Page 1

ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ

ÕÓÓËÜ 2003 îíû 12 äóãààð ñàðûí 26-íû ºäºð Óëààíáààòàð õîò

ÕÝÐÝÃËÝÃ×ÈÉÍ ÝÐÕÈÉà ÕÀÌÃÀÀËÀÕ ÒÓÕÀÉ ÕÓÓËÜ ÍÝÃįÃÝÝÐ Á¯ËÝà Íèéòëýã ¿íäýñëýë 1 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóóëèéí çîðèëò 1.1. Ýíý õóóëèéí çîðèëò íü áàðàà, á¿òýýãäýõ¿¿í /öààøèä “áàðàà” ãýõ/ õóäàëäàõ, õóäàëäàí àâàõ, àæèë ã¿éöýòãýõ áîëîí ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõ ÿâöàä õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõòàé õîëáîãäñîí õàðèëöààã çîõèöóóëàõàä îðøèíî. 2 äóãààð ç¿éë. Õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ òóõàé õóóëü òîãòîîìæ 2.1. Õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ òóõàé õóóëü òîãòîîìæ íü Ìîíãîë Óëñûí ¯íäñýí õóóëü 1 , Èðãýíèé õóóëü 2 , ýíý õóóëü áîëîí òýäãýýðòýé íèéö¿¿ëýí ãàðãàñàí õóóëü òîãòîîìæèéí áóñàä àêòààñ á¿ðäýíý. 2.2. Ìîíãîë Óëñûí îëîí óëñûí ãýðýýíä ýíý õóóëüä çààñíààñ ººðººð çààñàí áîë îëîí óëñûí ãýðýýíèé çààëòûã äàãàæ ìºðäºíº. 3 äóãààð ç¿éë. Õóóëèéí íýð òîìú¸î 3.1. Ýíý õóóëüä õýðýãëýñýí äàðààõü íýð òîìú¸îã äîð äóðäñàí óòãààð îéëãîíî: 3.1.1. “õýðýãëýã÷” ãýæ áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýã ¿éëäâýðëýë, àæ àõóéí ¿éë àæèëëàãààíû áóñ, çºâõºí õóâèéí áîëîí ãýð á¿ë, àõóéí õýðýãöýýãýý õàíãàõàä çîðèóëàí çàõèàëæ, õóäàëäàí àâ÷, ¿éë÷ë¿¿ëæ áàéãàà, ýñõ¿ë õýðýãëýæ áàéãàà õóâü õ¿íèéã; 3.1.2. “õóäàëäàã÷” ãýæ çîõèîí áàéãóóëàëòûí õýëáýðýýñýý ¿ë õàìààðàí õýðýãëýã÷èä áàðààãàà áîðëóóëæ áàéãàà àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà, õóâèàðàà àæ àõóé ýðõëýã÷ áîëîí õóâü õ¿íèéã; 3.1.3. “¿éëäâýðëýã÷” ãýæ çîõèîí áàéãóóëàëòûí õýëáýðýýñýý ¿ë õàìààðàí õýðýãëýã÷èä áîðëóóëàõ çîðèëãîîð áàðàà ¿éëäâýðëýæ áàéãàà àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà, õóâèàðàà àæ àõóé ýðõëýã÷ áîëîí õóâü õ¿íèéã;

1 2

Ìîíãîë Óëñûí Yíäñýí õóóëü-“Òºðèéí ìýäýýëýë” ýìõòãýëèéí 1992 îíû 1 ä¿ãýýðò íèéòëýãäñýí. Èðãýíèé õóóëü- “Òºðèéí ìýäýýëýë” ýìõòãýëèéí 2002 îíû 7 äóãààðò íèéòëýãäñýí.

1


3.1.4. “ã¿éöýòãýã÷” ãýæ çîõèîí áàéãóóëàëòûí õýëáýðýýñýý ¿ë õàìààðàí õýðýãëýã÷èä òºëáºðòýé áîëîí òºëáºðã¿é àæèë ã¿éöýòãýæ, ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëæ áàéãàà àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãà, õóâèàðàà àæ àõóé ýðõëýã÷ áîëîí õóâü õ¿íèéã; 3.1.5. “áàòàëãààò õóãàöàà” ãýæ ¿éëäâýðëýã÷, õóäàëäàã÷, ã¿éöýòãýã÷èéí áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð, àþóëã¿é áàéäàëä ãàðãàæ ºãñºí õóãàöààã; 3.1.6. “àæèë ã¿éöýòãýõ, ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõ” ãýæ Èðãýíèé õóóëèéí 343, 359 ä¿ãýýð ç¿éëä òîäîðõîéëñíûã. 4 ä¿ãýýð ç¿éë. Õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõàä áàðèìòëàõ çàð÷èì 4.1. Õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ òàëààð äàðààõü çàð÷ìûã áàðèìòàëíà: 4.1.1. çàõ çýýëä íèéë¿¿ëæ áàéãàà áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýý íü õýðýãëýã÷èéí àþóëã¿é áàéäàë, òîî, õýìæýý, ÷àíàð, õóãàöàà, çîðèóëàëòûí çîõèõ øààðäëàãûã õàíãàñàí áàéõ; 4.1.2. õýðýãëýã÷ íü áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýíèé òàëààð ¿íýí çºâ ìýäýýëýë îëæ àâàõ, õýðýãëýýíèé ñî¸ë ýçýìøèõ áîëîìæîîð õàíãàãäñàí áàéõ; 4.1.3. xýðýãëýã÷èéí ýð¿¿ë ìýíä, àìü íàñ, ýä õºðºíãº, ýä õºðºíãèéí áóñ àøèã ñîíèðõîë, õ¿ðýýëýí áàéãàà îð÷èíä ó÷èðñàí ãýì õîðûã àðèëãàõ, çºð÷èãäñºí ýðõèéã ñýðãýýõ, õîõèðëûã íºõºí òºëºõ. ÕΨÐÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝà Õýðýãëýã÷èéí ýðõ 5 äóãààð ç¿éë. ×àíàð, àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàñàí áàðàà õýðýãëýõ, àæèë, ¿éë÷èëãýýãýýð õàíãóóëàõ õýðýãëýã÷èéí ýðõ 5.1. Õýðýãëýã÷ ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãààñ áàòàëñàí ñòàíäàðò, òåõíèêèéí íºõöºë, áàðèëãûí áîëîí ýð¿¿ë àõóé, àðèóí öýâðèéí íîðì, ôàðìàêîïåé, æîð, ò¿¿í÷ëýí õóóëü òîãòîîìæ, ãýðýýãýýð òîäîðõîéëñîí çîõèõ ÷àíàð, òîî õýìæýý, àþóëã¿éí øààðäëàãûã õàíãàñàí áàðàà õýðýãëýõ, àæèë, ¿éë÷èëãýýãýýð õàíãóóëàõ ýðõòýé. 5.2. Õýðýãëýã÷ áàòàëãààò áîëîí ýäýëãýýíèé õóãàöààíû äîòîð áàðààíû ÷àíàð, àþóëã¿é áàéäëààð õàíãàãäàõ ýðõòýé. 5.3. Õýðýâ ¿éëäâýðëýã÷ óäààí õóãàöààíä õýðýãëýõ áàðààíä áàòàëãààò õóãàöàà òîãòîîãîîã¿é áîë áàðààã õóäàëäàí àâàã÷èä øèëæ¿¿ëñýí ºäðººñ ýõëýí õýðýãëýã÷ õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë 6 ñàðûí õóãàöààíä áàðààíû ÷àíàð, àþóëã¿é áàéäëûí áàòàëãàà àâàõ ýðõòýé. 5.4. Áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð, àþóëã¿é áàéäëûã õàíãààã¿éãýýñ õýðýãëýã÷èéí àìü íàñàíä àþóë, ýð¿¿ë ìýíä, ýä õºðºíãº, õ¿ðýýëýí áàéãàà îð÷èíä ãýì õîð ó÷ðóóëñíû òºëáºðèéã Èðãýíèé õóóëèéí àðâàí íàéì, òàâèí õî¸ðäóãààð á¿ëýãò çààñíû äàãóó áóðóóòàé ýòãýýäýýð íºõºí òºë¿¿ëýõ ýðõòýé. 5.5. Õýðýãëýã÷ ÷àíàðã¿é áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýíèé óëìààñ çºð÷èãäñºí ýðõýý õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ ÷èãëýëýýð ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëäàã òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãààð äàìæóóëàí õàìãààëóóëàõ ýðõòýé.

2


5.6. Õýðýãëýã÷ õîëáîãäîõ áàðèìò áè÷ãèéí äóãààð, ëèçåíö îëãîñîí áàéãóóëëàãûí òóõàé ìýäýýëýë, ¿éëäâýðëýã÷ýýñ áàðààíû òàëààð õîëáîãäîõ õÿíàëòûí áàéãóóëëàãààñ îëãîñîí çºâøººðºë, ÷àíàð, àþóëã¿éí áàòàëãààæèëòûí ä¿ãíýëòèéã øààðäàí ¿çýõ ýðõòýé. 6 äóãààð ç¿éë. ¯éëäâýðëýã÷, õóäàëäàã÷, ã¿éöýòãýã÷èéí áóðóóãààñ ó÷èðñàí ãýì õîðûã àðèëãóóëàõ, õîõèðëûã íºõºí òºë¿¿ëýõ õýðýãëýã÷èéí ýðõ 6.1. Õýðýãëýã÷ ¿éëäâýðëýã÷èéí áóðóóãààñ ººðò ó÷èðñàí ãýì õîðûã àðèëãóóëàõ, õîõèðëûã íºõºí òºë¿¿ëýõ çàìààð ýäèéí çàñãèéí àøèã ñîíèðõëîî õàìãààëíà. 6.2. Áàðààíä áèåò áàéäëûí äîãîëäîë /òîî, õýìæýý, ÷àíàð, õóãàöàà/ áîëîí ýðõèéí çºð÷èë èëýðâýë õýðýãëýã÷ ãýðýýíä çààñàí õóãàöààíä áóþó õóãàöàà çààãààã¿é áîë íýí äàðóé óã ãýì õîðûã àðèëãàõ áóþó ó÷èðñàí õîõèðëûã íºõºí òºëºõèéã õóäàëäàã÷ààñ øààðäàõ ýðõòýé. 6.3.Õýðýãëýã÷ ñîãîã ãýìòýëòýé, èæ á¿ðäýëã¿é, òîî, õýìæýý, ÷àíàðûí øààðäëàãà õàíãààã¿é áàðàà áîðëóóëñàí õóäàëäàã÷èä Èðãýíèé õóóëèéí 254 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñíû äàãóó óã áàðààíû äîãîëäëûã àðèëãóóëàõ, õîõèðëîî íºõºí òºë¿¿ëýõ òàëààð äàðààõü øààðäëàãûí àëü íýãèéã ãàðãàõ ýðõòýé: 6.3.1. áàðààíû äîãîëäëûã ¿íý òºëáºðã¿é àðèëãóóëàõ áóþó óã äîãîëäëûã õýðýãëýã÷ ººðººñºº áîëîí ãóðàâäàã÷ ýòãýýäýýð àðèëãóóëàõàä ãàðãàñàí çàðäëûã íºõºí òºë¿¿ëýõ; 6.3.2. áàðààíû ¿íèéã äîãîëäëûí õýìæýýòýé ä¿éö¿¿ëýí áóóðóóëàõ; 6.3.3. ãýðýýíä çààñàí òîî, õýìæýýíýýñ äóòóó áàðààã õ¿ëýýí àâàõààñ òàòãàëçàõ, ýñõ¿ë ¿íèéã òîîöîæ àâàõ; 6.3.4. äîãîëäîëòîé áàðààíû îðîíä òóõàéí òºðëèéí äîãîëäîëã¿é áàðààãààð ñîëèõ, ýñõ¿ë áàðààã áóöààí ºã÷, ¿íèéã òîîöîæ àâàõ; 6.3.5. ãýðýýã öóöëàõ; 6.3.6. õóäàëäàã÷ íü áàðààíû ñîãîã ãýìòýë, èæ á¿ðäëèéí òàëààð óðüä÷èëàí ìýäýãäýýã¿é òîõèîëäîëä óã áàðààã õýðýãëýã÷èéí øààðäëàãààð íýí äàðóé, èéì áîëîìæã¿é áîë õýðýãëýã÷òýé òîõèðîëöñîí õóãàöààíä, ýñõ¿ë òóõàéí áàðààã áóöààí ýõíèé ýýëæèíä ñîëèõ áóþó èæ á¿ðä¿¿ëæ ºãºõ. Õýðýâ èéì áîëîìæã¿é áîëîí õýðýãëýã÷ øààðäñàí áîë áàðààíû ¿íý, õºëñèéã á¿ðíýýð, ýñõ¿ë çºð¿¿ã áóöààæ îëãîõ; 6.3.7. áàòàëãààò õóãàöààíû äîòîð õýðýãëýã÷èéí áóðóó áèø øàëòãààíààð òóõàéí áàðàà õýðýãöýý õàíãàõã¿é, íóóãäìàë ñîãîã ãýìòýëòýé íü èëýðâýë õóäàëäàã÷ ò¿¿íèéã ñîëèõ, ýñõ¿ë õýðýãëýã÷òýé òîõèðîëöñîí õóãàöààíä ¿íý òºëáºðã¿é çàñâàðëàõ. Õýðýâ èéì áîëîìæã¿é áîëîí õýðýãëýã÷ øààðäñàí áîë áàðààíû ¿íý õºëñèéã á¿ðíýýð, ýñõ¿ë çºð¿¿ã áóöààæ îëãîõ. 6.4. ×àíàðûí øààðäëàãà õàíãààã¿é, ãýðýýíèé ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýýã¿é àæèë, ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëñíýýñ õýðýãëýã÷èä ó÷èðñàí õîõèðëûã äîð äóðäñíààð àðèëãóóëíà: 6.4.1. ãýðýýíä çààñàí áîëçîë, ÷àíàðûí øààðäëàãà õàíãààã¿é àæèë, ¿éë÷èëãýý ã¿éöýòãýñíèé óëìààñ õýðýãëýã÷èä ó÷èðñàí õîõèðëûí õýìæýýãýýð ãýðýýíèé ¿íèéã áàãàñãàí òºëºõ;

3


6.4.2. õýðýãëýã÷èéí ýä ìàòåðèàëûã àøèãëàí àæèë, ¿éë÷èëãýý ã¿éöýòãýõäýý ãýðýýíèé áîëçëûã õàíãààã¿éãýýñ õýðýãëýã÷ õ¿ëýýí àâàõààñ òàòãàëçñàí òîõèîëäîëä ã¿éöýòãýã÷ ãýðýýíä ººðººð çààãààã¿é áîë èæèë íýð òºðºë, ÷àíàðòàé ýä ìàòåðèàëààð ãýðýýíèé áîëçëûã õàíãàñàí àæèë, ¿éë÷èëãýýã ã¿éöýòãýæ ºãºõ. 6.5. Áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð, ñîãîã ãýìòýë, èæ á¿ðäëèéí òàëààð õýðýãëýã÷èéí òàâüñàí ãîìäîë ¿íäýñëýëã¿é áîëîõ íü ýðõ á¿õèé ýòãýýäèéí ä¿ãíýëòýýð íîòëîãäñîí, Èðãýíèé õóóëèéí 255.1.3-ò çààñíû äàãóó õýðýãëýã÷ íü òýýâýðëýõ, õàäãàëàõ, àøèãëàõ æóðàì çºð÷ñºí òîõèîëäîëä õîëáîãäîõ çàðäëûã õóäàëäàã÷ õàðèóöàõã¿é. 7 äóãààð ç¿éë. Áàðààíû òàëààð ìýäýýëýë àâàõ õýðýãëýã÷èéí ýðõ 7.1. Õýðýãëýã÷ áàðààíû òàëààð ¿íýí çºâ ñîíãîëò õèéõýä òóñëàõ áîäèò ìýäýýëëýýð õàíãàãäàõ ýðõòýé. 7.2. ¯éëäâýðëýã÷ áàðààíûõàà òàëààð õýðýãëýã÷èä äîð äóðäñàí ìýäýýëýë ºãíº: 7.2.1. ¿éëäâýðëýã÷èéí íýð, õàÿã, áàðààíû áîëîí áóñàä òàíèõ òýìäýã, òàíèöûí òóõàé êîä; 7.2.2. áàðààíû çîðèóëàëò, õýðýãëýýíèé øèíæ ÷àíàð; 7.2.3. áàðààíû îðö, íàéðëàãà, õàäãàëàõ, õýðýãëýõ àðãà ç¿é; 7.2.4. áàðààíû íýð òºðºë, ¿íý; 7.2.5. áàðààíû õýìæýý, õýìæèõ íýãæ; 7.2.6. áàðààíû áàòàëãààò áîëîí ýäýëãýýíèé õóãàöàà; 7.2.7. áàðààã çºâ õýðýãëýõ òóõàé çààâàð. 8 äóãààð ç¿éë. Ø¿¿õýýð õàìãààëóóëàõ õýðýãëýã÷èéí ýðõ 8.1. ¯éëäâýðëýã÷, õóäàëäàã÷, ã¿éöýòãýã÷èéí áóðóóãààñ õýðýãëýã÷èä ó÷èðñàí ãýì õîðûã àðèëãàõ, õîõèðëûã íºõºí òºëºõ òàëààð ãàðãàñàí õýðýãëýã÷èéí øààðäëàãûã ¿éëäâýðëýã÷, õóäàëäàã÷, ã¿éöýòãýã÷ áèåë¿¿ëýõýýñ òàòãàëçñàí òîõèîëäîëä ýíý òàëààð ø¿¿õýä íýõýìæëýë ãàðãàõ ýðõòýé.

9 ä¿ãýýð ç¿éë. Õýðýãëýýíèé ñî¸ë ýçýìøèõ õýðýãëýã÷èéí ýðõ 9.1. Õýðýãëýã÷ õýðýãëýýíèé ñî¸ë ýçýìøèõ, ýíý òàëààð ñóðàõ áîëîëöîîãîîð õàíãàãäàõ ýðõòýé. 10 äóãààð ç¿éë. Áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýíèé äîãîëäëûí òàëààð ãîìäëûí øààðäëàãà ãàðãàõ õóãàöàà 10.1. Áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýíä äîãîëäîë èëýðñýí òîõèîëäîëä õýðýãëýã÷ Èðãýíèé õóóëèéí 254, 349 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñàí õóãàöààíû äîòîð ãîìäëûí øààðäëàãà ãàðãàõ ýðõòýé. 10.2. Óëèðëûí ÷àíàðòàé áàðààíû õóâüä áàòàëãààò õóãàöàà íü òóõàéí óëèðàë ýõëýõ ¿åýñ òîîöîãäîíî. 10.3. Áàðààã øóóäàíãààð õ¿ðãýñýí òîõèîëäîëä ãîìäëûí øààðäëàãûã õýðýãëýã÷èä õ¿ðãýñýí ºäðººñ ýõëýí òîîöíî.

4


10.4. ¯éëäâýðëýã÷, õóäàëäàã÷, ã¿éöýòãýã÷ áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýíèé äîãîëäëûã áîëîìæòîé õóãàöààíä àðèëãàõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý. Áîëîìæèò õóãàöàà, àíçûí õýìæýýã ãýðýýíä çààæ õî¸ð òàë ãàðûí ¿ñýã çóðàí áàòàëãààæóóëñàí áàéíà. 10.5. ¯éëäâýðëýã÷, õóäàëäàã÷, ã¿éöýòãýã÷ áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýíèé äîãîëäëûã àðèëãàõ ¿¿ðãýý õóãàöààíä íü áèåë¿¿ëýýã¿é áîë Èðãýíèé õóóëèéí 232 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó àíç òºëºõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý. 11 ä¿ãýýð ç¿éë. Õýðýãëýã÷òýé áàéãóóëñàí ãýðýý õ¿÷èí òºãºëäºð áóñ áàéõ 11.1. Õýðýãëýã÷, ¿éëäâýðëýã÷, ã¿éöýòãýã÷ áàðàà õóäàëäàõ, õóäàëäàí àâàõ, íèéë¿¿ëýõ, àæèë ã¿éöýòãýõ, ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõ òóõàé ãýðýýã áè÷ãýýð áîëîí àìààð õèéæ áîëíî. 11.2. Õýðýãëýã÷òýé áàéãóóëñàí ãýðýýíèé íºõöºë íü õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ òóõàé ýíý õóóëü áîëîí áóñàä õóóëü òîãòîîìæîîð òîãòîîñîí íºõö뺺ñ äîðäóóëñàí áîë õ¿÷èí òºãºëäºð áóñ áàéíà. ÃÓÐÀÂÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝà ¯éëäâýðëýã÷, õóäàëäàã÷, ã¿éöýòãýã÷èéí ¿¿ðýã 12 äóãààð ç¿éë. ¯éëäâýðëýã÷, õóäàëäàã÷, ã¿éöýòãýã÷èéí

¿¿ðýã

12.1. ¯éëäâýðëýã÷, õóäàëäàã÷, ã¿éöýòãýã÷èéí çàõ çýýëä íèéë¿¿ëæ áàéãàà áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýý íü õýðýãëýã÷èéí àìü íàñ, ýð¿¿ë ìýíä áîëîí õ¿ðýýëýí áàéãàà îð÷èíä ãýì õîð ó÷ðóóëàõã¿é áàéõ, çààâàë ìºðäºõ ñòàíäàðòûí áîëîí òåõíèêèéí çîõèöóóëàëòûí øààðäëàãûã õàíãàñàí áàéíà. 12.2. Õóäàëäàã÷ áàðààã õóäàëäààíä ãàðãàõäàà ¿éëäâýðëýã÷ /íèéë¿¿ëýã÷/-ýýñ ýíý õóóëèàð òîãòîîñîí øààðäëàãûã õàíãàñàí áàðàà íèéë¿¿ëýõ òàëààð çîõèõ ãýðýýã áàéãóóëñàí áàéíà. 12.3. ¯éëäâýðëýã÷, õóäàëäàã÷, ã¿éöýòãýã÷ õýðýãëýã÷ýýñ áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàðûí äîãîëäëûí òàëààð òàâüñàí øààðäëàãûã õóóëüä çààñíû äàãóó áàðàãäóóëàõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý. 12.4. Çàõ çýýëä ãàðãàñàí áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýíä õýðýãëýã÷èéí àìü íàñàíä àþóë, ýð¿¿ë ìýíä, ýä õºðºíãº, õ¿ðýýëýí áàéãàà îð÷èíä ãýì õîð ó÷ðóóëæ áîëçîøã¿é áàéäàë èëýðâýë ¿éëäâýðëýã÷, õóäàëäàã÷, ã¿éöýòãýã÷ ýíý òóõàé îëîí íèéòýä íýí äàðóé ìýäýýëíý. 12.5. Yéëäâýðëýã÷, õóäàëäàã÷ áàðààíû áàòàëãààò õóãàöààíû øààðäëàãûã õàíãàñàí áàðàà áîðëóóëàõ ¿¿ðýãòýé. ×àíàðûí øààðäëàãà õàíãààã¿é áàðàà áîðëóóëñàí òîõèîëäîëä õýðýãëýã÷èéí øààðäëàãààð ò¿¿íèéã áóöààí àâ÷ ¿íèéã õýðýãëýã÷èä îëãîíî. 12.6. ¯éëäâýðëýã÷ õóäàëäàã÷, ã¿éöýòãýã÷ áàðààíû àþóëã¿é áàéäëûí øààðäëàãûã õàíãààã¿éãýýñ õýðýãëýã÷èéí ýð¿¿ë ìýíä, ýä õºðºíãº, õ¿ðýýëýí áàéãàà îð÷èíä ó÷èðñàí ãýì õîðûã õóóëüä çààñíû äàãóó àðèëãàíà. 12.7. Õýðýãëýã÷ áàðààíû òýýâýðëýõ, õàäãàëàõ, àøèãëàõ æóðìûã áàðèìòàëñàí áîëîâ÷ áàðàà íü õýðýãëýã÷èéí àìü íàñàíä àþóë, ýð¿¿ë ìýíä, ýä õºðºíãº, õ¿ðýýëýí áàéãàà îð÷èíä ãýì õîð ó÷ðóóëñàí íü òîãòîîãäâîë ¿éëäâýðëýã÷,

5


õóäàëäàã÷, ã¿éöýòãýã÷ ò¿¿íèé ¿éëäâýðëýë, íèéë¿¿ëýëò, áîðëóóëàëòûã íýí äàðóé çîãñîîæ, ã¿éëãýýíýýñ òàòàæ àâíà. 12.8. ¯éëäâýðëýã÷, õóäàëäàã÷, ã¿éöýòãýã÷ýýñ õýðýãëýã÷èä áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýòýé õîëáîîòîé õóäàë ìýäýýëýë ºãºõèéã õîðèãëîíî. 12.9. Áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýã õóóðàí ìýõëýõ, òººðºãä¿¿ëýõ, õ¿÷ õýðýãëýõ çàìààð õóäàëäàõ, ã¿éöýòãýõ, õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õîõèðîîñîí ãýðýý áàéãóóëàõûã õîðèãëîíî. 13 äóãààð ç¿éë. Áàðààíû áàòàëãààò õóãàöààã òîãòîîõ ¿éëäâýðëýã÷, ã¿éöýòãýã÷èéí ¿¿ðýã 13.1. Yéëäâýðëýã÷, ã¿éöýòãýã÷ õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýíèé áàòàëãààò õóãàöààã òîãòîîíî. 13.2. Áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýã çàõ çýýëä íèéë¿¿ëýõäýý ò¿¿íèéã õýðýãëýõ çààâàð, õàäãàëàõ, òýýâýðëýõ, àøèãëàõàä äàãàæ ìºðäºõ àþóëã¿éí çààâàð÷èëãàà, àíõààðóóëãà, ¿éëäâýðëýñýí îí, ñàðûã õóäàëäààíû áàðèìò áè÷èã, õàÿã, øîøãî äýýð õýðýãëýã÷èä îéëãîìæòîé, õýðýãëýõýä õÿëáàð áàéõààð òóñãàíà. 13.3. Õýðýâ õóóëü áóþó ñòàíäàðòààð áàðààíä õýðýãëýã÷èéí àìü íàñ, ýð¿¿ë ìýíä, ýä õºðºíãº, õ¿ðýýëýí áàéãàà îð÷èíä ãýì õîð ó÷ðóóëàõã¿é áàéõ øààðäëàãûã òîãòîîñîí áîë òýäãýýðèéí ýíý øààðäëàãàä íèéöýæ áàéãàà ýñýõèéã ýðõ á¿õèé õºíäëºíãèéí áàéãóóëëàãààð áàòàëãààæóóëñàí áàéíà. 14 ä¿ãýýð ç¿éë. Áàðààíä çàñâàð õèéõ, òåõíèêèéí ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõ ¿éëäâýðëýã÷èéí ¿¿ðýã 14.1. Ýäýëãýýíèé òîãòîîñîí õóãàöààíû äîòîð íàéäâàðòàé àæèëëàõ áîëîëöîîã õàíãàõ çîðèëãîîð ¿éëäâýðëýã÷ òóõàéí áàðààíû çàñâàð, òåõíèêèéí ¿éë÷èëãýýã çîõèîí áàéãóóëàõ, ò¿¿í÷ëýí ¿éëäâýðëýëèéí õóãàöààíä áîëîí ò¿¿íèéã ¿éëäâýðëýëýýñ õàññàíààñ õîéø òóõàéí áàðààíû àøèãëàëòûí õóãàöàà äóóñàõ õ¿ðòýëõ õóãàöààíä, õýðýâ èéì õóãàöàà çààãààã¿é áîë õóäàëäààíä íèéë¿¿ëñíýýñ õîéø 5 õ¿ðòýë æèëèéí õóãàöààíä õîëáîãäîõ ñýëáýã õýðýãñëèéã õóäàëäààíä íèéë¿¿ëæ áàéõ ¿¿ðýãòýé. 15 äóãààð ç¿éë. Áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýíèé äîãîëäëûã àðèëãàõ õóãàöàà 15.1. Áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýíèé òàëààð ãîìäëûí øààðäëàãà ãàðãàñàí òîõèîëäîëä äîãîëäëûã äàðààõü õóãàöààíä àðèëãàíà: 15.1.1. õ¿íñ áîëîí àõóéí õýðýãëýýíèé áàðààíû ýäýëãýýíèé õóãàöàà áóðóó òîãòîîãäñîíîîñ ¿¿ñýõ ãýì õîðûã õóäàëäàã÷ íýí äàðóé àðèëãàõ; 15.1.2. áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýíèé äîãîëäëûí òàëààð ãàðñàí ãîìäëûã áàðàãäóóëàõ ¿åä õ¿íäýòãýí ¿çýõ øàëòãààí ãàðñàí /íèéòèéã õàìàðñàí õîðèî öýýð/, õóäàëäàã÷ /¿éëäâýðëýã÷, ã¿éöýòãýã÷/ ºâäñºí, íàñ áàðñàí, äàìïóóðñàí, òàòàí áóóãäñàí, òîäîðõîé øàëòãààíû óëìààñ ò¿¿íèé ¿éë àæèëëàãàà ò¿ð áîëîí á¿ðìºñºí çîãññîí òîõèîëäîëä äîãîëäëûã àðèëãàõ õóãàöààã õîéøëóóëàõààð õýðýãëýã÷òýé òîõèðîëöîõ. 15.2. Õ¿íäýòãýí ¿çýõ øàëòãààíã¿éãýýð äîãîëäëûã àðèëãàõ õóãàöàà õýòýðâýë õóãàöàà õýòýðñýí õîíîã òóòàì áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýíèé ¿íèéí ä¿íãèéí 0.1

6


õóâüòàé òýíöýõ õýìæýýíèé õýðýãëýã÷èä òºëíº.

àëäàíãèéã

õóäàëäàã÷

/¿éëäâýðëýã÷,

ã¿éöýòãýã÷/

ĪЪÂįÃÝÝÐ Á¯ËÝà Õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ óäèðäëàãà, çîõèîí áàéãóóëàëò 16 äóãààð ç¿éë. Õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ òºðèéí çàõèðãààíû òºâ áàéãóóëëàãûí á¿ðýí ýðõ 16.1. Òºðèéí çàõèðãààíû òºâ áàéãóóëëàãà äàðààõü á¿ðýí ýðõòýé: 16.1.1. xýðýãëýã÷èéí áîäëîãûã õýðýãæ¿¿ëýõ;

ýðõèéã

õàìãààëàõòàé

õîëáîãäñîí

òºðèéí

16.1.2. õýðýãëýã÷ çàõ çýýëýýñ ýðýëò õýðýãöýýíäýý íèéö¿¿ëýí õÿìä, àþóëã¿é, çîõèõ ÷àíàðûí áàðàà ñîíãîæ àâàõ ºðãºí áîëîìæèéã õàíãàõàä ÷èãëýãäñýí øóäàðãà ºðñºë人íèéã õºõ¿¿ëýí äýìæèõ àðãà õýìæýý àâàx; 16.1.3. õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõòàé õîëáîãäñîí àñóóäëààð õóóëü òîãòîîìæèéí áèåëýëòèéã øàëãàõ, ìýðãýæëèéí õÿíàëòûí áàéãóóëëàãàòàé õàìòðàí ¿çëýã øàëãàëò ÿâóóëàõ, ìýäýýëýë, ñóðòàë÷èëãàà õèéõ, ñóðãàëò çîõèîí áàéãóóëàõ çýðýã ¿éë àæèëëàãààã õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãààð ãýðýýíèé ¿íäñýí äýýð ã¿éöýòã¿¿ëýõ, òýäýíä ìýðãýæèë, àðãà ç¿éí äýìæëýã ¿ç¿¿ëýõ. 17 äóãààð ç¿éë. Àéìàã, íèéñëýë, ñóì ä¿¿ðãèéí èðãýäèéí Һ뺺ëºã÷äèéí Õóðëûí á¿ðýí ýðõ 17.1. Àéìàã, íèéñëýë, ñóì, ä¿¿ðãèéí èðãýäèéí Һ뺺ëºã÷äèéí Õóðàë äàðààõü á¿ðýí ýðõòýé: 17.1.1. òóõàéí íóòàã äýâñãýðò õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ òàëààð ÿâóóëàõ ¿éë àæèëëàãààíû áîäëîãî, òºëºâëºãºº áîëîí ò¿¿íä çàðöóóëàõ õºðºíãèéí òºñâèéã õýëýëöýæ áàòëàõ; 17.1.2. òóõàéí íóòàã äýâñãýðò õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ ÷èãëýëýýð ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëäàã òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãàä äýìæëýã ¿ç¿¿ëýõ, ¿íýëýëò ä¿ãíýëò ºãºõ. 18 äóãààð ç¿éë. Àéìàã, íèéñëýë, ñóì ä¿¿ðãèéí Çàñàã äàðãûí á¿ðýí ýðõ 18.1. Àéìàã, íèéñëýë, ñóì, ä¿¿ðãèéí Çàñàã äàðãà äàðààõü á¿ðýí ýðõòýé: 18.1.1. õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ áîäëîãî òîãòîîìæèéí õýðýãæèëòèéã çîõèîí áàéãóóëæ, õÿíàëò òàâèõ; 18.1.2. õýðýãëýã÷èä õýðýãëýýíèé ñî¸ë ýçýìø¿¿ëýõ

áîëîí

ñóðãàëò

õóóëü çîõèîí

áàéãóóëàõ; 18.1.3. òóõàéí íóòàã äýâñãýðò õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ ÷èãëýëýýð ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëäàã òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãàòàé ãýðýýíèé ¿íäñýí äýýð õàìòðàí àæèëëàõ, äýìæëýã ¿ç¿¿ëýõ. 7


19 ä¿ãýýð ç¿éë. Õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãûí ÷èã ¿¿ðýã 19.1. Õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ ÷èãëýëýýð ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëäàã òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãà äîð äóðäñàí ÷èã ¿¿ðýãòýé: 19.1.1. õýðýãëýã÷èéí àìü íàñàíä àþóë, ýð¿¿ë ìýíä, ýä õºðºíãº, õ¿ðýýëýí áàéãàà îð÷èíä ãýì õîð ó÷ðóóëæ áîëçîøã¿é áàðààíû ¿éëäâýðëýëò, áîðëóóëàëòûã çîãñîîõ òóõàé ¿íäýñëýë á¿õèé ñàíàëàà õîëáîãäîõ ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãàä òàâèõ, õýâëýë ìýäýýëëèéí õýðýãñëýýð íèéòýä ñýðýìæë¿¿ëýí ìýäýýëýõ; 19.1.2. áàðààíû ÷àíàðûã äýýøë¿¿ëýõ, áàðààíäàà òîõèðëûí áàòàëãàà àâàõûã øààðäàõ; 19.1.3. áàðààíû ÷àíàð, àþóëã¿é áàéäàëä ëàáîðàòîðèîð øèíæèëãýý õèéëã¿¿ëæ, ä¿ãíýëò ãàðãóóëàõ;

èòãýìæëýãäñýí

19.1.4. õýðýãëýã÷èä õýðýãëýýíèé ñî¸ëûí òàëààð àëáàí áóñ ñóðãàëò ÿâóóëàõ; 19.1.5. õýðýãëýã÷èéí àìü íàñàíä àþóë, ýð¿¿ë ìýíä, ýä õºðºíãº, õ¿ðýýëýí áàéãàà îð÷èíä ãýì õîð ó÷ðóóëæ áîëçîøã¿é áàðàà ¿éëäâýðëýñýí, àæèë, ¿éë÷èëãýý áîðëóóëñàí áîëîí ãýðýýíèé äàãóó õýðýãëýã÷èä íèéë¿¿ëýõ àæèë, ¿éë÷èëãýýã äóòóó ã¿éöýòãýæ õîõèðîë ó÷ðóóëñàí õóâü õ¿í, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãàä õàðèóöëàãà õ¿ëýýëãýõ òóõàé àñóóäëûã õîëáîãäîõ ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãàä òàâüæ øèéäâýðë¿¿ëýõ; 19.1.6. õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ òóõàé õóóëü òîãòîîìæ çºð÷ñºí ä¿ðýì, æóðìûã ººð÷ë¿¿ëýõ, õ¿÷èíã¿é áîëãóóëàõ òóõàé ñàíàëûã ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãàä òàâèõ; 19.1.7. õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã íîöòîé õîõèðîîñîí òóõàé ¿íäýñëýë á¿õèé àëáàí ¸ñíû øààðäëàãà õ¿ëýýí àâñàí áîëîâ÷ àðãà õýìæýý àâààã¿é àëáàí òóøààëòàíä çîõèõ àðãà õýìæýý íîãäóóëàõ òóõàé ñàíàëûã õîëáîãäîõ õÿíàëòûí áàéãóóëëàãàä òàâèõ áóþó ø¿¿õýä íýõýìæëýë ãàðãàõ; 19.1.8. õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ òóõàé õóóëü òîãòîîìæèéí áèåëýëòèéã øàëãàõ, ä¿íã íèéòýä ìýäýýëýõ; 19.1.9. õýðýãëýã÷èéí ãàðãàñàí ãîìäîë, ñàíàëûã ¿íäýñëýí óëñûí ìýðãýæëèéí õÿíàëòûí áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààíû òàëààð ñàíàë ãàðãàõ, ò¿¿íèéãýý õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä òàâüæ øèéäâýðë¿¿ëýõ; 19.1.10. áàðààíû ÷àíàð, àþóëã¿é áàéäàë, çàõ çýýëèéí ¿íèéí òóõàé õýðýãëýã÷èä ìýäýýëýë, çºâëºãºº ºãºõ. 20 äóãààð ç¿éë. Õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ òóõàé õóóëü òîãòîîìæèéí áèåëýëòýä òàâèõ õÿíàëò 20.1. Õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ òóõàé õóóëü òîãòîîìæèéí áèåëýëòýä òºðèéí áîëîí ìýðãýæëèéí õÿíàëòûí áàéãóóëëàãà õÿíàëò òàâèíà. ÒÀÂÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝà Áóñàä ç¿éë 8


21 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóóëü, òîãòîîìæ çºð÷èã÷äºä õ¿ëýýëãýõ çàõèðãààíû õàðèóöëàãà 21.1.Õýðýãëýã÷èéí ýðõèéã õàìãààëàõ òóõàé õóóëü òîãòîîìæ çºð÷ñºí íü ýð¿¿ãèéí õàðèóöëàãà õ¿ëýýëãýõýýðã¿é áîë ãýì áóðóóòàé ýòãýýäýä óëñûí áàéöààã÷ äàðààõü øèéòãýëèéã íîãäóóëíà: 21.1.1. ýíý õóóëèéí 12.5, 13 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñíûã çºð÷ñºí àæ, àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãàä 100000-150000 òºãðºãèéí, èðãýíä 10000-50000 òºãðºãèéí òîðãóóëü íîãäóóëàõ; 21.1.2.ýíý õóóëèéí 12.1 äýõ çààëòûã çºð÷ñºí áîë óã áàðààã íü õóðààí àâ÷ àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãàä 100000-200000 òºãðºãèéí, èðãýíä 20000-50000 òºãðºãèéí òîðãóóëü íîãäóóëàõ; 21.1.3.ýíý õóóëèéí 12.8. äàõü çààëòûã çºð÷ñºí àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãàä 100000-250000 òºãðºãèéí, èðãýíä 10000-30000 òºãðºãèéí òîðãóóëü íîãäóóëàõ; 21.1.4.ýíý õóóëèéí 12.9 äýõ çààëòûã çºð÷ñºí àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãàä 100000-250000 òºãðºãèéí, èðãýíä 10000-50000 òºãðºãèéí òîðãóóëü íîãäóóëàõ; 21.1.5.ýíý õóóëèéí 6.2, 6.3, 6.4 äýõ õýñãèéí çààëòûã çºð÷ñºí àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãàä 50000-100000 òºãðºãèéí, èðãýíä 20000-50000 òºãðºãèéí òîðãóóëü íîãäóóëàõ.

ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÈÕ ÕÓÐËÛÍ ÄÝÄ ÄÀÐÃÀ

Æ.ÁßÌÁÀÄÎÐÆ

9

ХЭРЭГЛЭГЧИЙН ЭРХИЙГ ХАМГААЛАХ ТУХАЙ  

3.1.1. “õýðýãëýã÷” ãýæ áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýýã ¿éëäâýðëýë, àæ àõóéí ¿éë àæèëëàãààíû áóñ, çºâõºí õóâèéí áîëîí ãýð á¿ë, àõóéí õýðýãöýýãýý õàíã...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you