Nieuwsbrief juni 2021 Gebroeders Luden

Page 1

Nieuwsbrief juni 2021

Anna Dorothea Hingst Stichting • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Help! Het wordt winter!

Stichting tot behoud reddingboot Gebroeders Luden Haven 26, 9976 VN Lauwersoog e-mail: info@gebroeders-luden.nl www.gebroeders-luden.nl

Op 5 februari jl. kwam de KNRM met de vraag of de Gebroeders Luden beschikbaar was om op station Lauwersoog te liggen in verband met de verwachte weersomstandigheden. In ons koopcontract staat dat we de boot in geval van ijsgang beschikbaar moeten stellen aan de KNRM. Dus daar hoefden we niet over na te denken. Toch voelde het een beetje alsof je kind voor het eerst bij opa en oma gaat logeren. Een beetje spannend was het wel, want konden we wel varen in de Waddenzee die inmiddels al behoorlijk dichtgevroren was. We moeten dan overschakelen op de interne koeling, en die hadden we zelf nog nooit nodig gehad. Dus we leverden de boot af bij de KNRM, en de technische jongens doken er gelijk in. Na enige tijd sleutelen hadden ze het voor mekaar. De Gebroeders Luden werd ingemeld en was daarmee voor het eerst sinds jaren weer operationeel! Kortgeleden ging ik nog even naar station Lauwersoog om iemand te interviewen. Sietse van der Wal stond mij te woord, hij is de persvoorlichter en is al sinds 2009 vrijwilliger bij de KNRM. We hadden ook samen een interview voor RTV Noord gedaan. Dat was wel kort, maar we waren wel weer even in het nieuws.


(vervolg van voorblad) Ik vroeg hem hoe ze het ervaren hadden om na zoveel jaar weer met de Gebroeders Luden te varen. Het was immers al een tijd geleden dat we op station gelegen hadden. Allereerst is het belangrijk dat de boot betrouwbaar is zegt Sietse. En tijdens de proefvaart bleek dat inderdaad het geval te zijn. Het opstarten van de Gebroeders Luden is wel heel anders dan de Annie Jacoba Visser. En ook de snelheid van de schepen, de Annie Jacoba Visser kan wel 60 km per uur en de Gebroeders Luden haalt slecht 19 km per uur. Tussen 2006 en 2010 lag de Luden ook regelmatig op station, en in die tijd moesten ze ook een keer in actie komen voor de veerboot die aan de grond was gelopen. Het was koud en er was ook veel ijs op de Waddenzee. Aan boord was een man die onderweg was naar de wal om daar in een hospice zijn laatste dagen te verblijven. Een paar dagen later werd de Gebroeders Luden weer opgeroepen om de vrouw van deze man ook naar de

protesteren maar een stroomkabel dwars door Schiermonnikoog heen trekken maakt daarop een uitzondering. Een slecht plan dat vraagt om een ander tracé dat ook nog eens voorhanden is. Wij gaan hopelijk een goede vaarzomer tegemoet en graag tot ziens op de Gebroeders Luden.

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

gaat ook niet zo maar. Door een op dat moment speciaal voor ons gemaakte trekker op een houten blok te zetten kon de bus getrokken worden. Uiteindelijk kwam de bus er uit en begon de grote schoonmaak. Alle vrijgekomen onderdelen, en die lagen inmiddels overal in de machinekamer, werden door Robert en Koos minutieus schoongemaakt. De cilinderkop werd onderhanden genomen; de kleppen eruit en geschuurd en nieuwe uitlaatkleppen besteld en de verstuivers vervangen. Gelukkig konden we nieuwe pezen van Niels Mulder, de eigenaar van de Suzanna, krijgen. Dus toen de nieuwe pezen eindelijk binnen waren, zijn Robert en Koos direct begonnen met het monteren van al die onderdelen.

volgende revolutie van automatisering, informatisering en digitalisering. In deze periode heb ik bij diverse bedrijven in zowel binnen- als buitenland mijn steentje mogen bijdragen in diverse leidinggevende functies. Door mijn pensionering kreeg ik meer tijd vrij voor hobby’s en uiteraard kruipt het bloed waar het niet gaan kan, inderdaad iets met varen. Mijn zwager, die ook vrijwilliger bij de Gebroeders Luden is, vroeg waarom ik ook niet mij ging aanmelden en zo is het dus gegaan. Ik vind het mooi dat dit historisch erfgoedschip de Gebroeders Luden in de vaart kan blijven en waarbij we met een groep vrijwilligers met dezelfde hobby gezamenlijk het onderhoud kunnen doen. Uiteraard zijn de mooie tochten (zie vaartochten op de website) op het wad en de diverse festiviteiten de kersen op de taart. Door Corona zijn er echter weinig festiviteiten maar we blijven optimistisch voor de komende tijd. Wellicht kan de 1e festiviteit dit jaar weer doorgang vinden, nl. Winterwelvaart. Naast deze hobby ben ik ook vrijwilliger bij het Museum aan der Aa (voormalig Noordelijkscheepvaartmuseum) in Groningenstad en houd me bezig als projectleider voor het onderhoud aan de monumentale panden. Verder hebben wij een camper en trekken we er regelmatig op uit.

Het starten van de motor was nog wel even spannend, maar na wat aarzelingen begon hij mooi te draaien. Iedereen weer blij. Maar wat een klus, zeg! Robert en Koos hebben zo’n 3 tot 4 weken gedurende 3 dagen per week krom gebogen in die lage machinekamer staan sleutelen, schroeven en poetsen. En zéér zorgvuldig! Geen gehaast, maar alles zeer precies uitgevoerd. Hulde aan hun beiden voor deze intensieve reparatie!! Rik Timmer • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Motorproblemen

wal te brengen om afscheid te nemen. Ook deze tocht ging zeer moeizaam en ze was net op tijd bij haar man. Twee uur later overleed hij. Helaas of misschien wel gelukkig hoefde de Gebroeders Luden deze winter niet in actie te komen. We waren immers net op de wal geweest en de antifouling zat er net nieuw op. Sietse ziet een goede samenwerking tussen KNRM en de Stichting behoud reddingboot Gebroeders Luden wel zitten en dat is wat ons betreft wederzijds. Esther Toxopeus

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Nico Bakker

voorzitter

Als ik dit schrijf zitten we begin juni 2021 en schijnt de zon na een koud en nat voorjaar. Een koud en nat voorjaar was niet het enige wat tegenzat want we hebben ook behoorlijk last gehad van het corona virus. Geen winterwelvaart, geen pinksterfeesten in Zoutkamp en geen open reddingbootdag. We hebben dus maar heel beperkt onze reddingboot aan het publiek kunnen tonen. Zoals het nu lijkt zal dat de komende tijd beter gaan zodat ieder weer kan genieten van onze trots de Gebroeders Luden. Wat wel doorgang vond is het onderhoud, van motor tot verfwerk. Iedereen hield zich meestal keurig aan de voorschriften vanwege het virus zodat de Luden er weer keurig bijligt in de haven van Lauwersoog. De omgeving van Schiermonnikoog behoorde tot het gebied waar vroeger reddingsacties door de Luden werden uitgevoerd. Mede daardoor is er een stevige band tussen dit eiland en ons schip. Nu ben ik niet zo van het overal tegen

Op een gegeven moment kwamen Robert Kuperus en Koos Bottema met het bericht dat er pezen in de bakboord motor moesten worden vervangen. Landrot als ik ben, dacht ik: pezen? En vervolgens kreeg ik aan de koffietafel een technische uiteenzetting van wat de pezen doen en waar ze zitten. Het verhaal klonk nogal technisch, maar toen we even later in het schip gingen kijken, werd het snel duidelijk. Eind april controleerde Robert het koelwatercircuit van de motoren door de schroeven uit de cilinderbalk van de cilinder los te draaien; die schroeven zitten ter hoogte van de pezen. Bij één van de cilinders kwam koelwater naar buiten en dat hoort niet. In het motorblok zitten bussen en in die bussen bewegen de zuigers op en neer. Tussen het motorblok en de bussen in wordt koelwater gepompt om de cilinders te koelen. Maar het koelwater mag natuurlijk niet in het carter terechtkomen en daarom zitten er pezen (rubber ringen, te vergelijken met cilinderveren) om de bussen heen om voor de afdichting te zorgen. En die waren dus versleten, lek. Reparatie was acuut nodig. Het ging om één bus van de bakboord motor. De kop moest er af en daarna moesten er tal van leidingen losgeschroefd worden. Toen de kop er af was, moest de bus ‘getrokken’ worden. Een bus heeft een verdikking aan de bovenkant, waardoor hij in het motorblok blijft hangen. Aan de onderkant vernauwt het motorblok zich, zodat de bus klem blijft zitten. En dus moet er een soort grijper in de bus, die hem aan de onderkant oppakt, waardoor de bus naar boven kan worden getrokken. Dat is nog wel een precies werkje, want het moet absoluut loodrecht. Maar om dat te kunnen doen moest dus eerst de zuiger met drijfstang losgemaakt worden van de krukas. Dat ging via een opengeschroefd paneel in het carter. Het trekken van een bus

Even voorstellen: Harry Dost Sinds een aantal jaar ben ik vrijwilliger bij de Stichting tot behoud reddingboot GEBROEDERS LUDEN. Mijn voorstelling had ik misschien wel iets eerder mogen doen maar er is nu een speciale aanleiding omdat ik nu ook tot het bestuur toetreedt. Ik ben inmiddels 69 jaar en gepensioneerd en woonachtig in Groningen stad. Ik heb een lieve vrouw (Karin), 2 zoons en schoondochters, 3 kleinkinderen (1 meisje en 2 jongens). Van huis uit ben ik opgegroeid in de zeevaart, echter eind jaren 60 en begin jaren 70 waren het roerige tijden en besloot ik geen baan in de zeevaart te zoeken en kwam bij PTT Post terecht. Begin jaren 80 begon bij PTT de

Van het bestuur Er zijn dit voorjaar een paar bestuurswisselingen geweest. Rik Timmer heeft Hans Streelman opgevolgd als secretaris en onze vrijwilligers Harry Dost en Frank Eerenvelt zijn toegetreden tot het bestuur. Het bestuur wordt nu gevormd door Nico Bakker (voorzitter), Esther Toxopeus (penningmeester), Rik Timmer (secretaris), Jaap Stigter, Koos Bottema, Harry Dost en Frank Eerenvelt. Ook hebben zich weer een paar nieuwe vrijwilligers aangemeld en enkele vrijwilligers zijn in opleiding voor schipper op de Luden. Mooi dat er in deze tijd voldoende belangstelling is om het werk van de Stichting te kunnen uitvoeren en daarmee bij te dragen aan het toeristisch product van Lauwersoog. Na de dokbeurt afgelopen najaar, is er dit voorjaar in kleine groepjes gewerkt aan de Luden; nog even en het schip staat weer geheel nieuw in de verf. Alle voorbereidingen voor het nieuwe vaarseizoen zijn dan klaar: laat de gasten nu maar komen!