Dagkrant Theaterfestival Boulevard 3 augustus 2019

Page 1

ZATERDAG 3 EN ZONDAG 4 AUGUSTUS 2019 FESTIVALBOULEVARD.NL

BLVRD VANDAAG gazet van kippenvel voor de dunhuidigen die ontroering niet mijden

Kleedkamer Verkadefabriek, 21.31 uur

BEELD: KARIN JONKERS

ALLES GEGEVEN

COLUMN

Er was applaus. Het zit erop. Alles gegeven, halsoverkop naar de kleedkamer. Een fotograaf en een redacteur van de Dagkrant registeren de eerste minuut backstage.

FOTO: KARIN JONKERS

Hun kaken lijken zich eindelijk te ontspannen. Niet langer schuddebuiken of schouderschokken. Maar nagenieten. Ze zijn zichtbaar opgetogen. Tijdens hun performance Augusto hebben ze met z’n negenen – zeven mannen, twee vrouwen – speeltuinblij de vloer verkend en uitbundig rondgerend. Maar vooral gelachen. Haast een uur lang.

Gniffelen, grinniken, brullen. Glunderen, proesten, gieren. Onafgebroken en collectief. Af en toe verstomt de lach. Een jongen die plotseling huilt, een vrouw die klappen krijgt, een man wiens lied in jodium gedrenkt lijkt. Maar nooit lang. Survival of the funniest. Wie niet schatert, is verloren in de westerse wereld. In het bitterzoete Augusto doorlopen de negen dansers

en performers alle gradaties in lachen. Het hoedje. De kriek. De bult. De deuk, het ongeluk. En wie het laatst lacht, lacht zich dood. Nu liggen ze onderuit in de kleedkamer. Zo meteen douchen, de lange tafel met eten is al gedekt op Boulevard. De Italiaanse choreograaf Alessandro Sciaronni bewijst dat het leven niet met God of de Big Bang is begonnen. Maar met een

grap, waarvan de clou al vier miljard jaar zoek is. Ook in Den Bosch heeft zijn ploeg vergeefs gezocht. Want er is geen clou. Dat is de grap, die alles in beweging houdt. Wie dat niet zint: na negen lachgascapsules wordt alles leuk. [EA]

GELD

niet alleen zijn monsters. Het festivalmotto dit jaar luidt ‘You are here’. Ja, waar anders? Wij zijn hier en wie er even de tijd voor neemt, ziet de kastanjebladeren als de handen van een monster, met uitzicht op de toren van het Reuzenkasteel, waar het griezelige Bisschopsbeest in een kast verborgen zit. De westernmolen draait onaangedaan zijn klepperende rondjes terwijl de

kinderen cowboytje en nativeAmerikaantje spelen. ’s Nachts jammert onder de tentjes het Spook van de Boulevard en rammelt met zijn ketenen. Want zo werkt het in echte mensenhoofden: van angsten kun je iets moois maken, van obsessie kunst, van verlangen een droom. Dat begrijpen de bonentellers en de duitendieven, de Wiebesen en de Halbesen maar niet, die

hun demonen bezweren door ze in geld uit te drukken. Geld is controleerbaar. Maar geld houdt monsters er niet onder. Wij weten beter. Wij weten dat je monsters moet breien zodat ze aaibaar worden, wij weten dat je niet eeuwig in een kast kunt blijven zitten, wij weten dat de beurzen kelderen maar dat het draait om de verbeelding. We are hier. [JT]

Bij de festivalingang naast de Sint-Jantoren staat een Minotaurus van wol. Zijn horens zijn geel en zijn enorme staart is duivelig rood. Een monster van wol? Dat is als een zwaard van brood. Maar zo maakt de mens zijn monsters onschadelijk. En

Alessandro Sciarroni | Augusto | za 3 aug. 20.30u | Verkadefabriek | 60 min


De stille kracht Ze zijn de I Am Here But Hidden-types. De onzichtbaren. Festivalmedewerkers die in stilte bergen werk verzetten. Tijd voor een serie van zeven portretten. Vandaag: Nathalie Dielissen uit Den Bosch. Waar zijn we? “Josephkwartier, op de overloop van de eerste verdieping. Waar de festivalorganisatie een jaar lang verder werkt, als de tenten weer zijn afgebroken.”

Droomvlucht? Nee, dronevlucht

En jij bent? “Nathalie Dielissen, 45, hoofd marketing en communicatie.”

FOTO: STEPHAN FLOSS

Dreigend dreunt de drone boven de dansers. Schokkerig bewegen ze op de blauwe ronde vloer, alsof ze worden geraakt. Dit is niet de Efteling. Dit is Theater aan de Parade, waar het Libanese dansgezelschap Maqamat zijn kampement heeft opgeslagen.

T

ijdens oorlogen is eeuwenoude cultuur in Libanon, Syrië, Palestina en Jordanië vernietigd. Zes jaar geleden moest de elfdeeeuwse minaret van de beroemde Umayyad-moskee in Aleppo eraan geloven. De destructie vormde een bron van inspiratie voor de dansvoorstelling #minaret. Maker is de Libanese choreograaf Omar Rajeh – eerder met dans,muziek- en eetspektakel Beytna op Boulevard 2017 – die begin deze eeuw in Beirut zijn dansgezelschap Maqamat en een gelijknamig festival oprichtte. Velen zien hem als de grondlegger van de moderne Arabische dans. In zijn #minaret verenigt hij prachtige

muziek en helikopterruis; chique beeld en schokkerige drone-opnames; destructie en veerkracht. Zijn stille boodschap: cultuur hoort bij de mens en kan intact blijven zolang ze wordt doorgegeven.

In- en uitzoomen

#minaret begint met een solo van Omar Rajeh zelf. Rauw, eerlijk, waarbij zijn bewegingen het geluid aansturen. De geluiden beginnen als gezang dat oproept voor het gebed, zijn daarna dreigend, tot er weer muziek doorheen klinkt. Op de blauwe cirkelvloer komen steeds dansers op en gaan ze weer af. De drone beweegt zich als een van de dansers. Zij zoomt in en uit, dreigt en zoekt toenadering. Zo krijgt hij een lichaam,

Boulevard en Babel spreken één taal Augustus is oogstmaand. Ook de lof is vers: “Boulevard is een verbindend publieksfestival”, zegt Jane van de Lest. “Met scherp oog voor de kwaliteit van het detail”, verfijnt tafelgenote Nan van Schendel. Ontmoeting met twee vrouwen van Babel, bondgenoot van Boulevard.

verandert hij van moordmachine in danspartner. Door de live muziek – traditionele Arabische muziekinstrumenten en zang – krijg je flarden mee van de schathemelrijke cultuur die aan stukken is en wordt geschoten. De drone filmt van bovenaf; de live filmbeelden worden achter de dansers getoond. Een gedachte die naargeestig stemt: wij, westers publiek, zien de drone vooral als dansend speelgoed. Zij, opgegroeid in oorlogsgebieden, beschouwen de drone vooral als wapentuig dat elke dans kan afbreken. [TT/EA] Omar Rajeh | Maqamat | #minaret | ma 5 en di 6 aug | 20.30u | Theater aan de Parade | 60 min

Babel is een veelkantige organisatie. Zou het in de naam zitten? Want Babel is niet alleen een Nederlandse voetballer, maar ook een JoodsRussische schrijver, een ijzersterke film van de Mexicaanse cineast Iñarrítu en een mythische toren waarin spraakverwarring ontstond. Dat laatste ongemak zal directeur Nan van Schendel en cultureel verbinder Jane van de Lest niet snel overkomen. Ze verstaan elkaar, de stad en de regio. Sinds januari 2019 is Babel de nieuwe organisatie waarin Stadsbibliotheek, Muzerije [muzische vorming] en Bureau Babel [cultuureducatie] zijn gefuseerd. Alle honderdveertig medewerkers spreken de taal van de kunsten. Sleutelwoorden: verbazing en verbinding.

Liefde

FOTO: KARIN JONKERS

De relatie met Boulevard is stevig. Nan: “Gedurende het festival zijn wij de locatie voor de Fontys Entreeprijs. Tien genomineerde afstudeerders laten hun werk zien. Elke dag zit het bomvol.” Onder de noemer Studenten in de etalage toont Babel ook werk van [oud] studenten van Fontys-opleidingen.

Wat en waarom? “Mijn taak valt uiteen in twee delen. Marketing betekent in wezen dat we de juiste bezoekers koppelen aan de juiste voorstelling. Dat doen we bijvoorbeeld door De Gidsen. Die staan voor verschillende typen bezoekers, de parelzoeker of het jonge gezin, de theaterliefhebber of de leuke-avond-zoeker. Het gaat natuurlijk verder. Neem sponsors. Tijdens een gesprek met Essent bleek dat zij energie voor iedereen toegankelijk wil maken. Wij willen cultuur voor iedereen toegankelijk maken. Dat was een match. Mijn andere taak, communicatie, bestaat niet alleen maar uit informatie verspreiden. Je moet ook denken aan de toegangsprijzen. Dat heeft een zakelijke kant: wat moeten we ermee verdienen? Maar er is ook een psychologische kant: hoeveel wil de bezoeker betalen? Hoeveel kunnen we in redelijkheid vragen voor een kinderkaartje? Wanneer ben je nog kind? Een ander belangrijk punt is de balans. Hoeveel bezoekers kun je trekken zonder dat het karakter van de Boulevard verdwijnt? Ik zou graag zien dat het bereik

Babel is ook een belangrijk voorportaal van Boulevard. “Hier raak je vertrouwd met kunst en cultuur. Dat kan de opstap zijn tot festivalbezoek en verdere verdieping”, merkt Nan op. “Tijdens Boulevard schenken we in de bibliotheek ook aandacht aan literaire werken die de inspiratiebron voor een theatervoorstelling zijn – dit jaar onder meer Lolita van Nabokov.” Daarnaast helpt Babel makers die vooronderzoek willen doen. “We zijn een schatkamer vol informatie: tekst, beeld en geluid in alle denkbare vormen”, zegt Nan. De liefde tussen Babel en Boulevard is wederkerig. Zo kon het festival met gebruikmaking van Babels netwerk publiciteitsmateriaal over de kinderprogrammering op scholen en bso’s verspreiden. Op haar beurt laat Babel zich door Boulevard inspireren. Jane: “Vorig jaar stond op het festival de ontroerende voorstelling Moeder mag niet dood van theatermaker Minou Bosua. Vanaf september gaat zij maandelijks bij ons een Danssalon met en voor 70-plussers organiseren.”

Leuker

Babel en huisgenoten tellen gemiddeld zo’n vijfduizend cursisten in uiteenlopende

groter wordt. Nu komt zestig procent van de bezoekers uit Brabant. Er zitten ook plukjes belangstellenden in Amsterdam, Utrecht en Den Haag, maar landelijker zijn we niet. We hebben nu ook posters op stations in heel Nederland en langs de wegen. Dit is mijn eerste volle jaar bij Boulevard. Hiervoor werkte ik bij het Noordbrabants Museum. Het verschil is vooral dat bij dit festival het meeste werk in twee weken gedaan moet worden. We werken er rustig naartoe en na afloop is het ook rustig. Maar de tussentijd is pure hectiek.” I’d rather not be... “Ik zou liever niet op een plek zijn waar ik geen ruimte heb. In elk geval geestelijk.” [JT]

FOTO: KARIN JONKERS

disciplines – van muziek en toneel tot dans en literatuur. Wat Jane vaak opvalt, is het plezier van deelnemers. “De helft is jong. Vrijwel altijd vinden ze kunst zelf maken leuker dan kunst van anderen beleven. Het zou mooi zijn om jongeren tijdens Boulevard een schaduwvoorstelling te laten maken aan de hand van een tekst die professionals elders op het festival spelen. Een Summerschool, waarbij je in augustus zeker bent van ruimte in Babel. Nog koel ook, plus een geweldig atrium dat zich leent voor installaties.” Ook buiten festivaltijd zijn Boulevard en Babel bondgenoten. Wat helpt: Nan en Viktorien van Hulst [festivaldirecteur] delen het voorzitterschap van DOCIS, het Directeuren Overleg Culturele Instellingen in ’s-Hertogenbosch. Dat gaat uitstekend, concludeert Nan. “Onze organisaties staan voor hetzelfde: ze zijn van en voor de stad en tillen iedereen naar een iets hogere vorm van denken en doen.” Met bijval van Jane, die Boulevard al vanaf de eerste editie in 1985 bezoekt: “Het is een publieksfestival. Het feit dat Boulevard ook een doelgroepmarketeer en een toegankelijkheidsmedewerker heeft, zegt veel over de ambitie om te verbinden.” [EA]


ZA 3 EN ZO 4 AUGUSTUS 2019 FESTIVALBOULEVARD.NL

FOTO: KARIN JONKERS

‘You Are Here’, luidt het festivalthema. Maar soms is here een onbestemde locatie tussen leven en dood. Niet erg. Waar Google Maps crasht, pakken theatermakers je bij de hand. Hendrik Aerts is een van hen.

Schipper, mag ik overvaren

D

e rivier de Styx scheidde de bovenwereld van de onderwereld. Tegen betaling zette veerman Charon schimmen van overledenen over. Aan gene zijde vonden ze rust, luidde de belofte. Op 30 juli 2018 veranderde East River, New York City in de Styx. Die maandag kwamen

de Nederlandse actrice en theaterdocente Linda Olthof [47] en haar zesjarige zoontje door geweld om het leven. Dader: haar ex-man. Acteur Hendrik Aerts, die sterk met de actrice verbonden was, onderzoekt after life in de wonderschone muzikale lezing Blackbird – Rebirth. Aan een tafeltje geven Hendrik en zijn Amerikaanse collega Andy Smart stem aan drie betrokkenen en de achterblijvers. Openingszin: “Alles moet kapot”. Er klinken verwijten, kervende liefdesverklaringen – “ik zal je hart bekrassen” – en het inzicht groeit dat onderweg iets kwijt is geraakt. Ergens op een eiland, zeggen ze, wacht een zwart vogeltje met gebroken vleugels. Kunnen tijd en taal de blackbird spalken?

Opnieuw beginnen, zegt Hendrik. Telkens weer opnieuw beginnen, aan de oevers van de Styx, East River, Maas of IJssel. Nieuwe luchten opzoeken, waarbij de sferische live muziek van Jonathan Bonny extra vleugelkracht waarborgt. Blackbird – Rebirth is zowel eierschalig als krachtig. Het komende halfjaar zal dit werk in ontwikkeling uitgroeien tot een dansvoorstelling met tekst en muziek. Première: februari 2020.

veelbesproken, suspence-achtige en woordeloze theatervoorstelling De Living van NTGent en Ersan Mondtag de vraag op waar de mens meer regie over heeft: zijn leven of zijn dood? Op haar beurt onderzoekt de Zwitserse choreografe Tabea Martin sterfelijkheid en onsterfelijkheid in de bejubelde, speelse en allerminst grafzerkige dansvoorstelling Forever – ook voor kinderen vanaf acht jaar. [EA]

Memento mori

Atelier: Blackbird-Rebirth | Hendrik Aerts | za 3 en zo 4 aug 14.30 u | 50 min | gratis NTGent | Ersan Mondtag | De Living | za 3 aug 20.30u | Theater a/d Parade | 100 min Tabea Martin | Forever | do 8 aug 15.00u en vr 9 aug 15.00u en 19.15u | Triniteitstraat 19 | 65 min

Wie het motto memento mori [gedenk te sterven] net zo betekenisvol vindt als de tegenhanger carpe diem [pluk de dag] kan zijn hart ophalen aan nog twee festivalvoorstellingen waarin de vergankelijkheid sterk aanwezig is. Zo werpt de

Iggy’s sister De moeder van Iggy Pop had een buitenechtelijk kind dat ze in de kelder verstopt hield. Vermoeden we. Maar het meisje wist te ontsnappen. Sindsdien noemt de wildebras zich Liz Aggiss. Ze is performer. Vorig jaar brak het publiek van geestdrift zowat de zaal af bij haar extravagante solo Slap & Tickle. Nu teistert ze Boulevard met het mediamieke spektakel The English Channel op zaterdag 3 en zondag 4 augustus om 21.00 uur. Op zondag is ze om 16.00 uur ook te gast bij het gratis Gesprek van de Dag in het Josephkwartier. Don’t miss her. [EA]

TIP VAN GIDS VINCENT

FOTO: KARIN JONKERS

Ontmoet Vincent, theaterprofessional maar vooral ook -liefhebber. Hij houdt van dans, theater, beeldende kunst en alles daartussen. Vincent is programmeur en dramaturg. Voor ons festival organiseert hij onder meer voor- en nagesprekken bij voorstellingen. Daarnaast is hij een van de vier gidsen die je dit festival oplossingen bij keuzestress bieden. Ben je op zoek naar avontuur? Dan zit je bij Vincent goed. Ga je op pad met het hele gezin? Volg dan Tessa. Voor een leuke, inspirerende avond is Jean je man. En voor dat ene niet-temissen pareltje hebben we gids Teddy. De vier gidsen kun vinden op www.festival.boulevard.nl en als handige boekenlegger-mettips bij Tickets & Info. Tip: Animal Triste Vincent tipt de ontroerende dansvoorstelling Animal Triste. Die toont de stoet dieren die we al miljoenen jaren vormen. Een droevige stoet, want op heldere dagen beseffen we onze beperkte houdbaarheid. In Animal Triste laten vier dansers onze overlevingsstrategieën zien: troost in schoonheid zoeken, religies knutselen, steden bouwen, spreadsheets maken, liefhebben en voortplanten. Dit is wie wij mensen zijn: arrogant, zwak, geniaal, onweerstaanbaar en grof. Inspiratie vond Mélanie Demers in onder meer in het boek Sapiens. Een kleine geschiedenis van de mensheid van Yuval Noah Harari. [TT] Mélanie Demers | Animal Triste | za 3 aug | 21.00u | Triniteitstraat 19 | 60 min

LUISTERVINKJE

FOTO: JEAN PHILIPSE

Op terras. Man van middelbare leeftijd tegen een leeftijdgenoot: “Een rechte lijn is beter dan een kromme.”


Vooroordeeltjesversneller

LUISTERVINKJE

Voor Boulevard schreef Teddy Tops [30] de tekst ‘Vooroordeeltjesversneller’, die zij en een gebarentolk uitspraken bij de officiële opening van de vijfendertigste festivaleditie. Een ingekorte versie. Schreeuwende jongen op terras: “Als mijn moeder uit bed kwam, ging ze altijd steeds harder praten.”

GESPREK VAN DE DAG Elke dag voert actrice en columniste Nazmiye Oral een gesprek met festivalgasten. Interessante, vermakelijke en leerzame gedachtewisselingen, waarin kunst en de samenleving nooit ver weg zijn.

FOTO: KARIN JONKERS

M

ijn kapper laatst: “We zijn helemaal niet zo uniek als we denken of hopen te zijn.” Zijn haar heeft hij aan één kant kortgeschoren en geverfd in schaakmotief; de andere kant is knalrood en hangt als een punkerin-ruste over zijn voorhoofd gedrapeerd. Ik wil knikken, maar hij heeft een schaar vlak bij mijn oor, dus besluit ik te hummen. “Er lopen of liepen er echt nog tientallen van mij rond, die ooit hetzelfde al eerder hebben gedacht. Hier, deze gedachte bijvoorbeeld: die is al eens bedacht. Misschien wel eeuwen geleden. De gedachte ‘dat deze gedachte al eerder is gedacht, misschien wel eeuwen geleden’, is al een keer eerder gedacht. Snap je? Het doet er gewoon niet toe.” Ik moet denken aan Jan Wolkers, die zei dat hij het liefst een worm was. Omdat die ons uiteindelijk allemaal te grazen nemen. Wolkers heeft een pilotenhelm op

in mijn herinnering. “En wetenschappers dan? Of kunstenaars? Die veranderen iets, die maken authentieke keuzes”, probeer ik. Mijn kapper tikt ritmisch met zijn schaar tegen zijn broek, haalt de kam uit zijn mond en antwoordt: “Misschien kunnen die inderdaad anders en vernieuwend zijn, vooral de vrouwen.” Hij wijst op zijn T-shirt, met daarop de leus ‘The Future is Female’.

Rode pijl

Op straat zegt een klein meisje tegen haar oma, die haar jas dichtritst: “Kin omhoog!” De oma lacht. In mijn hand heb ik m’n elektronische filterbubbel: de telefoon die ik gebruik om argumenten te lezen die mijn eigen bevindingen bevestigen en waarmee ik vrienden berichtjes stuur die vaak hetzelfde vinden. Mijn eigen elektronische vooroordeeltjesversneller, met een tekening van Virginia Woolf

als achtergrond. [...] Ik kom voorbij een wegenkaart. Het bord zegt ‘U bevindt zich hier’, maar het bord bedoelt eigenlijk ‘Ík bevind mij hier’. Een grote rode pijl wijst naar mij. Hier ben ik dan, beaam ik. Hier zijn wij. Het bord en ik. Voor even, dan toch. Voordat ik mijn pad weer vervolg, is dit een bevestiging van mij: ik besta. Want ik ben precies hier. Voor bij het dolen mag je gerust bordjes, legenda’s en bewegwijzeringen voor elkaar schrijven. Bouw met liefde nieuwe bruggen. Naar alle overkanten en torens, naar andere planeten. Maar schrijf ze dan wel in alle denkbare talen. Schrijf ze met een glitter-gel-pen. Laat de letters af en toe wegspoelen door de regen en zich weer drogen aan de zon. Wijs de mensen die je liefhebt erop, en mis ze niet als ze er niet zijn. Volg dan gewoon je route. Misschien komen de kaarten en de bordjes gewoon pas achteraf. [TT]

Enkele flarden uit het jongste gesprek [zie foto] met de Canadese choreograaf Mélanie Demers en historica en etiquette-koningin Reinildis van Ditzhuyzen – die niet getutoyeerd wilde worden. Van Ditzhuyzen: “Wat mensen mensen maakt, is de samenwerking. Zet een paar mensen bij elkaar en ze gaan regels van ordentelijkheid opstellen. Dat is sterker dan instinct. Het doel is aangenaam samenleven.” Eveneens Van Dithuyzen: “Mensen

zijn geen dieren. Mensen kennen schaamte, dieren niet.” Mélanie Demers, fijnzinnig en sans gêne: ‘Het verschil tussen mens en dier is niet zo groot.” [JP] Gesprek van de Dag | Josephkwartier | elke dag 16.00u | za 3 aug Alessandro Sciarroni en Suzanne Kooloos over lachen als sociale strategie en zo 4 aug Liz Aggiss en Gian van Grunsven over pleasure, genot en generaties

FOTO: JEAN PHILIPSE

I Am Here Het festivalthema 2019 is You Are Here. Klopt, stelt Katinka [35] uit Den Bosch. En ze is hier nog wel even. Gesprek met een willekeurige bezoeker over hier-en-nu. Katinka is hier. Met man en kinderen voor een jeugdvoorstelling. Uitverkocht. Ach, het wijntje smaakt heerlijk en de koters hebben iets nieuws ontdekt: regen! Ze zijn doorweekt, laten gulzig het hemelwater in hun keeltjes lopen. Vertederd kijkt Katinka naar hun spel. Ze geniet en maakt zich ook zorgen: deze zeldzame regenbui kan de opwarming van onze aarde niet verbloemen. Het absurde tempo waarmee het zich voltrekt: ze hebben het er vaak over. Wat, als? Haar twijfel groeit. En ze is boos, op de klimaatontkenners, de Baudets, Trumps en Wildersen van deze wereld. Haar man valt haar bij en gezamenlijk komen we tot de conclusie dat het zo niet verder

kan. Het land staat in brand en Thierry heeft het koud. En Trump liegt dat de cijfers niet kloppen. Wij kopen vliegschaamte af door een boompje te laten planten. Ook kun je tegenwoordig de winst van Shell opvoeren door – ter behoud van het milieu – extra voor benzine te betalen. Maar als je dan die kinderen ziet spelen, denk je dat het nooit voorbij kan gaan. Gerard Cox zong het al in de jaren zeventig, ten tijde van de Club van Rome. Sindsdien is er niets veranderd, behalve dat we alleen nog maar mooie zomers hebben. Dit weekeinde zijn ze er weer. Nu hebben ze wel kaartjes voor de kinderen. En of ik dan daarna tijd heb om op ze te passen? Kunnen zij dit stekje in De Wijnbar weer innemen. [JP]

FOTO’S: JEAN PHILIPSE


Blindedarm In 2015 was het Jeroen Bosch Ziekenhuis [JBZ] een van de festivallocaties van Boulevard. Het Berlijnse gezelschap Rimini Protokoll gidste bezoekers-met-koptelefoon op langs de Centrale Sterilisatie Afdeling, de PAAZ en de MRI. Mooie locatie, vond Willem de Leeuw. Hij heeft er kijk op: al jaren is hij de productieleider van de gemiddeld dertig Boulevard-podia en -locaties. In een vlaag van heimwee keerde Willem eind vorige week terug naar het JBZ. Met spoed, dat wel: terwijl het festival bij 39˚ Celsius werd opgebouwd, lag Willem op de operatietafel. Zijn blindedarm moest er halsoverkop uit. Artsen drukten hem op het hart om het twee à drie weken uiterst kalm aan doen. Verloren zaak, grinnikten degenen die hem kennen. Willem houd je niet plat. En ja hoor, hij is alweer aan het werk. Op halve kracht, zegt ie. Achteraf bezien hebben de artsen misschien te doldriest gehandeld: wie het ruime toegankelijkheidsbeleid van Boulevard kent, weet dat ook slechtziende en blinde darmen van harte welkom zijn. [EA]

FOTO: KARIN JONKERS

FOTO’S: JEAN

PHILIPSE

BLVR&D De trap af Stijn rolt zijn rolstoel iets dichter naar me toe. We staan bij de glazen balkondeur op de eerste verdieping van Theater aan de Parade, tevens de ingang van BLVR&D. “Dan ga ik onderaan die trap liggen alsof jij me er net vanaf hebt geduwd”, zegt hij. Ik kijk hem verbaasd aan. “En dan neem je een foto,” gaat hij door, “voor in de krant. Zet je erbij: iedereen mag de trap op, maar híj niet. Beetje drama. Dat past wel bij een theaterfestival, toch?” Ik begin te lachen. “Zelfspot,” knikt Stijn. “Is grappig.” “Er is toch een lift”, zeg ik aarzelend. Het gaat om het idee, houdt Stijn vol, hij speelt in een toneelgroep, lukt vast. Job roept ons, we gaan beginnen: De eerste openbare werksessie van BLVR&D over publieke ruimte is een feit. De opdracht: verzin je ideale plein. Dromen mag, geld doet er [even] niet toe. Dus we verzinnen. Tien man en vrouw sterk, vanuit scootmobielen rolstoelperspectief, vanuit belangstelling voor architectuur of gewoon, nieuwsgierig. De meest praktische oplossingen gaan over het slechten van sociale drempels;

beelden van voorstellingen aan de buitenkant van tentjes, een ontmoetingstafel voor alleengaanden. Ook wildere plannen komen aan bod. Een skywalk, een fontein, de schouwburgmuren eruit om het theater met het plein te verbinden. “En dan zet je dáár die ontmoetingstafel neer. Krijgen alleengaanden per persoon twee biertjes, om te drinken met iemand naar keuze,” stelt Regina voor. Ze heeft een rolstoel met een eigen plank voor haar pluisharige hondje. De dromen groeien, hoewel af en toe iemand zegt: “Dat kan niet.” Zo mogen in principe alleen blindgeleidehonden mee naar een voorstelling. Die, plus het hondje van Regina, want dat is een vanlevensbelang-hondje. Het gesprek komt op de stalen BLVR&D-trap. Het zou fijn zijn als er meer mensen binnenlopen. Opdat we hier straks met zijn honderdveertigen over theater, schoonheid en liefde zitten te filosoferen – of iets anders nuttigs. Buiten giet het van de regen, Stijn en ik kijken elkaar aan. Toch maar niet die ene foto. We hebben al genoeg verzonnen. Ze komen wel. Hier wordt immers de toekomst bedacht. [JS]

FOTO: KOEN BAUTERS

SEKSE & THE CITY: Lo Lie Taa

Ga van hoogtepunt naar hoogtepunt: leer zelfliefde toepassen, ga op pad met een sexy vrouw die sixty-plus of stel je open voor de ontluikende gevoelens van een jonge jongen. Want op Boulevard 2019 is seksualiteit een hot item, leert ook Lo Lie Taa.

D

e spraakmakende klassieker Lolita van Nabokov uit 1955 is al vaak naverteld, hertaald en vertaald. Het is het verhaal van de literaire wetenschapper Humbert Humbert, die op een twaalfjarig meisje valt – de dochter van zijn hospita. De twee krijgen vrij spel, al is het spel voor dat moment veel intenser dan het erna kan worden. Theatermaker Marijn Graven [1984] pakt het oorspronkelijke verhaal radicaal aan zonder de controverse te smoren. Zij draait de rollen om: in haar Lo Lie Taa voelt een jongen zich mateloos aangetrokken tot het verboden domein van de volwassenen

Boxershort

Acteur Benno Veenstra, winnaar van de Top Naeff Prijs 2017 voor veelbelovend talent, speelt de dertienjarige jongen uit een plattelandsdorp. De dagen zijn saaaaaai en de zomervakantie duurt eeeeuwen. Tot het ontluikende seksuele verlangen hem overmeestert. Ongefilterd

krijgen we al zijn fantasieën te zien, waar ook zijn moeder een bron van is. Hij vindt haar de mooiste vrouw van de wereld. Een vrouw die hij in de badkamer wil begluren. Kom maar, mompelt het sleutelgat. Het verlangen groeit en groeit. Als een losgeslagen wolk vlinders in zijn buik en in zijn blauwe boxershort. Spel wordt werkelijkheid en werkelijkheid spel. Hij is nog maar een kind, herhaal je in je hoofd. Maar het koortsige kind voelt net zoveel als jij, ik en andere volwassenen. Het zit alleen opgesloten in een kinderpak, een lange cape en knoopjes. Langzaam krijgt hij een alterego, zijn geheime ik. Zo ontdekt hij zijn eigen lichaam en later dat van anderen. Eerst door een sleutelgat, dan voorbij de deur. Want Nabokov op het nachtkastje is spannend. Maar je eigen fantasie is een onuitputtelijke boekenkast. [TT/EA] Marijn Graven | Lo Lie Taa | za 3 aug | 19.00u | Josephkwartier | 65 min

FOTO: JEAN PHILIPSE


Dagschema Zaterdag 3 augustus

KAARTVERKOOP

PODIA EN LOCATIES

JOSEPHKWARTIER

FESTIVALPLEIN

Voorstellingen, concerten, installaties in en om de binnenstad

Voorstellingen, ontmoetingen, installaties, ateliers en previews Sint Josephstraat 18

Tentjes, installaties, muziek en theater op en rond de Parade

vervolg festivalplein

BLVR&D Werkplaats voor hoofd, hart en hoop Theater aan de Parade 1e verdieping (bereikbaar via de trap op het festivalplein) 10.00-22.00

JUDITH ROSEMA Het Inkt Atelier: workshop voor kinderen Tuin 13.00-16.00 GRATIS

Block Box BACKBONE | ALIDA DORS, BERLIN, MIET WARLOP 13.00-23.30

THEATERGROEP TROUBAMOUR Groundless Pleinpodium 15.30, 19.15 GRATIS

AVANS | CMD Interactieve Installatie Tuin 13.00-00.00

YOURI AND MARIE Morning, Mourning Pleinpodium 16.30, 20.00 GRATIS

THEATER ARTEMIS Dit is het clubhuis van... | 4-12 Tuin 15.00-19.00 GRATIS

Tentjes en Installaties EVA VAN PELT, SOUNDING BODIES, ROB SMORENBERG, GIAN VAN GRUNSVEN, BREI, TEUN SMITS | DE VEENFABRIEK, WHAT SOUNDS LIKE NOW, RUTKAY ÖZPINAR, SHAILESH BAHORAN | IRC, MAN II CO, GEERT HAUTEKIET, MARDULIER & DEPREZ, HANNEKE LAST, MENSEN ZEGGEN DINGEN 13.00-23.30

NAZMIYE ORAL EN GASTEN Gesprek van de dag Tuin 16.00

155 Trip Pleinpodium 13.00, 14.30, 17.30 GRATIS

ROHIET TJON POEN GIE We Shall Return Babel 21.15 A

MARIJN GRAVEN LO LIE TAA Pand 18 Zaal 19.00 A

BONTEHOND PAK ‘M | 3+ BLVRD Theater 13.30 en 15.00 A

LIZ AGGISS The English Channel Artemis Zaal 21.00 A

BE FLAT Ludo & Arsène Pleinpodium 13.30, 15.00, 18.30 GRATIS

MARTIJN VAN DER ZANDE De TLKSHW De Keulse Kar 23.00 GRATIS

DIVERSE MUZIKANTEN De Nachtsessies Tuin 23.00

LUCAS DE WAARD | IRIS PENNING Stil leven Tickets & Info 13.45, 15.45 en 19.45 A

DRIES VERHOEVEN Happiness Burg. Loeffplein 14.00-22.00 GRATIS STUDIO ORKA Craquelé | 8+ Mariakerk 15.30 en 19.30 A MIET WARLOP Ghost Writer and the Broken Hand Break Beverspijken 5c 17.00 A HNTJONG | EVA LINE DE BOER Heidi Pippi Sissi Ronnie Barbie [10+] Verkadefabriek Kleine Zaal 19.00 A ALESSANDRO SCIARRONI Augusto Verkadefabriek Grote Zaal 20.30 A ALEXANDER DE BRUIJN Broeders - De val van Den Bosch Zwanenbroedershuis 20.30 A NTGENT | ERSAN MONDTAG De Living Theater aan de Parade Grote Zaal 20.30 A

GRATIS

DIVERSE ACTEURS De Voorleessessies Tuin 13.30

GRATIS

MOON PRODUCTIONS | HENDRIK AERTS Atelier: BLACKBIRD - REBIRTH Pand 18 Studio 14.30 GRATIS

GRATIS

GRATIS

MONIKA KOWALEWSKA Dichtbij Matki Babel 19.30 A NINETIES PRODUCTIONS | TOUKI DELPHINE Billy the Kid BLVRD Theater 20.30 A FONTYS Studenten in de etalage Babel 20.30 GRATIS

LATE NIGHT BAND CC Smugglers BLVRD Theater 23.30 GRATIS

JOSEPHKWARTIER

tel. 0900 33 72 72 3 tel. buitenland +31 (0)73 680 98 01

FESTIVALPLEIN

Voorstellingen, concerten, installaties in en om de binnenstad

Voorstellingen, ontmoetingen, installaties, ateliers en previews Sint Josephstraat 18

Tentjes, installaties, muziek en theater op en rond de Parade

vervolg festivalplein

BLVR&D Werkplaats voor hoofd, hart en hoop Theater aan de Parade 1e verdieping (bereikbaar via de trap op het festivalplein) 10.00-22.00

JUDITH ROSEMA Het Inkt Atelier: workshop voor kinderen Tuin 13.00-16.00 GRATIS

Block Box BACKBONE | ALIDA DORS, BERLIN, MIET WARLOP 13.00-23.30

PLAN D | ANDREAS DENK Buurman in de natuur | 5+ BLVRD Theater 14.30 A

AVANS | CMD Interactieve Installatie Tuin 13.00-00.00

BE FLAT Ludo & Arsène Pleinpodium 14.30, 18.30, 20.30 GRATIS

THEATER ARTEMIS Dit is het clubhuis van... | 4-12 Tuin 15.00-19.00 GRATIS

Tentjes en Installaties EVA VAN PELT, SOUNDING BODIES, ROB SMORENBERG, GIAN VAN GRUNSVEN, BREI, TEUN SMITS | DE VEENFABRIEK, WHAT SOUNDS LIKE NOW, RUTKAY ÖZPINAR, SHAILESH BAHORAN | IRC, MAN II CO, GEERT HAUTEKIET, MARDULIER & DEPREZ, HANNEKE LAST, MENSEN ZEGGEN DINGEN 13.00-23.30

NAZMIYE ORAL EN GASTEN Gesprek van de dag Tuin 16.00

155 Trip Pleinpodium 13.00, 16.30, 19.15 GRATIS

FONTYS Studenten in de etalage Babel 20.30 GRATIS

YOURI AND MARIE Morning, Mourning Pleinpodium 13.30, 17.00, 20.00 GRATIS

ROHIET TJON POEN GIE We Shall Return Babel 21.15 A

DRIES VERHOEVEN Happiness Burg. Loeffplein 14.00-22.00 GRATIS THEATER ARTEMIS Party Dialogues Cementrum 15.00 en 19.00 A HNTJONG | EVA LINE DE BOER Heidi Pippi Sissi Ronnie Barbie [10+] Verkadefabriek Kleine Zaal 16.00 A MIET WARLOP Ghost writer and the Broken Hand Break Beverspijken 5c 19.00 A ALEXANDER DE BRUIJN Broeders - De val van Den Bosch Zwanenbroedershuis 20.30 A BERLIN True Copy Verkadefabriek Grote Zaal 20.30 A

GRATIS

DIVERSE ACTEURS De Voorleessessies Tuin 13.30

GRATIS

MOON PRODUCTIONS | HENDRIK AERTS Atelier: BLACKBIRD - REBIRTH Pand 18 Studio 14.30 GRATIS

GRATIS

LIZ AGGISS The English Channel Artemis Zaal 21.00 A DIVERSE MUZIKANTEN De Nachtsessies Tuin 23.00

GRATIS

ALEXIA LEYSEN | VALENTIJN DHAENENS KNAUS Triniteitstraat 19 21.00 A

LUCAS DE WAARD | IRIS PENNING Stil leven Tickets & Info 13.45, 15.45 en 19.45 A

A Voor de voorstellingen met een ticketsymbool koop je kaartjes via festivalboulevard.nl of aan de festivalkassa. Voor de overige voorstellingen koop je kaartjes ter plekke of ze zijn gratis te bezoeken.

MEER DAN EEN GOEDE KENNIS VAN HET FESTIVAL? VERZILVER HET EN WORD VRIEND.

Online Op www.festivalboulevard.nl kun je kaarten online bestellen en betalen. Ze worden digitaal toegestuurd, waarna je ze zelf kunt printen. Attentie: vanuit het buitenland is betaling met IDEAL niet mogelijk. Kaarten kunnen tot zeven dagen vóór de speeldag van de voorstelling thuisgestuurd worden. Verzendkosten per zending: € 2,50. Daarna zijn de kaarten af te halen bij de kassa in Theater aan de Parade.

INFO

Dagschema Zondag 4 augustus PODIA EN LOCATIES

Telefonisch Kaarten kun je ook bestellen via 0900 33 72 72 3 [lokaal tarief]. Alleen vanuit België: +31 (0)73 680 98 01. Betaling uitsluitend met Mastercard/Visa.

Openingstijden Het festivalplein is het gehele festival geopend van 12.00u-01.00u m.u.v. de laatste festivaldag [geopend tot 00.00u].

ROY OVERDIJK | SIMON BUS Boredom 2.0 Pleinpodium 14.00, 18.00 GRATIS

MÉLANIE DEMERS | MAYDAY Animal Triste Triniteitstraat 19 21.00 A

Tickets & Info Zowel op het centrale festivalplein als in het Josephkwartier vind je een Tickets & Info. Onze medewerkers bieden info over honderd-en-een zaken: voorstellingen, toegankelijkheid, pendelbustijden, de naam van die ene actrice en een plattegrond.

ROY OVERDIJK | SIMON BUS Boredom 2.0 Pleinpodium 15.30, 18.00 GRATIS MONIKA KOWALEWSKA Dichtbij Matki Babel 19.30 A NINETIES PRODUCTIONS | TOUKI DELPHINE Billy the Kid BLVRD Theater 20.30 A

LATE NIGHT BAND Jay-Roon & The Loose Ends BLVRD Theater 23.30 GRATIS

Openingstijden festivalplein Van 12.00u tot 01.00u. Aanvang programmering vanaf 14.30u m.u.v. enkele tentjes en de Block Box [vanaf 13.00u] en m.u.v. de laatste festivaldag [geopend tot 00.00u]. Pendelbussen Theaterfestival Boulevard vindt in en om de stad plaats. Vanaf het centrale festivalplein [de Parade] rijden gratis Boulevard-pendelbussen naar de locaties die niet op loopafstand liggen. Het opstappunt ligt aan de zuidzijde van het festivalplein – tussen Theater aan de Parade en de Peperstraat. Vanaf daar vertrekken de bussen uiterlijk een half uur vóór aanvang van de voorstelling. Aangezien het een pendeldienst is, kunnen exacte vertrektijden niet worden weergegeven.

COLOFON Redactie Eric Alink [hoofdredacteur], Teddy Tops [coördinator], Jeroen Thijssen, Sara van Gennip, Jowi Schmitz Grafische vormgeving/fotografie Karin Jonkers, Mariëlle van der Wardt [Yell & Yonkers], Jean Philipse Productie Graphiset, Uden

Je bent fan van het festival, je bent een cultuurliefhebber, je vindt dat het festival bij ‘s-Hertogenbosch hoort. Kortom: je wil dat Boulevard blijft bestaan. Word dan Vriend van het festival. De financiële bijdrage van Vrienden geeft naast de steun voor het festival zelf, extra ruimte voor unieke projecten. Dit jaar is dat de voorstelling #minaret, van het Libanese gezelschap Maqamat van choreograaf Omar Rajeh. Als Vriend heb je automatisch een streepje voor. Het jaar door kun je naar speciale Vriendenavonden en -middagen, waar je voorproefjes en een speciale blik achter de schermen krijgt. Ook heb je voorrang op de kaartverkoop en heb je recht op Vriendenkorting in de voorverkoop.

Je kunt al Vriend worden vanaf € 50,- per jaar. Meld je aan via de knop word Vriend op festivalboulevard.nl, stuur een mail naar vrienden@theaterfestivalboulevard of vraag naar de folder bij Tickets & Info. Voor meer info zie festivalboulevard.nl/nl/over-boulevard

TIPS, REACTIES, VERHALEN:

dagkrantboulevard@gmail.com

DEEL JE ERVARINGEN EN MENINGEN OP:

Twitter @tfboulevard Facebook /festivalboulevard Instagram /festival_boulevard Hashtags #tfboulevard