BLVRD Vandaag 10 augustus 2021

Page 1

BLVRD VANDAAG

VERSCHIJNT OP DONDERDAG 5 DINSDAG 10 EN DINSDAG 17 AUGUSTUS 2021

GAZET VAN KIPPENVEL VOOR DE DUNHUIDIGEN DIE ONTROERING NIET MIJDEN

FESTIVALBOULEVARD.NL

FOTO: KARIN JONKERS

ALLES GEGEVEN

Kleedkamer Verkadefabriek 22.14 uur

Durven ze dat, acteurs en dansers? Meteen na het applaus voor de camera? Ja, zulke heldinnen en helden bestaan, bewijst ook Nastaran Razawi Khorasani [1987]. In de kleedkamerrubriek Alles gegeven laat ze zich zien. Zes was ze. Toen vluchtten haar ouders naar Nederland. Weg van ayatollah’s met lange baarden, de

COLUMN

CODE

FOTO: KARIN JONKERS

De wereld zat op cijferslot en de hekkensluiters waren de code kwijt. Soms schoot hij ineens open, hoe dat kwam wist niemand zeker. Na doemjaar 2020 kwam gewoon 2021, en na morgen gewoon een nieuw vergezicht. Vaccinado’s bezetten als vanouds de terrassen, de winkels brachten hun allerlaatste uitverkoop. Er was een slot, een kiertje, een

hoofddoekjesplicht en liefde voor zwaarden. Nu is Nastaran een spraakmakende actrice. In de zaal van de Verkadefabriek luistert ze naar een telefoon die langdurig overgaat – Iran is ver weg. Een jongen neemt op. Hij is dertien, houdt van rapper Lil Tjay, games en andere westerse verleidingen. Een beep wist zijn naam. Uit veiligheidsoverwegingen. Even later meldt een naamloos meisje van

elf zich telefonisch. Ook zij leeft in Iran. Ze is wijs, bijdehand en dol op speelgoedslijm. Op school mag ze niet hard rennen. Soms laat ze expres haar hoofddoek vallen, de zwaartekracht als handlanger. Ooit wil ze toneelspeelster worden. “Een actrice kan mensen uit hun verveling redden.” Songs for no one is een voorstelling met de geur van papaverbollen. Over bedwelming, roze leugens en

draaideur of een dievenklauw. We bevonden ons dan binnen, dan buiten, op afstand, zoom, schermafbeelding, onbeschermd en binnenstebuiten. We leefden volgens een code, maar iedereen was hem kwijt. We deden zelf pogingen, maakten allerlei unieke combinaties, bevestigden keer op keer dat we geen robot waren, maar hoe hard we ook riepen dat dit de juiste was, echt zeker weten deden we het niet. We gingen onderscheid maken:

‘Mijn code is beter dan die van jou!’ We gingen sommige cijfers meer waard vinden dan anderen. Sommige cijfers waren mooier of hadden een wortel, waren vegan. Er waren mensen die voorraden aanlegden. Mensen die voor codes waren en mensen die ertegen waren. Er waren mensen die het hele metrische systeem in twijfel trokken. Mensen die andere mensen hielpen om hun eigen code te bedenken. Mensen die zich nergens iets van aantrokken.

spiegelgeheimen. Extra diepte biedt het Farsi [Nederlands ondertiteld], waarin Nastaran en de kinderen spreken: de lome, dichterlijke hangmattaal waarin klanken wegsoezen. Behalve het woord vrijheid. Dat is altijd klaarwakker. [EA]

Nastaran Razawi Khorasani Songs for no one t/m do 12 aug 21.00

Er waren mensen die cijfers verkochten. Er waren dier- en plantsoorten die meebewogen, ondanks alles richting de zon groeiden of soms uitstierven, zoals ze dat gewend waren. En er waren mensen die poorten maakten, doorkijkjes gaven naar een toekomst en ons naar onszelf lieten kijken. Mensen die tafels opklapten, tenten uit de grond stampten, verhalen deelden, verbonden. En er waren open wonden. [Teddy Tops]


Sterven op/in het zadel Het is druk in de kleedruimte van de Willem Twee Concertzaal. In wielrenshirt meld me ik bij een festivalvrijwilliger. Ze wenst me sterkte bij Oxygen Debt. “Het is een soort euthanasie”, zegt ze opgewekt. zijn naam aan hem. Zou een sympathieke vrouw hem bewusteloos hebben kunnen laten fietsen? Andere vraag: is het toeval dat de Amerikaanse death metal band Morbid Angel ooit in deze zaal speelde? Eén zekerheid, de laatste: duizenden kilometers heb ik op trappers gestaan. In de Sierra de Gredos, Pyreneeën, Umbrië, Cornwall. Maar nooit voelde ik de dood op m’n bagagedrager zitten. Nu wel. Ik snak naar lucht in deze zaal waar ooit sigarenmakers werkten. Maar de beloning komt. We mogen vertragen van Luit, terwijl een stralenkrans van wit licht de ruimte vult. In de verte knerpt kerkhofgrind, of is dat gehoorbedrog?

FOTO: JEAN PHILIPSE

I

n de concertzaal van de Willem Twee staan spinningfietsen. Vijftien? Twintig? De ruimte is schaars verlicht – dit moet wel het voorportaal van de dood zijn. Elke deelnemer aan Oxygen Debt, de filosofische spinningles van Werkplaats van de Woestijne, krijgt een fiets en twee hartslagmeters toebedeeld. Over het stuur hangt een handdoekje, de bidon is gevuld. Muziek is er ook, een peleton van klanken waaruit donkere beats demarreren. Druivensuiker Op het podium licht instructrice Luit op. Aerobic pakje, dansende paardenstaart. Vanaf haar spinningfiets kijkt ze ons vriendelijk aan. Ze heeft er zin in. Luit instrueert ons in vloeiend Engels, met tonen van druivensuiker. Nadat we enkele

denkbeeldige kilometers hebben afgelegd, verzoekt ze ons bij herhaling om de weerstandknop op het stalen frame naar rechts te draaien. “Add some resistance Don’t give up. Feel your heart!” Harder gaat het, nog harder. Staan op de pedalen, zitten, vooroverbuigen. De zaal vult zich met damp en discobalflonkering, terwijl mijn lijf dehydratie en doodsverlangen meldt. Toch wil ik verder. Ondertussen mijmert Luit hardop over de fysieke veranderingen die we ondergaan. Ook prijst ze ons hart, dat dag en nacht dienstbaar is. Terecht: het klopt tijdens werk, seks, rouwbeklag, een achtbaanrit, vloeken, yoghurt kiezen in een supermarkt of nadenken over een overlijdensverzekering. Ook de keren dat je hart even vergat te slaan, was het bij je: de dag waarop vliegtuigen zich

in de Twin Towers boorden; de avond dat je ontoerekeningsvatbaar verliefd werd; het appje dat David Bowie voorgoed de aarde had verlaten. Toch bleef je hart doorgaan. Sacher-Masoch In deze concertzaal bonkt het om talloze redenen. Uit trots, zelfbeproeving, nieuwsgierigheid – maar ook uit angst voor minzame blikken. Af en toe kijk ik zelf steels naar m’n buren. Fietsen ze harder? Zien ze me heimelijk vertragen? Wat helpt, is de stem van Luit, die verleidt, bemoedigt en dwingt. Soms is ze zonder erbarmen, een ongenaakbare meesteres. Zwoegend denk ik aan Sacher-Masoch, de negentiende-eeuwse Oostenrijkse schrijver die zijn romans bij voorkeur aan seksueel avonturisme wijdde – het masochisme dankt

Rechtszaak Oxygen Debt oftewel Zuurstoftekort is meer dan een uitdagende oefening in vergankelijkheidsbesef. Het is ook een heroriëntatie op je lichaam: wij bezitten geen hart; het hart bezit ons. Wij zijn ondergeschikt aan een holle spier. Na afloop vertelt theatermaker Bart van de Woestijne over zijn fascinatie voor de [beweerde] eindigheid van het leven. In 2017 voerde hij met theatermaker Eva Knibbe een geruchtmakende rechtszaak tegen de dood. Hun juridische troef: de Europese grondwet stelt dat elke mens recht op leven heeft. Aanklagers en verdedigers van naam voerden hun betogen in het Amsterdamse Paleis van Justitie, maar de rechtbank achtte zich uiteindelijk niet bevoegd. Bij dezelfde zaak in België werd de dood vrijgesproken. Vaak combineert Bart geestelijke en fysieke inspanning in zijn voorstellingen. Op Boulevard 2020 maakte hij tongen los met zijn theaterexpeditie In order of disappearance, over eenzaamheid. Met Oxygen Debt gaat hij een stap verder: “We brengen de vergankelijkheid terug op de plek waar-ie het hardst wordt ontkend: de fitness club. Daarbij gebruiken we vermoeidheid om het ego langzaam af te breken.” Actrice Luit Bakker, die vóór ze aan Oxygen Debt begon stevige doodsangst had, is daarvan inmiddels redelijk genezen. Ook haar conditie is na zo’n vijftien voorstellingen verbeterd. Reacties van deelnemers? Bart: “Vaak een mengeling van emoties. Opluchting, verdriet, rust.” Maar ook verlangen komt voor, weet de redacteur. Naar een bad met zeezout. [EA]

Eerste Hulp Bij Overweldiging Wolkbreuken, liefdesbreuken, polsbreuken: op Bossche festivals ziet het Rode Kruis van alles voorbijkomen. Maar de hulpverleners blijven onverstoorbaar. Ook op Boulevard houden ze het hoofd koel.

FOTO: JEAN PHILIPSE

Al vanaf eind jaren tachtig staat het Rode Kruis op Boulevard. Elke gepijnigde of verwarde bezoeker is er welkom. Maar ook gewonde medewerkers en artiesten kunnen op ontferming rekenen. In de historie van Boulevard heeft het Rode Kruis nooit ernstig letsel beleefd – afkloppen op kastanjehout van de Parade, dat als kinderknutselmateriaal op het festivalterrein beschikbaar is. Een kleine terugblik op 36 jaar Boulevard: snijwonden,

blaren, allergische reacties na wespensteken, appelflauwtes, hersenschudding en – vrij zeldzaam – dronkenschap. “Ook nu is het rustig”, meldt Johan [zie foto]. Met zijn maatje Chris houdt hij de wacht bij hun tent die back stage staat. Aan medische uitrusting geen tekort: een behandeltafel, bloeddrukmeter, ontsmettingsampullen, vingerverband, hechtstrips en zelfs oordoppen. Ze beschikken ook over een schema waarop de effecten van geestverruimende zaken staan. Aan de hand van waarnemingsveranderingen kunnen de EHBO’ers vaststellen wat er loos is. Zo kan de hulpzoeker last hebben van angst of radeloosheid. Een andere sensatie volgens het schema: gelukzaligheid. Grote kans dat de Rode Kruis-mannen en -vrouwen veelvuldig euforie gaan waarnemen. Dat krijg je met zo’n festival. Alvast bedankt, Johan, Chris en al jullie collega’s. [EA]


DINSDAG 10 AUGUSTUS 2021 WWW.FESTIVALBOULEVARD.NL

KLEUR BEKENNEN IN EEN GROEN PARK We verspreiden virussen, plastic en onszelf. Maken we ons daar druk om? Ja, zeggen Boulevard en haar makers. Jullie ook, bleek na een kleine rondgang. FOTO: KARIN JONKERS

Francesca’s groene ogen en oren

In de intieme performance/installatie Birds without flight – in de zwarte Block Box – gooit Francesca Lazzeri [Italië, 1991] onze verhouding met de plantenwereld flink overhoop.

O

p verkenning in de Block Box. Je stapt binnen op een rooster, waar een natuurlijk licht onder schijnt, daaronder de aarde, om je heen bamboe. In je gezicht, in je zij en in je rug word je gestreeld door langwerpige blaadjes. Dan gaat de deur dicht en begint het grote zwart. De hypnotiserende soundscape voorspelt onweer, rumoer. De bladeren beginnen te ruisen. Licht valt hier en daar door de takken, en je wordt je steeds meer bewust van je omgeving. Je bent zwaar in de minderheid: bamboe heeft je omringd, je mag blij zijn dat je hier mag zijn en dit mag ervaren – en dat ben je ook. Had je eerder weleens de gedachte: als ik midden in een bos sta en alleen de bomen mij kunnen ervaren, [be]sta ik daar dan wel? Dan weet je nu het antwoord: je bent er, want je bent er onderdeel van. Bovendien zijn de bomen nooit ver weg. Met iedere teug zuurstof sta je met ze in contact. Wanneer je uit de Block Box stapt, de arme grassprietjes op: weet dan dat zij jou zullen overleven. Coccia Vogels zonder vlucht. Zo noemt de Italiaanse filosoof Emanuele Coccia bladeren. Planten bewonen de ruimte verticaal, horizontaal en diagonaal, veranderen hun omgeving en zijn zelf voortdurend in beweging. Hun groei is oneindig en steeds richting de zon. Voor Lazerri is het gedachtegoed van Coccia een inspiratiebron.

Zo hoopt ze meer ruimte te maken voor een nieuw evenwicht tussen verschillende levensvormen. Op Boulevard nam ze al een voorschot in het Gesprek van de Dag, waar ze aan tafel schoof met Theo Portegijs, bestrijder van invasieve exoten. Theo verwijdert die oprukkende, uitheemse planten en struiken op duurzame wijze: met zijn blote handen en met wortel en al. Francesca vroeg zich hardop af of dit met de mens ook gebeurt. Net zoals planten schieten we wortel en strijden we om territorium: “We voelen meer empathie voor een hond dan voor een vlieg, het gaat erom in hoeverre we ons kunnen identificeren. Dat is met planten nog een stapje lastiger, die staan nog verder van ons af. Maar zij communiceren wel onderling, staan met elkaar voortdurend in contact. Zij hebben hun ‘organen’ verspreid door hun hele organisme. Wij sterven

als ons hart stopt; zij kunnen 99 procent van zichzelf verliezen en alsnog overleven.” Francesca’s installatiewerk gaat meer over verbondenheid met de natuur zoeken, meer bevrijden dan bestrijden. Het gaat over zaadjes planten. Francesca Lazzeri studeerde af aan de Mime Opleiding in Amsterdam. Sindsdien maakt en speelt ze visuele, fysieke voorstellingen in Nederland en het buitenland. Aanvankelijk maakte ze deel uit van performancecollectief Wild Vlees. Sinds 2019 werkt ze onder haar eigen naam, steevast in nauw contact met Boulevard. Birds without flight is deel van een groter project. De volledige voorstelling zal in 2022 in première gaan. [TT] Francesca Lazzeri | Birds without flight | zwarte Block Box | om het kwartier | van 13.00 tot 17.15 en van 19.00 tot 22.45

FOTO: KARIN JONKERS

Benjamin Habets & Liesbeth Habets Randje Maaspoort Ze vinden duurzaamheid belangrijk, scheiden hun afval en hebben zonnepanelen. Wel zouden ze minder vlees kunnen eten. Benjamin: “Mama is er het strengst op, mijn oudste broer van zeventien het minst. Als mama er niet is, zouden we er allemaal denk ik wat luier in zijn. Vooral het frikandelbroodje laten liggen is lastig.” Ze eten wel ook vleesvervangers, als HelloFresh het hen voorschotelt. Liesbeth: “Had jouw school niet ook een Tiny Forest gebouwd? Dat is hartstikke groen!”

Zoonlief: “Ja, weet ík veel, het is vakantie, ik lees die Nieuwsbrief nou toch niet?” Op zijn shirt staat iets groens, maar dat vond ie gewoon een leuk shirt.” Liesbeth: “O ja, en ik geef de planten water met het water uit de droger. Maar ja. Een droger hebben, is dan weer niet zo groen he?”

Yvette Bezemer Vught Yvette uit Vught is groot tuinliefhebber. De tuin zelf is niet zo groot. “Laatst had ik een mol, die heb ik weggejaagd door hard te stampen. Niet meer teruggezien.” Een echte siertuin, met verschillende bloeiende planten en wat struiken en een boompje: een catalpa. Een klein boompje, dat leek haar passend. Ze trekt veel vogels en insecten met haar insectenhotel, vogelhuisjes, het vogelzwembad en de pindakaaspotjes. De laatste tijd bezoekt een bonte specht het tuintje regelmatig. “We gaan ook graag naar de Hortus, en we zijn in

Kew Gardens in London geweest. Echt een aanrader, zo mooi al die verschillende planten! Verder stappen we graag op de fiets, de natuur in. Tegenwoordig met verrekijker en al. Gisteren nog, bij Haaren. Er waren slechtvalkjes aan het cirkelen, prachtig gezicht.”

Marjon Sars & Thomas van Orsouw Den Bosch Groen zou ieders leven moeten kleuren, vindt Marjon die in de binnenstad woont. “Ik heb een webshop, ben stylist, maar ben me vooral op restyling-advies aan het focussen. Dus juist niet twintig dingen bestellen en de helft weer terugsturen, maar kijken wat je kunt combineren.” Thuis houdt het ze ook bezig. Gister stond er een vrij dystopische docu op. “Mijn zoon Thomas zette die aan, duurzaamheid houdt hem erg bezig. We gaan samen naar rommelmarkten en tweedehandswinkels. Ik vind het ook belangrijk dat we in een tijd leven waarin we elkaar op gedrag aanspreken.” Thomas: “Ik maak historische kostuums van tweedehands materiaal. Meeste naai ik als ik moet wachten,

FOTO’S: KARIN JONKERS

zoals nu, op het eten. Een paar mouwen voor een historische LARP bijvoorbeeld.” Even voelt Marjon de stof. “Prachtig, echt hartstikke strak gemaakt.’ [TT]


The Future Is Female “Eiland schrijf je met korte ei, ijsjes met een lange, en meisjes weer met een korte.” Lisette Ma Neza alias Die Meisje van Brussel bracht op Boulevard een ode aan de vrouw. Meer makers op het festival bewijzen dat krachtige vrouw een pleonasme is.

C

lub Gewalt [zie foto] zet in Die Hexe het licht op de lastig te begeren vrouw: de oude vrouw; de alleenstaande vrouw; de hysterische vrouw; de vrouw die leeft met de maan en haar benen spreidt voor satan; de vrouw die kinderen eet. Tussen 1450 en 1750 zijn er in Europa naar schatting dertig- tot zestigduizend vrouwen geëxecuteerd wegens beweerde hekserij. Volgens Club Gewalt is het tijd om ons daar met terugwerkende kracht eens goed kwaad om te maken. Zusterschap Wie eveneens tot zusterschap oproept, is Donna Chittick in

het gedanste hiphoptweeluik Togetherness: breekbaar en krachtig tegelijk, op zoek naar zichzelf in continue verbinding met de ander. In de voorstelling Trek Iets Leuks Uit van Teddy Tops, Kirsten van Teijn en vele anderen wordt Zij – maar ook Hen en Hij – in alle vormen, maten en kleuren geëerd, in een oproep tot het radicale zelf zijn. Locatie: een met glitter overladen ballroom, vol drag queens en discoballen. De Poolse klaveciniste Elisabeth Chojnacka wordt gevierd in een gedanst portret van Jan Martens. Hij mixt dans met beelden en muziek van “de leeuwin met rode manen”, die vorige eeuw op naaldhakken door de grijze wereld van de nieuwe muziek trok – zie ook achterpagina van deze krant. Daar vind je ook extra info over het

FOTO: KELLY ALEXANDRE

POKON Sommige dagen zijn een gesnipperde ui. Om te huilen. Zo wilden de leden van het Utrechtse gezelschap De Dansers afgelopen weekeinde in hun bus stappen. Bestemming: Boulevard. Maar er was geen bus. Gejat, inclusief apparatuur, decor, alles. Verschrikkelijk! Gelukkig beschikken De Dansers over ongekende veerkracht. Halsoverkop vonden ze oplossingen. Zo konden ze toch nog één in plaats van twee dagen hun voorstelling spelen. Titel: Pokon. Wat in ieder geval groeide, was het applaus. Extra reden voor hulde: een van De Dansers is Steef Bikker, locatiemanager van Boulevard. [EA]

radicaal feministische concert Pain Against Fear van Naomi Velissariou, die je uitnodigt je angst te bezweren Stemverheffing De toekomst is vrouwelijk. We zien het in en door hun ogen. Ze draagt haar verleden met zich mee, haar [voor]ouders op handen en haar kinderen – en de kinderen van haar kinderen – in haar schoot. Ze heeft een verhaal om te vertellen en een stem om te verheffen. De toekomst is een optelsom, een samenkomst van omstandigheden en een piketpaaltje aan de horizon. Ze heeft haar wortels diep in onze parklocatie, zit in de fundering van onze tenten en het trillen van de zeilen. Het zit hem in de afwerking, precisie, twijfel en de grote gebaren. Het zit hem in de dans, het theater, de voordracht en het ijsje. Het zit hem in hen en in haar. In ons allemaal. [TT] Die Hexe | CLUB GEWALT | di 10 t/m za 14 om 16.00, 20.00 en 21.30 Trek Iets Leuks Uit | TEDDY TOPS, KIRSTEN VAN TEIJN E.V.A | di 10 aug 20.30 Elisabeth gets her way | JAN MARTENS | GRIP | do 12 t/m zo 15 aug 20.30 Togetherness | DONNA CHITTICK | di 17 t/m do 19 aug 15.00, 17.00 en 21.00 Permanent Destruction | Pain Against Fear | NAOMI VELISSARIOU | Theater Utrecht | za 21 en zo 22 aug 21.00

Boek Boulevard 1985-2020! Eindelijk is het er: een boek over de bewogen geschiedenis van de Boulevard, vol herinneringen, anekdotes, achter-de-schermen-verhalen en ruim 200 foto’s.

FOTO: JEAN PHILIPSE

Margo, met de go van go go go Boulevard, dat zich op zo’n vijftien locaties afspeelt, telt ruim veertig teamleden, tachtig horecamedewerkers en tweehonderd vrijwilligers. In de rubriek Achter de schermen programmaproducente Margo [29] van der Werf uit Utrecht.

Z

e groeide op in Friesland. Voor de hbo-opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming trok ze naar Amsterdam. Met haar diploma op zak begon ze als freelancer. “De inwijding? Op m’n negentiende achter de bar van reizend festival De Parade.” Leuk, maar nog grotere oren had ze naar werk bij The Silent Disco. Een collectief koptelefoonfeestje, waarvan ze zes jaar internationaal floormanager was. “Veel getourd: het Exit Festival in Servië, Glastonbury in Engeland, maar ook Parijs en Tokyo. Mooie jaren, zegt ze met een glimlach: “Het was echt rock ’n roll.” Zoete herinnering: de dj’s van The Silent Disco die hun slotnummer iT [in de volksmond I’m a man now] van Christine & The Queens steevast opdroegen aan Margo. De afgelopen jaren was ze onder meer producent bij het Nederlands Filmfestival en locatieproducent van het Amsterdam Fringe Festival. “Toen brak de pandemie uit. Ik zat met m’n handen in het haar. M’n plan om op muziekfestivals aan de slag te gaan – ik had contacten met Lowlands en Best Kept Secret – ging onderuit. Toen zag ik de vacature van programmaproducent bij Boulevard voorbijkomen. Ik wist zeker dat ik het zou worden. And so it happened. Sinds januari heb ik een contract.” Boksen Margo is de schakel tussen festival en gezelschappen. Ze inventariseert wensen van makers en zoekt geschikte locaties. “Van een gymzaal in de Weberstraat tot aan de Mariakapel op het voormalige GZG-terrein.” Ook onderhoudt ze contacten met omwonenden, die vanuit doorvoeld eigenaarschap over het Zuiderpark willen weten wat er gebeurt. “Het is belangrijk dat bewoners zich gehoord voelen. Gelukkig is het contact goed. We nodigden 300 omwonenden uit voor een kennismaking inclusief voorstelling op de dag vóór de opening. Er kwamen er maar liefst 130.” Ze prijst de sfeer van de Boulevard, ook de omgang achter de schermen. “Ik was vrijdag jarig. ’s Nachts om twaalf uur stonden spelers van Laika [Vlaams theatergezelschap] voor m’n hotelraam te zingen. Ja, dat raakt. Zeker als je elkaar niet kunt omhelzen – we zijn scherp op de coronamaatregelen.” In haar vrije tijd bokst ze, ook wedstrijden. Een geruststelling: ze sluit uit dat ze zondag 22 augustus – de laatste dag – knock out in de touwen van het festival ligt. “Nee jôh, Boulevard is een feestje.” Maar nu moet ze echt verder. Go Margo! [EA]

Makers zijn journalist Eric Alink en grafisch vormgever en fotograaf Karin Jonkers. Het boek, dat in juni 2021 is verschenen, “vliegt over de toonbank”, meldt boekhandel Heinen in Den Bosch. Het is ook bij de Ticket- en Infobalie op het Zuiderpark verkrijgbaar. Omwille van de toegankelijkheid [Boulevard is voor iedereen] is de prijs laag gehouden. Voor slechts 17,50 heb je 1.096 gram legendarische geschiedenis van het festival in je bezit.

Brabant Cultureel: “Een fijn, dik bladerboek [...] Een tijdreis met nostalgische inkijkjes, cijfers en vele grote namen, een bevlogen verhaal over een festival dat zichzelf elk jaar weet te vernieuwen.”

Brabants Dagblad: “Adequaat en betrokken geschreven [...] bijzonder mooi vormgegeven.” [juni 2021]

Cultureel Persbureau: “Eric Alink schrijft in zijn kenmerkende bloemrijke taal hoe het festival en de stad in de afgelopen 36 jaar met elkaar vergroeid zijn geraakt [...] Prachtig vormgegeven door de vaste festivalvormgeefster Karin Jonkers.” [juni 2021] FOTO: KARIN JONKERS


Een festivalfotograaf [Dave Menkehorst] legt zonder tekst of uitleg een merkwaardige foto voor aan een festivalredacteur [Eric Alink]. Enige aanwijzing: het beeld is op een Boulevardlocatie gemaakt.

H FOTO: DAVE MENCKHORST

alf een ’s nachts, net terug uit het Zuiderpark. Computer aan, fotobestand openen. Ik schrik deerlijk en dierlijk. Eend, haas, fazant. Ik schrik me wild. Aarzelend gaat m’n wijsvinger naar het beeldscherm. Roodkootje tikt tegen het glas, tik tik tik. Maar ze geeft taal noch teken. Lichte paniek. Zo jong! Zo mooi! En nu al roerloos. “Oehoe?”, roep ik zachtjes tegen de foto. In de verte antwoordt een uil. Verder is de nacht stil. Ik denk aan het festivalthema Hack the horizon. Een motto voor wie het leven liefheeft. Maar ook de doden weten er raad mee. Zij hebben bewezen dat zij meesters zijn in het openbreken van de einder. Bij welke groep hoort deze jonge vrouw? Laat ik maar op de ochtend vertrouwen, denk ik. Bij daglicht ziet alles er anders uit, zelfs de nacht. Tegen negenen sta ik op, loop linea recta naar m’n computer. Die blijkt in sluimerstand. Net als de vrouw. Ik tik op een willekeurige toets. De nieuwe dag en het beeldscherm lichten op. Zij is er nog. Kijkt me aan. Knipoogt. [EA]

Duurzaamheid? Daad bij woord! “You ought to practice what you preach”, zingt Nick Cave in het bezwerende Jubilee Street. Een wijsheid die Boulevard graag meeneuriet. Gesprek met Pepijn Muller, die naast de horeca het duurzaamheidsbeleid coördineert. “In dieseldamp wil je toch geen festival vieren?”

LUISTERVINKJES Twee zeventigers, hand in hand op festivallocatie Zuiderpark. Hij: “Het is wel aardig, beetje een vakantiepark.” Zij: “Ja, niet zo spannend als Slagharen, maar wel veel te zien.”

In het BLVRD Theater breekt een rekstok [hoort bij de voorstelling]. Kind 1: “Oooooh zou dat de bedoeling zijn?!” Kind 2: “Ik denk het wel. Anders zou het niet gebeuren.”

D

aad bij woord. Dat is de essentie van duurzaamheid op Boulevard. Simpel: het festival zou zich volkomen ongeloofwaardig maken als het al jaren waarschuwende voorstellingen programmeert – Hallo Dampkring, Are we not drawn onward to new erA – maar zelf het milieu niet ontziet. Pepijn: “Hoe je het ook wendt of keert: een festival kost elektriciteit, water en andere grondstoffen, veroorzaakt vervoersbewegingen – zowel van publiek als van artiesten – en levert afvalstromen op. Dat moet je zien te matigen, waarbij je ook op zoek gaat naar alternatieven.” Verspillingsfabriek Pepijn somt enkele concrete maatregelen op. “Ledlampjes in de prikkabels – en dat zijn echt honderden meters. Een hele zwik gratis festivalfietsen om naar locatievoorstellingen te gaan. Catering voor crew en artiesten die volledig vegetarisch is.” Om ook in de restaurants [Faam en Lof] vlees van de kaart te schrappen, vindt hij wat ver gaan. “Maar ook daar zie je beweging: geen entrecôte van 250 maar van 160

gram. Verder hebben we foodtruck Karma Kebab, die alleen maar veganistische kebab serveert. En bij de Koffieboot schenken ze eerlijke koffie.” Duurzaamheid zit ’m vaak in details, zegt Pepijn. “Zo zijn de T-shirts die onze crew draagt van ecologisch katoen. Daar betaal je meer voor, maar dat is het waard.” Festivaleten dat overblijft, verdwijnt niet in de gft-bak maar vindt zijn weg naar de Verspillingsfabriek in Veghel. Daar wordt het omgezet in soepen, sauzen en stoofpotjes. Motto: ‘Alles eruit halen wat erin zit.’ Een van de grondleggers van de Verspillingsfabriek is Bob Hutten, eigenaar van het gelijknamige cateringbedrijf en festivalpartner. Pepijn: “Back stage gaan we ook een Left Over-dag introduceren, waarbij we koken met wat over en nog bruikbaar is. Zo voorkomen we verspilling.” Elektriciteit De elektriciteit? Festivalproducent Willem de Leeuw schuift aan: “Jarenlang hadden we dieselaggregaten staan. Dat willen we niet meer. Voor het eerst maken we gebruik van een gloednieuw systeem van Greener, een innovator in energiesystemen. Hoe het werkt: we trekken voeding uit een gemeentelijke trafokast,

160 ampère. Die slaan we op in enorme batterijen, de Greeners. Zij leveren het festival de hele dag stroom. ’s Nachts laden de Greeners weer op. Alleen voor noodgevallen staat een dieselaggregaat klaar. Een achtervang, waarvan we verwachten dat we hem niet nodig zullen hebben.” Green Key Voor het eerst krijgt Boulevard ook waarnemers van Green Key over de vloer. Het is het internationale keurmerk voor duurzame bedrijven in met name de recreatie- en

vrijetijdsbranche en horeca. Pepijn: “We nemen deel aan hun pilot voor festivals. Ze beoordelen veel aspecten. Van communicatie, reiniging en energie tot duurzaam inkopen en textiel. Als je in zee gaat met Green Key zeg je: wij willen een stap verder gaan dan de reguliere wet- en regelgeving.” Met een voetnoot: “We willen geen borstklopperij van oh-kijk-onseens. Je moet niet pronken met je duurzaamheid. Wel is Green Key een uitstekende meetlat om te zien of we op de goede weg zitten.” [EA]

FOTO: JEAN PHILIPSE


KAARTVERKOOP & INFORMATIE

BUCKET LIST 2021 Alles van Tsjechov lezen. Napels zien en niet sterven. Een Oeteldonkse hit schrijven. Of alle films van Martin Scorsese bingen. Mooie vooruitzichten, maar gun jezelf eerst Boulevard. De Bucket List van de redactie helpt je op weg.

Kaartverkoop Op www.festivalboulevard.nl kun je 24/7 kaarten bestellen en betalen. De e-tickets worden per e-mail verstuurd, waarna je de tickets zelf kunt printen. Je kunt je ticket ook op je mobiele telefoon tonen bij de kaartcontrole. Op het festivalhart in het Zuiderpark tref je bij de verschillende tenten en installaties QR-codes. Ter plekke kun je hiermee gemakkelijk en snel online kaarten bestellen.

THE CURE KOMT! Als een lopend vuurtje ging het in Den Bosch rond, in lente 1981. The Cure komt! Sterker nog: in het Zuiderpark. Ongeloof en vreugde wisselden elkaar af onder lokale krakers en andere liefhebbers van vleermuizenmuziek.

FOTO: KARIN JONKERS

De Zaak Shell ANOUK NUYENS EN REBEKKA DE WIT do 19 en vr 20 aug 20.30 BLVRD Theater Zuiderpark Aandelen Shell zijn geliefd bij beleggers, zeker het laatste half jaar. De koopadviezen buitelen over elkaar heen. Olie op het vuur? De ijskappen smelten, bossen branden en extreme regenbuien laten rivieren kolken. Theatermakers Anoek Nuyens en Rebekka de Wit volgen het klimaatdebat al jaren, bezochten aandeelhoudersvergaderingen en lazen speeches en interviews van Shell. Ook noteerden zij tijdens kerstdiners opmerkingen van ooms en zwagers zodra klimaatverandering ter sprake kwam. De zaak Shell, heet hun voorstelling. Powered by human energy.

FOTO: BEN HOUDIJK

Permanent Destruction | Pain Against Fear NAOMI VELISSARIOU | THEATER UTRECHT za 21 en zo 22 aug 21.00 MAINSTAGE Brabanthallen [hal 4] Het overweldigende concert Pain Against Fear – slot van het drieluik Permanent Destruction – is een uitnodiging om je angst te bezweren. Een uur mindfulness on speed in de Brabanthallen, dankzij de kwetsbare expressie van theatermaker Naomi Velissariou in combinatie met de meedogenloos strakke sound van producer Joost Maaskant. Collectief raven in een pandemie? Het kan op Boulevard, dankzij slimme coronamaatregelen, waaronder anderhalve meter afstand. Geen covid19-toegangsbewijs of negatief testbewijs nodig.

Op donderdag 25 juni 1981 gaf The Cure een fenomenaal concert voor zo’n driehonderd bezoekers, in een kleine circustent op het Zuiderpark. Twintig nummers speelden ze, waaronder All Cats Are Grey, Three Imaginary Boys en hun jonge hit A Forest. Het gras groeide er niet slechter van, concludeerden natuurliefhebbers. Nog diezelfde zomer traden The Au Pairs op, een Engelse postpunkband. Ondanks hun hit Headache for Michelle bleef hoofdpijn de buurt bespaard – en zo hoort het. Vaker zou het Zuiderpark in de jaren tachtig als culturele locatie dienstdoen. Enkele zomers belegde Stichting Jeugd en Jongerenwerk er jeugdtheatervoorstellingen. Organisator: Wim Claessen, de latere eerste festivaldirecteur van Boulevard. [EA]

Elisabeth gets her way JAN MARTENS | GRIP do 12 t/m zo 15 aug 20.30 MAINSTAGE Brabanthallen [hal 4] In zijn nieuwe solo biedt de bejubelde Vlaamse danser en choreograaf Jan Martens een portret van de Poolse Elisabeth Chojnacka [1939-2017]. Zij is de vermaarde muzikante die klavecimbelmuziek terugbracht in de moderne culturele wereld. Elisabeth gets her way is een ode aan haar, waarbij Chojnacka op filmbeelden tot leven komt. Zoals altijd danst Jan Martens met ongekend vuur. Op zaterdag 14 augustus 16.00 is hij ook gast in de dagelijkse talkshow Gesprek van de Dag in de Dom [Zuiderpark].

Ramble Song BERLIN t/m za 14 aug 19.30 en 20.30 Verkadefabriek | grote zaal Het Antwerpse gezelschap BERLIN heeft een trouwe schare volgelingen op Boulevard. Dankzij? Het filmproject Zvizdal, over een bejaard echtpaar dat vlakbij Tsjernobyl wil blijven wonen, en True Copy over schilder en meestervervalser Geert Jan Janssen. In het filmische concert Ramble Song mixt BERLIN vernuftig soundscapes van drie muzikanten met een gefilmde zwerftocht van een onbehuisde man. Een indrukwekkende voorstelling die laveert tussen schoonheid, melancholie en zwarte humor. [EA]

Openingstijden kassa en informatiepunt Kassa festivalhart di - zo 12.00 - 21.00 uur Informatiepunt festivalhart di - zo 12.00 - 23.00 uur LET OP: Het festival is op maandag 9 en maandag 16 augustus gesloten.

CONTACT & OPENINGSTIJDEN

Vlucht

Openingstijden festivalhart [Zuiderpark] Zo-do: 12.00 - 23.00 uur, vr-za : 12.00 - 00.00 uur. LET OP: Het festival is op maandag 9 en 16 augustus gesloten. Festivalfiets Er rijden dit jaar geen bussen van het festivalhart [Zuiderpark] naar de voorstellingslocaties. Wel kun je gebruikmaken van een gratis festivalfiets. Verkrijgbaar bij Tickets & Info, zolang de voorraad strekt.

TOEGANKELIJKHEID

Vijf speelvliegtuigjes telt het Zuiderpark. Schrijfster Sara van Gennip zet een tekst op een reclamesleep, klimt in een toestel en stijgt op. FOTO: KOEN BROOS

Kaartverkoop en covid-19 Blijf bij griep- of verkoudheidsklachten thuis en maak iemand anders blij met je ticket[s]. Lukt dit niet? Dan kun je je tot twee uur vóór aanvang afmelden en je aankoopbedrag terugkrijgen via ticketing@festivalboulevard.nl.

Informatie T: 073 61 24 45 05. T vanuit buitenland: +31 [0]73 61 24 45 05 Problemen bij het bestellen van kaarten? Neem contact met ons op via ticketing@festivalboulevard.nl.

FOTO: KARIN JONKERS

FOTO: LUIS XERTU

Tickets & Info Tijdens het festival kun je bij het kassapunt van de Tickets & Info [Zuiderpark] óók kaarten kopen Verder kun je hier terecht met alle andere vragen over Boulevard.

Ronkend en bonkend komt het vliegtuigje in beweging. Ik hobbel door het Zuiderpark, maak vaart en trek de metalen neus op richting hemel. Hoger en hoger. Onder mij de bomen, de tentjes, de lichtjes, het vlonderpad. Achter mij, flapperend aan de staart van mijn stalen Pegasus, een spandoek met de woorden: IK ZIE JE. Vliegend boven Den Bosch zie ik blonde biertjes op terrassen. Vrouwen die elkaar voortduwen, winkel in, winkel uit. Ik zie een man zijn teckel roepen, en zijn lippen die zich vormen tot de letter O van ‘KOM TOCH OTTO’. Treinen rijden af en aan, iemand eet tevreden een frikandel speciaal, ik zie een kano de Dommel inglijden. Het zal zomer zijn. Vanaf hier zie ik alles. Ook jou. Vooral zie ik jou. Ik zie je in je pyjama op het balkon. Hoe je plantjes water geeft die nog nat zijn van de regen. Ik zie je als je haastig boodschappen doet, en omkeert als er een bekende nadert op de stoep. Ik zie je als je opkijkt naar de Sint-Jan, de zon in je ogen. Ik zie je als je stil staat voor een huis, even twijfelt, maar niet naar binnen gaat. Ik zie je, je bent niet alleen. Als ik terugvlieg richting Zuiderpark, met nét te weinig brandstof en nét te weinig ervaring, duik ik met vliegtuig en al de vijver in. Voor ik kopje onder ga, hoor ik een sirene. Ook ik ben gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven. [SvG]

Boulevard wil toegankelijk zijn voor iedereen. Geef elkaar de ruimte om van het festival te genieten. Assistentie nodig bij je bezoek, of vragen over toegankelijkheid en inclusiviteit? Stuur een mail naar toegankelijkheid@festivalboulevard.nl.

VEILIG NAAR BOULEVARD Het festival is georganiseerd op 1,5 meter afstand houden. Wij houden alle ontwikkelingen nauwlettend in de gaten en volgen de richtlijnen van het RIVM. Heb je klachten, blijf dan thuis. Lees meer over onze maatregelen op festivalboulevard.nl/veilig.

COLOFON Redactie Eric Alink [hoofdredacteur], Joep Grooteman [eindredacteur], Juliette de Man [coördinator], Teddy Tops. Tekstbijdrage: Sara van Gennip Grafische vormgeving/fotografie Karin Jonkers, Mariëlle van der Wardt [Yell & Yonkers], Jean Philipse Productie Graphiset bv

FESTIVALBOULEVARD.NL

Deze krant is op FSC-papier gedrukt, gewonnen uit bos met verantwoord beheer. Omdat duurzaamheid geen woord is maar een daad.