Page 1

ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ

ÍßÃÒËÀÍ ÁÎÄÎÕ Á¯ÐÒÃÝËÈÉÍ ÒÓÕÀÉ (Øèíý÷èëñýí íàéðóóëãà) 2001 îíû 12 äóãààð ñàðûí 13-íû ºäºð Óëààíáààòàð õîò

ÍÝÃįÃÝÝÐ Á¯ËÝà Íèéòëýã ¿íäýñëýë 1 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóóëèéí çîðèëò 1.1. Ýíý õóóëèéí çîðèëò íü íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ¿éë àæèëëàãààíû çàð÷èì, óäèðäëàãà, çîõèîí áàéãóóëàëòûí ýðõ ç¿éí ¿íäñèéã òîäîðõîéëæ, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë õºòëºõ, ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí ãàðãàõòàé õîëáîãäñîí õàðèëöààã çîõèöóóëàõàä îðøèíî. 2 äóãààð ç¿éë. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí õóóëü òîãòîîìæ 2.1. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí õóóëü òîãòîîìæ íü ýíý õóóëü, ò¿¿íòýé íèéö¿¿ëýí ãàðãàñàí õóóëü òîãòîîìæèéí áóñàä àêòààñ á¿ðäýíý. 2.2. Ìîíãîë Óëñûí îëîí óëñûí ãýðýýíä ýíý õóóëüä çààñíààñ ººðººð çààñàí áîë îëîí óëñûí ãýðýýíèé çààëòûã äàãàæ ìºðäºíº. 3 äóãààð ç¿éë. Õóóëèéí íýð òîìú¸î 3.1.Ýíý õóóëüä õýðýãëýñýí äàðààõü íýð òîìú¸îã äîð äóðäñàí óòãààð îéëãîíî: 3.1.1. “íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí àêêðóýë ñóóðü” ãýæ ìºí㺠õ¿ëýýí àâñàí ýñâýë òºëñºí ýñýõýýñ õàìààðàõã¿éãýýð îðëîãûã îëñîí ¿åä, çàðäëûã ãàðñàí ¿åä íü õ¿ëýýí çºâøººð÷ á¿ðòãýõ àðãûã; 3.1.2. “íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ìºíãºí ñóóðü” ãýæ ìºí㺠õ¿ëýýí àâñàí áóþó òºëñºí ¿åä îðëîãî áîëîí çàðäëûã õ¿ëýýí çºâøººð÷ á¿ðòãýõ àðãûã; 3.1.3. “äàâõàð áè÷èëò” ãýæ àæèë ã¿éëãýýã äàíñíû äåáåò, êðåäèòýä çýðýã áè÷èëò õèéõèéã; 3.1.4. “àíõàí øàòíû áàðèìò” ãýæ àæèë ã¿éëãýý ãàðñíûã íîòîëæ áè÷ãýýð á¿ðä¿¿ëñýí áîëîí áóñàä íîòîëãîîã ; 3.1.5. “æóðíàë” ãýæ àæèë ã¿éëãýýã åðºíõèé äýâòðèéí äàíñàíä øèëæ¿¿ëýõèéí ºìíº öàã õóãàöààíû äàðààëëààð íü ýõýëæ á¿ðòãýõ áè÷èëòèéã; 3.1.6. “åðºíõèé äýâòýð” ãýæ àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíã á¿ðä¿¿ëæ áàéãàà äàíñäûã; 3.1.7. “ìýðãýæëèéí íÿãòëàí áîäîã÷” ãýæ èõ ñóðãóóëü, êîëëåæèéã íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ìýðãýæëýýð áàêàëàâð áóþó ò¿¿íýýñ äýýø çýðýãëýëýýð òºãññºí õ¿íèéã; 3.1.8. “íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí áîäëîãûí áàðèìò áè÷èã” ãýæ á¿ðòãýëèéí ñóóðü, ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí ãàðãàõàä áàðèìòëàõ çàð÷ìûã òîäîðõîéëñîí æóðàì, çààâàð, àðãà÷ëàëûã. 4 ä¿ãýýð ç¿éë. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí çàð÷èì 4.1. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëä äàðààõü çàð÷ìûã áàðèìòàëíà: 4.1.1. àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí íü íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí îëîí óëñûí ñòàíäàðòàä íèéöñýí áàéõ;


4.1.2. ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí íü ¿íýí, çºâ áàðèìò ìàòåðèàë, áîäèò òîî, ìýäýýíä ¿íäýñëýõ; 4.1.3. á¿ðòãýë, òàéëàíãèéí ¿ç¿¿ëýëò ýíãèéí, òîäîðõîé, îéëãîìæòîé áàéõ; 4.1.4. á¿ðòãýë, òàéëàíãèéí òîî, ìýäýýã àðãà÷ëàëûí õóâüä ºíãºðñºí, èðýýä¿éí òîî, ìýäýýòýé çýðýãö¿¿ëæ áîëîõîîð çîõèîõ; 4.1.5. óäèðäëàãûí áîëîí çàðäëûí á¿ðòãýëä ººðèéí îíöëîãò òîõèðñîí îíîâ÷òîé ñîíãîëò õýðýãëýõ; 4.1.6. òàñðàëòã¿é áàéõ. 5 äóãààð ç¿éë. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ñóóðü 5.1. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëýý àêêðóýë ñóóðèàð õºòºëíº. 5.2. Ñàíõ¿¿, á¿ðòãýëèéí àñóóäàë ýðõýëñýí òºðèéí çàõèðãààíû òºâ áàéãóóëëàãààñ çºâøººðñºí òîõèîëäîëä íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéã ìºíãºí ñóóðèàð õºòºëæ áîëíî. 5.3. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëýý ìºíãºí ñóóðèàð õºòºëäºã áàéãóóëëàãà æèëèéí ýöñèéí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãàà àêêðóýë ñóóðüò õºðâ¿¿ëýí ãàðãàíà. 6 äóãààð ç¿éë. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ¿ç¿¿ëýëòèéí íýãæ 6.1. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ¿ç¿¿ëýëòèéí íýãæèéã Ìîíãîë Óëñûí ìºíãºí òýìäýãò òºãðºã, ìºí㺺ð èëýðõèéëíý.

ÕΨÐÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝà Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë õºòëºëò 7 äóãààð ç¿éë. Àíõàí øàòíû áàðèìò 7.1. Àíõàí øàòíû áàðèìò íü íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë õºòëºõ, ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí, ìýäýýëëèéã ¿íýí, çºâ ãàðãàõ ¿íäýñëýë áîëíî. 7.2. Àíõàí øàòíû áàðèìòûí çàãâàð, àðãà÷ëàëûã ñàíõ¿¿, á¿ðòãýëèéí àñóóäàë ýðõýëñýí òºðèéí çàõèðãààíû òºâ áàéãóóëëàãà, ¯íäýñíèé ñòàòèñòèêèéí ãàçàðòàé õàìòðàí áàòàëíà. 7.3. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà äîòîîääîî ìºðäºõ áàðèìò, ìàÿãòûã ýíý õóóëèéí 7.2-ò çààñàí æóðàìä íèéö¿¿ëíý. 7.4. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà, íÿãòëàí áîäîã÷ íü ¿éëäâýðëýë, ¿éë÷èëãýýíèé øàò äàìæëàãà, àæ àõóéí ¿éë àæèëëàãààíû õ¿ðýýíä ãàðñàí õºðºíãº, ýõ ¿¿ñâýðèéí õºäëºë, ººð÷ëºëò á¿ðèéã àíõàí øàòíû áàðèìòàä áè÷èëò õèéæ á¿ðä¿¿ëíý. 7.5. Àíõàí øàòíû áàðèìòàä ò¿¿íèéã ¿éëäñýí, çºâøººðñºí áóþó øàëãàñàí àæèëòàí ãàðûí ¿ñýã çóðæ, òàìãà, òýìäýã äàðñíààð óã áàðèìò õ¿÷èí òºãºëäºð áîëíî. 7.6. Àíõàí øàòíû áàðèìòûí á¿ðäýëò, ¿íýí çºâèéã ò¿¿íèéã ¿éëäñýí, çºâøººðñºí, øàëãàæ õ¿ëýýí àâñàí àæèëòàí õàðèóöíà. 7.7. Àíõàí øàòíû áàðèìòã¿é àæèë ã¿éëãýýã á¿ðòãýë, òàéëàíä òóñãàõûã õîðèãëîíî. 8 äóãààð ç¿éë. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë õºòëºõ 8.1. Ìîíãîë Óëñûí íóòàã äýâñãýð äýýð ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áàéãàà àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë õºòºëæ, ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí ãàðãàíà. 2


8.2. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëä äàâõàð áè÷èëòèéã õýðýãëýíý. 8.3. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ìýäýýëýë áîëîâñðóóëàõ àæèëëàãààã äàðààõü äàðààëëààð ã¿éöýòãýíý: 8.3.1. àíõàí øàòíû áàðèìò á¿ðä¿¿ëýõ; 8.3.2. æóðíàëä áè÷èõ ; 8.3.3. äýëãýðýíã¿é áîëîí åðºíõèé äàíñ õºòëºõ; 8.3.4. àæèë ã¿éëãýýíèé ìýäýý ãàðãàõ ; 8.3.5. òàéëàí ãàðãàõ. 8.4. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéã õºòëºõºä ãàðñàí àëäààã çàëðóóëàõäàà õîëáîãäîõ áàðèìò ìàòåðèàëûã ¿íäýñëýí çºâ ¿ç¿¿ëýëòèéã áè÷ñýí íýìýëò áàðèìò á¿ðä¿¿ëýí, çàëðóóëãà õèéñýí áîëîí çºâøººðñºí àëáàí òóøààëòàí ãàðûí ¿ñýã çóðæ áàòàëãààæóóëíà. 8.5. Ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíä àëäàà ãàðñàí òóõàé àóäèòîðûí ä¿ãíýëòèéã àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà çºâøººðâºë ýíý õóóëèéí 8.4-ò çààñàí æóðìààð çàëðóóëíà. 9 ä¿ãýýð ç¿éë. Õºðºíãº, ºð òºëáºðèéã ¿íýëýõ, á¿ðòãýõ 9.1. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà íü õºðºíãº, ºð òºëáºðºº íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí îëîí óëñûí ñòàíäàðòûí äàãóó ¿íýëæ äàíñàíä òóñãàíà. 9.2. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà ãàäààä âàëþòààð õèéñýí îðëîãî, çàðëàãûã òóõàéí àæèë ã¿éëãýý ãàðñàí ºäðèéí Ìîíãîëáàíêíààñ çàðëàñàí õàíøèéã ¿íäýñëýí òºãðºãò øèëæ¿¿ëæ á¿ðòãýíý. 9.3. Ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí ãàðãàõäàà ãàäààä âàëþò, ò¿¿ãýýð èëýðõèéëñýí àâëàãà, ºð òºëáºðèéí ¿ëäýãäëèéã Ìîíãîëáàíêíààñ çàðëàñàí, òóõàéí ºäðèéí õàíøèéã ¿íäýñëýí òºãðºãò øèëæ¿¿ëæ á¿ðòãýíý. 9.4. Òºðèéí ºì÷èò áîëîí òºðèéí ºì÷èéí îðîëöîîòîé àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà ¿ðýãä¿¿ëæ, äóòààñàí õºðºíãèéí òîîöîîã ò¿¿íèé ºðòºã áîëîí çàõ çýýëèéí ¿íèéí àëü ºíäºðººð õèéíý.

ÃÓÐÀÂÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝà Ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí ãàðãàõ àæëûí çîõèîí áàéãóóëàëò 10 äóãààð ç¿éë. Ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãèéí á¿ðýëäýõ¿¿í 10.1. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãàà íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí îëîí óëñûí ñòàíäàðòàä íèéö¿¿ëýí ãàðãàíà. 10.2. Ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí äàðààõü á¿ðýëäýõ¿¿í õýñýãòýé áàéíà: 10.2.1. áàëàíñ 10.2.2. ¿éë àæèëëàãààíû ¿ð ä¿íãèéí òàéëàí; 10.2.3. ºì÷èéí ººð÷ëºëòèéí òàéëàí; 10.2.4. ìºíãºí ã¿éëãýýíèé òàéëàí; 10.2.5. øààðäëàãàòàé áóñàä íýìýëò òîäðóóëãà. 10.3. Àóäèòààð áàòàëãààæóóëñàí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíä àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààíä ÷óõàë íºëºº ¿ç¿¿ëñýí òîìîîõîí ¿éë ÿâäëûí òóõàé òîäðóóëãà, òàéëáàð, àóäèòîðûí ä¿ãíýëò, óäèðäëàãûí òàéëàíã õàâñàðãàíà. 3


10.4. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãàà ñàíõ¿¿ãèéí æèëèéí ýõíýýñ ºññºí ä¿íãýýð, óëèðàë á¿ð ãàðãàíà. 10.5. Ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíä àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí äàðãà, çàõèðàë, ñàíõ¿¿ãèéí àëáàíû äàðãà, åðºíõèé (àõëàõ) áîëîí ãýðýýãýýð àæèëëàñàí íÿãòëàí áîäîã÷ ãàðûí ¿ñýã çóðæ, òàìãà (òýìäýã) äàðíà. 11 ä¿ãýýð ç¿éë. Ýä õºðºíãèéí òîîëëîãî 11.1. Ýä õºðºíãèéí òîîëëîãî õèéõ çîõèîí áàéãóóëàëòûí àñóóäëûã àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà õàðèóöíà. 11.2. Ýä õºðºíãèéí òîîëëîãûã äàðààõü òîõèîëäîëä çààâàë õèéíý: 11.2.1. æèëèéí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí ãàðãàõûí ºìíº; 11.2.2.ýä õºðºí㺠õàðèóöàã÷ áîëîí ýä õºðºíãèéí òîîöîîòîé õîëáîîòîé àæèëòàí ñîëèãäîõ ¿åä; 11.2.3. ýä õºðºí㺠äóòàãäñàí, ýä õºðºíãèéã õóóëü áóñààð çàðöóóëñàí áàéæ áîëçîøã¿é ãýæ ¿çñýí ¿åä; 11.2.4. áàéãàëèéí ãàìøèã, ãàë ò¿éìýð çýðýã ãýíýòèéí àþóëûí äàðàà; 11.2.5. àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûã ººð÷ëºí áàéãóóëñàí, òàòàí áóóëãàñàí, äàìïóóðñàí ãýæ çàðëàñàí ¿åä; 11.2.6. õóóëüä çààñàí áóñàä òîõèîëäîëä. 11.3. Òºðèéí ºì÷èéí ýä õºðºíãèéí òîîëëîãûã Òºðèéí áîëîí îðîí íóòãèéí ºì÷èéí òóõàé õóóëü, áóñàä õóóëüä çààñàí õóãàöààíä áîëîí çàéëøã¿é øààðäëàãàòàé ¿åä õèéíý. 12 äóãààð ç¿éë. Ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíã òóøààõ 12.1. Óëèðëûí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíã àóäèòîðîîð øàëãóóëñàí áàéæ áîëíî. 12.2. Õàðèëöàã÷ ñàíõ¿¿ãèéí áàéãóóëëàãûí õÿíàæ õ¿ëýýí àâñàí àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíã ¿íäýñëýí õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãà òàòâàð, øèìòãýë, õóðààìæèéí òîîöîî õèéíý. 12.3. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãàà òóøààãààã¿é áîë õàðèëöàã÷ ñàíõ¿¿ãèéí áàéãóóëëàãà ýíý òóõàé íèéòýä ìýäýýëíý. 12.4. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà íü çºâõºí àóäèò õèéæ áàòàëãààæóóëñàí æèëèéí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí áîëîí ò¿¿íèé õóðààíãóéã àóäèòîðûí ä¿ãíýëòèéí õàìò õýâëýí íèéòýëæ, íèéòýä òàðààæ áîëíî. 13 äóãààð ç¿éë. Òàéëàíãèéí æèë, ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí òóøààõ, íýãòãýõ õóãàöàà 13.1. Ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãèéí æèë 1 ä¿ãýýð ñàðûí 1-íèé ºäðººñ ýõýëæ 12 äóãààð ñàðûí 31-íèé ºäðººð äóóñãàâàð áîëíî. 13.2. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà óëèðëûí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíã äàðàà óëèðëûí ýõíèé ñàðûí 20, æèëèéí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíã äàðàà îíû 2 äóãààð ñàðûí 10-íû ºäðèéí äîòîð õàðèëöàã÷ ñàíõ¿¿ãèéí áàéãóóëëàãàä òóøààíà. 13.3. Íýãäñýí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí ãàðãàäàã àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà óëèðëûí òàéëàíã äàðàà óëèðëûí ýõíèé ñàðûí 25, æèëèéí òàéëàíã äàðàà îíû 2 äóãààð ñàðûí 25-íû ºäðèéí äîòîð õàðèëöàã÷ ñàíõ¿¿ãèéí áàéãóóëëàãàä òóøààíà. 13.4. Àéìàã, íèéñëýëèéí ñàíõ¿¿ãèéí áàéãóóëëàãà õàðèëöàã÷ àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí æèëèéí ýöñèéí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãèéí íýãòãýëèéã ñàíõ¿¿, á¿ðòãýëèéí àñóóäàë ýðõýëñýí òºðèéí çàõèðãààíû òºâ áàéãóóëëàãàä äàðàà îíû 3 äóãààð ñàðûí 15-íû äîòîð èð¿¿ëíý. 4


13.5.Òºðèéí áîëîí îðîí íóòãèéí ºì÷èò áóþó òýäãýýð ºì÷èéí îðîëöîîòîé /õºðºíãèéí 51 áóþó ò¿¿íýýñ äýýø õóâüòàé/ õóóëèéí ýòãýýäýä ýíý õóóëèéí 13.2, 13.3 äàõü õýñýã õàìààðàõã¿é /Ýíý õýñãèéã 2006 îíû 12 äóãààð ñàðûí 15-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/. 14 ä¿ãýýð ç¿éë. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí áàðèìò áîëîí òàéëàíãèéí õàäãàëàëò 14.1. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí áàðèìò áîëîí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíã Àðõèâûí òóõàé õóóëèéí äàãóó õàäãàëíà.

ĪЪÂįÃÝÝÐ Á¯ËÝà Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí óäèðäëàãà, çîõèîí áàéãóóëàëò 15 äóãààð ç¿éë. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí óäèðäëàãûí òîãòîëöîî 15.1. Ñàíõ¿¿, á¿ðòãýëèéí àñóóäàë ýðõýëñýí Çàñãèéí ãàçðûí ãèø¿¿í íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ìýðãýæëèéí áîëîí àðãà ç¿éí óäèðäëàãààð óëñûí õýìæýýíä õàíãàõ ¿¿ðýãòýé. 15.2. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí àñóóäàë ýðõýëñýí òºðèéí çàõèðãààíû òºâ áàéãóóëëàãà äàðààõü á¿ðýí ýðõòýé: 15.2.1. íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí õóóëü òîãòîîìæèéí õýðýãæèëòèéã çîõèîí áàéãóóëàõ, áèåëýëòýä õÿíàëò òàâèõ; 15.2.2. íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí îëîí óëñûí ñòàíäàðòàä íèéö¿¿ëýí íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ñòàíäàðòûã áîëîâñðóóëàõ; 15.2.3. íèéòýýð äàãàæ ìºðäºõ íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ä¿ðýì, æóðàì, çààâàð, àðãà÷ëàë, ìàÿãò áàòàëæ, ìºðä¿¿ëýõ; 15.2.4. ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãèéí ìýäýýëëèéí ïðîãðàìì õàíãàìæèä õÿíàëò òàâèõ; 15.2.5. óëñûí õýìæýýíä àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãèéí íýãòãýë õèéæ, ñóäàëãàà ä¿ãíýëò ãàðãàõ. 15.3. Ñàíõ¿¿, á¿ðòãýëèéí àñóóäàë ýðõýëñýí òºðèéí çàõèðãààíû òºâ áàéãóóëëàãûí á¿òöýä íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí áîäëîãî, àðãà ç¿é, õÿíàëòûí àñóóäëûã ýðõëýõ ãàçàð áàéíà. 15.4. Àéìàã, íèéñëýë, ä¿¿ðãèéí ñàíõ¿¿, á¿ðòãýë, ýäèéí çàñãèéí àëáà ýíý õóóëèéí 15.3-ò çààñàí ÷èã ¿¿ðãèéã íóòàã äýâñãýðèéíõýý õýìæýýíä õýðýãæ¿¿ëíý. 15.5. Ñàíõ¿¿, á¿ðòãýëèéí àñóóäàë ýðõýëñýí òºðèéí çàõèðãààíû òºâ áàéãóóëëàãûí äýðãýä íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ñòàíäàðòûí îðîí òîîíû áóñ õîðîî /öààøèä “õîðîî” ãýõ/ áàéíà. 15.6. Õîðîîíû ä¿ðìèéã ñàíõ¿¿, á¿ðòãýëèéí àñóóäàë ýðõýëñýí Çàñãèéí ãàçðûí ãèø¿¿í áàòàëíà./Ýäãýýð õýñã¿¿äèéã 2003 îíû 5 äóãààð ñàðûí 15-íû ºäðèéí õóóëèàð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí./ 16 äóãààð ç¿éë. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ñòàíäàðò 16.1. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ¿éë àæèëëàãààíä íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí îëîí óëñûí ñòàíäàðòûã ìºðäºíº. 16.2. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí îëîí óëñûí çàðèì ñòàíäàðòûã ¿íäýñíèé îíöëîãò òîõèðóóëàí íýìýëò òîäîòãîë, òàéëáàð õèéæ õýðýãëýæ áîëíî. 5


17 äóãààð ç¿éë. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí óäèðäëàãà, çîõèîí áàéãóóëàëò 17.1. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëàõ ¿¿ðýã, õàðèóöëàãûã àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà õ¿ëýýíý. 17.2. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà íü ñàíõ¿¿, á¿ðòãýëèéí õóóëü òîãòîîìæ, ñòàíäàðò, ä¿ðýì, æóðàì, çààâàðò íèéö¿¿ëýí íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí áîäëîãûí áàðèìò áè÷ãèéã áîëîâñðóóëàí áàòàëæ, ìºðäºæ àæèëëàíà. 17.3. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà ººðèéí íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí àæëûã ìýðãýæëèéí áóþó ìýðãýøñýí íÿãòëàí áîäîã÷îîð ã¿éöýòã¿¿ëíý. 17.4. Òºðèéí áîëîí òºðèéí ºì÷èéí îðîëöîîòîé àæ àõóéí íýãæ, òºñâèéí åðºíõèéëºí çàõèðàã÷èéí åðºíõèé íÿãòëàí áîäîã÷ íü ìýðãýøñýí íÿãòëàí áîäîã÷ áàéíà. 17.5. Îðîí òîîíû íÿãòëàí áîäîã÷ã¿é àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà ãýðýýíèé ¿íäñýí äýýð íÿãòëàí áîäîã÷îîð íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë õºòë¿¿ëæ, ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí ãàðãóóëæ áîëíî. 18 äóãààð ç¿éë. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí äîòîîä õÿíàëò 18.1. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí äîòîîä õÿíàëòûã àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà õýðýãæ¿¿ëíý. 18.2. Äîòîîäûí íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí õÿíàí øàëãàã÷èéã àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà òîìèëæ áîëíî. 18.3. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí äîòîîä õÿíàëò õàðèóöñàí àëáàí òóøààëòíû ýðõ, ¿¿ðãèéã òîãòîîìæèä íèéö¿¿ëýí ãàðãàñàí øèéäâýðòýý òîäîðõîéëíî. 19 ä¿ãýýð ç¿éë. Íÿãòëàí áîäîã÷èéí ýðõ, ¿¿ðýã 19.1. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí íÿãòëàí áîäîã÷ íü äàðààõü ýðõ, ¿¿ðýãòýé áàéíà: 19.1.1. àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí áîäëîãûí áàðèìò áè÷ãèéã áîëîâñðóóëæ, áàòëóóëàõ; 19.1.2. áàòëàãäñàí ìàÿãò, çààâðûí äàãóó íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë õºòºëæ, ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíã ãàðãàõ, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà áîëîí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí õýðýãëýã÷äèéã öàã õóãàöààíä íü ¿íýí, çºâ ìýäýýëëýýð õàíãàõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ; 19.1.3.íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí àíõàí øàòíû áàðèìò, õîëáîãäîõ áóñàä ìàòåðèàëûã øààðäàí ãàðãóóëàõ; 19.1.4. ýä õºðºíãèéí òîîëëîãî õèéõ, ¿ð ä¿íã øèéäâýðëýõ, áýëòãýí íèéë¿¿ëýã÷, õóäàëäàí àâàã÷òàé òîãòîîñîí õóãàöààíä òîîöîî íèéëæ, ¿ëäýãäëèéã áàòàëãààæóóëæ, áàðèìòæóóëàõ; 19.1.5. ýä õºðºíãº, ºð òºëáºðèéí õ¿÷èí òºãºëäºð áóñ áàðèìòààð àæèë ã¿éëãýýã á¿ðòãýõã¿é áàéõ; 19.1.6. íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí õóóëü òîãòîîìæèä õàðøèëñàí øèéäâýðèéã áèåë¿¿ëýõýýñ òàòãàëçàõ. 19.2. Ãýðýýãýýð ¿¿ðýã ã¿éöýòãýæ áàéãàà íÿãòëàí áîäîã÷ ýíý õóóëèéí 19.1-ä çààñàí ýðõ, ¿¿ðãèéã õýðýãæ¿¿ëíý. 19.3. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí õºðºíãèéí îðëîãî, çàðëàãûí áàðèìò áîëîí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíä åðºíõèé (àõëàõ) íÿãòëàí áîäîã÷ 2 äóãààð ãàðûí ¿ñýã çóðíà. 19.4. Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà íü íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí õóóëü òîãòîîìæèä õàðøëàõ ¿éëäýë ã¿éöýòãýõèéã áè÷ãýýð

6


øààðäàæ ã¿éöýòã¿¿ëñýí áîë ¿¿íýýñ ¿¿ñýõ õàðèóöëàãûã íÿãòëàí áîäîã÷ õ¿ëýýõã¿é. 20 äóãààð ç¿éë. Íÿãòëàí áîäîã÷èéí ¿éë àæèëëàãààíä õîðèãëîõ ç¿éë 20.1. Íÿãòëàí áîäîã÷èéí ¿éë àæèëëàãààíä äàðààõü ç¿éëèéã õîðèãëîíî: 20.1.1. àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí íÿãòëàí áîäîã÷ íü àëáàí òóøààëàà óðâóóëàí àøèãëàõ; 20.1.2. ººðèéí àæèë, ¿¿ðãèéí äàãóó øóóä õÿíàëò òàâüäàã àëáàí òóøààëûí àæëûã õàâñðàí ã¿éöýòãýõ; 20.1.3. àæèëëàæ áàéãàà áîëîí àæèëëàæ áàéñàí àæ àõóéí íãýæ, áàéãóóëëàãûíõàà áèçíåñèéí íóóöûã õóâèéí çîðèëãîîð àøèãëàõ áóþó áóñäàä ìýäýýëýõ; 20.1.4. õóóðàì÷ áàðèìò á¿ðä¿¿ëýí àæèë ã¿éëãýýã äàíñàíä áè÷èõ; 20.1.5. íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí áàðèìò, äàíñ, ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíã õóóëü òîãòîîìæèéã çºð÷èæ óñòãàõ, ¿ðýãä¿¿ëýõ, ãýìòýýõ; 20.1.6. ýíý õóóëèéí 8.4-ò çààñíààñ áóñàä òîõèîëäîëä íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí áàðèìò, äàíñ, ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíã çàñâàðëàõ; 20.1.7. àíõàí øàòíû áàðèìò á¿ðä¿¿ëýýã¿é, çààâàë õºòëºõ ¸ñòîé æóðíàë, åðºíõèé äýâòýð, äýëãýðýíã¿é á¿ðòãýëèéí äýâòðèéã õºò뺺ã¿é áàéõ; 20.1.8. ¿íýò öààñ, ò¿¿íòýé àäèëòãàõ ìàÿãò, áàðèìòûã ¿ðýãä¿¿ëýõ. 21 ä¿ãýýð ç¿éë. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí óëñûí áàéöààã÷ 21.1. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí õóóëèéí õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèõ ýðõ á¿õèé óëñûí åðºíõèé áàéöààã÷, óëñûí àõëàõ áàéöààã÷, óëñûí áàéöààã÷ áàéíà. 21.2. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí åðºíõèé, àõëàõ áîëîí óëñûí áàéöààã÷ íü ìýðãýøñýí íÿãòëàí áîäîã÷ áàéíà. 21.3. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí óëñûí áàéöààã÷èéí ýðõèéã Òºðèéí õÿíàëò øàëãàëòûí òóõàé õóóëèéí 21 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 3 äàõü õýñýãò çààñíû äàãóó îëãîíî. 21.4. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí óëñûí áàéöààã÷èéí ä¿ðìèéã Çàñãèéí ãàçàð áàòàëíà. 22 äóãààð ç¿éë. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí àæèëòíóóäûí íýìýãäýë, óðàìøóóëàë 22.1. Ìýðãýøñýí íÿãòëàí áîäîã÷èä ñàð òóòàì ìýðãýæëèéí çýðãèéí íýìýãäýë îëãîíî. Ìýðãýæëèéí çýðãèéí íýìýãäëèéã Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî. 22.2. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí àæèëä ¿ð á¿òýýë ãàðãàí àæèëëàñàí íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí àæèëòíûã øàãíàæ óðàìøóóëæ áîëíî. 22.3. Òºðèéí ºì÷èò àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí àæèëòíûã øàãíàõ æóðìûã ñàíõ¿¿, á¿ðòãýëèéí àñóóäàë ýðõýëñýí Çàñãèéí ãàçðûí ãèø¿¿í áàòàëíà.

7


ÒÀÂÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝà Áóñàä 23 äóãààð ç¿éë. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí õóóëü òîãòîîìæ çºð÷èã÷èä õ¿ëýýëãýõ õàðèóöëàãà 23.1. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí õóóëü òîãòîîìæ çºð÷ñºí ýòãýýäýä ýð¿¿ãèéí õàðèóöëàãà õ¿ëýýëãýõýýðã¿é áîë ø¿¿ã÷, íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí óëñûí áàéöààã÷ äîð äóðäñàí çàõèðãààíû øèéòãýëèéã íîãäóóëíà: 23.1.1. ýíý õóóëèéí 8.3, 8.4, 20.1-ä çààñíûã çºð÷ñºí áîë áóðóóòàé ýòãýýäèéã 30000-60000 õ¿ðòýë òºãðºãººð òîðãîõ; 23.1.2. àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéã õºò뺺ã¿é, ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí ãàðãààã¿é áîë õîëáîãäîõ àëáàí òóøààëòíûã 30000-60000, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûã 60000-250000 õ¿ðòýë òºãðºãººð òîðãîõ; 23.1.3. ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãàà ýíý õóóëèéí 13.2, 13.3, 13.4-ò çààñàí õóãàöààíä òóøààãààã¿é àëáàí òóøààëòíûã 30000-60000 õ¿ðòýë òºãðºãººð òîðãîõ. 24 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóóëü õ¿÷èí òºãºëäºð áîëîõ Ýíý õóóëèéã 2002 îíû 4 ä¿ãýýð ñàðûí 1-íèé ºäðººñ ýõëýí äàãàæ ìºðäºíº.

ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÈÕ ÕÓÐËÛÍ ÄÀÐÃÀ

Ñ.Ҫ̪Ð-Î×ÈÐ

/Ýíý õóóëèíä Ìîíãîë Óëñûí 2002 îíû 7 äóãààð ñàðûí 10-íû, 2003 îíû 5 äóãààð ñàðûí 15-íû, 2006 îíû 12 äóãààð ñàðûí 15-íû ºäðèéí õóóëèàð îðóóëñàí ººð÷ëºëò òóñãàãäñàí./

8

НЯГТЛАН БОДОХ БҮРТГЭЛИЙН ТУХАЙ  

ÍÝÃįÃÝÝÐ Á¯ËÝà Íèéòëýã ¿íäýñëýë ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ ÕΨÐÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝà Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë õºòëºëò 2 ÃÓÐÀÂÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝà Ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí ãàð...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you