon-

e o bo que ten respecto das curtas é que che da moito máis

unha chea de recursos literarios imposibles de trasladar á

Malia que partimos dun texto alleo, a

dación e pola honestidade coa que un

ma demostra que coa experimentación e

tecementos, falar da soedada e da triste-

tempo para o seu desenvolvemento. o máis positivo foi que

pantalla. o que si mantemos é a atmósfera da novela, ese

novela de Manuel Jabois, a intención

espido pode representar o interior dunha

a concentración da linguaxe pódese

za, de persoas complexas, incoherentes

chegamos con moito traballo feito, pese a que era unha roda-

intentar recuperar a melancolía da xuventude. eu engadinlle

sempre foi a de traballar dende un punto

persoa. os medos, as feridas, todo pode

narrar e transcender–. tamén Milagros

e pasionais. quixen caer e non me volver

xe complexa: en San Simón tivemos que recrear un festival

cousas como a frustración e a decadencia, que aínda que

de vista autoral. Unha vez á fronte do pro-

verse pa pel, na faciana ou nos ósos.

como SinSal, en Santiago tivemos problemas de son... Pero

tamén aparecen na novela, non teñen tanta forza como na

Mumenthaler, Fernando Franco e

a erguer, ficar así, profundando, mirán-

xecto, tiña que levar todo o material e o

hai moita música na miña vida. Por

lucrecia Martell volveron á miña cabeza

dome cara a dentro.

traballo previo ao meu terreo, convertilo

iso hai moita música tamén na película.

durante a rodaxe e a edición. todas

quixen errar coma os meus perso-

tanto co equipo como cos actores, a ver-

en algo persoal. e isto foi o que fixen

non son melodías construídas por enriba

estas referencias teñen en común que

naxes, sufrir, abrirme en dúas e que iso

dade é que todo foi moi doado. Foi unha

– Si. Costoulle volver a ela porque era a súa primeira

das personaxes coa intención de

son propostas formais sen artificios,

fose a película. quixen facer todo isto e

rodaxe bonita, que recordo con agari-

novela e foi publicada fai algúns anos, pero polo que eu sei xa

subliñar, senón de trasladar a

directas e conmovedoras, que procuran

seguramente non o logrei. Pero polo

miña realidade e toda a

o naturalismo tanto nas interpretacións

camiño sangrei, sudei e chorei, e

coma na posta en escena.

A estación violenta nace de

durante máis de dous anos. o traballo de

música que respiro

todo ese esforzo.

17

como levabamos moito traballo previo,

a ent l o i v .

)

h riño rros, n r 0 ó o i 0 P : a c sta . | 20 al (o erea b

mo: aqueles baños colectivos coa xente do equipo no Grove, as con-

Ae

r n 4 versas cos actores... is' s, 2 e Cultu el Jabois, án 'Morr e v Xo tivo Manu io Dur – Partindo de que o cinema e a literaea azáns, Anton r c e e tura empregan linguaxes moi diferentes ¿que camlo r nxos F rato

a u A Círc nza de , Xosé b

película.

– Pero Jabois ¿quedou satisfeito co resultado? aínda estudaba... Cans é un punto de encontro con amigos e compañeiros do cine, unha cita ineludible para todos nós.

– ¿Algún proxecto en mente?

veu a película e quedou satisfeito.

– Vostede xa é unha auténtica veterana en Cans. ¿Como ve o festival?

– Agora ando centrada na distribución da película, pero a verdade é que xa teño algunha cousa en mente, malia que

– A verdade é que si. levo tres edicións presentando curtas, tamén algún videoclip, participei na Can Campus cando

polo de agora aínda está en fase inicial, sen unha forma fixa; quizais un documental, quizais unha curta...

e n rolá pres Coa Alberto

As outras estreas

BRITISH WINTERS

SEVILLA Y GOMORRA

2017 | 100’ | inglés

2018 | 60’ | español

Dirección: Andrew turner, roque Cameselle.

Dirección e montaxe: Ángel Filgueira

elenco: Andrew turner, Jess healy, Josephine Wynne-eyton, Jonathan Williams.

elenco: Juan Vitalista, Cagnier, Alexis Ivanovich, Alexis red, Juanma Ganapié, edu Gala.

Vai de: noel Winters síntese só este nadal. Só, malia estar rodeado de amigos e familia.

Vai de: Sevilla. Uns amigos falan, bromean, beben e reflexionan. A noite en Sevilla, unha

esta é a historia dun apático mozo, que xa non é tan mozo, tentando cambiar o seu estilo

festa densa, de rúas frías e laranxas. A visión ebria dun presente atascado. e esa noite

de vida. Desilusionado consigo mesmo e co mundo que o rodea, atopará inspiración na

que non remata. o que podería parecer un filme de universitarios borrachos convértese

súa irmá pequena, hannah.

nunha instantánea xeracional chea de reflexións profundas sobre política, relixión, literatu-

Xénero: Comedia dramática.

ra ou filosofía.

o detalle: é a primeira longa de imaxe real dirixido polo tudense roque Cameselle, despois

Xénero: non ficción.

de ter debutado na animación con el pequeño mago. Antes de ser un filme, british Winters

o detalle: Sevilla y Gomorra xorde da necesidade do cineasta redondelán Ángel Filgueira

foi unha novela, escrita por Andrew turner ao rematar a súa etapa universitaria en 2008,

de capturar “a eses filósofos borrachos e a súa extraña cidade quente”, a Sevilla que coñe-

para logo atopar os recursos para filmar gracias a tAPe Community Music and Film, unha

ceu durante unha estadía universitaria. Gravou horas e horas de imaxes nocturnas coas

asociación que apoia proxectos creativos.

que acabou enfiando este inclasificable retrato.

Xoves 24 | 17h00 | Círculo Recreativo Cultural

Sábado 26 | 16h00 | Invernadoiro de Mucha do Peso | Prezo: 3€

Coa presenza dos directores roque Cameselle e Andrew turner, tamén protagonista.

Coa presenza de Ángel Filgueira


18

Festival de Cans | maio 2018

Festival de Cans | maio 2018

laparadas de bágoas

19

e o lum e Tino Baz] a r t n a Co ción d n de Alici actua lpó

MIGUel S. FAneGo

bro non debe de ser unicamente un suceso

moitas creadoras e creado-

o acontecido no pasado mes de outubro

para dar titulares durante uns días, senón

res, que se expresaron a través

cos incendios en Galicia foi unha das maio-

que debe convidarnos a todos á reflexión

das súas obras audiovisuais.

res catástrofes padecidas por este país nos

para evitar que se convirta nunha catástro-

Dende documentais a videoclips

últimos anos. Por iso, o Festival de Cans

fe cíclica. Por iso Cans pretende provocar tal

pasando por curtametraxes de fic-

Manuel rodríguez, alcalde de As neves, con-

quixo poñer nesta edición o foco nun proble-

reflexión, unha reflexión crítica e permanen-

ción, algunhas destas obras están cargadas

cello onde o lume arrasou o 60% da súa

ma, o dos lumes, que ano tras ano se repite

te sobre o futuro dos nosos montes e do

de emoción, transmiten rabia e desolación,

superficie. A duración total das producións

en Galicia.

noso territorio.

mais ás veces tamén algo de esperanza.

expostas será de arredor de 60 minutos e,

o desastre ambiental padecido en outu-

esta desfeita ambiental xa foi quen de

Ja s+ 0 h. | eción (Prox , 24. | 10:3 do realizadores, do Sába cantautor tino baz e de Xosé

nesta ocasión contaremos coa presen-

xerar a reflexión de

za das realizadoras e

de seguido, poderemos asistir á actuación tino baz.

Dúas instantáneas do descubrimento da placa conmemorativa, o ano pasado durante o festival, na casa natal do filósofo, en presencia do profesor Alonso Montero e de un dos fillos de Fernández buey. [Foto: Alberto Pérez bArAhonA.]

Cans honrou a memoria do filósofo Francisco Fernández buey Francisco Fernández buey (1943- 2012) foi un dos nosos veciños máis ilustres; profesor, filósofo, ensaísta e escritor, percorreu o planeta aportando unha visión lúcida e senlleira do mundo. Palentino de nacemento segundo todas as biografías (malia que naceu entre nós, de onde era orixinario o seu pai), o seu vencellamento coa nosa parroquia é incuestionable. o ano pasado, dende o Festival quixemos lembrar esta figura senlleira e achegarnos a el colocando unha placa conmemorativa na súa casa natal. no acto estivo presente o profesor Xesús Alonso Montero, que dixo del que era “un dos intelectuais galegos máis brillantes”, e que o seu pensamento deixou unha fonda pegada en moitos dos persoeiros máis destacados da cultura galega. o seu recoñecido antifranquismo e militancia comunista levouno incluso a ser expulsado da Universidade en 1966, pero Fernández buey sempre defendeu unha visión do mundo humanista e un pensamento mundano e laico que lle presta especial atención aos problemas dos escxalafóns máis baixos da sociedade e os seus soños e utopías. naquel acto senlleiro, a familia deu lectura ao texto que acompaña.

Paco estaría encantado de saber que en Cans e a través do seu Festival, se lle lembra e se lle quere. Se estivese aquí, diríavos, como facemos nós,

Paco vivíu aquí, igual ca nós, uns verán estupendos e aquí tivo o seu primeiro amor... Cando comezou os seus estudos na Universidade de barcelona, xa só puido regresar

que malia ter nacido en Palencia, a súa vincula-

esporadicamente, pero seguíu sempre en con-

ción con Galicia foi sempre moi importante.

tacto con Galicia; seguía vindo ver a familia e

AS NEVES, ZONA 0

Vai de: este nadal non é un nadal calquera. Daquela é pre-

outubro de 2017, os directores comezaron a gravar este

lembraría cando, de neno, viña todos os

tamén a “predicar”, como el dicía, en diversos

2017 | 21’ | galego

ciso tamén ter unha árbore de nadal especial, que nos traia

documental sobre os efectos do eucalipto e as súas conse-

verán no mes de agosto á casa dos tíos Cres e

foros, para falar do que sempre foi para el o fun-

Dirección: Adrián González.

emocións diferentes.

cuencias no territorio, a través das testemuñas e especialis-

Fermín, na rúa Antonio Palacios do Porriño, e

damental: a filosofía, a ética e maila moral como

Produción: Diaño Films.

O detalle: Parte da curta foi rodada en paisaxes arrasadas

tas. As conclusións son demoledoras.

dende alí visitaba cáseque todas as tardes, coas

fundamentos para chegar á resolución dos pro-

Vai de: Un percorrido desolador por un Concello arrasado

polos incendios.

O detalle: os responsables de ence e da Xunta negaron a

súas irmáns e curmáns, todas e cada unha das

blemas sociais.

polo lume, coa terra aínda fumegando e as brasas no chan.

súa participación neste documental.

casas dos seus tíos en Cans: o Painzal, A

hoxe estaría encantado de compartir con

Vivendas devoradas polo lume, negocios arrasados e perso-

“PRIMAVERA NEGRA” (LINDA GUILALA)

Cabadiña, Adroza e o Xabiás, onde pasou

vós as “curtas” do Festival, tan afeccionado ao

as devastadas, co esforzo dunha vida enteira reducido a un

2018 | 4' | español

“E VEU O LUME” (TINO BAZ e CANTARES DO BRUEIRO)

momentos estupendos.

cine como era, e de seguro que tamén a boa

puñado de cinzas.

Dirección: Sara Chuerches

2017 | 6' | galego

lembraría os primeiros anos da súa adoles-

comida e bebida que tanto lle gustaba de Galicia.

Xénero: Documental.

Vai de: Último videoclip da banda viguesa linda Guilala, roda-

Produción: Ángel baz e Miguel de la Peña

cencia (nos anos 50), cando aínda en Cans non

Moitas grazas a todos pola lembranza que lle

O detalle: o realizador Adrián González, natural de As neves,

do nunha grande parte sobre as paisaxes case apocalípticas

Dirección musical: tino baz

plasma neste traballo a emoción das súas veciñas e veciños.

de montes arrasados polo lume.

Música e letra: Paco represas

O detalle: tamén compite na sección de videoclips.

Produción: Arraz

había luz eléctrica e de volta, logo da visita, facía-

dedicades e Saúde!

senos de noite e viamos, en primeiro lugar, a luz de carburo da casa de Carmen buente; e des-

EL úLTIMO ADIOS

pois, chegando xa a o Porriño, as luces das

2018 | 5’ | español

EUCALYPTUS

Vai de: Videoclip cunha parte de documental, rodado cerca

Dirección: rubén Cruz.

2018 | 25’ | español

de Chandebrito, outra das zonas arrasadas polos lumes en

Produción: Con2studios.

Dirección: elena Flores e Miguel Souto.

outubro de 2017. Coa colaboración do Instituto de estudios

Elenco: lara Vázquez e rubén Cruz.

Vai de: Xusto un mes antes da catástrofe ambiental de

Miñoranos.

cocheiras dos tranvías, mentres iamos pola

[Charo Fernández buey, nieves Fernández

estrada a contar historias de medo e crendo que

buey e eloy Fernández Porta

podía saír o lobo de entre os montes.

barcelona/Valladolid - 23-Mayo 2017.]

Coa participación de: Xosé lois Vilar


20

Festival de Cans | maio 2018

Festival de Cans | maio 2018

extraCans, unha ollada arredor do mundo

As_curtas MON AMOUR, MON AMI.

Italia | 2017 | Cor | 15 min. | Ficción. Curta do italiano Adriano Valerio que xa pasou por festivais coma o de locarno ou Venecia, e que contou co vigués Diego romero Suárez-llanos na

reDACCIÓn

mento común a todos eles: a presenza de profesionais

o Festival de Cans quere ollar o que se está a facer

galegos como elemento determinante para sacar

no resto do mundo no eido do cinema e, na súa teima

adiante cada un deses traba-

por crecer e ofrecer en cada edición novas experien-

dirección de fotografía. TSHWEESH.

líbano-Galicia | 2017 | Cor | 26 min. | Ficción.

llos.

cias aos asistentes, decidiu que este ano era boa idea

Amosaremos, xa

Da directora libanesa Fayrouz Serhal. A cinta foi

darlle unha nova vida á súa sección extraCans. neste

que logo, obras de cali-

producida pola galega zeitun Films e por Felipe

espazo darémoslle cabida ás nosas arelas máis inter-

dade artística con-

lage. tamén foi seleccionada no pasado festival

trastada, amais

nacionalistas ao redefinilo na

de locarno.

de facer visi-

procura dunha conexión entre os creadores gale-

ble o traballo

gos e os de outros países,

de profesionais

que amosen algún vencello co noso proxecto. Son moitos os traballos internacionais que teñen algunha ligazón

CLAUDIA.

Portugal-Galicia | 2017 | Cor | 17 min. | Ficción.

galegos fóra das nosas frontei-

Segunda curtametraxe do portugués Miguel

ras. noutras palabras: ollaremos

Pereira, que contou para a dirección de fotografía

o resto do mundo

co compostelán Sergio boado. A non tardar, a

dende Cans...

curta vai comezar a súa andaina polo circuíto

coa nosa terra por moi distintas

internacional de festivais.

razóns, pero que, a priori, non terían cabida no Festival por non adaptarse ás

O CONCEPTO DA IRONíA.

bases do concurso de curtametraxes.

brasil | 2017 | Cor | 20 min. | Ficción.

Pois ben: esta será, dende agora, a sec-

Do escritor e realizador brasileiro residente en

ción na que poderán ser exhibidas de cara ás

budapest Márcio Souza-haz, que rodou unha per-

vindeiras edicións.

sonalísima curtametraxe en Croacia arredor da convivencia de dous artistas galegos.

Así, este ano poderemos ver traballos procedentes de Italia, líbano, Portugal ou brasil, que teñen un ele-

(Aínda) máis mulleres reDACCIÓn

exitosos Coloquios da Fundación

hai catro anos, Cans come-

AISGe, que este ano se repetirán,

zou a tomar moi en serio os pro-

poñendo no centro do debate os

blemas de igualdade e da visibilida-

vergoñentos desequilibrios que

de das mulleres, tanto no audiovi-

seguen existindo entre mulleres e

sual como na sociedade en xeral.

homes na profesión de intérprete

no festival sempre fomos sensi-

e na sociedade en xeral.

bles a estes atrancos.

hai catro anos decidimos dar

Dende a primeira edición

un paso adiante e establecer un

sempre houbo mulleres nos xura-

decálogo de visibilidade das mulle-

dos e sempre houbo directoras a

res no audiovisual. Un decálogo de

Por iso este ano comezamos

Dende o Proxecto Cans 303

competición. non hai nin unha soa

porcentaxes de realizadoras en

a dar pasos que poidan afondar

de documental colectivo centrado

edición de Cans onde non hoube-

competición oficial, de paridade

máis nesta dirección. e alén de

na figura da mestra Dona Sara,

As temáticas e actividades

se mulleres directoras entre as

nos xurados, de presenza e visibili-

cumprir puntualmente o noso

pasando polo story board contado

elexidas non son casuais, están

curtametraxes a concurso, e o

dade de directoras en coloquios,

decálogo, o festival decidiu poñer

da vida de María Casares que

pensadas para facer reflexionar e

pasado ano foi o culmen de todo

de igualdade entre as persoas

ás mulleres no centro das histo-

farán os contadores de Polo

para, na medida do posible, trans-

este proceso con dúas realizado-

homenaxeadas, etc. non concebi-

rias. que non sexan simples

Correo do Vento, ata o concurso

formar o mundo un pouquiño

ras que levaron o premio do xura-

mos organizar un festival sen

números de estadísticas ou peri-

Debuxando Cans dos colexios de

máis para mellor.

do e o premio do público por vez

aportar un pouco, por pouco que

feria, senón que comecen xogar

primaria, centrado en superheroí-

Por iso, as quince primaveras

primeira na historia do festival.

sexa, a intentar transformar a

un papel central en todo o que

nas e personaxes de mulleres no

de Cans traerán (aínda) máis

sociedade e facela algo mellor.

impulsa o festival.

cinema, pasando pola canción ofi-

mulleres.

Do mesmo xeito, creamos os

berta ojea, Isabel blanco e Mariana Carballal, nos coloquios AISGe no baixo do Moncho, o pasado ano

cial do festival, que reflexiona sobre o xénero.

21


22

Festival de Cans | maio 2018

Festival de Cans | maio 2018

23

Johnny Cifuentes, cantante de burning:

“eu amo as curtas: coma nas cancións, en só uns minutos contas unha historia” - ¿que referencias ten do Festival de Cans? - hola moz@s de Cans, aquí Johnny burning. o primeiro é felicitarvos por ese festival, con ese cuño galego que só vós,

- A vinculación de burning co cinema vén de lonxe, dende

facer cancións, e despois tes a recompensa de cantalas

as colaboracións con Fernando Colomo e eloy de la Iglesia.

sobre o escenario e esa xente marabillosa mira, escoita,

¿Como foi aquela experiencia?

chora, baila ou abrázanse ao oílas... non hai máis, xúrovolo...!

con ese tempero, atesourades dende fai xa algúns anos e

- bos e axitados tempos nos que estivemos coqueteando

- Dende os seus inicios, burning amosou unha fidelidade

que cada vez se fai máis notable e atractivo para todos os

co cine, como dis; tempos convulsos pola idade e pola época.

absoluta ao rocanrol. ¿Custa manter esa impermeabilidade

que nos gustan este tipo de accións culturais. os meus para-

Coido que ¿qué hace una chica como tú en un sitio como

ás modas?

béns de corazón aos que o puxestes en marcha e a todos os

- burning naceu nos derradeiros estertores da dictadura

que foron subindo ao tren.

baixo o influxo de astros da talla dos Stones, o tío lou, t. rex,

- é consciente de que se move en parámetros moi dife-

black Sabbath, etcétera. Foi o que mamamos dende a adoles-

rentes aos de calquera festival tradicional?

cencia. é moi raro que un grupo con esas referencias cambie de onda por moitas modas que pasen polas nosas narices, e dígovos que foron moitas. loxicamente, sempre es permeable a sons e estilos que nacen, pero procuramos levalos ao noso terreo.

unha banda coma ti nun torreiro coma este...

- Pois si. Coñezo o festival grazas á tele. lembro un documental, creo que o vin en la 1 ou en la 2, non o recordo ben, e vin un lugar máxico, Cans, polas súas rúas, casas, un entorno moi galego, que empezaban a facer un festival de curtas.

- o seu último traballo discográfico é un directo conme-

Pareceume unha idea do máis cachonda... Desprendía moita

morativo da súa traxectoria. ¿que previsións de futuro ten a

ilusión e traballo por dar a coñecer novos talentos e poñer a

banda? ¿Algo novo para presentar en Cans?

Cans no noso mapa de destinos. Pero sobre todo gustáron-

Foto: Julio Sánchez Carabias

me moito os sitios nos que se organizaban os eventos, creo A.PeDreIrA

sempre foron por libre

sión, Jim Dinamita, esto es un

res todos eles da filosofía rollingstoniana.

nestes tempos de milennialis-

cun proxecto musical herdeiro do

atraco, nena, Una noche sin ti... e

mo, non está de máis facer unha

rock máis clásico, o rythm and

tantos e tantos outros que poboa-

breve reseña dunha banda coma

blues, ou o blues tradicional,

ron as radios durante estas catro

vencellado a un teclado

burning, para que ninguén se des-

correntes ás que amosaron fideli-

décadas.

omnipresente

piste e as novas xeracións se

dade absoluta dende o seu nace-

fagan unha idea precisa de a quen

mento.

hai quen considera a burning,

Con un son propio e

g Burnin 0:30 h. 25. | 0

s, Venre orreiro t

lembrar que eran un tipo de graneiros, ou tabernas, ou luga-

este? e tamén navajeros, amais de ser unha experiencia

nacer, á que lle debemos todo e á que amamos como ás

res de reunión social. Aínda o comentamos entre a familia e

única, axudounos moito na nosa carreira. oxalá que nos poi-

nosas mulleres. Agora xa temos novas cancions listas para

pensabamos: “estos gallegos, como se salen...”.

damos sentar aí, en Cans, e darche máis detalles desas roda-

enfornar que verán a luz ao longo deste 2018.

Supoño que aínda se manterá esa idea de acontecemen-

xes: foron moi saborosos en todos os aspectos...

Prantexámonos o concerto de Cans como unha visita que

- Máis de 40 anos nos escenarios… é moito tempo, pero

coido será inesquecible para todos e sobre todo con todo o

do cinema e que necesitan espazos para exhibir as súas

burning segue a posuír un dos directos máis potentes.

peso e o corazón dunha banda que segue a amar as can-

unha banda que só a

inquedanzas. eu amo as curtas: lémbranme as cancións por-

¿Como fan para manter a ilusión dos primeiros concertos?

cións, a estrada e os destinos aos que nos leva. e agora quero

malia ao seu nome saxón e a que

gúns dos seus temas

persistencia e empeño do incom-

que, en só uns minutos, contas unha historia con principio, entreacto e final. Son unha delicia.

teñen este ano no torreiro: un

Un dos seus temas máis

se iniciasen cantando en inglés,

máis característicos, burning son

bustible Johnny Cifuentes foi quen

grupo de rocanrol sen fisuras, que

coñecidos, ¿qué hace una chica

como os principais responsables

perfectamente

de manter.

leva navegando entre nós máis de

como tú en un sitio como este?,

da normalización do castelán no

dende os primeiros compases. As

Con todo, burning seguen a

40 anos e que representa un dos

foi un encargo de Fernando

rocanrol hispano. e probablemen-

súas letras respiran ambiente de

ser responsables, 44 anos des-

grandes piares do rock hispano.

Colomo para a banda sonora da

te non lles falte razón, pois crece-

barrio (en todos os seus sentidos),

pois do seu nacemento, dun dos

Moitos de vós aínda non nacé-

película homónima. A súa vincula-

ron musicalmente nunha época

mesmo marxinalidade, case sem-

directos máis solventes e consoli-

rades, cando, en 1974, Pepe risi,

ción ao cine continuou anos máis

na que aínda era máis habitual

pre cun toque de desamor. A súa

dados do panorama musical

toño Martín e Johnny Cifuentes

tarde aportando novos temas a

imitar aos que viñan de fóra que

pose canalla e vividora marcou as

actual. e chegarán ao torreiro

(guitarra, voz e teclados respecti-

navajeros, de eloy de la Iglesia,

tratar de facer algo propio e dife-

directrices do que, co tempo, se

para demostralo aos seguidores

vamente), decidiron poñer en

como tu eres mi amor ou a coñe-

renciado. eles tentárono e, sen

convertiría en prototipo.

de sempre a ás novas xeracións

marcha este proxecto xunto cun

cidísima no es extraño (que tú

dúbida, conseguírono. Acompañá-

Pero non todo foron glorias

que, sen dúbida, pasarán a engro-

par de amigos que non tardaron

estés loca por mi). Pero tamén

ronos no seu periplo outros

para burning. o pasamento de

sar as filas de seguidores. todo

en deixar o grupo. Precursores,

son autores de temas tan míticos

nomes imprescindibles como

toño Martín e, poucos anos des-

iso e moito máis é o que ofrece

ao seu xeito, da movida madrileña,

como Mueve tus caderas, es deci-

tequila ou Moris, grandes debedo-

pois, de Pepe risi, deixaron orfa

burning nesta actuación...

identificables

sario da banda, gravado en Madrid, a cidade que nos veu

to importantísimo de novos autores que comezan na maxia

ao

emprego de metais nal-

- o último foi un disco de feliz cumpreanos polo 40 aniver-

- non hai moito que explicar, só que dás co que verdadeiramente amas, disfrutas, e déixaste levar por esa maxia de

despedirme e desexarvos, como mínimo, unha longa traxectoria tipo burning ao voso festival. Apertas e saúde.


24

espazo_mahou

Festival de Cans | maio 2018

Festival de Cans | maio 2018

25

Amores bizarros no torreiro de Cans...

Depedro. Próximo destino: a leira de Alicia

A. PeDreIrA

triángulo de Amor bizarro é un dos nomes de referencia do panorama musical galego para calquera afeccionado á música indie e arredores (noise, shoegaze, space rock...) Dende a súa creación, en 2004, non deixaron de sorprender positivamente dentro e fóra das nosas fronteiras cun son visceral e arriscado que lles é propio e identificativo. ritmos frenéticos; guitarras distorsionadas, contundentes e omnipresentes; unha batería por momentos atronadora; letras crípticas e corrosivas nas que non hai unha soa concesión á comercialidade e, como perfecto contrapeso, a voz suave de Isa Cea que nos acariña coa súa dozura. Así é este cuarteto coruñés que nos acompañará no torreiro a noite do venres. Cada novo traballo de tAb é recibido con alborozo por unha ampla lexión de seguidores da formación. Son xa cinco discos de longa duración, incluindo un que recolle as súas maquetas primeirizas. o máis recente (e recente, neste caso, significa acabado de enfornar e aínda quente) é un eP conceptual, o Gatopardo, con só catro temas. en palabras da discográfica, “é unha coleción de cancións de escarnio e maldizer a través de distintos episodios da nosa historia, empezando pola nosa fundacional raíña Malvada por excelencia, Isabel, e rematando na decadencia imperial da actualidade”, que supón “unha celebración do

AnA lInDe

as gravacións dun novo proxecto, moito

A presencia de Depedro en Cans será,

máis persoal, que andaba a tomar forma e

sen dúbida, un dos pratos fortes do festival

que, deste xeito, se converte en transfron-

este ano, cando menos no que a música se

teirizo: Depedro.

, ce e n ma viax rín a s a Ca unha e bug e d sen descanso, algo que tamén influirá d n d ora baixo ó i na súa música e na maneira de ec son 0 h. | x o entendela. . o Pr nda | 18:3 dr :00 h ahou a 25 non é difícil atopar e b M p 1 a res De 25 | 2 spazo influencias que van dende en

cambio, unha festa da fin do mundo sintetizada en catro cancións antitodo na que empregamos e destruímos a lenda para contar a nosa verdade”. A estas palabras xa se sumaron algunhas críticas eloxiosas ao novo traballo de tAb que, se a miña intuición non me falla, serán amplificadas en próximas datas. Porque o pouco que escoitei deste disco non defraudará aos seguidores desta banda.

Foto: luís Díaz Díaz.

Trián

gulo

Venr

de A

es, 2 mor B 5. iza torr | 00:00 h rro eiro .

refire (e iso que terá que competir con

o éxito foi inmediato. As gravacións

nomes de bastante sona). Jairo zavala

tiveorn lugar en tucson (Arizona), a terra

Sudamérica ao Mediterráneo,

chega co seu novo e máis persoal proxec-

de Calexico, e non tardaron en chegar as

pasando por África e os estados

to musical co que está a acadar grandes

xiras que o levaron polos cinco continen-

Unidos,

éxitos dentro e fóra das nosas fronteiras. e

tes, tanto co seu propio proxecto como en

Depedro consegue un estilo suave e

digo “novo” por ser o último deste músico

calidade de colaborador da formación

depurado como marca da casa, que xa o

á leira de Alicia, un dos espazos máis

de actividade frenética, pois xa leva dez

americana. Depedro convértese desta

levou a contar entre os seus seguidores

emblemáticos do Festival onde teremos

– Supoño que, sendo unha banda galega, coñecen

– tocaremos o eP enteiro, claro, pero tamén fare-

anos de andaina, catro discos de longa

maneira nun viaxeiro impenitente, un Willy

con xente coma o mesmísimo neil Young,

oportunidade de escoitalo o venres, día 25,

o festival de Cans e as súas peculiaridades... ¿Xa subi-

mos un repaso amplio a todos os nosos discos. o for-

duración e varios ep’s.

Fog de Carabanchel que percorre lugares

co que coincidiu nun festival fai xa algúns

a partir das 21:00 horas.

ron ao chimpinbus?

mato eP permítenos tamén un cambio de ritmo, per-

Misturanto

todo

V

iso,

e s anos e de nre icia – e V Al quen recibiu de ra i e palabras moi eloxiosas. l

Isabel Cea, vocalista:

“encántame o ambiente de Cans, é algo único”

este viaxeiro chega agora

Guitarrista, cantante e compositor,

– Si, fomos unhas cantas veces; somos fans, claro,

mítenos recuperar cancións de outras épocas e adap-

Jairo deuse a coñecer como membro fun-

así que estou encantada de tocar por primeira vez.

talas ao sonido actual da banda, danos pé a, ademais

encántame o ambiente, a xente, e as películas por

de ter material novo, poder botar a vista atrás e facer

suposto, pero tamén a festa que se forma. Creo que é

concertos que recollan un pouco de cada época da

algo único, unha unión de dous mundos que teñen que

banda. Creo que estamos no noso mellor momento e

ser un.

co mellor repertorio de directo que tivemos nunca.

dador de Vacazul. naqueles tempos participaba tamén nalgúns programas de televisión como membro da banda de acompa-

Casamance, unha viaxe musical ao Senegal con banda sonora de seu

ñamento, facía de músico de estudio para

– Veñen de publicar un eP que se pode considerar

outros grupos, e mesmo desenvolvía outros proxectos paralelos, como grupos de versións e outras iniciativas. tal frenesí musical levouno a coñecer

Antes do concerto de Depedro, ás 18:30 horas, poderemos asistir á proxeción no baixo de bugarín do documental Casamance, a banda sonora dunha viaxe, da

tAb?

– é un paso máis, un disco novo, e como é o últi-

– Xirar este ano presentando o eP á vez que nos

mo, para nós agora mesmo e o máis importante.

metemos a compoñer material novo, xa que nos ape-

un día ao grupo de folk independiente esta-

nesta cinta nárrase como Jairo zavala decide viaxar a Senegal na procura dos

Valeunos para experimentar en ideas novas que

tece moito empezar a escribir e compoñer cousas

dounidense Calexico co que chegou a esta-

pasos de lamine Konté, un músico que marcou a súa infancia a través das cancións

poden ter ou non continuidade, e desde logo, nós esta-

novas xa. Intentaremos compaxinar ambas facetas, co

blecer unha especie de colaboración

que a súa nai escoitaba na cociña da casa. Acompañarao na súa viaxe o xornalista

mos moi contentos coas cancions que contén e o que

que o concerto de Cans será unha das poucas oca-

mutua: Jairo participa a miúdo nos seus

musical de radio 3 Ángel Carmona.

supón para á banda.

sións nas que tocaremos ao vivo o novo material aquí,

directos, mesmo xa se lle pode considerar como un membro máis do grupo, e Calexico converteuse na súa banda para

directora Paloma zapata, que está protagonizado polo propio músico.

conceptual. ¿é unha pista do futuro?

– ¿Cales son os proxectos máis inmediatos de

logo da proxeción e no mesmo baixo de bugarín, haberá un coloquio no que a directora, Paloma zapata, estará acompañada polo propio Jairo.

– ¿que imos atopar no seu concerto en Cans? ¿Farán un repaso á súa traxectoria ou presentarán novos temas?

na casa.


26

Festival de Cans | maio 2018

Festival de Cans | maio 2018

o músico ourensán é o autor da canción oficial do festival deste ano

MiniCans: hoxe mandan os nenos... FÁtIMA CoDeSeDo

de Cans é o único festival galego escollido para participar.

Correo do Vento, titulado Unha vida de cine, no que nenos e

Dende fai xa varios anos, a organización do Festival de

nel, os pequenos e pequenas inícanse no cinema aprenden-

nenas escoitarán un conto a medida que trazan un storybo-

Cans decidiu prestarlle atención aos máis pequenos porque

do a realizar unha curtametraxe empregando efectos espe-

ard e aprenden sobre a vida da lendaria actriz galega.

somos conscientes de que este é un certame familiar e, polo

ciais sinxelos, á maneira do pioneiro da séptima arte Georges

tanto, os reis da casa tamén teñen dereito á súa parcela de

Méliès.

Cans e cadelas para Magín blanco

o Mago Paco levará a cabo o seu show o cinematoma-

roSA GArrIDo

go, no que converte escenas de clásicos do cine nun espec-

remataban os anos 80 cando Magín blanco, logo dunha tra-

froito do inxenio creador de Magín blanco e da súa evidente versatilidade musical.

diversión. Por iso creamos o MiniCans. e temos que confesar

o sábado tamén haberá oportunidade de aprender sobre

táculo máxico en directo. A maxia estará presente doutra

xectoria irregular pero sempre ascendente, con proxectos locais

con humildade que, dende o principio, a programación infan-

cinema na Caixiña dos Mistos, unha vella caravana dos anos

maneira co theremin de Paulo nimoy: este instrumento musi-

como Alcatre ou Voyeur, aparecía na escena musical ourensá á

xénero con elementos teatrais como A nena e o grilo, Gatux@ ou

til funcionou á perfección.

70 acondicionada para o visionado de filmes e que estará

cal deixa abraiado ao público cando se ve que quen o mane-

fronte do grupo la rosa, unha formación efémera pero de fonda

o recente Camiños. Por iso non é unha casualidade (non pode

nesta ocasión reforzamos o noso MiniCans, que amplía

aparcada no Parque do río. Alí, ademais dun obradoiro de

xa non o toca, senón que o controla movendo as mans arre-

pegada. la rosa chegou a ter unha interesante repercusión esta-

selo!) que a organización lle encargase a composi-

o seu espazo do entorno do Parque do río a lugares emble-

curtas con móbil impartido por Mr. Misto, haberá proxec-

dor dunha antena. o público máis novo terá a ocasión de des-

tal e colaborou con xente como Josele Santiago, el reverendo, ou

ción da canción oficial do Festival deste ano:

máticos do festival como o Cuberto de Antonio, o baixo de

cións periódicas de curtas.

frutalo en therefilme, unha proxección didáctica na que

Fino oyonarte, entre outros. é a época de temas como Gotas de

Cans e cadelas.

nimoy poñerá música en directo a diferentes secuencias,

lluvia, que xa presentan a Magín blanco coma un creador de letras

Carlos ou o Cuberto de Pato. Dende as 17:00 do venres

Completa o programa de obradoiros

haberá obradoiros, música, proxeccións, maxia e ata unha

o contacontos ilustrado sobre María

degustación de Galletas Mariñeiras cortesía de Daveiga.

Casares

A área do Parque, deseñada pola veciña de Cans e interiorista Isis rodríguez, contará con postos de comida e par-

P o l o

de

para explicar a relación entre imaxe e banda sonora de xeito divertido.

cargadas de lirismo e. sobre todo, de emoción. la rosa desapareceu en 1995 logo de catro discos, e Magín

A parte de música e audiovisual complétase coa actuación e retrospectiva de clips de Magín blanco,

estas novas gravacións xa son consideradas como xoias do

o público de Cans terá a oportunidade de desfrutar dunha retrospectiva dos seus videoclips e da súa actuación dentro do programa de Minicans, onde

blanco iniciaría unha andaina en solitario que o levou a grabar outros tres discos máis. e a partir de aí (e situámonos xa

asistiremos

que infantil, todo elo pensado para facilitar o desfrute e

un dos referentes da música para nenas e nenos

en 2010), prodúcese un xiro na súa traxectoria que

á primeira

participación da rapazada. tanto o Parque como as

en Galicia e que estreará tamén en directo a can-

o achega á música infantil e ao teatro. Malia que,

interpretación

salas permiten a total accesibilidade con carros

ción oficial que compuxo para este Festival de

así explicado, poida parecer un cambio brusco, o

de bebé, e o Festival poñerá autobuses adapta-

Cans: Cans & Cadelas.

certo é que forma parte dunha evolución evidente,

dos dende o centro do Porriño para facilitar o acceso á aldea. A primeira actividade será o venres, co obradoiro Da imaxinación á pantalla, do proxecto Participa Méliès que impulsa a obra

27

en directo de Cans e

Cadelas”.

A derradeira actividade de MiniCans será unha sesión de curtas de animación producidas por Chelo loureiro, a homenaxeada

co

Premio

Pedigree nesta edición do

Social la Caixa, e do

Festival. Unha parte funda-

que o

mental do seu traballo son obras infantís aclamadas e premiadas pola súa calidade, e contaremos coa súa presenza para presentar tres delas, que teñen en común o seu carácter de conto: A flor máis

Retrosp ectiva d e de Magín videoclips Blanco Sábado,

26 | 1 baixo de 3:00 h. Carlo Concert o de Ma s gín Blan Sábado co 26 | 13:3 0 h. Parque d o río

grande do mundo, de Juan Pablo etcheverry, o soldadiño de chumbo, de Virginia Curiá e tomás Conde, e o

xigante, de Julio Vanzeler e luis da Matta Almeida.

Familia Caamagno: o revoltallo sixteen AnA lInDe

retrospectiva de viñetas de Davila o morraseiro luis Davila é un dos debuxantes máis popu-

Familia Caamagno presentan un estilo moi peculiar baseado nunha especie de revoltallo sixteen, no que teñen cabida tanto temas de colleita propia, como no

tempo do lobo ou o ritmo da caverna, como as adaptacións libres que fan ao galego de temas clásicos de Chuck berry, os easybeats, os Standells ou mesmo hefner.

lares do país. Arrinca sorrisos diariamente coas súas tiras

Con tal tarxeta de presentación, esta familia tan parti-

“o bichero” no Faro de Vigo, que tamén se teñen publicado

cular ten un dos directos máis poderosos do panorama

en forma de exitosos álbumes de cómic e inundan as redes

galego actual. o seu segredo é o de posuír unha maquinaria

sociais.

perfectamente engraxada capaz de desatar a furia

os seus traballos son compartidos a diario por miles de

bailonga do público e procurar, ante todo, a diversión.

persoas conquistadas polo seu humor, no que radiografía á

Para iso válense tanto de melodías do máis puro

perfección a Galicia de hoxe en día.

pop, coma do substrato do rocanrol máis clásico,

no Voulevar teremos a sorte de desfrutar dunha exposi-

coma da suciedade garaxeira, mesmo dun humor

ción retrospectiva destas viñetas, que en varias ocasións

retranqueiro que desprende un certo arrecen-

teñen retratado tamén o Festival de Cans. A inauguración

do bravú. Velaí a imaxe da diversión pura e

será o venres, ás 20:30 horas, e a mostra ficará aberta ao

dura, que fará do torreiro de Cans o epicentro do

público ata o remate do festival.

o festival de Cans tamén foi obxecto da visión retranqueira de Davila en moitas ocasións.

bailoteo na tarde do sábado.

o amagn rreiro a C a i l Fami h. | to 19:30 o, 26 |

Sábad


28

Festival de Cans | maio 2018

Festival de Cans | maio 2018

+música retrospectiva rubén Domínguez o caleidoscopio e rubén Domínguez

RUBÉN DOMíNGUEZ | PANTIS

Sábado 26 | 20:30 h. | Cuberto

Un tolo inmaculado no invernadoiro de Mucha

R

ober, Laura: lembrades aquela vez que fomos ás Festas da Mercé de Barcelona? Nós era-

na tarde so sábado teremos

mos novos e Albert Rivera aínda non se afiliara a Nuevas Generaciones. Con Roser, Marteta

unha actividade moi especial que

A. PeDreIrA

e os demais participamos nunha xincana por toda a cidade. Nalgún momento mercamos uns

punto desta revista que o festival

retrospectiva adicada ao creador

caleidoscopios nun todoacén e gozamos construíndo coloridas formas abstractas mentres xiraba-

de Cans andaba á procura da súa

de videoclips rubén Domínguez

mos o cilindro. Agora xa o sabemos: se observas un caleidoscopio en vertical pode caerche un

internacionalización, de rachar

e, de seguido, a actuación de

cristal no ollo.

con calquera cousa que lembre

Pantis, o seu proxecto musical.

Rober, ao volver sobre os videoclips de Rubén Domínguez lembreime de ti no Clínic, disfrazado

unha fronteira. Pois ben: no eido

A proxección terá lugar no

de nonseiqué, cun ollo tapado por culpa dunha imprudencia e un caleidoscopio meidinchaina.

da música tamén rompemos

Cuberto de Mucha do Peso e o

Polo obvio: Rubén encerella moitas das súas pezas audiovisuais con imaxes que se superpoñen,

barreiras coa presenza este ano

concerto no seu invernadoiro, e a

compoñendo un crisol de formas e cores. Son barrocas, divertidas, simbóli-

de Kevin Weatherill, quen fora

entrada para poder asistir ten un precio conxunto de 3 €.

cas, pero tamén abstractas, coma un caleidoscopio pop ou un muro de

líder da banda galesa Inmaculate

rubén Domínguez comezou na música sendo moi neno e de xeito

vídeo grafiteado por Phil Spector. Pero tamén hai escuridade, rabia e nervio

Fools, de gran predicamento nos

autodidacta, antes de entrar na banda de punk-noise telephones

nas súas pezas, como o hai no son afiado de Pantis. Aparece o branco e

anos 80 e 90 coa súa singular

rouges e, posteriormente, en Chicharrón. Agora, de novo en solitario,

negro, as fosforescencias e o perigo de acabar cun ollo danado.

mistura de pop, rock e folk.

presenta Pantis, o seu proxecto máis persoal, no que conxuga elec-

Rober, lembra: os caleidoscopios fórmanos pequenos cristais que ás veces

trónica, kraut e pop.

se escapan da caixa. Non te fíes de Rubén.

s n v ill i v r e «K the

so

tal Wea h. do Pe n e in 0 um Kev 8:0 ucha

c do n de 26. | 1 de M o d ció o ro e rto

in

be

Xa advertimos nalgún outro

consistirá no visionado dunha

a .R

ce ctua ábad adoi n a S ern A v Av

Moisés A. Jorge [xornalista]

de Mucha do Peso e Invernadoiro

29

Cu

e non só iso, senón que aproveitamos a súa presencia para estrear un novo espazo singular en Cans: o Invernadoiro de Mucha

Voulevar

Disco chimpín

MOUNQUP

do Peso. Un lugar para facer da música algo íntimo e persoal. Fagamos un pequeno repaso:

VENRES, 25 | 01,30 | David Van Bylen Dj. | Torreiro.

Sábado 26 | 16:30 h.

Inmaculate Fools naceron en

Coñecido polo seu traballo como cantante de Stereotypo, David Van bylen leva

Camille hedóuin é Mounqup. esta

1984 da xuntanza de dúas pare-

xa dous discos en solitario nos que mistura o indie coa electrónica dun xeito

francesa afincada no rural ouren-

llas de irmáns: Kevin e Paul

moi persoal...

sán constrúe cancións nas que se

Weatherill, e máis Andy e Peter

SÁBADO, 26 | 22,30 | Edu Romero Dj. | Leira de Alicia (Espazo Mahou)

superpoñen os miles de rexistros e

ross. Dende a súa formación,

baixista dos desaparecidos nadadora, cofundador de Coconut Producciones e fan do

formas da súa voz a bases electró-

gozaron dunha merecida fama

banda se presentou e que decidi-

agora a Cambados, e di que de

con Kevin Weatherill á fronte e

esta nova formación será a

underground dos 90 e dos ritmos máis bailables sen prexuizos.

nicas, nun collage máxico de bucles sonoros e sensacións que a leva a

que foi crecendo con cada nova

ron adoptar como nome.

maneira definitiva; porque Kevin

novos músicos. na actualidade,

que se achegue á casa de Mucha

SÁBADO, 26 | 22,30 | Dj Rafa Morcego. | Torreiro.

ser comparada frecuentemente coa islandesa björk.

gravación. Foi un grupo moi segui-

Inmaculate Fools mantívose

Weatherill é británico de nace-

boa parte da banda está integra-

do Peso o sábado, día 26, a partir

do en toda europa e, de xeito

en activo ata 1997, data na que

mento, pero galego de corazón.

da por galegos e parece que sexa

das 18:00 horas. De primeiras,

PARDO

especial, en españa, onde sempre

Kevin decide presentarse nos

Co tempo, Inmaculate Fools

o regreso definitivo dos tolos

no cuberto, presentarannos un

Sábado 26 | 18:30 h.

gozaron dunha fiel lexión de fans.

escenarios baixo un novo nome,

rexurdiu de maneita intermitente

rafa Morcego é un clásico da noite compostelá principalmente, e da galega en xeral, dende que comezou a súa andaina en 1987. estrourido roqueiro garantido...!

Foto: Quim Cabeza

inmaculados.

avance do documental «Kevin vs.

o coruñés néstor Pardo definiuse

Á memoria de moitos dos

Dirty ray, e un novo estandarte

ray», que arestora están a reali-

algunha vez como “cantautor nacido

seareiros destes tolos inmacula-

musical, o blues. Foi daquela que

zar eduardo herrero e Manuel

no rock and roll, criado no blues e o

dos virán de seguida títulos tan

asentou varios anos entre nós, en

XOVES 24 | Praza do Concello | Ás 22:00 h.

jazz e emancipado no folk e a músi-

emblemáticos como Wish You

Guitiriz, dende onde seguía a súa

o concurso de videoclips, que ten lugar na noite Gia, crece en

ca latina”. logo dunha traxectoria na

Were here, Come on Jayne,

carreira internacional.

popularidade ano tras ano. no visual, o abano desta edición vai

que foi cantante e guitarrista de bandas fundamentais do rockabilly (the

tragic comedy ou a mítica

Máis tarde volvería á casa

dende o traballo co found footage de Adrián Canoura á sensibili-

loveless Cousins) e do rhythm and blues (the Allnight Workers) en

Immaculate Fools, coa que a

antes de retornar onda nós,

dade paisaxística de Mar Catarina ou Xaime Miranda, pasando

europa, na súa carreira en solitario practica un sano eclecticismo.

esteban e Manuel na noite Gia

pola animación de Myriam Pato ou rubén Domínguez. no musical, poderemos escoitar dende o hip hop combativo de

TANXUGUEIRAS

ezetaerre ao folk intimista de Peña, pasando polo rock alternati-

Sábado 26 | 22:00 h.

vo de You Dog!! ou o noise de Disco las Palmeras! Conducirá o

o ano pasado, o vídeo dunhas novísi-

concurso o xornalista e músico eduardo herrero.

mas pandereiteiras improvisando

Ás 00:00 h.

no camerino do Festival Celtic

Ao remate subirá ao escenario o dúo esteban e Manuel, que

Connections de Glasgow viralizouse.

levarán ao centro do Porriño o seu son bailongo baseado nos

As rapazas que abraiaron a rede

ritmos latinos de sempre, aderezados cunha pinga de moderni-

eran Sabela Maneiro, Aida tarrío e olaia Maneiro, tres orixinais voces

dade. Din que é a mistura perfecta entre “a sesión vermú e a

que comezaron en 2016 a amosar nos escenarios todo o aprendido,

cumbia underground”...

recollido e herdado das nosas avoas co nome de tanxugueiras.

Na actualidade, boa parte da banda está integrada por músicos galegos e parece que sexa o regreso definitivo dos tolos inmaculados.

lemos, no que afondan na relación de Kevin con Galicia. De seguido poderemos asistir a unha actuación da agrupación no antedito invernadoiro.


30

mixturadora .

Festival de Cans | maio 2018

MERCHANDISING

. . . . . ...... . ..

o merchandising oficial

Festival de Cans | maio 2018

31

Cans a través dos ollos de

Xurxo Lobato (fotógrafo)

do festival de Cans non só é unha maneira

Un can no festival de Cans

diferente de gardar unha boa lembranza de todo o que aquí acontece, senón que tamén é un xeito cómodo de apoiar a organización para que, entre todos, poidamos facelo cada ano mellor.

o concerto de

¿Axúdasnos?

radio oceano no galiñeiro. Debía estar xordo, xa

ONDE COLLO O BUS? o bus ten 4 paradas:

que a pesares

el séptimo vicio, de rne

1. o Porriño centro (na Avda. Antonio Palacios, na outra beira da Cafetería nova Maroma). 2. Instituto/hotel Internacional (para os que aparquen no

PROGRAMA EN DIRECTO: El séptimo vicio,

seguía a durmir...

de Radio 3, con Javier Tolentino

Mércores 23 | 19:00 | baixo de Moncho

3. restaurante Guanabara.

Xoves 24 | 16:00 | Casa do Cid Venres 25 | 20:00 | baixo de Moncho

Horarios: Venres dende as 18:00 h. ás 04:00 h. Sábado,

este ano el séptimo vicio instálase en

de 09:30 h. ás 04:00 h. Servizos de ida e volta cada 20 minutos.

Cans. o xornalista Javier tolentino con-

Prezo: 1€ e podes subir e baixar no horario que ti queiras.

por Josito Pereiro, o can

Pavillón do Porriño). 4. Cans (rotonda de Adroza, na estatua do Can).

dos sons emitidos

ducirá durante tres días o programa radiofónico de referencia dos cinéfilos e

ONDE APARCO?

cinéfilas, dende lugares tan emblemáticos do festival como o baixo

temos dúas zonas de aparcamento:

de Moncho ou a Casa do Cid. o público de Cans poderá ver así en

√ Parking Pavillón Polideportivo do Porriño (a 500 metros da saída 305 da

directo as entrevistas e actuacións deste espazo que defende apai-

autovía e a 10 minutos de Cans).

xonadamente o movemento das curtametraxes e tenta retratar as

√ Parking Restaurante Guanabara (a 800 metros da saída 305 da autovía e a

novas vangardas cinematográficas.

5 minutos de Cans).

Foto: ©xurxolobato


32

Festival de Cans | maio 2018

Canzine 2018  

Xornal oficial do 15º Festival de Cans

Canzine 2018  

Xornal oficial do 15º Festival de Cans

Advertisement