Page 1

Program: 1-Açılış konuşması 2-Kültür ve önemi 3- Emrullah Gürses’in yaşamı ve eserleri 4- Muzaffer Sarısözen’in yaşamı 5- Salih Tosun’un yaşamı ve eserleri 6-Behçet Şen’in yaşamı ve eserleri 7-Soner Velioğlu’nun yaşamı ve eserleri 8-Nimet Çubukoğlu’nun bir videosu 9-Kapanış

1


1-Açılış konuşması Sayın baylar ve bayanlar; Keşan’ın kültür değerlerini gözler önüne sermek için hazırladığımız çalışmaya hoş geldiniz. 10 Haziran 2013 tarihinde ilk sunumumuzu şair Tuğrul Asi Balkar’ın yaşamı ve şiirlerinden örnekler vererek yapmıştık. Bu çalışmamızda da; “iyi ki yaşamışsınız, yazmışsınız, derlemişsiniz, notaya almışsınız dediğimiz Emrullah Gürses, Salih Tosun, Behçet Şen, Soner Velioğlu, Muzaffer Sarısözen ve Nimet Çubukoğlu’nun, toplumumuza kazandırdığı çalışmalarından bir buket ve onların yaşam öykülerini sunacağız. Çalışmalarımız sırasında karşılaştığımız ilkleri sizlerle ulaştıracağımız içinde sevinçliyiz. Önce gecenin oluşumunda emeği geçen herkese sevgi ve saygılarımı sunarım. Bizi bu gecemizde yalnız bırakmayan kültürü seven sizlere tekrar teşekkür eder iyi izlemeler dilerim.

Erdoğan AKSOY

2


2-Kültür ve önemi Kültür toplumun yaşam tarzıdır. Bireylerin becerilerine destek olduğu gibi onların iyi, onurlu ve namuslu olmasına destek verir. Toplumların kültürü; coğrafi koşullar, dinsel inançlar, üretimler ve iletişim kurduğu topluluklar ile etkileşerek oluşur ve dinamik bir yapı olarak gelişir. Bölgemizde ki kültür hareketleri 1820’lerde mora yarımadasından başlayan ve bölgemize uzanan baskı ve zulümler sonucunda mezarlıklarını bile bırakıp, sırtında yatağı ile buralara gelenlerimizce çeşitlenmiştir. Sahip olup koruyamadığımız kültürümüzün içinde önemli olan türkülerimiz dilimizin koruyucu kalkanlarıdır. Türkülerimiz ki; sevgilerimizin, özlemlerimizin, acılarımızın, sevinçlerimizin, üretimimizin, birlikteliğimizin özgün örnekleridir. Ama türkülerimizi sahipsiz bırakmışız! Yine üzüntü duyacağımız bir konu: Sayın Emrullah Gürses’in öz geçmişini bilen ve bir yerde yayınlayan var mı? “Esiyor Yeller”i duyduğumuzda “Keşan türküsü” deriz. Tanıtımlarımızda fon müziği olarak kullanırız. Ama bakın bakalım TRT repertuarında bulabilecek misiniz “Esiyor Yeller”i ? Bulamazsınız çünkü böyle bir türkü yok. İcrasını arayın bakalım. “Dere Boyu Tekneli” (Esiyor Yeller) satırı karşınıza çıkar. Bir de “Dere Boyu Tekneli”yi arayın trt repertuarında arayalım. Kaynak kişi: Fatma Bulut. Notaya alan: Salih Urgan. Derleyen: TRT İzmir Radyosu THM müdürlüğü. Yöresi: Çanakkale. Kayıt no: 3865. Sözlerine bakın. Büyük farklılıklar var. Araştırıcı arkadaşların notaya aldığı eserin bir başka yöreden karşımıza çıktığını görürüz. Çünkü özellikle 93 savaşı ile yaşanan baskı, zulüm ve göç ile yollara düşen halkımız Şam’a kadar çeşitli bölgelerde iskân edildiğinden, aynı türkü oralarda da söylenir. Ama orası; atalarına saygıyı bizden önce gösterince tescili onlar yapmış oluyor.

3


Bazen de duyarsız yöneticiler kültüre hak ettikleri değeri vermiyorlar. Bu yüzden adımızı duyurmak çok zahmetli oluyor. Sayın Behçet Şen’in kazandırdığı türküler buna örnektir. Çeşitli olumsuzluklara rağmen türkü konusunda çok sevindirici gelişmeler yaşıyoruz. Sayın Soner Velioğlu ile başlayan koro çalışmaları kaynak ve derleme patlaması oluşturdu. 60 yıllık suskunluk, tembellik terk edildi. Mısır patlaması gibi türkülerimiz etrafa yayılmaya başladı. Bir taraftan kendisinin eserleri, bir taraftan suskun kalan Salih Tosun’un ve Behçet Şen’in türküleri. Kültür gelir getirmez ama yozlaşmanın önünde en dirençli siperdir. O nedenle; özellikle toplantılarda dışarıdan sanatçı getirme ve onlara binleri verme yerine, kültürümüzün yayılması için özenle ve özveriyle gayret gösterenlere ön ayak olunmalıdır. Saygılarımızla.

Kadir ALTAY

4


3- Emrullah Gürses’in yaşamı ve eserleri Emrullah Gürses (1889 - 1972) Keşan’da yaşamış olan Sayın Gürses tahta camii hocası olarak yıllarca hizmet vermiştir. Ne yazık ki bilgi alacağımız kişilere ulaşılamamış, hakkında kaynaklara rastlanamamıştır. Eserleri: “Dut Fidanı Boyunca” “Kırmızı Gül Al Bayleyor”

“Dut Fidanı Boyunca” türküsünü Muzaffer Sarısözen, Emrullah Gürses’ten derleyip notaya almıştır. TRT müzik dairesinin THM repertuarında 1290 sıra no ile kayıtlıdır. 28.11.1948 derlenen eser 24.5.1977 tarihinde incelenmiştir.

Dut Fidanı Boyunca 5


4- Muzaffer Sarısözen’in yaşamı (1899 - 1963) Muzaffer Sarısözen, 1899 yılında Sivas’ta doğdu. Müzik hevesini ailesinden alır. Okul yaşamı Sivas’ta geçer. Valilik tarafından müzik öğrenimi görmesi için İstanbul belediye konservatuarına gönderilir. Burada 4 yıl öğrenim görür ve müzik öğretmeni olarak geri döner. 1930 yılında halk şairlerini koruma derneği ile Sivas ve çevresinde âşıklık geleneğinin gün yüzüne çıkmasına ön ayak olur. 1938 de Ankara’ya "müzik arşivi / folklor arşivi" başına getirilir. 1937 de başladığı ama resmi ama özel derleme çalışmaları 1952’lere değin sürer. Derleme notlarına; kaynak kişiler ve kaydedilen eserler hakkında çok değerli bilgiler, folklorik notlar, çizimler, açıklamalar kaydederek bizlere oldukça yararlı bilgiler bırakır. Çalışmalarıyla bölgeler arası kültür alışverişini yozlaştırmadan ve dayatma yapmadan bir duygu birliği yaratmak için çeşitli radyolarda yurttan sesler koraları kurar. 1962 yılında prostat rahatsızlığı nedeniyle ameliyat oldu. Rahatsızlığı tekrarlayınca 4 Ocak 1963 yılında vefat etti. Ankara'da cebeci asri mezarlığına defnedildi. Her bir yöre halkının sayın muzaffer Sarısözen’e teşekkür borcu var. Bizler ona teşekkür ediyoruz. O başlattı 60 yıl aradan sonra müzik sevdalıları tekrar türkü üretmeye başladı. Yeni türkülerde emeği geçenlere teşekkür ederiz. Eserleri: 4 tane yayınlanmış kitabı, 2 tane yayınlanmamış kitabı, yayınlanan onlarca makalesi ve tebliği var.

6


Türkülerimiz için: “ama raflarda unutulmuşlar” demiştik yukarıda. Bu lafı boşa söylemiyoruz. 1948 yılında Emrullah Gürses’ten Muzaffer Sarısözen’in TRT repertuarına kayıt ettirdiği “Kırmızı Gül Al Bayleyor” türküsünü dinleyen, çalan, seslendiren var mı? Radyolarda, televizyonlarda, cd’lere, web sitelerine; “Kırmızı Gül Al Bayleyor”u duyabiliyor, görebiliyor musunuz? Girin internete kaynak kişi, derleyen, notaya alan, repertuvar nosu, türkünün notası ve sözlerinden başka ne bulacaksınız görün. İşte bu gece Sayın Soner Velioğlu’nun özel gayretleriyle hazırladığı 65 yıllık türkümüz. Muzaffer Sarısözen Emrullah Gürses’ten derleyip notaya almıştır. TRT müzik dairesinin THM repertuarında 1174 sıra no ile kayıtlıdır. 24.11.1948 de derlenmiş ve 4.12.1975 tarihinde incelenmiştir.

“Kırmızı Gül Al Bayleyor” Canlı seslendirilişi

Soner Velioğlu 7


5- Salih Tosun’un yaşamı ve eserleri Salih Tosun (1936 - ….) Baba tarafım Drama’dan, anne tarafım Fere’den göç edip Çamlıca’ya gelen ailelerdir.1936 yılında Keşan Çamlıca’da doğdu. Çamlıca ilkokulundan sonra Kepirtepe köy enstitüsüne gitti. 3 sınıfta köy enstitüleri kapatılıp öğretmen okulu yapıldığından bu okulun diploması ile 1957-1958 öğretim yılı sonunda mezun oldu. Sırasıyla Enez Yenice İlkokulu Başöğretmeni, Havsa Kuzucu da staj ilkokulu müdürü, Keşan Halk Eğitim Merkezi Müdürü, Keşan Kurtuluş İlkokulu Müdürü, Keşan İlköğretim Müdürü iken İlçe Milli Eğitim Müdürü oldum. 1984 yılında emekli oldum. Bu arada Eskişehir Anadolu Üniversitesi eğitim bölümünü bitirdim. Keşan’da çeşitli liselerde müzik derslerine girerek öğrencilere yardımcı olmaya çalıştım. Müziğe olan ilgim Kepirtepe’de okurken başladı. Sürekli Müzik İle Uğraşırdım. Arkadaşlarıma Konserler Verirdim. “Su Akıyor Kütükten” Ve “kalaycılar” türkülerini o yıllarda oluşturdum. Diğer çalışmalarımı emekli olduktan sonra yaptım. ADD Keşan şubesinin THM ve TSM koralarında, belediye THM korosunda çalıştım. Şimdide Keşan Türkü Dostları Derneği ile çalışmalarımı sürdürmekteyim. Salih TOSUN Eserlerim: 1-Kaynar Kazan. 2-Kalaycılar. 3-Aldır Aldır Mukaddes. 4-Kır Belini Ali Dayı. 5-Su Akıyor Kütükten 6-Kuzucu’nun Çeşmesi

8


5-“Su Akıyor Kütükten” videosu

6-“Kuzucu’nun Çeşmesi” videosu 9


6-Behçet Şen’in yaşamı ve eserleri Behçet Şen (1951 - ….) 1951 Keşan doğumlu olan Behçet Şen; ilkokulu ve ortaokulu Keşan'da okudu. Edirne erkek ilk öğretmen okulunu ve Konya Selçuk eğitim enstitüsü sosyal bilgiler bölümünü bitirdi. Bingöl'de 4 yıl, İpsala'da 6 yıl öğretmenlik ve yöneticilik yaptıktan sonra Keşan'da çalıştı. Toplam olarak 28 yıl görev yaptıktan sonra 1999 yılında emekli oldu. Dul ve iki çocuk sahibidir. Annesi Hatice Hanım (1927-2007) Selanik-Kayalar-Çor köyünden 1924 mübadele ile gelen bir ailenin üç kızın ortancasıdır. Sonradan okuma yazma öğrenmiştir. Eş dost kadın toplantılarında, özel gün meclislerinde, düğün ve nişanlarda dare (def) çalıp hatır için türkü söylerdi. Sayın şen de annesinden 4 türkü öğrenir. Öğrendiği bu türküleri dost meclislerinde söylerken ilk kez Keşan Belediyesi’nin halk müziği korosu yardımıyla Türkiye’ye duyurdu. 5 yıl önce (2008) kaynaklık ve derlemesini yaptığı türküleri notaya fatih dengiz (İstanbul'da müzik öğretmeni ve Lüleburgaz'daki Trakya blües müzik grubunun gitaristi) aldı. TRT’ye yapılan başvuru ile bu türküler TRT repertuarına girdi. Eserleri: 1-Ben Doydum Dünyama Düşman Doymasın. 2-Tayyareler Yürüdü. 3-Arabam Taşa Değdi. 4-Vurun Gelinin Kınasını.

10


“Arabam Taşa Değdi” videosu

11


7-Soner Velioğlu’nun yaşamı ve eserleri Soner Velioğlu (1952 - ….) Ailemin geçmişi Buhara’ya dayanır. Atalarım 700 yıl önce buraya göçmüşler. Rize’nin fındıklı ilçesinin Tatlısu mahallesinde oturan ailemin 10 evladının sonuncusu olarak 1952 yılında doğmuşum. İlkokulu köyümüzde, ortaokulu ilçede öğretmen okulunu da Rize’de okuyup 1971 yılında sınıf öğretmeni olarak mezun oldum.

Müzik ile ilgim daha 10 yaşlarımda iken bağlama çalarak başladı. Okullarda müzik sevgim ve uğraşım daha da arttı. Sınıf öğretmeni olarak atanmamın ardından istifa edip İstanbul’a gittim. 1.5 yıl burada müzikle uğraştıktan sonra 1973 yılında ilçemizde tekrar öğretmenliğe döndüm. 2 yıl sonra da İstanbul-Bakırköy’e tayinim çıktı. Valilik oluruyla çeşitli okullarda müzik derslerine girdim. 1985 yılında Enez-Sultaniçe’ye geldim. Müdür yetkili öğretmen olarak görev yaptım. 89-90 yıllarında açılan 2 sezonluk müzik kurslarına katıldım. Bu sırada Keşan’a tayinim çıktı. Burada da çeşitli okullarda çalıştım. 12


98 yılında emekli olduğum halde 5 yıl daha valilik oluru ile Keşan da çeşitli okullarda ve Edirne güzel sanatlar lisesinde müzik derslerine girdim. 97 yılında ADD Keşan şubesinde THM koro çalışmaları yapmaya başladım. Bir süredir de başkanlığını yaptığım Keşan türkü dostları derneğinde öğretici olarak çalışmalarımı sürdürmekteyim. Her yıl yeni repertuar çalışması ile hazırladığımız çalışmaları, Keşan, çevre ilçe, il ve TV’lerde konserler ve dinletiler halinde halka sunmaktayız. Keşan kültür envanteri çalışmaları esnasında oluşturulan dokümanlar kaymakamlığa telim edildi. Salih Tosun’unun türkülerini notaya aldım. “su akıyor kütükten” isimli türküsü TRT repertuvarına Keşan türküsü olarak kaydı yapıldı.. Kendimin de türkü formatında bestelerim var. Bestelerimi sıralayacak olursak: 1-Yaşıyor Musun? 2-Gelen Gelsin. 3-Sen Bak İşine. 4-Zından. 5-Suçlarım Da Var Mı? 6-Kimse Bilmez. 7-Akşam Olur Herkes Gider Evine.

13


Gelen Gelsin

Z覺ndan 14


8-Nimet Çubukoğlu’nun bir videosu Nimet Çubukoğlu (???? - ….) Ne yazık ki bu sunum için yaptığımız çalışmalarımızda Nimet Çubukoğlu hakkında bilgi elde edemedik. Ancak son olarak “kızılcıklar oldu mu?” Türküsünü Nimet Çubukoğlu’nun yönetiminde Maltepe halk eğitim merkezi yurttan sesler THM korosunun görüntüsünü bulabildik. Nimet Çubukoğlu, Keşan’da yöre ekibinden24.11.1948’de derlediği “Kızılcıklar oldu mu?” türküsünü Ekrem Zaman’ın notaları ile TRT müzik dairesinin THM repertuarına kaydını yaptırmıştır. Kayıt numarası: 1711’dir. Eser 8.3.1978 tarihinde incelenmiştir. Şimdi bu video ile sizleri baş başa bırakıyoruz.

Kızılcıklar Oldu Mu? 15


9-Kapanış. Kültür sevdalılarından, kültür sevdalılarına, sevgi ve saygılar. Teşekkürler…

Sunuma katkı verenlerden: Soner Velioğlu, Erdoğan Aksoy, Salih Tosun, Kadir Altay 16

Türkü  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you