Boulevard magazine 1 - 2023

Page 1

magazine nr. 1 –2023 kaartverkoop gestart Dit is een uitgave van Theaterfestival Boulevard One Song Miet Warlop in top drie van The New York Times Bekentenissen Wat betekent de nacht voor jou? A True Story Daniel Mariblanca overrompelt opnieuw Because the Light: Theaterfestival Boulevard komt eraan! 3-13 AUG 2023

Welkom

Because the Light Viva

l'adrenaline

ONE SONG – HISTOIRE(S) DU THÉÂTRE IV MIET WARLOP/NTGENT

Beeldspraak

WHAT REMAINS [8+]

ULTIMA VEZ

De-GroteMensen-Gospel

A MELODY FOR GROWNUPS GAVIN

Duurzaamheid

Nachtbekentenissen 1

Oog voor groen

De overtreffende trap van wankel THE

20 Beeldspraak

Als lid van onze Hertog Jan Proeftuin word je elk

kwartaal verrast met drie kruikjes van een uniek

Hertog Jan bier, gebrouwen in beperkte oplage.

Abonneer je op onze Proeftuin en laat je verrassen door de nieuwste experimenten van onze brouwers.

Scan de QR-code voor meer informatie.

22 Cruiseschip Artemisia meert aan!

ARTEMISIA ALL INCLUSIVE [6+]

THEATER ARTEMIS/ LIESBET SWINGS

24 Nachtbekentenissen 2

25 Welkom zoals je bent

26 Ode aan de Oomf CORPUS CRIOLLA FAIZAH GROOTENS X KIP REPUBLIC

28 Als de clubnachtlampen langzaam doven DESIRE LOUIS JANSSENS

30 Nooit eb, altijd vloed

32 Vrijwilligers maken Boulevard mogelijk

33 Nachtbekentenissen 3

34 Kreupelhout SOTTOBOSCO

CHIARA BERSANI

36 Logeren in het lichaam van een ander

MOTUS MORI: RELIQUIEM KATJA HEITMANN

38 Het geluk van een kierende deur ODE [A.L.] SCHIPPERS&VANGUCHT

40 Nachtbekentenissen 4

41 Word vriend & Geef een toegift

42 SPAfrica, 's werelds eerste empathiedrank

SPAFRICA STUDIO JULIAN HETZEL EN NTANDO CELE

44 Driemaal daags kunst zonder recept SIRIANA, MIJN VRIENDIN KARLIJN HAMER

46 Dank & Colofon

Op dinsdag 30 mei om 12 uur start de kaartverkoop voor de dertien voorstellingen die in dit magazine staan. Alle informatie is dan te vinden op onze website festivalboulevard.nl

Op maandag 26 juni verschijnt Boulevard Magazine nr. 2 met daarin de overige voorstellingen en concerten, die vanaf dat moment in de verkoop gaan.

Theaterfestival Boulevard ’s Hertogenbosch is van do 3 t/m zo 13 augustus

2 3
INHOUDSOPGAVE
VIANO
WEIGHT OF
PICTURES/ BOSCH PARADE
WATER PANAMA
TRUE STORY 71BODIES/ DANIEL MARIBLANCA
A

CECI N'EST PAS UN PROGRAMMABOEK!

Dit jaar maakt Boulevard geen allesomvattend programmaboek, maar vier festivalmagazines.

Dit is nummer 1. Voor de dertien beschreven voorstellingen kun je nu al kaarten kopen. De QR-codes voeren je naar de festivalsite en de bestelmogelijkheid.

In festivalmagazine nummer 2, dat op maandag 26 juni verschijnt, staan alle andere voorstellingen.

Vanaf die dag vind je het totale aanbod ook op www.festivalboulevard.nl beschreven.

Festivalmagazine 3 verschijnt op donderdag 3 augustus [openingsdag Boulevard 2023] en festivalmagazine 4 op woensdag 9 augustus.

WELKOM
©Rogier Roeters
5

Because the Light

Het hangt in de lucht, de nacht ruikt naar maan. Alles wat ongezien is, gaat ze in het licht zetten. Je plannen, dromen, verlangens. Want dit is geen tijd om het donker op te zoeken of verborgen te blijven. Integendeel. Laat zien waar je voor staat. Dat doet Boulevard ook, zowel bij daglicht als na zonsondergang.

Al achtendertig jaar begint ons festival als de zon hoog aan de hemel staat. Ook nu. Toch is 'De Nacht' het thema van Boulevard 2023, om meer redenen dan er sterren vallen. Als zuidelijk en zinnelijk festival houden we van de nacht. Zij is een toegangskaartje voor feest en overgave. Wat we vieren? De liefde, de vriendschap en de ontmoeting, al dan niet bij kampvuur of kaarslicht. Bovendien verandert de nacht je zintuigen. De wereld oogt, hoort, ruikt, proeft en voelt anders. Dat zorgt voor nieuwe ideeën en inzichten. Die zijn broodnodig.

Sowieso is de nacht een plek voor zorg om elkaar. Dat kan geen kwaad in deze tijden. Een omarming, troost, vervloeiing. Nog meer moois: de ongehoorde stem na zonsondergang. De gedachten die bij daglicht te hard klinken, de verzwegen verhalen, het lied van het blauwe uur – als de nacht slaperig omvalt en de nieuwe dag een geel oog opendoet.

Kans om te struikelen? Altijd, that's life. De nacht staat ook voor verwarring en leven op de tast. Maar dat is geen bezwaar. We gaan op pad, in vertrouwen. Ergens zal zich een nieuwe weg aftekenen.

Tot snel!

Team Boulevard

©Karin Jonkers TIEN-EN-EEN-NACHT
7

viva l' adrenaline!

Nooit zag ik een ontplofte fitnessruimte. Maar zo moet het er ongeveer uitzien. Scherven, lekkages, verdwaalde kledingstukken, nadat Miet Warlop vijftig minuten lang de hartslag van velen heeft opgejaagd. The New York Times riep de muziektheaterperformance One Song uit tot een van de drie beste voorstellingen van 2022.

Een avond in maart, Internationaal Theater Amsterdam. Op rij 18 zit ik op adem te komen. Overweldigd, verweesd. Niet alleen de performance doet naar een koolhydraatrijk sportdrankje verlangen, maar ook het overdonderende applaus. Minutenlang zal het publiek zijn dankbaarheid tonen in een collectieve work out voor schouders, armen en handen. In de trein terug naar Den Bosch komt een vraag op. Is het medisch verantwoord om je geest met tijgerbalsem in te smeren? Want m'n gedachten blijven stretchen, planken en squatten. Conclusie: Warlop flikt het weer.

Uitputtingsslag

One Song is een wonderlijke combinatie van een sportwedstrijd en een concert. Bovenal is het een uitputtingsslag, waarin performers fysieke – maar ook mentale –grenzen tarten. Aan opzweping is er geen tekort. Een luidruchtig groepje supporters en een cheerleader moedigen aan vanaf een tribune, terwijl de spelers in duel gaan met zichzelf en de enige compositie in One Song.

Het is een zich eindeloos herhalend muziekstuk als een lokkend zwart gat – a nowhere you can't resist Een noodlotscompositie? Het leven is een uitwedstrijd – altijd moeilijk, weten de violiste op de evenwichtsbalk, de toetsenist op de trampoline, de zanger op de loopband en de slagwerker die percussie in repercussie ziet veranderen – want ooit mept het leven terug. Toch gaan ze voluit. Vergankelijkheidsbesef is een erg slechte reden voor ingetogen leven. Liever de hunker, de overgave, het streven, ook al zal het zwarte gat gulzig blijven. Alleen de onverstoorbare ladyspeaker blijft over: zij becommentarieert de leegte, waarin de adrenaline natrilt.

Knock knock

De sleutelzin in One Song is 'Knock knock | Who's there? | It's your grief from the past'. Wat doe je na driemaal kloppen? Gastvrij open? Of schuif je al je huisraad voor de deur? Miet Warlop [1978] doet het eerste. De Vlaamse maker weet dat rouw geduld heeft: je kunt doen of je niet thuis bent – but one day. Ze heeft recht van spreken. In 2004 overlijdt haar broer Jasper,

een van de vliegwielen achter cultureel bureau Jeux Interdits en platform Villanella in Antwerpen. Een dunhuidige jongen, met een charisma dat niet in de benepen formule l x b x h past.

Hij is geliefd, bekend in de wereld van de podiumkunsten – ook in

Den Bosch. De dood van Jasper is zelfverkozen, al blijft dat een groenezepig begrip in de handen van radelozen.

Een jaar later maakt Miet Warlop het requiem Sportband/ Afgetrainde klanken voor haar broer, waarin twintig spelers zich

afmatten in een duel met de tijd. Het is de oerversie van One Song, dat ze creëert in antwoord op Milo Rau, artistiek leider van NTGent. Zijn vraag: 'Wat betekent theater voor jou?' Of hij deze stilmakende clash tussen vraag- en uitroepteken voorzag, is niet bekend. [EA]

ONE SONG – HISTOIRE(S) DU THÉÂTRE IV MIET WARLOP/NTGENT | BE muziektheater

za 5 aug, 21.00u en zo 6 aug, 20.00u Sporthal Maaspoort | 60 min €21 | vriend €19

8 9
©Michiel Devijver
VERSLAG VOORSTELLINGSBEZOEK
e

What Remains is een verhaal over leven op de uitersten van een levenslijn – aan het begin of aan het eind. De poëzie van het veranderen als mens, het maken van herinneringen en de angst om die te verliezen. Het internationale dansgezelschap Ultima Vez – vorig jaar met Birds een daverend succes op Boulevard – laat in het nieuwe What Remains jong en oud samenkomen. Handen die dragen, schouders die ondersteunen. Die de weg wijzen en opvangen. Hoe het lijf van wassing tot wassing leeft. Hoe het jonge lichaam volop cellen deelt om ze te vermenigvuldigen, terwijl het oudere lichaam aan de breuken begint. Maar welke leeftijd ook in je paspoort staat: iedereen doet pogingen tot betekenis. Telkens weer. Ook slaan we alles op in ons lichaamsarchief. We bouwen er een museum voor, doen er een lijstje van huid omheen. We herinneren en verliezen en dansen om dat wat overblijft. [TT]

WHAT REMAINS ULTIMA VEZ | BE ook geschikt voor kinderen vanaf 8 jaar dans za 12 aug, 19.00u, zo 13 aug, 16.00u Verkadefabriek/Grote Zaal | 75 min €19 | kind €10 | vriend €17

©Tom Herbots
W
11
BEELDSPRAAK

De Grote-Mensen-

theatermaker, acteur en zanger Gavin-Viano is terug in het festivalhart met een nieuwe, ontwapenende concert-performance.

In Able to fuck love, vorig jaar in de festivaltent aan het water van het Zuiderpark, toonde Gavin-Viano zich al een gevoelige verteller. Met ontbloot bovenlijf, brede glimlach en baggy broek sprak hij over zijn zoektocht naar de ware liefde, te midden van bij elkaar geswipete one-night-stands –met als hoogtepunt de theatrale uitvergroting van zijn datingprofiel en zijn feestelijke afsluiting van Boulevard 2022.

Vorig jaar sloot je onze festivaleditie af, compleet met strijkers en vuurwerk. Hoe ga je dat dit jaar overtreffen?

“Dit jaar speel ik mijn nieuwe voorstelling A Melody For Grownups een eerlijke-heerlijke Engelstalige concert-performance. Begeleid door vijf soulful-popping muzikanten die piano, blaasinstrumenten en drums

Gospel

bespelen. En de visuele kunst, verzorgd door Wes Broersen.” Wes is bekend van zijn werk met onder anderen Frenna en Eefje de Visser.

Wat maakt A Melody For Grownups een Gavin-Viano-voorstelling?

“Het eerste dat in me opkomt is de eerlijkheid. Ik deel allemaal persoonlijke shit in mijn werk. Noem het theatraal biechten, noem het muzikale therapie, noem het artistieke bevrijding. In die poging om kwetsbaar te zijn, komen mensen uit het publiek naar me toe. Die laten me vaak weten dat mijn verhaal ook hun verhaal is. Of dat ze tot nieuwe inzichten zijn gekomen. Daar zit zoveel kracht in. Dat maakt het tot een echte Gavin-Vianovoorstelling.”

Hoe gaan die pogingen jou af?

“In de basis gaat het over de groeipijnen die om de hoek komen

kijken bij volwassen worden. Niemand heeft me gewaarschuwd voor deze pittige uitdaging. Als tiener zag het er zo aantrekkelijk uit: volwassen zijn. Er zijn ook schitterende momenten aan deze levensfase verbonden. Learning by doing Maar dat leren is toch echt wel een dingetje en daar moet ik nu op dit moment iets over vertellen…”

Is het spannend, om dat stuk van jezelf te delen?

“Heel... Maar naar mijn mening is dat goed. Zo weet ik dat ik op het juiste pad zit. Ik zie ook steeds meer in dat ik op artistiek niveau eerlijk moet zijn tegen mezelf. Ik wil heel graag met deze muzikanten en met de videokunstenaar dit verhaal vertellen, in de vorm van Gospel Hiphop R&B."

Je moet je aan je eigen grown-up-opdracht houden.

“Ja... Ook dat is groei.” [TT]

A MELODY FOR GROWNUPS

GAVIN-VIANO | NL theater/dans/muziektheater

di 8 t/m zo 13 aug, 17.30u, 19.30u, 20.30u Zuiderpark/Tent | 30 min

€ 12

12
Een opzwepende mix van gospel, R&B, soul, onbeschaamde overgave en het plezier en de teleurstellingen van het volwassen worden:
©www.hutspotfotografie.nl VIJF VRAGEN AAN DE MAKER
13

Daad bij woord!

“You ought to practice what you preach”, zingt Nick Cave in het bezwerende Jubilee Street. Een wijsheid die Boulevard graag meeneuriet. Gesprek met drie medewerkers over hun duurzame acties. “In dieseldamp wil je toch geen festival vieren?”

Daad bij woord. Dat is de essentie van duurzaamheid op Boulevard. Simpel: het festival zou zich volkomen ongeloofwaardig maken als het al jaren waarschuwende voorstellingen programmeert maar zelf het milieu niet ontziet. “We willen een mentaliteitsverandering tot stand brengen. Bij onszelf, bij onze makers, bij ons publiek”, zegt Pepijn Muller, coördinator horeca en projectleider duurzaamheid: “Want hoe je het ook wendt of keert: een festival kost elektriciteit, water en andere grondstoffen, veroorzaakt vervoersbewegingen – van publiek maar ook artiesten –en levert afvalstromen op. Dat moet je zien te matigen, waarbij je tegelijkertijd op zoek gaat naar alternatieven.”

Statiegeldglazen

Pepijn somt enkele concrete maatregelen op. “Al jaren werken we met hardcups [kunststof glazen – red] in de horeca. Doordat er statiegeld op zit worden de meeste gelukkig teruggebracht en dat scheelt enorme bergen afval. De restaurants betrekken hun producten zo veel mogelijk uit de omgeving; de foodtrucks serveren voornamelijk vegetarische gerechten en schenken eerlijke koffie. Verder zitten er ledlampjes in de prikkabels.” Duurzaamheid zit ’m vaak in details, zegt Pepijn. “Zo zijn de T-shirts die onze crew draagt van ecologisch katoen. Daar betaal je meer voor, maar dat is het waard. Ook dit magazine wordt groen geproduceerd.”

Duurzaam koken

"Duurzaam koken hoeft helemaal niet zo ingewikkeld te zijn", zegt Hellen van Es, die ook op Boulevard 2023 de nagenoeg volledig vegetarische crewcatering verzorgt. Dat betekent zo’n 240 mensen per dag voeden zonder voedsel te verspillen. “Moeilijk? Het lukt omdat we zorgvuldig met eten omgaan. Oud brood verandert hier in tosti’s en overgebleven dinersalades zet ik de volgende dag bij de lunch in. Mijn truc: genoeg variëren met smaak en bereidingswijze. Daarover nadenken vind ik waanzinnig leuk.”

Enorme batterijen

De elektriciteit? Festivalproducent Willem de Leeuw schuift aan: “Jarenlang hadden we dieselaggregaten staan. Dat willen we niet meer. Net als vorig jaar maken we gebruik van een nieuw systeem van Green, een innovator in energiesystemen waarbij gebruik wordt gemaakt van enorme batterijen. Zij leveren het festival de hele dag stroom. Alleen voor noodgevallen staat een dieselaggregaat klaar. Een ‘achtervang’, waar we vorig jaar dolblij mee waren toen de stroom een keer uitviel.” Verder puzzelt Willem elk jaar op de logistiek, om het aantal transportbewegingen zo veel mogelijk te beperken. Wat eveneens CO2-uitstoot vermindert: de inzet van OV-fietsen en het aanbieden van een grote gratis stalling bij het Zuiderpark. Met een ronde lach, buitenbandmaat 28 x 13/8: “Wist je dat zo’n 54 procent van onze bezoekers al op de fiets komt?” [EA]

Because the Light is de slogan van Boulevard 2023. Het licht van de zon, maar vooral van maan, kampvuur en feestverlichting. Wat betekent de nacht voor Boulevard-medewerkers?

Boulevard levert duurzame inspanningen om het Green Key certificaat te behalen. Lees hier waarom we dit certificaat willen veroveren :

Dana Kibbelaar [51]

Vóór ze in 2022 de functie van directeur-bestuurder op zich nam – samen met Tessa Smeulers – kende ze het festival al vanuit haar functie bij Fonds Podiumkunsten. “Het festival intrigeerde mij, de lokale inbedding en tegelijkertijd de internationale relevantie. Wat de nacht voor mij betekent, wisselt. Als student was de nacht alles: daar gebeurde het. Dat zie ik ook bij mijn kinderen nu. Ik hou van de nacht, geeft energie maar biedt ook rust en reflectie. Een festivalnacht, zoals ik haar van vorig jaar herinner, is zwoel, zinderend, zomers. Ik denk daar met weemoed aan terug. En ik zie uit naar zo’n nacht, mijmerend, vol van al het spraakmakende werk van de makers.

Gido Broers [30]

Als stagiair begon hij in 2016 op de programma-afdeling. Hij is nooit meer weggegaan. De programmeur: “Als ik aan de nacht denk, denk ik eigenlijk meteen aan de Leffe-metfrietjes van onze late night meetings en aan het lege, verlaten festivalhart in het Zuiderpark: onder de maan, de lichtjes, denkend aan al het moois wat was en nog zal. Ook denk ik terug aan Qlub Boulevard afgelopen jaar, die ervoor zorgde dat ik euforisch de nacht in ging. Daar kijk ik ook dit jaar weer naar uit! De nacht is de tijd van (niet) naar huis willen, in bed liggen, duizend gedachtes hebben, moeten slapen, niet toegeven aan een draaierig gevoel van dat ene biertje te veel. Maar het is ook de tijd waarin je verwerkt wat er die dag is gebeurd, in je dromen de meest fantastische avonturen beleeft maar ook je grootste nachtmerries voorbij ziet trekken.”

15
Een festivalnacht is zwoel, zinderend, zomers
"
" DUURZAAMHEID
Late-nightmeetings en Leffe-met-frietjes!
Theaterfestival
NACHTBEKENTENISSEN 1
teksten: Teddy Tops | foto's: Dave Menkehorst/Karin Jonkers M.m.v. Mijke Pol
14
©Karin Jonkers ©Karin Jonkers
©Karin Jonkers OOG VOOR GROEN 17

De overtreffende trap van wankel

Achter bedrijfshallen aan de Rietveldenweg ligt een haventje met rietpluimen. Aan boord van de platbodem DZ Euros en de scheepjes Splinter en Jeppe is geen kip. Maar op de wal is leven. IJsbrand Visser, drijvende kracht achter Watersport 's-Hertogenbosch, heet welkom op zijn werf. Hij wijst naar twee van vijf enorme stalen constructies. Na montage zullen ze de Trap voor The Weight of Water vormen. “Totaalgewicht? Ergens tussen de 1750 en 2000 kilo. De grootste uitdaging is om hem waterdicht te krijgen.”

Nee, lacht choreograaf Pia Meuthen [1972] van Panama Pictures. Bij de tewaterlating in augustus gaat ze geen fles champagne tegen de kiel gooien. “We spelen zes avonden, hij moet wel ongeschonden blijven.” Sowieso een opgave, want Panama Pictures belooft geen avondje romantisch spelevaren. In The Weight of Water duelleren zes performers met de eigenzinnige Trap. Bij de lichtste verstoring van het evenwicht kantelt het gevaarte naar stuur- of bakboord. Dat verlangt zeemans en -vrouwsbenen, maar ook kennis van acrobatiek en dans. Voortdurend staat de gezamenlijke balans op het spel. Hoe ontwikkelen de relaties zich

als ze onder druk komen? Wie verheft zich boven de anderen? Wie grijpt de macht? Wie sluit verbondjes of ondermijnt ze?

Katapult

Het zijn actuele vragen in tijden van conflicten, polarisatie en schaarste. “Terwijl politici eindeloos over oplossingen discussiëren, tonen wij de wankele wereld en onze onderlinge afhankelijkheid”, zegt Pia. “Als de één beweegt, heeft dat gevolgen voor een ander. Inclusief hefboomeffect: vanaf het hoogste punt – zes meter boven de waterspiegel – kun je zelfs gekatapulteerd worden.”

Zo is The Weight of Water de overtreffende trap van wiebelig, inclusief risico's van valpartijen en kapseizing. Een eigentijdse Titanic?

Nee, een strijkorkestje benedendeks ontbreekt. Bovendien houdt Pia meer van zingen dan van zinken.

“We laten een live zangeres en een instrumentalist horen, vanaf een drijvend plateau. Hun muziek zal uiteenlopen van elektronische soundscape tot lied. Maar we gaan ook tekstsamples uit speeches van politici gebruiken. Volzinnen die lege zinnen zijn.”

Boven verwachtingen

Medemaker van The Weight of Water is Bosch Parade, de varende stoet van drijvende kunstwerken die op leven en werk van Jheronimus

Bosch zijn geïnspireerd. Erik de Jong, zakelijk leider van het tweejaarlijkse spektakel op de Dommel: “In 2019 nam de varende trap Triomf van beeldend kunstenaar en architect Rob van Dam deel. Pia zag het indertijd, ze was onder de indruk. Zo ontstond het idee voor een pilot in 2022: zou de Trap tot een volwaardige voorstelling kunnen leiden?”

Dat bleek uitstekend te kunnen, ontdekte Pia. “Aanvankelijk was ik wat huiverig om er een langere voorstelling van te maken. Zou je de spanning kunnen behouden?

Was het niet te gevaarlijk?

Maar het ging ver boven alle verwachtingen uit.”

Hawaï

Waar Erik extra vrolijk van wordt, is de verlengde levensduur van de Trap – al moet IJsbrand nog herstelwerkzaamheden verrichten.

“Het spijtige van veel objecten bij Bosch Parade is dat ze maar eenmalig gebruikt worden. Met de Trap ligt dat anders. Onze droom is dat we ook op internationale klimaat- en waterconferenties kunnen gaan optreden.” Eén van die bijeenkomsten staat voorlopig boven aan het verlanglijstje. In Hawaï Dat is 11.873 kilometer verderop. Zijn droom en werkelijkheid nog in balans? Daag ze niet uit, die gasten van Panama Pictures en Bosch Parade. [EA]

18 19
Op de Bossche wateren heeft al veel wonderlijks rondgedreven. Maar een metershoge trap?! In de dans/ circusvoorstelling The Weight of Water temmen zes opvarenden zowel het kolossale bouwsel als hun hunker naar macht. Voorgesprek met Panama Pictures en Bosch Parade op een werf in de lentezon.
THE WEIGHT OF WATER PANAMA PICTURES/BOSCH PARADE | NL dans/circus vr 4 t/m zo 6 aug, di 8 t/m 10 aug, 19.00u locatie n.t.b. | 50 min €19 | vriend €17 INTERVIEW
©Rob Hogeslag

Nooit eerder wist ik het zo zeker. De natuur heeft ons armen gegeven om te omhelzen. Al het andere is bijzaak: uitbundig klappen, een rode bal gooien, het volle glas heffen – it’s just collateral happiness. Er is veel dat je kunt omhelzen. Een boom, een hert of een kans van goud. Maar niets gaat uit boven een mens. Twee armen, één rijkdom. Want ik omhels je lichaam, maar vooral wie je bent.

71BODIES is het indrukwekkende gezelschap van choreograaf Daniel Mariblanca [1981] uit Bergen [Noorwegen]. Hun voorstelling A True Story is gebaseerd op het leven van de dansers zelf – kinderen, tieners en volwassenen – die net als Daniel transgender zijn. Begin juni beleefde A True Story haar wereldpremière in Bergen. Boulevard verwelkomt de Nederlandse première in Sporthal Maaspoort. Prikken je ogen bij het lezen van de naam Mariblanca? Zie het als een voorteken. Daniel bezorgde al tranen met zijn overrompelende solo WOMAN op Boulevard 2017. [EA]

Enkele dagen vóór de voorstelling gaat Daniel Mariblanca samenwerking aan met transgendermensen uit de regio Den Bosch én hun familie/vrienden. Heb je interesse? Wil je info? Of wil je iemand anders erop attenderen? Kijk op www.festivalboulevard.nl!

A TRUE STORY

71BODIES/DANIEL MARIBLANCA | NO dans

Nederlandse première | za 12 en zo 13 aug, 15.00u en 20.00u

Sporthal Maaspoort | 90 min

€ 19 vriend € 17

©Ursula
Kaufmann
N
BEELDSPRAAK 21

Ze groeide op in een Antwerps huis met patrijspoorten en opgezette scheepjes. Haar vader was kapitein. Zelf is ze niet zo verzot op de zee.

Maar cruiseschip Artemisia ziet ze graag aanmeren. Vlot gesprek met Liesbet Swings, vijftien knopen per uur.

Cruiseschip Artemisia meert aan!

In 2019, het laatste onbezorgde jaar vóór de pandemie, stapten wereldwijd 29,7 miljoen reizigers aan boord van een cruiseschip. Dat zijn veel asgrauwe en groengele gezichten bij storm, maar ook hutkoffers aan grondstof voor nieuwe afleveringen van Love Boat, de legendarische tv-serie over hartenbrekers tussen stuur- en bakboord.

Toch laat theatermaker Liesbet Swings [1974] de loopplank moeiteloos links liggen. “Midden op zee zitten? Horreur. Bovendien lijken die schepen groot, maar het zijn doolhoven. Smalle gangetjes, benepen ruimtes.” Dat is geen stuurvrouw-aan-wal-wijsheid. Als kind vergezelde ze haar vader veelvuldig bij werkbezoeken aan vrachtschepen in Antwerpen. “Hij was expert in chemische goederen, maar daarvóór twintig jaar kapitein. Hij voer vooral op Zuid-Amerika, sprak veel talen. Later, toen hij kinderen kreeg, nam hij afscheid van dat leven. Hij wilde geen afwezige vader zijn.”

Onvoorspelbaar

Al heeft Liesbet niet de maritieme zucht van haar vader, toch klotst er zee in haar. De film Das Boot [1981] was verplichte kost thuis; in havengebieden zwalkt ze graag rond. “Al die containerterminals en kranen. Dat heeft een grote esthetische aantrekkingkracht. Met

plezier kwam ik ook enkele jaren in Doel. We hadden er een repetitiekot gekraakt en zaten er vaak, vlak bij de havens van Antwerpen.”

Aan de Jordaenskaai in die stad meren regelmatig cruises aan. Over de drijvende kastelen: “Het heeft iets absurds. Het is een microkosmos, met de belofte van dag en nacht ontspanning en entertainment.

Maar er zijn ook passagiers die ziek worden of sterven. Dat is nog los van de voortdurende dreiging van noodweer en het klassensysteem aan boord. Ook leg je je lot in handen van een kapitein die je enkel van een ingelijste foto in de gang kent. Dat is een haast religieuze overgave aan een hogere, alwetende macht. Zo is een cruise haast een metafoor voor de westerse samenleving. Iedereen wil een ticketje ervoor bemachtigen. Totdat je erop zit. Dan blijkt het vaarwater onvoorspelbaar.”

Kurkdroog

Den Bosch afficheert zich graag als waterstad. Theater Artemis draagt haar emmertje bij. Het gezelschap, nooit afkerig van lichtvoetig absurdisme, heeft een kurkdroge familiecruise ontwikkeld.

Naam: Artemisia All Inclusive “Als schip dient het volledige pand van Artemis, waar de crew een unieke ervaring gaat verzorgen. Yoga op het bovendek, karaoke in de lounge. Maar ook op het kantoor, in de Diezekamer – met zicht op water – en in de foyer wacht avontuur”

Veel inspiratie halen Liesbet en de achtkoppige ploeg uit de Griekse en

Romeinse godenwereld.

“Dat past bij de kitscherige esthetiek van de wellness. Cocktails by Dionysos, dating by Eros en Aphrodite.” De prikkelende minitrip wordt afgesloten met een deftige dinner-experience. Het verkwikkende motto van Artemisia All Inclusive: ‘Wil je eruit? Spring er dan in.’

Zeeziek

Even een zijsprongetje, naar de reddingssloep: zes jaar geleden liet ook het Rotterdamse theatercollectief Wunderbaum al te grote ernst kapseizen in de cruisevoorstelling Superleuk, maar voortaan zonder mij Het was een tragikomische bewerking van het essay A Supposedly Fun Thing

I’ll Never Do Again uit 1997 van de Amerikaanse cultschrijver David Foster Wallace. Hij schreef het na een deprimerende cruise in de Caraïben.

Eerder maakte Liesbet bij Artemis onder meer Hallo Dampkring en Zelfloket. Hoe ze verwacht dat passagiers van Artemisia All Inclusive het schip gaan verlaten? Met glimlach: “Een beetje zeeziek en wat zwabberig.” [EA]

Attentie: Kinderen vanaf 8 jaar mogen in hun eentje op cruise en krijgen een kleine, actieve rol toebedeeld, bijv. als crew member.

Ben je tussen de 8 en 12 jaar, minstens drie dagen niet met vakantie tussen 4 en 13 augustus én woon je in Den Bosch of omgeving? Dan kun je meespelen in de deze voorstelling! Stuur een mailtje naar educatie@artemis.nl!

ARTEMISIA ALL INCLUSIVE [8+]

THEATER ARTEMIS/LIESBET SWINGS | NL theater/installatie/beeldende kunst

première wo 9 aug | di 8 t/m zon 13 aug, 16.00u en 20.00u Pand18 | 90 min €15 | jongeren €10 | vriend €13,50

22 23
©Henk Claassen coproductie Theaterfestival Boulevard INTERVIEW

Because the Light is de slogan van Boulevard 2023. Het licht van de zon, maar vooral van maan, kampvuur en feestverlichting. Wat betekent de nacht voor Boulevard-medewerkers?

WELKOM ZOALS JE BENT

Ivo Dierx [33]

Als muziekprogrammeur tekent hij voor het derde jaar een gedeelte van het muziekprogramma. Zijn geschiedenis met het festival gaat veel verder terug: “De voltallige familie Dierx is de meeste jaren wel present geweest als bezoeker. Als Bosschenaar boek je hier vaak je vakantie voor om, zo ook wij – shout out naar pap en mam oftewel René en Annet. Yin Yin, de psy funk-band op de openingsnacht vorig jaar, kan ik me nog herinneren als de nacht van gisteren. Alles viel daar op zijn plek: muziek, publiek en de kop was eraf. Ik was echt een nachtmens, maar met de komst van onze zoon Elias zie ik de zonsopgang tegenwoordig wat vaker. Keimooi ook. De komende editie heb ik de meeste zin in festivalclub FOMO FATALE Allemaal komen! Je vindt dit pareltje op een stukje Den Bosch aan zee: op de Tramkade bij Cafe Brouwers aan de Vaart!”

De nacht is m'n maatje

Alink [64]

Sinds 1989 is hij festivalredacteur. Inkt en nacht zijn voor hem zowat hetzelfde. “Ik heb m'n dna nooit laten onderzoeken, maar ik vermoed sterke verwantschap met de wolf en de uil. Geen dagtypes, wel m'n lievelingsdieren. Ik schrijf het liefst in de avond en de nacht. Zelden ga ik vóór half twee naar bed. De nacht is een maatje. Ze kent je, ze bemoedigt en is trouw: ze vertrekt rond het blauwe uur maar komt altijd weer terug. Als kind leed ik jarenlang aan slapeloosheid. Dokters, onderzoeken, medicatie. Niets hielp. Tot ik op m'n veertiende 's nachts ging schrijven – nog altijd de remedie. Tijdens Boulevard wordt het vaak vier uur 's nachts. Soms half zes. Dan zit de eindredactie erop. Mijn schrijfplek ligt op de eerste verdieping en kijkt uit op de Dieze tussen West en Bokhoven. Na middernacht komen er schepen met zeecontainers voorbij. Een lampje in de stuurhut, een lampje in mijn kamer. Zwijgende mannen die even naar elkaar kijken. Dat is de melancholie van de nacht.

M et grote overtuiging heet Boulevard je welkom zoals je bent. Simpel: elke mens heeft recht op ontmoeting, feest, kunst en cultuur. Om dat te vergemakkelijken zijn er voorzieningen voor bezoekers die slecht zien of horen, doof of blind zijn of een verstandelijke of mobiele beperking hebben. Ook streven we ernaar dat mensen die vanwege hun financiële situatie of sociale barrière het festival niet zo snel bezoeken, zich toch welkom voelen.

Enkele manieren waarmee we onze toegankelijkheid vergroten: een tolk Nederlandse gebarentaal en/of een schrijftolk bij enkele voorstellingen, audiodescriptie oftewel beeldbeschrijving, menukaarten in braille en drinkbakken voor hulphonden. Verder biedt Boulevard drempelloze toegang, rolstoelplekken in zalen en tenten, aangepaste wc’s en dagprogramma’s op maat voor groepen. Een nieuw takje aan de boom

is de relaxed performance. Een uitkomst voor bezoekers die zich moeilijk aan de ingesleten theaterafspraken kunnen houden of snel overweldigd zijn. Dat zijn mensen met bijvoorbeeld een verstandelijke beperking, tics of autisme, die baat hebben bij een meer ontspannen omgeving.

Verder hebben we een prikkelarm aanbod door de week heen en vindt op zaterdag 12 augustus het Gebarencafé plaats. Ook vind je op Boulevard gratis aanbod voor alle leeftijden.

Icoontjes over de toegankelijkheid van voorstellingen – of eventuele beperkingen daarin – vind je bij hun beschrijvingen op de website [www.festivalboulevard.nl]

Hulp nodig of vragen?

Mail aan toegankelijkheid@festivalboulevard.nl

24
TOEGANKELIJKHEID NACHTBEKENTENISSEN 2
"
Ik heb de meeste zin in FOMO FATALE
"
25

Oneindige cirkelvormige bewegingen, ritmische beats, een natuurlijke

flow en Latin-Carribean oomf.

Dat

Ode aan de oomf

rootens verbindt danstalen uit Cuba, Mexico, Nederland en Curaçao: "Ik heb er ervaren dat dans een universele vorm van cultuur is, die je kunt gebruiken om mensen bij elkaar te brengen en om culturele en communicatiehindernissen te wissen”.

GIn Corpus Criolla neemt ze de belichaming en stereotypen over die vaak met Creoolse dansvormen worden geassocieerd. Maar geeft tegelijkertijd stof tot nadenken over actuele vraagstukken, zoals identiteit, traditie, kolonialisme.

Punch!

Grootens is afgestudeerd aan de opleiding Docent Dans van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten en het Instituto

Superior de Arte in Cuba. Als danseres heeft ze gewerkt met onder anderen Herman van Veen, Nationale Opera enBallet, Laleget Danza en Another Kind of Blue. Voor de nieuwsgierige lezer: die Latin-Carribean oomf? Volgens het toonaangevende woordenboek Merriam-Webster staat oomf [of oomph] voor personal charm, magnetism, sexappeal, punchen vitality. Een ode waard. [TT]

26 27
zijn de ingrediënten voor de dansvoorstelling Corpus Criolla van choreograaf Faizah Grootens.
CORPUS CRIOLLA FAIZAH GROOTENS X KIP REPUBLIC | NL dans do 10 aug, 19.00u, vr 11 aug, 21.00u Verkadefabriek/Grote zaal | 60 min € 17 | vriend € 15 VOORSTELLINGSBESCHRIJVING
©David van Delden

ALS DE CLUBNACHTLAMPEN LANGZAAM DOVEN

Vlaggen voor de ramen, een pompende beat, zwetende lijven en een stroboscooplamp. “Dit is een safespace!”, roept iemand op de dansvloer. “Ben jezelf!”, roept een ander. Maar wat nu als je niet weet wie dat is? Desire van de Vlaamse theatermaker

Louis Janssens [1995] gaat over verlangen, eenzaamheid en queer-vrijheid.

Na zijn bejubelde solo Serenade werkt Louis nu met drie andere spelers.

“Ik realiseerde me na het maken van mijn vorige stuk Serenade

[Theaterkrant: ‘Intieme ode aan duistere romantiek’ – red]: dit is nog niet af. Het einde begon met een tape van David Wojnarowicz, een Amerikaans auteur die aan aids stierf, en daar rauw en donker materiaal over maakte. Ik las in die tijd het boek Gay Bar van Jeremy Atherton Lin en voelde dat er een connectie tussen die twee werken ontstond.”

Waar vond je inspiratie voor Desire?

“Ik was ooit op een queer feest, aan het eind van de nacht, waar een jongen stond te huilen. Hij zei: ‘Ik heb me zo mooi opgemaakt, maar niemand heeft me gezien.’ Dat raakte me enorm, ik herkende wat hij zei. Het idee om het einde van een clubavond in het theater te brengen ontstond toen, door die kwetsbaarheid.”

Is kwetsbaarheid niet universeel?

“Een community vergroot het enkel uit. De LHBTIQ+ community propageert: wij zijn verdraagzaam en open, maar je kunt je daarbinnen toch beoordeeld voelen. Er zijn veel meningen. We willen onze wereld en onze

seksualiteit graag vieren, maar is er ook een safespace voor lelijkheid? Of mag het alleen maar versierd worden met glitters en vlaggen?”

Wat gaan we zien?

“Vier figuren die naar huis willen – of blijven. Een onvervuld verlangen blijft hangen, stuk voor stuk zijn ze op zoek: wie weet komt er nog iets, leeft het feest op, kom ik nog iemand tegen, gaat er nog iets meeslepends gebeuren.

Meer, nieuw! Daarin zit ook onzekerheid, je eenzaam voelen. Desire gaat over vier mensen die hetzelfde voelen maar het niet gewoon zijn om dat te delen.”

Is het theater een safespace voor die lelijkheid?

“Ja, het is voor mij het fijnste medium. Het leent zich voor verstilling en pijn. Ik kan er gevoeligheid en intimiteit opzoeken. Maar in Desire is er ook voldoende plek voor humor en energy hoor, die gaan voor mij hand in hand met eerlijkheid en kwetsbaarheid. We durven er onszelf op het spel te zetten.”

Meer dan in een queer club?

“Voor mij zeer zeker.” [TT]

28 29
VIJF
DESIRE LOUIS JANSSENS | BE theater première do 3 aug do 3, zo 6 en ma 7 aug, 20.30u, vr 4 en za 5 aug, 19.00u Verkadefabriek/Kleine zaal | 75 min €17 | vriend €15 “
©Sofie Knijff VRAGEN AAN DE MAKER
©Jean Philipse NOOIT EB, ALTIJD VLOED 31

VRIJWILLIGERS MAKEN BOULEVARD MOGELIJK

Tijdens Theaterfestival Boulevard helpen vrijwilligers om alles op rolletjes te laten verlopen. We zijn heel erg blij met hun inzet als publieksbegeleider, medewerker Tickets & Info en productiemedewerker. Wil jij – met je wervelende enthousiasme, creatieve betrokkenheid en tomeloze gastvrijheid – ook deel zijn van dit fijne team? Meld je aan als vrijwilliger!

Because the Light is de slogan van Boulevard 2023. Het licht van de zon, maar vooral van maan, kampvuur en feestverlichting. Wat betekent de nacht voor Boulevard-medewerkers?

Voor meer informatie en functieomschrijving:

Teddy Tops [33]

Ze schrijft inmiddels vijftien jaar voor het festival en maakt er programma’s. Maar ze loopt er al veel langer rond: “Boven mijn wieg hing de poster van Boulevard of Broken Dreams, 1989 - mijn geboortejaar. Papa was dj en programmeerde de bands, mama draaide rondjes op de dansvloer –shout out naar Betty en Paulus!. Ik zie heel erg uit naar de nieuwe Qlub Boulevard die ik met Kirsten van Teijn organiseer en naar de nacht die we met Mensen Zeggen Dingen gaan inluiden. Maar ik heb ook heel veel zin in de nazit, de tocht naar het hotel, de lampjes op het terrein die alsmaar kleiner worden, net als de ogen van de laatste makers die er 'nog eentje' met de jas aan doen.”

Job Mol [22]

Al vanaf zijn zesde staat hij bij Tickets & Info, bij zijn tante Marianne. Vanaf het moment dat zijn schouders en de wet het toelieten, werkt hij ook in de opbouwfase van het festival. “Als ik aan Boulevard bij nacht denk, zie ik de avond- en de nachtploeg en hoe ik met collega’s en vrienden nog even naklets bij een van de vele tentjes. Ik ben een echte nachtmens. Juist dan gebeuren er dingen. Dé festivalnacht waar ik me nu al op verheug? Ik denk een heerlijk warme festivalnacht waarin gasten, collega’s en theatermakers samen op het terras zitten en een gezellige avond hebben, waarbij ik vol trots mag kijken hoe zij aan het genieten zijn van ons festival.”

33
Ik heb veel zin in lampjes die alsmaar kleiner worden
"
Ik ben een nachtmens 32
" NACHTBEKENTENISSEN 3

Kreupelhout

Het Syndroom van Roodkapje is onder psychiaters niet bekend. Toch kunnen mensen in paniek raken als ze in een verlaten bos lopen. In hun eentje, zonder het gezelschap van hun schaduw, want de kruinen dwarsbomen het zonlicht. Wat zou ik doen, met of zonder mandje? Overdag zou het me niet deren. Maar een nachttocht – hmm, da's een ander verhaal. Waarschijnlijk zou ik zo hard uilen uit olmen zingen dat Staatsbosbeheer me een gebiedsverbod zou laten opleggen. Een andere survivalmethode: een xylofoon om m'n nek, waar ik onderweg voortdurend op sla. Een wat gek instrument, maar het past wel het best bij xylofobie – diepe angst voor bossen.

Nog een survivaltechiek: ik doe een boom na. Stokstijf, geen jaarring die beweegt. Hoe ik spechten ga overleven, zie ik nog wel. Dat het een slimme zet is, geloof ik na het bewonderen van een potloodtekening in het Museum voor Moderne Kunst in Stockholm. Er staan talloze dunne bomen op. Het heet ‘If you want to hide a tree, go to the forest.’

Voor de Italiaanse performer Chiara Bersani [1984] en haar groep – volwassenen en kinderen met een motorische beperking – is kaarsrecht een boom nadoen vermoedelijk geen optie. Het kan een klus zijn om langdurig één houding aan te nemen. Bovendien laten rolstoelen en krukken zich amper wegmoffelen. Zelfs niet in Sottobosco oftewel kreupelhout, zoals hun ontroerende performance heet.

Hoe gaan ze overleven, in dat bos? Alvast een geruststelling: Chiara, die niet kan lopen vanwege brozebottenziekte, is levenskrachtig, vindingrijk en sensueel. Dat bewees ze eerder op Boulevard 2019 in Seeking Unicorns een zeldzame mooie performance. Mochten tranen van ontroering en empathie een graadmeter zijn: minstens de helft van de bezoekers zocht stilletjes een zakdoek.

Deze zomer zal ik het bos in wandelen. Op zoek. Ergens zullen ze zijn, Chiara en de kinderen. We zullen zingen, xylofoon spelen of schors nadoen. Maar we zullen vooral mens zijn. [EA]

Enkele dagen vóór de voorstelling gaat Chiara Bersani samenwerking aan met ervaringsdeskundigen –mensen met een motorische beperking – uit de regio Den Bosch. Heb je interesse? Wil je info? Of wil je iemand anders erop attenderen? Kijk op www.festivalboulevard.nl!

SOTTOBOSCO

CHIARA BERSANI | IT theater/dans zo 6 en ma 7 aug, 19.00u Verkadefabriek/Grote Zaal | 50 min € 19 | vriend € 17

©Enrico Pantani COLUMN
coproductie Theaterfestival Boulevard
35

Logeren in het lichaam van een ander

Aan hotels, pensions en couchsurfingadressen in Den Bosch geen gebrek. Maar

logeren in het lichaam van een ander?

In de fascinerende bewegingsopera

Motus Mori:

RELIQUIEM van choreograaf

Katja Heitmann ben je kortstondig te gast bij enkele mensen uit haar indrukwekkende archief.

EEven wat stapjes terug in de vergankelijkheid. Naar afgelopen december, Theater De Nieuwe Vorst in Tilburg. In het trappenhuis van het pand trek ik m'n schoenen uit. Op kousevoeten de repetitieruimte in, waar choreograaf Katja Heitmann [1987] enkele genodigden tussentijds laat kennismaken met Motus Mori: RELIQUIEM

Het is stil en schemerig in de zaal. Tien zitkubussen vormen een cirkel. Op een roestvrijstalen tafel met zwenkwieltjes liggen koptelefoons. Ze zitten als gegoten, zoals alles wat de van oorsprong Duitse choreograaf maakt passend is. Haar werk: gedisciplineerd in vorm, fijnzinnig in maatvoering, zorgvuldig en precies – der Teufel steckt im Detail.

Schatkamer

Elk van de genodigden neemt plaats achter een kubus, die ook als begin- en vertrekpunt dienst zal doen. Dan hoor ik muziek, later een stem. We lopen, we zitten, we liggen, maar vooral onze geest zal in beweging komen. De stem op de koptelefoon zal ons drie kwartier door het kippenvelwekkende bewegingsarchief van Motus Mori gidsen. Sinds 2017 hebben Katja

en haar dansers de karakteristieke bewegingen van enkele duizenden mensen verzameld. In tal van Europese landen namen ze bewegingsinterviews af. Onder de ''donateurs van bewegingen: festivalbezoekers, bewoners van verzorgingscentra, kinderen, dak- en thuislozen en mensen met een fysieke beperking [blind, doof]. Met engelengeduld hebben de dansers de bewegingen beschreven en in tekeningetjes vereeuwigd. Hoe de betrokkenen zitten, lopen, luieren. Maar ook: dansen, krabben, schaamte

verbergen, leunen, omhelzen – alle bewegingen die onverbrekelijk met de levensloop van de geïnterviewde verbonden zijn. Zo is het archief een schatkamer van ingesleten mimieken, kenmerkende handgebaren, opmerkelijke slaaphoudingen. Het

zijn paspoorten van beweging, maar zonder einddatum: wij zijn vergankelijk, onze bewegingen niet. Want in maanden en jaren na de interviews hebben de dansers zich de bewegingen eigen gemaakt – de uitkomst van aandacht, precisie en eindeloos repeteren.

The New York Times

In de Tilburgse zaal nodigt een koptelefoonstem me uit om mezelf letterlijk in gearchiveerde personen te verplaatsen. Met behulp van gesproken aanwijzingen maak ik mij bewegingen van onbekende donateurs eigen. Ondertussen geeft de stem flarden informatie over de gulle schenkers prijs: hun voornaam, leeftijd, eventuele herkomst of in het oog springende zaken. Elke beweging is een ontmoeting en aarzelende samenval met die ander. Een ongekende daad: straffeloos mag ik kortdurend in het lichaam van een onbekende logeren – en de onbekende in mij. Dat laat je niet onaangedaan. Wat het afwisselend bij me oproept: vertwijfeling, intimiteit, nieuwsgierigheid, ongemak, bewondering, huiver en humor. Maar de sterkste emotie die Motus Mori: RELIQUIEM losmaakt, is inlevingsvermogen. De empathie gaat verder dan de 'gedeelde' knie, gezichtsuitdrukking, zit- of slaaphouding. Dat ontroert. Voor even ben je niet alleen – en de onbekende ook niet.

In januari 2023 wijdde The New York Times in haar Art & Leisurebijlage een lang, lovend artikel aan werk van Katja Heitmann. Een van de kernzinnen: “Katja Heitmann is turning our everyday gestures into art.” Op het grasveld aan de noordkant van de Sint-Jan, ooit een dodenakker, kun je die onvergankelijke waarheid tijdens Boulevard ontmoeten. [EA]

MOTUS MORI: RELIQUIEM KATJA HEITMANN | NL/DE installatie/beeldende kunst di 8 t/m za 12 aug, 14.30u, 17.00u en 19.00u Sint-Janstuin | 75 min €17 | vriend €15

36 37
©Hanneke Wetzer
VERSLAG DEELNAME

Het geluk van een kierende deur

Even vooraf, voor festivalbezoekers die Schippers&VanGucht niet kennen – want les één: sluit het uitgeslotene nooit uit. Al vijftien jaar maakt dit gezelschap uit Breda theaterinstallaties waarin tijd, vergankelijkheid en generaties een belangrijke rol spelen. Het hart vormen Jellie Schippers en Myriam Van Gucht. Hun fantasie heeft lak aan visa en paspoorten: zij is grenzeloos. Bovendien weet dit makersduo zowel kinderen als volwassenen aan te spreken. Eerder stonden ze op Boulevard met de drukbezochte voorstellingen/ installaties Molman, Warnet [i.s.m. Het Zuidelijk Toneel], De Kantelaar, TussenTijdCapsule en De Volle Vuilkar

Jullie hebben een voorliefde voor vreemde bouwsels en constructies. Geldt dat ook voor ODE?

“Ja, het wordt een vijftien meter lange houten constructie, pakweg drieënhalve meter hoog en drie meter breed. Het ontwerp is van

Myriam [Van Gucht – red] en Einstein Design uit Den Haag -– die hun naam eer aandoen – maakte het technisch/bouwkundig mogelijk. Binnen wacht een aaneenschakeling van elf kamers. De bezoeker maakt een reis door deze ruimtes, waarin van alles gebeurt.”

Maak je de tocht in je eentje?

“Nee, met andere bezoekers. Je vormt een kleine groep. Samen ontdek je dat het IK het WIJ nodig heeft. Samen niet precies weten waar je heen gaat – en ja, die beschrijving past bij de wereld van 2023. Ontmoeten is een belangrijk thema in ODE, vooral het tegenkomen van – en samenwerken met – onbekenden. Dat is steeds moeilijker. Het verlangt haast durf. Ook ik leef veel in m'n eigen cirkeltje, waarin ik toch vooral mezelf of varianten van mezelf tegenkom. ”

Jullie willen experimenteren met zachtheid als tegenkracht aan polarisatie. Genoeg te doen, lijkt me.

“Ja, er zijn veel geharnaste standpunten. Uitersten, die elkaar nog amper vinden. Vroeger was ik zelf niet zo'n voorstander van 'het midden'. Dat is veranderd. Voor een goed begrip: dat staat niet per se voor redelijkheid, maar wel voor benaderbaarheid. Deuren openen, letterlijk en figuurlijk. Niet intrappen, maar zachtjes openmaken. Laten we beginnen met een kier In die zin is deze installatie een ode aan de ontgrendeling.”

In ODE kom je zeventien mensen en een hond tegen. Wat is dat voor gezelschap?

“Een bont gezelschap, uit het gebied tussen Antwerpen en Amsterdam. De jongste is zes, de oudste negentig. Hun achtergronden lopen uiteen, evenals hun acteerervaring. Sommige perfomers hebben een verstandelijke en/ of fysieke beperking. Het zijn allemaal bevriende collega’s en [oud]leerlingen van ons.

Velen stonden al langer op ons 'verlanglijstje' om een keer mee te werken.”

Al tijden daagt Boulevard jullie uit om een voorstelling te maken die inclusief is – voor iedereen, ongeacht beperkingen. ODE is dat, volgens mij.

"Ja, absoluut. We werken ook al langer met een inclusieve cast. Toch bleef de toegankelijkheid van onze installaties voor mensen met een fysieke beperking daarop achter. Maar de omslag is er. Bij ODE ontdekten we dat de noodzaak van aanpassingen onze creativiteit juist aanwakkerde. De meerwaarde zit in wat je aanvankelijk dacht te verliezen. En ik merk dat het werken met een zeer brede groep – in leeftijd, in beperkingen – een andere houding van me verlangt. Je hebt ego en tempo los te laten.”

Een vermoeden hoe bezoekers ODE ondergaan?

“We hopen dat ze samen met ons de ontmoeting zoeken en glimlachend naar buiten stappen.” [EA]

38 39
ODE [A.L.] SCHIPPERS&VANGUCHT | NL installatie/beeldende kunst première | do 3 t/m zo 13 aug Militaire rijbaan | 30 min €12, kind €8 ZES VRAGEN AAN DE MAKER
In de theaterinstallatie ODE van Schippers&VanGucht ontdek je de verrukking van het kennismaken met de ander. Gesprek met Jellie Schippers over een lofzang op de kleine ontmoeting.

NACHTBEKENTENISSEN 4

Because the Light is de slogan van Boulevard 2023. Het licht van de zon, maar vooral van maan, kampvuur en feestverlichting. Wat betekent de nacht voor Boulevard-medewerkers?

Kun je ook geen genoeg krijgen van Theaterfestival Boulevard?

Word Vriend!

Om blijvend eigenzinnige [internationale] voorstellingen te programmeren voor een breed publiek en te investeren in [nieuwe] makers en projecten, kunnen wij je hulp als fan en vaste bezoeker goed gebruiken.

Voor vijftig euro per jaar ben je Vriend en steun je Boulevard. Wil je meer bijdragen, dan kan dat ook. Als Vriend heb je sowieso een streepje voor:

• Voorrang bij de online voorverkoop

Meis Suker [30]

Meis werkt als nachtprogrammeur bij Theaterfestival Boulevard sinds covid & semi-post-covid. Zij is de brenger van de nacht. Vorig jaar ontpopte dankzij haar FOMO FATALE een mix van duistere dj’s en nachtdieren in glitterbroeken bij café Brouwers aan de Vaart, op de Tramkade achter de Verkadefabriek. Als ze terugdenkt aan het festival blijven haar gedachten hangen tussen de dansvloer en het terras bij de Brouwers: “Zwevend op die zwoele zomernacht. Verder heb ik een vrij toxic relatie met de nacht: ik ben een nachtmerriemens met veel behoefte aan gezelligheid in het donker. Als ik mijn ogen dichtdoe en denk aan de nachten die nog komen, tijdens het volgende festival, dan heb ik nu al fatale fomo, fear of missing out Ik ruik, proef en zie het zweet. Die festivalnacht, daar kun je me voor wakker maken.”

Tessa Smeulers [40]

Tessa werkt sinds 2009 bij Boulevard. Op haar fiets, in een bus, boot of auto crosst ze al jaren kriskras de stad door, op zoek naar de interessantste plekken.

In haar huidige functie – sinds vorig jaar is ze een van de twee festivaldirecteuren – is het fietsen iets verminderd, maar ze staat alles behalve stil: “De nacht is het moment dat ik alles wat ik tijdens de dag beleef een plek kan geven. Tijdens het festival zijn de nachten dus kort. Ze leveren ook meer dan eens schrikmomenten op...iets vergeten! Iemand ziek! Waar is de rugzak met ….? Ik zie uit naar de eerste nacht na de openingsdag, vol trots en enthousiasme. Maar ook naar de laatste nacht, na sluiting. Net zo vol trots, voldaan en vol energie voor het volgende jaar.”

• 10% korting op een selectie voorstellingen

• Speciale nieuwsbrieven

• Exclusieve bijeenkomsten

TOEGIFT: KOO EDNA R !

In je online winkelmandje kun je een extra kaartje doen voor iemand die graag een Boulevard-voorstelling zou bezoeken, maar niet de financiële mogelijkheden heeft. Samen met onder meer Quiet Community Den Bosch zorgen we ervoor dat jouw extra kaartje goed terecht komt bij mensen uit de omgeving.

‘Geef een Toegift’ is een landelijke campagne van de Verenigde Podiumkunstenfestivals.

40 41
" Ik heb een vrij toxic relatie met de nacht
Tijdens het festival zijn m'n nachten vooral kort
"
Ga voor meer informatie naar de site via de QR-code. Meteen aanmelden kan daar ook.
GEEF N KAA R T J E OOV FLEZ NE ROOV

SPAfrica, ’s werelds eerste empathiedrank

SPAfrica biedt drinkwater uit de sub-Sahara voor export naar Europa. Het is een duurzaam alternatief voor de vermarkting van water door multinationals als Nestlé, Unilever en Coca-Cola. SPAfrica is zelfs ’s werelds eerste empathiedrank.

We bestaan eruit. Het kookt en het kolkt. Het bevindt zich daar waar grond vruchtbaar is. Het lost je spijkerbroek op, maar zorgt er ook voor dat hij gemaakt kon worden. Hij werd er zelfs over verscheept. Water kan alles zijn en worden. Het lest de dorst, vloeit en droogt op. Maar wat nooit verdampt, is het conflict. Water is strijd.

De van oorsprong Duitse theatermaker Julian Hetzel [1981] is de koning van het invoelbaar maken van maatschappelijke kwesties. De Zuid-Afrikaanse actrice Ntando Cele [1980] deelt die missie en die kunde.

WSamen verkennen ze met SPAfrica de vloeibare rek van empathie. Want we ruilen Africaanse tranen tegen ons medeleven: als consument van producten én van kunst. Nadat het doek is gevallen, het gezelschap terugreist, het werk is getoond of verkocht, is er als wederdienst het klaterende applaus, een staande ovatie, sterrenregens en onze tranen.

Het water dampt en stuwt. En in Hetzels voorstellingen doet het dat poëtisch, ontroerend en humoristisch. SPAfrica, waarin theater, muziek en video samenkomen, toont de kracht van water: wat erin verdwijnt en wat het wegspoelt. Hoe we de films bekronen die dat blootleggen, hoe we bomen laten planten en onze tranen afkopen. We wassen onszelf in onschuld. Soms lukt het een maker het water te laten weerspiegelen. Geef je daar maar aan over. [TT]

SPAFRICA

STUDIO JULIAN HETZEL EN NTANDO CELE | NL/CH theater

vr 11 en zo 13 aug, 19.00u, za 12 aug, 20.30u Verkadefabriek/Kleine zaal | 90 min € 17 | vriend € 15

43 ©Michelle Studio
VOORBESCHOUWING

Driemaal daags kunst zonder recept

Vhet diagnostische handboek – niet bij de uitingen die het bij vrouwen heeft. Het schoppen en schreeuwen vindt vaak vooral intern plaats.

Van papieren agenda’s en to-dolijstjes tot routine-apps, wake-up lights en mindfulnesstrainingen.

Waar de depressieveling vaak hoort dat “een wandeling je goed zal doen” en de autist “een dromer” wordt genoemd, kreeg ik allerhande handige tips en het idee dat eigenlijk iedereen ADHD heeft. Alleen moet je er nog wel tijd voor hebben om ergens een diagnose te halen. (“drukdrukdruk, haha”). Mijn therapeut legde mij uit dat de mensen met hun goede bedoelingen er ook niks aan kunnen doen. Zij zijn zo geboren.

Bij vrouwen worden diagnoses als autisme of ADHD vaak later in het leven gesteld, omdat zij minder last ervaren (of veroorzaken) in een eerder stadium. Ook past de gedragsbeschrijving in wat de The Holy Bible van de GGZ is – de DSM,

Waar Karlijn Hamers vorig jaar de springstof van de woede het podium gaf in de ‘pas op: harde geluiden en felle lichten’-punkvoorstelling Kiss the earth, you scum zoekt ze het nu in de prikkelarme hoek. Ze maakte een muziektheatervoorstelling en installatiewerk in één, over haar relatie met haar vroegere hartsvriendin Siriana, die op latere leeftijd met autisme werd gediagnostiseerd. Resultaat is een zintuiglijk inkijkje in een wonderschone binnenwereld.

Wat een diagnose mij bracht? Pillen en een totaal nieuw begrip van het ‘zelf’, iets wat niemand anders dan een dokter me had kunnen laten inzien. Een gevoel dat je eigenlijk alleen met kunst kunt benaderen. Want meer nog dan een goed bedoeld advies of een hoge dosis Ritalin is kunst het medicijn, met als hoofdwerking oprechte empathie en begrip van de ander. Zet hem maar vast bovenaan je to-do-lijstje, en wandel naar het theater. Dat zal iedereen goed doen. [TT]

SIRIANA, MIJN VRIENDIN

KARLIJN HAMER | NL

muziektheater

première vr 4 aug | vr 4 en zo 6 aug, 16.00u en 19.00u, za 5 aug 16.00u en 20.30u en ma 7 aug 19u

Bank van Leening | 60 min

€15 | vriend €13,50

44 45
©Paulien Verheyen | Britt Mooren
COLUMN
Ik heb ze allemaal gehoord:
“Wat mij altijd helpt, is lijstjes maken”, “Ik denk dat ik dat ook een beetje heb, ik ben altijd zó druk”, “Daar bestaat een app voor, voor wat jij hebt”, “Je moet gewoon een papieren agenda kopen.”

SUBSIDIËNTEN/BEGUNSTIGERS

PARTNERS

Theaterfestival Boulevard 2023 was niet mogelijk geweest zonder de betrokken steun van onze vrienden en vrijwilligers.

COLOFON

Postbus 1704 5200 BT ’s-Hertogenbosch Festivalboulevard.nl 073 6124505

Deel je ervaring op social media en gebruik #boulevard2023

@tfboulevard /festivalboulevard festival_boulevard

Boulevard Magazine nr. 1 is een uitgave van Theaterfestival Boulevard ’s-Hertogenbosch

Samenstelling Nina Aalders, Maartje Bogaerts van de Vossenberg, Gido Broers, Dana Kibbelaar, Dylan Kroese, Tessa Smeulers Redactie Eric Alink [tevens eindredactie], Moniek de Zeeuw Teksten Eric Alink, Teddy Tops

Campagnebeeld artwork Rogier Roeters

Grafische vormgeving Yell & Yonkers

Drukwerk Libertas Pascal

Papier afkomstig uit verantwoord beheerde bossen

46 47
HBW He nk b oe r w in ery
Co-funded by the Creative Europe Programme of the European Union
CULTURELE EN MAATSCHAPPELIJKE PARTNERS

Theaterfestival Boulevard 's-Hertogenbosch do 3 t/m zo 13 aug festivalboulevard.nl #boulevard2023

Op maandag 26 juni verschijnt Boulevard Magazine nr. 2 met daarin de overige voorstellingen en concerten, die vanaf dat moment in de verkoop gaan.

Issuu converts static files into: digital portfolios, online yearbooks, online catalogs, digital photo albums and more. Sign up and create your flipbook.