Page 93

กลุม่ ปราสาทตาเมือน ตัง้ อยูท่ บี่ า้ นหนองคันนาสามัคคี ตำ�บลตาเมียง อำ�เภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์ ตาม รายทางสู่เมืองพระนครของขอม ในอดีตยังไม่มีความรู้ ในเรื่องพรมแดนต่างประเทศ มีแต่เพียงแนวทิศเขาดงเร็ก เป็ น พรมแดนธรรมชาติ ที่ กั้ น ผู้ ค นสองดิ น แดนไว้ คน โบราณมีการใช้เส้นทางผ่าช่องเขาทีม่ อี ยูต่ ลอดแนว ในบาง ช่องเขามีการสร้างปราสาทหินขนาดเล็ก เช่น ช่องไชตะกูมี ปราสาทแบแบก แต่สำ�หรับที่ช่องตาเมือนหรือตาเมียงนี้มี ลักษณะพิเศษคือ มีปราสาทหินสามหลังอยูใ่ กล้ๆ กัน เรียง ลำ�ดับจากขนาดใหญ่ไปขนาดเล็ก เรียกว่ากลุ่มปราสาท ตาเมือน โดยปราสาทแต่ละหลังมีขนาดและประโยชน์ที่ ใช้สอยแตกต่างกันไป ปราสาทตาเมือนธม เป็นปราสาทขนาดใหญ่ที่สุด ในกลุ่ ม ตั ว ปราสาทอยู่ บ นเนิ น เขาสร้ า งคร่ อ มโขดหิ น ธรรมชาติที่ศักดิ์สิทธิ์ในรูปของ สยัมภูศิวลึงค์ และเป็นที่ สำ�หรับประกอบพิธีกรรม อยู่ใกล้ดินแดนเขมรมากที่สุด ปราสาทแห่งนี้หันหน้าไปทางทิศใต้ ผิดแผกจากแห่งอื่น ซึ่งมักจะหันหน้าไปทางทิศตะวันออก คงจะรับกับเส้นทาง ที่มาจากเขมรตํ่าผ่านมาทางช่องทางตาเมือนนี้ ปราสาท ตาเมือนธม ซึ่งแปลตรงกับภาษาเขมรว่า ใหญ่ นอกจากนี้ ยังมีอาคารอืน่ คือปรางค์กอ่ ด้วยหินทรายสองหลัง อยูท่ าง ด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ และตะวันตกเฉียงเหนือของ ปราสาทประธาน บรรณาลัยศิลาแลงสองหลัง และนอก ระเบียงคดทางทิศเหนือมีสระนํ้าขนาดเล็กสองสระ เนือ่ งจากปราสาทแห่งนีอ้ ยูใ่ กล้เขตชายแดน การเทีย่ ว ชมจึงควรอยูเ่ ฉพาะภายในเขตปราสาทเท่านั้น ไม่ควรเดิน ออกไปไกลจากแนวต้นไม้รอบปราสาทเพราะพื้นที่นี้ยังไม่ ปลอดภัยนัก ปราสาทตาเมือนโต๊จอยู่ห่างจากปราสาทตาเมือนธม ประมาณ 750 เมตร ก่อด้วยศิลาแลง มีกำ�แพงล้อมรอบ และมีสระนาํ้ ขนาดเล็กอยูท่ างทิศเหนือหนึง่ สระ โดยเชือ่ ว่า ปราสาทแห่งนี้เป็นอโรคยาศาล รักษาพยาบาลของชุมชน หรือตามรายทางที่เป็นเส้นทางคมนาคม ซึ่งนิยมสร้างใน สมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ปราสาทตาเมือน (บายกรีม) อยู่ห่างจากปราสาท

ตาเมือนโต๊จ ประมาณ 390 เมตร เป็นปราสาททีเ่ ล็กทีส่ ดุ ก่อด้วยศิลาแลง มีลักษณะเป็นห้องยาว เชื่อว่าเป็นธรรม ศาลา คือที่พักสำ�หรับคนเดินทาง กลุ่มปราสาทตาเมือนนี้นับได้ว่าเป็นกลุ่มปราสาทที่มี ความสมบูรณ์ในด้านของการอำ�นวยประโยชน์แก่ผู้คน ที่ใช้เส้นทางผ่านช่องเขา ซึ่งไม่ปรากฏในถิ่นอื่น การที่มี กลุม่ ปราสาทตาเมือนตัง้ อยูใ่ นบริเวณนีเ้ ป็นประจักษ์พยาน ที่แสดงให้เห็นว่า ในอดีตเส้นทางช่องเขาตาเมือนนี้คงจะ มีชุมชนหรือเป็นเส้นทางผ่านช่องเขาสำ�คัญของภูมิภาค

TrACKING DOWN THE GLORIOUS PATHS

of SURIN CIVILAZATION | 93

Surin Civilization  

Tracking Down The Glorious Paths of Surin Civilization

Surin Civilization  

Tracking Down The Glorious Paths of Surin Civilization

Advertisement