Page 1

ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ 1997 îíû 12 äóãààð ñàðûí 5-íû ºäºð Óëààíáààòàð õîò ÃÝÌÒ ÕÝÐÃÝÝÑ ÓÐÜÄ×ÈËÀÍ ÑÝÐÃÈÉËÝÕ ÒÓÕÀÉ Íýãä¿ãýýð á¿ëýã Íèéòëýã ¿íäýñëýë 1 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóóëèéí çîðèëò 1.1. Ýíý õóóëèéí çîðèëò íü ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûí çîõèîí áàéãóóëàëò, ¿íäñýí ÷èãëýë, òºðºë, àðãà õýëáýð, ýíý òàëààð òºð, èðãýí, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà, àëáàí òóøààëòíû õ¿ëýýõ ¿¿ðýã, õàðèóöëàãûã òîäîðõîéëîõòîé õîëáîãäñîí õàðèëöààã çîõèöóóëàõàä îðøèíî. 2 äóãààð ç¿éë. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òóõàé õóóëü òîãòîîìæ 2.1. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òóõàé õóóëü òîãòîîìæ íü ¯íäñýí õóóëü1 , ýíý õóóëü, òýäãýýðòýé íèéö¿¿ëýí ãàðãàñàí õóóëü òîãòîîìæèéí áóñàä àêòààñ á¿ðäýíý. Ç äóãààð ç¿éë. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæèë Ç.1. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæèë íü ãýìò õýðãèéí òóõàé ìýäýýëëèéã ñóäàëñíû ¿íäñýí äýýð ãýìò õýðýã ãàð÷ áàéãàà øàëòãààí íºõöºëèéã òîãòîîõ, àðèëãàõ, ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ, òàñëàí çîãñîîõ òàëààð àâ÷ õýðýãæ¿¿ëæ áàéãàà öîãöîëáîð àðãà õýìæýý ìºí. 4 ä¿ãýýð ç¿éë. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûí ¿íäñýí çàð÷èì 4.1. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæèë íü õóóëü äýýäëýõ, õ¿íèé ýðõ, ýðõ ÷ºëººã õ¿íäýòãýõ, îëîí íèéòèéí õ¿÷èíä ò¿øèãëýõ, èðãýä îðøèí ñóóãàà íóòàã äýâñãýðèéíõýý õýìæýýíä ýíý òàëààð çîõèîí áàéãóóëæ áàéãàà àæèëä îðîëöîõ, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà äîòîîääîî áîëîí ¿éë àæèëëàãààíûõàà õ¿ðýýíä ãýìò õýðýã ãàðàõ øàëòãààí íºõöºëèéã àðèëãàõ àæëûã õàðèóöàí çîõèîí áàéãóóëàõ çàð÷èìä òóëãóóðëàíà. 5 äóãààð ç¿éë. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûí ¿íäñýí ÷èãëýë 5.1. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûã äàðààõü ¿íäñýí ÷èãëýëýýð çîõèîí áàéãóóëæ õýðýãæ¿¿ëíý: 5.1.1. ãýìò õýðãèéí òàëààðõè ìýäýýëëèéã öóãëóóëæ, ñóäàëãàà, ä¿í øèíæèëãýý õèéõ çàìààð ò¿¿íèé ãàð÷ áàéãàà øàëòãààí íºõöºëèéã òîãòîîõ; 5.1.2. ãýìò õýðãèéí øàëòãààí íºõöºëèéã àðèëãàõ íèéãýì, ýäèéí çàñàã, ýðõ ç¿éí àðãà õýìæýýã òºëºâëºæ õýðýãæ¿¿ëýõ;


5.1.3. äàâòàí ãýìò õýðýã ¿éëäýõýýñ ñýðãèéëýõ çîðèëãîîð õîðèõ ÿë ýäëýýä ñóëëàãäñàí õ¿íä ýíý õóóëüä çààñàí æóðìûí äàãóó çàõèðãààíû õÿíàëò òîãòîîõ; 5.1.4. ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæèëä èðãýí áîëîí àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûã ºì÷èéí õýëáýð õàðãàëçàõã¿é òàòàí îðîëöóóëàõ; 5.1.5. ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõòýé õîëáîãäñîí õóóëü òîãòîîìæèéã èðãýäýä ìýäýýëýõ, ñóðòàë÷ëàõ, ñóðãàëò çîõèîí áàéãóóëàõ. 6 äóãààð ç¿éë. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûí òºðºë 6.1. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæèë äîð äóðäñàí òºðºëòýé áàéíà: 6.1.1. åðºíõèé àðãà õýìæýý; 6.1.2. òóñãàé àðãà õýìæýý; 6.1.3. íýã á¿ð÷èëñýí àðãà õýìæýý. 6.2. Ãýìò õýðãèéí øàëòãààí íºõöºëèéã àðèëãàõàä ÷èãëýñýí ýäèéí çàñàã, óëñ òºð, ýðõ ç¿é, ¸ñ ñóðòàõóóí, õ¿ì¿¿æëèéí áîëîí çîõèîí áàéãóóëàëòûí øèíæ ÷àíàðòàé íèéòëýã àðãà õýìæýýã ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ åðºíõèé àðãà õýìæýý ãýíý. 6.3. Òîäîðõîé òºðëèéí ãýìò õýðãèéí øàëòãààí íºõöºëèéã àðèëãàõàä ÷èãëýñýí àðãà õýìæýýã ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òóñãàé àðãà õýìæýý ãýíý. 6.4. Òîäîðõîé ýòãýýä ãýìò õýðýã ¿éëäýõýýñ áîëîí äàâòàí ãýìò õýðýã ¿éëäýõýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõýä ÷èãëýñýí àðãà õýìæýýã ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ íýã á¿ð÷èëñýí àðãà õýìæýý ãýíý. Õî¸ðäóãààð á¿ëýã Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûí çîõèîí áàéãóóëàëò, îðîëöîã÷äûí ýðõ, ¿¿ðýã 7 äóãààð ç¿éë. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûã òºðººñ óäèðäàõ, õýðýãæ¿¿ëýõ 7.1. Çàñãèéí ãàçàð ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òàëààð óëñûí õýìæýýíä õýðýãæ¿¿ëýõ åðºíõèé áîëîí òóñãàé àðãà õýìæýýíèé õºòºëáºð, òºëºâëºãººã áàòàëíà. 7.2. Õºòºëáºð, òºëºâëºãººã õýðýãæ¿¿ëýõ àðãà õýìæýýíèé çàðäëûã Çàñãèéí ãàçðààñ æèë á¿ðèéí óëñûí òºñºâò òóñãàéëàí òóñãàæ Óëñûí Èõ Õóðàëä îðóóëíà. 7.3. Õóóëü ç¿éí ñàéä äàðààõü á¿ðýí ýðõèéã õýðýãæ¿¿ëíý: 7.3.1. òºðèéí çàõèðãààíû òºâ, íóòãèéí çàõèðãààíû áîëîí ø¿¿õ, ïðîêóðîð, õóóëü ñàõèóëàõ áóñàä áàéãóóëëàãààñ ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òàëààð çîõèîæ áàéãàà àæëûã çîõèöóóëàõ;


7.3.2. ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ õóóëü òîãòîîìæ, Çàñãèéí ãàçðûí øèéäâýðèéí áèåëýëòýä ýðõ õýìæýýíèéõýý õ¿ðýýíä õÿíàëò, øàëãàëò ÿâóóëàõ; 7.3.3. ø¿¿õ, ïðîêóðîðûí áàéãóóëëàãàòàé çºâøèëöºí óëñûí õýìæýýíä ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òàëààð àâàõ àðãà õýìæýýíèé õºòºëáºð, òºëºâëºãººíèé òºñëèéã áîëîâñðóóëæ Çàñãèéí ãàçàðò îðóóëàõ; 7.3.4. ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òàëààð çºâëºìæ ãàðãàõ; 7.3.5. ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àñóóäëààð ãàäààä óëñòàé õàìòûí àæèëëàãààã õºãæ¿¿ëýõ; 7.3.6. ãýìò õýðãèéí øàëòãààí íºõöºëèéã ñóäëàõ ýðäýì øèíæèëãýý, ñóäàëãààíû àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ; 7.4. Õóóëü ç¿éí ñàéä óëñûí õýìæýýíä ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûã çîõèöóóëàõ ¿¿ðãèéã õýðýãæ¿¿ëýõýä òóñëàõ àæëûí àëáàòàé áàéíà. 7.5. ßàì, àãåíòëàã, òºðèéí áóñàä áàéãóóëëàãà, çàõèðãààíû õÿíàëòûí àëáàä ýðõýëñýí àñóóäëûíõàà õ¿ðýýíä ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýã áîëîâñðóóëæ õýðýãæ¿¿ëýõ, õîëáîãäîõ õóóëü òîãòîîìæèéã ìýäýýëýõ, ñóðòàë÷ëàõ, ñóðãàëò çîõèîí áàéãóóëàõ ¿¿ðýãòýé. 7.6. Íóòãèéí çàõèðãààíû á¿õ øàòíû áàéãóóëëàãà äàðààõü ÷èã ¿¿ðãèéã õýðýãæ¿¿ëíý: 7.6.1. õàðüÿà íóòàã äýâñãýðòýý ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ,óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûã íýãäñýí òºëºâëºãººòýéãýýð çîõèîí áàéãóóëàõ; 7.6.2. ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýíèé çàðäëûã ººðèéí òºñ⺺ñ òóñãàéëàí òºëºâëºæ ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõ; 7.6.3. õóóëü ñàõèóëàõ áàéãóóëëàãóóäòàé õàìòðàí àæèëëàõ, ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áàéãàà òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãûã äýìæèí òóñëàõ. 7.7. Á¿õ øàòíû èðãýäèéí Һ뺺ëºã÷äèéí Õóðàë íü òóõàéí íóòàã äýâñãýð äýýð ãàð÷ áàéãàà ãýìò õýðýã, ò¿¿íèé øàëòãààí íºõöºëèéã àðèëãàõ òàëààð õàðüÿà íóòàã äýâñãýðò îðøèæ áàéãàà àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãààñ çîõèîæ áàéãàà àæëûã õýëýëöýí ÷èãëýë ºã÷, ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæèëä çîðèóëàí òºñ⺺ñ ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõ õºðºíãèéí õýìæýýã õÿíàí áàòàëíà. 8 äóãààð ç¿éë. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõýä ø¿¿õ, ïðîêóðîð, öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí ¿¿ðýã 8.1. Ø¿¿õ, ïðîêóðîð, õýðýã á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãà, ìºðäºí áàéöààã÷ íü õîëáîãäîõ õóóëüä çààñíû äàãóó áè÷ñýí ýíãèéí ìàãàäëàë, ìýäýãäëèéíõýý áèåëýëòýä õÿíàëò òàâèíà. 9 ä¿ãýýð ç¿éë. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òàëààðõè àæ àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí íèéòëýã ¿¿ðýã


9.1. Ìîíãîë Óëñûí íóòàã äýâñãýð äýýð ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áàéãàà àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà, õóóëèéí ýòãýýä ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òàëààð äàðààõü íèéòëýã ¿¿ðýã õ¿ëýýíý: 9.1.1. áàéãóóëëàãûíõàà äîòîîäîä áîëîí ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áàéãàà õ¿ðýýíäýý ãýìò õýðýã ãàð÷ áàéãàà øàëòãààí íºõöºëèéã àðèëãàõ òàëààð òîäîðõîé àðãà õýìæýý àâàõ; 9.1.2. àæèëòíóóääàà ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ çîðèëãîîð õîëáîãäîõ õóóëü òîãòîîìæèéã ìýäýýëýõ, ñóðòàë÷ëàõ. 9.2. Ãýìò õýðãèéí øàëòãààí íºõöºëèéã àðèëãàõ òàëààð ø¿¿õèéí ýíãèéí ìàãàäëàë, ïðîêóðîðûí áîëîí áóñàä ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòíû ìýäýãäýë, çºâëºìæèéã õ¿ëýýæ àâñàí áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæ ò¿¿íèé äàãóó òîäîðõîé àðãà õýìæýý àâ÷, õàðèóã õóãàöààíä íü ºã÷ áàéõ ¿¿ðýãòýé. 10 äóãààð ç¿éë. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òàëààðõè èðãýäèéí ýðõ, ¿¿ðýã 10.1. Èðãýí ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òàëààð äàðààõü ¿¿ðýã õ¿ëýýíý: 10.1.1. áóñäûí íýð òºð, àëäàð õ¿íä, ýðõ, õóóëü ¸ñíû àøèã ñîíèðõëûã õîõèðîîõã¿é, íèéãìèéí õýâ æóðìûã ãàæóóäóóëàõã¿é áàéõ; 10.1.2. îðøèí ñóóãàà íóòàã äýâñãýðòýý íèéãìèéí õýâ æóðàì ñàõèóëàõ òàëààð íóòãèéí çàõèðãààíû áàéãóóëëàãà, ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, õýâ æóðàì ñàõèóëàõ áàéãóóëëàãààñ õýðýãæ¿¿ëæ áàéãàà çîõèîí áàéãóóëàëòòàé àðãà õýìæýýíä îðîëöîõ; 10.1.3. ãýìò õýðãèéí òàëààð îëæ ìýäñýí ç¿éëýý õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä ìýäýýëýõ. 10.2. Èðãýí ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òàëààð äîð äóðäñàí ýðõ ýäýëíý: 10.2.1. íèéãìèéí õýâ æóðàì ñàõèõûã áóñäààñ øààðäàõ; 10.2.2. ãýìò õýðãèéí øàëòãààí íºõöºëèéã àðèëãóóëàõ òàëààð õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãà, àëáàí òóøààëòàíä øààðäëàãà òàâèõ; 10.2.3. àðõèäàí ñîãòóóð÷, íèéãìèéí õýâ æóðìûí çºð÷èë ãàðãàæ áàéãàà ýòãýýäèéã ýð¿¿ëæ¿¿ëýõ áàéðã¿é ãàçàð àìü íàñ, ýð¿¿ë ìýíäýä íü õîõèðîë ó÷ðóóëàõã¿éãýýð ýð¿¿ëæ¿¿ëýõ, ¿éëäëèéã íü òàñëàí çîãñîîõ àðãà õýìæýý àâàõ; 10.2.4. ãýìò õàëäëàãààñ ýä õºðºíãº, ººðèéí áóþó áóñäûí àìü íàñ, ýð¿¿ë ìýíäèéã õóóëèéí õ¿ðýýíä õàìãààëàõ. 11 ä¿ãýýð ç¿éë. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òàëààðõè õýâëýë, ìýäýýëëèéí õýðýãñëèéí õ¿ëýýõ ¿¿ðýã 11.1. Õýâëýë, ìýäýýëëèéí õýðýãñýë íü ãýìò õýðãèéí òóõàé ìýäýýëýë õèéõäýý ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ, ò¿¿íèé øàëòãààí íºõöºë, õîð õîëáîãäëûã îëîí ò¿ìýíä òàíèóëàõ, ñýðýìæë¿¿ëýõèéã ãîë çîðèëãî áîëãîíî.


11.2. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ, ò¿¿íèéã òàñëàí çîãñîîõòîé õîëáîãäñîí õîéøëóóëøã¿é ìýäýýëëèéã ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãûí õ¿ñýëòýýð ÿàðàëòàé íèéòýëæ íýâòð¿¿ëíý. 11.3. Òºðèéí ºì÷èéíõººñ áóñàä õýâëýë, ìýäýýëëèéí õýðýãñëýýð ÿàðàëòàé ìýäýýëýë íèéòýëæ íýâòð¿¿ëñíèé òºëáºðèéã òóõàéí áàéãóóëëàãà òºëíº. 11.4. Õýâëýë, ìýäýýëëèéí õýðýãñëýýð õ¿÷èðõèéëýë, àëëàãà õÿäëàãà, ñàäàð ñàìóóí, ãýìò õýðýã ¿éëäýõèéã ººãø¿¿ëýí ñóðòàë÷èëñàí, ãýìò õýðýã ¿éëäýõ àðãûã íàðèéâ÷ëàí õàðóóëñàí íèéòëýë, íýâòð¿¿ëýã õèéõèéã õîðèãëîíî. 11.5. Ø¿¿õýýð ãýì áóðóóòàé íü íîòëîãäîîã¿é áàéõàä õýíèéã ÷ ãýì áóðóóòàé ãýæ õýâëýë, ìýäýýëëèéí õýðýãñëýýð ìýäýýëýõèéã õîðèãëîíî. Ãóðàâäóãààð á¿ëýã Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûí àðãà õýëáýð 12 äóãààð ç¿éë. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæèëä èðãýäèéã òàòàí îðîëöóóëàõ 12.1. Íóòãèéí çàõèðãààíû áàéãóóëëàãà õàðüÿà íóòàã äýâñãýðèéíõýý õýìæýýíä ãýìò õýðýã, íèéãìèéí õýâ æóðìûí çºð÷뺺ñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýã çîõèîí áàéãóóëàõäàà èðãýäèéã äàðààõü õýëáýðýýð òàòàí îðîëöóóëíà: 12.1.1. èðãýäèéã íèéòèéí ýðã¿¿ëä ãàðãàõ; 12.1.2. õýâ æóðìûí óðàìøèëòàé ýðã¿¿ë, æèæ¿¿ðýýð òîìèëîõ; 12.1.3. íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ îëîí íèéòèéí áàéöààã÷ààð àæèëëóóëàõ. 12.2. Íóòãèéí çàõèðãààíû áàéãóóëëàãà íü ýíý õóóëèéí 12.1-ä çààñàí ¿éë àæèëëàãààã ÿâóóëàõäàà ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ çîðèëãî á¿õèé òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãàòàé õàìòðàí àæèëëàíà. 12.3. Õýâ æóðìûí óðàìøèëòàé ýðã¿¿ë, æèæ¿¿ð áîëîí íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ îëîí íèéòèéí áàéöààã÷ààð àæèëëóóëàõ õ¿íèé òîî, óðàìøóóëëûí õýìæýýã èðãýäèéí Һ뺺ëºã÷äèéí Õóðàë æèë òóòàì òîãòîîíî. 12.4. Ýðã¿¿ë, æèæ¿¿ð, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ îëîí íèéòèéí áàéöààã÷èéã öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà ìýðãýæëèéí óäèðäëàãààð õàíãàíà. 12.5. Ýíý õóóëèéí 12.1.1, 12.1.2 -ò çààñàí àðãà õýìæýýíä íàñàíä õ¿ðýýã¿é áóþó ýð¿¿ë ìýíäèéí õóâüä óã àæëûí îíöëîãò òýíöýõã¿é õ¿ì¿¿ñèéã îðîëöóóëàõã¿é. 13 äóãààð ç¿éë. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæèëä èäýâõòýé îðîëöñîí èðãýä, áàéãóóëëàãûã óðàìøóóëàõ 13.1. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæèëä èäýâõòýé îðîëöñîí èðãýíèéã äîð äóðäñàí õýëáýðýýð óðàìøóóëíà:


13.1.1. ìºíãºí øàãíàë îëãîõ; 13.1.2. ¿íý á¿õèé ç¿éë äóðñãàõ; 13.1.3. õ¿íäýò òýìäãýýð øàãíàõ; 13.1.4. àëäðûã íü ìºíõæ¿¿ëýõ; 13.1.5. òºð, çàñãèéí øàãíàëä òîäîðõîéëîõ. 13.2. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òàëààð òîäîðõîé àæèë çîõèîæ, ¿ð ä¿íä õ¿ðñýí áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæèéã íóòãèéí çàõèðãààíû áîëîí öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà äîð äóðäñàí õýëáýðýýð óðàìøóóëíà: 13.2.1. ìºíãºí øàãíàë îëãîõ; 13.2.2. ¿íý á¿õèé ç¿éë äóðñãàõ; 13.3. Ýíý õóóëèéí 13.1.1, 13.1.2-ò çààñàí øàãíàëûã Õóóëü ç¿éí ñàéä, ñóì, ä¿¿ðãèéí Çàñàã äàðãà, öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí ýðõ á¿õèé àæèëòàí îëãîíî. 13.4. Ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, íèéãìèéí õýâ æóðìûã õàíãàõàä èäýâõ ç¿òãýë ãàðãàñàí áóþó ãýìò õýðãèéã èëð¿¿ëýõ, òàñëàí çîãñîîõîä îíöãîé ¿¿ðýã ã¿éöýòãýñýí èðãýíä õ¿íäýò òýìäýã îëãîõ, àëäðûã íü ìºíõæ¿¿ëýõ, òºðèéí äýýä áà Çàñãèéí ãàçðûí øàãíàëä òîäîðõîéëîõ øèéäâýðèéã õîëáîãäîõ òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã õàðãàëçàí Õóóëü ç¿éí ñàéä, àéìàã, íèéñëýëèéí Çàñàã äàðãà ãàðãàíà. 14 ä¿ãýýð ç¿éë. Ãýìò õýðãèéí òóõàé ìýäýýëëèéã èðãýäýýñ òºëáºðòýé àâàõ 14.1. Ãýìò õýðýã ¿éëäýõýýð áýëòãýæ áàéãàà áîëîí ¿éëäñýí òóõàé ìýäýýëëèéã öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà èðãýäýýñ òºëáºðòýé àâ÷ áîëíî. 14.2. Èðãýäýýñ àâñàí ìýäýýëýë ¿íäýñëýëòýé áîëîõ íü òîãòîîãäñîí òîõèîëäîëä öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà òºëáºðèéã îëãîíî. 14.3. Ìýäýýëëèéí ÿëãàâàðòàéãààð òîãòîîíî.

¿íýëãýýã

ãýìò

õýðãèéí

õ¿íä,

õºíãºíººñ

õàìààðàí

14.4. Îíö õ¿íä áà çîõèîí áàéãóóëàëòòàé ãýìò õýðãèéí òàëààðõè ìýäýýëëèéí òºëáºðèéã ìýäýýëýã÷òýé òîõèðîëöîí òîãòîîæ áîëíî. 14.5. Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà ìýäýýëëèéí íóóöûã ÷àíä õàäãàëæ, øààðäëàãàòàé áîë ìýäýýëýã÷èéí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ àðãà õýìæýý àâàõ ¿¿ðýãòýé. 15 äóãààð ç¿éë. Õîðèõ ÿë ýäëýýä ñóëëàãäñàí õ¿íä çàõèðãààíû õÿíàëò òîãòîîõ 15.1. Ýð¿¿ãèéí1 õóóëèéí 73-75, 86, 90, 111-113, 123, 125, 127, 239, 254 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñàí ãýìò õýðýãò 5-ààñ äýýø æèë õîðèõ ÿë ýäýëñýí, ýñõ¿ë ò¿¿íèéã äàâòàí ¿éëäñýí õ¿í õîðèõ ÿë ýäýëæ ñóëëàãäñàí áîë äàõèí ãýìò õýðýã ¿éëäýõ, íèéãìèéí õýâ æóðàì çºð÷èõººñ íü óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ çîðèëãîîð çàõèðãààíû õÿíàëò òîãòîîíî. 15.2. Ýíý õóóëèéí 15.1-ä çààñàí ýòãýýä õîðèõ ÿë ýäýëæ ñóëëàãäààä áàéíãà îðøèí ñóóõ ãàçàðòàà î÷ñîíîîñ õîéø Ç õîíîãèéí äîòîð öàãäààãèéí áàéãóóëëàãàä á¿ðòã¿¿ëýõ ¿¿ðýãòýé.


15.3. Õîðèõ áàéãóóëëàãà õîðèõ ÿë ýäýëæ áàéãàà õ¿íèéã ñóëëàãäàõààñ ÇÎ õîíîãèéí ºìíº áàéíãà îðøèí ñóóõ ãàçðûí öàãäààãèéí áàéãóóëëàãàä ò¿¿íèé ñóëëàãäàõ òóõàé ìýäýãäëèéã çîõèõ òîäîðõîéëîëòûí õàìò õ¿ðã¿¿ëíý. 15.4. Çàõèðãààíû õÿíàëòàä áàéãàà õ¿íèé ¿¿ðýã: 15.4.1. íèéãìèéí õýâ æóðìûã ñàõèõ; 15.4.2. ñàðä 1 óäàà öàãäààãèéí áàéãóóëëàãàä á¿ðòã¿¿ëýõ; 15.4.3. öàãäààãèéí áàéãóóëëàãààñ äóóäñàí öàãò ñààäã¿é èðýõ; 15.4.4. áàéíãà îðøèí ñóóãàà ãàçðàà ººð÷ëºõ òîõèîëäîëä çàõèðãààíû õÿíàëò òàâüæ áàéãàà öàãäààãèéí áàéãóóëëàãàä ìýäýãäýæ øèíýýð î÷ñîí ãàçðûíõàà öàãäààãèéí áàéãóóëëàãàä Ç õîíîãèéí äîòîð á¿ðòã¿¿ëýõ; 15.4.5. áàéíãà îðøèí ñóóãàà ãàçðààñàà 14 õîíîãîîñ èë¿¿ õóãàöààãààð ÿâàõ, ãàäààä óëñàä çîð÷èõ áîë öàãäààãèéí áàéãóóëëàãàä ìýäýãäýõ; 15.4.6. çàõèðãààíû õÿíàëò òàâüæ áàéãàà öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí øààðäëàãûã áèåë¿¿ëýõ. 15.5. Çàõèðãààíû õÿíàëòàä áàéãàà õ¿í áàéíãà îðøèí ñóóãàà ãàçðààñàà ýíý õóóëèéí 15.4.5-ä çààñíààð ÿâñàí òîõèîëäîëä çàõèðãààíû õÿíàëòûã ò¿äãýëç¿¿ëæ, èðýõýä íü ñýðãýýíý. 15.6. Çàõèðãààíû õÿíàëò íü ýíý ç¿éëä çààñíààñ ººðººð èðãýíèé ýðõ, ýðõ ÷ºëººã õÿçãààðëàõã¿é. 15.7. Çàõèðãààíû õÿíàëò òàâèõ öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí ýðõ: 15.7.1. çàõèðãààíû õÿíàëòàä áàéãàà õ¿íèé çàí òºðõ, ¿éë àæèëëàãààíû òàëààð àæèëëàæ áàéãàà áîëîí îðøèí ñóóãàà ãàçðûí íóòãèéí çàõèðãààíû áàéãóóëëàãààñ òîäîðõîéëîëò ãàðãóóëæ àâàõ; 15.7.2. çàõèðãààíû õÿíàëòàä áàéãàà õ¿í ãýìò õýðýã, çºð÷èë ¿éëäýõýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ çîðèëãîîð áîëîí õóóëü òîãòîîìæèä çààñàí áóñàä ¿íäýñëýëýýð ò¿¿íèéã õýäèéä ÷ äóóäàí èð¿¿ëýõ, çºâëºãºº ºãºõ, øààðäëàãà òàâèõ, àíõààðóóëàõ; 15.7.3. çàõèðãààíû õÿíàëòààñ çàéëñõèéñýí ýòãýýäèéã ýðýí ñóðâàëæëàõ, àëáàäàí èð¿¿ëýõ. 15.8. Çàõèðãààíû õÿíàëòûã öàãäààãèéí çîõèõ øàòíû áàéãóóëëàãûí äàðãûí øèéäâýðýýð 1-3 æèë õ¿ðòýë õóãàöààãààð òîãòîîíî. 15.9. Øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çâýë çàõèðãààíû õÿíàëòûí õóãàöààã 6 ñàðààñ 1 æèë õ¿ðòýë õóãàöààãààð ñóíãàæ áîëîõ áîëîâ÷ íèéò õóãàöàà íü óã ýòãýýäèéã ÿë øèéòãýëã¿é áîëîõîîð õóóëüä çààñàí õóãàöààíààñ õýòýð÷ áîëîõã¿é. 15.10. Çàõèðãààíû õÿíàëòàä áàéãàà õ¿í çàñðàë õ¿ì¿¿æèë îëñíîî õàðóóëáàë ò¿¿íèé ýíý òàëààð ãàðãàñàí ºðãºäëèéã õÿíàí ¿çýæ, õóãàöààíààñ íü ºìíº çàõèðãààíû õÿíàëòûã çîãñîîæ áîëíî.


15.11. Çàõèðãààíû õÿíàëòàä áàéãàà õ¿íèé õÿíàëòûí õóãàöàà äóóññàí, ýñõ¿ë ÿë øèéòãýëã¿é áîëñîí áîë óã õÿíàëòûã òàâüæ áàéãàà öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí äàðãûí øèéäâýðýýð çàõèðãààíû õÿíàëòûã çîãñîîæ, á¿ðòãýëýýñ õàñíà. 16 äóãààð ç¿éë. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûã çîõèöóóëàõ õýëáýð 16.1. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûã óëñûí õýìæýýíä Õóóëü ç¿éí ñàéäààð, àéìàã, íèéñëýë, ñóì, ä¿¿ðýãò ò¿¿íèé èðãýäèéí Һ뺺ëºã÷äèéí Õóðëûí Òýðã¿¿ëýã÷äèéí äàðãààð òîëãîéëóóëñàí îðîí òîîíû áóñ çîõèöóóëàõ çºâëºë çîõèöóóëíà. 16.2. Óëñûí õýìæýýíèé çîõèöóóëàõ çºâëºëèéí á¿ðýëäýõ¿¿í, àæèëëàõ æóðìûã Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷, àéìàã, íèéñëýë, ñóì, ä¿¿ðýãò òóõàéí èðãýäèéí Һ뺺ëºã÷äèéí Õóðàë òîãòîîíî. 16.3. Çîõèöóóëàõ çºâëºë ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûã óëñûí õýìæýýíä äîð äóðäñàí õýëáýðýýð óÿëäóóëàí çîõèöóóëíà: 16.3.1. ÿàì, àãåíòëàã, àéìàã, íèéñëýëèéí Çàñàã äàðãà áîëîí õóóëü ñàõèóëàõ òºâ áàéãóóëëàãóóäûí ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òàëààð çîõèîñîí àæëûí òàéëàíã ãàðãóóëæ àâàõ; 16.3.2. Òºðèéí çàõèðãààíû áîëîí õóóëü ñàõèóëàõ áàéãóóëëàãóóäûí óäèðäàõ àæèëòíû çºâëºë㺺íèéã òîäîðõîé õóãàöààíä çîõèîí áàéãóóëæ, ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûí õºòºëáºð, òºëºâëºãººíèé áèåëýëò, ¿ð ä¿íã õýëýëöýí, öààøèä àâàõ àðãà õýìæýýã õàìòðàí òºëºâëºõ; 16.3.3. ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûí õºòºëáºð, òºëºâëºãººíèé áèåëýëòýä õÿíàëò òàâèõ, áèåëýëòèéã õàíãóóëàõ àðãà õýìæýý çîõèîí áàéãóóëàõ; 16.3.4. ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òàëààð õóóëü ñàõèóëàõ áàéãóóëëàãóóäûí õàìòûí àæèëëàãààã çîõèöóóëàõ; 16.3.5. ãýìò õýðãèéí áàéäàë, ò¿¿íèé ñòàòèñòèê ìýäýýã ñîëèëöîõ;

øàëòãààí íºõöºëèéí òàëààðõè

16.3.6. ãýìò õýðãèéí áàéäàëä õàìòðàí ä¿í øèíæèëãýý õèéõ, øàëòãààí íºõöºëèéã àðèëãàõ àðãà õýìæýýíèé ÷èãëýëèéã òîãòîîõ; 16.3.7. ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ, óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òàëààðõè òºðèéí áîäëîãî áîëîí Çàñãèéí ãàçðààñ àâ÷ õýðýãæ¿¿ëýõ àðãà õýìæýýíèé òàëààð ñàíàë ºãºõ. ĺðºâä¿ãýýð á¿ëýã Íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ îëîí íèéòèéí áàéöààã÷ 17 äóãààð ç¿éë. Íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ îëîí íèéòèéí áàéöààã÷èéã òîìèëîõ 17.1. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ çîðèëãî á¿õèé òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãûí áîëîí áàã, õîðîîíû Çàñàã äàðãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí ñóì, ä¿¿ðãèéí Çàñàã äàðãà õàðüÿà


íóòàã äýâñãýðòýý àæèëëàõ íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ îëîí íèéòèéí áàéöààã÷èéã òîìèëíî. 17.2. Ñóì, ä¿¿ðãèéí èðãýäèéí Һ뺺ëºã÷äèéí Õóðàë íü õ¿í àìûí íÿãòðàë, ãýìò õýðãèéí ãàðàëòààñ õàìààðàí õàðüÿà íóòàã äýâñãýðòýý àæèëëàõ íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ îëîí íèéòèéí áàéöààã÷èéí òîîã òîãòîîíî. 17.3. Íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ îëîí íèéòèéí áàéöààã÷èéí ¿éë àæèëëàãààã öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà ìýðãýæëèéí óäèðäëàãààð õàíãàõ áºãººä èðãýä, áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæ ò¿¿íä ýíý õóóëèéí 18 äóãààð ç¿éëä çààñàí ýðõ, ¿¿ðãýý õýðýãæ¿¿ëýõýä íü øààðäàãäàõ òóñëàëöàà ¿ç¿¿ëýõ ¿¿ðýãòýé. 18 äóãààð ç¿éë. Íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ îëîí íèéòèéí áàéöààã÷èéí ýðõ, ¿¿ðýã 18.1. Íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ îëîí íèéòèéí áàéöààã÷ äàðààõü ýðõ ýäýëíý: 18.1.1. íèéãìèéí õýâ æóðàì õàíãàõ çîðèëãîîð Çàõèðãààíû õàðèóöëàãûí òóõàé õóóëèéí1 21, 23, 24, 251, 32 äóãààð ç¿éëèéí 1 äýõ õýñýã, 38 äóãààð ç¿éë, 52 äóãààð ç¿éëèéí 5 äàõü çààëòûí “Õîã õàÿãäëàà èë àñãàõ, îð÷èí òîéðíîî áîõèðäóóëàõ çºð÷èë”, Àðõèäàí ñîãòóóðàõòàé òýìöýõ òóõàé õóóëèéí22 6 äóãààð ç¿éëèéí 1 äýõ õýñýã, 7 äóãààð ç¿éëèéí 1, 4,7,8 äàõü õýñýã, ìºí ç¿éëèéí 2 äàõü õýñãèéí 2,3 äàõü õýñãèéí 2 äàõü çààëò, Òàìõèíû õîð õºíººëòýé òýìöýõ òóõàé õóóëèéí13 5 äóãààð ç¿éëèéí 1 äýõ õýñãèéí 2 äàõü çààëò, 6 äóãààð ç¿éë, 7 äóãààð ç¿éëèéí 1 äýõ õýñýãò çààñàí çºð÷ëèéã òàñëàí çîãñîîõ øààðäëàãà òàâüæ, áèåë¿¿ëýýã¿é òîõèîëäîëä õóóëüä çààñàí òîðãóóëü íîãäóóëàõ; 18.1.2. ãýìò õýðýã, ýðõ ç¿éí çºð÷ëèéí òàëààð õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãà, àëáàí òóøààëòàíä ìýäýãäýæ, õóóëü òîãòîîìæèä çààñàí áóñàä àðãà õýìæýý àâàõóóëàõ; 18.2. Íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ îëîí íèéòèéí áàéöààã÷ äàðààõü ¿¿ðýã õ¿ëýýíý: 18.2.1. õóóëü òîãòîîìæèéã ¿éë àæèëëàãààíäàà ìºðäëºã áîëãîõ, èðãýäýä òàéëáàðëàí òàíèóëàõ; 18.2.2. íèéãìèéí õýâ æóðàì ñàõèóëàõ òàëààð áàéãóóëëàãóóäààñ çîõèîæ áàéãàà àæèëä òóñëàëöàà ¿ç¿¿ëýõ;

õóóëü

ñàõèóëàõ

18.2.3. õàðèóöñàí íóòàã äýâñãýðòýý ãýìò õýðýã, çºð÷뺺ñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ ýðã¿¿ë çîõèîí áàéãóóëæ, èëýðñýí ãýìò õýðýã, çºð÷ëèéã òàñëàí çîãñîîõ àðãà õýìæýýã ýíý õóóëèéí 18.1-ä çààñàí ýðõèéí õ¿ðýýíä àâàõ, õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä ìýäýãäýõ; 18.2.4. íèéãìèéí õýâ æóðàì õàíãàõ òàëààð èðãýä, áàéãóóëëàãààñ çîõèîæ áàéãàà àæèëä îðîëöîõ. 19 ä¿ãýýð ç¿éë. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ ¿éë àæèëëàãààíû ñàíõ¿¿æèëò 19.1. Òóõàéí æèëä ø¿¿õèéí øèéäâýð áèåë¿¿ëýõ, çàìûí õºäºë㺺íèé áîëîí õýâ æóðìûí çºð÷ëèéã àðèëãàõ ÷èãëýëýýð óëñûí îðëîãî áîëãîñîí, òîðãîõ ÿë íîãäóóëæ òºñºâò


òóøààñàí ìºíãºíèé 40 õóâüòàé òýíöýõ õýìæýýíèé õºðºíãèéã ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæèëä çîðèóëàí äàðààãèéí æèëèéí îðîí íóòãèéí òºñ⺺ñ ñàíõ¿¿æ¿¿ëíý. 19.2. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæèëä çîðèóëñàí õºðºíãèéã àéìàã, íèéñëýëèéí áàòëàãäñàí òºñºâ äýýð íü íýìæ îëãîõ çàìààð òºâëºð¿¿ëæ, ñóì, ä¿¿ðãèéí Çàñàã äàðãàä ãýìò õýðýã, õýâ æóðìûí çºð÷ëèéí áàéäëûã õàðãàëçàí õóâààðèëæ çàðöóóëíà. 19.3. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæèëä çîðèóëñàí õºðºíãèéã äàðààõü ÷èãëýëýýð çàðöóóëíà: 19.3.1. ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òàëààð õóóëü ñàõèóëàõ áàéãóóëëàãà, òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãóóäààñ èðãýä, áàéãóóëëàãûí äóíä çîõèîæ áàéãàà ñóðãàëò, ñóðòàë÷èëãààíû çàðäëûã ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõ; 19.3.2. ýíý õóóëèéí 12 äóãààð ç¿éëä çààñàí ýðã¿¿ë, æèæ¿¿ð, îëîí íèéòèéí áàéöààã÷èéã óðàìøóóëàõ; 19.3.3. ýíý õóóëèéí 13 äóãààð ç¿éëä çààñíààð ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæèëä èäýâõòýé îðîëöñîí èðãýä, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûã øàãíàæ, óðàìøóóëàõ; 19.3.4. ýíý õóóëèéí 22 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó îëãîõ òýòãýâýð, òýòãýìæèéí çºð¿¿, çàðäàë, íºõºí òºëáºðèéã òºëºõ; 19.4. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæèëä çîðèóëñàí õºðºíãèéã ººð çîðèóëàëòààð çàðöóóëàõûã õîðèãëîíî. 19.5. Õºðºíãèéã çîðèóëàëòûí äàãóó çàðöóóëæ áàéãàà ýñýõýä òóõàéí èðãýäèéí Һ뺺ëºã÷äèéí Õóðàë áîëîí Òºñâèéí òóõàé õóóëü1 òîãòîîìæèä çààñàí ýðõ á¿õèé ýòãýýä õÿíàëò òàâèíà. Òàâäóãààð á¿ëýã Áóñàä ç¿éë 20 äóãààð ç¿éë. Ãýìò õýðãèéí òàëààðõè ìýäýýëýë öóãëóóëàõ, áîëîâñðóóëàõ 20.1. Ø¿¿õ, ïðîêóðîð, öàãäààãèéí áîëîí õýðýã á¿ðòãýõ, ìºðäºí áàéöààõ, ýðõ á¿õèé áóñàä áàéãóóëëàãà íü ãýìò õýðãèéí øàëòãààí íºõöºëèéã òîãòîîõ çîðèëãîîð ãýìò õýðãèéí ìýäýýëýë öóãëóóëàõ, áîëîâñðóóëàõ ¿éë àæèëëàãààã äàðààõü áàéäëààð ýðõýëíý: 20.1.1. ãýìò õýðãèéí òîî á¿ðòãýë õºòëºõ; 20.1.2. ãýìò õýðãèéí ìýäýýëëèéã áîëîâñðóóëæ, ä¿í øèíæèëãýý õèéõ. 1

Òºñâèéí òóõàé õóóëü “Àðäûí ýðõ” ñîíèíû 1993 îíû 6, “Òºðèéí ìýäýýëýë” ñýòã¿¿ëèéí 1993 îíû 1 äóãààðò òóñ òóñ íèéòëýãäñýí.

20.2. Äýýð äóðäñàí áàéãóóëëàãóóäààñ ãýìò õýðãèéí òàëààð ãàðãàõ ñòàòèñòèêèéí ìýäýýëëèéí óÿëäóóëñàí ìàÿãò, æóðìûã òóõàéí áàéãóóëëàãóóäòàé çºâøèëöºí ¯íäýñíèé ñòàòèñòèêèéí ãàçàð áàòàëíà. 21 ä¿ãýýð ç¿éë. Ãýìò õýðãèéí øàëòãààí íºõöºëèéã ñóäëàõ


ýðäýì øèíæèëãýýíèé àæèë 21.1. Ãýìò õýðãèéí øàëòãààí íºõöëèéã ñóäëàõ øèíæèëãýý ñóäàëãààíû àæëûã ýðõëýõ ýðäýì øèíæèëãýýíèé áàéãóóëëàãà Õóóëü ç¿éí ñàéäûí äýðãýä àæèëëàíà. 21.2. Óã ýðäýì øèíæèëãýýíèé áàéãóóëëàãà íü ãýìò õýðãèéí øàëòãààí íºõöºëèéã ñóäëàõ øèíæèëãýý ñóäàëãààíû àæëûã Õóóëü ç¿éí ñàéäûí áîëîí ñîíèðõîã÷ áóñàä áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæ, èðãýíèé çàõèàëãààð ã¿éöýòãýæ ñàíõ¿¿æèíý. 22 äóãààð ç¿éë. Èðãýäèéí ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýõ áàòàëãàà 22.1. Èðãýä ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ òàëààð ýíý õóóëèéí 10 äóãààð ç¿éëä çààñàí ýðõ ¿¿ðãýý õýðýãæ¿¿ëýõ ÿâöàä áóñäàä ó÷ðóóëñàí ýä õºðºíãèéí õîõèðëûã õàðèóöàõã¿é, òóõàéí ñóì, ä¿¿ðãèéí Çàñàã äàðãûí Òàìãûí ãàçàð òºëíº. 22.2. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëñýí èðãýíä ººðò íü ýä õºðºíãèéí õîõèðîë ó÷èðñàí áîë ñóì, ä¿¿ðãèéí Çàñàã äàðãûí Òàìãûí ãàçàð òºëæ, áóðóóòàé ýòãýýäýýð íºõºí òºë¿¿ëíº. 22.3. Èðãýä ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëæ ÿâààä ýð¿¿ë ìýíäýýðýý õîõèðñîí áóþó àìü íàñàà àëäñàí òîõèîëäîëä ò¿¿íä áîëîí àð ãýðò íü äîð äóðäñàí òýòãýâýð, òýòãýìæèéí çºð¿¿ áîëîí çàðäëûã îëãîíî: 22.3.1. õºäºëìºðèéí ÷àäâàðàà ò¿ð àëäñàí áîë ýìíýëãèéí ÷ºëººòýé áàéñàí õóãàöààíû òýòãýìæ, àâ÷ áàéñàí öàëèíãèéí çºð¿¿; 22.3.2. òàõèð äóòóó áîëñîí òîõèîëäîëä òàõèð äóòóóãèéí òýòãýâýð, àâ÷ áàéñàí öàëèíãèéí çºð¿¿; 22.3.3. àìü íàñàà àëäñàí òîõèîëäîëä àð ãýðò íü òýæýýã÷ýý àëäñàíû òýòãýâýð, õîõèðîã÷èéí àâ÷ áàéñàí öàëèíãèéí çºð¿¿; 22.3.4. õèéìýë ýðõòýí õèéëãýõ áîë ò¿¿íèé çàðäàë. 22.4. Ýíý õóóëèéí 22.3.2, 22.3.3-ò çààñàí òýòãýâýð òîãòîîñíîîñ õîéø õîõèðîã÷èéí òóõàéí ¿åä àâ÷ áàéñàí öàëèíä ººð÷ëºëò îðñîí áîë çºð¿¿ã øèíýýð òîãòîîñîí õýìæýýíýýñ òîîöîæ îëãîíî. 22.5. Ýíý õóóëèéí 22.3.2, 22.3.3-ò çààñàí òýòãýâýð, öàëèíãèéí çºð¿¿ã òàõèð äóòóóãèéí áà òýæýýã÷ýý àëäñàíû òýòãýâýð àâ÷ áàéãàà õóãàöààíä îëãîíî. 22.6. Ýíý õóóëèéí 22.3-ò çààñàí èðãýí íü òîãòìîë öàëèí, îðëîãîã¿é áóþó òîäîðõîé àæèë ýðõëýýã¿éãýýñ òýòãýâýð, òýòãýìæ àâ÷ ÷àäàõã¿é áîë ò¿¿íä õºäºëìºðèéí õºëñíèé äîîä õýìæýýíýýñ áàãàã¿é õýìæýýãýýð íºõºí òºëáºð òºëíº. 22.7. ͺõºí òºëáºðèéã òóõàéí èðãýíèéã õºäºëìºðèéí ÷àäâàðàà àëäñàí õóãàöààíä îëãîíî. 22.8. Ýíý õóóëèéí 22.3, 22.6-ä çààñàí òýòãýâýð, òýòãýìæ, öàëèíãèéí çºð¿¿, õèéìýë ýðõòýí õèéëãýõ çàðäàë, íºõºí òºëáºðèéã òóõàéí èðãýíèéã ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ,


óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæèëä îðîëöóóëàõ øèéäâýð ãàðãàñàí Çàñàã äàðãûí Òàìãûí ãàçàð îëãîæ, áóðóóòàé ýòãýýäýýð çîõèõ æóðìààð íºõºí òºë¿¿ëíý. 22.9. Ýíý ç¿éëä çààñàí èðãýäèéí ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýõ áàòàëãàà íü ñóì, ä¿¿ðãèéí Çàñàã äàðãûí øèéäâýðýýð àæèëëàæ áóé ýðã¿¿ë, æèæ¿¿ð, íèéãìèéí õýâ æóðàì õàìãààëàõ îëîí íèéòèéí áàéöààã÷èä íýã àäèë õàìààðíà. 23 äóãààð ç¿éë. Õóóëü çºð÷èã÷äºä õ¿ëýýëãýõ õàðèóöëàãà 23.1. Ýíý õóóëèéí 9.1-ä çààñíûã çºð÷ñºí áîë óã àæëûã õàðèóöñàí àëáàí òóøààëòàíä ò¿¿íèé äýýä øàòíû áàéãóóëëàãûí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàí ñàõèëãûí øèéòãýë íîãäóóëíà. 23.2. Ýíý õóóëèéí 9.2-ò çààñíûã çºð÷ñºí àëáàí òóøààëòíûã 25000-40000 õ¿ðòýë òºãðºãººð òîðãîõ øèéòãýëèéã òóõàéí çºð÷ëèéã øàëãàæ èëð¿¿ëñýí áàéãóóëëàãà, àëáàí òóøààëòíû õ¿ñýëòýýð ø¿¿ã÷, öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí ýðõ á¿õèé àæèëòàí íîãäóóëíà. 23.3. Ýíý õóóëèéí 11.3, 11.4-ò çààñíûã çºð÷ñºí õýâëýë, ìýäýýëëèéí áàéãóóëëàãûã 100000-150000 òºãðºãººð òîðãîõ, ò¿¿í÷ëýí óã çºð÷ëèéã óäàà äàðàà äàâòâàë áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààã çîãñîîõ øèéòãýëèéã ø¿¿ã÷ íîãäóóëíà.

ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÈÕ ÕÓÐËÛÍ ÄÀÐÃÀ

Ð.ÃÎÍ×ÈÃÄÎÐÆ

ГЭМТ ХЭРГЭЭС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ ТУХАЙ  

4 ä¿ãýýð ç¿éë. Ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûí ¿íäñýí çàð÷èì ÃÝÌÒ ÕÝÐÃÝÝÑ ÓÐÜÄ×ÈËÀÍ ÑÝÐÃÈÉËÝÕ ÒÓÕÀÉ 5.1.1. ãýìò õýðãèéí òàëààðõè ìýäý...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you