Page 1

Nr. 92

GUSHT 2018

Editor in Chief: Dr. Fatmir Terziu (Tel. : 07854224291)

GAZETË E KOMUNITETIT SHQIPTAR NË BRITANINË E MADHE Newspaper for Albanian Community in UK and Republic of Ireland Email: albaniannews@mail.com www.albaniannews.co.uk www.albaniannews.org.uk www.fjalaelire.com

Editorial

ADRIATIKU NA NGROH

Atje tej në Adriatik..., me shijet e Aristotelit dhe Plinit Nga FATMIR TERZIU “Larg, larg që këtu,/ Deti Adriatik shtrihet në një gji të ngrohtë,/ Midis gjelbërimit ndodhen kodrat Ilire.”

K

y është një fragment nga një poezi e Matthew Arnold. Në atë poezi ai solli në mend se edhe “Gjarpërinjtë jetojnë në paqe dhe qetësi në brigjet diellore të detit Adriatik”. Aty që nga lashtësia Aristoteli dhe Plini kishin

dhënë dhe sinjale të tjera “paqeje” në mjedisin e madh ujor. Perca labrax; Mullus barbatus, apo 300 lloje të tjera të peshqve që gjendeshin në Adriatik, jetonin në “paqen” e tyre, edhe pse ishin pikasur peshkaqenër dhe të tjera specie të ndryshme grabitqare. Në atë mjedis kishte shije. Kjo shije kishte nisur të zgjonte “orekse”. Dhe kjo shije krahas vendasve, romakëve, austriakëve e disa të tjerëve, do të shtonte “oreksin” (Vijon në faqen 2)

SKEMA E BRITANIA E RE E VIZAVE MADHE DEKLARON MIRËPRET SE DO TË RRISË SIPËRMARRËSIT PRANINË NË BALLKANIN NË BRITANI PËRENDIMOR TË MADHE

SAMITI I LONDRËS PËR BALLKANIN PERËNDIMOR

LEXONI NE FAQEN 14

LEXONI NE FAQEN 21

LEXONI NE FAQEN 4


2 Nr. 92 - GUSHT 2018 (Vijon nga faqja 1)

edhe të anglezëve. Ndërsa romakët ngritën bazenë të mëdhenj në det për të shpëtuar peshkun Mullus barbatus; Mbreti i Anglisë Richard Coeur de Lion kur ngeci në rrugën e tij në një ishull të Adriatikut, solli nëpër mend “shijet” e Aristotelit dhe Plinit për peshkun Perca labrax. Ndërsa filloi dhe mbaroi një Manastir në brigjet e Adriatikut, “shija” e Perca labrax i dha mundësinë të vishej me rroben e atyre që ia gatuan, dhe i qëndruan afër. Libri për të nderuar Augustin nga Pietro da Eboli, regjistron dhe jep detajet kur Mbreti i Anglisë Richard Coeur de Lion është kapur rob i veshur me fustanellën shqiptare. Edhe pse jepen pak detaje, mbi një gravurë të asaj kohe, që e tregon Mbretin anglez mbi kal dhe me fustanellën me mëngë të gjata, nënkuptimi nuk shkon më tek peshku Perca labrax, as tek arsye të tjera, por tek veshja, për të cilën libri i vitit 1928-të i C.W. jep qartë se “veshja e vendasve ndryshon prej të gjitha veshjeve”.

2

Nr. 77 - MAJ 2017

ADRIATIKU NA NGROH Po të mos ishte Adriatiku me pasurinë e tij përrallore, gjelbërimi dhe mjedisi i paqtë Ilir, po të mos ishin shijet estetike të veshjeve të banorëve të kësaj treve, natyrisht nuk do të kishte dhe frymëzim. Frymëzim, ndoshta nuk do të kishte as edhe Matthew Arnold (24 dhjetor 1822 - 15 prill 1888). Mattheë Arnold që ishte një poet dhe kritik kulturor anglez i cili kishte punuar si inspektor shkollash, e pati thënë hapur se ai “mjedis” e bënte ndryshe. Ai ishte djali i Thomas Arnold, drejtor i famshëm i “Rugby School”, dhe vëllai i profesorit letrar Tom Arnold dhe romancierit dhe administratorit kolonial William Delafield Arnold. Si i tillë, ai me një poezi, me pak vargje na solli një udhë të gjatë jete, na mbajti gjallë, që nga Aristoteli e Plini, deri tek Richardi e fustanella shqiptare, deri në pavdekësinë e asaj

fjale. E asaj fjale, që është poezi e lirë për vetë lirinë! Por më së shumti, për atë që tingëlloi në veshin e të gjithë atyre që shkuan, dhe lexuan me sytë e tyre diku në një cep të pashkelur të Adriatikut ku shkruhej: “Non bene pro toto libertas venditur auro”, që do të thotë “Liria nuk është shitur mirë, për të gjithë arin.” Edhe pse ajo ishte shkruar në gjuhën latine, kuptohej mirë prej të gjithëve. Prandaj mendoj se është e ligjshme të risjellim në vëmendje John Milton tek “Parajsa e humbur” e shekullit të shtatëmbëdhjetë, që duke vizituar Venecian e duke parë mes shkrimeve se kush e ndërtoi atë, përmendi lehtë Adriatikun për të shkruarën e shkuar: “e shkuara u tret në tokë e det ashtu sikurse retë shuhen në qiell”. Edhe pse janë thjesht tre vargje, thjesht shkëputje nga një e tërë poetike,

Muaji maj kushtuar Zojës së Bekuar

(Vijon nga faqja 1)

Në shqipen e traditës: Falemi Mërí, hírplote, Zoti me ty, bekue jé mi gjith grá e bekue fryti i barkut t’yt Jezus. Shêjtja Mrí, âma e Tenzot, lutu për né mëkatnorët, tash e në fill të mordës s’onë. Ashtu Kjoftë Në shqipen e sotme: Të falemi Mari, hirplote, Zoti me ty, e bekuar je mbi të gjitha gratë e i bekuar është fryti i barkut tënd, Jezusi. Shenjtja Mari, Nëna e Hyjit, lutu për ne mëkatarët, tash e në fill të vdekjes sonë. Amen! E dimë të gjithë se ‘Ave Maria’ u kompozua nga mjeshtrit më të mëdhenj të muzikës, frymëzoi qindra poetë, ndërmjet të cilëve, edhe ata shqiptarë. Po radhisim,

T’Falemi, Mrí! Të falemi, o Mrí! Virgjina e dlir’, O Nana e bukur e K’shillit t’Mirë; Ty ndimë të kena në ket’ shkretí: T’ falemi, o Mrí, të falemi, o Mrí Të falemi Virgjin’, Nana e Tenzot, Ndihma e kshtenimit me hire plot; T’biej në mend se Zoja e Shkodrës je: Lutu për ne, lutu për ne! Lutu, po, e derdhi hiret e m’dhaja Si n’kohët e moçme n’kishë te Kalaja, Ku t’lutej Shkodra plot me dobi; Të falemi, o Mrí, të falemi, Mrí! Lutu, Shqiptarët, o Zojë, të tanë Te Ti e çojnë zanin në Gjenacanë: Mëshirë, të luten, t’kesh për Shqypni! Të falemi, o Mrí, të falemi, o Mrí! Nga krijimet poetike të Atë Pjetër Mëshkallës

0208 93 06 873

“engjëjt” e një hapësire të paqme, janë aq të lexueshëm si tek Homeri apo Virgjili, po aq dhe në kohët tona. E theksojmë, edhe pse janë të munguar, lexuesi aty gjeti atë që e perceptoi, edhe pse s’gjen asgjë të përshkruar me Urielin, Gabrielin, Mikaelin, apo Rafaelin, pasi nuk është në një shtrat përshkrimi të tillë. Ajo që nënkuptohet është qasje me një ardhje të gjerë. Është një vend dhe një hapësirë ku kohërat sollën në vesh të njerëzimit lojërat dhe tragji-komeditë, pra të luheshin Iliada dhe Aenida, nga aktorë që kurrë nuk vdiqën, por që ndërruan rolet nga skena të ndryshme, në hapësirë të afërt me Jonin, natyrë të rrethuar me ujë, fushë, mal, natyrë të lirë, në sallë me duartrokitje dhe me ulërima të mistershme. Sidoqoftë, edhe në Adriatik, ende mes shkrimit ka mbetur pak dritë për të rilexuar humbjet nga tragji-komeditë. Atje tej në Adriatik..., me dhe pa shijet e Aristotelit dhe Plinit..., jemi tashmë thuajse të gjithë në plazhet tona të bukura. Të pasura, të arta dhe dhurata nga Zoti!


3 NR. 92 - GUSHT 2018


4 Nr. 92 - GUSHT 2018

Skema e re e vizave mirëpret sipërmarrësit në Britani të Madhe vend”. Ndryshimet në Rregullat e Imigracionit u parashtruan para Parlamentit dhe hynë në fuqi më 6 korrik 2018. Home Office do të njoftojë detaje të mëtejshme në kohën e duhur.

Nga TAMANA AZIZ

S

ekretari i Brendshëm, (Home Office) Sajid Javid ka njoftuar se një vizë e re “fillestare” e dizajnuar për sipërmarrësit që vijnë në Britani të Madhe do të zbatohet në pranverën e vitit 2019. Itinerari i vizave hartuar nga Komitetit i Këshillit të Migracionit, sektori i teknologjisë dhe palët e tjera të interesit - do të inkurajojnë sipërmarrësit të vijnë në Britani të Madhe dhe do ta bëjnë procesin e vizave më të lehtë dhe më të shpejtë për ta. Për t’u kualifikuar, aplikantët duhet të miratohen nga një sponsor ose universitet në Mbretërinë e Bashkuar. Si rezultat, numri i vizave në dispozicion të talentëve të jashtëzakonshëm do të rritet deri në 2000 viza në vit. Këto viza do të ndahen midis aplikantëve në fushat, duke përfshirë shkencën, humanizmin, inxhinierinë, mjekësinë, teknologjinë dhe artin. Z. Javid tha; “... ne jemi një komb udhëheqës kur bëhet fjalë për teknologjinë dhe inovacionin, por ne duam të bëjmë më shumë për të tërhequr bizneset në MB dhe sistemi ynë i migrimit luan një rol kyç në këtë. “Kam kënaqësinë të njoftoj një vizë të re për njerëzit që duan të fillojnë një biznes në Britani të Madhe. Kjo do të ndihmojë për të siguruar që ne të vazhdojmë të tërheqim

Autori, Tamana Aziz reprezanton individë dhe biznese, duke ndihmuar në aplikimet e emigracionit sipas ligjit të BE-së, emigracionin e biznesit nën Sistemin e Bazuar në Pikë, apelet komplekse (përfshirë dëbimin dhe çështjet e udhëzuesve të vendit) në Tribunalet e Emigracionit, Gjykatën e Lartë, Gjykatën e Apelit dhe Gjykatën Supreme . talentin më të mirë global dhe të ruajmë pozicionin e Mbretërisë së Bashkuar si një destinacion udhëheqës botëror për inovacionin dhe sipërmarrësit”. Ky është një hap pozitiv i ndërmarrë nga Home Office pas zbulimit që sipas shifrave të fituara nga Fushata për Shkencën dhe Inxhinierinë, u refuzuan 1.226 kërkesa për viza për Tier-2 për të punuar në Mbretërinë e Bashkuar në IT ose teknologji në mes të dhjetorit 2017 dhe marsit 2018. Është e dukshme që nën drejtimin z. Javid, qeveria po fillon të njohë rëndësinë e garantimit që Mbretëria e Bashkuar të mbetet e arritshme për punëtorët e talentuar që dëshirojnë të

punojnë në vend. Përveç këtij vizioni të ri, Z. Javid kohët e fundit zbuloi se mjekët dhe infermierët nuk do të llogariten në shumën e kufizuar brenda 20.700 aplikuesve për viza Tier-2, duke rezultuar në më shumë mundësi për sipërmarrësit për të krijuar biznese në Britani të Madhe. Z. Javid ka kërkuar të distancojë departamentin nga politikat e zbatuara nga Theresa May gjatë kohës së saj si Sekretare e Home Office. Ai i tha parlamentit se nuk i pëlqente termi “mjedis armiqësor”, i cili shpesh është përdorur për të përshkruar Home Office, duke e quajtur atë një frazë të padobishme që “nuk përfaqëson vlerat tona si

Kontaktoni Tamana në 020 3114 1130 dhe tamanaa@duncanlewis. com. AVOKATËT E EMIGRACIONIT TË DUNCAN LEWIS Departamenti ynë i Emigracionit renditet si një praktikë e nivelit më të lartë në Emigracionin: të drejtat e njeriut, ankesat dhe çështjet e mbingarkesës në Legal 500 2017. Si specialistë kryesorë të emigracionit ne këshillojmë për emigracionin e biznesit, të drejtën për të punuar në Mbretërinë e Bashkuar, aplikacionet për viza Tier-2, student/ viza të diplomimit, viza bashkëshortore dhe viza për shtyrje qëndrimi.


5 NR. 92 - GUSHT 2018


6 Nr. 92 - GUSHT 2018

Kujtesë për turistët britanikë tjerë të makinave rrugës”

LIGJET DHE ZAKONET LOKALE Anglishtja nuk flitet gjerësisht, por gjithnjë e më shumë flitet nga të rinjtë. Homoseksualiteti dekriminalizohet. Legjislacioni kundër diskriminimit dhe anti-urrejtjes është në fuqi. Tirana ka disa bare miqësore për homoseksualët dhe një numër grupesh mbështetëse LGBT. Dënimet për krimet e lidhura me drogën janë të rënda. Autoritetet shqiptare jo gjithmonë e informojnë Ambasadën Britanike kur shtetasit britanikë janë arrestuar. Nëse jeni të paraburgosur, ju mund të këmbëngulni për të drejtën tuaj për të kontaktuar një punonjës konsullor britanik.

udhëtuar natën, kini kujdes për punimet e pa shënuara të rrugëve, gropat dhe automjetet e pa ndezur. Ngarja shqiptare shpesh mund të jetë agresive dhe e çrregullt. Vdekjet nga aksidentet e trafikut rrugor janë ndër më të lartat në Evropë. Policia ka marrë disa masa për të ulur numrin e aksidenteve. Mosmarrëveshjet e trafikut mund të përshkallëzohet shpejt, veçanërisht pasi disa shoferë mund të jenë të armatosur. Shmangni reagimin ndaj sjelljeve provokative nga përdoruesit e tjerë të makinave rrugës. Nëse jeni përfshirë në një aksident trafiku, madje edhe një i mitur, ju duhet të prisni derisa policia të mbërrijë. Kjo zakonisht do të ndodhë shpejt në zonat urbane. Nëse keni ndërmend të importoni një automjet në Shqipëri, sigurohuni që të keni të gjitha dokumentet e nevojshme pas mbërritjes në kufi. Konsultohuni me Ambasadën Shqiptare në Londër para se të largoheni. Ambasada Britanike nuk do të jetë në gjendje të ndihmojë askënd që përpiqet të sjellë një automjet në Shqipëri pa dokumentet e duhura. Rekomandohet një leje për vozitje ndërkombëtare (IDP).

UDHËTIMI NË RRUGË Ngarja mund të jetë shumë e rrezikshme. Rrugët janë të varfra, veçanërisht në zonat rurale. Ndriçimi i rrugëve në zonat urbane është subjekt i ndërprerjeve të energjisë elektrike. Diku tjetër, madje edhe në rrugët kryesore arteriale ndër-urbane, nuk ka ndriçim rrugor. Nëse jeni duke

UDHËTIMI AJROR Shoqata Ndërkombëtare e Transportit Ajror publikon një listë të kompanive ajrore të regjistruara që janë audituar dhe përmbushin një numër standardesh të sigurisë operative dhe praktikave të rekomanduara. Kjo listë nuk është e plotë dhe mungesa e një linje ajrore nga kjo

VIZAT Qytetarët britanikë mund të hyjnë dhe të qëndrojnë në Shqipëri për një maksimum prej 90 ditësh në çdo periudhë 6-mujore pa vizë. Autoritetet shqiptare kërkojnë që dikush që qëndron më shumë se 90 ditë të aplikojë në një stacion lokal të policisë për një leje qëndrimi. Pasaporta juaj duhet të jetë e vlefshme për një periudhë minimale prej 3 muajsh nga data e hyrjes në Shqipëri. Nga GAZMEND CUFAJ Mbi 80,000 shtetas britanikë vizitojnë Shqipërinë çdo vit, sipas të dhënave të zyrës së Ministrisë së Jashtme britanike. Shumica e vizitave janë pa probleme, citon kjo zyrë, por për të gjithë britanikët që do të udhëtojnë këtë vit në Shqipëri, zyra e MJB jep disa këshilla. Kur vizitoni qytetet kodrinore në kufirin verior me Kosovën, duhet të bëni kujdes dhe t’u vini veshin shenjave paralajmëruese për minat tokësore të pashpërthyera dhe municione të tjera të pashpërthyera. Sulmet terroriste në Shqipëri nuk mund të përjashtohen. Kujdes: në Shqipëri ka pasur disa raste të mashtrimit me kartë krediti.” Kujdes i madh rekomandohet në ngarjen e makinës: “Ngarja mund të jetë shumë e rrezikshme. Mosmarrëveshjet e trafikut mund të përshkallëzohen shpejt, veçanërisht pasi disa shoferë mund të jenë të armatosur. Shmangni reagimin ndaj sjelljeve provokative nga përdoruesit e

listë nuk do të thotë domosdoshmërish se është e pasigurt. Në vitin 2014, Organizata Ndërkombëtare e Aviacionit Civil bëri një auditim të nivelit të zbatimit të elementeve kritike të mbikëqyrjes së sigurt në Shqipëri. UDHËTIMI NË DET Ekzistojnë disa raporte të shtypit lokal që anijet që janë marrë me qira përgjatë brigjeve mund të kenë mungesë të masave paraprake dhe pajisjeve të sigurisë. Agjencia Kombëtare e Mjedisit në Shqipëri raportoi në vitin 2016 se 83% e plazheve në Shqipëri janë të një standardi shumë të mirë apo të mirë, por raporti ngriti shqetësime mbi një numër të vogël plazhesh, duke përfshirë plazhet në Durrës, Vlorë dhe Sarandë të cilat janë të ndotura si rezultat i largimit jo të duhur dhe të ujërave të zeza. SITUATA POLITIKE Dy partitë kryesore të opozitës mbajtën një demonstratë të madhe në Tiranën qendrore më 27 janar 2018. Më 31 mars, një demonstratë në autostradën e Kukësit u kthye nënjë përleshje dhune midis protestuesve dhe policisë. Protesta të mëtejshme në shkallë të gjerë janë të mundshme. Ju duhet të kontrolloni mediat lokale për informacionet e fundit, të mbeteni vigjilentë dhe të shmangni çdo demonstrim. Tensioni ndërmjet grupeve fetare dhe shprehja e pikëpamjeve ekstremiste është shumë e rrallë. Qëndrimet ndaj vendeve perëndimore janë jashtëzakonisht pozitive.


7 NR. 92 - GUSHT 2018

Ermal Karakushi inxhinieri elektrik me shpirt profesional

N

ë një kohë që emri i shqiptarit të mirë është një fakt, një krenari, një lavdi e natyrshme dhe një arsye më shumë për të thënë se jemi në rrugën e duhur, një emër mjaft i respektuar, mbetet dhe përkushtimi dhe angazhimi tejet profesional i Inxhinierit të talentuar dhe me mjaft përvojë, Ermal Karakushi. Mes një përkushtimi mjaft profesional, zëri dhe puna e tij janë një pështjellë e thjeshtë dhe modeste brenda “kostumit” të profesionalizmit, brenda jelekut që ta lejon ligji dhe sigurimi teknik në profesionin e inxhinierit elektrik. Dhe natyrshëm në rreth 90% të përditësisë së tij e sheh me këtë veshje, jelekun e verdhë , gjë që tregon se ai është gjithnjë i gatshëm dhe në krye të punës së tij tejet profesionale. E kam thënë dhe herë të tjera se Ermal Karakushi, inxhinieri elektrik, njeriu human dhe specialisti i mjaftkërkuar, është j vetëm kaq, por i gatshëm të jetë një shembull jetik i shqiptarit të mirë dhe model në jetën britanike. E gjen këtë respekt për Ermal Karakushin, edhe aty ku rastëisht hyn në bisedë për mjeshtrinë e inxhinierit elektrik, e gjen në një rastësi bisede të tjeshtë, e gjën në një mjedis profesional britanik, e gjen në Mançester, ku ka kryer mjaft punë profesionale, e gjen

në Leicester, ku është bërë familjar me aftësitë e tij mjeshtërore, e gjën në Middlands, e gjen në Jorkshire, e gjen kudo e në çdo cep ku kërkohet kjo mjeshtëri. Dhe aty janë jo vetëm fjalët e respektit për të, por dhe mjaft shenja që na nderojnë edhe ne, na bëjnë krenarë edhe ne për këtë specialist, njeri model, shpirtmirë, artist në tërë humanizmin dhe profesionin e tij. Ai është njeri i thjeshtë, ai është Ermal Karakushi. Për këtë më vijnë në kujtesë fjalët e mira e të prekshme të shqiptarëve të nderuar Shefqet Myzyraj and Qazim

Sokoli, që natyrshëm thonë atë që meriton për njeriun e respektuar. “Ai është mbi të gjitha Njeri, dhe mjaft i saktë, i respektueshëm dhe plot shpirt human”, të thonë ata njëzëri. Nga ana tjetër janë mjat shqiptarë që me bulën e djersës mbajnë familjet e tyre, në zonat e Barking dhe Dagenham, në Ualamsthou e më gjerë që thonë fjalët më të mira për Ermalin. Si i tillë ai është dhe një familjar model dhe mjaft i përkushtuar. Dhe kjo e bën akoma më shumë të lidhur me profesionin, jetën dhe tërë angazhimin e tij jetik.

Që nga dita e parë kur ai dëgjoi BBC-në në fjalët e saj mediatike “He’s an electrician by profession” – “Ai ushtron profesionin e elektriçistit, është elektriçist”, natyrshëm ndjeu dashurinë më të madhe dhe më të bukur që ndjen njeriu për të qenë i kënaqur në jetën e tij të bukur dhe plot angazhim jetik e profesional. I tillë vazhdon të jetë dhe me një aftësi të ndjeshme në zanatin e tij. Por ai mbetet gjithnjë modest. Në të gjitha vitet e emigrimit shqiptar, historitë e individëve janë të ndryshme, natyrisht kanë arsyet e veta, por përkushtimi i një profesionalisti të tillë, jashtë të gjithë atyre fateve dhe historive mbetet një model i papërshkueshëm, një fakt jetik, një fakt i gjallë, për të thënë me fjalë pambarim se ai meriton respektin më të madh, angazhimin e të gjithëve në respektim të një profesionalisti që gjithnjë ka qenë dhe mbetet shembull për shqiptarët dhe të tjerët që jetojnë e punojnë në këtë vend demokratik. Ndaj tingëllimet e BBC-së në fjalët e saj mediatike “He’s an electrician by profession” – “Ai ushtron profesionin e elektriçistit, është elektriçist” janë ende një jehonë dhe një shtytje më tej në jetëdisitë dhe angazhimet profesionale të Ermal Karakushit.


8 Nr. 92 - GUSHT 2018

Ushqimi shqiptar në zemër të Londrës

D

a Kevinuccio është një sipërmarje krejt e vecantë e Kevin Isufit, shqiptarit që ka transferuar aftësitë e tij profesionale, komunikuese në disa gjuhë të huaja, mënyrën e prezantimit në një gatesëpërqasje estetike dhe të shijshme në zemër të Londrës. Në një nga rrugët më të zhurmshme kryeqytetase të Londrës, afër Aldgate East, pikërisht në Elys Yard, Brick Lane Market, E1 6QL era e këndshme e ushqimeve tradicionale shqiptare mbledh qindra e qindra të huaj e shqiptarë që duan të shijojnë këtë gatesë të freskët, të shijshme e mjaft efikase e konkurruese. Kevin Isufi bashkë me babain e tij, Aliun, sapo erdhën në Londër,

menjëherë nisën të mendonin për të ngritur atë që mungonte, pasi ata e ndjenin se tradicionalja do të ishte një nga gjërat më të mira. Kevin e kuptoi se blerja jashtë në verë është ndoshta kënaqësia më e mirë e Londrës, kur ndjekja e frutave dhe vegrave lokale, sezonale ngrihet nga një detyrë e rëndë në diçka më të këndshme. Dhe më tej ai kuptonte se nuk mund të mbështetej në motin, por edhe nuk mund t’i mbajë këto tregje jashtë listës për ditët kur dielli shkëlqen këtë vit. Diku ai e dinte edhe atë që mundonte ata që blenin ushqimin në rrugë. Dhe atni e bërë më qartë zona ku Kevini vendosi të transferonte aftësistë e tij për të shitur ushqimin mjeshtërisht të gatuar ishte

më shumë se një domethënie. Nëse doni një fotografi të gjithçkaje që e bën Londrën një qytet të tillë të pabesueshëm, atëherë duhet vetëm të kaloni një pasdite që endet nëpër Brick Lane - një nga rrugët më eklektike dhe ikonike të kryeqytetit. Përveç karrocave ushqimore që rreshtojnë rrugën, ky treg i popullarizuar ofron jo vetëm një, por edhe tri tregje të veçuara të ushqimit të rrugëve për të zgjedhur nga - The Upmarket e Diellit, Salla e Ushqimit të Shtëpisë së Kaldajave dhe Tregu i Oborrit. Në vizitën tonë më të fundit, ne edhe zbuluam këtë djalë djalë që në mënyrë të drejtpërdrejtë e bënte pilafin dhe disa përmbajtje të tjera tradicionale me mish qingji, fasule dhe

me qepë, bizele, dhe bamje të porositur për 5 minuta, duke gatuar shpejt dhe me cilësi. Me kaq shumë opsione, mos u habitni nëse përpiqeni të zgjidhni! Kevini, gatuan traditën e kombinuar, ushqimi është i shijshëm! Kjo pjesë e Lindjes së Londrës, që nga vitet ‘70, ka qenë shtëpia e një popullsie të madhe Bangladeshi. Ndërsa kaloni kryqëzimin me rrugën Hanbury, ndikimi bëhet shumë i qartë dhe është në këtë pjesë që do të gjeni dhjetëra shtëpi kerri. Megjithatë, kjo nuk është thjesht ajo që ka qenë, tashmë është edhe tradita dhe kuzhina shqiptare për të cilën Brick Lane është më e famshme, pos evenimentit dhe iniciativës së Kevinit.


9 NR. 92 - GUSHT 2018

Shkupi barazon me gjigantët Skocez, eliminohet me “nder” nga Europa League

S

hkupi e mbylli me nder aventurën e saj në Europa League. Skuadra shqiptare që luan në Maqedoni barazoi 0-0 në takimin e kthimit ndaj gjigantëve skocezë të Glasgow Rangers që drejtohen nga ishkapiteni legjendar i Liverpoolit Steven Gerard. Pas humbjes 2-0 në sfidën e parë, Shkupi bëri një paraqitje akoma më të mirë në takimin e kthimit përpara tifozerisë së saj në stadiumin “Philip 2 Arena” në kryeqytetin e Maqedonisë madje kishte disa shanse të mira për të tentuar edhe fitoren. Megjithatë në fund ky mund të konsiderohet një barazim me shumë vlera për skuadrën e trajnerit Zekerija Ramadani me Shkupin që u eliminua me nder nga Europa League.

Kukësi barazon në Maltë, siguron kalimin në turin tjetër në Champions League

K

ukësi ka arritur që të sigurojë një biletë për në turin e dytë eliminatorë të kualifikueseve të Champions League. Skuadra e Armando Cungut ka barazuar 1-1 në ndeshjen e kthimit të luajtur në Maltë ndaj Vallettës, teksa ndeshja e parë ishte mbyllur në barazim pa gola. Vendasit kaluan të parët në avantazh në minutën e 67-të me

Mallanon, por skuadra verilindore arriti që të gjente forcat për të barazuar rezultatin 6 minuta nga fundi i kohës së rregullt. Dzaira ishte autori i golit, duke u konfirmuar si shpëtimtar, ashtu si në disa ndeshje në kampionat sezonin e kaluar. Skuadra e Cungut në turin tjetër do të përballet me fituesin e duelit Olimpija Ljubljana-Qarabag.


10 Nr. 92 - GUSHT 2018

“The Imperial Venue” vendi i dasmave shqiptare

N

jë nga studiuesit më në zë të sociologjisë dhe traditës shqiptare në shekuj, Prof Dr Zyhdi Dervishi ka shkruar dhe ka thënë hapur se dasma shqiptare ka harruar traditat e saj. Rreth atyre ndryshesave që përkon nga koha, në sitën e riteve të dasmave, Profesori Zyhdi Dervishi sqaron se “ka patur shumë ndryshime në ritin e dasmës, fejesës dhe martesës. Kjo shpesh ka ndodhur për arsye të difuzimit kulturor nga vendet fqinje. Për shembull është shtuar përdorimi i pijeve të tjera që pak përdoreshin në dasmat tradicionale ku dominonte rakia. Tani përdoret shumë vera dhe birra. Këto prirje kanë lidhje me emigracionin.” Dhe kur bëhet fjalë për traditat e dasmave dhe emigracionin natyrisht fjala shkon tek një nga mjediset më të mëdha dhe më të bukura “The Imperial Venue” vendi i dasmave shqiptare, nga Elton Qeraj. Edhe Kompania “Vila Ronel” e biznesmenëve të përkushtuar Valbona dhe Neritan Çela, ua ka bërë “dhuratë” shqiptarëve në MB, të cilët gjithnjë me datën e dasmave dhe kërkesën e një mjedisi komod kanë pasur dhimbje koke. Vërtet tashmë nusja nuk është sikurse dikur në mjediset e thjeshta shqiptare kur shkonte tek shtëpia e burrit lyente gishtat në mjalt dhe prekte pragun e derës, por kjo është një ndjesi e afërt teksa mendon se kushtet tejet moderne të një salle të madhe që i shkon aritmetikës me 200 vetë të jetë një afërsi tradite. Ndërsa kjo tablo është harruar, dhe ndërsa ajo përsëritet vetëm sa herë shfaqet filmi “Përrallë nga e kaluara”, problemi i dasmave në mesin e shqiptarëve në Londër e më tej, tashmë nuk është më as përrallë, dhe as dhimbje koke. Janë mjaft nga traditat dhe vlerat, mjafton të kontraktosh të zotët e këtij biznesi kulinar në këtë sallë kaq moderne të cilën e kanë bërë me zemër e me këtë qëllim të mirë pronarët e saj. Aty natyrisht sipas dëshirës, do të gjeni dhe llokumet, do ti gjeni dhe konfetat, palët e krushqëve me një dasëm shpesh të përbashkët, dëshirat dhe urimet, bashkë me këngët dhe muzikën, vallet dhe të gjitha kontekstet e një dasme që s’ka asnjë ndryshim nga më modernet dhe tradicionalet që bën dhe realizon sot Atdheu.

Aty ndodh dhe natyrisht është e ndjeshme që edhe napoloni, po aq dhe sheqeri me oriz, e paraçkat, qindarkat e fatit dhe pasurisë të “hidhen” njësoj si në traditën më të vyer të dasmave shqiptare. Në këtë mjedis kaq modern dhe komod ndodh që të ndjehesh tejet miqësor dhe kështu sheh dhe ndjehesh si në kohë të tjera në këtë kohë kur në vend të traditës shokët e dhëndrit të qëllojnë njëritjetrin me tortë, por sidomos dhëndrin. Kjo, që sipas Profesorit, është dhe mbetet “si shenjë e jetës së lumtur, por me ndikim nga kultura perëndimore”, ka në thelb arsyen që të afron një mjedis kaq komod, i qetë, i pastër, i bukur, relkasues, i denjë për një dasëm dhe një gëzim tjetër po aq të ngjashëm familjar dhe shoqëror. E kjo ndodh natyrisht në “The Imperial Venue” në adresën 290 West Green Road, London N15 30R, jo thjesht për një natë të gëzuar, por për të bashkuar traditën e memorjen e tradateve. Pra, simotra e “Vila Ronel”, “The Imperial Venue”, nuk është thjesht një sallë e thjeshtë, nuk është një vend ku gëzimi shkon vetëm tek spontanja, por

dhe tek më profesionalja, më e organizuara, më realja dhe më jetikja e një tradite që transferohet në kushtet shqiptare të emigrimit në MB. Emigracioni në MB, kushtet ekonomike që ndryshuan jetën e shqiptarëve, ndryshimi i rregullave të jetës nga “e drejta” fisnore në atë individuale, të përshtatur me kulturat dhe traditat e tjera më moderne, kanë ndikuar dhe kanë ndihmuar pronarët e këtyre dy mjediseve të shkëlqyera të afrojnë kushte festive dhe më tej dhe atmosferën për të gjitha gëzimet, si edhe për cermoninë martesore, dasmën, apo dhe për fejesat, ditëlindjet etj. Në këto mjedise dasmat dhe gëzimet e tjera bëhen nga më të ndryshmet, sipas traditës së vendit nga ku çifti vjen dhe ka kaluar pjesën më të mirë të jetës, të ndikuara nga mjaft kushte, ekonomia e familjeve dhe koncepti i fisit, duke kaluar dhe ndjesinë në atë të individit. Tashmë të bësh dasmën në Shqipëri, apo dhe një eveniment tjetër, natyrisht duhet ta mendosh mirë, pasi dhe biletat e arsyet e tjera janë në një standard mjaft të lartë. Nga mediat mësojmë se një dasëm

e tillë është zhvilluar pak a shumë kështu: “Në një lokal të hapur, kur çdo të ftuari i ishte caktuar vendi i vet në tryezë dhe në në tavolinë para gotës së ujit ka emrin e vet të shkruar. Muzika më e fundit xhaz dhe ritmike, ku në kulmin e dasmës nusja ftoi gjithë djemtë beqarë dhe hoqi kolanin e zhartierit, me një kërcim ekstravagant. Ndërsa dhëndërrin e lyen në tortë derisa shokët e hodhën në pishinë.” Një tjetër është bërë në kishë, ku “Kisha zbukurohet që në mëngjes me tufa me trëndafila dhe tyl të bardhë në bedena, në tokë hidhen petale trëndafili. Nusja shoqërohet nga tre- katër shoqet e saj më të ngushta, të cilat i vijnë nga pas me tufat me lule. Në fund në çdo dasëm nusja hedh në ajër tufën me lule, kush e kap ka rradhën për t’u martuar”, etj. Por të gjitha këto janë atje larg në Atdhe. Këtu “Vila Ronel” dhe”, “The Imperial Venue” janë ana më e gjetur, më efikase, më e domosdoshme dhe më praktike për të gjitha gëzimet, për të gjithë. E pra mos harroni “The Imperial Venue” në adresën 290 West Green Road, London N15 30R.


11 NR. 92 - GUSHT 2018


12 Nr. 92 - GUSHT 2018

Britania e Madhe kërkon mjekë dhe infermierë, por jo nga vendet anëtare të BE

D

uket se kriza në specialistë në sektorë si shëndetësia, inxhinieria dhe teknologjia e informacionit e kanë detyruar qeverinë e kryeministres britanike Theresa May të lehtësojë dhe vizat dhe kontratat e punësimit për këto profesione nga specialistë nga vendet që nuk janë anëtarë të Bashkimit Evropian dhe nga Zvicra. Ministria e Brendshme dhe Emigracionit Home Office do të njoftojnë të premten se mjekët dhe infermierët dhe profesionet e mësipërme, do të përjashtohen nga kuotat e paracaktuara edhe kur ato arrijnë maksimumin në shifrën e afro 21 mijë vetëve. Britania ka nevojë të madhe për mjekë, sidomos për pediatër, kardiologë dhe neurologë, si dhe infermierë. Po ashtu nevoja të mëdha dhe vende të lira pune ka për specialistë të teknologjisë së informacionit, inxhinierë dhe mësues. Shërbimi shëndetësor britanik ka 35 mijë vende të lira pune për infermierë dhe afro 10 mijë për mjekë. Opozita laburiste e mirëpret vendimin e qeverisë, ndërkohë që

drejtuesit e shërbimit shëndetësor, NHS, ndihen të lehtësuar nga vendimi i kryeministres. Sakaq në Shërbimin Shëndetësor

Britanik ka një rritje progresive të mjekëve dhe infermierëve të ardhur kohet e fundit nga Shqipëria. Kjo lëvizje e fundit e kryeministres

Theresa May, duket se flet për një drejtim të ri të politikes britanike të emigracionit në periudhën postbrexit.

endet që e kanë njohur pavarësinë e Kosovës, por që tani janë skeptik për këtë vendim të marrë, do të ballafaqohen me Francën dhe Britaninë e Madhe nëse ndërmarrin vendim për ta tërhequr njohjen, shkruan “Vecernje Novosti”. Shefi i diplomacisë serbe, Ivica Daçiç ka deklaruar dje se posedon informacione që një anëtare e përhershme e Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe njëri prej vendeve më me ndikim në Bashkimin Evropian, planifikon t’i dërgojë notë proteste secilit vend që në të ardhmen vendos të tërheq njohjen e Kosovës, duke mos treguar se për cilin vend bëhet fjalë, transmeton Telegrafi. Sipas mediave serbe përfaqësuesi i këtij vendi i ka thënë misionit diplomatik serb në New York, se është irrituar me veprimet dhe qasjen e Serbisë që disa vende ta tërheqin njohjen e Kosovës, duke ia bërë me dije se kjo çështje tashmë

është e mbyllur. “Ndoshta nuk janë duke pritur që Serbia të punojë kundër vetes? Çfarë

lidhje kanë ata me atë se kush do ta njOhë e kush jo”, ka deklaruar Daçiç. Në mesin e vendeve që janë

anëtare të përhershme të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe BE-së janë Franca dhe Britania e Madhe.

Franca dhe Britania e Madhe paralajmërojnë Serbinë për Kosovën V


13 NR. 92 - GUSHT 2018

Arsyet pse duhet vizituar Kosova, sipas gazetës Suedeze

S

wedishnomad është një gazetë e njohur në Suedi. Ajo i ka kushtuar një artikull të veçantë Kosovës, duke renditur 14 arsye pse duhet të vizitohet shteti kosovar. Artikulli është shkruar nga Alex Waltner i cili kishte vizituar Kosovën. Ai përshkruan vendin si me natyrë të bukur, njerëz miqësor, çmime të lira dhe shumë arsye tjera. Këto janë 14 arsyet për ta vizituar Kosovën sipas gazetës së njohur suedeze, shkruanlajmi.net.

NJERËZ TË MREKULLUESHËM DHE MIQËSOR Populli i Kosovës është mikpritës, miqësor dhe shumë komunikativ. Shumica e brezit të ri flasin shumë mirë gjuhën angleze, e disa edhe italishten ose gjermanishten. NATYRË E BUKUR Fshati është një gjë tjetër e bukur për Kosovën. Ju shikoni lopë dhe dhi që ecin lirshëm rreth peisazheve, dhe njerëzit duken me të vërtetë të lumtur. Hikingu është pa dyshim njëra nga gjërat më të mira që mund të bëhet në Kosovë. ËSHTË TEPËR LIRË Ndërkohë çmimet po rriten në Evropë, Kosova është njëra nga shtetet më të lira. I bie rreth 1/3 e çmimeve në Suedi. NJË VEND I RI NË RRITJE Edhe pse e kaluara ka disa pika të errëta të luftës, gjërat po kthehen për të mirë. Ka ndjenja optimiste që sa herë flisni me vendasit, thonë se Kosova po shkon drejt një të ardhme të ndritur. HISTORIA DHE KULTURA Zona e Kosovës është banuar me mijëra vite. Disa popuj kanë lëvizur në këto toka. Ata kanë një klturë dhe identitet të fortë, dhe kosovarët janë shumë krenarë për trashëgiminë e tyre. Kur të tjerët flasin për historinë dhe Kosovën, mendimi i parë është shpesh lufta e tmerrshme, por ka më shumë histori për tu zbuluar.

Ujëvara e Drinit të Bardhë

USHQIMI I SHIJSHËM Ashtu si edhe vendet e tjera të Ballkanit që hanë shumë mish, edhe në Kosovës është njejtë. Porn ë Kosovë është edhe flija. Ju duhet ta provoni.

DISA NGA VENDET INTERESANTE PËR TU VIZITUAR NË KOSOVË Ku do të shkojmë? Këtu janë disa vendet që të gjithë duhet të vizitojnë. Prizreni: Është një nga qytetet më të bukura dhe interesante në Ballkan. Prizreni është mjaft i ngjashëm me Mostarin. Është qytet i gjallë i mbushur me kafene, restorante dhe xhami të bukura. Mos humbisni rastin të ngjiteni në Kala, për të shikuar pamje mbresëlënse nga Prizreni. Rugova: Nëse ju pëlqen të kaloni kohë në natyrë, atëherë vendoseni Rugovën në listën tuaj. Liqenet, mallet, shtigjet e grykat janë mjaft të bukura. Prishtina: Është qyteti më i madh me popullsi mbi 210 mijë njerëz. Këtu gjeni bare, restorante, ndërtesa. Diçka interesante është edhe statuaj e Bill Klintonit. Gjakova: I ndodhur në mes të Pejës e Prizrenit, Gjakova bën një ndalesë interesante. Qyteti është mjaft i dëmtuar, por shërben si një nga qendrat kulturore arsimore. Peja: Edhe Peja ka kulturë të bukur. Për shkak të diversitetit të aktiviteteve, ekziston edhe një industry në rritje e turizmit në Pejë. Malet e Sharrit: Është një mal mahnitës në Kosovës. Ka liqene, barinj dhe pamje që të lë pa frymë. Duhet domosdoshmërisht ta vizitoni. Ujëvara e Drinit të Bardhë: Një ujvarë mahnitëse. E vendsor në Zhleb, 11 km larg nga qyteti i Pejës.


14 Nr. 92 - GUSHT 2018

Britania e Madhe deklaron se do të rrisë praninë në Ballkanin Përendimor

P

rania e Britanisë së Madhe në Balkanin Perëndimor do të rritet, theksoi zëvendësambasadori britanik, Sean Melbourne në konferencën rajonale “Procesi i Berlinit – Samiti i Londrës 2018”, të zhvilluar në Tiranë. Zv. Ambasadori i Britanisë së Madhe në Tiranë, Sean Melbourne, deklaroi të premten (6.07.2012), se vendi i tij do të rrisë praninë dhe angazhimin në Ballkanin Perëndimor. Në konferencën rajonale “Procesi i Berlinit- Samiti i Londrës 2018” ai paraqiti synimet kryesore të Samitit. “Promovimi dhe mbështetja e Ekonomisë Dixhitale në të gjithë rajonin, Çështjet e Sigurisë dhe zgjidhja e Mosmarrëveshjeve Bilaterale janë objektivat tona kryesore. Por Samiti i Londrës do të shpallë gjithashtu nisma të reja për sigurine në rajon, axhendën dixhitale dhe zhvillimin ekonomik,” tha zv. Ambasadori Britanik në Tiranë, Sean Melbourrne. BASHKËPUNIMI EKONOMIK, POLITIK DHE SIGURIA Samiti i Londrës është i pesti në serinë e samiteve në kuadër të Procesit të Berlinit, nismës diplomatike të kancelares Merkel, në vitin 2014, për t’i dhënë impulse të reja afrimit të Ballkanit Perëndimor ( BP) me BE. Pjesëmarrësit në konferencë vlerësuan se promovimi dhe mbështetja e ekonomisë dixhitale është një mundësi për krijimin e një klime më të mirë biznesi, nxitjen e iniciativave private të rinisë, zgjidhjen e problemit urgjent të papunësisë tek të rinjtë, forcimin e bashkëpunimit rajonal. Bashkëpunimi politik lidhet me zgjidhjen e mosmarrëveshjeve dypalëshe, kapërcimin e trashëgimisë së të kaluarës dhe forcimin e demokracisë dhe barazisë gjinore në rajon. Ndërsa forcimi i sigurisë mbetet parakusht i përballimit më me efektivitet i kërcënimeve të përbashkëta si korrupsioni, krimi i organizuar, trafiku i drogës dhe

qënieve njërezore, terrorizmi. Të premten ( 6.07.2018) në Tiranë , u firmos Marrëveshja e Mirëkuptimit per Shkëmbim të Informacionit në fushën e Drejtësisë Penale mes Shqipërisë dhe Britanisë së Madhe që konkretisht do të thotë hetim dhe parandalim më efikas i veprimtarive antiligjore në territoret e dy vendeve, përmes shkëmbimit të të dhënave kriminale. Zhvillimi i samitit të pestë të Procesit të Berlinit në Londër është tregues i vazhdimit të angazhimit të Britanisë së Madhe në BP. Që edhe pse duket paradoksal pas Brexit, nuk është i tillë. Kjo pasi stabiliteti, siguria dhe paqja në rajon kanë rëndësi edhe për Britaninë e Madhe edhe duke qënë jashtë BE, si një faktor global. ZBATIMI I LIGJIT- OBJEKTIV I MUNGUAR NË SAMITIN E LONDRËS. Në samitin paraardhës të vitit të kaluar, në Trieste, sundimi i ligjit, shteti i së drejtës ishte përfshirë si një nga synimet e samitit. Jovana Marovic, drejtore Ekzekutive e rrjetit “Politikon” në Malin e Zi

e quajti të gabuar mospërfshirjen në Samitin e Londrës. “Sundimi i ligjit është parakusht i të gjitha reformave që po ndërmarrin vendet e BP për progres në afrimin me BE. Shoqëria civile në nivel rajonal në forumet e zhvilluara në kuadër të Procesit të Berlinit, ka rekomanduar që sundimi i ligjit të përfshihet në Procesin e Berlinit, si një nga objektivat e tij madhore. Madje, për këtë qëllim shoqëria civile ka propozuar ngritjen e një “Task Force Rajonale”, tha Jovana Marovic. PARLAMENTET E BP – TË LËNA JASHTË PROCESIT TË BERLINIT Në samitet e deritanishme të Procesit të Berlinit dy kanë qënë aktorët kryesore: qeveritë e 6 vendeve të BP dhe shoqëritë e tyre civile. Dr. Majlinda Bregu , ish-Ministre e Integrimit dhe Sekretarja e ardhshme e Këshillit të Bashkëpunimit Rajonal, në janar 2019, tha në konferencë se parlamentet duhet të përfshihen në Procesin e Berlinit dhe në serinë e samiteve të Berlin

Plus. “Pritshmëritë nga Samiti i Londrës janë që ai të jetë një Samit Produktiv në arritjen e synimeve të tij kryesore. Por parlamentet e 6 vendeve të BP duhet të përfshihen në nismat e Procesit të Berlinit. Po kështu edher roli i shoqërive civile të rajonit duhet të institucionaizohet,” tha Dr. Majlinda Bregu. Samiti i Londrës do të zhvillohet në fillim të javës që vjen, nga 9-10 korrik 2018. Zoran Nechev, koordinator i Rrjetit ” Europa JugLindore Think Tank” dhe studiues në Institutin për Democracy ‘Societas Civilis’ tha në konferencë se “për herë të parë në këtë samit do të marrë pjesë edhe Greqia si një vend anëtar i BE dhe që mund të kontribojë në arritjen e synimeve të Procesit të Berlinit për progres në afrimin të rajonit me BE.” Me sa duket përpjekjet e Greqisë për të zgjidhur mosmarrveshjet me Maqedoninë për emrin dhe me Shqipërinë për kufirin detar mes dy vendeve si edhe Ligjin e Luftës, së vitit 1941 – që ende ekziston pasi nuk është ratifikuar për t’u hequr nga Parlamenti grek – janë në bazë të përfshirjes së Greqisë në Samitin e Londrës.


15 NR. 92 - GUSHT 2018

Rinia dhe problemet e saj me alkoolin

DEDË PREQI

R

inia është pjesa më e re dhe më e ëmbël e jetës së njeriut, nëse ajo shijohet ashtu si duhet. Por, nëse ajo jepet pas veseve negative, atëherë vlerat e saj nënçmohen dashur e padashur, duke rënë nën mëshirën e dikujt tjetër. Përveç disa shprehive të tjera negative të rinisë, sot një pjesë e madhe e saj është e dhënë pas alkoolit, që kërcënon dhe dëmton shëndetin dhe moralin njerëzor në përgjithësi. Si pasojë e përdorimit të tepruar të alkoolit shumica e njerëzve vuajnë nga kjo shprehi, e cila më vonë bëhet sëmundje që lë trashëgimi te brezat e ardhshëm me të meta psikike dhe organike. Në shoqërinë bashkëkohore alkooli është njëra nga dukuritë më të përhapura sociale, pothuajse në të gjitha vendet e botës, pa marrë parasysh zhvillimin e atij vendi. Shikuar historikisht, paraqitja e alkoolit daton shumë herët, qysh në kohët e lashta. Por, në Evropë alkooli vrullshëm është paraqitur në Francë, pas Revolucionit Francez, i cili e liroi fshatarin dhe i dha të drejtën e përpunimit të alkoolit në mënyrë të pavarur. Shoqëria e sotme bashkëkohore alkoolin e percepton si sëmundje sociale, e cila paraqitet si rezultat i përdorimit të tepruar të pijeve alkoolike. Shkaqet e përdorimit të alkoolit janë të natyrës objektive dhe të asaj subjektive. Të natyrës objektive mund të jenë atëherë kur disa vise bujqësore janë të zhvilluara me pemë nga të cilat prodhohet alkooli. Ndërsa, në shkaqet e natyrës subjektive radhitën ata njerëz, të cilët përmes alkoolit mundohen të gjejnë zgjidhje të problemeve të natyrave të ndryshme sociale, ekonomike e familjare, por edhe si ëndje e kënaqësisë personale. Mirëpo, nga përdorimi i tepërt i pijeve alkoolike, duke kaluar përmasat e kapaciteteve të kotrollit

të trurit, njeriu i humb të gjitha të mirat e veta që i ka krijuar gjatë jetës, duke e humbur shpejt edhe jetën e vet. Askush nuk thotë se njeriu i ka zgjidhur të gjitha problemet e jetës, por përkundrazi, përdorimi i tepërt i alkoolit i shton ato, duke u bërë sëmundje e rëndë individuale dhe shoqërore, me pasoja negative, njëherësh duke e dobësuar mekanizmin e kontrollit mbi veten. Sipas të dhënave të shoqërive hulumtuese mbi alkoolin, pasojat më të rënda në shoqërinë bashkëkohore dhe shumë çrregullime familjare lindin shkaku i alkoolit. Rinia e dhënë pas alkoolit Alkooli sot përdoret me të madhe edhe nga të rinjtë, por edhe nga mosha jomadhore, e cila është një brengë shumë e madhe në shoqërinë tonë bashkëkohore dhe te ajo medicinale. Përdorimi i alkoolit nga rinia, sidomos në kohën e sotme, si mënyrë e shprehjes për t’i kënaqur nevojat momentale dhe ëndjet e tyre, duke mos llogaritur fare pasojat eventuale që rrjedhin në jetën e përditshme. Sipas kriminologëve dhe të dhënave të shoqërive hulumtuese, për pasojat e alkoolit te rinia e sotme, secilën ditë e më shumë po rriten skandalet dhe mënyrat e veprimeve negative të rinisë së alkoolizuar. Pasojat e alkoolit pasqyrohen edhe në veprimet e fatkeqësive të ndryshme të komunikacionit, duke u shtuar për ditë e më shumë. Njeriu si qenie njerëzore ka mundësi vetë ta ndalojë përdorimin e tepruar të alkoolit, sidomos rinia duhet ta frenojë veten pa shkuar te më e keqja, apo shkatërrimi i ndërgjegjes së vet. Në çdo rreth bashkëkohor, sidomos në dreka apo darka, alkooli është çelësi i apetiteve të gjellërave, njëherësh e rrit harmoninë në mes të njerëzve aq shumë, mirëpo kur teprohet, e dyfishon humbjen e rendit dhe rrethit shoqëror dhe njëkohësisht e humb respektin individual e shoqëror në tërësi. Alkooli si dukuri negative është përvetësuar edhe nga rinia shqiptare, si shprehi në ahengje të ndryshme, duke e konsumuar me të madhe dhe në mënyra individuale, e cila dukuri nuk mund të ndahet lehtë pa pasoja. Cilat janë shkaqet apo arsyet që e çojnë dhe e nxisin rininë dhe jomadhorin të bëhet alkoolist? Të bëhesh alkoolist do të thotë të dehësh mendjen tënde dhe arsyen, duke shkatërruar organizmin tënd, familjen dhe rrethin shoqëror. Shkaqet apo arsyet e rinisë për

përdorimin e alkoolit janë të natyrave të ndryshme... Shumica e të rinjve e shohin alkooolin si mënyrë për t’u argëtuar, apo për t’i harruar problemet që kanë në jetën e tyre. Disa të rinj alkoolin e përdorin si zgjidhje e problemeve sociale, sikur janë varfëria, mungesa e vendeve të punës, mjedisi shoqëror, dashuria dhe shumë arsye të tjera personale. Kështu që shumë të rinj, por edhe të moshave jomadhore, të shoqëruar dalin nëpër lokale të natës, apo gjetiu dhe konsumojnë alkool tërë kohën, duke mos llogaritur pasojat që rrjedhin, sidomos ata që marrin rrugë me makina. Institucionet e Kosovës, gjegjësisht Ministria e Arsimit, nuk e ka infrastrukturën e duhur për zbatimin e lëndëve që t’u afrojë nxënësve të tyre mundësi për të zhvilluar personalitetin në baza edukative brenda shkollës dhe në këtë mënyrë rinia dhe nxënësit, në mungesë të kushteve joshet më shumë nëpër lokale të padëshirueshme dhe pas alkoolit. Ndërsa, në Zvicër, edhe në shumë vende perëndimore, konsumimi i alkoolit nga të rinjtë është një shprehi e madhe dhe shumë e diskutueshme, sidomos kur bëhet fjalë për moshën 16-18 vjeçare. Edhe pse infrastruktura e tyre është në nivele të larta bashkëkohore, edhe pse institucionet e tyre investojnë për parandalimin e këtyre shprehive, duke ndaluar në çdo shitore të pijeve shitjen e alkoolit për ata nën moshën 18-vjeçare, edhe pse në gjitha lokaleve e natës u ndalohet hyrja dhe përdorimi i pijeve alkoolike të këtyre moshave jomadhore dhe shumë ligje të tjera janë të pranishme dhe të aplikueshme për parandalimin e alkoolit, drogës dhe shumë shprehive të tjera negative. Shumë njerëz të moshës së re vuajnë nga pasojat e lidhura me alkoolin. Është e trishtueshme të shohësh se si mjekët përpiqen t’i shërojnë këta njerëz të varur nga shishet e alkoolit, të cilët kanë probleme fizike e psikike, të cilëve u shkatërrohet jeta përditë. Në botë aplikohen strategji të ndryshme për ta luftuar këtë dukuri nga të rinjtë, mirëpo në anën tjetër, harxhohen të holla të mëdha nga firmat e ndryshme të alkoolit dhe të duhanit, të cilat investojnë në prodhimin dhe reklamimin e tyre. Edukata prindore dhe ajo shkollore janë masat më efektive për parandalimin e alkoolit. Për shembull, po japim një ilustrim. Në qoftë se njëri apo të dy prindërit

janë të dhënë pas alkoolit, apo nëse prindërit e fëmijës janë pijanecë të mëdhenj dhe njëri prej tyre e rrah fëmijën e vet pa arsye, jo vetëm një herë, por disa herë me radhë, atëherë duhet t’ia bëjmë pytjen vetes se në çfarë gjendje vjen ai fëmijë? Në këtë gjendje fëmija gjendet në një situatë shumë të vështirë, e cila mund të quhet e padëshirueshme, sepse fëmija tani e ka një jetë të pakontrolluar, nga se i mungon këshilla dhe edukata prindore, ndërsa prindi e ka humbur moralin si edukator në familjen e vet. Do të thotë se prindi është çelësi kryesor me të cilin e hap portën fëmija, për t’i bërë hapat e parë të jetës së vet dhe përcjellja e tij deri te mosha madhore. Prandaj, rolin kryesor te të rinjtë duhet ta bartin prindërit dhe mandej institucionet edukative shkollore. Prindërit, të cilët u kushtojnë kujdes dhe kohë fëmijëve të tyre dhe moshës adoleshente e madhore në jetën e përditshme, me siguri që do të jenë prindërit më fatlum në botë, sepse puna, kujdesi dhe përkushtimi i tyre edukativ rezulton në frytet e tyre të lumtura. Komunikimi i përditshëm si dhe përcjellja e relacionit shtëpishkollë-shtëpi janë mënyrat më efektive që e vlerësojnë jetën e fëmijëve dhe rinisë në përgjithësi. Rol të veçantë te rinia luajnë edhe institucionet shkollore Sot shumicën e të rinjve në shkolla i shikon me cigare në gojë, disa merren me përdorimin e alkooolit, por ka edhe prej tyre që merren me përdorimin e narkotikëve. Shkolla si institucioni më i lartë edukativoarsimor këto shprehi negative i sheh te rinia. Pse, secili që ka ndërgjegje duhet ta bëjë këtë pyetje? Apo, ndoshta këtu mësojnë të kundërtën e edukatës së përgjithshme, apo këtu mësojnë vetëm sa për të kryer detyrimet e tyre, mësuesit dhe arsimtarët e shkollave, apo mungon konstruktiviteti i planprogrameve shkollore që ka të bëjë me edukatën si preventivë kryesore për parandalimin e shprehive negative te fëmijët dhe mosha e tyre madhore, te të rinjtë. Nëse rinia nuk ka përkujdesje prindore dhe shkollore për parandalimin e këtyre shprehive negative, me siguri që të rinjtë do të joshen edhe pas duhanit, edhe pas alkoolit, por me siguri edhe pas përdorimit të narkotikëve të ndryshëm, me ç’rast ardhmëria e tyre do të mbetët e dëshpëruar dhe e robëruar, kur problemet do të jenë prezentë në çdo hap të jetës së tyre.


16 Nr. 92 - GUSHT 2018

Nis zbatimi i vendimit të Gjykatës Supreme Britanike Nga NAIM HASANI

M

e këtë prononcim dua te sqaroj situatën e tanishme, 6 muaj pas vendimit te Gjykatës Supreme ne çështjet shume te mirënjohura te R (Hysaj & Ors) v Secretary of State for the Home Departament [2017] UKSC 82, për heqjen e Shtetësisë për shqiptaret te cilët kane mashtruar me aplikimet për azil, marrjen e lejes se përhershme te qëndrimit dhe shtetësisë Britanike, duke pretenduar se ishin refugjate nga Kosova dhe ishin larguar për arsye te luftës atje. Tashme nuk është e nevojshme te flitet për historikun dhe përmasat e këtij fenomeni sepse është shume i mirënjohur dhe Home Office është shume ne dijeni te këtij problemi. Për vite me rralle, shqiptaret kane pritur betejën ligjore e cila ka filluar nga viti 2007 dhe është përmbyllur ne fund te vitit 2017. Pyetja kryesore dhe logjike nga çdo person i prekur ose jo nga ky fenomen ka qene “Kur do te filloje te marre zgjidhje dhe ne çfarë kushtesh dhe a do ti dale fundi këtij problem dikur?”. Tani pas vendimit shume te rëndësishme dhe historik te Gjykates Supreme, ceshtja nuk shtrohet me kur do te filloje zgjidhje e këtij problemi por ne çfarë mënyrë do te procedohet. Home Office ka finalizuar tashme politiken heqjes se shtetësisë Britanike ne përputhje te plote me vendimin e Gjykatës Supreme te 12 Dhjetorit 2017, ditën e kthesës historike për ketë problem madhor. Duke marre shkas nga fakti qe ky fenomen mund te ketë përmasa shume me te mëdha se shqiptaret qe kane mashtruar se ishin refugjate nga Kosova, Home Office e ka te pamundur për mendimin tim, te nxjerre një amnesti te përgjithshme qe do te kishte nje kosto te madhe politike. Çdo çështje do te shqyrtohet ne mënyrë individuale, ne baze te meritave te grupimeve te caktuara dhe te shprehura qarte ne vendimin e Gjykatës Supreme. Qe nga shkurti i këtij viti, Home Office ju ka dërguar një numër letrash, tashme brenda kornizës ligjore, një numri te relativishit te madh te personave qe janë prekur direkt dhe personalisht nga ky fenomen, duke ju bere te ditur qe ata janë ne posedim te dokumenteve qe vërtetojnë qe këta persona e kane marre shtetësinë Britanike nëpërmjet mashtrimit, duke pretenduar se ishin refugjate kosovare dhe qe bazuar ne këto dokumente te pakontestueshëm dhe te pranuara, ata po konsiderojnë heqjen e shtetësisë Britanike. Këtyre personave qe sa vjen e shtohen ne numër, ju kërkohen te konfirmojnë brenda 21 ditëve nëse e pranojnë se kane mashtruar, dhe ju

behet thirrje te tregojnë te vërtetën. Nëse e pranojnë se kane mashtruar, ata ftohen te japin arsyet dhe te shprehen me evidence çfare jete kane bere gjate qëndrimit ne Britani dhe pse duhet te qëndrojnë këtu, nëse shtetësia ju hiqet. Unë jam ne dijeni te një numri te konsiderueshëm personash qe I kane marre këto letra. Ky është hapi i pare pas vendimit te Gjykatës Supreme qe ndërmerr Home Office për zgjidhjen përfundimtare te kësaj çështje. Një numër i madh i këtyre personave u janë përgjigjur këtyre kërkesave për informacion nga Home Office. Këshilla ime është qe do te ishte katastrofike nëse kjo letër shpërfillet nga personi qe e merr dhe nuk i përgjigjet, sepse Home Office do te ndërmerrte një hap përfundimtar, pa qene ne dijeni te shume fakteve qe kane evoluar patjetër gjate këtyre 10 viteve te fundit. Shume shqiptare kane pritur me padurim përfundimin e procedurave ligjore per 10 vjet, edhe pse kane marre letra te ngjashme qe nja viti 2007, siç mund tju kujtohet shume shqiptareve. Gjate këtyre viteve, këta persona dhe shume shqiptare te tjerë ne këtë situate, kane ecur shume përpara me jetën e tyre dhe janë martuar e kane fëmijë ose janë edukuar dhe kane marre profesione e kontribuojnë përditë ne ekonominë Britanike. Shume persona ose I kane kaluar 20 vite qëndrim ne Britani ose janë aty afër. Home Office është e detyruar te marre ne konsiderate ketë periudhe te gjate qëndrimi, bashke me jetën familjare dhe personale qe personat ne fjale kane bere ne Britani dhe ne baze

te politikes se tyre, te vendose a është ne interes te publikut heqja e shtetësisë Britanike ose jo. Deri ne 14 Gusht 2014, Home Office e ka pasur te sanksionuar ne politiken e tyre faktin qe nëse një person ka qëndruar ne Britani 14 vjet nuk duhej ti hiqej shtetësia Britanike. Nëse shume personave qe kane ardhur ne Britani ne fundin e viteve 1990 do tju ishte shqyrtuar çështja atëherë, nuk do tu ishte hequr shtetësia Britanike . Qe nga Marsi i viti 2013 e deri ne Dhjetor 2017, Home Office ka ndjekur një procedure tërësisht te paligjshme, te cilën Gjykata e ka anuluar. Gjate këtyre viteve Home Office ka insistuar qe këta persona kane mashtruar me identitetin e tyre dhe nuk kishin qene kurrë dhe nuk do te ishin asnjëherë shtetas Britanike. Kjo kishte pasoja katastrofike sepse do te thoshte dëbim masiv nga Britania, pa asnjë te drejte gjyqi dhe pa te drejte shqyrtimi te arsyeve te mashtrimit. Akte te tilla parashikojnë burgim për veprën kriminale te mashtrimit për marrjen e e lejes se qëndrimit dhe shtetësisë Britanike ne mënyrë falco. Kjo tashme nuk ka për te ndodhur dhe dënimi për një vepër kriminale tani ne kushtet kur Home Office është ne dijeni te këtij mashtrimi për te paktën 10 vjet është shume i vështire dhe thuajse i pamundur. Këto janë arritje te jashtëzakonshme. Duke u kthyer tek çështja e zgjidhjes se këtij problem, dua te theksoj se Home Office e ka te sanksionuar qarte ne politiken e saj te deprivimit te shtetësisë Britanike se Ministria e Brendshme ne përgjithësi nuk do tju

heqë shtetësinë Britanike te gjithë atyre peronave te cilët kane qene nen moshën 18 vjecare kur kane marre leje te përhershme qëndrimi ne Britani dhe ata te cilët kane qene nen moshën 18 vjeç kur kane aplikuar ose kane marre shtetësinë Britanike, pavarësisht nga mashtrimi qe kane bere prindërit e tyre ose ata vete, duke pretenduar se ishin nga Kosova, thjesht nuk do tu hiqet shtetësia Britanike. Ky është një lëshim i jashtëzakonshëm dhe I drejte, duke pare se te gjithë fëmijët e atyre prindërve qe kane mbërritur ne Britani nga Shqipëria ose shqiptare te Maqedonisë ne fund te viteve 1990 dhe kane qene nen moshën 18 vjeç dhe kane qene te varur prej tyre kur kane marre leje te përhershme qëndrimi dhe ka vite qe janë bere British dhe ata vete kane fëmijë tani, janë dhe mbeten shtetas Britanike, me përjashtim te rasteve me rekorde te forta kriminale. Po ashtu edhe ata persona qe e kane fituar lejen e përhershme te qëndrimit si rezultat I amnistisë se vitit 2013 për familjet, ata kane pritshmerine ligjore qe te mos ju hiqet shtetësia sepse kjo ka qene e sanksionuar qarte ne politiken Home Office për heqjen e shtetësisë te publikuar me 9 Shkurt 2009 dhe qe është ndryshuar me 14 Gusht 2014. Një vendim tjetri Gjykatës Supreme ehte qe Home Office është i detyruar te zbatoje marrëveshjen qe te gjithë fëmijët e lindur ne Britani nga personat qe kane marre shtetësinë Britanike ose Indefinite leave to remain me mashtrim si Kosovare dhe ne momentin e lindjes se fëmijëve, ata ose kane qene ose vazhdojnë te jene ne posedim te njërës nga te dyja format e këtij statusi ne Britani, ata janë automatikisht shtetas Britanike. Për këta fëmijë Home Office është i detyruar me ligj tju njohe shtetësinë dhe ti pajise me pasaporta Britanike. Te gjithë ata prindër ne këtë situate duhet patjetër te aplikojnë për pasaporta Britanike nëpërmjet formës qe merret ne poste office dhe kundrejt pagesës te dërgojnë e aplikimin tek HM Passport Office. Ky ligj përfshin edhe ata persona te cilët nuk kane shtetësi Britanike por qe kane marre indefinite leave to remain duke pretenduar se ishin nga Kosova dhe qe fëmijët e tyre kane lindur para ditës qe Home Office ka marre vendim tju revokoje statusin e lejes se përhershme te qëndrimit (ILR). Për te gjithë fëmijët e lindur jashtë territorit te Britanisë, kryesisht ne Shqiperi ku njeri nga prindërit vazhdon te mbaje shtetësinë Britanike, pamvareshit mashtrimit ose e ka pasur shtetësinë Britanike ne momentin e lindjes se fëmijës, ata fëmije janë te gjithë shtetas Britanike dhe duhet qe prindërit te aplikojnë për pasaporte Britanike për ta, pamvareshit faktit se ata mund te kenë mashtruat ne Britani


17 NR. 92 - GUSHT 2018

për shqiptarët e deklaruar si kosovarë me emrin, datëlindjen dhe vendlindjen e vertete. Nëse provojnë qe fëmijët janë te tyre biologjikisht, ata duhet te aplikojnë patjetër dhe Home Office është i detyruar ti pajise me pasaporta këta fëmijë. Këta quhen ne gjuhen ligjore si “Hysaj cohort children”. Për fëmijët qe kane lindur jashtë Britanisë dhe njeri nga prindërit ka qene ne posedim te lejes se përhershme te qëndrimit ne Britani, situata është plotësisht ndryshe sepse ligji shprehimisht ju mohon dhënien e shtetësisë Britanike fëmijëve te gjithë këtyre personave ngaqë nuk kane lindur ne Britani. Nese Home Office ju mohon te drejtën e shtetësisë Britanike secilit nga kategoritë e fëmijëve te përmendur me sipër, prindërit e tyre kane te drejtën ligjore për te filluar procedurën ligjor nëpërmjet avokateve per Judicial Review (rishikim gjyqesor) ne Gjykatën Administrative ne Londër sepse vendimet e Home Office nëse janë kundër politikes se mësipërme janë te jashtëligjshme. Pasi neve kemi dërguar nje numër pergjigjesh te detajuara per disa shqiptaresh te cilet kane marre letra nga Home Office për tju hequr shtetësinë dhe ju është kërkuar te pergjigjen brenda 21 diteve, ne ditët e fundit kemi marre pergjige mjaft pozitive dhe te paimagjinueshme përpara, ku thuhet shprehimisht se “pavarësisht mashtrimit duke pretenduar se keni qene shtetas Kosovare dhe duke pranuar se jeni shtetas te Shqipërisë// Maqedonisë, duke marre parasysh situatën tuaj personale, moshën jomadhore kur keni përfituar shtetësinë ose leje te përhershme te qëndrimit ose duke marre parasysh kontributin tuaj personal ne shoqëri, Ministria e Brendshme ka vendosur qe te mos ju deprivoje nga e drejta për shtetësi Britanike. Si rezultat do te vazhdoni te mbani shtetësinë Britanike dhe te dhënat e tuaja do te amendohen duke (endorse) certifikatën e natyralizimit ose regjistrimit si shtetas Britanike me te identitetin e vërtete dhe një aplikim te tille duhet ta bëni duke protestuar formën RR dhe duke paguar një pagese Home Office” për momentin prej £250. Pasi te plotësohet forma bashke me pagesën dërgohet ne Department 201 UK Visas and Immigration Silver Zone, 4th Floor The Capital Neë Hall Place Liverpool L3 9PP. Home Office do te sanksionoje ne certifikatën e shtetësisë emrin, datëlindjen dhe vendlindjen e vërtete dhe certifikata e amenduar e shtetësisë i dërgohet mbrapsht personit ne fjale dhe sapo te marre ketë ne dore, ai person aplikon për pasaportën e re Britanike me te dhënat origjinale dhe pajiset me pasaporte Britanike me te dhënat e tija personale dhe origjinale dhe problem i heqjes se shtetësisë merr

fund përgjithmonë. Për te gjitha kategoritë e tjera Home Office do te zbatoje ligjin dhe po ashtu duke u bazuar ne politiken e heqjes se shtetësisë dhe vendimin e Gjykatës Supreme ne Ceshtjen Hysaj te dates 21 Dhjetor 2017. Cdo vendim do te jete i bazuar ne mënyrë individuale dhe tërësisht ne faktet dhe meritat e secilit person, duke marre parasysh sidomos jetën familjare. Nëse ne fund te shqyrtimit te ceshtjeve, Home Office e gjykuan se një personi te caktuar duhet ti hiqet shtetësia Britanike, personit ne fjale do ti dërgohet ne adresën e tij një vendim I detajuar se pse i është hequr shtetësia Britanike. Çdo vendim I tille ka me vete te drejtën e apelimit ne Immigraiton and Asylum Cahmber of the First Tier Tribunal brenda 14 ditëve nga dita e vendimit. Nga ana profesionale do te këshilloja qe personat ne fjale te apelojnë ne gjykate nëpërmjet avokateve dhe gjyqi do te zhvillohet brenda 6 – 12 muajsh. Nëse ne raste individuale, Gjykata vendose qe për arsye te ndryshme , vendimi I Home Office për te hequr shtetësinë ka qene i gabuar, atëherë Home Office është i detyruar te marre vendim përfundimtare qe tju lere te pa prekur shtetësinë Britanike dhe te amendoje certifikatat e shtetësisë duke ndjekur procedure e mësipërme nëpërmjet formes RR. Nëse Gjykata e quan te ligjshëm vendimin e Home Office për heqjen e shtetësisë ose personi ne fjale nuk apelon fare ne gjyq, Home Office është pastaj I detyruar te lëshojë urdhrin e deprivimit nga shtetësia Britanike dhe personi nuk është me ligjërisht shtetas Britanik (issue of deprivation order). Duke pare kohen shume te gjate qe persona te tille kane qëndruar ne Britani dhe duke pare jeten familjare dhe private qe ata kane ndërtuar këtu me bashkëshortët dhe fëmijët Britanike dhe sidomos bazuar ne garancitë qe Home Office I ka dhënë Upper Tribunal (gjykates) ne ceshtjen Deliallisi (British citizen: deprivation appeal: Scope) [2013] UKUT 00439(IAC) Home Office duhet qe te konsideroje dhenien e menjëhershme te lejes se qëndrimit për 30 muaj si shtetas te Shqipërisë ne te njëjtën kohe me urdhrin e deprivimit, për te evituar lenien e këtyre personave ne errësire dhe pa qartësim se cfare statusi ata do te kane ne Britani pas shume vitesh qëndrimi. Për ata qe do te marrin leje qëndrimi 30 mujoreshe ata do te kenë mundësinë ta rinovojnë këtë leje qëndrim 4 here dhe pas 10 vitesh do te kenë mundësinë te aplikojnë për indefinite leave to remain (leje te përhershme qëndrimi) dhe pas 11 vitesh nëse nuk do kenë rekorde kriminale dhe plotësojnë kriteret do te mund te aplikojnë për shtetësi Britanike për te dytën here.

Me lejoni te sqaroj se ne rastet kur Home Office e pranon se personave qe kane mashtruar se ishin nga Kosova nuk duhet tju hiqet shtetësia dhe certifikatat e shtetësisë duhet te amendohen me identitetin e vërtetë, procesi qe nga marrja e letrës kur ata njoftohen për nisjen e procedurave për heqjen e shtetësisë Britanike se ajo është fituar nëpërmjet mashtrimit dhe deri ne fazën kur certifikata e shtetësisë ndryshohet me emrin e vërtetë dhe merret pasaporta e re, ky proces parashikohet te zgjasë rreth 6 muaj. Ne te gjitha rastet kur Home Office do te marre vendime për heqjen e shtetësisë dhe personat ne fjale do te aplikojnë ne gjyq dhe procedurat ligjore do te përfundojnë deri me heqjen formale te shtetësisë me urdhër te Ministrit te Brendshëm dhe deri ne dhënien e lejes se qëndrimit ne identitetin e vërtetë për 30 muaj, procedura parashikohet te zgjasë rreth 12 deri ne 18 muaj. Ne rastet kur merret vendimi për heqjen e shtetësisë dhe ai nuk apelohet, atëherë Home Office duhet te marre një vendim nëse këta persona do te marrin leje qëndrim për 30 muaj ose do te kthehen ne vendin e tyre te lindjes brenda disa muajve. Duhet theksuar dhe një aspekt tjetër i suksesit te vendimit te Gjykates Supreme për heqjen e Shtetësisë Britanike qe sanksionon se persona e trete te pafajshëm nuk duhet te penalizohen si rezultat i mashtrimit te bashkëshortit/bashkëshortes, ne rastet kur bashkëshortet/bashkëshortët e tyre kane aplikuar dhe kane marre leje qëndrimi si shtetas Shqipërisë dhe kane deklaruar identitetin e vërtetë te sponsoreve. Nëse këta kane marre leje te përhershme qëndrimi dhe shtetësi Britanike, pavarësisht se çfarë ndodhe me bashkëshortët ata nuk preken dhe vazhdojnë te qëndrojnë shtetas Britanike. Çfare ndoll nëse një person ose një pjesëtar i familjes merr një letër se Home Office ka informacione se personi ne fjale ka mashtruar me emrin, ose datëlindje ose te dyja bashke dhe vendlindjen dhe kërkohet qe brenda 21 ditëve te kthejnë pergjigje? Nëse njërit nga pjesëtare te se njëjtës familje i vjen një letër e tille, mundësia është qe te gjithë familjareve qe dikur kane qene ne një dosje tju vije një letër e ngjashme. Ne te njëjtën kohe HM Passport Office ka shume gjasa tju sjelle një letër tjetër ku i informon se bazuar ne informacionet e siguruara nga qeveria Shqiptare, te dhënat ne pasaporte nuk janë te vërteta, atëherë ajo pasaport anulohet dhe nuk mund te udhëtohet me te derisa te gjithë procedurat e mësipërme te jene kryer dhe pasaporta te amendohet me te dhënat origjinale. Pavarësisht rezultatit final dhe përjashtimeve te mësipërme, tani

qe vendimi i Gjykatës Supreme po implementohet, te gjithë personat te cilet Home Office ka dijeni ne mënyra te ndryshme, se kane mashtruar duke u deklaruar si refugjate Kosovare nëpërmjet mashtrimit, nëse kane qene nen moshe apo jo, ata do te marrin një letër ku ju komunikohet vendimi për fillimin e procedurave për heqje ose jo te shtetësisë dhe te kthejnë pergjigje Home Office brenda 21 ditëve. Pas këtij procesi fillestar do te vazhdojnë procedurat e mësipërme për mbajtjen e shtetësisë me identitet te vërtetë ose për heqjen e shtetësisë dhe ne fund për dhënien e një leje qëndrimi për 30 muaj sipas rasteve dhe meritave. Home Office nuk merret me gjueti shtrigash por është i detyruar te veproje ne rastet kur ka informacion ose dokumente qe vërtetojnë se personi ne fjale e ka marre lejen e qëndrimit nëpërmjet mashtrimit siç është rasti i shqiptareve qe kane mashtruar se ishin refugjate nga Kosova. Çdo vendim për një person i cili mund te ketë mashtruar me shtetësinë dhe dëshiron te deklaroje te dhënat e vërteta është një vendim individual dhe pasojat janë individuale por qe mund te kenë efekt edhe ne persona e tjerë pjesëtare te një familje, duke marre parasysh situatat e përshkruara me lart. Unë nuk mund te këshilloj asnjë person ne këtë situate te marrin një vendim te tille pasi janë ata vete qe duhet ta ndërmarrin një hape te tille nëse dëshirojnë, duke marre parasysh te gjitha pasojat për mire ose për keq. Duhet te kujtojmë se ky është një problem shume vjeçare dhe do te marre disa vite për tu zgjidhur dhe ndoshta për shume vite nuk do te përfundojë plotësisht Nëse disa persona te se njëjtës familje, bashkëshort, bashkëshorte dhe fëmijë marrin një letër për fillimin e procedurave për heqjen ose jo te shtetësisë, atëherë bashkëshorti duhet te përfaqësohet nga një avokat i veçante, bashkëshortja nga një tjetër dhe fëmijët te gjithë bashke nga një avokat tjetër. I njëjti avokat nuk mund te merret me te gjithë sepse është konflikt interesi dhe profesional. Duke pare se procesi i nisur është mjaft delikat dhe fillim i një zgjidhje përfundimtare dhe afatgjate, çdo person qe është prekur ose do te preket nga ky fenomen,duhet te zgjedhe avokate me njohuri te thelle te ligjit për heqjen e shtetësisë Britanike,sepse çështja e heqjes se shtetësisë për shqiptaret qe kane mashtruar është aq delikate dhe unike saqë kërkon avokate me përvojë dhe qe kane ndjekur çështjet Deliallisi dhe Hysaj ne 10 vitet e fundit. Unë kam pasur nderin dhe detyrimin ligjor dhe atdhetar te përfaqësoj shqiptaret ne këto 10 vitet e fundit nëpërmjet çështjeve Deliallisi dhe Hysaj dhe jam shume krenar për suksesin e arritur deri tani. Unë ju uroj shume fat dhe suksese bashkëkombësve te mi ne ketë beteje përfundimtare dhe decisive për fatet e tyre dhe familjareve qe varen nga ata.


18 Nr. 92 - GUSHT 2018

Labëria dhe Çamëria, si dy motra bërë një nënë... Fatos Mero Rrapaj dhe Skënder Beqiri japin mesazhe drite për etnokulturën dhe historinë shqiptare nga Albert HABAZAJ, studiues i Etologjisë dhe Folkorit

K

am shkruar dhe, natyrshëm, do të shkruaj sa të kem mundësi për historinë, etnokulturën, folkorin, për marrëdhëniet e mira dhe antropologjinë e ngjashme të banorëve të dy krahinave të mëdha etnografike jugore: Labërisë dhe Çamërisë, pjesë vitale e Toskërisë, njërës nga dy pjesët përbërëse të Shqipërisë etnografike. Krahinat përbëhen nga njerëz, që kanë jetën e tyre dhe bëjnë historinë apo kulturën e bashkësisë lokale deri në rang kombëtar. Ky shkrim është histori kulturore dhe realitet nderimi për dy personalitete të njohur. Kujtojmë emrin dhe veprën e folkoristit të devotshëm, Fatos Mero Rrapaj, që ka 6 vjet që i përket paharrimit. Po ashtu, vlerësojmë fototekën e gjallë kombëtare, artistit atdhetar, klasikut Skënder Beqiri. Këtij shkrimi për dy emra të përveçëm të kulturës kombëtare i dha impuls një letër e daktilografuar, që mban datën 31 korrik 1982, nënshkruar nga 30 artistë çamë, banorë të qytetit të Vlorës, që përbënin Ansamblin Folkorik “Çamëria”, shumë i njohur qysh në atë kohë. Letra përbëhet nga dy fletë A4 me tekst të shkruar me makinë shkrimi dhe i drejtohet Drejtorisë së Institutit të Kulturës Popullore Tiranë (Sot Instituti i Antroplogjisë Kulturore dhe Studimeve të Artit). Para se të njihemi me tekstin e letrës, që për lexuesin tonë do ta sjellim dhe me faksimile, po paraqesim në një ravijëzim esencial portretet e dy studiuesve artistë atdhetarë: dy miq të vjetër: Fatos Mero Rrapaj nga Gumenica e Vlorës, Skënder Beqiri nga Gumenica e Çamërisë- të dy kanë punuar për etnokulturën, Fatosi për Vlorën e Çamërinë, Skënderi për Çamërinë e Vlorën; të dy për Shqipërinë. Labi Fatos Mero Rrapaj - djali i Çamërisë. (Gumenicë, Vlorë: 6 korrik 1930-Vlorë, 2 prill 2012) është një folklorist i shquar shqiptar me origjinë nga fshati Gumenicë i Labërisë së Lumit të Vlorës (sot bashkia Selenicë), që falë kontributeve të tij madhore për etnokulturën dhe folkorin e krahinës së Çamërisë, shumë e shumë e mendojnë se Fatos M. Rrapaj është çam. Ndërkohë, ky punëtor i palodhur i gjurmimit të kulturës popullore të Çamërisë, në hierakinë e vogël gjenetike, është lab Gumenice, jo çam Gumenice… Ndërkohë, vepra e tij, këtë lab idealist, më kuptimin më të mirë të fjalës, e bën më çam se çamët dhe jo vetëm për përkushtimin e tij titanik si mbledhës i folklorit shqiptar të Çamërisë. Arsimin fillestar e mori në fshatin e lindjes. Që në moshë të vogël doli partizan, por pas

çlirimit të vendit, u arrestua dhe u burgos nga regjimi komunist për qëndrimin dhe pikëpamjet e tij nacionaliste. Kjo e bëri të punonte në punë të rëndomta deri sa doli në pension. Të njohur në qarqet akademike dhe artistiko-letrare shqiptare e bëri vëllimi 800-faqësh “Këngë popullore të Çamërisë” i botuar nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë në vitin 1983, me recensë dhe parathënie të shkrimtarit Ismail Kadare. Ka bashkëpunuar me shumë nga organet letrare shqiptare për botimin e shkrimeve të tij, veçanërisht me revistën “Krahu i shqiponjës” si dhe gazetat “Drita”, “Kosova” e “Çamëria”. Ka qenë anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë (LSHA). Pjesa më e madhe e veprës së tij ka mbetur në dorëshkrim: “Proza popullore e Çamërisë”, me rreth 3000 faqe, “Fjalori onomastik i Epirit në zhvillim”, “Këngë e prozë popullore nga Kosova, Mirdita, Kruja, Kosturi e Follorina”, “Doke e zakone nga Çamëria”, “Fjalë të urta nga Korça e Dibra”, “Anekdota popullore” në pesë vëllime etj. “Te Sheshi i Flamurit”, me këngë popullore labe, Tiranë, 1972 - “Këngë popullore të Çamërisë”, Tiranë, 1983; - “Këngë popullore të Labërisë”, vol. 8, Tiranë, 1991, 1383 f.: 1 fl. Portr, Bibliogr.: f.1359.- Indeks; - “Rënkimet e Çamërisë”, tregime pellazgo-ilire e këngë çame, (Folkor: legjenda, këngë të epikës historike dhe të lirikës popullore came), Tiranë, 1995, 460 f. : me il. ; 20 cm, me bibliografi e indeks; - “Fjalori onomastik i Epirit” I, Tiranë, Eurorilindja, 1995, V. 1, 563 f. ; 21 cm, me aparat bibligrafik, me fjalë kyçe Gjuha shqipe, Onomastika, Etimologjia, Studime sociale Fjalorë ; - “Këngë popullore të ndaluara”, Tiranë, 1997, 219 f. : me il. ; 20 cm, me indeks, etj. Qysh nga viti 1953 e në vijim, Fatosi ishte jo mysafir, por djalë shtëpie në shtëpinë e Damin Nuhut, njësoj si Skënderi, Fabiti e fëmijët e tjerë të derës bujare çame të Beqire në Vlorë. Ai e voli mirë plakun me kujtesë të rrallë, e shfrytëzoi maksimalisht në shërbim të detyrës kombëtare që i kishte

ngarkuar vetes, për të mbledhur e botuar prozën dhe poezinë popullore të Çamërisë së begatë, por martire. Skënderi i mban mend këngët që i tregonte i ati Fatosit. Ja një nga ato që këndonte në Luftën e Janinës: “Filipjadha hane-hane,/ strëlinat në portokalle,/ komandanti me valinë/ vendë me para e shinë” [e shitën]. Një tjetër: “Ishin djem, andaj e dhanë,/ po të pjesin atë plaknë [Ali Pashën],/ Nuk e di sulltan Mahmuti/, që ësht’ gjallë Ali baruti!”. Tri herë ishte plagosur në luftën e Janinës luftëtari dhe bartësi Damin Beqiri. Më shpëtuan Labët, tregonte plaku. Nga Zenel Troqe e kam jetën. E përse luftuam? Për vete? E thotë bukur një këngë labe: “Shqipëri, o shkëmb, o gur/ vritesh, pritesh për flamur,/ ata hiq e tinë vur!”… Xha Damini vdiq në vitin 1967, më moshën 106 vjeç dhe Fatosi s’iu nda deri në fund të frymës së tij dhe plaku ia fali të gjitha thesaret e kujtesës shpirtërore me besim që atdhetari lab do ta realizonte, siç e realizoi shkëlqyeshëm, aktin e madh të fisnikërisë humane jo vetëm për komunitetin çam por për mbarë kulturën popullore të popullit shqiptar. Çami Skënder Beqiri - Marubi i Vlorës. Ndërsa Skënder Beqiri ka lindur më 15. 05. 1929 në Vrohona të Çamërisë dhe, fare i ri, vetëm 14 vjeç emigroi, në Vlorë, ashtu si mijëra çamë të tjerë që u përzunë nga vatrat e tyre prej shovinistëve grekë. I lindur dhe i edukuar në një familje me tradita kulturore e atdhetare, u rrit e u burrërua fjalëpak e punëshumë, i heshtur e serioz, por gjithnjë me zemër të madhe e bujar, një jetë të tërë, Skënder Damin Nuh Beqiri punoi dhe veproi për Çamërinë, Labërinë dhe Vlorën si një atdhetar i vërtet, që e sheh të vërtetën në sy dhe ashtu e flet, e shkruan, e pasqyron, e fotografon. Ka patur dhe ka miq me vlera, intelektualë dhe veprimtarë të shquar si Muin Çami, Skënder Luarasi, Mustafa Suljoti, Fatos Arapi, Viron Koka, Nermin Vlora Falaschi, Nasho Jorgaqi, Petrit Kume, Bardhosh Gaçe, Llambi Durolli), Ibrahim D. Hoxha, Xhebro Gjika, Abaz Dojaka, Selman Sheme, Haxhi Dalipi, Petrit Velaj, Liljana Gjika, Halim Halimi, Bardhosh Gaçe, Fadil Zeqiri (njëkohësisht dhe kunat), Fatos M. Rrapaj, etj. E shoqja e Skënderit, e ndjera Resmie Mane Beqiri ka

lindur në sarajet e Alizot Dinos, në fshatin Lopës të Filatit dhe ishte mbesë e Dinejve të mëdhenj të historisë kombëtare (15. 05. 1935-7. 12. 2014). Përherë i palodhur e me shpirt të gjerë artisti, serioz e korrekt në punë, me përgjegjësi të lartë profesionale dhe ndërgjegje kombëtare të pastër, S. Beqiri është vlerësuar me mjaft çmime e diploma: nga revista “Ylli”, 1964 me çmimin e parë Eksopozita Vlora sot”, si dhe shumë çmime nga Lidhja e Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë. Shoqata Patriotike “Çamëria” e ka shpallur “Nderi i Çamërisë” me motivacionin “Për punën e palodhur dhjetra vjeçare në dokumentimin e aktivitetit dhe vlerave të popullsisë çame (Tiranë, më 19.04.2009)”. I lartë e i merituar është vlerësimi nga Këshilli i Qarkut të Vlorës, me rastin e 100 vjetorit të Shpalljes së Pavarësisë Kombëtare, më 28 Nëntor 2012, kur u nderua me titullin “Personalitet i shquar i Qarkut të Vlorës” me motivacionin: Për kontribut të çmuar në ruajtjen dhe zhvillimin e traditave kulturore e historike të Vlorës dhe të Çamërisë”. Skënder Beqiri ka dhe një emër tjetër në qytetin bregdetar, i flasin “Marubi i Çamërisë dhe Vlorës”. Sipas Halim Halimit, regjisorit të mirënjohur të Qendrës kulturore Vlorë, ish - Drejtues Artistik i Ansamblit “Çamëria”, qysh në krijimin e tij në vitin 1978, pesë personalitetet e shquar të Çamërisë në kohën historike që po kalohet janë Fadil Zeqiri, Shyqyri Zeneli, Bajram Hajrullai, Mustafa Suljoti dhe Skënder Beqiri. Në fonotekën e Skënderit, e cila zë një vend të konsiderueshëm në shtëpi, përfshihen mbi 25 mijë fotografi, negative, dhe filma ku janë fiksuar figura të shquara intelektualësh e atdhetarësh, çeta luftëtarësh e kryengritje për pavarësinë e Shqipërisë, ngjarje e veprimtari të ndryshme historike e kulturore, institucione ekonomike e shtetërore, qendra muzeale e objekte të tjera me vlera monumentale. Veprimtaria e tij e gjerë si artist dhe mjeshtër i fotografisë është shfaqur në mbi 30 ekspozita fotografike në Vlorë, Fier, Durrës, Tiranë, Sarandë etj., deri në Holandën e largët. Me rastin e 100 vjetorit të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit (1878-1978), pasi u bë nismëtar i ngritjes së Ansamblit “Çamëria”, çeli një ekspozitë etnografike, që la gjurmë të thella në kujtesën e kohës dhe ka ardhur si stafetë e gjallë etnokulturore dhe historike e brezave deri më sot. Në ekspozitën vetiake “Gjenocidi i Çamërisë” me 350 foto në 40 stenda, që çeli këto ditë në Pallatin e Kulturës “Labëria” në Vlorë pasqyrohet dhuna, vrasjet, persekucioni i pashembullt shoven dhe shtegtimi i mijëra çamëve të përzënë nga vatrat e tyre. Skënder Beqiri dhe Mustafa Suljoti kanë meritën se qysh në vitin 1969 e nxitën folkoristin Fatos M. Rrapaj të mblidhte folkorin e Çamërisë, duke e botuar në një libër voluminoz më vete. Nuk lanë derë çame pa trokitur, që qytet e në fshat, në Vlorë, Fier, Rrogozhinë, Elbasan, Durrës, Tiranë për të mbledhur këngët, ritet, mitet, baladat doket, zakonet e traditat e pasura që familjet çame i praktikonin në jetën e tyre, në dasma e vdekje apo ceremoni të tjera familjare, shoqërorore etj. Edhe pse (Vijon në faqen 19)


19 NR. 92 - GUSHT 2018

Fondacioni Biberaj njofton $2.5 milion bashkë-financim

Për programin e studimeve të gradës Master të Fondacionit Shqiptaro-Amerikan të Zhvillimit për të mbështetur profesionistët shqiptarë

F

ondacioni Biberaj shpall mbështetjen me $2.5 milion të programit MIP të Fondacionit Shqiptaro-Amerikan të Zhvillimit, për të ndihmuar profesionistët shqiptarë që synojnë të ndjekin studime pasuniversitare në Shtetet e Bashkuara. Nju Jork, 14 korrik 2018 – Sot, Fondacioni Biberaj shpalli projektin e tij të parë, bashkë-financimin e Programit të Studimeve të Gradës Master të Fondacionit ShqiptaroAmerikan të Zhvillimit. Programi “Master’s and Intership” (MIP) është themeluar në vitin 2016 nga Fondacioni Shqiptaro-Amerikan i Zhvillimit (AADF) për t’u dhënë profesionistëve të rinj shqiptarë dhe udhëheqësve të ardhshëm një mundësi të veçantë për të ndjekur studimet për gradën Master dhe për të kryer praktika profesionale në fushat e Menaxhimit dhe Administrimit të Biznesit, Trashëgimisë Kulturore, Eko-Turizmit dhe Mikpritjes, Arsimit, Teknologjisë Informative, Shkencave Kompjuterike, Politikave Publike dhe Administratës Publike. “Familja Biberaj ndihet e nderuar për të bashkë-financuar, me një donacion prej $2.5 milion, Programin e Studimeve të Gradës Master të Fondacionit Shqiptaro-Amerikan të Zhvillimit, që u drejtohet

(Vijon nga faqja 18) me 90 vite mbi supe, Skënder Beqiri e flak tutje pleqërinë si ta ketë një pelerinë të grisur, dhe punon me aq vitalitet, si dikur në krah të Fatos M. Rrapajt. Për lexuesin tonë, po paraqesim tekstin e letrës së datës 31 korrik 1982, ku 30 artistë çamë të Vlorës, i dërguan Drejtorisë së Institutit të Kulturës Popullore Tiranë (Sot Instituti i Antroplogjisë Kulturore dhe Studimeve të Artit). Ju lutemi ta lexoni letrën dhe ta kuptoni në kontekst, në kohën që është shkruar dhe mesazhet me dritë që përcjell brezave. Teksti i pacensuruar dhe i pa redaktuar (në respekt të parimit fonetik) është sa më poshtë: “Kemi mësuar nga gazeta “Bashkimi” e datës 18 janar 1982 se gjatë këtij viti është në proces botimi dhe do të botohet vëllimi me këngë popullore nga treva e Çamërisë, mbledhur e pregatitur nga Fatos Mero Rrapaj. Ne jemi dëshmitarë për punën e madhe e vetmohuese që ka bërë shoku Fatos Mero Rrapaj,i cili është i njohur pothuajse nga të gjithë çamët, prej më se tre dekadash dhe që populli i krahinës tonë e thërret me emrin “djali i Çamërisë, ky ka punuar me një durim jashtëzakonisht të madh e me një pasion patriotik të theksuar, duke shkuar në të gjitha qytetet e fshatarat ku janë vendosur familjet çame. Ky duke biseduar me gjyshërit e baballarët

profesionistëve të rinj shqiptarë që synojnë të përparojnë duke studiuar në Shtetet e Bashkuara,” tha Ken Biberaj, zëdhënësi i Fonadacionit. “Ne u jemi thellësisht mirënjohës Shteteve të Bashkuara për suksesin që kemi arritur dhe ndihemi krenarë për trashëgiminë tonë shqiptare. Shpresojmë që ky program do të ndihmojë brezin e ri të studentëve shqiptarë drejt arritjes së suksesit të tyre akademik, duke përmbushur angazhimin për të ndihmuar më pas në shkëmbim shoqërinë e tyre shqiptare.” Fondacioni Biberaj u krijua me rastin e 50 vjetorit të mbërritjes së

familjes Biberaj në Shtetet e Bashkuara në vitin 1968. Pas largimit, duke i shpëtuar shtypjes së komunizmit në Shqipëri dhe mbërritjes në Shtetet e Bashkuara, rasti i tyre është dëshmi e realizimit të “Ëndrrës Amerikane.” Përmes punës së vazhdueshme individuale dhe bashkë, përmes shpirtit sipërmarrës, anëtarët e familjes Biberaj zotërojnë sot bizneset e tyre dhe kanë ndjekur karriera që nga arsimi, teknologjia, drejtësia, shërbimi publik, financat, tregëtia, pasuri të patundshme, filantropi dhe arte. Ata besojnë në mbështetjen e shoqërive të tyre dhe dëshirojnë që mundësitë

që arsimi i lartë u ka dhënë atyre, të vazhdojë tek të tjerët. Misioni i Fondacionit Biberaj është të mbështesë mundësitë për të ndjekur studimet e larta të studentëve shqiptarë nga Ballkani në institucionet amerikane. Pas studimeve, përfituesit e ndihmës financiare duhet të kthehen në vendin e tyre dhe të punojnë për të forcuar themelet e shoqërive demokratike. Këshilli Amerikan për Studime Ndërkombëtare (American Councils for International Education) do t’i ndihmojë studentët për vendosjen në Shtetet e Bashkuara dhe do të ndjekë përparimin e tyre akademik. Informacione të mëtejshme për ndihmën financiare mund të gjeni në këtë faqe: http://mip-aadf.org. KONTAKTE: Mark Zielinski American Councils for International Education http://www.americancouncils.org 651-955-6114 Elona Xhaferri, Menaxhuese e Progrmait MIP, AADF Fondacioni Shqiptaro Amerikan i Zhvillimit http://www.aadf.org/

Filozofia e përsëritjes, një logjikë Hegeliane në poezi tanë si dhe me gjyshet dhe nënat tona për të bërë me të vërtetë një punë kërkimore e shkencore, në kohën që ky vëllim do të dalë nga shtypi, shumica e këtyre njerëzve që kanë dhënë këto të dhëna nuk jetojnë, mbasi mosha e bën të sajën, porse ne bijtë dhe nipërit e tyre duhet ta njohim këtë të vërtetë që paraardëhsit tanë kanë kontribuar me thëniet e tyre. Ne i kemi dëgjuar ata me dhjetra herë nga goja e tyre por do të kënaqemi jashtë mase kur ato thënie do t’i lexojmë në atë vëllim. I jemi mirënjohës për jetë të jetëve Partisë tonë që në çdo kohë dhe për asnjë moment nuk ka lënë mënjanë çdo gjë që ka të bëjë me edukimin patriotik e revolucionar të popullit tonë. Gjithshtu nëpërmjet kësaj letre falënderojmë Organizatën Bazë të Partisë dhe Drejtorinë e Institutit të Kulturës Popullore që planifikoj për ta nxjerrë këtë vëllim sivjet me rastin e 70 vjetorit të Shpalljes së pavarësisë. Kemi besim se edhe tirazhi I saj do të jetë I bollshëm, mbasi që tani njerëzit e kësaj treve pyesin se: “Kur do të dalë vëllimi dhe a do të ketë me bollëk që të marrin të gjithë?”. Gjithashtu falënderojmë autorin e kësaj vepre shokun Fatos Mero Rrapaj i cili është treguar largpamës; jo lokalist që të punonte vetëm për Labërinë ku ka lindur, por edhe për Çamërinë dhe se e nisi në

kohën e duhur këtë aksion patriotik, duke e quajtur këtë si jë detyrë të përbashkët kombëtare. Fatosi e ka studjuar dhe e njeh në thellësi e në gjerësi gjithë trevën e Çamërisë nga ana folkorike, gjuhësore dhe historike. Mbas këtij botimi jemi të bindur se ai Institut do të botojë edhe vëllime të tjera folkorike dhe etnografike, për të njëjtën krahinë nga i njëjti autor dhe se shëmbullin e këtij Instituti kemi besim se do ta ndjekin edhe Instituti i Gjuhësisë dhe Historisë. Edhe njëherë duke falënderuar të gjithë ata që ndihmojnë për daljen e këtij vëllimi, i cili padyshim do i shërbej edukimit patriotik dhe revolucionar të popullit tonë nën udhëheqjen e Partisë dhe të Shokut Enver Hoxha. Përshëndetje revolucionare [Në letër shkruhet me emër, mbiemër, vendlindje firma çdo person]: 1. Skënder Beqiri, (Vrohona - Gumenicë), 2. Hajredin Shabani, 3. Jasin Bala, 4. Nuredin Isufi (Arpicë - Margëlliç [të tre]), 5. Servet Iljazi (Volë - Gumenicë), 6. Veli Shabani, 7. Galip Alushi (Arpicë - Margllëç [të dy]), Eqerem Beqiri , (Vrohona - Gumenicë), 9. Mustafa Suljoti, 10. Subi Cano (Arpicë - Margllëç [të dy]),11. Eqerem Iljazi (Aril-Margëllëç), 12. Isa Nuhu (VrohonaGumenicë), 13. Osman Zeneli, 14. Nuredin Resuli (Mazrek - Margëllëç [të dy]), 15. Nuh Aliu (Shulash - Gumenicë), 16.

Mustafa Muhameti (Arpicë - Margllëç), 17. Vjollca Beqiri (Vrohona - Gumenicë), 18. Gjyslime Hasani(Margllëç), 19.Valentin Ibrahimi (Smokovinë), 20. Ashim Bajrami (Arvenicë - Gumenicë), 21. Mehmet Kalo (Koskë - Filat), 22. Rahmi Telushi (Varfanj - Gumenicë), 23. Sali H. Pirro (Paramithi), 24. Ashim Çukani, 25. Izet Hasani (Aripcë - Margëllëç [të dy]),26. Abaz Nuhu (Varfanjë - Gumenicë), 27. Tefik Suljoti, 28. Gëzim Bala, 29. Hajrie Bala (Arpicë Margëlliç [të tre]),30. Veli Geraj (VrohonaGumenicë) Vlorë, më 31.7.1982 [Dhe më poshtë, shkruar me shkrim dore: Skënder Beqiri. Përgjegjës i Ansamblit Folkorik “Çamëria”, firma e tij]. Ky dokument që po botojmë ka shumë vlera etnokulturore, jo vetëm se është një material shkrimor original, por për mesazhet me dritë që jep për bashkëpunimin e koordiniminim e punëve të mira të bukura e të dobishme në rrafshin lokal dhe atë kombëtar. Skënderi kujton me mall ato vite bashkëpunimi me Fatosin lab, që puna titanike në shërbim të foklorit e bëri dhe djalë Çamërie. Natyrshëm më lindin këto vargje: “Çamëria - Labëria,/ Lule dege, gjak në rrënjë./ Labëria - Çamëria,/ Janë dy motra bërë një nënë”.


20 Nr. 92 - GUSHT 2018

DEGA E PD MBLEDH ANËTARË E SIMPATIZANTË NË NJË TAKIM

P

ak javë më parë në ambientet e Ronel në Londër Dega e PD-së në Londër me kryetar z Naim Hasani, mblodhi miq, anëtarë dhe anëtare të PD, drejtues të strukturave të saj në BM, simpatizantë dhe simpatizante të kësaj force politike për të shtuar ritmin e angazhimit dhe ngritjes së PD-së dhe për t’u uruar pushime të mbara. Duhet thënë se organizimi i Shkëlzen Rrustemaj ishte i përsosur dhe që në fillim u duk entuziami dhe angazhimi premtues në sallën plot. Ishin në këtë takim dhe drejtues të PD-së në grupseksione dhe anëtarët e Kryesisë së Degës së PD-së. Takimin e hapi Naim Hasani, i cili solli dhe përshëndetjet e Liderit të PD-së Lulzim Basha. Që në fillim u theksua në gojën e kryetarit se “Në mënyrë të arsyeshme e të justifikuar e organizojmë këtë takim ndryshe me Ju, së pari për të treguar ngritjen tonë, dhe së dyti për të forcuar udhëtimin tonë strukturor. Dega e PD-së që drejtoj unë në BM ka tashmë një udhëtim real, të sigurtë dhe në ngritje e sipër. Është në mbështetje të plotë të Liderit të PD-së Lulzim Basha dhe strukturave të PDsë. Është në nj vijë me alternativat dhe direktivat e deleguara të PD-së dhe Liderit Basha. Është se ne jemi demokratë me shpirt e me zemër se në jemi të gjithë bashkë dhe të gatshëm për të angazhuar vullnetin tonë për fitoren e PD-së.” Nga pasfolësit e shumtë, Lutfi Vata, Elenica Mishto, Artur Alia, Gazmend Cufaj, Jeta Muslija Rustemi, Shkëlzen Rustemi emjaft

të tjerë doli qartë mbështetja e Degës së PD-së dhe kryetarit Hasani si dhe angazhimi më tutje. Ra në sy prania e drejtuesve të Grupseksionit të Dagenham dhe Barking, kryetarit Gazmend Cufaj, dhe anëtarëve dhe simpatizantëve B. Mani, Sh. Krasniqi, E. Cufaj etj. Është se në përshkrimin e qeverisjes rilindase të Edi Ramës janë disa fakte kuptimplota, pasi është qeveria e parë që nuk ka sjellë asnjë arritje në fushën e integrimit europian. Fati i Ramaqeverisjes ishte që Brukseli miratoi kërkesën e bërë nga qeveria Berisha për statusin kandidat, pasi i kishte plotësuar të gjitha kushtet e kandidimit. Katër vjet asnjë zhvillim

tjetër në fushën e integrimit. Madje është qeveria e parë që ka bërë hapa mbrapsht pasi disa qeveri europiane janë duke konsideruar rikthimin e vizave për shqiptarët. Qeverisja rilindase është qeveria e parë në historinë e Shqipërisë që nuk solli asnjë investim të huaj të ri. Absolutisht asnjë. Në vend të politikave për tërheqjen e investimeve të huaja, vuri si prioritet promovimin e pikturave të kryeministrit në Hong Kong, Singapor, Kinë, Turqi, Gjermani, Austri, SHBA. Sot marrëveshjet me Greqinë, qasjet me atletet dhe shëtitjet e trullosura të Kryeminsitrit në Bruksel na bëjnë të jemi alternativa kryesore

dhe vendimtare për fatet e Shqipërisë dhe të ardhmen e saj. Jemi më të fortë tashmë se ashtu sikurse Kryetari Basha thekson “Partia Demokratike ka një bashkëpunim të ngushtë me partnerët ndërkombëtarë, për të cilët lufta ndaj krimit të organizuar, trafiqeve të drogës dhe korrupsionit është një prioritet absolut… Problemi është i mprehtë, akut dhe një shqetësim i madh për partnerët tanë. Natyrisht, këta partnerë, të cilët veprojnë në forma dhe në mënyra të ndryshme, kur shohin që nuk ka përgjigje, apo kur shohin që nuk ka veprim sa u përket çështjeve të veçanta të luftës kundër krimit, qoftë edhe çështje të strategjisë apo edhe të operacioneve kundër krimit, kanë gjetur dhe gjejnë te opozita një partner të besueshëm për të shërbyer si një instrument më shumë presioni, në mënyrë që lufta ndaj krimit të organizuar, lufta kundër trafikut të drogës apo pastrimit të parave të drogës të intensifikohet e jo të dobësohet. Zoti Basha shton se “Padyshim, ne demokratët kemi qenë dhe jemi partnerë të devotshëm e të besueshëm të partnerëve tanë strategjikë, SHBAve dhe vendeve europiane, për të cilët, siç e thashë, krimi i organizuar, pastrimi i parave të pista të krimit, trafiku i drogave të forta si heroina e kokaina, përbëjnë probleme kryesore sa i përket qeverisjes aktuale.” Për këtë arsye e mjaft të tjera theksoi Hasani, ne jemi këtu për të ritheksuar edhe kështu mbështetjen tonë për PD dhe Lulzim Bashën.


21 NR. 92 - GUSHT 2018

Samiti i Londrës për Ballkanin Perëndimor

M

ë 9 korrik 2018, në Londër, Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ditmir Bushati, mori pjesë në takimin e Ministrave të Jashtëm të vendeve të Procesit të Berlinit, si pjesë e Samitit të Londrës kushtuar Ballkanit Perëndimor. Çështjet kyçe që u trajtuan gjatë takimit kishin të bënin me perspektivën evropiane të Ballkanit Perëndimor, rritjen e sigurisë dhe stabilitetit të rajonit si vlerë e shtuar ndaj sigurisë evropiane, adresimin e sfidave të përbashkëta të sigurisë, rritjen e përkushtimit dhe hapjen e perspektivave ndaj gjeneratës së të rinjve si aseti më i madh i shoqërive të vendeve të rajonit, si dhe forcimin e angazhimeve të vendeve të rajonit ndaj demokracisë, sundimit të ligjit, luftës kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar. Ministri Bushati, gjatë ndërhyrjes së tij, vuri në dukje se, forcimi i bashkëpunimit mes vendeve të rajonit dhe BE-së për çështjet e sigurisë, si në aspektin strategjik, ashtu edhe në atë operacional, është kusht thelbësor për forcimin e sigurisë rajonale dhe adresimin me sukses të sfidave të përbashkëta në këtë drejtim. Vendet tona, vuri në dukje ai, përgjatë viteve të fundit kanë arritur një sukses të jashtëzakonshëm drejt vendosjes së paqes, stabilitetit dhe bashkëpunimit të ngushtë rajonal, arritje këto që janë bërë të mundura edhe falë perspektivës së përbashkët europiane. Procesi i Berlinit, theksoi më tej Ministri Bushati, ka patur një rol shumë të rëndësishëm në këto arritje, duke bërë të mundur nga ana tjetër edhe rritjen e një ndjesie “pronësie” ndaj morisë së proceseve bashkëpunuese dhe integruese rajonale. Ndërkohë, Ministrat e Jashtëm të vendeve të Ballkanit Perëndimor, por edhe përfaqësuesit e lartë të BE-së dhe Britanisë së Madhe si organizatorja e Samitit, rikonfirmuan jo vetëm mbështetjen pa ekuivoke ndaj avancimit të perspektivës europiane të rajonit, por edhe angazhimin e tyre për të forcuar parimin e gjithëpërfshirjes, për zhvillimin dhe shndërrimin e Ballkanit Perëndimor në një rajon të qëndrueshëm dhe të sigurtë, me mundësi të shtuara për zhvillim dhe prosperitet ekonomik, si edhe për një mirëkuptim dhe gadishmëri të shtuar për zgjidhjen e çështjeve të hapura dypalëshe dhe tejkalimin e problemeve dhe trashëgimisë së të kaluarës.

Vizitë zyrtare e Ministres së Mbrojtjes

N

ë datat 18-20 qershor 2018 një delegacion i Ministrisë së Mbrojtjes së Republikës së Shqipërisë, i kryesuar nga Ministrja e Mbrojtjes, znj. Olta Xhaçka, kreu një vizitë zyrtare në Mbretërinë e Bashkuar, me ftesë të homologut të saj, z. Gavin Williamson. Qëllimi i vizitës ishte thellimi i bashkëpunimit ushtarak dypalësh si dhe në fusha të tjera me interes të përbashkët. Në takimet me zyrtarët britanikë, ministrja Xhaçka vlerësoi kontributin dhe mbështetjen e Mbretërisë së Bashkuar për reformat kyçe në Shqipëri për forcimin e demokracisë dhe shtetit ligjor, të cilat ajo i konsideroi si vendimtare në rrugën drejt procesit të integrimit euro – atlantik. Gjithashtu, ministrja Xhaçka konsideroi se hapja e negociatave për anëtarësimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian, rrit përgjegjësinë e institucioneve tona për transformimin e mëtejshëm të vendit. Zonja Xhaçka u shpreh se Shqipëria e meriton hapjen e negociatave për anëtarësimin, çka sipas saj do të ishte një hap pozitiv dhe stabilizues për politikën e brendshme dhe atë rajonale si dhe perspektivën e sigurisë. Nga ana e tij Sekretari për Mbrojtjen në Mbretërinë e Bashkuar Gavin Williamsonu shpreh Shqipëria ka bërë hapa të rëndësishëm në forcimin e institucioneve demokratike dhe e konsideroi vendin tonë si një faktor shumë të rëndësishëm në Ballkan. Sekretari Williamson e vlerësoi si të

shkëlqyer dhe me pritshmëri shumë të mira për të ardhmen, bashkëpunimin me Shqipërinë në fushën e mbrojtjes. Gjatë qëndrimit të saj në Londër, Ministrja Xhaçka u takua edhe me ministrin për Evropën dhe Amerikat,

Sir Alan Duncan, Drejtorin e Përgjithshëm të Politikës së Jashtme, z. Richard Moore si dhe Ministrin e Shtetit për Mbrojtjen, Lordin Howe, i cili është njëherësh zëvendëskryetar i Dhomës së Lordëve.


22 Nr. 92 - GUSHT 2018

Me rastin e 114-vjetorit të lindjes së Dervish Luzhës-Nderi i Kombit Ramiz LUSHAJ

M

e rastin e 114 vjetorit të lindjes së Dervish LuzhësNderi i Kombit, në kujdesin e Bashkisë të Tropojës e kryetarit të saj Besnik Dushaj, më 15 korrik 2018, u organizua një ceremoni solemne, pati ndarje titulli “Qytetar Nderi” e “Mirënjohje”, përurimi i një sheshi qëndrimi e parkimi dhe përmbyllja me një koncert festiv me këngë e valle te Tyrbja e Dervish Luzhës. Prej 15 janarit 1991, demokrati, nacionalisti e besimtari Azem Hajdari, lideri i Lëvizjes së Dhjetorit ’90 e kryetar i Komisionit Nismëtar të PD, me nismen e financimin e tij e ndërtoi Tyrben e Dervishit të Luzhës, një kult fetar me harqe e me kupolë, e cila u përurua më 28 shkurt 1992, një muaj pas fitores së Demokracisë në Shqipëri. Kryetar i Grupit të Punës për ndërtimin e kësaj Tyrbeje–Vend i Shenjtë, ishte Rasim Hasanaj – kryetar i degës së PD-së të Tropojës e vllai i Azem Hajdarit, tevona dhe kryetar i Komitetit të Kulteve të Shqipërisë. Projekti kishte për arkitekt ing. Artan Baliaj e ing. konstruktore Sabrie Logu, nën mbikëqyrjen e arkitektit Aleksandër Meksi, tevona kryeministër i Shqipërisë (1992-’97). Ndërtimi i saj u kthye në një sipërmarrje kontributore e aksion i madh e i gjerë popullor me pjesmarrje nga besimtarë muslimanë e të krishterë; nga qytetarë e fshatarë nga të gjitha bindjet politike; nga të gjitha moshat, të moshuar e të rinj, burra e gra; nga të gjitha krahinat e Tropojës e rrethina të saj. Tyrbja e Dervishit të Luzhës është shpallur “Monument Kulture” i Kategorisë së Parë, në vitin 2011, e cila tashma është kthyer në një kompleks të madh fetar, në një nga vendet ma të rëndësishëm të pelegrinazhit shpirtëror e turistik për shqiptarët besimtarë në Shqipëri, Kosovë e Malin e Zi. Aty, te Tyrbja, ngrihet madhështore dhe Shtatorja në bronz e Dervishit të Luzhës, e shpallur “Monument Historik” i Trashëgimistë Shqiptare, vepër e skulptorit të njohur Urim Hajdari nga Tirana, autor i dhjetra veprave të tilla skulpturore për personalitete kombëtare shqiptare. Kompleksit të Tyrbes së Dervishit të Luzhës në Luzhë të Tropojës, me kontributin bujar të biznesmenit shqiptaro-amerikan Rrustem Gecaj – Nderi i Kombit, nga Llukë e Ulët në komunën e Deçanit të Kosovës, sivjet, në këtë ditë, iu shtua dhe ndërtimi i Sheshit për vendqëndrim të njerëzve e makinave të tyre, si dhe për raste tubimesh solemne e festive të atyshme. Dervish Luzha, përndryshe i thirrun

dhe Rexhep Tarçuk Balaj i Luzhës, ishte e mbetet një klerik i shquar, bamirës i lindur, humanist dhe atdhetar i madh, me vlerësime e nderime institucionale shtetërore e popullore. Presidenti i Shqipërisë, Bujar Nishani, më 29 tetor 2016, e vlerësoi me dekoratën e lartë “Nderi i Kombit” me motivacionin: “Në vlerësim e nderim të veprimtarisë së tij të çmuar atdhetare si pjesëmarrës në Luftën Antifashiste Nacionalçlirimtare, dhe në veçanti, për kontributin e tij të jashtëzakonshëm si klerik i shquar, bamirës zemërgjerë dhe edukues, duke mëkuar plot durim e përkushtim me vlerat e virtytet më të spikatura kombëtare banorët e Tropojës, Malësisë së Gjakovës e më gjerë”. Në veprimtarinë tubuese, solemne e festive në 114 vjetorin e lindjes së Dervish Luzhëës (1904-1985) i përshendëti me fjalën e tij të pranishmit kryetari i Bashkisë së Tropojës, z. Besnik Dushaj. Këshilli Bashkiak i Tropojës, në këtë përvjetor lindjeje, e nderoi me titullin

e lartë “Qytetar Nderi” i Tropojës, Dervish Luzhën - personalitetin e shquar të besimit fetar, figurë lartnore popullore, pjesmarrësin aktiv e profetik në LANCL e frymëtarin ndërtimtar të burimeve e veprave ujitëse. Kryetari i Bashkisë z. Besnik Dushaj dhe kryetari i Këshillit Bashkiak z. Imer Hoxha ia dorëzuan titullin “Qytetar Nderi” z. Neki Balaj i Luzhës, i cili i falenderoi për këtë vlerësim të lartë ndaj emrit e veprimtarisë së Dervish Luzhës. Bashkia e Tropojës e nderoi me “Mirënjohje” veprimtarin kombëtar e biznesmenin shqiptaro-amerikan Rrustem Gecaj - Nderi i Kombit, për kontributet e tij atdhetare dhe për sipërmarrjen e tij bujare në ndërtimin e Sheshit te Tyrbja e Dervishit të Luzhës, tek ky Vend i Shenjtë, kompleks fetar e turistik panshqiptar. “Mirënjohja” iu dorëzua djalit të tij, biznesmenit të ri, Avdi Rrustem Gecaj, nga kryetari i Bashkisë të Tropojës në ditën solemne e veprimtarinë festive në 114 vjetorin e lindjes të Dervish Luzhës.

Me këtë rast u dha një program artistik nga pallati i kulturës “Dardania” i Tropojës dhe u kryen vizita në Tyrben e Dervishit të Luzhës – Nderi i Kombit. 1.-Ky kompleks i madh në Luzhë të Tropojës, vepër e Heroit të Demokracisë - Azem Hajdari, me Tyrben e Dervizhit të Luzhës – “Monument Kulture”, me Shtatoren e Dervishit të Luzhës – Nderi i Kombit, është kthye në një vend pelegrinazhi shpirtëror e turistik, në një vend të shenjtë. 2.-Këshilli Bashkiak i Tropojës e vlerësoi me titullin “Qytetar Nderi” atdhetarin, klerikun e banirësin e madh Dervish Luzha. 3.-Atdhetari e biznesmeni shqiptaroamerikan Rrustem Gecaj- Nderi i Kombit u nderua me “Mirënjohje” nga Bashkia e Tropojës edhe për kontributin e tij bujar në ndërtimin e Sheshit te Tyrbja e Dervishit të Luzhës. (Fotot nga fotoreporteri Dedë ARUSHA në Tropojë)


23 NR. 92 - GUSHT 2018

Sport

FRANCA-KAMPIONE E BOTËS NË FUTBOLL 2018

F

utbollistët e Francës për herë të dytë në histori nderohen me titullin e kampionit të botës. Në stadiumin “Luzhniki” në Moskë në praninë e 78011 shikuesve në finale Francë-Kroaci 4:2. Shënues: Manxhukiq (18’ -autogol), Griezmann (39’-nga penalltia), Pogba (59’), Mbappe (65’) -Perishiq (28’), Manxhukiq (69’). Në mbylljen solemne para ndeshjes finale është paraqitur koëngëtarja nga Kosova, Era istrefi së bashku me Will Smith dhe Nicky interpretuan këngën “Live It Up”. Kjo është hera e parë që një këngëtare nga Kosova paraqitet në një ngjarje kaq të rëndësishme të botës në futboll.

Lluka Modriq, futbollisti më i mirë i Botërorit “Rusi 2018”

L

luka Modriq është shpallur si futbollisti më i mirë i këtij i këtij botërori. Ai u nderua me Topin e Artë të Kupës së Botës. Kilian Mbappe e fitoi e epitetin e futbollistit më të mirë i ri, ndërsa Courtuois portieri më i mirë. Shënues i parë me 6 gola është shpallur Hary Kane i Anglisë. Edhe pas këtij kampionati, Brazili mbetet Kombëtarja më e dalluar me 5 tituj kampion, pasojnë Gjermani e Italia me nga 4 tituj e kështu me radhë. Kampionët e botës: 1930 Uruguai,1934 Italia, 1938 Italia, 1950 Uruguai, 1954 Gjermania, 1958 Brazili,1962 Brazili, 1966 Anglia, 1970 Brazili, 1974 Gjermania, 1978 Argjentina, 1982 Italia, 1986 Argjentina, 1990 Gjermania, 1994 Brazili, 1998 Franca, 2002 Brazili, 2006 Italia, 2010 Spanja, 2014 Gjermania, 2018 Franca. Kampionati i 22-të Botëror i Futbollit mbahet në Katar në vitin 2022

Rreth 500 mijë francezë mbushën Champs-Elysees Rreth 500 mijë francezë mbushën Champs-Elysees pasditen e së hënës, ku pritën heronjtë e tyre, të cilët rikthyen në Francë Kupën e Botës pasi mundën Kroacinë 4-2 në finalen e Botërorit një ditë më parë. Një festë e jashtëzakonshme

pushtoi Francën një ditë më parë, ndërsa ajo ka vazhduar gjatë dhe ende nuk është mbyllur. Ndërkohë, heronjtë francezë kanë zbritur në tokën e tyre të cilën e kthyen në “çatinë e botës” një ditë më parë pas triumfit në Rusi.

Mori 500 000 euro në Botëror, Mbappe dhuron shpërblimin e tij “

Çdo premtim është borxh” dhe duke respektuar këtë shprehje, kampioni i botës Kylian Mbappe ka vendosur që të japë për bamirësi rreth 500 mijë eurot që ai mori për këtë sukses në Kampionatin Botëror. Gjatë kampionatit ai kish deklaruar se nuk kishte nevojë për para’ që të luante për fanelën e përfaqësueses së tij dhe gjëja e parë që ka bërë pas përfundimit të Botërorit ka qenë dhurimi i shpërblimit të fituar për programet e fëmijëve me probleme dhe fëmijëve të sëmurë. Për çdo ndeshje me kombëtaren, lojtari i PSG ka fituar rreth 20 mijë euro dhe kësaj shifreje i shtohet një bonus prej 300 mijë eurosh për fitimin e finales. Shoqata që i ka marrë këto fonde merret me iniciativa sportive për fëmijët me probleme dhe në spitale.


24 Nr. 92 - GUSHT 2018

Albanian News  

August 2018

Albanian News  

August 2018

Advertisement