Page 1

ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÖÀÃÄÀÀÃÈÉÍ ÁÀÉÃÓÓËËÀÃÛÍ ÒÓÕÀÉ ÕÓÓËÜ 1993 îíû 12 äóãààð ñàðûí 2-íû ºäºð Óëààíáààòàð õîò

ÍÝÃįÃÝÝÐ Á¯ËÝÃ

ÍÈÉÒËÝà ¯ÍÄÝÑËÝË

1 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóóëèéí çîðèëò Ýíý õóóëèéí çîðèëò íü Ìîíãîë Óëñûí öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà /öààøèä "öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà" ãýõ/-ûí òîãòîëöîî, çîõèîí áàéãóóëàëò, ¿éë àæèëëàãààíû ýðõ ç¿éí ¿íäñèéã òîäîðõîéëæ, èðãýä öàãäààãèéí àëáà õààõòàé õîëáîãäñîí õàðèëöààã çîõèöóóëàõàä îðøèíî. 2 äóãààð ç¿éë. Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí òóõàé õóóëü òîãòîîìæ 1.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí òóõàé õóóëü òîãòîîìæ íü ¯íäñýí õóóëü, ýíý õóóëü, òýäãýýðòýé íèéö¿¿ëýí ãàðãàñàí õóóëü òîãòîîìæèéí áóñàä àêòààñ á¿ðäýíý. 2.Ìîíãîë Óëñûí îëîí óëñûí ãýðýýíä ýíý õóóëüä çààñíààñ ººðººð çààñàí áîë îëîí óëñûí ãýðýýíèé çààëòûã äàãàæ ìºðäºíº. 3 äóãààð ç¿éë. Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãàà, óäèðäëàãûí çàð÷èì 1.Õóóëèéã äýýäëýõ, øóäàðãà ¸ñ, òýãø áàéäëûã õàíãàõ, õ¿íèé ýðõ, ýðõ ÷ºëººã õ¿íäýòãýõ íü öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààíû ¿íäñýí çàð÷èì ìºí. 2.Íýãäìýë òºâëºðñºí óäèðäëàãûã íóòàã äýâñãýðèéí óäèðäëàãàòàé õîñëóóëàõ íü öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãûí çàð÷èì ìºí. 3.Öàãäààãèéí á¿õ øàòíû áàéãóóëëàãûã ýðõ á¿õèé äýýä øàòíû áàéãóóëëàãààñ òîìèëñîí äàðãà /çàõèðàã÷/ óäèðäàíà. 4 ä¿ãýýð ç¿éë. Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà, ò¿¿íèé òîãòîëöîî 1.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ ¿¿ðýã á¿õèé òºðèéí çàõèðãààíû áàéãóóëëàãà ìºí. 2.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü íóòàã äýâñãýðèéí áîëîí àæèë ¿¿ðãèéí çàð÷ìààð çîõèîí áàéãóóëàãäàíà. 3.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí òîãòîëöîî íü öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãà, ò¿¿íèé õàðüÿà àëáàä, àéìàã, íèéñëýëèéí õàðüÿà àëáàä áîëîí àéìàã, íèéñëýëèéí öàãäààãèéí ãàçàð /õýëòýñ/, ñóì, ä¿¿ðãèéí áóþó ñóì, ä¿¿ðýã äóíäûí öàãäààãèéí õýëòýñ /òàñàã, õýñýã/-ýýñ á¿ðäýíý. /Ýíý õýñãèéã 1996 îíû 7 äóãààð ñàðûí 26-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí./ 4.Öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãûí õàðüÿàíä öàãäààãèéí ìýðãýæëèéí áîëîâñîí õ¿÷èí áýëòãýõ ñóðãóóëü, ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ àñóóäëààð øèíæèëãýý, ñóäàëãàà ÿâóóëàõ ¿¿ðýã á¿õèé áàéãóóëëàãà áàéæ áîëíî. 5 äóãààð ç¿éë. Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí ãàçðààñ öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûã óäèðäàõ 1.Çàñãèéí ãàçàð íü õýðýã á¿ðòãýõ, ìºðäºí áàéöààõ, ã¿éöýòãýõ àæëààñ áóñàä àñóóäëààð öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãûã óäèðäàæ, ¿éë àæèëëàãààã íü øàëãàæ, ¿¿ðýã äààëãàâàð ºã÷, áèåëýëòèéã õàíãóóëíà. 2.Öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãà íü ¿éë àæèëëàãààãàà Çàñãèéí ãàçðûí ºìíº õàðèóöíà. 3.Çàñãèéí ãàçàð ñàíõ¿¿, ìàòåðèàë-òåõíèêèéí õàíãàìæèéí õóâüä öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí õýâèéí àæèëëàõ íºõöºëèéã á¿ðä¿¿ëíý. 4.Çàñãèéí ãàçàð Ìîíãîë Óëñûí Õóóëü ç¿éí ñàéäûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãûí á¿òöèéã áàòàëíà. /Ýíý õýñãèéã 1996 îíû 7 äóãààð ñàðûí 26-íû, 2000 îíû 8 äóãààð ñàðûí 3-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí./ 5.Öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãûí äàðãûã Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèé ñàéäûí ñàíàë áîëãîñíîîð Çàñãèéí ãàçàð òîìèëæ, ÷ºëººëíº. /Ýíý õýñýãò 2000 îíû 8 äóãààð ñàðûí 3-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðñîí/ 6 äóãààð ç¿éë. Íóòãèéí ººðºº óäèðäàõ áàéãóóëëàãà, Çàñàã äàðãààñ öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûã óäèðäàõ 1.Àéìàã, íèéñëýë, ñóì, ä¿¿ðãèéí èðãýäèéí Һ뺺ëºã÷äèéí Õóðàë, òýäãýýðèéí Òýðã¿¿ëýã÷èä, òóõàéí øàòíû Çàñàã äàðãà íü õýðýã á¿ðòãýõ, ìºðäºí áàéöààõ, ã¿éöýòãýõ àæèë, öàãäààãèéí äîòîîä àëáàíû ä¿ðìýýð çîõèöóóëàãäàõààñ áóñàä àñóóäëààð íóòàã äýâñãýðèéí öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûã óäèðäàíà.

Íèéòëýãäñýí: Òºðèéí ìýäýýëýë ñýòã¿¿ë 1993, Äóãààð 8, 940-962 äóãààð òàë

1


ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ 2.Çàñàã äàðãà íü òóõàéí íóòàã äýâñãýðèéí öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí õýâèéí àæèëëàõ íºõöºëèéã á¿ðä¿¿ëýõ, öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà, àëáà õààã÷èéí îðîí áàéð, õ¿íñ, òýýâýð, õîëáîîíû õàíãàìæèéã äýýøë¿¿ëýõ, òîìèëîãäîí î÷ñîí àëáà õààã÷, ò¿¿íèé ãýð á¿ëèéí ãèø¿¿äèéí àìüäðàëûã òºâõí¿¿ëýõýä òóñëàõ àðãà õýìæýý àâíà. 3.Öàãäààãèéí äýýä øàòíû áàéãóóëëàãà íü íóòàã äýâñãýðèéí öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí äàðãûã òîìèëîõ, ÷ºëººëºõ人 òóõàéí øàòíû Çàñàã äàðãàòàé çºâøèëöºíº. 7 äóãààð ç¿éë. Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí òóã, áýëãý òýìäýã 1.Ìîíãîë Óëñûí öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà òóãòàé áàéíà. Òóãíû çàãâàð, õýðýãëýõ æóðìûã Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷ áàòàëíà. 2.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà áýëãý òýìäýãòýé áàéíà. Áýëãý òýìäãèéí çàãâàð, õýðýãëýõ æóðìûã öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãûí äàðãà áàòàëíà. 8 äóãààð ç¿éë. Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí ñàíõ¿¿æèëò 1.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà óëñûí òºñ⺺ñ ñàíõ¿¿æèíý. 2.Öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãûí õàðüÿàíä öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà ¿¿ðãýý õýðýãæ¿¿ëýõýä øààðäëàãàòàé ¿éëäâýðëýë, ¿éë÷èëãýý ÿâóóëàõ çîðèëãî á¿õèé òºðèéí ºì÷èéí àæ àõóéí íýãæ áàéæ áîëíî. 9 ä¿ãýýð ç¿éë. Öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãûí ÷èã ¿¿ðýã Öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãà äàðààõü ÷èã ¿¿ðãèéã õýðýãæ¿¿ëíý: 1/ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ òºðèéí áîäëîãûã õýðýãæ¿¿ëýõ; 2/öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí àæëûã óëñûí õýìæýýãýýð íýãòãýí çîõèîí áàéãóóëæ, õàðüÿà àëáàä, îðîí íóòãèéí öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûã ìýðãýæëèéí óäèðäëàãààð õàíãàõ; 3/àéìàã, íèéñëýëèéí Çàñàã äàðãàòàé çºâøèëöºí îðîí íóòãèéí öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûã áàéãóóëàõ, òàòàí áóóëãàõ; 4/öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûã çýâñýã òåõíèê, òóñãàé õýðýãñýë, õóâöàñ, áóñàä ìàòåðèàëààð õàíãàõ áîäëîãûã áîëîâñðóóëæ õýðýãæ¿¿ëýõ; 5/öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí áîëîâñîí õ¿÷íèé áîäëîãî áîëîâñðóóëæ, àëáà õààã÷èéã ñóðãàæ áýëòãýõ, òýäíèé ìýäëýã, ÷àäâàðûã äýýøë¿¿ëýõ àðãà õýìæýý àâàõ; 6/öàãäààãèéí àëáà õààã÷, áóñàä àæèëëàã÷äûí ýðõ, õóóëü ¸ñíû àøèã ñîíèðõîëûã õàìãààëàõ; 7/öàãäààãèéí íèéò áàéãóóëëàãà, àëáà õààã÷èéí ¿éë àæèëëàãààã ¯íäñýí õóóëü, ýíý õóóëü, õóóëü òîãòîîìæèéí áóñàä àêòàä íèéö¿¿ëýí ÿâóóëàõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ; 8/ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõòàé õîëáîãäñîí àñóóäëààð Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷, Óëñûí Èõ Õóðëûí äàðãà, Åðºíõèé ñàéäàä ìýäýýëýë ºã÷, ñàíàë òàâèõ; 9/Ìîíãîë Óëñûí öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûã òºëººëæ äîòîîä, ãàäààäûí áàéãóóëëàãàòàé õàðèëöàõ.

ÕΨÐÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝÃ

ÖÀÃÄÀÀÃÈÉÍ ÁÀÉÃÓÓËËÀÃÛÍ ¯¯ÐÝÃ

10 äóãààð ç¿éë. Ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ 1.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü ãýìò õýðýã, íèéãìèéí õýâ æóðìûí çºð÷뺺ñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ, òýäãýýðèéí øàëòãààí, íºõöºëèéã òîãòîîæ àðèëãàõ àæëûã õóóëü òîãòîîìæèä çààñàí àðãà, õýðýãñëýýð õýðýãæ¿¿ëíý. 2.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü ãýìò õýðýã ¿éëäýõýýð áýëòãýæ, çàâäàæ áàéãàà áîëîí ¿éëäýæ áàéãàà òóõàé ìýäýýëëèéã àâìàãö òàñëàí çîãñîîõ, ó÷èð÷ áîëîõ õîð õîõèðëûã ãàðãóóëàõã¿é, íýìýãä¿¿ëýõã¿é áàéõ øóóðõàé àðãà õýìæýý àâíà. 3.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü ãýìò õýðýã ãàðñàí òóõàé ìýäýýëëèéã õ¿ëýýí àâìàãö ò¿¿íèéã á¿ðýí èëð¿¿ëýõ àðãà õýìæýý àâíà. 4.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü õóóëèàð õàðüÿàëóóëñàí ýð¿¿ãèéí õýðýãò õýðýã á¿ðòãýõ, ìºðäºí áàéöààõ àæèëëàãàà ÿâóóëíà. 5.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü íóòãèéí çàõèðãààíû áîëîí òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãààñ çîõèîí ÿâóóëæ áàéãàà ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûã ìýðãýæëèéí óäèðäëàãààð õàíãàæ, äàâòàí ãýìò õýðýã ¿éëäýõýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ çîðèëãîîð õîðèõ ÿë ýäýëæ ñóëëàãäñàí õ¿íä çàõèðãààíû õÿíàëò òîãòîîíî. /Ýíý õýñãèéã 1997 îíû 12 äóãààð ñàðûí 5-íû õóóëèàð íýìñýí/. 6. Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûã òºðèéí áîëîí òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæ, èðãýäèéí òóñëàëöàà, òýäíèé õàìòûí àæèëëàãààíä ò¿øèãëýí çîõèîí áàéãóóëíà. /Ýíý õýñãèéã 2002 îíû 5 äóãààð ñàðûí 23-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/

Íèéòëýãäñýí: Òºðèéí ìýäýýëýë ñýòã¿¿ë 1993, Äóãààð 8, 940-962 äóãààð òàë

2


ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ 11 ä¿ãýýð ç¿éë. Íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ 1.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü ãóäàìæ, òàëáàé, ¿éë÷èëãýýíèé ãàçàð, íèéòèéí òýýâðèéí áóóäàë, îðîí ñóóö çýðýã îëîí íèéòèéí ãàçàð õóóëü òîãòîîìæîîð áîëîí òºðèéí ýðõ á¿õèé áóñàä áàéãóóëëàãààñ òîãòîîñîí íèéòýýð äàãàæ ìºðäºõ æóðìûã ñàõèóëæ, õ¿í àìûí àìãàëàí òàéâàí áàéäëûã õàìãààëíà. 2.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü õóóëèàð õàðüÿàëóóëñàí çàõèðãààíû çºð÷ëèéã øàëãàæ øèéäâýðëýíý. 12 äóãààð ç¿éë. Õ¿ì¿¿ñèéã ýðýí ñóðâàëæëàõ Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà ñóðàãã¿é àëãà áîëñîí õ¿í, îðãîí íóóãäñàí ñýæèãòýí, ÿëëàãäàã÷, ø¿¿ãäýã÷, ÿëòàí áîëîí ø¿¿õýýñ äààëãàñàí áóñàä õ¿íèéã ýðýí ñóðâàëæèëíà. 13 äóãààð ç¿éë. ÿéöýòãýõ àæèë 1.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà äàðààõü çîðèëãîîð ã¿éöýòãýõ àæèë ÿâóóëíà: 1/ãýìò õýðýã ¿éëäñýí, ¿éëäýõýýð áýëòãýæ, çàâäàæ áóé òóõàé ¿íäýñëýëòýé ñýæèã áàéãàà òîõèîëäîëä ãýìò ýòãýýäèéã èëð¿¿ëýõ, ãýìò ¿éëäëèéã òàñëàí çîãñîîõ; 2/ýíý õóóëèéí 12 äóãààð ç¿éëä çààñàí õ¿ì¿¿ñèéã ýðýí ñóðâàëæëàõ; 3/àëäàãäñàí ãàëò çýâñýã, ñóì õýðýãñýë, òýñýð÷ äýëáýðýõ, ìàíñóóðóóëàõ, õîðäóóëàõ áîäèñ, ò¿¿õ, ñî¸ëûí äóðñãàëò áîëîí áóñàä ¿íýò ç¿éëñèéã ýðæ îëîõ. 2.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí ã¿éöýòãýõ àæëûã õóóëèàð çîõèöóóëíà. 14 ä¿ãýýð ç¿éë. Øèíæèëãýý õèéæ, ä¿ãíýëò ãàðãàõ Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü ø¿¿õ, ïðîêóðîð, õýðýã á¿ðòãýõ áîëîí ìºðäºí áàéöààõ áàéãóóëëàãà, òýäãýýðèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòíû õóóëü ¸ñíû øèéäâýðèéã ¿íäýñëýí êðèìèíàëèñòèêèéí áîëîí áóñàä øèíæèëãýý õèéæ, ä¿ãíýëò ãàðãàíà. 15 äóãàð ç¿éë. Öàãäàí õîðèõ, áàðèâ÷ëàõ, àëáàäàí ñààòóóëàõ øèéäâýðèéã áèåë¿¿ëýõ 1.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãà, àëáàí òóøààëòíààñ õóóëüä çààñíû äàãóó öàãäàí õîðèõ, áàðèâ÷ëàõààð øèëæ¿¿ëñýí õ¿ì¿¿ñèéã õ¿ëýýí àâ÷, õîëáîãäîõ øèéäâýðèéã áèåë¿¿ëíý. 2.Öàãäàí õîðèõ, áàðèâ÷ëàõ øèéäâýðèéã áèåë¿¿ëýõ æóðìûã Óëñûí åðºíõèé ïðîêóðîðòîé çºâøèëöºí öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãûí äàðãà áàòàëíà. 3.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü çàõèðãààíû æóðìààð áàðèâ÷ëàãäñàí ýòãýýäýýð áàðèâ÷ëàõ áàéðàíä áàéñàí õóãàöààíû øóóä çàðäëûã òºë¿¿ëýõ áºãººä òºëºõ ÷àäâàðã¿é áîë õºäºëìºð õèéëãýæ çàðäëûã òºë¿¿ëíý. Áàðèâ÷ëàãäñàí ýòãýýä øóóä çàðäëûã òºëºõ ¿¿ðýãòýé. 16 äóãààð ç¿éë. ßë ýäë¿¿ëýõ òîãòîîëûã áèåë¿¿ëýõ 1.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü õóóëèàð õàðüÿàëóóëñàí ÿë ýäë¿¿ëýõ òóõàé ø¿¿õèéí õ¿÷èí òºãºëäºð òîãòîîëûã áèåë¿¿ëíý. 2. Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü ø¿¿õèéí øèéòãýõ òîãòîîëîîð õîðèõ ÿë øèéòãýãäñýí ýòãýýäèéã õîðèõ ÿë ýäë¿¿ëýõ áàéãóóëëàãàä õóÿãëàí õ¿ðãýíý. /Ýíý õýñãèéã 2002 îíû 5 äóãààð ñàðûí 23-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/ 17 äóãààð ç¿éë. Ýð¿¿ëæ¿¿ëýõ 1.Îëîí íèéòèéí ãàçàð ñîãòóóãààð õýâèéí áóñ ÿâàà õ¿íèéã òóñãàé áàéðàíä ýð¿¿ëæ¿¿ëýõ, ýñõ¿ë õàìãààëàõ õ¿íä õ¿ëýýëãýí ºãíº. 2. Ýð¿¿ëæ¿¿ëýõ æóðìûã õóóëü ç¿éí àñóóäàë ýðõýëñýí Çàñãèéí ãàçðûí ãèø¿¿í ýð¿¿ë ìýíäèéí àñóóäàë ýðõýëñýí Çàñãèéí ãàçðûí ãèø¿¿í áîëîí Óëñûí Åðºíõèé ïðîêóðîðòîé õàìòðàí áàòàëíà. 3.Ýð¿¿ëæ¿¿ëýõ áîëîí õ¿ëýýëãýí ºãºõºä ãàðñàí øóóä çàðäëûã óóë ýòãýýä òºëºõ ¿¿ðýãòýé. /Ýäãýýð õýñã¿¿äèéã 2003 îíû 11 äóãààð ñàðûí 07-íû ºäðèéí õóóëèàð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí. / 18 äóãààð ç¿éë. Çàìûí õºäºë㺺íèé àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ 1.Çàìûí õºäºë㺺íèé àþóëã¿é áàéäëûí òóõàé õóóëü òîãòîîìæ, òýäãýýðòýé íèéö¿¿ëýí ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãààñ ãàðãàñàí ä¿ðýì, æóðìûã ñàõèí õàíãóóëæ, áèåëýëòýä íü õÿíàëò òàâèíà. 2.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà Ìîíãîë Óëñûí íóòàã äýâñãýð äýýð àøèãëàæ áàéãàà àâòîòýýâðèéí áîëîí çàìûí õºäºë㺺íä îðîëöäîã ººðºº ÿâàã÷ õýðýãñëèéí òîî á¿ðòãýëèéã õºòºëæ, òýäãýýðèéã æîëîîäîõ ýðõèéí ¿íýìëýõ îëãîíî. /2 äàõü õýñãèéã 1999 îíû 6 äóãààð ñàðûí 4-íèé ºäðèéí õóóëèàð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöîæ, 2001 îíû 11 ä¿ãýýð ñàðûí 18-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí./ / 19 ä¿ãýýð ç¿éë. èéã 1999 îíû 5 äóãààð ñàðûí 28-íû ºäðèéí õóóëèàð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí/ 20 äóãààð ç¿éë. Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãààñ ã¿éöýòãýõ çàõèðãààíû ¿¿ðýã Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà çàõèðãààíû äàðààõü ¿¿ðýã ã¿éöýòãýíý: 1/Ìîíãîë Óëñûí èðãýäýä á¿ðòãýëèéí äóãààð îëãîæ, èðãýíèé ãýð á¿ëèéí áàéäëûí òîî á¿ðòãýëèéã óëñûí õýìæýýãýýð íýãòãýí õºòëºõ; 2/Ìîíãîë Óëñàä èðñýí ãàäààäûí èðãýä, õàðüÿàëàëã¿é õ¿ì¿¿ñ /öàãäààãèéí áàéãóóëëàãàä á¿ðòã¿¿ëýõýýñ ÷ºëººëºãäñºí õ¿ì¿¿ñýýñ áóñàä/-èéã ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãûí çºâøººðëèéã ¿íäýñëýí á¿ðòãýæ, Íèéòëýãäñýí: Òºðèéí ìýäýýëýë ñýòã¿¿ë 1993, Äóãààð 8, 940-962 äóãààð òàë

3


ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ íýãäñýí òîî á¿ðòãýëèéã õºòëºõ, Ìîíãîë Óëñàä îðøèí ñóóæ áàéãàà ãàäààäûí èðãýä, õàðüÿàëàëã¿é õ¿ì¿¿ñèéí òàëààðõ õóóëü òîãòîîìæèéí áèåëýëòýä õÿíàëò òàâèõ; 3/õ¿¿õäèéã ãýìò õýðýã, îñîë, çºð÷èëä îðîõîîñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæèë çîõèîæ, ýöýã ýõ, àñðàí õàìãààëàã÷èéí õàðàà õÿíàëòã¿é áîëñîí õ¿¿õäèéí àñóóäëûã ñóäàëæ, øèéäâýðëýõýä òóñëàëöàà ¿ç¿¿ëýõ; 4/çýâñýãò õ¿÷èí, áóñàä öýðýã, óëñûí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ, õîðèõîîñ áóñàä áàéãóóëëàãà, èðãýä ãàëò çýâñýã, ñóì õýðýãñýë ¿éëäâýðëýõ, çàõèàëàõ, õóäàëäàõ, òýýâýðëýõ, ýçýìøèõ æóðìûí áèåëýëòýä õÿíàëò òàâèõ; 5/òàìãà, òýìäýã, áàòàëãààíû òýìäýã õèéõ, àøèãëàõ æóðìûí áèåëýëòýä õÿíàëò òàâèõ; 6/ãýìò õýðãèéí áîëîí ýð¿¿ãèéí ÿë øèéòãýãäýã÷äèéí òîî á¿ðòãýë õºòëºõ; 7/ãýýãäýë ýä ç¿éë, ìºíãèéã á¿ðòãýí õàäãàëæ, õóóëü ¸ñíû ýçýìøèã÷èä íü îëãîõ àñóóäëûã õóóëü òîãòîîìæèéí äàãóó øèéäâýðëýõ; 8/êàðàòý, ñàìáî çýðýã çýâñýãã¿éãýýð òóëàëäàõ àðãà /ìýõ/-ûí áàéëäààíû õóâèëáàðûã öýðãèéí áà öàãäààãèéí àëáà õààã÷ áóñ õ¿ì¿¿ñò çîõèîí áàéãóóëàëòòàéãààð çààæ ñóðãàõàä õÿíàëò òàâèõ. 9/ ìºðèéòýé òîãëîîì òîãëóóëàõ æóðìûí áèåëýëòýä õÿíàëò òàâèõ; 10/ Ìîíãîë Óëñûí íóòàã äýâñãýð äýýð àøèãëàæ áàéãàà ºíãºò õóâèëàã÷èéã á¿ðòãýæ, òýäãýýðèéí àøèãëàëòàä õÿíàëò òàâèõ. /9,10 äàõü çààëòûã 1995 îíû 10 äóãààð ñàðûí 17-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí./; 21 ä¿ãýýð ç¿éë. Áóñàä ¿¿ðýã Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà õóóëü òîãòîîìæèä çààñàí áóñàä ¿¿ðãèéã ã¿éöýòãýíý.

ÃÓÐÀÂÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝÃ

ÖÀÃÄÀÀÃÈÉÍ ÁÀÉÃÓÓËËÀÃÛÍ ÝÐÕ

22 äóãààð ç¿éë. Ãýìò õýðýã, çàõèðãààíû çºð÷ëèéí øàëòãààí, íºõöºëèéã àðèëãàõûã øààðäàõ 1.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü ãýìò õýðýã, çàõèðãààíû çºð÷èë ãàðñàí áà ãàð÷ áîëçîøã¿é áàéãàà øàëòãààí, íºõöºëèéã àðèëãóóëàõ òàëààð èðãýä, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãàä õ¿ëýýñýí ¿¿ðãèéíõ íü õ¿ðýýíä øààðäëàãà òàâüæ, áèåëýëòèéã øàëãàíà. 2.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà, àëáà õààã÷èéí òàâüñàí øààðäëàãûí äàãóó èðãýä, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà òîäîðõîé àðãà õýìæýý àâ÷, òîãòîîñîí õóãàöààíä õàðèó ìýäýãäýíý. 23 äóãààð ç¿éë. Òàíèëöóóëãà, ìàòåðèàë ãàðãóóëàí àâàõ Áèåëýëòýä íü õÿíàëò òàâèõûã öàãäààãèéí áàéãóóëëàãàä ¿¿ðýã áîëãîñîí õóóëü òîãòîîìæèéã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûí ÿâö áàéäëûã øàëãàæ, øààðäëàãàòàé òàíèëöóóëãà, ìàòåðèàëûã õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãà, àëáàí òóøààëòàí, èðãýíýýñ ãàðãóóëàí àâíà. 24 ä¿ãýýð ç¿éë. Õîéøëóóëøã¿é àæèëëàãàà 1.Ãýìò õýðýã, çàõèðãààíû çºð÷èë ¿éëäýæ áàéãàà áîëîí ¿éëäñýí òóõàé ¿íäýñëýëòýé ñýæèã áàéãàà ¿åä öàãäààãèéí ýðõ á¿õèé àëáà õààã÷ õýðýã á¿ðòãýëò, ìºðäºí áàéöààëò ÿâóóëàõ ýñýõèéã øèéäâýðëýõèéí òóëä äàðààõü õîéøëóóëøã¿é àæèëëàãàà ÿâóóëæ áîëíî: 1/õ¿íèé íýð, õàÿãèéã òîäðóóëàõ çîðèëãîîð áè÷èã áàðèìòûã ¿çýæ øàëãàõ; 2/õ¿íèé áèå, òýýâðèéí õýðýãñýë, à÷àà òýýøèä ¿çëýã õèéõ; 3/èðãýä, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí ýä ç¿éë, õºðºíãº, ìºí㺠àãóóëñàí áàéð, ñàâûã áèò¿¿ìæëýõ; 4/ãýìò õýðýã, çàõèðãààíû çºð÷ëèéã øàëãàæ øèéäâýðëýõýä à÷ õîëáîãäîë á¿õèé òýýâðèéí õýðýãñýë, ýä ç¿éë, ìºíãèéã ò¿ð õóãàöààãààð õóðààí àâàõ; 5/ø¿¿õ ýìíýëýã, êðèìèíàëèñòèêèéí áîëîí áóñàä øèíæèëãýýíä çîðèóëæ äýýæ, õóðóóíû õýý, óë ìºðíèé õýâ àâàõ; 6/ñîãòóóðóóëàõ óíäàà, ìàíñóóðóóëàõ, õîðäóóëàõ áîäèñ õýðýãëýñýí ýñýõèéã øàëãàõ; 7/ãýìò õýðýã, çàõèðãààíû çºð÷ëèéã èëð¿¿ëýõýä à÷ õîëáîãäîë á¿õèé ìýäýý ºã÷ ÷àäíà ãýñýí ¿íäýñëýë áàéãàà íºõöºëä èðãýíýýñ òîäîðõîéëîëò àâàõ, ýíý çîðèëãîîð ò¿¿íèéã öàãäààãèéí áàéãóóëëàãàä óðüæ èð¿¿ëýõ; 8/ãýìò õýðýã, îñëîîñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ, èðãýäèéí àìü íàñ, ýð¿¿ë ìýíäýä õîõèðîë ó÷ðóóëàõ àþóëûã òàñëàí çîãñîîõ çîðèëãîîð çàìûí õºäºë㺺íèé ÷èãëýëèéã ººð÷èëæ ýíý òóõàé îðîí íóòãèéí çàñàã çàõèðãààíû áàéãóóëëàãàä èëòãýõ; 9/òîäîðõîé íóòàã äýâñãýð, îðîí áàéðàíä íýâòðýí îðîõ, ãàðàõàä õÿíàëò òîãòîîõ; 10/ãýìò õýðýã, çàõèðãààíû çºð÷ëèéã òàñëàí çîãñîîõ, ãýìò õýðýã çàõèðãààíû çºð÷èë ¿éëäñýí ýòãýýäèéã ìºðäºí õººõ, îòîëò õèéæ áàðèâ÷ëàõ ¿åä áàéãóóëëàãà, èðãýäèéí îðîí áàéðàíä îðîõ.

Íèéòëýãäñýí: Òºðèéí ìýäýýëýë ñýòã¿¿ë 1993, Äóãààð 8, 940-962 äóãààð òàë

4


ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ 2. Ýíý ç¿éëèéí 1 äýõ õýñãèéí 2, 3, 4 –ò çààñàí àæèëëàãààã Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëü 1 áîëîí Çàõèðãààíû õàðèóöëàãûí òóõàé õóóëüä 2 çààñàí æóðìààð ã¿éöýòãýæ , òýìäýãëýë õºòºëæ, ò¿¿íä öàãäààãèéí àëáà õààã÷, ñýðäýãäñýí ýòãýýä, ãýð÷ ãàðûí ¿ñýã çóðíà. 3.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü ãýìò õýðýã, çàõèðãààíû çºð÷èë ¿éëäñýíä ñýðäýãäñýí ýòãýýäèéí íýð, õàÿãèéã òîäðóóëàõ, àëáàäàí ñààòóóëàõ ¿íäýñëýë áàéãàà ýñýõèéã òîãòîîõûí òóëä óóë ýòãýýäèéã 6 öàã õ¿ðòýë õóãàöààãààð ò¿ð ñààòóóëæ áîëíî. 4.Ýíý ç¿éëèéí 1, 3 äàõü õýñýãò çààñàí õîéøëóóøã¿é àæèëëàãààã õóóëü áóñààð õèéñýí ãýæ ¿çýæ áàéãàà èðãýí, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà ïðîêóðîð áóþó öàãäààãèéí äýýä øàòíû áàéãóóëëàãûí äàðãàä ãîìäîë ãàðãàõ ýðõòýé. Ãîìäëûã õ¿ëýýí àâñàí àëáàí òóøààëòàí 14 õîíîãèéí äîòîð õÿíàí øèéäâýðëýæ, õàðèó ºãíº. 5.Ýíý ç¿éëèéí 4 äýõ õýñãèéí çààëò íü ø¿¿õýä ãîìäëîî øóóä ãàðãàõ èðãýíèé ýðõèéã õÿçãààðëàõã¿é. 25 äóãààð ç¿éë. Ãàë ò¿éìýð, çàì òýýâðèéí îñëîîñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ 1./Ýíý ç¿éëèéã 1999 îíû 5 äóãààð ñàðûí 28-íû ºäðèéí õóóëèàð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí/ 2.Òåõíèêèéí õóâüä á¿ðýí áóñ, óëñûí òîî á¿ðòãýëä îðîîã¿é, óëñûí äóãààðã¿é áîëîí çîõèõ áè÷èã áàðèìòã¿é, ýñõ¿ë æîëîîäîõ ýðõã¿é áóþó ñîãòóó õ¿í æîëîîäîæ ÿâàà òýýâðèéí õýðýãñëèéã ñààòóóëàí øàëãàæ, õóóëü òîãòîîìæèä çààñíû äàãóó øèéäâýðëýíý. 26 äóãààð ç¿éë. Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí àæëûí øóóðõàé áàéäëûã õàíãàõ 1.Ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ ¿¿ðýã ã¿éöýòãýæ ÿâàà ¿åäýý öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà, àëáà õààã÷ äàðààõü ýðõ ýäýëíý: 1/ãýìò õýðýã, ¿éëäâýðëýëèéí îñîë, ãàë ò¿éìýð ãàðñàí, áàéãàëèéí ãàìøèã, ãýíýòèéí áóñàä àþóë òîõèîëäñîí, íèéòèéí ýìõ çàìáàðààã¿é áàéäàë ¿¿ññýí ãàçàðò õ¿ðýëöýí î÷èõ, ãýìò õýðýãòíèéã ìºðäºí õººõ, àìü íàñ, ýð¿¿ë ìýíäýä íü íîöòîé õîõèðîë ó÷èð÷ áîëîõ ãýìòýëòýé õ¿ì¿¿ñèéã ýìíýëýãò, ãýìò ýòãýýäèéã öàãäààãèéí áàéãóóëëàãàä õ¿ðãýõýä àâòîòýýâðèéí õýðýãñëèéã ºì÷èéí ÿëãàà õàðãàëçàõã¿éãýýð äàé÷ëàí àøèãëàõ. Õàðèí äèïëîìàò òºëººëºã÷äèéí áîëîí àëáàí òóøààëûí, ò¿¿í÷ëýí ¿¿ðãýý ã¿éöýòãýæ ÿâàà ýìíýëãèéí ò¿ðãýí òóñëàìæèéí, ãàë óíòðààõ àëáàíû, òåõíèêèéí îñëûí äóóäëàãûí àâòîìàøèíûã äàé÷èëæ áîëîõã¿é; 2/ãýìò õýðýã, çºð÷ëèéã òóõàé ìýäýýëýë øóóðõàé äàìæóóëàõàä áàéãóóëëàãà, èðãýäèéí õîëáîîíû õýðýãñýë àøèãëàõ; 3/õºäºº îðîí íóòàãò àëáàí ¿¿ðýã ã¿éöýòãýõäýý ñóë ÷ºëººòýé ñóóäàëòàé òýýâðèéí õýðýãñëýýð ÷èãëýëèéíõ íü äàãóó çîð÷èõ; 4/íèéòýä ò¿ãýýõ ÿàðàëòàé ìýäýýëëèéã õ¿í àìä õ¿ðãýõ øààðäëàãà ãàðñàí ¿åä õýâëýë, ìýäýýëëèéí õýðýãñëèéã àøèãëàõ. 2.Ýíý ç¿éëèéí 1 äýõ õýñãèéí 1, 2-ò çààñàí òîõèîëäîëä öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà ºì÷èéí õýëáýðèéã íü õàðãàëçàõã¿éãýýð òýýâðèéí õºëñ áóþó ãàðñàí øóóä çàðäëûã òºëíº. ̺í õýñãèéí 3, 4-ò çààñàí òîõèîëäîëä öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà òºðèéí ºì÷èéí òýýâðèéí áîëîí õýâëýë, ìýäýýëëèéí õýðýãñëèéã ¿íý òºëáºðã¿é àøèãëàíà. Õàðèí áóñàä òºðëèéí ºì÷èéí òýýâðèéí áîëîí õýâëýë, ìýäýýëëèéí õýðýãñýë àøèãëàñàí áîë õîëáîãäîõ õºëñ áóþó ãàðñàí øóóä çàðäëûã òºëíº. 3.Ýíý ç¿éëèéí 2 äàõü õýñýãò çààñàí õºëñ, çàðäëûã öàãäààãèéí àëáà õààã÷ òóõàéí ¿åä øóóä òºëºõ áîëîìæã¿é áîë òýýâðèéí áîëîí õîëáîî, õýâëýë ìýäýýëëèéí õýðýãñýë àøèãëàñàí òóõàé àëáàí ¸ñíû áàðèìò ºã÷, òîîöîîã íºõºí õèéíý. 4.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ ¿¿ðýã ã¿éöýòãýæ ÿâàà ¿åäýý õîò, ñóóðèíãèéí äîòîðõè íèéòèéí òýýâðèéí õýðýãñýë /òàêñèíààñ áóñàä/-ýýð ¿íý òºëáºðã¿é çîð÷èíî. 5.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ ãýìò õýðãèéí òóõàé ìýäýýëëèéã õîéøëóóëøã¿é øàëãàõ, àþóëòàé ãýìò õýðýãòíèéã áàðèâ÷ëàõ øààðäëàãà ãàðñàí òîõèîëäîëä çîð÷èã÷ òýýâðèéí áîëîí õîëáîîíû õýðýãñëýýð äàðààëàë õàðãàëçàõã¿é ¿éë÷ë¿¿ëíý. 6.Àëáàí õýðýãöýýíä òýýâðèéí õýðýãñýë õýðýãëýõ øààðäëàãàòàé öàãäààãèéí àëáà õààã÷èä àëáà-àìèíû àâòîìàøèí, ìîòîöèêë, ìîðü, òýìýý ãýðýýãýýð ýçýìø¿¿ëæ áîëíî. 27 äóãààð ç¿éë. Áèå÷èëñýí ñóäàëãàà 1.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà òîäîðõîé íóòàã äýâñãýð, îëîí íèéòèéí ãàçàðò äàðààõü çîðèëãîîð àëáà õààã÷àà èëãýýæ áèå÷èëñýí ñóäàëãàà õèéæ áîëíî: 1/ãýìò õýðýã, çàõèðãààíû çºð÷ëèéã èëð¿¿ëýõ; 2/ýð¿¿ãèéí áà îëîí íèéòèéí õýâ æóðìûí íºõöºë áàéäëûã ñóäëàõ; 3/ýðýí ñóðâàëæëàãäàæ áàéãàà õ¿í, ýä ç¿éë, õºðºíãèéã îëæ èëð¿¿ëýõ. 2.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ ýðõýëñýí àæëûíõàà õ¿ðýýíä, õàðèóöñàí íóòàã äýâñãýð äýýðýý ýíý ç¿éëèéí 1 äýõ õýñýãò çààñàí çîðèëãîî𠺺ðèéí ñàíàà÷èëãààð áèå÷èëñýí ñóäàëãàà õèéæ áîëíî. 28 äóãààð ç¿éë. Ìýäýýëëèéí ñàí Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ ¿éë àæèëëàãààíä òóñëàõ òîî á¿ðòãýë õºòºëæ, ìýäýýëëèéí ñ¿ëæýý, ñàí áàéãóóëæ àøèãëàíà. 1 2

Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëü- “Òºðèéí ìýäýýëýë” ýìõòãýëèéí 2002 îíû 6 äóãààðò íèéòëýãäñýí. Çàõèðãààíû õàðèóöëàãûí òóõàé õóóëü- “Òºðèéí ìýäýýëýë” ýìõòãýëèéí 1992 îíû 4-5 äóãààðò íèéòëýãäñýí.

Íèéòëýãäñýí: Òºðèéí ìýäýýëýë ñýòã¿¿ë 1993, Äóãààð 8, 940-962 äóãààð òàë

5


ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ

ĪЪÂįÃÝÝÐ Á¯ËÝÃ

ÖÀÃÄÀÀÃÈÉÍ ÀËÁÀ ÕÀÀÃ×,Ò¯¯ÍÈÉ ÝÐÕ Ç¯ÉÍ ÁÀÉÄÀË

29 ä¿ãýýð ç¿éë. Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ 1.Öàãäààãèéí òàíãàðàã ºðãºæ, öàãäààãèéí àëü íýã áàéãóóëëàãàä àæèëëàæ, ñóðàëöàæ áàéãàà èðãýíèéã öàãäààãèéí àëáà õààã÷ ãýíý. 2.Öàãäààãèéí àëáàíä 18 íàñ õ¿ðñýí, ÿë øèéòãýëã¿é, Ìîíãîë Óëñûí èðãýíèéã õ¿ñýëòýýð íü àâ÷ àæèëëóóëíà. Õóóëü÷äààñ ñîíãîí øàëãàðóóëàõ òóõàé õóóëüä çààñàí ñîíãîí øàëãàðóóëàëòàä òýíöýæ, ãýð÷èëãýý àâñàí èðãýíèéã öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí õýðýã á¿ðòãýã÷, ìºðäºí áàéöààã÷ààð òîìèëíî. 3.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãàä àæèëëàõ èðãýíèé ýð¿¿ë ìýíä, áèå áÿëäàð, ìýðãýæèë, áîëîâñðîëûí áîëîí ¸ñ ç¿éí øààðäëàãà, øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëòèéã öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãà òîãòîîíî. 4.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ààð òîìèëîõûí ºìíº òóðøèëòûí õóãàöààãààð, ýñõ¿ë äàãàëäóóëàí àæèëëóóëæ áîëíî. Äàãàëäàõ àæèëòàí áèå äààæ öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéí ¿¿ðýã ã¿éöýòãýõã¿é. 5.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ õóóëü òîãòîîìæèéã ÷àíä ñàõèæ, õ¿íèé ýðõ, ýðõ ÷ºëºº, íýð òºðèéã õ¿íäýòãýí õ¿íëýã õàðèëöàõ ¿¿ðýãòýé. 6.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ çàõèðàõ äàðãûí òóøààëûã áèåë¿¿ëýõ ¿¿ðýãòýé. 7.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ àëáàí ¿¿ðãýý ã¿éöýòãýõ ÿâöäàà ìýäñýí òºð, áàéãóóëëàãà, õóâü õ¿íèé íóóöûã çàäðóóëàõã¿é áàéõ ¿¿ðýãòýé. 8.Òàéâàí öàãò öàãäààãèéí àëáà õààæ áàéãàà èðãýíèéã öýðãèéí æèíõýíý àëáàíä òàòàõààñ ò¿ð ÷ºëººëíº. 9.Öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãà öýðãèéí æèíõýíý àëáà õààãààã¿é 23-25 íàñíû öàãäààãèéí àëáà õààã÷èä öýðãèéí áýëòãýë ýçýìø¿¿ëýõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý. Öýðãèéí áýëòãýë ýçýìø¿¿ëýõ õºòºëáºðèéã Çýâñýãò õ¿÷íèé åðºíõèé øòàá áàòàëíà. 10.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéã àëáàíààñ õàëàãäàõàä íü ÷ºëººíä ãàðãàíà. Äàðààõü òîõèîëäîëä ÷ºëººíä ãàðãàëã¿é öîëûã õóðààí õàëæ áîëíî: 1/ñàõèëãûí çºð÷èë óäàà äàðàà ãàðãàñàí; 2/õóóëü òîãòîîìæ, öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéí ¸ñ ç¿éí øààðäëàãûã íîöòîé çºð÷ñºí; 3/ãýìò õýðýã ¿éëäñýí íü íîòëîãäñîí. 30 äóãààð ç¿éë. Öàãäààãèéí òàíãàðàã 1.Ìîíãîë Óëñûí èðãýí öàãäààãèéí àëáàíä îðîõäîî: "Ìîíãîë Óëñûí èðãýí Áè öàãäààãèéí àëáàíä îðæ àæèëëàõäàà òºðèéí õóóëèéã äýýäëýí áèåë¿¿ëæ, õ¿íèé ýðõ, ýðõ ÷ºëººã õ¿íäýòãýæ, ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ ¿éë õýðýãò ÷èí øóäàðãààð ç¿òãýæ, øààðäëàãà ãàðâàë àìü íàñàà ¿ë õàéðëàõàà áàòëàí òàíãàðàãëàÿ. Áè öàãäààãèéí àæëûí ýðäýì óõààíä öóöàëòã¿é ñóðàëöàæ, àëáà õààã÷èéí ñàõèëãà, ¸ñ ç¿éã ÷àíä ñàõèæ àæèëëàõàà òàíãàðàãëàÿ. Áè ýíý òàíãàðãààñàà íÿöâààñ òºðèéí õóóëèéí öýýðëýë õ¿ëýýíý." ãýæ Öàãäààãèéí òàíãàðàã ºðãºíº. 2.Öàãäààãèéí òàíãàðàã ºðãºõ æóðìûã Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷ áàòàëíà. 31 ä¿ãýýð ç¿éë. Öàãäààãèéí öîë, ä¿ðýìò õóâöàñ 1.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéí àëáàí òóøààë, àëáà õààñàí õóãàöàà, àæëûí á¿òýýëèéã õàðãàëçàí äîð äóðäñàí öîë îëãîíî: 1/ñóðàã÷; 2/öàãäààãèéí ò¿ð¿¿÷; 3/öàãäààãèéí äýä àõëàã÷; 4/öàãäààãèéí àõëàã÷; 5/öàãäààãèéí àõëàõ àõëàã÷; 6/öàãäààãèéí äýñëýã÷; 7/öàãäààãèéí àõëàõ äýñëýã÷; 8/öàãäààãèéí àõìàä; 9/öàãäààãèéí õîøóó÷; 10/öàãäààãèéí äýä õóðàíäàà; 11/öàãäààãèéí õóðàíäàà. 2.Öàãäààãèéí óäèðäàõ àëáàí òóøààëòàíä öýðãèéí äýýä öîë îëãîæ áîëíî. 3.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ öàãäààãèéí ä¿ðýìò õóâöàñ õýðýãëýõ áóþó, ýñõ¿ë õóâöàñíû ìºíãºí õàíãàìæ ýäýëíý. 4.Öàãäààãèéí öîë îëãîõ æóðàì öàãäààãèéí ä¿ðýìò õóâöàñíû çàãâàðûã Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷, ä¿ðýìò õóâöàñíû ýäýëãýýíèé õóãàöààã Çàñãèéí ãàçàð, õýðýãëýõ æóðìûã öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãà òîãòîîíî.

Íèéòëýãäñýí: Òºðèéí ìýäýýëýë ñýòã¿¿ë 1993, Äóãààð 8, 940-962 äóãààð òàë

6


ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ 5.Öàãäààãèéí ä¿ðýìò õóâöàñòàé èæèë çàãâàðûí ä¿ðýìò áà àæëûí õóâöàñ õýðýãëýõèéã áóñàä áàéãóóëëàãàä õîðèãëîíî. Ýíý çààëòûã çºð÷ñºí òîõèîëäîëä ä¿ðýìò õóâöàñûã õóðààí àâíà. . 32 äóãààð ç¿éë. Öàãäààãèéí àëáàíû ä¿ðýì, ñàõèëãûí øèéòãýë 1.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí äîòîîä àëáàíû ä¿ðýì, Öàãäààãèéí õ¿ðýýíèé áà ýðã¿¿ë, õàðóóëûí àëáàíû ä¿ðýì, Öàãäààãèéí ñàõèëãûí ä¿ðìèéã Çàñãèéí ãàçàð áàòàëíà. 2.Ñàõèëãûí çºð÷èë ãàðãàñàí öàãäààãèéí àëáà õààã÷èä äîð äóðäñàí ñàõèëãûí øèéòãýë îíîãäóóëíà: 1/ñàíóóëàõ; 2/öîëíû ìºíãèéã 3 ñàð õ¿ðòýë õóãàöààãààð õàñàõ; 3/ñàðûí ¿íäñýí öàëèíã 3 ñàð õ¿ðòýë õóãàöààãààð 20 õ¿ðòýë õóâèàð áóóðóóëàõ; 4/öàãäààãèéí öîëûã áóóðóóëàõ áóþó õàñàõ; 5/ îôèöåð öîëûã 1 æèë õ¿ðòýë õóãàöààãààð õóðààæ, ýíãèéíýýð áóþó öàãäààãààð àæèëëóóëàõ ; 6/àëáàíààñ õàëàõ. 33 äóãààð ç¿éë. Öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéí àìðàëò 1.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷èä æèë á¿ð àæëûí 15, ñîíñîã÷èä 25 ºäðèéí àìðàëò îëãîíî. 2.Ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì ñàõèóëàõ ¿¿ðýã á¿õèé öàãäààãèéí àëáà õààã÷èä àëáà õààñàí 2 æèë òóòàì àæëûí Ç ºäðèéí, öàãäààãèéí áóñàä àëáà õààã÷èä àëáà õààñàí 5 æèë òóòàì àæëûí Ç ºäðèéí íýìýãäýë àìðàëò îëãîíî. 34 ä¿ãýýð ç¿éë. Öàëèíãèéí íýìýãäýë Öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéí öàëèí äýýð íýìæ îëãîõ óäààí æèë àæèëëàñíû áîëîí çàðèì àëáàíû íýìýãäëèéã Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî. 35 äóãààð ç¿éë. Öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéã øèëæ¿¿ëýí òîìèëñíû çàðäàë 1.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ óäèðäëàãûí øèéäâýðýýð øèëæèí òîìèëîãäîõ, òîìèëîãäñîí ãàçðààñàà áóöàõ ¿åä ò¿¿íèéã ãýð á¿ëèéí ãèø¿¿ä, 5 òîíí õ¿ðòýë à÷àà òýýøèéí õàìò îðøèí ñóóõ ãàçàð íü õ¿ðãýõ òýýâðèéí õýðýãñëèéã áàéãóóëëàãààñ íü ãàðãàõ áóþó, ýñõ¿ë çàðäëûã òóõàéí ¿åä ìºðäºæ áàéãàà àâòîìàøèí, òºìºð çàìûí ¿íýëãýýãýýð òîîöîæ îëãîíî. 2.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ óäèðäëàãûí øèéäâýðýý𠺺ð ãàçàð øèëæèí àëáà õààõ áîëñíîîñ ò¿¿íèé ýõíýð /íºõºð/ íü õºäºëìºðèéí ãýðýýãýý öóöëàõàä õ¿ðâýë ò¿¿íä íýã ñàðààñ äîîøã¿é õóãàöààíû äóíäàæ öàëèíòàé íü òýíöýõ õýìæýýíèé òýòãýìæèéã öàãäààãèéí áàéãóóëëàãààñ îëãîíî. 36 äóãààð ç¿éë. Öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéí ýðõ ç¿éí áàéäëûí îíöëîã 1.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ óëñ òºðèéí àëèâàà ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëäàã ýâñýë, õîëáîîíû ãèø¿¿í áàéõ, öàãäààãèéí áèå á¿ðýëäýõ¿¿íèé äîòîð àëü íýã íàì, ýâñýë, õîëáîîíû óëñ òºðèéí ¿çýë áàðèìòëàëûã ñóðòàë÷ëàõûã õîðèãëîíî. 2.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ ¿çýë áîäëîî èëýðõèéëýõ, ¿ã õýëýõ, ýâëýëäýí íýãäýõ, õýâëýí íèéòëýõ, øàøèí ø¿òýõ, ýñ ø¿òýõ ýðõ ÷ºëºº ýäëýõäýý ººðèéí àëáàíä õ¿íäýòãýëòýé õàíäàíà. 3.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãàä àæèë õàÿõûã õîðèãëîíî. 4.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ íü òºðèéí ñîíãóóëüò ¿¿ðýã õ¿ëýýñýí, òºðèéí ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãûí øèéäâýðýýð àæèë õàâñàðãàæ öàëèí õºëñ òîãòîîñîí, ò¿¿í÷ëýí áàãøëàõ, çîõèîí á¿òýýõ, óðàí á¿òýýë, ýðäýì øèíæèëãýý, ñóäàëãààíû àæèë õèéõ áîëîí ýíý ç¿éëèéí 5 äàõü õýñýãò çààñíààñ áóñàä òîõèîëäîëä àæèë õàâñðàí ã¿éöýòãýæ öàëèí õºëñ àâàõûã õîðèãëîíî. 5.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ íü îëîí íèéòèéí áàéãóóëëàãàä ñîíãóóëü áóþó òîìèëîëòîîð îðîí òîîíû áóñ ¿¿ðýã ã¿éöýòãýæ öàëèí õºëñ àâàõ áîë çàõèðàõ äàðãàäàà èëòãýíý. 6.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéã àëáàí ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëñýíòýé íü õîëáîãäóóëàí òºðèéí òºâ, îðîí íóòãèéí áàéãóóëëàãààñ øàãíàæ óðàìøóóëàõ áîë àëáàí áàéãóóëëàãàä íü óðüä÷èëàí ìýäýãäýíý. Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ àëáàí ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëñýíòýéãýý õîëáîãäóóëàí áóñàä áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæ, èðãýäýýñ øàãíàë àâ÷ áîëîõã¿é. 37 äóãààð ç¿éë. Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà, ò¿¿íèé àëáà õààã÷èéí ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýõ áàòàëãàà 1.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà, ò¿¿íèé àëáà õààã÷ íü òºðèéí ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãààñ ãàðãàñàí øèéäâýðèéã ¸ñ÷ëîí áèåë¿¿ëñíýýñ ¿¿ññýí õîõèðëûã õàðèóöàõã¿é. 2.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ ýðõ á¿õèé äàðãà, çàõèðàã÷èéíõàà ºãñºí òóøààë, äààëãàâðûã ¸ñ÷ëîí áèåë¿¿ëñíýýñ ¿¿ññýí ¿ð äàãàâðûã òóøààë, äààëãàâàð ºãñºí äàðãà, çàõèðàã÷ õàðèóöíà. 3.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéã àëáàí ¿¿ðýãòýé íü õîëáîãäóóëàí òºðèéí áàéãóóëëàãààñ øàëãàõ áîë çàõèðàõ äàðãàä íü óðüä÷èëàí ìýäýãäýíý. 4.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà, ò¿¿íèé àëáà õààã÷ààð õóóëèàð õ¿ëýýëãýñýí ¿¿ðýãò íü ¿ë õàìààðàõ àæèë, ¿¿ðýã ã¿éöýòã¿¿ëýõèéã õîðèãëîíî. 5.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ àëáàíû áóñ öàãààð, ò¿¿í÷ëýí õàðèóöóóëñíààñ ººð íóòàã äýâñãýðò èðãýäèéí õ¿ñýëò, ººðèéí ñàíàà÷èëãààð ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ õóóëü ¸ñíû ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëñàí áîë àëáàí ¿¿ðãýý ã¿éöýòãýñýíä òîîöíî.

Íèéòëýãäñýí: Òºðèéí ìýäýýëýë ñýòã¿¿ë 1993, Äóãààð 8, 940-962 äóãààð òàë

7


ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ 6.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéí ýðõ õýìæýýíèéõýý õ¿ðýýíä òàâüñàí õóóëü ¸ñíû øààðäëàãûã èðãýä, àëáàí òóøààëòàí õàðüÿàëàë õàðãàëçàõã¿éãýýð áèåë¿¿ëýõ ¿¿ðýãòýé. 7.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéí õóóëü ¸ñíû øààðäëàãûã çîðèóä ¿ë áèåë¿¿ëñýí, áèåë¿¿ëýõã¿é áàéõûã óðèàëñàí, ýñýðã¿¿öñýí, àëáàí ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýõýä íü ñàíààòàé ñààä ó÷ðóóëñàí, àëáàí ¿¿ðýãòýé íü õîëáîãäóóëàí öàãäààãèéí àëáà õààã÷, ò¿¿íèé ãýð á¿ëèéí ãèø¿¿ä, ÷ºëººíä ãàðñàí öàãäààãèéí àæèëòíûã äîðîìæèëñîí, ã¿òãýñýí, çàíàëõèéëñýí, õ¿÷ õýðýãëýñýí ýòãýýäýä ýð¿¿ãèéí áîëîí çàõèðãààíû õàðèóöëàãûí òóõàé õóóëü òîãòîîìæèä çààñàí õàðèóöëàãà õ¿ëýýëãýíý. 8.¯¿ðãýý ¸ñ÷ëîí áèåë¿¿ëñíýýñ öàãäààãèéí àëáà õààã÷èä ó÷èðñàí ýä õºðºíãèéí õîõèðëûã öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà òºëæ, ãýì áóðóóòàé ýòãýýäýýð íºõºí òºë¿¿ëíý. 9.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ ºíäºðæ¿¿ëñýí áýëýí áàéäàë, øºíèéí ýýëæèíä àæèëëàõàä õîîëíû çàðäëûã, õýýðèéí ñóðãóóëü, äàäëàãûí ¿åä õ¿íñíèé áîëîí ýäèéí õàíãàëòûã öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà õàðèóöíà. 10.Õýðýã á¿ðòãýõ, ìºðäºí áàéöààõ àæèëëàãààíû ÿâöàä öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéí àëäààíààñ áóñäàä ó÷èðñàí õîõèðëûã òºð õàðèóöíà. 11.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ ¿¿ðãýý ã¿éöýòãýæ ÿâààä ýð¿¿ë ìýíä íü õîõèðñîí áóþó àìü íàñàà àëäñàí òîõèîëäîëä ò¿¿íä áîëîí àð ãýðò íü äàðààõü òýòãýâýð, òýòãýìæ, çàðäëûã îëãîíî: 1/õºäºëìºðèéí ÷àäâàðàà ò¿ð àëäñàí áîë ýìíýëãèéí ÷ºëººòýé áàéñàí õóãàöààíû òýòãýìæ, àâ÷ áàéñàí öàëèíãèéí çºð¿¿; 2/òàõèð äóòóó áîëñîí òîõèîëäîëä òàõèð äóòóóãèéí òýòãýâýð, àâ÷ áàéñàí öàëèíãèéí çºð¿¿; 3/àìü íàñàà àëäñàí òîõèîëäîëä àð ãýðò íü òýæýýã÷ýý àëäñàíû òýòãýâýð, òºðººñ 5 æèëèéí öàëèíòàé íü òýíöýõ õýìæýýíèé íýã óäààãèéí áóöàëòã¿é òýòãýìæ; 4/õèéìýë ýðõòýí õèéëãýõ áîë ò¿¿íèé çàðäàë. 12.Ýíý ç¿éëèéí 11 äýõ õýñãèéí 2, 3-ò çààñàí òýòãýâýð òîãòîîñíîîñ õîéø õîõèðîã÷èéí òóõàéí ¿åä àâ÷ áàéñàí öàëèíä ººð÷ëºëò îðñîí áîë çºð¿¿ã øèíýýð òîãòîîñîí õýìæýýíýýñ òîîöîæ îëãîíî. 13.Ýíý ç¿éëèéí 11 äýõ õýñãèéí 2, 3-ò çààñàí öàëèíãèéí çºð¿¿ã òàõèð äóòóóãèéí áà òýæýýã÷ýý àëäñàíû òýòãýâýð àâ÷ áàéãàà õóãàöààíä îëãîíî. 14.Ýíý ç¿éëèéí 11 äýõ õýñýãò çààñàí òýòãýâýð áà öàëèíãèéí çºð¿¿, õèéìýë ýðõòýí õèéëãýõ çàðäëûã öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà îëãîæ, õóóëüä çààñíû äàãóó ãýì áóðóóòàé ýòãýýäýýð õîõèðëûã íºõºí òºë¿¿ëíý. 15.Öàãäààãèéí ñóðãóóëèéí ñîíñîã÷, áàãø, ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ øóóä ¿¿ðýãã¿é öàãäààãèéí áóñàä àëáà õààã÷èéã ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòíû øèéäâýðýýð ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ, õàðóóë õàìãààëàëòûí àæèëä îðîëöóóëæ áîëíî. Ýíý òîõèîëäîëä öàãäààãèéí àëáà õààã÷èä õóóëèàð îëãîñîí áàòàëãàà òýäãýýðò íýã àäèë õàìààðíà. 38 äóãààð ç¿éë. Öàãäààãèéí àëáà õààã÷èä ¿ç¿¿ëýõ òóñëàìæ, õºíãºëºëò 1.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéí àæèëëàñàí õóãàöààã òîîöîõîä ò¿ð ñààòóóëàõ áàéðàíä õàðóóë, æèæ¿¿ðýýð àæèëëàñàí 1 æèëèéã 1 æèë 3 ñàðààð, ýð¿¿ëæ¿¿ëýõ áàéðàíä ýì÷, æèæ¿¿ðýýð àæèëëàñàí 1 æèëèéã 1 æèë 2 ñàðààð òîîöíî. 2.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ îðîí òîî, çîõèîí áàéãóóëàëòûí ººð÷ëºëò, ýð¿¿ë ìýíäýýð õàëàãäàõ áîëîí àìèíû ñóóö áàðèõ, îðîí ñóóö õóäàëäàæ àâàõàä íü Çàñãèéí ãàçðààñ òîãòîîñîí æóðìûí äàãóó òóñëàìæ, õºíãºëºëò ¿ç¿¿ëæ áîëíî. 3.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ ýýëæèéí àìðàëòààðàà ººðèéí áóþó ýõíýð /íºõºð/ -èéí òºðñºí íóòàãò ÿâàõ áîë ò¿¿íä èðýõ, î÷èõ çàìûí çàðäëûã òóõàéí ¿åä ìºðäºæ áàéãàà àâòîìàøèí, òºìºð çàìûí ¿íýëãýýãýýð òîîöîæ 2 æèëä íýã óäàà îëãîíî.

ÒÀÂÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝÃ

ÖÀÃÄÀÀÃÈÉÍ ÁÀÉÃÓÓËËÀÃÀ, ÀËÁÀ ÕÀÀÃ×ÈÉÍ ÇÝÂÑÝÃ, ÒÓÑÃÀÉ ÕÝÐÝÃÑÝË

39 ä¿ãýýð ç¿éë. Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí çýâñýã 1.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ, õàðóóë õàìãààëàëòûí ¿¿ðýã ã¿éöýòãýõ àëáà õààã÷èääàà ãàëò çýâñýã îëãîõ, àëáà õààã÷èä íü óóë çýâñãèéã áèåäýý àâ÷ ÿâàõ ýðõòýé. 2.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü öýðýã, öàãäààãèéí àëáàíä çîðèóëæ ¿éëäâýðëýñýí íèñäýã òýðýã, õóÿãò òýýâýðëýã÷, ãàçàð óñíàà ÿâàã÷ çýðýã òýýâðèéí õýðýãñýë àøèãëàõ ýðõòýé. 40 ä¿ãýýð ç¿éë. Ãàëò çýâñýã õýðýãëýõ 1.Ãýìò ¿éëäëèéã ººð àðãà, õýðýãñëýýð òàñëàí çîãñîîõ áîëîìæã¿é áîë öàãäààãèéí àëáà õààã÷ äàðààõü òîõèîëäîëä ãàëò çýâñýã õýðýãëýæ áîëíî: 1/öàãäààãèéí àëáà õààã÷ áîëîí áóñàä õ¿íèé àìü íàñ, ýð¿¿ë ìýíäýä íîöòîé õîõèðîë ó÷ðóóëæ áîëçîøã¿é áàéäëààð äîâòîëñîí; Íèéòëýãäñýí: Òºðèéí ìýäýýëýë ñýòã¿¿ë 1993, Äóãààð 8, 940-962 äóãààð òàë

8


ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ 2/öàãäààãèéí áîëîí äîòîîäûí öýðãèéí õàìãààëàëòàä áàéãàà îáúåêò ðóó íóóöààð íýâòðýí îðñîí, ýñõ¿ë çýâñýã õýðýãëýí áóþó á¿ëýãëýí äîâòîëñîí; 3/õ¿íèéã áàðüöààíä àâñàí; 4/ÿëòàí, öàãäàí õîðèãäîã÷ îðãîñîí, õ¿íä, îíö õ¿íä ãýìò õýðýãò ñýæèãëýãäñýí ýòãýýä çóãòñàí; 5/ãàëò çýâñýã, íóëèìñ àñãàðóóëàã÷, àìüñãàë áîîãäóóëàã÷, õ¿íèé àìü íàñ, ýð¿¿ë ìýíäýä íîöòîé õîõèðîë ó÷ðóóëæ áîëîõ áóñàä ç¿éëýýð çýâñýãëýñýí ýòãýýä çýâñãýý õóðààëãàõ øààðäëàãûã ¿ë áèåë¿¿ëýí ýñýðã¿¿öñýí; 6/õóÿãëàí õ¿ðãýæ ÿâàà ýòãýýäèéã ñóëëàõààð çýâñýã õýðýãëýí, ýñõ¿ë á¿ëýãëýí äîâòîëñîí; 7/õîðèõ, öàãäàí õîðèõ, áàðèâ÷ëàõ áàéðàíä íèéòèéí ýìõ çàìáàðààã¿é áàéäàë ãàð÷, õ¿íèé àìü íàñ, ýä õºðºíãºä íîöòîé õîõèðîë ó÷ðàõ áîäèòîé íºõöºë áàéäàë áèé áîëñîí. 2.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ áîëîëöîîòîé á¿õ òîõèîëäîëä ãàëò çýâñýã õýðýãëýõèéí ºìíº óðüä÷èëàí ñàíóóëíà. 3.Ãàëò çýâñýã õýðýãëýñíýýñ õ¿íèé àìü íàñ, ýð¿¿ë ìýíäýä õîõèðîë ó÷èðñàí áîë çýâñýã õýðýãëýñýí öàãäààãèéí àëáà õààã÷ ýìíýëãèéí ÿàðàëòàé òóñëàìæ ¿ç¿¿ëýõ àðãà õýìæýý àâ÷ çàõèðàõ äàðãàäàà, äàðãà íü ïðîêóðîðò íýí äàðóé ìýäýãäýíý. 41 ä¿ãýýð ç¿éë. Öàãäààãèéí òóñãàé õýðýãñýë, ìýõ 1.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà, àëáà õààã÷ ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ, õàðóóë õàìãààëàëòûí ¿¿ðýã ã¿éöýòãýõäýý äàðààõü òóñãàé õýðýãñýë, ìýõ àøèãëàíà: 1/îëîí õ¿íä íºëººëºõ òóñãàé õýðýãñýë; 2/íýã á¿ðèéí òóñãàé õýðýãñýë; 3/òýýâðèéí õýðýãñýë àëáàäàí çîãñîîõ òóñãàé õýðýãñýë; 4/õàìãààëàõ òóñãàé õýðýãñýë; 5/ñàìáî, êàðàòý çýðýã çýâñýãã¿éãýýð òóëàëäàõ ìýõ; 6/àëáàíû íîõîé. 2.Ýíý ç¿éëèéí 1 äýõ õýñãèéí 1, 2, 3-ò çààñàí òóñãàé õýðýãñëèéã öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãûí çºâøººðºëã¿éãýýð ¿éëäâýðëýõ, äóóðèàëãàí õèéõ, ãàäààäààñ îðóóëæ èðýõèéã õîðèãëîíî. 42 äóãààð ç¿éë. Îëîí õ¿íä íºëººëºõ òóñãàé õýðýãñýë 1.Õî¸ð áà ò¿¿íýýñ äýýø õ¿íä íýãýí çýðýã õýðýãëýõ áîëîìæòîé õýðýãñëèéã îëîí õ¿íä íºëººëºõ òóñãàé õýðýãñýë ãýíý. 2.Îëîí õ¿íä íºëººëºõ òóñãàé õýðýãñýëä äàðààõü õýðýãñýë õàìààðíà: 1/îëîí õ¿íä íýã çýðýã íºëººëºõ íóëèìñ àñãàðóóëàã÷, àìüñãàë áîîãäóóëàã÷; 2/óñàí õººðºã; 3/óòààí õºøèã ¿¿ñãýã÷. 3.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ îëîí õ¿íä íºëººëºõ òóñãàé õýðýãñëèéã äàðààõü çîðèëãîîð õýðýãëýæ áîëíî: 1/íèéòèéí ýìõ çàìáàðààã¿é áàéäëûã òàñëàí çîãñîîõ; 2/íèéãìèéí õýâ æóðìûã á¿ëýãëýí çºð÷èæ áàéãààã òàñëàí çîãñîîõ; 3/áàéãóóëëàãà, èðãýäèéí ìýäýëä áàéãàà áàðèëãà áàéãóóëàìæ, îðîí áàéðûã ýçëýí àâñàí, ãóäàìæ, çàìûí õºäºë㺺íèéã á¿ñëýí õààñíûã ÷ºëººëºõ; 4/õîðèãëîí ýñýðã¿¿öýæ áàéãàà ñýæèãòýí, ÿëëàãäàã÷, ø¿¿ãäýã÷, ÿëòíûã áàðèâ÷ëàõ; 5/ýíý õóóëèéí 40 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 1 äýõ õýñýãò çààñàí òîõèîëäîëä. 4.Ýíý ç¿éëèéí 3 äàõü õýñãèéí 1, 3-ò çààñàí òîõèîëäîëä îëîí õ¿íä íºëººëºõ òóñãàé õýðýãñýë õýðýãëýõèéí ºìíº óðüä÷èëàí ñàíóóëíà. 43 äóãààð ç¿éë. Íýã á¿ðèéí òóñãàé õýðýãñýë 1.Íýã õ¿íä íºëººëºõ õýðýãñëèéã íýã á¿ðèéí òóñãàé õýðýãñýë ãýíý. 2.Íýã á¿ðèéí òóñãàé õýðýãñýëä äàðààõü õýðýãñýë õàìààðíà: 1/ãàð, õºë, õóðóóíû ãàâ; 2/õ¿ëýã, îðîîõ öàìö; 3/ðåçèíýí áîðîîõîé; 4/öàõèëãààí áîðîîõîé; 5/íóëèìñ àñãàðóóëàã÷, àìüñãàë áîîãäóóëàã÷ààð öýíýãëýñýí áóó, ø¿ðø¿¿ð; 6/ðåçèíýí áà õóâàíöàð ñóìòàé áóó. 3.Öàãäààãèéí àëáà õààã÷ äàðààõü òîõèîëäîëä íýã á¿ðèéí òóñãàé õýðýãñëèéã õýðýãëýæ áîëíî: 1/öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéí õóóëü ¸ñíû øààðäëàãûã çîðèóä áèåë¿¿ëýýã¿é, ýñõ¿ë ýñýðã¿¿öñýí; 2/ñýæèãòýí, ÿëëàãäàã÷, ø¿¿ãäýã÷, ÿëòíûã õóÿãëàí õ¿ðãýõ; 3/öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéí àìü íàñ, ýð¿¿ë ìýíäýä àþóëòàéãààð ýñýðã¿¿öýæ áîëîõ ñýæèãòýí, ÿëëàãäàã÷, ÿëòàíã áàðèâ÷ëàõ; 4/ýíý õóóëèéí 40 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 1 äýõ õýñýã, 42 äóãààð ç¿éëèéí 3 äàõü õýñýãò çààñàí òîõèîëäîëä. 4.Äàðààõü òîõèîëäîëä õ¿ëýã áóþó îðîîõ öàìö õýðýãëýæ áîëíî: 1/ñýæèãòýí, ÿëëàãäàã÷, ø¿¿ãäýã÷, ÿëòàí àìèà õîðëîæ áîëçîøã¿é áîë; 2/ñýòãýë ìýäðýëèéí ºâ÷íèé óëìààñ ººðèé㺺 æîëîîäîõ ÷àäâàðàà àëäñàí áóþó ñîãòóó ýòãýýä äîãøèí õýðöãèé àâèðëàæ áóñäûí àìü íàñ, ýð¿¿ë ìýíä, ýä õºðºíãºä õîõèðîë ó÷ðóóëàõààð áîë. 5.Ýíý ç¿éëèéí 4 äýõ õýñãèéí 2-ò çààñàí òîõèîëäîëä óóë ýòãýýäýä õ¿ëýã, îðîîõ öàìö õýðýãëýæ áîëîõ ýñýõ òóõàé ýìíýëãèéí ìàãàäëàãàà óðüä÷èëàí ãàðãóóëàõ áóþó, ýñõ¿ë ýì÷ áàéëöóóëíà. Íèéòëýãäñýí: Òºðèéí ìýäýýëýë ñýòã¿¿ë 1993, Äóãààð 8, 940-962 äóãààð òàë

9


ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ 44 ä¿ãýýð ç¿éë. Òýýâðèéí õýðýãñýë àëáàäàí çîãñîîõ òóñãàé õýðýãñýë 1.Òýýâðèéí õýðýãñëèéã çîãñîîõ çîðèëãîîð àøèãëàõ çîðèóëàëòòàé òºõººðºìæèéã òýýâðèéí õýðýãñýë àëáàäàí çîãñîîõ òóñãàé õýðýãñýë ãýíý. 2.Òýýâðèéí õýðýãñýë àëáàäàí çîãñîîõ òóñãàé õýðýãñëèéã äàðààõü òîõèîëäîëä õýðýãëýæ áîëíî: 1/õ¿íèé àìü íàñ, ýð¿¿ë ìýíäýä ó÷èð÷ áîëîõ áîäèò àþóëûã òàñëàí çîãñîîõ øààðäëàãà òóëãàðñàí; 2/ñýæèãòýí, ÿëëàãäàã÷, ø¿¿ãäýã÷, ÿëòàí ººðºº æîëîîäîí çóãòñàí, ýñõ¿ë òèéì ýòãýýäèéã òýýâýðëýí çóãòñàí; 3/òýýâðèéí õýðýãñëèéã çîãñîîõ òàëààð öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéí òàâüñàí õóóëü ¸ñíû øààðäëàãûã ¿ë áèåë¿¿ëýí çóãòñàí. 3.Ýíý ç¿éëèéí 2 äàõü õýñãèéí 1, 2-ò çààñàí òîõèîëäîëä òýýâðèéí õýðýãñýë àëáàäàí çîãñîîõ òóñãàé õýðýãñýë õýðýãëýõ áîëîìæã¿é áîë ãàëò çýâñýã õýðýãëýí, ýñõ¿ë à÷ààíû àâòîìàøèí áîëîí áóñàä ç¿éëýýð õààëò òàâüæ òýýâðèéí õýðýãñëèéã àëáàäàí çîãñîîæ áîëíî. 45 äóãààð ç¿éë. Ãàëò çýâñýã, òóñãàé õýðýãñýë õýðýãëýõ çààâàð, õàìãààëàõ òóñãàé õýðýãñëèéí æàãñààëòûã áàòëàõ 1.Ãàëò çýâñýã, á¿õ òºðëèéí òóñãàé õýðýãñýë õýðýãëýõ çààâðûã Óëñûí åðºíõèé ïðîêóðîðòîé çºâøèëöºí öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãûí äàðãà áàòàëíà. 2.Õàìãààëàõ òóñãàé õýðýãñëèéí æàãñààëòûã öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãûí äàðãà áàòàëíà. 46 äóãààð ç¿éë. Ãàëò çýâñýã, òóñãàé õýðýãñýë õýðýãëýõèéã õîðèãëîõ Õ¿¿õýä áîëîí æèðýìñýí áîëîõ íü èëýðõèé ìýäýãäýæ áàéãàà õ¿ì¿¿ñò äîð äóðäñàíààñ áóñàä òîõèîëäîëä ãàëò çýâñýã, òóñãàé õýðýãñýë õýðýãëýõèéã õîðèãëîíî: 1/ýíý õóóëèéí 40 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 1 äýõ õýñãèéí 1-ä çààñàí òîõèîëäîëä; 2/ãàëò çýâñýã õýðýãëýæ äîâòîëñîí áóþó ýñýðã¿¿öñýí; 3/íèéòèéã õàìàðñàí ýìõ çàìáàðààã¿é áàéäàë áèé áîëñîí áóþó á¿ëýãëýí äîâòîëñîí ¿åä îðîëöñîí õ¿ì¿¿ñèéã äîòîð íü ÿëãàõ áîëîìæã¿é îíöãîé òîõèîëäîëä.

ÇÓÐÃÀÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝÃ

ÖÀÃÄÀÀÃÈÉÍ ÁÀÉÃÓÓËËÀÃÀÄ ÈÐÃÝÄ, ÀÆ ÀÕÓÉÍ ÍÝÃÆ, ÁÀÉÃÓÓËËÀÃÀÀÑ ¯Ç¯¯ËÝÕ ÒÓÑËÀËÖÀÀ

47 äóãààð ç¿éë. Áàéãóóëëàãà, èðãýäèéí òóñëàëöàà 1.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýõýä íü èðãýä, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà äýìæëýã òóñëàëöàà ¿ç¿¿ëíý. 2.Èðãýä, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëàõäàà ãýìò õýðýã ãàðàõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì çºð÷èãäºõ íºõöºë á¿ðä¿¿ëýõã¿é áàéõ, óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýý àâíà. 48 äóãààð ç¿éë. Öàãäààãèéí òóñëàõ àæèëòàí 1.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà 18 íàñàíä õ¿ðñýí èðãýíèéã, ººðèéí íü çºâøººðñíººð òóñëàõ àæèëòíààð àâ÷ àæèëëóóëæ áîëíî. 2.Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà òóñëàõ àæèëòàíòàé ãýðýý áàéãóóëæ, ò¿¿íä òóñëàõ àæèëòíû õàðèóöàõ àæèë, òàëóóäûí õàðèëöàí õ¿ëýýõ ¿¿ðýã, îëãîõ õºëñ, ãýðýý öóöëàõ ¿íäýñëýëèéã çààíà. 3.Öàãäààãèéí òóñëàõ àæèëòíû ä¿ðìèéã ýíý õóóëüä íèéö¿¿ëýí Çàñãèéí ãàçàð áàòàëíà. 4.Öàãäààãèéí òóñëàõ àæèëòàí õ¿íèé ýðõ, ýðõ ÷ºëººã õ¿íäýòãýæ, ¯íäñýí õóóëü, ýíý õóóëü, õóóëü òîãòîîìæèéí áóñàä àêòûã ÷àíä ñàõèæ, çºâõºí ãýðýýíä çààñàí ¿¿ðãèéã áèåë¿¿ëíý. 5.Öàãäààãèéí òóñëàõ àæèëòíààð õýðýã á¿ðòãýõ, ìºðäºí áàéöààõ ¿éë àæèëëàãàà ã¿éöýòã¿¿ëæ áîëîõã¿é. 6.Öàãäààãèéí òóñëàõ àæèëòàí ãýìò õýðýã, çàõèðãààíû çºð÷èë ãàðñàí ãàçàð, óë ìºðèéã õàìãààëàõ, ñýæèãëýãäñýí áîëîí ãýð÷ áîëîõ õ¿ì¿¿ñèéí áè÷èã áàðèìòûã øàëãàæ õàÿãèéã òîãòîîõ, õýâ æóðàì ñàõèõ òàëààð èðãýä, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãàä øààðäëàãà òàâèõ, ãýìò õýðýã, çàõèðãààíû çºð÷èë ¿éëäñýí ýòãýýäèéã öàãäààãèéí áàéãóóëëàãàä õ¿ðãýõ ýðõòýé. 7.Öàãäààãèéí òóñëàõ àæèëòàí ãýìò õýðýã, çàõèðãààíû çºð÷èë ãàðñàí òóõàé òºðèéí çîõèõ áàéãóóëëàãàä ÿàðàëòàé ìýäýýëýõ, øààðäëàãàòàé ¿åä áàéãóóëëàãà, èðãýäèéí õîëáîîíû õýðýãñëèéã àøèãëàæ áîëíî. 8.Ýíý õóóëèàð îëãîñîí ýðõ õýìæýýíèéõýý õ¿ðýýíä öàãäààãèéí òóñëàõ àæèëòíû òàâüñàí øààðäëàãûã èðãýä, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà áèåë¿¿ëýõ ¿¿ðýãòýé. 9.Öàãäààãèéí òóñëàõ àæèëòíûã ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëñýíòýé íü õîëáîãäóóëàí äîðîìæèëñîí, çàíàëõèéëñýí, áóñàä õîõèðîë ó÷ðóóëñàí, ò¿¿íèé òàâüñàí õóóëü ¸ñíû øààðäëàãûã çîðèóä ¿ë áèåë¿¿ëñýí, Íèéòëýãäñýí: Òºðèéí ìýäýýëýë ñýòã¿¿ë 1993, Äóãààð 8, 940-962 äóãààð òàë

10


ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ ýñýðã¿¿öñýí ýòãýýäýä ýð¿¿ãèéí áà çàõèðãààíû õàðèóöëàãûí òóõàé õóóëü òîãòîîìæèä çààñàí õàðèóöëàãà õ¿ëýýëãýíý.

ÄÎËÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝÃ

Ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõàä äîòîîäûí öýðãèéí îðîëöîî

49 ä¿ãýýð ç¿éë. Ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõàä äîòîîäûí öýðãèéí ã¿éöýòãýõ ¿¿ðýã 1. Äîòîîäûí öýðýã ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ òàëààð äàðààõü ¿¿ðýã ã¿éöýòãýíý: 1/ óëñûí îíö ÷óõàë îáúåêòûã õàìãààëàõ; 2/ áàéãàëèéí ãàìøèã, ãýíýòèéí áóñàä àþóë òîõèîëäñîí, ¿éëäâýðëýëèéí îñîë, ãàë ò¿éìýð, õ¿í, ìàëûí ãîö õàëäâàðò ºâ÷èí ãàðñàí ¿åä íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ, àâðàõ àæèë, õîðèî öýýðèéí äýãëýìèéã ñàõèóëàõàä îðîëöîõ; 3/ áàÿð íààäàì, æàãñààë, öóãëààí çýðýã íèéòèéã õàìàðñàí àðãà õýìæýýèé ¿åä íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõàä îðîëöîõ; 4/ íèéòèéí ýìõ çàìáàðààã¿é áàéäàë áèé áîëñîí, õîðèõ, öàãäàí õîðèõ áàéðàíä ¿éìýýí ãàðñàí ¿åä äýã æóðìûã ñýðãýýí òîãòîîõîä îðîëöîõ; 5/ øààðäëàãàòàé ¿åä çàðèì îáúåêòûã ò¿ð õóãàöààãààð õàìãààëàõ, çîð÷èã÷, à÷àà òýýøèéã òýýâðèéí çàìä õàðãàëçàí õ¿ðãýõ. 2. Ýíý ç¿éëèéí 1 äýõ õýñãèéí 1-ä çààñàí îíö ÷óõàë îáúåêòûí æàãñààëòûã Çàñãèéí ãàçàð áàòàëíà. 3. Ýíý ç¿éëèéí 1 äýõ õýñãèéí 2, 3, 4, 5-ä çààñàí ¿¿ðãèéã äîòîîäûí öýðãýýð ã¿éöýòã¿¿ëýõ øèéäâýðèéã öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãûí äàðãà ãàðãàíà. 4. Ýíý ç¿éëèéí 1 äýõ õýñãèéí 3-ò çààñàí ¿¿ðýã ã¿éöýòãýõ ¿åä äîòîîäûí öýðýãò ãàëò çýâñýã òàâüæ îëãîõûã õîðèãëîíî. 50 äóãààð ç¿éë. Äîòîîäûí öýðãèéí àëáàí õààã÷èéí ýðõ ç¿éí áàéäàë 1.Äîòîîäûí öýðýãò àëáà õààõ æóðàì, äîòîîäûí öýðãèéí àëáàí õààã÷äûí ýðõ ç¿éí áàéäëûã Ìîíãîë Óëñûí Èðãýíèé öýðãèéí ¿¿ðãèéí áîëîí öýðãèéí àëáàí õààã÷èéí ýðõ ç¿éí áàéäëûí òóõàé õóóëü, öýðãèéí ä¿ðìýýð çîõèöóóëíà. 2. Äîòîîäûí öýðãèéí àëáàí õààã÷ ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ àæèëä îðîëöîæ ãàëò çýâñýã, òóñãàé õýðýãñýë õýðýãëýõäýý ýíý õóóëèéí õîëáîãäîõ çààëòûã áàðèìòàëíà. 3. Äîòîîäûí öýðãèéí àëáàí õààã÷ ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ ¿¿ðýã ã¿éöýòãýõýä ýíý õóóëèàð öàãäààãèéí àëáàí õààã÷èä îëãîñîí áàòàëãàà íýã àäèë õàìààðíà. /1995 îíû 10 äóãààð ñàðûí 17-íû ºäðèéí õóóëèàð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí/

ÍÀÉÌÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝÃ

ÁÓÑÀÄ Ç¯ÉË

51 ä¿ãýýð ç¿éë. Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààíä òàâèõ õÿíàëò 1.Ìîíãîë Óëñûí Èõ Õóðàë, Åðºíõèéëºã÷, Çàñãèéí ãàçàð, îðîí íóòãèéí èðãýäèéí Һ뺺ëºã÷äèéí Õóðàë, ò¿¿íèé Òýðã¿¿ëýã÷èä, Çàñàã äàðãà, òºðèéí õÿíàëòûí àëáàä òóñ òóñûí ýðõ õýìæýýíèé äîòîð öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààíä õÿíàëò òàâèíà. 2.Ìîíãîë Óëñûí Ïðîêóðîðûí áàéãóóëëàãà íü öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí õýðýã á¿ðòãýõ, ìºðäºí áàéöààõ, ÿë ýäë¿¿ëýõ àæèëëàãààíä õÿíàëò òàâèíà. 3.Öàãäààãèéí òºâ áàéãóóëëàãà íü öàãäààãèéí íèéò áàéãóóëëàãà, àëáà õààã÷èéí ¿éë àæèëëàãààíä, öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí äàðãà, çàõèðàã÷ íàð òóõàéí áàéãóóëëàãûí àëáà õààã÷äûí ºäºð òóòìûí àæèëä äîòîîäûí õÿíàëò òàâüæ, õóóëü òîãòîîìæ, öàãäààãèéí àëáà õààã÷èéí ¸ñ ç¿éí øààðäëàãà, õ¿íèé ýðõ, ýðõ ÷ºëººã çºð÷èõ ÿâäàëòàé òýìöýæ, øàëòãààí, íºõöºëèéã àðèëãàõ àðãà õýìæýý àâíà. 4.Òîäîðõîé íóòàã äýâãýð õàðèóöñàí íèéòëýã ¿¿ðýã á¿õèé öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà, àëáà õààã÷ æèëä íýãýýñ äîîøã¿é óäàà îðøèí ñóóã÷èä áóþó òýäãýýðèéí òºëººëºã÷äºä òàéëàí òàâèíà.

Íèéòëýãäñýí: Òºðèéí ìýäýýëýë ñýòã¿¿ë 1993, Äóãààð 8, 940-962 äóãààð òàë

11


ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ 52 äóãààð ç¿éë. Öàãäààãèéí àëáà õààã÷èä õ¿ëýýëãýõ õàðèóöëàãà Ìîíãîë Óëñûí õóóëü òîãòîîìæ, ºðãºñºí òàíãàðãàà çºð÷ñºí öàãäààãèéí àëáà õààã÷èä õóóëü òîãòîîìæèéí äàãóó ýð¿¿ãèéí, çàõèðãààíû áîëîí ñàõèëãûí õàðèóöëàãà õ¿ëýýëãýíý. 53 äóãààð ç¿éë. Õóóëü õ¿÷èí òºãºëäºð áîëîõ Ýíý õóóëèéã 1994 îíû 1 ä¿ãýýð ñàðûí 1-íèé ºäðººñ ýõëýí äàãàæ ìºðäºíº.. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÈÕ ÕÓÐËÛÍ ÄÀÐÃÀ

Í.ÁÀÃÀÁÀÍÄÈ

/Ýíý õóóëèíä Ìîíãîë Óëñûí 1995 îíû 10 äóãààð ñàðûí 17-íû, 1996 îíû 7 äóãààð ñàðûí 26-íû, 1997 îíû 12 äóãààð ñàðûí 5-íû, 1998 îíû 10 äóãààð ñàðûí 2-íû, 1999 îíû 5 äóãààð ñàðûí 28-íû, 6 äóãààð ñàðûí 4-íèé, 2000 îíû 8 äóãààð ñàðûí 3-íû, 2001 îíû 11 ä¿ãýýð ñàðûí 18-íû, 2002 îíû 5 äóãààð ñàðûí 23-íû, 2003 îíû 1 ä¿ãýýð ñàðûí 2-íû, 5 äóãààð ñàðûí 2, 30-íû, 11 ä¿ãýýð ñàðûí 07-íû ºäðèéí õóóëèàð îðóóëñàí íýìýëò, ººð÷ëºëò òóñãàãäñàí/.

Íèéòëýãäñýí: Òºðèéí ìýäýýëýë ñýòã¿¿ë 1993, Äóãààð 8, 940-962 äóãààð òàë

12

ЦАГДААГИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТУХАЙ  

Íèéòëýãäñýí: Òºðèéí ìýäýýëýë ñýòã¿¿ë 1993, Äóãààð 8, 940-962 äóãààð òàë 1 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ ÍÈÉÒËÝà ¯ÍÄÝÑËÝË ÍÝÃįÃÝÝÐ Á¯ËÝà Íèéòëýãäñýí: Ò...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you