Page 1

Libreto 1512-2012 B.qxd:Libreto.qxd 2011-05-26 21:59 Pรกgina 1


Libreto 1512-2012 B.qxd:Libreto.qxd 2011-05-26 21:59 PĂĄgina 2

5oo urtE

UrrunagO

Mendi berdetan nahiz zelai horitan edo kutsatutako asfaltoan. Kateatuak izan ginenetik, 500 urte luze pasa izan dira. Nafar eztarri nazionala berriz oihuka dezan, dituen ahots desberdin guztiekin bortizki garrasi berbera. Zorupeak dakarren ur korrontea, mendez mende isuritako bera. Zuhaitz zaharrek errotzen dute, lur hontako askatasun nahia. Eraitsitako gazteluetatik, aterpeak eraiki genituen. Belaunikaldiek utzitako zuloetan, landatuko ditugu haziak. Nafar eztarri nazionala berriz oihuka dezan, Dituen ahots desberdin guztiekin bortizki garrasi berbera.

Ez ezazue anexioa esan inbasioa izan baitzen, ez ginen zuen hondarren eske ibili, eske ibili. Ez ezazue anexioa esan inbasioa izan baitzen, ez ginen zuen hondarren eske ibili, eske ibili. Gure bila etorri zineten, gure harresiak suntsitu, gure etxeetan sartu, ebatsi. Gure bizitzak aldatu eta guk eskertzea nahi izan zenuten, baita otzanak ere izan gintezen. 500 urte joan dira jadanik ta guk ez dugu ahazterik, zuen gezurrak jada eraman, alde hemendik, alde hemendik. 500 urte joan dira jadanik ta guk ez dugu ahazterik, zuen gezurrak jada eraman, alde hemendik, alde hemendik. Alde hemendik, alde hemendik, behin betiko alde hemendik, urrun, urrunago. Alde hemendik, alde hemendik, behin betiko alde hemendik, urrun, urrunago. Ez ginen ez inozo, ez zintzoak izan, borrokatu eta galdu egin genuen, lotsa gabe onartu, onartu ezazue, argi eta garbi idatzi zuen liburuetan berriro ere. 500 urte joan dira jadanik ta guk ez dugu ahazterik, zuen gezurrak jada eraman, alde hemendik, alde hemendik. 500 urte joan dira jadanik ta guk ez dugu ahazterik, zuen gezurrak jada eraman, alde hemendik, alde hemendik. Alde hemendik, alde hemendik, behin betiko alde hemendik, urrun, urrunago. Alde hemendik, alde hemendik, behin betiko alde hemendik, urrun, urrunago. Zuen menpe baina duinak, baita duintasunez ere ekiten diogu, geurea gogotik nahi baitugu, geurea gogotik nahi baitugu. Alde hemendik baita zuen hitzak, zuen gezurrak ere eraman, ez dugu ahaztuko nahiz eta bost edo mende gehiago iragan. Nafarroa, geurea da, Nafarroa.


Libreto 1512-2012 B.qxd:Libreto.qxd 2011-05-26 21:59 Pรกgina 3

NafarroA

AskatasunA

Europa zaharreko magalean, itsasoaren ertzean, bazen behin erreinu zahar bat, burujabea eta askea. 500 urte pasa dira okupatu zutenetik, milaka hildako eta asko ihesean bertatik. Nafarroan badago indar errebeldea, kaleetan entzuten da herriaren garaipena! Herri boterea da bizirik mantendu duena: gazte eta zahar antolatuta, indarrak batuz aurrera. Estrategia on bat da elkartuko gaituena. Gurekin bukatu nahi dute, presta egin daitezela! Nafarroatik mundura, independentzia! Euskal Herritik mundura, independentzia! Nafarroan badago indar errebeldea, kaleetan entzuten da garaipena!

Herensugea kobazuloan dago preso. Bere ukabila altxatuz, hortik atera nahi duela. Bere suaren distirak mezu hau zabaltzen du: Askatasuna, askatasuna. Bere senideek hegan doaz bisitatzera. Berak, bitartean, paretan egunak markatzen ditu. Baina berak sentitu nahi duena da: Askatasuna, askatasuna. Bere herrian denak daude protestan, Beraiekin egon nahi dutelako. Eta haien ahotik ateratzen dena da: Askatasuna, askatasuna. Herritar guztiak kobazulorantz doaz. Bera, kobazuloaren iluntasunarekin borrokan dago. Azkenean kateak apurtu eta lortu du, Askatasuna, askatasuna. Hemen euskal herrian berdina gertatzen da. Errepresioa ez da bidea! Eta herriak eskatzen duena da: Askatasuna, askatasuna!


Libreto 1512-2012 B.qxd:Libreto.qxd 2011-05-26 21:59 Página 4

OrreagA

Amaiur gaztelu baltzA

Ibañetako Gainean, orain mende aunitz, amonak igartzen zun gero ilun hori: "kanpotik etorko dira beldurra ereitera odol eta ezpataz denok zapaltzera. Lauburuak zizelatuak burdinezko aizkoretan. Karlomagno heldu da baina ez gaitu hilko oraingoan. Artzai eta baserritarrak mendietan gora, higitai eta sardez ibarrak defendatzera. Azienda eta etxeak bertan utzi eta, higitai eta sardez badoaz Orreagara. Lauburuak zizelatuak burdinezko aizkoretan. Karlomagno heldu da baina ez gaitu hilko oraingoan. Txangoako tontorrean txalaparta jotake, Txirrikin ta Lepozarren askatasun ohiartzuna, Orreagan euskaldunek bizia ematen dute, Gora Euskal Herria eta Askatasuna.

Amaiur gaztelu baltz hori –berrehun gudari oro sumin– zaintzen zaituen zaldun onak Naparra-aldez dabe zin. Iskilu gorriz zenbat gazte bildur bako menditar lerden. Eta horreek, Jatsu jaun horreek, Jabier-eko zaldun guren. Ikurrin bat –kate eta lili– torre gotian zabal dago. Bera salduko daun semerik mendi honetan ez da jaio. Amaiurko ate-zain horrek zidar-turutaz oihu egik. Baztan ibarran zenbat etsai, arrotz gabe ez dago mendirik! Hesiturik Amaiur dauko Mirandako konde espainiarrak. Horreek bai burnizko janzkiak ta urrezko ezpata-sagarrak! Berekin dator, bai berekin, Leringo eto horren semea. Txakur txarrak jango al habe herri-bako zaldun dongea. Goiko aldetik hasten dira, hasten dira suhaga-hotsez. Horma-kontretan zenbat zurgu, eta gezi zorrotzak airez! Baina torrean zabal dabil ikurrin bat –kate eta lili–, nork zapaldu ete dagikez berrehun gudari orok zoli? Amaiurko gaztelu baltza –jausi zatzuz torre goitiak– baina arrotza, ez zadi geldu, Napar-seme dira guztiak. Harresi gorri zubi hausi –zein gitxi diran zaldun horreek–, Herio, samurño zakie Aberri-min baitabiltz eureik. Mirandako konde gaizto horrek jo egizuz zidar-turutak. Ikurrin bat –kate eta lili– ez dau laztanduko haizeak. Berrehun gudari oso sumin gaztelu pean dagoz hilik. Ordutik ona –zenbat laino– Naparroan ez da aberririk.


Libreto 1512-2012 B.qxd:Libreto.qxd 2011-05-26 21:59 Página 5

NafarroA

Tierra adentrO

Orain dela bost mende herri libre izan ginen. Nafarroako erresuma bere izena zen. Eta gure arbasoek haien odola eman zuten, independentziaren alde borroka egin zuten. Duela urte gudariek bide bera darraite. Nafarroako erresuma bere izena zen! Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Nafarroa, Lapurdi, Zuberoa beste aldean. Guztiok anai-arrebak! Guztiok nafarrak!

Las heridas dejan huella, en las almas y en la tierra. Mil quinientos doce estalla en una batalla. Conquistada a sangre y fuego, por una creciente España cayó el reino de Navarra, sin bajar la guardia. Arrasados nuestros pueblos, desterrados como perrosl, fusilados sin criterios, ése fue su imperio. Siempre han intentado fusionarnos con su gran país a base de abusos, violaciones y oprimir. Paso de la España sanguijuela, que mira por mí. Sobran los motivos para enfrentarnos contra ti. Ocuparon la comarca, no perdimos la esperanza. Cien años duró la estancia de su militancia. Ha llegado hasta estos días su opresión e ideología. La constante que te obliga, pisa y que te humilla. Siempre han intentado fusionarnos con su gran país a base de abusos, violaciones e invadir. Paso de la España sanguijuela, que mira por mí. Sobran los motivos para enfrentarnos contra ti.


Libreto 1512-2012 B.qxd:Libreto.qxd 2011-05-26 21:59 Página 6

Navarra tiene cadenaS

Izango garA

Navarra tiene cadenas, por adentro y por afuera. Las del escudo son nuestras, las de fuera son impuestas. Las de fuera son impuestas, las del escudo son nuestras. Navarra tiene cadenas, por adentro y por afuera. Sancho el Fuerte, Sancho el Fuerte, Sancho el Fuerte si viviera… Uniría a los navarros pa romper esas cadenas. Y ahora ya no son los moros que atacan nuestras fronteras, ahora se llaman cristianos, van vestidos de chisteras. Navarra tiene cadenas, por adentro y por afuera. Las del escudo son nuestras, las de fuera son impuestas. Las de fuera son impuestas, las del escudo son nuestras. Navarra tiene cadenas, por adentro y por afuera. En el 1512 el duque de Alba entró con su ejército en Pamplona partiendo Navarra en dos. Desde entonces en Navarra el rey de Castilla mandó. Se rieron los monarcas, pero Navarra lloró. Navarra tiene cadenas, por adentro y por afuera. Las del escudo son nuestras, las de fuera son impuestas. Las de fuera son impuestas, las del escudo son nuestras. Navarra tiene cadenas, por adentro y por afuera. La historia la hace el pueblo y la escriben contrabandistas. Cuentan lo que les conviene y lo adornan con mentiras. Pero un lema nos dejaron los infanzones de Obanos: ‘Ser libres en patria libre’ que Navarra no ha olvidado. Navarra tiene cadenas, por adentro y por afuera. Las del escudo son nuestras, las de fuera son impuestas. Las de fuera son impuestas, las del escudo son nuestras. Navarra tiene cadenas, por adentro y por afuera.

Kontatu diguten historia faltsuan duela bost bat mende jazotakoaren isla ez da. Orduan gure herriaren jabe ginela Ebrotik Pirinioetara askatasun haizea. Herri libre izan ginen Nafarroako Erresuma. Gure ikurrina zen arrano beltza. Herri libre izan ginen Nafarroako Erresuma. Herri libre izango gara! 1512.ean, Amaiur gazteluko batailan gure askatasuna defendatzen, gure arbasoen odola! Herri libre izan ginen Nafarroako Erresuma. Gure ikurrina zen arrano beltza. Herri libre izan ginen Nafarroako Erresuma. Herri libre izango gara! Ikasi genuen bai lezioa. Maite dena defendatu behar dela. Gaur egun badago herri honetan desioa izateko noizbait izan ginena. Burujabe izango gara. Nafarroa izango gara. Herri libre izango garelako badakigu zein den gure iparrorratza. Herri libre izango garelako badakigu zein den gure iparrorratza. Herri libre izan ginen Nafarroako Erresuma. Gure ikurrina zen arrano beltza. Herri libre izan ginen Nafarroako Erresuma. Herri libre izango gara! Bostehun urte pasa badira ere, gure Herria oraindik ez da ase. Nahi dugulako bilakatu burujabe. Beharrezkoa dugulako izan aske.


Libreto 1512-2012 B.qxd:Libreto.qxd 2011-05-26 21:59 PĂĄgina 7

Hemen bidasoA

Araban bagarE

Han RĂ­o Bravo eta hemen Bidasoa, zapalduaren bizitza ezta gozoa. Bizitza zati bat ez dezadan galdu arriskatu beharra dut bizi osoa eta zalantza dut ez ote den beste aldean hasten benetazko arazoa. Urezko marra urdinak bereizten du bi zatitan egindako lurraldea nun ez den jakiten marra guk gurutzatu dugun edo berak gurutzatu gaitun. Ez dakit gure etxean bizitzeko baimena nork eman behar ote digun. Gerrak herriak zatitzen ditu ta bi aldeetako anai arrebak berezi. Hurrengo gerrak batzen dituen arte alde batetik beste aldera ihesi. Ezinezkoa al da mundu bat ez gose, ez hotz eta ez hesi? Urezko marra urdinak bereizten du bi zatitan egindako lurraldea nun ez den jakiten marra guk gurutzatu dugun edo berak gurutzatu gaitun. Ez dakit gure etxean bizitzeko baimena nork eman behar ote digun. Gerrak herriak zatitzen ditu ta bi aldeetako anai arrebak berezi. Hurrengo gerrak batzen dituen arte alde batetik beste aldera ihesi. Ezinezkoa al da mundu bat ez gose, ez hotz eta ez hesi?

Araban bagare, Gipuzkun bagera, Xiberun bagire ta Bizkaian bagara. Baita ere, Lapurdi ta Nafarran. Guziok gara eskualdun, guziok anaiak gara. Nahiz eta hitz ezberdinez bat bera dugu hizkera. Bagare, bagera, bagire, bagara‌ euskera askatzeko oraintxe dugu aukera. Araban bagare, Gipuzkun bagera, Xiberun bagire ta Bizkaian bagara. Baita ere, Lapurdi ta Nafarran. Herri bat dugu osatzen eta gure zabarkeriz ez daigun utzi hondatzen. Bagare, bagera, bagire, bagara‌ Euskadi askatzeko oraintxe dugu aukera.


Libreto 1512-2012 B.qxd:Libreto.qxd 2011-05-26 21:59 Página 8

Hemen gaudE

4oo ostiA

1512 urtean izan zen Nafar Erreinua bere buruaren jabe. Garai horretan izan zen Euskal Herria bere nortasun eta izaeragaz aske. Mendeetako torturak, errepresio bortitza… baina oraindik ere hemen gaude! Denbora asko pasatu da 1512-tik… baina oraindik ere hemen gaude! Zahar, gazte, emakume ta haurrak ere guztiok alkarturik herri honen alde. Den denon artean lortuko dugu egun batez herri hau estatuetatik askatzea. Mendeetako torturak, errepresio bortitza… baina oraindik ere hemen gaude! Denbora asko pasatu da 1512-tik… baina oraindik ere hemen gaude! Espainiar eta frantziar estatu bien artean herri bat dago. Ez gaituzue zapalduko! Eutsi! gogor! Segi! borrokatzen! Lege arrotzak… Kontra! Indar polizialak… Kanpora! Militar guztiak… Alde hemendik! Euskal Herria… Utzi bakean! Mendeetako torturak, errepresio bortitza… baina oraindik ere hemen gaude! Denbora asko pasatu da 1512-tik… baina oraindik ere hemen gaude! Eutsi! gogor! Segi! borrokatzen!

Navarra foral y española. Gernikakoaren ordez Diputazioko sekuoya. Apezpiku militarrak ta Diario de Navarra, egunero egunero jasan behar dugun tabarra. Opus Deiren itzala luzea eta zitala. Don Vito Corleone euren aldean mutiko apala. Polizia nazionala ta orain polizia forala, polizia munizipala, polizia poliziala! Antso Azkarra biziko balitz… Balego ta balitz elkarren ondoan dabiltz. Nork salbatuko gaitu orduan? Edabe magikoa dugu gure buruan... Pamplona apesta! Leloak dio horrela eta egia esan hau guztia dago ustela. Ustela udaletxea, ustela apezetxea, ustela diputazioa, ustela haien nazioa. Eta gainera adarra jotzen digute Yolanda Barcinak, Allik, Sanzek eta Chivitek. 400 euroko afariak gure kontura. Hauxe da hemengo erreketeen kultura. Antso Azkarra biziko balitz… Balego ta balitz elkarren ondoan dabiltz. Nork salbatuko gaitu orduan? Edabe magikoa dugu gure buruan... Ez dugu nahi Nafarroa Bai, baizik eta Demokrazia Orain! Hobekuntzaren gezurra eta oraingo iruzurra. Menpekoak izan eta kudeatu euren apurrak. Ez gara pluralak, gu gara popularrak. Kateaturik bizi nahi ez duten naparrak. HB edo BH, guri berdin zaigu izena: ezkertiarra eta abertzalea da gure sena! Antso Azkarra biziko balitz… Balego ta balitz elkarren ondoan dabiltz. Nork salbatuko gaitu orduan? Edabe magikoa dugu gure buruan... Lau-lau-laurehun ostia afaltzeko gaur! Lau-lau-laurehun ostia Miguel Sanzentzat!


Libreto 1512-2012 B.qxd:Libreto.qxd 2011-05-26 21:59 PĂĄgina 9

Ez da eteN

1512

Mila bostehun eta hamabia: Katolikoak ta Albako dukea, odola ta sua, haien gurutzada Nafarroako erresumaren kontra, herriaren kontra! Inposatu ziguten gurutzea, erregea ta gaztelauen legea. Diru ta lurraren truke lagunduaz, Konde Lerin ta Beaumont traidoreak herriaren kontra! Matxinatuentzako mina, torturak eta bortxaketak, erbestea, hilketak, kartzela eta zapalkuntza. Bostehun urte ta gero euskal herritar guztientzako egoera berdina da; egoera berdina da oso! Baina arbasoen irrintzia mendiz mendi argi entzuten da. Lapurtutako askatasuna berreskuratzeko ordua da. Baina herria inoiz ez zen makurtu eta Amaiurren berriz demostratu zieten konkistatzile guztiei herria beti egongo zela bizirik‌ eta zutik dirau! Gaur ere diruaren truke batzuk herria saltzen dute, gure hizkuntza, historia, baita etorkizuna ere. Hasitako borroka Amaiurreko gazteluan. Suak bizirik dirau gure erraien barrenean. Ta arbasoen irrintzia mendiz mendi argi entzuten da. Lapurtutako askatasuna berreskuratzeko ordua da. Arrano beltzaren egalkada, ez da eten! Arrano beltzaren egalkada, ez da eten! Arbasoen borroka inoiz, ez da eten! Herritarren borroka inoiz, ez da eten!

Aizkorak zerurantz, norberaren defentsan. Duintasuna ezpainetan, gorputz odolustuak, zelai odolduak, lurra gorrituz herri baten azken hatsa bultzatuz. Mekagoen el V. Centenario, hau nazka! Bost mende beranduago berdinetan gaude, ixuritako odolaz kimu berriak ernalduz, guztia emateko prest. Baxo erdi batek ez bait du inolaz ere askatasun egarria asetzen. Mekagoen el V. Centenario, hau kiratsa! Noiz konturatuko dira alperrik dabiltzala? Nahiz lehen ta nahiz ta orain etxekalte ugari izan, bidean aurrera goazela? Euskal Herriak izan daitezen, Nafar estatua gauza dadin. Bosgarren mendeurrena, zer egingo dugu? Bosgarren mendeurrena, gure esku dago! Bosgarren mendeurrena, gehiagorik ez! Bosgarren mendeurrena, kaka beraiei! Mekagoen!


Libreto 1512-2012 B.qxd:Libreto.qxd 2011-05-27 22:00 Pรกgina 10

Nafarroa biziriK 778 Orreagan lehengo baskoiek zapaldu zuten Carlomagnoren armada, hura zen euskal estatuaren lehendabiziko taupada. Gure legeak, gure txanponak, burujabetza, euskara. Eneko Aritzak batu gintuen borroka eta dantzara. Pirinioen bi aldetara oraindik herri bat bada. Atturritikan Ebrora dena, guztia Nafarroa da. Atzo nafarrak izan baginen, orain zergatik ez gara? Nafarroa, mugetan estutua. Nafarroa, historia ezkutua. Nafarroa, guztion estatua. Bizi zara, Nafarroa. Nafarroaren inbasioa 1512, Gaztela tente, nafarrek tente ekin zioten gudari. Amaiurreko gaztelu hartan azken 200 gudari. Azken borroka, azken porrota, azken 200 gurari etziotenak uko egin nahi maitatzen zuten lurrari. Heldu gurea izan zenari, heldu gurea denari. Nafarroa, mugetan estutua. Nafarroa, historia ezkutua. Nafarroa, guztion estatua. Bizi zara, Nafarroa. Nafarroa, harrotzeko estatua. Nafarroa, gaztela puskatua. Nafarroa, guztion estatua. Bizi zara, Nafarroa

5oo urtE UrrunagO NafarroA AskatasunA OrreagA Amaiur gaztelu baltzA NafarroA Tierra adentrO Navarra tiene cadenaS Izango garA Hemen bidasoA Araban bagarE Hemen gaudE 4oo ostiA Ez da eteN 1512 Nafarroa biziriK


Libreto 1512-2012 B.qxd:Libreto.qxd 2011-05-27 22:00 Página 11

Eskerrik askO bilduma honetan parte hartu duten talde zein bakarlari guziei. Zuen kantak, 1512-2012 Nafarroa Bizirik ekimenaren eskuetan uzteagatik. Zuek gabe, Nafarroaren konkistaren V. mendeurrena dela eta kaleratu dugun musika bilduma hau, ezinezkoa izango litzateke. Mila esker!

EkoizpenA 1512-2012 Nafarroa Bizirik ekimena. Mañueta kalea 2, behea. 31001 Iruñea. www.1512-2012.com

LaguntzaileaK MusikHerria, INFO 7 irratia, Ordiziako Gaztetxea eta Altsasuko Gaztetxea

GrabaketA Diska hau Iruñeko Estudios K-n nahastua izan zen, 2011ko maiatzan, Gaztelar Armada Iruñean sartu zenaren V. mendeurrena betetzeko 14 hilabete falta zirenean.

DiseinuA Exprai www.exprai.com


Libreto 1512-2012 B.qxd:Libreto.qxd 2011-05-27 22:00 Pรกgina 12

Nafarroaren Konkistaren Musika Bilduma  

CD libretoa

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you