__MAIN_TEXT__

Page 1

DONDERDAG 1 EN VRIJDAG 2 AUGUSTUS 2019 FESTIVALBOULEVARD.NL

BLVRD VANDAAG gazet van kippenvel voor de dunhuidigen die ontroering niet mijden

BEELD: KARIN JONKERS

PAGINA 447

I

COLUMN

k ben, dus nieuwsgierig, zei de eerste amoebe naar verluidt tegen de tweede. Volgens kenners was dit het eerste gesprekje op aarde. Er zouden er meer volgen – gelukkig maar. Plaats van handeling: een lauwe zee vol beginnend leven, krap vier miljard jaar geleden.

FOTO: KARIN JONKERS

In die tijd leverde het standpunt ‘Less is more’ slechts zwakke applausjes op. Groei viel meer in de smaak. Het leven ontwikkelde zich onstuimig, laat ook vormgever Karin Jonkers zien. Haar coverbeeld verenigt Pippi Langkous, Trump, Neandertaler, Robot, The Big Bang, Cultuurstad van het Zuiden en Boulevard. Het zijn illustraties van de evolutie. Terugkerende factor is de mens: een klont cellen, die het

beginsel ‘delen is groeien’ vaak beter snapt dan de mens zelf. Tijd voor een korte pauze, vindt Boulevard. Want welke kant willen we op? Een zekerheid: zonder oriëntatie en plaatsbepaling valt niet goed te kiezen. Het festivalthema ‘You Are Here’ is dan ook een uitnodiging voor verkenning. Waar zijn we, fysiek, ruimtelijk, sociaal en technologisch? Tal van makers op Boulevard laten je delen in hun oriëntatie, plaatsbepaling en

reactie. De een vlucht, de ander schopt tegen de werkelijkheid aan. Een derde begint doodleuk zijn eigen schepping. De vierde struikelt over zichzelf, maar komt sterker overeind. Het spraakmakende boek Sapiens. Een kleine geschiedenis van de mensheid eindigt op pagina 446. De slotzin van historicus Yuval Noah Harari: ‘Bestaat er iets gevaarlijkers dan ontevreden, onverantwoordelijke goden die

niet weten wat ze willen?’ Het antwoord op die vraag klinkt elke dag. In media, in parlementen waar volksbuikbespelers hun roffels laten horen, op Twitter. Gelukkig zijn we vrij in onze eigen oriëntatie en plaatsbepaling. Wat helpt, is elf dagen Boulevard. You Are Here? Mooi: So Are We. Laten we samen de eerste zin van pagina 447 schrijven. Voor in de herdruk. [EA]

WELKOM

toen topless nog ok was en je gewoon op het strand mocht slapen. Kortom, een schat aan ervaring torsen we mee. Ik heb het niet geteld maar er werken ook meer vrouwen dan mannen aan Boulevard mee en dat zat altijd al snor. De Juicy Sisters zijn hier begonnen. Mensen van iedere kunne waren al welkom ver voordat we ze met LHBTIQ begonnen te duiden.

We verdelen de voorstellingen netjes tussen Nederland en België en laten verder iedere buitenlander toe. Scroll door de artiestennamen en je ziet de werkelijkheid: Mahmoud, Heidi, Omar, Choi, Massimiliano, Lolita, Bokango Nikumu, Nazmiye, Phi Nguyen, Benjamin, Aleksej en Maria Dolores. Er loopt warempel ook een Jan rond. Ik kon helaas geen Mohamed vinden maar gelukkig

ook geen Jezus, dus daar kunnen we geen gezeik over krijgen. Festival Boulevard is open voor iedereen; een hek moet, maar het rammelt aan alle kanten. “We Are Here”, schreeuwen we uit. Want we zijn een Hof van Eden, we hebben genoeg theater, genoeg muziek, genoeg drank en warmte voor eenieder. Onze onvolprezen buswachter Frits heeft alvast Mexicaans geleerd. [JP]

We leven in een turbulente wereld waar de issues zich opstapelen. De opwarming, vluchtelingen, ongelijkheid, vrijheid van meningsuiting, emancipatie, te veel festivals. En oh, ja, Donald Trump. Ga daar als theaterfestival maar eens aan staan. Nu zijn we onderhand het oudste festival van dit land, ooit begonnen


TIP

De stille kracht Ze zijn de I Am Here But Hidden-types. De onzichtbaren. Festivalmedewerkers die in stilte bergen werk verzetten. Tijd voor een serie van zeven portretten. De eerste: Ilse Aarts uit Den Bosch.

VAN GIDS TEDDY

FOTO: JEAN PHILIPSE

Wolkenfietsen FOTO: KARIN JONKERS

Ontmoet Teddy, een netdertiger die van cultuur houdt. Zij bezoekt voorstellingen waar je jaren later nog over praat. Althans, dat voorspelt ze. Teddy is schrijver [ook voor de Dagkrant] en programmamaker. Daarnaast is ze een van de vier gidsen die elk voor een ander type bezoeker staan. Voorkom keuzestress en meld je bij hen aan op www.festivalboulevard.nl. Dan krijg je tips die bij je passen. Teddy tipt voor dit weekeinde: Augusto van het Italiaanse dansgezelschap Alessandro Sciarroni. Een choreografie van de lach en haar honderden gezichten. Denk kiespijn, denk Homerisch, denk krieken. Maar denk zeker ook Jantje. Alessandro Sciarroni | Augusto | vr 2 en za 3 aug | 20.30u | Verkadefabriek | 60 min

Op uitnodiging van de redactie leveren drie jonge Brabantse fotografen bijdragen aan de Dagkrant. Uitgangspunt is het festivalthema ‘You Are Here’. Esther van Gerwen [26] trapt af. Op dinsdag bezocht ze het festival in aanbouw. Haar foto vormde de grondstof voor een gesprek met redacteur Jean Philipse. Esther keek naar het plein in opbouw en dacht: ‘Komt dit nog ooit goed?’ Het was een bar en boze chaos. Nauwelijks ruimte om te lopen, laat staan hollen – en toch zag ze dat gebeuren. Hier werd gewerkt. Ze volgde de opbouw, dacht aan de afbouw. ‘Blij dat ik fotografie gekozen heb’, flitste door haar hoofd. Zoveel lampen zou ze gelukkig nooit nodig hebben. Ze struikelde over een kist met de intrigerende opdruk ‘25 x kippengaas wanden’ maar werd gerustgesteld door het woord BAR. Er scheen neonlicht aan het einde van de tunnel. Alles komt goed. Esther woont in Den Bosch en studeert aan de fotovakschool in Boxtel. Daarnaast geeft ze les in het basisonderwijs. Na haar studie wil ze zich specialiseren in ‘Love Shoots’. Als er een bruiloft voorbijkomt, zegt ze evenmin ‘nee’. Esther fotografeert ook het nog lopende verhalenproject ‘De Zuiderpassage’ van Mijke Pol en Rob van Oijen. Haar website: www.esthervangerwen.nl [JP]

Er loopt een man met een hondje over De Parade. Hij zingt een liedje want het feest der feesten is begonnen: van 1 tot en met 11 augustus; theater, dans, muziek, theater hier en daar een biertje. Het hondje, dat Charly heet, heeft een boom ontdekt en sleept de man mee. Die stopt abrupt met zingen, verbijsterd. Want achter die boom is nóg een festivalplek. Een ruimte die er eerder niet was, onbegaan gebied. Een stairway to heaven, glinsterend zilver. Zou dit het dan zijn? Hij kijkt wat angstig om zich heen. Witte sneeuw zonder voetstappen, de stilte voor geluid. Geblaf, Charly is de trap al op. Welkom bij BLVR&D, staat er op een bordje. Research en Development is een nieuwe plek op de festivalkaart, een nieuwe ruimte op Theaterfestival Boulevard. Ruimte in alle opzichten: ruimte voor vragen, voor onderzoek, voor evaluatie. Tijdens werksessies worden

knopen ontward, worden vragen gesteld die ertoe doen. Over de blinde vlekken van een festival. Of van een bezoeker. Vragen over inclusiviteit en of ‘theater voor iedereen’ ook echt iedereen betekent. Hier wordt de toekomst geschud om te kijken of de schroefjes vast blijven zitten, hier wordt onderzocht wat de moeite waard is. Bezoekers zijn welkom in deze ruimte waar meningen worden gemengd en tegen het licht gehouden. Boven aan de trap staat een bord met het programma. Soms kan het publiek deelnemen, vaak kijken of luisteren. Er hangt een wand met zo veel mogelijk vragen met hier en daar een antwoord – dat nog meer vragen oproept. Zo hoort het ook bij iets wat in ontwikkeling is. Ik zal er zijn: festivalchroniqueur, handelaar in zinnen, wolkenfietser. Als je een boem hoort, zijn we al begonnen. [JS]

Waar zijn we? “Theater aan de Parade, Pleinzaal. Het hoofdkwartier van Boulevardvrijwilligers en artiesten.” En jij bent? “Ilse Aarts, vrijwilligerscoördinator Boulevard.” Waarom? “Ik hou heel erg van puzzelen en deze klus zie ik als een hele grote puzzel. Zeker qua planningen. Er veranderen telkens dingen, er komt een opbouwtje bij of er wordt iemand ziek. Dan is het vijf minuten balen en dan iemand anders zoeken. Aan paniek heb je niets. Het evenementenvak is me met de paplepel ingegoten. Mijn vader doet het ook. Mijn scriptie voor leisuremanagement in Breda ging over vrijwilligers. Ik deed onderzoek bij het Bevrijdingsfestival. Drie jaar geleden werd ik bij Boulevard gevraagd. Vrijwilligers hoeven we nauwelijks te werven, ieder jaar doet een grote groep weer mee. Zo rond de 250 mensen bij elkaar. Dat enthousiasme is heel mooi. We proberen er ook een feestje van te maken, de vrijwilligers een beetje te vertroetelen. We maken de zaal nu mooi en gezellig. En we hebben een complimententrommel met briefjes: ‘Wat zit je haar goed,’

of ‘Wat staat die kleur je mooi.’ Iedereen mag er een trekken. Nieuw is de moppentrommel. Kan iedereen een mop indoen, die we tijdens het eten voorlezen. Wat ik heel mooi vond, was de afsluiting vorig jaar. We stonden met alle vrijwilligers op het Pleinpodium te dansen. Dat was niet afgesproken, maar we hebben twintig minuten met z’n allen nog een feestje gevierd. Echt een geluksmoment.” I’d rather be... “Waar ik liever zou zijn? Ik wil heel graag hier zijn.” [JT]

FOTO: JEAN PHILIPSE

Hongerige ogen

FOTO: ESTHER VAN GERWEN


DO 1 EN VR 2 AUGUSTUS 2019 FESTIVALBOULEVARD.NL

“Trots op term publieksfestival” Samen zien ze zo’n tweehonderdvijftig voorstellingen per jaar. Wereldwijd, in donkere zalen. Tijd om ze vol in het licht te zetten. Ontmoeting met Tessa Smeulers en Nina Aalders, programmeurs van Theaterfestival Boulevard.

Z

e werken het hele jaar aan Boulevard. Tot ongeloof van velen. Nee, leggen ze vaak geduldig uit aan familieleden, kennissen of buren. Ze doen het er niet even bij naast een baan in de ouderenzorg. Seizoenswerk is het evenmin. Programmeren is een vak, dat het nodige vergt: kennis van podiumkunsten en netwerken, Fingerspitzengefühl en de bereidheid om al jong eeltige handpalmen te ontwikkelen. Want ze applaudisseren veel: in totaal bezoekt het programmateam – dat uit nog drie leden bestaat – jaarlijks zo’n vijfhonderd voorstellingen. Veel maar noodzakelijk, want niet in alle melk komt room boven drijven. Elke editie van Boulevard telt zo’n honderdtwintig overtuigde keuzes.

Risico’s

Hoed en rand, ze weten ervan. Tessa [36], die cultureel maatschappelijke vorming studeerde, werkte als producent bij de PaardenKathedraal in Utrecht en Festival Over ’t IJ in Amsterdam. Toenmalig Boulevard-directeur Geert Overdam vroeg haar in 2009 om zijn team te versterken. Nina [35], die Theaterwetenschappen en Performance Studies studeerde, is dramaturg. Bij Boulevard ging ze in 2015 aan de slag. De wieg van Tessa stond in Oegstgeest, die van Nina in Varsseveld [Achterhoek]. Toch heeft het ze amper moeite gekost om Boulevard te incorporeren, het festival dat ze als zuidelijk en zinnelijk omschrijven. “Het is vooral een publieksfestival”, zegt Nina met onderkoelde triomf. “In sommige culturele kringen is dat woord een pejoratief [woord dat ongunstige associaties oproept – red.]. Wij zijn er trots op. Als je niet iets voor publiek maakt, voor wie dan wel?” Tessa glundert. Haar oogopslag: say no more. Of, nou vooruit: “Sommigen associëren publieksfestival met

FOTO: KARIN JONKERS

niet-zuidelijke festivalbezoekers? Het groeit, ziet Nina. Ze woont in Amsterdam. Enerzijds is de hoofdstedelijke scepsis over cultuur buiten de postcodegebieden 1000-1119 nog altijd groot. Anderzijds neemt de waardering voor Boulevard zichtbaar toe.

Zuidelijkheid

In de zoektocht naar sterke voorstellingen bezoeken Tessa, Nina, Viktorien van Hulst [directeur] en andere programmeurs festivals in heel Europa en soms daarbuiten. Soms danken ze de contacten aan hun Boulevard-collega Job Rietvelt, die met internationalisering is

”Op Boulevard vind je beeldkracht, viering en ritueel” ‘eenvoudig’. Dat is onterecht. Wij verlangen nogal wat van ons publiek. Maar dat kan ook in Brabant. Onze bezoekers zijn bereid risico’s aan te gaan. Ze willen iets beleven, staan ervoor open.” Ze horen het regelmatig van gezelschappen. “Die zeggen verbaasd: ‘Het publiek ontving ons, in plaats van wij het publiek.’ Het is een van de redenen waarom ze graag op Boulevard spelen.” Kenmerkt die ontvankelijkheid ook

belast, en aan dansadviseur Peggy Olislaegers. Enkele bestemmingen: Santarcangelo en Bassano [IT], Zürich en Lausanne [CH], Brussel, Lyon en Avignon [B en FR], Bergen [NO], Tunis [TN], Istanbul [TR] en Santiago [CL]. Voor de lezer die lichte afgunst voelt opkomen: het is stevig doorwerken. “Na vijf voorstellingen op een dag kun je er geen meer zien. Maar zo’n volle agenda hoort erbij. Efficiëntie staat voorop”,

verzekert Tessa. Nee, ze kijken nooit met een afvinkkaart op schoot. Stel je voor. Tekst? Check. Actualiteit? Check. Kippenvel plus traan? Bingo! Toch ritselen er wel degelijk criteria onder hun keuzes. Zware ijkpunten zijn de kwaliteit en toegankelijkheid van de voorstelling, het liefst in maximale balans. “Maar het begint met het verhaal. Dat moet raken”, zegt Tessa. “Verder moet een voorstelling artistieke noodzaak hebben: wat is de urgentie om het nu te willen vertellen?” Een ander ijkpunt is visuele aansprekendheid. “Beeldkracht past bij het zuidelijke van Boulevard, al zijn er nog altijd voorstellingen waarin het woord vooropstaat.” Extra verfijning van Nina: “Bij dat zuidelijke hoort ook het rituele. Weinig woorden, veel ruimte voor associaties.” Viering en vieren zijn dan ook begrippen die vloeiend bij het festival passen, bevestigt Tessa. Van amen naar samen – one small step for Boulevard, a giant leap for many others.

Voorhoorders

Al kiezen ze inhoudelijk, toch zijn duimstok en rekenmachine altijd binnen handbereik. Tessa: “Elke voorstelling verlangt een andere locatie en infrastructuur. Wat zijn de technische eisen? Wat is de publiekscapaciteit? Een keuze moet realistisch zijn. Wel vinden we het de uitdaging om samen met makers de presentatievorm te onderzoeken. Hoe kan een voorstelling nog beter tot zijn recht komen dan bijvoorbeeld eerder in

Amsterdam of Parijs?” Met veel makers gaat Boulevard vaker dan een, twee of drie keer in zee. Tot de langdurige liefdes behoren Theater Artemis, Dries Verhoeven, Studio Orka, Igor & Moreno, Guilherme Miotti en Wild Vlees. Wat zij delen is vernieuwing: de bereidheid zichzelf te blijven ontwikkelen. Bovendien zijn het theatermakers met seismologische vaardigheden. Ze drukken hun oor tegen de grond en horen in de verte trillinkjes die gewone oren [nog] niet registreren. Voorhoorders zijn het, van wat maatschappelijk gaat naderen of al onderweg is. Dat maakt ze interessant, zeker in wiebelige tijden.

Geen vloek

Ook het programmateam blijft zich ontwikkelen. Voortdurend, want [zelf]reflectie is geen vloek binnen Boulevard. Nina openhartig: “De vijf vrouwen die programmeren, zijn van Nederlandse afkomst, wit, dertig-plus, hoger opgeleid en niemand zit in een rolstoel. We delen vrijwel dezelfde canon. Dat verplicht je om in gesprek te gaan met kenners van kunst en cultuur die ons minder vertrouwd is. Hun ogen en oren maken het festival nog sterker.” Vanaf najaar 2019 zal Boulevard dan ook regelmatig met vijf makers uit minder bekende werelden aan tafel gaan – van de hiphopscene tot de beeldende kunst. Nog een stap: bij de komende festivaleditie zullen twee groepen uit de samenleving een stem in de deelprogrammering gaan krijgen. “Voor 2020 gaat het om jongeren

en om de Molukse en Indische gemeenschap naar aanleiding van de 75-jarige bevrijding van voormalig Nederlands-Indië op 15 augustus dat jaar”, vertelt Tessa. Spannend, om de touwtjes deels uit handen te geven? Ja, dat is eng, erkent Nina. “Want je verliest zekerheden: presenteren we dan iets wat ik echt niet ken? Hoe ga je om met verschillen in smaak – wat iets anders is dan kwaliteit? Maar het brengt het festival ook verder.” Iedereen bereiken is hun ultieme doel. Kortom: maximale diversiteit. In dat verlangen rekt Boulevard zijn grenzen ook op. Maar niet zonder voetnoot: de grenzen van democratie en rechtsstaat zijn heilig. Nina: “Als een neonazi in ornaat bij Het Nationale Lied van Wunderbaum zou verschijnen, zouden we dat niet dulden. Maar dat zou ook gelden voor iemand die op grond van z’n geloofsovertuiging stennis zou schoppen bij het zien van een ontbloot lichaam.”

Loslaten

Beiden zijn moeder. Tessa van twee jonge kinderen, Nina van een dreumes. Elke nieuwe festivaleditie lijkt op een gedeelde bevalling. Nina laconiek: “Maar vanaf donderdag 1 augustus laten we het los. Dan is het klaar.” Tessa: “Nu is het aan anderen om te kijken en te oordelen.” Dat kan elf dagen. Suggestie voor kraamcadeaus: geen muziekdoosjes of rompertjesmet-eenhoorn. Je maakt ze pas echt blij als je tickets koopt. [EA]


De geschiedenis van Den Bosch is in katholicisme, mystiek en symboliek gedompeld, Haar tijdloze drenkplaatsen: de Sint-Jan en het Zwanenbroedershuis. Op die laatste binnenstadslocatie speelt Alexander de Bruijn de theatersolo Broeders – De val van Den Bosch.

FOTO: KARIN JONKERS

Kalme zwanen in klapwiekende tijden

G

rote bronzen bustes van prins Hendrik en koningin Wilhelmina staren het publiek aan van achter een koninklijk lange tafel. Het Zwanenbroedershuis, het gele neogothische pand aan de Hinthamerstraat, is decor voor Broeders – De val van Den Bosch. Deze solo speelt zich af in 1629, het jaar waarin Frederik Hendrik de stad inneemt en de katholieken tot tweederangsburgers degradeert. Een bitter beleg, laat ook Alexander de Bruijn zien. Hij speelt Lucas, de extreem-

vrome kamerjongen van bisschop Ophovius, die in deze tijd met de goddelijke scepter zwaaide. Aan deze bisschop – ooit door Rubens geschilderd – de helse keuze: de stad laten capituleren of vechten tot de ondergang die al aan de Vughtse horizon fakkelt? Broeders – De val van Den Bosch werpt nog een vraag op. Geeft de Kerk ruimte om aan onwrikbaarheden te morrelen? Of verlangt zij vroom doorzettingsvermogen? Broeders pleit voor een beetje meer twijfel en voor verder kijken dan het nu. Iets waar religie bij kan helpen: je eigen leven zien als een onderdeeltje van iets veel groters. Zoals de architect van de Sint-Jan

er vrede mee had dat hij slechts de fundamenten van de kathedraal gebouwd zag worden.

Chic

Festivallocatie is de majestueuze ‘huiskamer’ van de Zwanenbroeders alias de Illustre Lieve Vrouwe Broederschap. Heraldiek op elke plafondbalk in deze ruimte verwijst naar de donerende adelen, notabelen en hun families. Hoe dichter naar het midden, des te groter de blijk van ruimhartigheid. Op een van de balken is een brandalarm goud geverfd. De Zwanenbroeders zijn geen new kids on the block: hun zevenhonderdjarig bestaan

Theater met Tolk is klinkend succes Aschwin van Leeuwen en Frank Allard zijn beiden doof geboren. Horen kunnen ze niet. Blind typen wel. Een WhatsApp-interview met de sympathieke grondleggers van Theater met Tolk, bondgenoot van Boulevard.

FOTO: JEAN PHILIPSE

Ze schrijven razendsnel, vaak gelijktijdig. Er is ook veel te vertellen. Maar eerst een digitale kennismaking. Aschwin [44] is chef groenten in een supermarkt. Frank Allard [47], analytisch laborant, is zijn man. Ruim zestien jaar zijn ze getrouwd. Nog een gedeelde liefde is Theater met Tolk, dat ze in 2018 hebben opgericht. Oogmerk: theaters, muziekpodia en festivals toegankelijk maken voor de circa 400.000 doven en 1,7 miljoen slechthorenden in Nederland. Want veel culturele organisaties blijven in gebreke. Het aanbod van evenementen-met-tolk is dun. Frank: “Sommige theaters, producenten en gezelschappen zijn bang dat het publiek de tolk afleidend of irritant vindt. Onnodige

voerden ze in 2018. Eeuwenlang kwamen ze bijeen om bestuurszaken te bespreken, liefde aan de Soete Moeder te belijden en af en toe een zwaan te eten. De vier tijdloze pijlers van de broederschap: liefdadigheid, cultureel erfgoed, spirituele groei en vriendschap. Het chique herengezelschap, waartoe ook Jheronimus Bosch behoorde, telt honderdtwintig leden en zesendertig broeders – achttien protestanten en achttien katholieken. Tot de leden behoren koning Willem-Alexander, prinses Beatrix [de enige vrouw], René van Rijckevorsel [hoofdredacteur Elsevier Weekblad], Roderick van de Mortel [burgemeester Vught]

angst. Ook horend publiek vindt het geen probleem.” Vaak is de culturele wereld een labyrint voor doven. Aschwin: “Op websites vind je vaak geen of nauwelijks informatie over de toegankelijkheid van voorstellingen. Boulevard doet dat wel en erg gebruiksvriendelijk.”

Oeh’s en ah’s

Het contact met Boulevard ontstond in 2015, nadat het festival een publieke uitnodiging voor een bijeenkomst over toegankelijkheid had gedaan. Frank, Aschwin en andere deelnemers ontvouwden hun ideeën en gaven het festival tips en adviezen. Met succes. “Er is werk van gemaakt”, zien Frank en Aschwin, die als zogeheten vlaggendragers van Boulevard het ambassadeurschap voor toegankelijkheid vervullen. “Daar zijn we trots op.” Het bestand van Theater met Tolk telt inmiddels drieëntwintig gebaren- en schrijftolken die in podiumkunsten zijn gespecialiseerd. Hoe het loopt? Als een trein met stiltecoupé. Aschwin: “De tolken staan overal, op het Festival Reggae Rotterdam maar in september ook bij Jochem Myer. Verder krijgen we talloze verzoeken van organisaties om ze te helpen bij toegankelijkheid.” Met schouwburgen in Utrecht, Rotterdam, Den Haag en Theater aan de Parade is al een samenwerkingsverband aangegaan.

en Huib van Olden [wethouder Den Bosch]. Broeders – De val van Den Bosch is de eerste voorstelling van een nieuwe programmalijn bij Boulevard. Onder de koepelnaam Het oog van de stad zal elk jaar een theater- of muziekproject worden ontwikkeld dat aan verleden, heden of toekomst van Den Bosch raakt. Voor 2020 staat De Odyssee op stapel, een muziektheaterspektakel op de Binnendieze. [TT/EA] Alexander de Bruijn | Broeders – De val van Den Bosch | 1 t/m 11 aug | Zwanenbroedershuis | 80 min

Op Boulevard verzorgt Theater met Tolk de toegankelijkheid van zes voorstellingen, waaronder ‘The English Channel’ van Liz Aggiss, ‘Craquelé’ van Studio Orka en het autobiografische ‘Stil Leven’ van Lucas de Waard, over een schrijver die met tinnitus kampt. “Onderschat de meerwaarde van een tolk niet”, stelt Frank. “Samen met de rest van het publiek lachen, klappen, oeh’s en ah’s uitstoten of je adem inhouden. Dat is wat je wil.”

Gebarencafé

Zelf gaan Frank en Aschwin naar een dozijn voorstellingen. Kroon op al het vrolijks: het Gebarencafé, dat op de laatste zaterdag van Boulevard voor de vierde keer plaatsvindt. Achter de tap: gebarentaalsprekers. “Bij mooi weer verwachten we zo’n tweehonderd mensen uit heel Nederland,” zegt Frank. Tegelijkertijd is het Gebarencafé meer dan een feestelijke ontmoetingsplek. “Samen met Boulevard laten we zo aan horend publiek zien dat niet-horend publiek er ook bij hoort. Af en toe zie je voorbijgangers stoppen, kijken en lang nadenken wat voor voorstelling het is :-]. Dat leg ik ze graag uit.” Vanzelfsprekend zijn horenden van harte welkom in het Gebarencafé, benadrukt Aschwin. Rondje voor de hele tent? Universeel gebaar: met je vinger een cirkeltje in de lucht maken en erbij glimlachen. [EA]


De Living is een onbehaaglijk thuis

Sekse & The City

Niet het begin maar het einde van het verhaal. Niet chronologisch maar dwars door elkaar heen. Zonder pasjes, maar op een meeslepend ritme. Dat is de Living.

B

ij binnenkomst mompelt een bordje: ‘Bij deze voorstelling wordt gebruik gemaakt van geureffecten, deze zijn niet schadelijk voor de gezondheid’. De voorstelling is tot stand gekomen zonder enkele vorm van dierenleed, hoe hard de pietjes in de kooitjes ook piepen. Die waarschuwingen zijn voor de tere zieltjes en dunhuidigen, maar de voorstelling zelf is dat ook. De Living van NTGent en de jonge regisseur Ersan Mondtag is een prachtige, beeldende voorstelling. Zonder woorden, maar met een verhaal dat je door de laatste minuten van een mensenleven heen sleept.

Afslagen

Hoe is zij hier gekomen? Waar komt zij vandaan? Is er iemand die haar mist? Vragen waarop geen antwoorden komen. Het enige dat we weten is dat tijd relatief is, een verzinsel van onszelf. Hadden we iets anders gedaan, dan

waren we heel misschien ergens anders terechtgekomen. Hadden we een andere afslag gepakt, een andere trap beklommen, ‘ja’ gezegd tegen een andere liefde, opdrachtgever of huisjesmelker. De Living is een onbehaaglijk thuiskomen. Een dans op het ritme van het leven, zonder pasjes of muziek, maar met ademhaling en het geluid van servies op de keukentafel. De uit de kluiten gewassen bloemen op het behang; het schilderij van Koning Leopold II; de keukenkast en de kledingkast: het decor lijkt op een thuis, of twee ‘thuizen’, maar zo voelt het niet. De identieke tweeling op het podium houdt elkaar en het publiek een toverspiegel voor. Wat je erin ziet: wat-alsen en misschiens.

Enfants identiques

Het verhaal speelt zich voor je af als een film, in de volgorde van een boek. Los van regels

opgebouwd – en zo eindigt het ook. Het is een stijl die theatermaker Ersan Mondtag [1987] uit Berlijn typeert. Verschillende media noemen hem het enfant terrible van het moderne theater. Ersan, die altijd op het snijvlak van theater, performance en installatie werkt, maakt voorstellingen die je als ‘totaalkunstwerk’ kunt bestempelen. Voor De Living, dat hij bij NTGent creëerde, werkte hij samen met de tweeling Doris en Nathalie Bokongo Nkumu [1995] uit Brussel. Als dansduo Les Mybalés staan ze bekend om hun innige bloedband en passie voor hiphop. Ook als hoofdrolspelers van deze voorstelling laten zij je zonder een woord te zeggen sprakeloos achter. [TT] FOTO: KOEN BAUTERS

NTGent en Ersan Mondtag | De Living | do 1 t/m za 3 aug | Theater aan de Parade | 70 min

Ga van hoogtepunt naar hoogtepunt: het zelfonderzoek van een jonge vrouw, de avonturen van een seksueel vrijzinnige zestiger of de ontluikende gevoelens van een jonge jongen. Vrij je vrij, komend festival. Want Boulevard 2019 telt maar liefst zeven voorstellingen die aan seksualiteit raken.

V

FOTO: MICHIEL DEVIJVER

rouwen spelen daarin een sterke rol. The future is female, zo weten zij. Strijdbaar verschijnen ze en masse ten tonele. Niet om te vechten, maar om de seksuele en feministische revoluties nieuw leven in te blazen. Want er mogen nog wel wat stappen worden gezet – op stiletto’s en op sneakers. De Vlaamse theatermaker Julie Cafmeyer [foto] is een van die vrouwen. Zij staat met haar openhartige theatersolo Bad Woman op Boulevard, waarbij ze put uit recente seksuele ervaringen in onder meer Myanmar, Rwanda en Wit-Rusland. Deze bedpartner in crime maakte er een smakelijke, eerlijke en slimme voorstelling over.

samen-komen in haar tentje op voorhand waarborgt.

Selflove

Julie Cafmeyer | Bad Girl | 8 t/m 11 aug | Verkadefabriek Liz Aggiss | The English Channel | 2 t/m 4 aug | Josephkwartier Gian van Grunsven | Over komen | 1 t/m 6 aug | Festivalplein Annica Muller | Burning Butterfly | 5 t/m 8 aug | Festivalplein Florian Meyer | Kim Karssen | Bloomsbury | 5 t/m 11 aug | Josephkwartier Marijn Graven | Lo Lie Taa | 1 t/m 3 aug | Josephkwartier Firma Mes | Tech | 7 t/m 11 aug | Festivalplein

Voor de Britse Liz Aggiss viel het publiek vorig jaar al als een blok. Ze is een sensuele, grappige en scherpe vrouw in haar sixties, die strijdt voor het recht op pleasure en seksualiteit. In The English Channel voert ze dat gevecht met bitterzoete humor. Maker en journalist Gian van Grunsven laat er met haar theaterlezing Over komen evenmin gras over groeien. Gian praat over zelfbeminning en lichaamsbewustzijn, wat een fijn

Taboes breken

De solo Tech II van Firma Mes maakt deel uit van het drieluik Tech. Het breekt taboes voor de nabije toekomst, door de seksrobot een glansrol te geven. Volstrekt niet mechanisch: Annica Muller. In haar solo Burning Butterfly biedt ze een rauwe blik op seksualiteit, grenzen en macht. Hierin deelt ze haar vroegere ervaringen als stripteaseuse. Florian Myjer en Kim Karssen laten met hun bejubelde Bloomsbury zien dat de strijd tegen conservatieve stemmen van alle tijden is. Tot slot laat Lo Lie Taa, in de regie van Marijn Graven, de ontluikende seksualiteit van een jonge jongen zien. [TT]


Dagschema Donderdag 1 augustus

KAARTVERKOOP

PODIA EN LOCATIES

JOSEPHKWARTIER

FESTIVALPLEIN

Voorstellingen, concerten, installaties in en om de binnenstad

Voorstellingen, ontmoetingen, installaties, ateliers en previews Sint Josephstraat 18

Tentjes, installaties, muziek en theater op en rond de Parade

vervolg festivalplein

DRIES VERHOEVEN Happiness Burgemeester Loeffplein 14.00-22.00 GRATIS

JUDITH ROSEMA Het Inkt Atelier: workshop voor kinderen Tuin 13.00-16.00 GRATIS

JOSEF STILLER Responsive Round Pleinpodium 14.00, 18.00 GRATIS

STUDIO ORKA Craquelé | 8+ Mariakerk 16.30 A

AVANS | CMD Interactieve Installatie Tuin 13.00-00.00 GRATIS

Block Box BACKBONE | ALIDA DORS, BERLIN, MIET WARLOP 13.00-23.30

MÉLANIE DEMERS | MAYDAY Animal Triste Triniteitstraat 19 19.00 A NTGENT | ERSAN MONDTAG De Living Theater aan de Parade Grote Zaal 20.30 A ALEXANDER DE BRUIJN Broeders - De val van Den Bosch Zwanenbroedershuis 20.30 A

THEATER ARTEMIS Dit is het clubhuis van... | 4-12 Tuin 15.00-19.00 GRATIS GUILHERME MIOTTO | CORPO MÀQUINA Preview: POLE Artemis Studio 17.00 A MARIJN GRAVEN LO LIE TAA Pand 18 Zaal 19.00 A DIVERSE MUZIKANTEN De Nachtsessies Tuin 23.00 GRATIS

Tentjes en Installaties EVA VAN PELT, SOUNDING BODIES, ROB SMORENBERG, GIAN VAN GRUNSVEN, TEUN SMITS | DE VEENFABRIEK, WHAT SOUNDS LIKE NOW, RUTKAY ÖZPINAR, SHAILESH BAHORAN | IRC, MAN II CO, GEERT HAUTEKIET, BREI, MARDULIER & DEPREZ, HANNEKE LAST, MENSEN ZEGGEN DINGEN 13.00 - 23.30 BONTEHOND PAK ‘M | 6+ BLVRD Theater 13.30 en 15.00 A LUCAS DE WAARD | IRIS PENNING Stil leven Tickets & Info 13.45, 15.45 en 19.45 A

CIE MAUVAIS COTON Culbuto Pleinpodium 16.00, 22.00 GRATIS JOSHUA MONTEN Romeo Romeo Romeo Pleinpodium 17.00, 19.30

GRATIS

EVA VANDUREN Een tamme roos Babel 19.30 A TROUBLE MAN | HET NATIONALE THEATER CITIZEN K BLVRD Theater 20.30 A MARTA WÖRNER Falling in. Notes on body, space and matter Babel 21.15 A LATE NIGHT BAND Sonny Ragg BLVRD Theater 23.30 GRATIS

Dagschema Vrijdag 2 augustus

Tickets & Info Zowel op het centrale festivalplein als in het Josephkwartier vind je een Tickets & Info. Onze medewerkers bieden info over honderd-en-een zaken: voorstellingen, toegankelijkheid, pendelbustijden, de naam van die ene actrice en een plattegrond. Telefonisch Kaarten kun je ook bestellen via 0900 33 72 72 3 [lokaal tarief]. Alleen vanuit België: +31 (0)73 680 98 01. Betaling uitsluitend met Mastercard/Visa. Online Op www.festivalboulevard.nl kun je kaarten online bestellen en betalen. Ze worden digitaal toegestuurd, waarna je ze zelf kunt printen. Attentie: vanuit het buitenland is betaling met IDEAL niet mogelijk. Kaarten kunnen tot zeven dagen vóór de speeldag van de voorstelling thuisgestuurd worden. Verzendkosten per zending: € 2,50. Daarna zijn de kaarten af te halen bij de kassa in Theater aan de Parade. Openingstijden Het festivalplein is het gehele festival geopend van 12.00u-01.00u m.u.v. de laatste festivaldag [geopend tot 00.00u].

PODIA EN LOCATIES

JOSEPHKWARTIER

FESTIVALPLEIN

Voorstellingen, concerten, installaties in en om de binnenstad

Voorstellingen, ontmoetingen, installaties, ateliers en previews Sint Josephstraat 18

Tentjes, installaties, muziek en theater op en rond de Parade

vervolg festivalplein

BLVR&D Werkplaats voor hoofd, hart en hoop Theater aan de Parade 1e verdieping (bereikbaar via de trap op het festivalplein) 10.00-22.00

JUDITH ROSEMA Het Inkt Atelier: workshop voor kinderen Tuin 13.00-16.00 GRATIS

Block Box BACKBONE | ALIDA DORS, BERLIN, MIET WARLOP 13.00-23.30

CIE MAUVAIS COTON Culbuto Pleinpodium 16.30, 22.00 GRATIS

tel. 0900 33 72 72 3 tel. buitenland +31 (0)73 680 98 01

EVA VANDUREN Een tamme roos Babel 19.30 A

Openingstijden festivalplein Van 12.00u tot 01.00u. Aanvang programmering vanaf 14.30u m.u.v. enkele tentjes en de Block Box [vanaf 13.00u] en m.u.v. de laatste festivaldag [geopend tot 00.00u].

DRIES VERHOEVEN Happiness Burgemeester Loeffplein 14.00-22.00 GRATIS STUDIO ORKA Craquelé | 8+ Mariakerk 15.30 A HNTJONG | EVA LINE DE BOER Heidi Pippi Sissi Ronnie Barbie | 10+ Verkadefabriek Kleine Zaal 19.00 A ALESSANDRO SCIARRONI Augusto Verkadefabriek Grote Zaal 20.30 A ALEXANDER DE BRUIJN Broeders - De val van Den Bosch Zwanenbroedershuis 20.30 A NTGENT | ERSAN MONDTAG De Living Theater aan de Parade Grote Zaal 20.30 A MÉLANIE DEMERS | MAYDAY Animal Triste Triniteitstraat 19 21.00 A

AVANS | CMD Interactieve Installatie Tuin 13.00-00.00 GRATIS DIVERSE ACTEURS De Voorleessessies Tuin 13.30 GRATIS THEATER ARTEMIS Dit is het clubhuis van... | 4-12 Tuin 15.00-19.00 GRATIS MOON PRODUCTIONS | HENDRIK AERTS Atelier: BLACKBIRD - REBIRTH Pand 18 Studio 14.30 GRATIS NAZMIYE ORAL EN GASTEN Gesprek van de dag Tuin 16.00 GRATIS GUILHERME MIOTTO | CORPO MÀQUINA Preview: POLE Artemis Studio 17.00 A MARIJN GRAVEN LO LIE TAA Pand 18 Zaal 19.00 A LIZ AGGISS The English Channel Artemis Zaal 21.00 A DIVERSE MUZIKANTEN De Nachtsessies Tuin 23.00

Tentjes en Installaties EVA VAN PELT, SOUNDING BODIES, ROB SMORENBERG, GIAN VAN GRUNSVEN, BREI, TEUN SMITS | DE VEENFABRIEK, WHAT SOUNDS LIKE NOW, RUTKAY ÖZPINAR, SHAILESH BAHORAN | IRC, MAN II CO, GEERT HAUTEKIET, MARDULIER & DEPREZ, HANNEKE LAST, MENSEN ZEGGEN DINGEN 13.00-23.30 JOSEF STILLER Responsive Round Pleinpodium 13.00, 17.30 GRATIS BE FLAT Ludo & Arsène Plein 13.30, 15.00, 18.30

INFO

TROUBLE MAN | HET NATIONALE THEATER CITIZEN K BLVRD Theater 20.30 A MARTA WÖRNER Falling in. Notes on body, space and matter Babel 21.15 A MARTIJN VAN DER ZANDE De TLKSHW De Keulse Kar 23.00 GRATIS LATE NIGHT BAND The Hippo Brothers BLVRD Theater 23.30 GRATIS

GRATIS

BONTEHOND PAK ‘M | 3+ BLVRD Theater 13.30 en 15.00 A LUCAS DE WAARD | IRIS PENNING Stil leven Tickets & Info 13.45, 15.45 en 19.45 A JOSHUA MONTEN Romeo Romeo Romeo Pleinpodium 14.00, 19.30

GRATIS

COLOFON

GRATIS

Redactie Eric Alink [hoofdredacteur], Teddy Tops [coördinator], Jeroen Thijssen, Sara van Gennip, Jowi Schmitz

A Voor de voorstellingen met een ticketsymbool koop je kaartjes via festivalboulevard.nl of aan de festivalkassa. Voor de overige voorstellingen koop je kaartjes ter plekke of ze zijn gratis te bezoeken.

Grafische vormgeving/fotografie Karin Jonkers, Mariëlle van der Wardt [Yell & Yonkers], Jean Philipse

Foto: Hennie Raaijmakers

MEER DAN EEN GOEDE KENNIS VAN HET FESTIVAL? VERZILVER HET EN WORD VRIEND.

Pendelbussen Theaterfestival Boulevard vindt in en om de stad plaats. Vanaf het centrale festivalplein [de Parade] rijden gratis Boulevard-pendelbussen naar de locaties die niet op loopafstand liggen. Het opstappunt ligt aan de zuidzijde van het festivalplein – tussen Theater aan de Parade en de Peperstraat. Vanaf daar vertrekken de bussen uiterlijk een half uur vóór aanvang van de voorstelling. Aangezien het een pendeldienst is, kunnen exacte vertrektijden niet worden weergegeven.

Productie Graphiset, Uden

Je bent fan van het festival, je bent een cultuurliefhebber, je vindt dat het festival bij ‘s-Hertogenbosch hoort. Kortom: je wil dat Boulevard blijft bestaan. Word dan Vriend van het festival. De financiële bijdrage van Vrienden geeft naast de steun voor het festival zelf, extra ruimte voor unieke projecten. Dit jaar is dat de voorstelling #minaret, van het Libanese gezelschap Maqamat van choreograaf Omar Rajeh. Als Vriend heb je automatisch een streepje voor. Het jaar door kun je naar speciale Vriendenavonden en -middagen, waar je voorproefjes en een speciale blik achter de schermen krijgt. Ook heb je voorrang op de kaartverkoop en heb je recht op Vriendenkorting in de voorverkoop.

Je kunt al Vriend worden vanaf € 50,- per jaar. Meld je aan via de knop word Vriend op festivalboulevard.nl, stuur een mail naar vrienden@theaterfestivalboulevard of vraag naar de folder bij Tickets & Info. Voor meer info zie festivalboulevard.nl/nl/over-boulevard

Theatrale Thriller:

Boldain BV

TIPS, REACTIES, VERHALEN:

dagkrantboulevard@gmail.com Za 24 aug t/m zo 1 sep

DEEL JE ERVARINGEN EN MENINGEN OP:

Twitter @tfboulevard Facebook /festivalboulevard Instagram /festival_boulevard Hashtags #tfboulevard

Profile for Theaterfestival Boulevard

Dagkrant Theaterfestival Boulevard: 1 augustus  

Dagkrant Theaterfestival Boulevard: 1 augustus  

Advertisement