Issuu on Google+

Erasmus Magazine

#03 22 SEPTEMBER 2011

www.erasmusmagazine.nl

Kabaal OP DE CAMPUS

Dubbelinterview Perfect-zijn maakt nog niet voorzitters ISO en LSVb gelukkig

Int er na t in iona sid l e pag es

Bedrijven doen aan landjepik


Eurekaweek

2012

20 t/m 23 augustus Organiseer jij straks de introductieweek van Rotterdam? Solliciteer dan voor de Eurekaweekcommissie 2012! Voor meer informatie, zie www.eur.nl/e ureka Deadline voor projectleider: 1 oktober Deadline voor commissie: 15 oktober


INHOUD

De Kwestie 06 | Landjepik

22 september 2011 | 03

14

Er wordt op grote schaal landbouwgrond in ontwikkelingslanden verhandeld: ‘land grabbing’. Het begin van een nieuw koloniaal tijdperk? Max Spoor, hoogleraar Development Studies: ‘Mensen worden verjaagd of met een fooi uitgekocht.’

Coververhaal

14 | Kabaal op de campus

Van gescheurde enkelbanden tot trillende bureaus: de verbouwingswerkzaamheden zorgen op alle niveaus voor overlast. Moeten we ons daar zomaar bij neerleggen?

18

20

Achtergrond

18 | Niet straffen maar inspireren

Ze zinspelen al op nieuwe protesten en vegen de vloer aan het met de plannen van staatssecretaris Zijlstra. Een dubbelinterview met de voorzitters van ISO en LSVb.

Wetenschap

20 | Mensverbetering

Nieuwe medische technieken zorgen voor meer mogelijkheden om de mens te verbeteren. Maar wat is een ‘beter’ mens? En hoever mag je gaan met zulke ingrepen? Hoogleraar Mensverbetering Maartje Schermer houdt zich hiermee bezig.

22 | Veni’s

En verder… 04 08 12 17 22 24 25 28 29 32

Uitvergroot Campus Ongehoord & EDDN In memoria Een vliegende start met een Veni-beurs Wetenschap kort Lifestyle Personalia & colofon International pages Achterop

Erasmus Magazine/EM onafhankelijk opinieen informatieblad van de Erasmus Universiteit Rotterdam

Klagen = goed Klagen is goed: het werkt. Organisaties waar klagen en het melden van fouten worden beloond, doen het beter dan die waar fouten worden bestraft en onder het tapijt worden geschoven. Je ziet het in het groot aan Nederland: we zijn enorme klagers, maar hebben het in veel opzichten beter dan welk land dan ook op de wereld. Dus klagen over loszittende tegels, herrie van de bouwwerkzaamheden of een falend e-mailsysteem: doen! En klaag op de juiste plek, als je wilt dat het effect heeft. Bij je baas en bij de baas van de overlastgevende afdeling, en dus niet alleen bij de koffieautomaat of tegen je collega’s. Dat laatste gebeurt, volgens de verhalen in deze EM, nog te vaak. Het facilitair bedrijf kreeg bijvoorbeeld maar tien klachten binnen tijdens de lawaaiige bouwwerkzaamheden afgelopen maanden. Terwijl ik zeker weet dat er tientallen, zo niet meer, mensen zich kapot hebben geërgerd aan het kabaal. Hetzelfde geldt voor de migratie van het mailsysteem van de medewerkers, waar nogal wat mee mis ging in augustus. Hoe kan het dat de projectleider en de baas van het hele spul niet weten dat mensen tierend over de gang hebben gelopen omdat hun mail en agenda niet meer werkten? En voor de bazen die straks al die klachten te verwerken krijgen: beschouw de klachten als ‘misschien ongevraagd maar zeker geen ongewenst’ advies. Helemaal gratis en voor niks. Wieneke Gunneweg Hoofdredacteur Erasmus Magazine & EM Online gunneweg@em.eur.nl


UITVERGROOT


22 september 2011 | 05

ZWAMMEN

De herfst is niet alleen meteorologisch begonnen, maar ook gevoelsmatig. Campus Woudestein, momenteel toch al een onherbergzaam oord, wordt er met de harde wind en felle buien niet aangenamer op. Hoe mooi is het dan, dat de natuur ook in de herfst voor wat aangename afleiding zorgt, in de vorm van een ‘heksenkring’ van paddenstoelen – in dit geval geschubde inktzwammen (Coprinus comatus) – in het groen nabij Tinbergen Plaza. WG (foto: Ronald van den Heerik)


INHOUD DE KWESTIE

22 september 2011 | 06

Landjepik Er wordt op grote schaal landbouwgrond in ontwikkelingslanden verhandeld: ‘land grabbing’. Het begin van een nieuw koloniaal tijdperk? Max Spoor, hoogleraar Development Studies: ‘Mensen worden verjaagd of met een fooi uitgekocht.’ tekst Geert Maarse fotografie ANP

Wat is ‘land grabbing’? “Buitenlandse bedrijven of

staten die grootschalige investeringen doen in land. Dat kunnen aankopen zijn, maar veel vaker is er sprake van leasecontracten. Het is een beetje een beladen term. De Wereldbank heeft het over large scale land acquisitions, maar suggereert daarmee dat het gaat om marginale gebieden waar niemand woont, landbouwgrond waarop te weinig geproduceerd wordt. Dat is onzin. Vaak heeft de bevolking er enorm onder te lijden. Mensen worden verjaagd of met een fooi uitgekocht.”

China heeft zo al miljoenen hectares aangekocht in Afrika. Is Mozambique straks een Chinese provincie? “Dat verhaal dat China Afrika zou overne-

Max Spoor (1950) is hoogleraar Development Studies aan het Institute of Social Studies (Den Haag, onderdeel van de Erasmus Universiteit). Hij doet onderzoek naar economische ontwikkeling, large scale land acquisitions, armoede en sociale ongelijkheid in ontwikkelingslanden. Hij promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam op staatsinterventie in landbouwmarkten. Naast zijn werk bij het ISS is hij buitengewoon hoogleraar aan het Barcelona Institute of International Studies (IBEI).

men, daar blijft iedereen maar mee aankomen. Net zoiets als dat China de schuld krijgt van de vervuiling in de wereld, terwijl westerse landen hier al decennialang mee bezig zijn. Nee, land grabbing is vooral een zaak van grote investeringsmaatschappijen. En die komen overal vandaan. Uit China en Zuid-Korea, maar je ziet ook Argentijnse bedrijven in de sojasector van Brazilië, Braziliaanse bedrijven in West-Afrika, Europeanen in Latijns-Amerika en Amerikanen op de Filippijnen. Het is niet alleen Afrika, daar hebben we ons een tijdje op blindgestaard.” Maar wel in 70 procent van de gevallen. “Daar kunnen we niet zeker over zijn. Er zijn veel initiële contracten bekend die uiteindelijk niet tot een investering hebben geleid.” In het geval van China zou de combinatie van een groeiende bevolking en de stijgende voedselprijzen het land dwingen om uit te breiden. “China

speelt een steeds grotere rol, maar of dat te maken heeft met een voedseltekort? Er wordt daar veel geimporteerd, maar vooral diervoeding, grondstoffen voor hun varkenssector. Wat rijst betreft – de basis voor elke Chinese maaltijd – is het land praktisch zelfvoorzienend. Er zijn verschillende redenen om in land te investeren. Een daarvan is voedsel. Maar er

worden ook veel concessies uitgegeven voor mijnprojecten. Daarnaast heb je de opkomst van de biobrandstoffen. En wat vaak vergeten wordt is dat land ook gewoon een veilige investering is. Land grabbing is in die zin deels een gevolg van de crisis op de aandelenmarkt.” In hoeverre is er sprake van een politiek spel?

“Het lijkt in het spraakgebruik vaak alsof staten onderling handeldrijven. Dat is al lang niet meer zo. Soms opereren bedrijven onder invloed van de politiek, of, in het geval van China, Zuid-Korea of sommige Arabische landen, als staatsbedrijven. Maar in het algemeen kunnen we zeggen dat overheden nauwelijks invloed hebben. Het gaat om bedrijven. Grote bedrijven, die wat omzet betreft niet onderdoen voor een middelgroot land.” Kunnen we dit een nieuw soort kolonisatie noemen? “Ja, maar het zijn dus niet langer landen die

grond in andere landen opkopen of innemen. Er is sprake van een grootschalige globalisatie van kapitaal dat zich via hele grote bedrijven concentreert op de voedselketen.”

Wie hebben de touwtjes hier in handen? “De Unilevers, Cargills, Bunges en Dreyfussen van deze wereld. Britse en Amerikaanse bedrijven, maar ook China en Brazilië spelen een steeds grotere rol. En het is ook niet altijd één land. In Zambia bijvoor-


DE KWESTIE

22 september 2011 | 07

Waar ooit in het Amazonegebied het tropische regenwoud groeide, wordt nu door grootgrondbezitters landbouw bedreven. De landeigenaren hebben zich op sluwe of agressieve wijze het land toegeëigend en de indianen verdreven.

‘De afgelopen jaren hebben bedrijven ongebreideld hun gang kunnen gaan’ beeld, zie je dat blanke Zuid-Afrikanen land opkopen met Chinees geld. Er zijn zich allerlei multinationale kruisverbindingen aan het vormen waar je heel weinig van weet, waar heel weinig controle op is. Die voedselketen wordt steeds grootschaliger, steeds globaler, en in die zin ook steeds minder democratisch.”

nen gaan. De Europese Unie en de Verenigde Naties zouden zich hier voor in moeten spannen. Er is sinds een paar jaar een hoge Commissaris voor Voedselzekerheid, Olivier de Schutter, die regeringen probeert te overtuigen van het belang van bindende beslissingen. Maar hij is nog een beetje een roepende in de woestijn.”

ren tegen dat grote geld? “In een aantal gevallen is sprake van failed states, dus worden de zakken zo snel mogelijk gevuld. Maar ik vind niet dat je dit soort investeringen per definitie moet uitsluiten. Je moet goed kijken naar de gevolgen, zowel lokaal als wereldwijd. Dat doen ze in die landen zelf ook steeds beter.”

Moeten we ons daar zorgen om maken? “Dat

En als de belangen zo groot zijn, trekken landen als China en India zich daar toch ook niets van aan? “We hebben het wel over grote multinatio-

Hoe dan? “Er worden bijvoorbeeld steeds vaker

denk ik wel. Er wordt niet voldoende rekening gehouden met de mensen die op dat land leven, de rurale bevolking. De consumenten zijn de dupe, omdat ze niet precies weten wat er geproduceerd wordt – denk aan de gemodificeerde sojabonen die we inmiddels allemaal in ons voedsel hebben. En het milieu lijdt eronder. In de Amazone, Indonesië, de Filippijnen is sprake van massale ontbossing.”

Er zijn mensen die zeggen dat ‘land grabbing’ kan leiden tot modernisering van de landbouw in derdewereldlanden. “Dat is maar zeer de vraag. Het

kan, maar in eerste instantie leidt het vooral tot grootschaligheid. En dat op zich levert niets op. Kleine en middelgrote landbouwbedrijven zijn vaak efficiënter en milieuvriendelijker.” Het lijkt een soort wilde westen. Wie houdt dit soort transacties in de gaten? “Niemand. Er zijn

een paar voluntary guidelines, maar de afgelopen jaren hebben bedrijven ongebreideld hun gang kun-

nals. En maatschappelijk verantwoord ondernemen is niet een begrip dat alleen in het Westen gebruikt wordt. Chinese bedrijven zijn ernstig bezorgd over de steeds maar voortdurende kritiek dat zij de nieuwe kolonisten zouden zijn. En dat zij bij een mijnproject in Afrika geen rekening zouden houden met het milieu.” Maar het is toch een feit dat mensenrechten in China minder hoog op de agenda staan dan in West-Europa? “Dat is waar. Maar de Chinese re-

gering noemt sustainability als prioriteit nummer één in het nieuwe vijfjarenplan. Dat zie je overal terug, al wordt het bedrijven misschien door de strot geduwd. En we moeten ook niet doen of Europese bedrijven heilig zijn. Kijk naar Shell in Nigeria, of naar BP in de Golf van Mexico.” Kunnen die Afrikaanse landen zich een beetje we-

vraagtekens geplaatst bij de aankoop van stukken land in grensgebieden. De gebroeders Benneton hebben in Patagonië, het zuiden van Argentinië, honderdduizenden hectares gekocht voor de wolproductie. Nu zijn er Argentijnen die zich afvragen of dat zomaar kan, en wat dat betekent voor de nationale veiligheid.”

Bent u optimistisch? “Er ontstaan internationale netwerken van onderzoekers die met een kritisch oog naar deze grootschalige investeringen kijken. Dat heeft de afgelopen jaren een hoop opgeleverd, maar we weten nog steeds veel niet, omdat het vaak gaat om shady deals en onderhandse betalingen tussen een bedrijf en een lokale elite. Er is weinig openheid, helemaal als de handel verboden is. Heel veel transacties lopen via lokale bedrijven en joint ventures. De Oekraïense minister van Buitenlandse zaken zei eens: ‘Wij hebben een moratorium op het verkopen van land. Maar alles is mogelijk.’ Dat vat het probleem wel aardig samen.”


CAMPUS

22 september 2011 | 08

ICT

Mailmigratie: Vloek of zegen?

Ruim de helft van alle EUR-medewerkers is op 1 augustus overgestapt op het nieuwe mail- en agendasysteem: ‘Exchange’. Dit is niet bij iedereen soepel verlopen. Slechte communicatie en te weinig ondersteuning van de ICT-helpdesk zijn de oorzaken.

“Stampvoetend en scheldend liepen de medewerkers hier over de gang”, laat Petra de Leeuw, secretaresse bij het SSC Onderwijs, Onderzoek en Studentenzaken (OO&S), zich ontvallen. Ondanks dat ze blij is met Exchange, waarin mail en agenda zijn geïntegreerd, doet ze zichtbaar opgelucht haar verhaal over de chaos die op haar afdeling ontstond toen ze op 1 augustus haar computer opstartte. Voor veel medewerkers van OO&S is augustus de drukste maand van het jaar door de nieuwe studenten die zich hebben ingeschreven. Velen konden echter hun werk niet (goed) doen, vanwege problemen door de mailmigratie. Het grootste struikelblok was volgens De Leeuw dat de rechten om andermans agenda in te zien en te bewerken niet waren overgeheveld. Gevolg: de betreffende persoon moest opnieuw toestemming geven, maar dat werd lastig als die nog op vakantie was. Ook onhandig was dat medewerkers alleen nog toegang hadden tot hun persoonlijke mailbox, en niet meer tot gedeelde mailboxen. Behalve bij de afdeling OO&S, liep de migratie ook bij het Erasmus Facilitair Bedrijf (EFB) en Juridische Zaken niet lekker. Bij EFB waren ook de rechten niet goed overgezet. Bij medewerkers van Juridische Zaken waren lokale mappen met opgeslagen e-mails niet mee gemigreerd. Kortom, ondanks het uitvoerig testen van de migratie van oude systemen en functionaliteiten ging er behoorlijk wat mis. Paul van den Braken, de ingehuurde projectleider voor de migratie, herkent dit beeld niet. Volgens hem zijn mensen tevreden met Exchange en is de migratie prima verlopen. “Toen ik vlak na de migratie op vakantie ging, kreeg ik op de camping allemaal sms’jes van tevreden medewerkers.” Wel weet hij dat de ICT-helpdesk overuren heeft gedraaid in de drie weken na de migratie, ondanks de extra bezetting met ingehuurde ICT-studenten Van den Braken had verwacht dat de extra mankracht de stroom aan vragen na de migratie zou opvangen, maar zo’n grote piek had hij niet zien aankomen. “De volgende keer moeten er blijkbaar nog meer handjes bijkomen”, concludeert hij. Doordat de migratie gepland stond in de vakantieperiode was de ICT-afdeling ook niet op volle sterkte. Ook aan de communicatie vooraf schortte het nogal, menen sommige medewerkers. Maar de Universiteitsbibliotheek, Personeelszaken en de Wijsbegeertefaculteit, zijn juist wel te spreken over de manier waarop zij op de migratie zijn voorbereid. Van den Braken weet niet beter dan dat zijn communicatieteam deze zaken vanaf de start van het project in januari grondig heeft doorgenomen met de verschillende contactpersonen. “Helaas blijkt nu dat dit bij sommige afdelingen onvoldoende, of zelfs helemaal niet is gebeurd.” Achteraf gezien is directeur SSC ICT, Wouter Drinkwaard, net als Van den Braken tevreden over het verloop van het project. Hij heeft niets gehoord over strubbelingen zoals bij OO&S. “Een upgrade komt altijd op een verkeerd moment, maar we ontkomen er niet aan, want we kunnen niet stil blijven staan.” Er komt nog een evaluatie van het project. LJ/BK

Wie zijn gemigreerd? De Faculteit Sociale Wetenschappen, de Faculteit Wijsbegeerte, de stafafdelingen en Shared Service Centres en de Universiteitsbibliotheek. De migratie was midden in de zomer gepland, omdat dit de rustigste periode op de universiteit is. ICT is ervanuit gegaan dat er dan zo min mogelijk mensen last van hadden. Eind van het jaar zullen alle medewerkers zijn overgestapt op Exchange.

Waarom was migratie nodig?

De mailserver en agendaserver waren verouderd, dus het was tijd om over te stappen naar een modern systeem. Dat werd Exchange van Microsoft. Het voordeel van dit systeem is dat mail en agenda zijn gebundeld op één server en daardoor goed synchroniseren, ook op de smartphone of tablet. En voor de ICT-ondersteuning is het ook handiger als medewerkers gebruik maken van één systeem.

CIJFER

81663 Het nummer van de ICT-helpdesk, dat compleet plat gebeld- en gemaild werd na de mailmigratie op 1 augustus.


CAMPUS

KORTAF

Rotterdam haalt forecast-congres binnen Rotterdam mag in 2014 het International Symposium on Forecasting (ISF) gaan organiseren. Dat heeft de Erasmus School of Economics samen met het Congresbureau van het Erasmus MC, De Doelen en Rotterdam Marketing voor elkaar gekregen. Het ISF is een driedaags economisch congres dat jaarlijks 500 internationale onderzoekers en studenten aantrekt. De keuze voor Rotterdam zou onder meer te maken hebben met het honderdjarig bestaan van de Erasmus Universiteit in het collegejaar 2013-2014. Het congres moet de stad een half miljoen euro opbrengen. GM

Minder studenten door ‘nominaal is normaal’ De Faculteit der Sociale Wetenschappen (FSW), waar dit jaar de pilot ‘nominaal is normaal’ van start is gegaan, heeft aanzienlijk minder studenten getrokken dan in de voorgaande jaren. De klappen vielen vooral bij bestuurskunde en sociologie: 30 tot 40 procent minder eerstejaars dan in 2010. Psychologie blijft gelijk (300, de numerus fixus) en de nieuwe bachelor pedagogische wetenschappen trekt ongeveer honderd studenten. FSW-studenten moeten hun eerste jaar in een keer halen, krijgen te maken met kleinere groepen en een jaarklassensysteem (overgaan of blijven zitten) en hebben minder herkansingsmogelijkheden. Hoewel het gaat om voorlopige cijfers, vreest men de financiële gevolgen. Op de lange termijn zou het nieuwe systeem betere rendementen moeten opleveren, maar vooralsnog kost kleinschalig onderwijs geld. GM

EUR-alumni op TEDxRotterdam Twee Erasmus-alumni zullen dit jaar op TEDxRotterdam spreken. Patrick Verwijmeren heeft zijn master en PhD gehaald op de RSM en is nu universitair hoofddocent aan de VU. Marijn Berk is in 2011 tot ‘best young entrepreneur’ uitverkoren en heeft de prestigieuze Kauffman-beurs in de wacht gesleept, waardoor zijn zonneenergie onderneming een sterke impuls heeft gekregen. Beiden zullen op 13 oktober in het Nieuwe Luxor Theater hun visie over Future Leadership delen met 1200 derdejaars- en masterstudenten. In totaal zijn er 25 sprekers. Verder krijgen twintig studenten de kans om CEO for one day te zijn. HP

2422februari september 2011 || 09 07

Regels boekverkoop worden strenger

In het buitenland studeren wordt steeds aantrekkelijker. Waarom zou je een dure studie aan een Nederlandse universiteit volgen als je voor nog geen duizend euro in België of Duitsland terechtkunt?

Studieverenigingen op de Erasmus Universiteit verkopen hun boeken vrijwel allemaal met 10 procent korting. Samen met boekhandel Studystore maken zij op basis van het aantal verkochte boeken van afgelopen jaar en het aantal nieuwe studenten een inschatting van de benodigde aantallen. Als tijdens de verkoop blijkt dat zij te weinig boeken hebben ingekocht, levert Studystore extra exemplaren om het tekort aan te vullen. Een boekenoverschot kunnen verenigingen zonder problemen teruggeven. Het Commissariaat van de Media heeft nu beslist dat er in deze situatie geen sprake is van distribueren aan de leden, maar van doorverkopen, en dat mag niet. Studieverenigingen mogen Nederlandstalige boeken alleen met korting verkopen als zij vooraf een collectieve bestelling hebben geplaatst. Kortom, studenten moeten vooraf hun order plaatsen - bijvoorbeeld via de webshop van de studievereniging - zodat de vereniging exact kan zeggen hoeveel boeken zij nodig heeft. Studystore heeft de verenigingen inmiddels een brief gestuurd waarin de nieuwe eisen staan uitgelegd. Waarschijnlijk zal Studystore op basis van schattingen voortaan zorgen voor voldoende boeken op voorraad, zodat verenigingen direct kunnen leveren als bekend is hoeveel exemplaren zij exact nodig hebben. Bij overtreding van de regels, riskeren verenigingen een boete van duizenden euro’s. LJ

GERT WAS HERE

Iedereen gelukkig Wat: Opening Hovo-jaar 2011-2012 Wanneer: Oxfordzaal, Woudestein Waar: Dinsdag 13 september 13.00 – 15.30 uur Terwijl het deze weken binnen de FNV ernstig rommelt, omdat de verschillende bonden het niet eens kunnen worden over een pensioenakkoord voor toekomstige generaties ouderen, genieten de pensionado’s van nu nog volop. In ieder geval het blanke, hoger opgeleide, lichamelijk klachtenvrije deel. De zomer is net voorbij, ze zijn en masse teruggekeerd van zes weken Frans zomerhuisje, geheel verzorgde kunsten eetreis door Toscane, dan wel maandje toeren met de camper door Noorwegen, en dus is het weer tijd voor een semestertje ontspannen studeren met gelijkgestemden; paar uurtjes in de week weer in de collegebankjes, en na afloop een lichte lunch met een wijntje erbij in de mensa. Mooi leven, waar wij als jongere, nog werkenden, alleen maar van kunnen dromen, en slechts jaloers kunnen zijn op de 65-plussers van nu, omdat het in ons geval zeer waarschijnlijk bij dromen zal blijven. In Rotterdam is er een club die speciaal voor het oudere, vitale deel der natie dat zich wil blijven ontwikkelen – overigens lang niet alleen maar pensioengerechtigden, iedereen ouder dan een halve eeuw is welkom – colleges, cursussen, studiereizen en excursies

verzorgt: het Hovo, kort voor Hoger onderwijs voor ouderen. In een prachtig studiegidsje wordt een keur aan interessante cursussen en collegereeksen voorgeschoteld onder tot de verbeelding sprekende titels als ‘Schatkist van de filosofie’, ‘Brein en beweging’, ‘Baudrillard en de kunst van het denken in Parijs’ en ‘Monarchie of republiek’. Ook zijn er studiereizen naar bijvoorbeeld China mogelijk, of kan er gewoon een dagje in café Tsjechov en Co het een en ander worden opgestoken over ‘De Rus en zijn roes’. Mooie club dus, dat Hovo. En net als de echte universiteit, kent het Hovo dus een heuse opening van het nieuwe studiejaar. De zaal puilt uit van deze studenten op leeftijd, allemaal keurig netjes, bijna allemaal met het gidsje voor de neus, en keuvelend met buurman of buurvrouw. Gedurende de kleine twee uur dat de openingsceremonie duurt, is de zaal echter doodstil. Geen continu gekuch en gesnurk van oververmoeide feuten, geroezemoes, gefacebook en getwitter, zoals bij de EURevenknie acht dagen eerder. Gastspreker is geluksprofessor Ruut V. en hij kan zonder hinderlijke onderbrekingen meer nog dan gebruikelijk uitweiden over geluk en het ‘Onbehagen in het paradijs’, onbehagen waarvan vanzelfsprekend bij deze toehoorders geen enkele sprake is. Zij hebben namelijk wel een goed pensioen en tijd om te studeren. De bofferds. Om met de woorden van de programmamanager van het Hovo, Carolien van Bergen, te spreken: ‘U draagt bij aan ons geluk, en wij dragen bij aan uw geluk.’ Gert van der Ende


CAMPUS

22 september 2011 | 10

WETENSCHAP

Psychologen bezorgd over imago door fraude

Speldstoel

CHINA

Moet de EUR zich bemoeien met mensenrechten?

Amnesty International vindt dat Nederlandse wetenschappers hun invloed moeten aanwenden als de mensenrechten van Chinese medewerkers worden geschonden. In feite gebeurt dat al, zegt de voorzitter van het Erasmus University China Center.

Toen een veertigtal schrijvers onlangs naar een boekenbeurs in China ging, vroeg Amnesty International hun om de detentie van Chinese schrijvers onder de aandacht te brengen door een speldje te dragen: een lege stoel, als symbool voor gevangene Liu Xiaobo, die de Nobelprijs voor de Vrede kreeg. De schrijvers weigerden en kregen felle kritiek van enkele collega’s. Nederlandse universiteiten en hogescholen werken echter al volop samen met Chinese instellingen en daar kraait geen haan naar. Ten onrechte, vindt Amnesty International. “Wij proberen tijdens colleges te vertellen hoe wij het doen, zonder te zeggen dat zij het fout doen”, reageert Hans de Doelder, hoogleraar Strafrecht en voorzitter van het Erasmus University China Center (voorheen CHERC), dat tot doel heeft de banden tussen China en de Erasmus Universiteit te versterken door uitwisselingen van onderwijsen onderzoeksactiviteiten. “Het heeft geen zin om ze direct een etiket op te plakken. Anders houdt de discussie voor Chinese begrippen op.”

De hoogleraar merkte dat Chinese studenten, maar ook docenten,“en zelfs een officier van Justitie” oprecht geïnteresseerd zijn hoe de rechtspraak in Nederland ingericht is. Zo vertelde hij dat er in Nederland geen doodstraf is, zonder te zeggen dat hij erop tegen is. “De discussie volgt dan vanzelf wel.” De Doelder heeft over mensenrechtenschendingen in China gehoord en gelezen, maar heeft nooit van dichtbij meegemaakt dat een te kritische docent of student opgepakt werd. “Natuurlijk weet je dat er dingen gebeuren die niet door de beugel kunnen”, zegt hij en: “Hoe meer contact, hoe meer invloed je uitoefent.” Hij is er niet op tegen om mensen te confronteren met mensenrechtenschendingen. Zo vroeg hij een keer tijdens een lunch aan een aantal studenten of ze op de hoogte waren van de situatie van Nobelprijswinnaar en docent literatuur Liu Xiaobo. Ja, daar hadden ze wel over gelezen op internet. “Zoiets kun je beter niet openlijk tijdens een college vragen.” HOP/TL

De vakgroep psychologie is niet blij met de fraude-affaire rond sociaal-psycholoog Diederik Stapel van de Universiteit van Tilburg. “Wij zijn er bezorgd en kwaad over”, reageert onderzoeksdirecteur Rolf Zwaan. Stapel werd 7 september op non-actief gesteld, omdat hij gefraudeerd zou hebben met onderzoeksresultaten. Hij zou data van verschillende onderzoeken hebben gefingeerd. Zwaan, zelf hoogleraar Biologische en cognitieve psychologie denkt dat de negatieve gevolgen van de fraude verstrekkend kunnen zijn: “Niet alleen voor de studenten, aio’s en medewerkers van Stapel, maar ook voor de reputatie van psychologie en sociale wetenschappen in Nederland en de rest van de wereld.” Zover Zwaan weet, hebben wetenschappers van zijn faculteit nooit met Diederik Stapel samengewerkt. Op de EUR bestaat de specialisatie sociale psychologie niet. En voor zover hij kan nagaan, is dergelijke vervalsing van onderzoeksresultaten niet bij psychologen van de EUR voorgekomen. Hij weet dat dit soort gevallen af en toe in het vakgebied opduiken. Dit was wel een heel bijzonder geval, want, zegt Zwaan, normaal gesproken verzamelen aio’s of studenten informatie, niet de hoogleraar zelf. Zwaan zegt dat er wellicht meer controle zou moeten komen, bijvoorbeeld door onderzoeksdata openbaar te maken, zodat anderen die ook kunnen zien. De onderzoeksdirecteur denkt dat het percentage van wetenschappers dat fraudeert heel klein is. Maar als het gebeurt, zou het door de prestatiedruk kunnen komen. “De eis om te publiceren en, op sommige universiteiten, om je in het maatschappelijke debat in de media te mengen kan een zware druk zijn. Maar in het geval van deze hoogleraar kan het ook met zijn persoonlijkheid te maken hebben.” TL

Politiek steekt er wat van op TALENT AAN DE EUR

Jasper van Schaik (21) ‘Wat zou premier Rutte van jouw onderzoek kunnen leren’, was een van de vragen die Jasper van Schaik voor zijn kiezen kreeg tijdens de finale van de scriptiewedstrijd van de Erasmus School of Economics op 2 september. Vanwege zijn originele onderwerpkeuze en

omdat de politiek er een les uit kan trekken, heeft Van Schaik de beste bachelorscriptie van 2011 geschreven, vond de jury. Zijn begeleider vond zijn onderzoek zelfs een 9 waard. De masterstudent onderzocht de invloed van wisselkoersen op de kwaliteit van producten. Gebaseerd op de handelsstromen tussen China en de Verenigde Staten, concludeerde hij dat de wisselkoers significant invloed heeft op de

kwaliteit van producten. Dus als de Chinese yuan goedkoper wordt, verbetert China’s concurrentiepositie, maar verbeteren ook haar producten. Als in de VS het omgekeerde gebeurt, daalt de kwaliteit van Amerikaanse producten en groeit de productkwaliteit dus naar elkaar toe. Van Schaik heeft de smaak van onderzoeken te pakken gekregen door zijn bachelorscriptie. Als het kan, wil hij in zijn masterscriptie

voortbouwen op het onderwerp. Daarna gaat hij het liefst nog verder studeren in het buitenland. Stiekem is dat ook een manier om nog wat langer te kunnen worstelen met de vraag: wat wil ik? Ambities vindt de student nog moeilijk te formuleren, want hij is nog jong en vindt een hoop interessant. Hij kan in ieder geval nog voor de klas gaan staan, want als studentassistent geeft hij nu al college aan tweedejaarsstudenten. LJ


CAMPUS

22 september 2011 | 11

FACULTEITSVERENIGING

JFR-bestuur gehalveerd

Philip Hans Franses, decaan van de Erasmus School of Economics (ESE). In de Faculteitsraad van ESE ontstond verwarring over de voertaal – Engels of Nederlands - na toetreding van de Litouwse studente Egle Armonaite. Zij bleek na een Nederlandse taalcursus niet in staat om de vergadering te volgen, en toch stond de raad niet te springen om over te stappen op het Engels. Kun je van een Litouwse studente verwachten dat ze na een driedaagse cursus vloeiend Nederlands spreekt? “Nee, daarom wordt haar ook een vervolgcursus aangeboden. We zullen gaan zien of dat genoeg is. Ze studeert aan de ESE, dus ze heeft veel in haar mars.” Waarom vergadert een internationale faculteit als de Erasmus School of Economics niet gewoon in het Engels? “Als iedereen in een faculteitsraad Nederlands spreekt, zie ik daar geen reden toe. Ons onderwijs is deels in het Engels, maar medezeggenschap is toch wel iets anders. Je moet je bijvoorbeeld verdiepen in reglementen en overeenkomsten, en ook in de Nederlandse manier van overleggen.” Hoe internationaal is de Erasmus School of Economics eigenlijk? “Een kwart van onze staf is niet-Nederlands, er lopen 30 nationaliteiten rond. We hebben een International Bachelor Economics and Business Economics met 150 studenten, en 25 procent van onze masterstudenten is niet-Nederlands.” Wat zou er met de kwaliteit van de discussie gebeuren als de Faculteitsraad over zou stappen op het Engels? “Weinig. Ze spreken allemaal vloeiend Engels. Let wel dat ik daar als decaan niet over ga. De Faculteitsraad beslist hier zelf over.” GM

Een week voor de overdracht is het 49e bestuur van de Juridische Faculteitsvereniging (JFR) in tweeën uiteengevallen. De voorzitter, penningmeester en secretaris hebben zich teruggetrokken. De vier overige leden gaan samen verder. Alles leek op rolletjes te lopen voor Henrik Verzijl, die voorzitter zou worden. Totdat de Beleidsadviescommissie – controlerend orgaan waar vooral oud-bestuurders van de JFR in zitten – een statutenwijziging voorstelde, waarin zij meer te

zeggen krijgt over het langetermijnbeleid. Teveel, vonden Verzijl, Karishma Dhonré en Joppe Ter Meer. “We zouden te weinig vrijheid overhouden om de vereniging naar onze inzichten te leiden”, aldus Verzijl die besloten heeft om uit het bestuur te stappen. De nieuwe voorzitter Laura Schoenmaker heeft ondanks de statutenwijziging het volste vertrouwen in het komende bestuursjaar. “Wij zien er geen gevaar in dat de Beleidsadviescommissie meer inspraak

krijgt. Iets meer continuïteit lijkt ons juist goed.” Zij ziet met het ingekrompen bestuur geen problemen voor komend jaar, maar de taken zullen hier en daar veranderen. “De bestuursleden zullen geen commissies meer gaan leiden, zoals voorheen. Dat gaan actieve leden binnen de vereniging doen.” Net als Verzijl benadrukt ze dat het bestuur ‘als vrienden’ uit elkaar zijn gegaan. No hard feelings dus tegenover de drie die zich terugtrokken. LJ

DE QUOTE

Thuis ging het mis. Ik praatte anders en kon niet meer schrijven. Dan vergaat de hele wereld Eef Sterk (61) kreeg halverwege zijn studie rechten een hersenbloeding. Maar na zes jaar studeerde hij deze zomer toch af aan de Erasmus School of Law.

ONDERTUSSEN OP EM ONLINE Studenten steunen samenwerkingsplannen

De studenten in de medezeggenschapsraden van de EUR, Leiden en Delft steunen het voornemen tot verregaande samenwerking tussen de drie universiteiten. lees meer op www.erasmusmagazine.nl

Huib Pols beschuldigd van kwakzalverij

De decaan van de medici is genomineerd voor de Meester Kackadorisprijs 2011, omdat hij iemand liet promoveren op een alternatieve behandeling van stuitliggingen. lees meer op www.erasmusmagazine.nl

Gesnapt: Erasmus Faculteit?

Blijft het de Erasmus Universiteit of wordt het de Erasmus Faculteit? Studenten en medewerkers filosoferen over de samenwerking met de universiteiten van Leiden en Delft .lees meer op www.erasmusmagazine.nl Scan deze qr-code

en surf meteen met je smartphone naar EM.Online! lees meer op www.erasmusmagazine.nl


INHOUD ONGEHOORD (ON)GEHOORD (On)gehoord is de brieven- en opinierubriek van Erasmus Magazine. De pagina’s staan open voor iedereen die wil reageren op de inhoud van Erasmus Magazine of een opiniebijdrage wil schrijven over zaken die de Erasmus Universiteit in de meest brede zin, of het hoger onderwijs in het algemeen betreffen. Anonieme bijdragen worden niet geaccepteerd. Inzenders dienen hun naam, adres en telefoonnummer of e-mailadres bij de redactie bekend te maken. De redactie behoudt zich het recht voor stukken in te korten, dan wel (in overleg) aan te passen. Wilt u reageren, stuur uw bijdragen dan naar opinie@em.eur.nl

22 september 2011 | 12

EDDN

>EN DAN DIT NOG...

…voor al het kleine nieuws dat niet onvermeld mag blijven. Tips? redactie@em.eur.nl

> Goed idee! Leuker kunnen we het niet maken, maar een beetje wel. Dat moet de gedachte zijn geweest achter het idee van persvoorlichter Sandra van Beek van Marketing & Communicatie waarmee ze naar EDDN kwam. Aanleiding: de heibel die op Woudestein losbarstte over de invoering van betaald parkeren voor studenten én medewerkers. Van Beek herinnerde zich ineens een verkeersbord ‘van jaren geleden gemaakt in Santa Fe, New Mexico USA’ waar de ‘Medewerker van de Maand’ een gratis parkeerplaats kreeg aangeboden. Puik plan. > Roeiwedstrijd afgelast De ‘universiteitsacht’, onderdeel van roeitoernooi Erasmus Sprints, is niet

VAN DER SCHOT

doorgegaan, ondanks de ronkende aankondiging. Op zaterdag 17 september bleven de bootjes droog. Het was een moedig plan: alle Nederlandse universiteiten aan de start om de eer van hun alma mater te verdedigen en daarna lekker bier drinken en worst eten. Maar een paar dagen voor de wedstrijd viel het aantal inschrijvingen nogal tegen. Dat wil zeggen: alleen de Rotterdamse roeiers van Skadi zelf stonden op de lijst. Rector Henk Schmidt had zijn collegae persoonlijk nog even aan hun jasje getrokken: kom op jongens, meedoen. Er waren speciaal een ‘Henk Schmidt-bokaal’ en een ‘Pauline van der Meer Mohr-bokaal’ in het leven geroepen, maar die konden onverichterzake terug de brandkast in. Zoiets gaat je niet in de koude kleren zitten. Er wordt beweerd dat Henk Schmidt op de bewuste zaterdagmiddag mismoedig aan de rand van de Kralingse plas gestaan heeft. Zandkleurige

> Carmen Heijmerink, Kunstzaken van de EUR: “Je ziet op de foto hoe de kunstenaar het heeft geënsceneerd, wellicht staat het er nu al anders bij. Maar dat hoort natuurlijk bij het project.”

regenjas aan, pet op, blik op oneindig en prevelend: “Als je niet eens een boottochtje samen kunt organiseren, hoe moet dat dan in godsnaam met onze plannen met Leiden en Delft?” > Artistieke stoelendans Kunst moet verontrusten, verstoren en ons uit onze comfort zone halen. En dat dat niet altijd met veel bombarie hoeft, blijkt uit het bescheiden werk van de Franse kunstenaar JeanPascal Flavien (1971) in het H-gebouw, om precies te zijn: H5-6. Op het eerste gezicht een doodnormaal collegezaaltje met tafels in een U-vorm en stoelen eromheen. Maar hé, wat doen die ‘vreemde’ stoelen daar? En waar zijn de eigen stoelen gebleven? Om met dat laatste te beginnen – ter geruststelling – die staan nu in een galerie in de Witte de Withstraat. En de vijf ‘vreemde’ stoelen komen dus uit die galerie. Flavien beoogt daar het

volgende mee (aldus de brochure, en EDDN zou het niet beter kunnen verwoorden): ‘Flaviens voorstel voor Melanchotopia is om de meubels – de praktische realiteit – van twee verschillende locaties in Rotterdam om te ruilen. Hij is benieuwd naar de gevolgen van deze ruil. Hoe verandert de status van de ruimtes – die tot op zekere hoogte particulier dan wel publiek bezit worden. Hoe stelt het de bezoekers in staat na te denken over de ruimte waarin zij zich bevinden, terwijl ze tevens de realiteit en toestand van de andere ruimte in zich opnemen.’ Dat is op de EUR in ieder geval gelukt, bij EFB kijken ze gelukkig niet op een stoeltje meer of minder: alles voor de kunst! Het kunstproject maakt deel uit van het grote kunstproject Melanchotopia, dat door heel Rotterdam plaatsvindt to eind dit jaar. Komt dat zien!


ONGEHOORD INHOUD

22 september 2011 | 13

OPINIE

De mega-universiteit, het persoonsgebonden onderwijs en een nieuwe invulling van het privaatdocentschap Er zijn vergaande plannen om de drie universiteiten die wij in onze provincie hebben samen te brengen. Misschien fuseren ze wel tot één ‘mega-universiteit’. Sommigen hebben daar twijfels over. De veranderingen in de universiteit gaan steeds sneller, ze gaan steeds sterker in de richting van massificatie van het onderwijs en anonimisering van de kennis, en hoe groter de universiteit wordt hoe harder dat zal gaan. Van de weeromstuit vragen steeds meer studenten zich af wat zij zelf als persoon er nog toe doen in het universitaire bedrijf. Sommigen doen dat hardop, anderen alleen voor zich zelf. De vraag komt niet vaak in de publiciteit, en al helemaal niet met de luidruchtigheid waarmee je tegenwoordig vragen moet stellen als je wilt dat ze gehoord worden. Maar voor de goede verstaander klinkt hij onmiskenbaar. De universiteit wordt geconfronteerd met een nieuw type vraag bij haar clientèle: ‘wat hebben jullie mij als persoon te bieden met de correcte antwoorden die ik moet geven op jullie meerkeuzevragen?’ De vraag is niet nieuw. Hij wordt nu alleen door meer studenten dan vroeger met zoveel woorden gesteld. Een bekend antwoord uit het verleden is het thema van de ’Personal Knowledge: Towards a Post-Critical Philosophy’. Dat is de titel van een boek uit 1958 van Michael Polanyi (1891 – 1976). Het is een gedegen beargumenteerd pleidooi om in onderzoek en onderwijs de factor van de persoonlijke betrokkenheid veel zwaarder te laten meewegen dan gangbaar is. Het boek is al meer dan een halve eeuw oud. Toch wordt het nog steeds aangehaald. Vooral de betekenis van deze persoonlijke betrokkenheid voor de vooruitgang van het wetenschappelijk onderzoek krijgt aandacht. Het Historisches Wörterbuch der Philosophie van Ritter specificeert Polanyi’s ’personal knowledge’ als een ‘impliciet vóórweten over wat nog niet ontdekt is’. Het is verwant met intuïtie en is een ‘voorwaarde voor de mogelijkheid om op systematische wijze vruchtbare hypothesen op te stellen’. Wij herkennen een vergelijkbaar thema bij Marten Toonder. ‘Ik wist niet dat ik het in mij had,’ noteert Heer Bommel soms wanneer hij weer eens tegen de adviezen van Tom Poes zijn eigen eenzame weg gegaan is en een onverwacht succes geboekt heeft. Iedereen weet wat hiermee bedoeld wordt. In de geschiedenis van de wetenschap is het een bekend thema. In het universitaire onderwijs van tegenwoordig vind ik er steeds minder van terug. En hoe groter de universiteit wordt, hoe groter het gevaar dat die ‘persoonsgebonden kennis’ helemaal uit het zicht verdwijnt. We kunnen dat gevaar afwenden door een nieuwe, eigentijdse invulling te geven aan de universitaire traditie van de ‘privaatdocent’. Dat is een speciaal soort los-vaste medewerker die universiteiten vroeger hadden. Vooral in de Duitstalige wereld is er altijd veel werk van gemaakt en bestaat het nog steeds. De privaatdocent is iemand met bijzondere kennis over een onderwerp dat enerzijds voor de universiteit interessant is maar waarvoor anderzijds binnen de universiteit onvoldoende draagvlak bestaat om er een hoogleraar in te benoemen. In zo’n situatie geeft de universiteit aan zo iemand de zogeheten ’venia legendi’. Dat is de vakterm voor ‘welwillende, uitdrukkelijk positief gewaardeerde toestemming om onderwijs te geven’. Daarbij kan het initiatief om iemand deze ‘venia legendi’ te geven zowel van de universiteit uitgaan als van de persoon die ambieert privaatdocent te worden. Specifiek voor het begrip ’venia’ is de wederzijdse belangeloosheid. Het gaat alléén om de bijzondere kennis. In het Duitse taalgebied is deze naam voor de invulling van het privaatdocentschap nog steeds gangbaar. Het rectoraat van de federale technische universiteit Zürich, de ETH (Eidgenössisch Technische Hochschule) gebruikt het begrip in de publieke uitnodiging aan personen die zich gekwalificeerd achten om privaatdocent te worden aan deze ETH. En juist deze instelling werd - mooi toeval in het debat over de universiteitenfusie – door emeritus hoogleraar sterrenkunde Ed van den Heuvel als voorbeeld genoemd voor goed universitair bestuur (NRC Handelsblad 9 september). De Erasmus Universiteit zou er goed aan doen een aantal deskundige mensen in de rol van privaatdocent te verbinden aan onze instelling, met de opdracht om met elkaar en samen met geïnteresseerde studenten te gaan werken aan ‘persoonsgebonden kennis’ in verband met hun specifieke deskundigheid. Dr. Hugo S. Verbrugh, arts en universitair hoofddocent filosofie in de geneeskunde EUR (sinds 1 september 2002 gepensioneerd). Nu nog verbonden op basis van een gastvrijheidsovereenkomst aan het Instituut Psychologie van de Faculteit der Sociale Wetenschappen

PETER ACHTERBERG PETER

Thuisblijvert Een paar jaar geleden vond hét internationale sociologencongres plaats in Johannesburg. Ik ging maar eens niet. Ik ben namelijk nogal bang. Ik heb gewoon geen zin om voortdurend beroofd te worden als je eventjes buiten de congreslocatie komt. Vele anderen gingen natuurlijk wel: Tal van papers werden gepresenteerd, tal van contacten werden gelegd, en, inderdaad, tal van sociologen (250) werden beroofd. Bovendien is voorwaarde numero uno wat mij betreft dat je overal gewoon lekker uit de kraan kunt slobberen zonder dat je twee uurtjes later met buikkrampen zit te overwegen of het al zin heeft om te gaan dweilen. Nee, als ik naar een congres ga, dan is dat alleen maar in een stad waar je midden in de nacht kunt rondlopen zonder dat je beroofd, verkracht, of ontvoerd wordt, en waar je het kraanwater kunt drinken zonder enig risico op buikloop, gierende galopkak of hoe je dunne poep ook maar wil noemen. Voor mij dus geen congressen in Johannesburg, Zuid-Amerika, of China. Doe mij maar een westers land! Liefst Europees. Want ik ben behoorlijk panisch voor bezoekjes aan de V.S. Bang dat ik daar per ongeluk iets verkeerds zeg tegen een spijkerharde politieagent en me niet lang daarna op C-Yard moet weren in een bendeoorlog tussen the Cribs en the Bloods. En dat ik me en passant zorgen moet maken om mijn geile celgenoot Bubba die ‘al een tijdje droogstaat’. Maar dit terzijde. Wat was ik daarom blij dat er afgelopen week een congres in Genève was. Stad van kaas, koekoeksklokken en een fonteintje. Een veiliger stad is er niet. Dacht ik. Ik kwam ’s avonds om 10 uur aan, heb met twee collega’s drie biertjes gedronken, en ben toen afgetakt naar het hotel voor een fijne nachtrust. Wist ik veel dat daar niet veel van terecht zou komen. Na een nachtelijke plaspartij van jewelste, ging bij mij plots het lichtje uit. Groggy werd ik wakker in een plas vol bloed: oogkas en kaak kapot. Na ongeveer 45 minuten bloeden kwam dokter Romain aankakken. Hij naaide mij een beetje dicht, maar gaf mij geen verklaring voor wat ik had meegemaakt, noch een briefje voor de luchthaven waaruit bleek dat ik mocht vliegen. Wel een gepeperde rekening. Dat wel! De dag erop leerde ik dat je met een verbouwd smoelwerk en zonder deugdelijke doktersverklaring die bokkenstad helemaal niet uitkomt. Romain was ondertussen nergens te vinden. Dat ik toch ben thuisgekomen mag je gerust zien als een resultaat van pure wilskracht, toeval en een fantastisch meewerkende Kudelstaartse huisarts. Nee, mensen, het enige goede aan Genève is het kraanwater, maar daar hebben we het ook wel mee gehad. Peter Achterberg, cultuursocioloog aan de FSW, gaat niet meer naar congressen in het buitenland: Veel te gevaarlijk!


COVERVERHAAL

22 september 2011 | 14


COVERVERHAAL

22 september 2011| 15

'Contactgeluiden in de betonmassa'

Niet te harden! Van gescheurde enkelbanden tot trillende bureaus: de verbouwingswerkzaamheden zorgen op alle niveaus voor overlast. Moeten we ons daar zomaar bij neerleggen? tekst Geert Maarse fotografie Ronald van den Heerik

Z

e had niet gedacht dat ze nog eens met oordoppen in achter haar bureau zou zitten. Maar toen de damwanden voor de nieuwe parkeergarage de eerste weken van augustus de grond in getrild werden, was de geluidsoverlast zo groot dat Miriam Heemskerk, studieadviseur aan de Erasmus School of History Culture & Communication, niets anders meer kon bedenken. Ze moest zelfs moeite doen om haar collega’s te kunnen verstaan. De lege kamers aan de zuidkant van het L-gebouw, waar het constante gedreun nog enigszins te harden was, waren al ingenomen door mensen van de noordzijde. En dan zaten ze nog steeds op een steenworp afstand van de plek waar de enorme metalen schotten in de grond gedrild werden. Een aantal medewerkers was thuis gaan werken. De pechvogels die niet verhuizen konden, moesten doorbuffelen. Soms met knallende hoofdpijn. In de gebouwen L, A en E waren de zomerwerkzaamheden het gesprek van de dag. Dat de campus de komende paar jaar aardig op zijn kop zou worden gezet en dat studenten en medewerkers daar af en toe best wel wat van zouden merken was ingecalculeerd. Maar dit liep de spuigaten uit, vond men. Had het Erasmus Facilitair Bedrijf (EFB) niet kunnen waarschuwen? En hoe moest dat in het najaar, als er bijna twee maanden aaneengesloten geheid ging worden? Heemskerk: “Ik snap wel dat de campusverbouwing soms overlast geeft. De vraag is alleen of we dan in deze gebouwen kunnen blijven werken.”

Contactgeluiden Het intrillen van de damwanden was slechts het begin. Deze maand zorgen werkzaamheden aan de liften van het C-gebouw voor ‘contactgeluiden in de betonmassa’, vanaf half oktober gaat de drilboor in de dekvloeren en op 7 november zal de eerste heipaal van de parkeergarage de klei ingebeukt worden. Dat houdt vijf weken aan, van zeven uur ’s ochtends tot zeven uur ’s avonds (zie kader). Daarna volgt een week voor de fundering van het Studentenpaviljoen, gevolgd door twee weken voor het U-gebouw, de woontoren die naast het sportcentrum verrijst. Die laatste sessie valt, als alles volgens plan verloopt, in de kerstvakantie.

Het EFB, dat de bouwwerkzaamheden coördineert, doet er naar eigen zeggen alles aan om de overlast tot een minimum te beperken. Er worden risico-inventarisaties uitgevoerd, trilmeters geplaatst, berichten gepubliceerd via alle kanalen, en na het zetten van de damwanden zijn 25 taarten uitgedeeld. “Een gebaar om mensen te bedanken voor het geduld”, aldus Els de Cannière van het EFB. Bovendien zou de planning van tevoren doorgesproken zijn met alle bureaus die betrokken zijn bij de organisatie van onderwijs, tentamens en academische plechtigheden, en zijn er panelgesprekken gevoerd met medewerkers. Een kleine rondgang over de campus laat echter een ander geluid horen. “Als ik zeg dat de communicatie beter had gekund, druk ik me nog voorzichtig uit”, zegt Marleen van Kester van het Bureau van de Pedel. Zij moest de meeste oraties en promoties verplaatsen naar Arminius (Rotterdam centrum), maar daarover kreeg ze pas in juni bericht, toen de meeste plechtigheden al gepland stonden. “Ik begrijp dat dit soort dingen moeten gebeuren, maar je zit wel op het terrein van een universiteit. Dit zijn onze inkomsten. We moeten de mensen niet wegjagen.” >>

Heien

De heiwerkzaamheden voor de parkeergarage beginnen op 7 november, van 7 uur tot 19 uur, op dezelfde plek als waar de damwanden geslagen zijn. In een kuil dus eigenlijk, wat mogelijk scheelt in de overlast. Er wordt begonnen op positie 1 en elke week wordt een blokje opgeschoven. De eerste twee weken (7 t/m 18 november) is de overlast het grootst bij de gebouwen L en E, de derde en vierde week (21 november t/m 2 december) zijn A en V de klos, en in de laatste week (5 t/m 9 december) heeft het kinderdagverblijf de meeste last. Er is overwogen om te werken met palen die in de grond gegoten worden, wat nauwelijks herrie zou opleveren. Een dure en tijdrovende klus, maar de belangrijkste reden om dit niet te doen is dat de bodem hier niet geschikt voor zou zijn.


COVERVERHAAL

22 september 2011 | 16

Gierende cirkelzaag

In de wandelgangen mag veel geklaagd worden, het EFB heeft tijdens het slaan van de damwanden maar tien officiële klachten geregistreerd. Het is de vraag of dat tijdens de heiperiode, die bijna drie keer zo lang duurt, anders zal zijn. Volgens projectleider Richard Lokhorst is het lastig om de overlast van tevoren vast te stellen. Pal naast de twee heistellingen zal het geluidsniveau ongeveer 110 dB(A) bedragen, wat vergelijkbaar is met dat van een gierende cirkelzaag of een F16 die op negentig meter hoogte overvliegt. Maar op de werkplek of in de collegezaal komt daarvan maar een fractie terecht. Het EFB verzekert dat de Arbogrens van 80 dB(A) (bij blootstelling van meer dan vier uur) niet overschreden wordt. Lokhorst: “Ik denk dat het intrillen van de damwanden meer overlast heeft gegeven. Dat was een constant geluid. Bij het heien hoor je alleen de klap op de paal zelf. Het is net wat je vervelend vindt.” Die onduidelijkheid leidt bij sommige medewerkers tot irritatie. Ze weten niet waar ze op kunnen rekenen. Moeten ze straks weer een paar weken thuis werken? Kunnen de colleges wel doorgaan? Worden de tentamens niet verstoord? In de gebouwen V en L zal de overlast het grootst zijn. Nu het C-gebouw afgesloten is, zijn kleine onderwijsruimtes schaars. Schuiven is dus geen optie: alles zit volgeboekt. Wat betreft de grootschalige colleges en de tentamens worden minder problemen voorzien. Peter Langerak, hoofd van de studentenadministratie: “We zijn vorige week gaan kijken in het Mgebouw, maar ik verwacht dat we daar weinig last zullen hebben. Er ligt een groot gebouw voor dat als buffer kan dienen.”

Gebrekkige bewegwijzering

Het ontbreekt nogal eens aan aandacht voor de mens tijdens deze verbouwing, vindt Saskia Krijger, bestuurder van de Erasmus School of Economics. Gasten en nieuwe studenten verdwalen door gebrekkige bewegwijzering, er worden laadbakken voor deuren neergezet en als de stroom uitvalt, blijken ook de bordjes van de nooduitgang de geest te geven. Er is te weinig coördinatie, zegt Krijger. “Dan blijkt dat de ene bouwvakker met een greppel bezig is, terwijl de

ander een bouwhek aan het plaatsen is. Maar daardoor wordt wel de vluchtroute afgesloten.” Tot nu toe leverde de verbouwing twee officiële slachtoffers op, beiden van de Erasmus School of Economics. De een verzwikte haar voet door een loszittende tegel, de ander kukelde in een gat waar geen hek omheen geplaatst was en scheurde haar enkelband. “Als je zoveel werkzaamheden tegelijk hebt, zoals nu, kan het zijn dat het een en ander over het hoofd gezien wordt”, erkent hoofd beveiliging Jelle Jager. “Maar dat neemt niet weg dat we er bovenop zitten. Er zijn korte lijnen met de afdeling bouwlogistiek. Elke misser is er een te veel.” Ook bij de beveiliging hebben ze moeten wennen aan de rommelige campus. Jager en zijn collega’s hebben er het afgelopen jaar een hele rits taken bij gekregen. Er waren parkeerproblemen, er werd ineens meer gestolen en sinds dit voorjaar is de bouw in alle hevigheid losgebarsten. Jager roept mensen op om hun klachten te melden. “Zo kunnen we de problemen in kaart brengen en er wat aan doen. We kunnen niet elke tegel zelf in de gaten houden, maar het lukt steeds beter om op de problemen vooruit te lopen. Dus geef het door, ook straks tijdens het heien. We nemen de meldingen zeer serieus.”

Klagen

Is de herrie echt niet meer te harden? Trilt de laptop van uw schoot? Houd ons op de hoogte: redactie@em.eur.nl. Klachten kunnen naar servicedesk@efb.eur.nl of 010-4081155.


22 september 2011 | 17

In Memoriam

In Memoriam

Prof. dr. J. Sperna Weiland

mr. L.C. de Oude

Op 1 september jl. overleed op 86-jarige leeftijd prof. dr. J. Sperna Weiland, emeritus hoogleraar Wijsgerige Antropologie & Fenomenologie en oudrector magnificus van de EUR.

Op 31 augustus jl. is op 75-jarige leeftijd, voor velen onverwacht, mr. L.C. de Oude overleden. Leo was vanaf 1964 onafgebroken verbonden aan de Erasmus Universiteit. Leo heeft de fusie tussen de Medische Faculteit Rotterdam en de Nederlandse Economische Hogeschool (NEH) van nabij meegemaakt, de inhuizing naar Woudestein en de pioniersfase van de Faculteit der Sociale Wetenschappen, waar hij faculteitsdirecteur was. Geen wonder dat hij door sommigen mr. Erasmus werd genoemd. In 1979 werd hij binnen het Bureau van de Universiteit belast met het onderwijs- en onderzoeksbeleid. Na een grote reorganisatie van het Bureau van de Universiteit gaf hij vorm aan het directoraat Onderwijs, Onderzoek en Studentenzaken. Deze herinrichting van het Bureau was zeer succesvol en Leo was trots op zijn directoraat. Zijn laatste functie voor zijn pensionering was die van directeur Erasmus Expo- en Congrescentrum. Dit centrum moest van de grond af worden opgebouwd en kende vele succesvolle congressen. Leo was er trots op dat zijn “M-gebouw” het enige gebouw op Woudestein was waar de zalen namen hebben. En nu de gebouwen nog, hield hij het College van Bestuur jaar in, jaar uit voor! Met recht is hem bij zijn pensionering de Ad Fontespenning uitgereikt. Achter de schermen besteedde Leo veel energie en aandacht aan de Kunstcommissie, eerst als lid, daarna 20 jaar als voorzitter en tot slot weer als lid, tot aan zijn overlijden. De grafiekcollectie van de EUR, in 1973 opgezet naar een idee van Prof. Sanders, is de laatste decennia sterk gegroeid zowel in kwantitatieve als in kwalitatieve zin. Met deze collectie blijft een tastbare herinnering aan Leo bewaard. Zijn laatste recente activiteit voor de EUR was het voorzitterschap van de werkgroep Gepensioneerden en Oudgedienden. Onvermoeibaar zette hij zich in om interessante excursies en lezingen te organiseren met als jaarlijks hoogtepunt de DIES-lunch.

Jan Sperna Weiland speelde een belangrijke rol bij de oprichting van de Faculteit der Wijsbegeerte. Behalve een vermaard theoloog en filosoof was hij een kundig bestuurder, die meerdere termijnen als decaan de Faculteit der Wijsbegeerte heeft geleid. Zijn zorg voor de faculteit, voor intensivering van de relaties met andere EUR-faculteiten en zijn inzet voor de andere filosofische faculteiten in Nederland kan niet hoog genoeg worden aangeslagen. Van 1979 tot 1983 was Sperna Weiland rector magnificus van de EUR. In vele redevoeringen en artikelen stelde hij de vraag naar het wezen en de taak van de universiteit aan de orde. Ook heeft hij een grote bijdrage geleverd aan de verbondenheid van de Erasmus Universiteit met de stad Rotterdam. Na zijn emeritaat in 1990 bleef Sperna Weiland nauw betrokken bij de EUR, onder meer als voorzitter van promoties en als lid van het bestuur van de Pierre Bayle stichting. De EUR gedenkt Jan Sperna Weiland met dankbaarheid en respect. Prof. dr. Henk Schmidt, rector magnificus EUR Prof. dr. Wiep van Bunge, decaan FW

De Erasmus Universiteit vormde een belangrijk bestanddeel van Leo’s leven. Wij zijn dankbaar voor wat hij voor de universiteit en voor haar medewerkers heeft gedaan. drs. A.D. van der Pijl, Secretaris College van Bestuur


ACHTERGROND

22 september 2011| 18

Niet straffen maar inspireren Ze zinspelen al op nieuwe protesten en vegen de vloer aan het met de plannen van staatssecretaris Zijlstra. Een dubbelinterview met de voorzitters van ISO en LSVb. tekst HOP, Marijke de Vries fotografie Nout Steenkamp

H

et hoger onderwijs moet toegankelijk blijven en deeltijdstudenten moet je geen langstudeerboete geven. Halbe Zijlstra is een sympathiek mens, maar als staatssecretaris is hij ‘de ideale vijand’ met een ‘bijna onmenselijke kant’ die een ‘visieloos’ hogeronderwijsbeleid voert. En als de basisbeurs in de masterfase daadwerkelijk wordt afgeschaft, dan zou het Malieveld deze lente wel eens opnieuw kunnen volstromen met woeste studenten. Pascal ten Have en Sebastiaan Hameleers, de nieuwe voorzitters van respectievelijk de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) en het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO), zijn al helemaal ingewerkt. In het verleden liepen de studentenbonden elkaar wel eens in de weg, zegt Ten Have. Maar daar zijn de politiek omstandigheden nu niet naar. “Er zijn zoveel onderwerpen om op te pakken, dat je precies moet weten waar de ander mee bezig is.” Er wordt veel overlegd en de verschillen tussen de organisaties zijn steeds kleiner, beaamt Hameleers. Maar ze gaan niet fuseren. “We hebben een verregaande samenwerking”, grapt hij. Want zelfs met twee besturen kunnen ze niet alle problemen in het hoger onderwijs aanpakken. Zo kunnen ze de rechtszaak van een groep studenten die de tarieven voor een tweede juridische master aanvechten, alleen maar steunen. Een kwestie van ’choose your battles’, zegt Hameleers. “Als het rustiger was geweest, hadden we ons daar wellicht volledig op gestort, nu leek het ons verstandiger om de langstudeerboete aan te vechten.”

Selecteren op motivatie

Met het verhoogde collegegeld voor langstudeerders hebben de studentenorganisaties nog steeds geen vrede. Dat Zijlstra iets wilde doen aan notoire treuzelaars, begrijpt ISO-voorzitter Hameleers nog wel. Maar


ACHTERGROND

22 september 2011| 19

Sebastiaan Hameleers (l) en Pascal ten Have

dat voor deeltijdstudenten dezelfde regels gaan gelden, gaat er bij hem niet in. “Zij halen gewoonlijk dertig studiepunten per jaar – de helft van wat een voltijdstudent doet. Je kunt niet tegen die mensen zeggen ‘ga maar het dubbele aantal vakken volgen naast je baan en je gezinsleven’. Dat slaat nergens op.” Ten Have valt hem bij: “Zijlstra timmert liever alvast een mogelijke sluiproute dicht voor de langstudeerders die de boete willen omzeilen, dan dat hij even rustig nadenkt en met een fatsoenlijke oplossing komt voor de 75 duizend deeltijdstudenten om wie het gaat.” Ook met de in juli gepresenteerde ‘strategische agenda’ vegen ze de vloer aan. Om het rendement te verbeteren mogen hogescholen en universiteiten van de staatssecretaris vaker studenten selecteren aan de poort en mag ook aan derde- en vierdejaars een bindend studie advies gegeven worden. “Dat soort

maatregelen ontmoedigt studenten om zich te ontwikkelen”, vindt Hameleers. Ze zijn volgens hem ook onnodig. “Als studenten een bewuste studiekeuze maken en geselecteerd worden op motivatie in plaats van op cijfers, dan halen ze vanzelf goede resultaten. Je moet studenten niet straffen, maar inspireren.” Dat daar geen geld voor zou zijn, noemt hij onzin. “Het geld wordt verkeerd besteed: aan shiny folders, in plaats van aan matching.” Intussen wordt de gemiddelde student in de plannen van Zijlstra vergeten: “Het gaat de hele tijd over top-studenten en excellentie. Zelfs Inholland wil nu een bindend studieadvies van vijftig studiepunten invoeren”, zegt Ten Have. “Dat is flink buffelen, hoor.” Er is nog wel meer waar ze zich boos om maken. Neem de schakelprogramma’s. Als die groter zijn dan dertig studiepunten mogen universiteiten van Zijlstra ongebreideld hoge tarieven vragen. “Echt een rotstreek”, foetert Hameleers. “De universiteiten krijgen carte blanche om te vragen wat ze willen.”

‘Zijlstra begeeft zich op een hellend vlak’ Ten Have vult aan: “Premasters zijn nu gewoon melkkoeien voor de universiteiten.” Wordt het een protestjaar of een overlegjaar? Ten Have: “Er staat nog heel wat op de rol. Het afschaffen van de basisbeurs in de masterfase, het afpakken van de ov-kaart bij meer dan één jaar studievertraging. Dat lijkt nu bij de studenten een beetje weggezakt na al het gedoe over de langstudeerboete, maar ik denk dat er opnieuw veel studenten boos zullen zijn als dat in de lente aan de orde komt in de Tweede Kamer.” Studenten zijn niet lamgeslagen en als het er echt op aankomt, zullen ze van zich laten horen, verzekert hij. “Zijlstra begeeft zich op een hellend vlak.”

DE WERKPLEK

Galstenen in de schemering In de ERCP-ruimte - afkorting voor Endoscopische Retrograde Cholangio Pancreaticografie – worden onderzoeken naar de galwegen en de alvleesklier uitgevoerd. “Wie gaat er aan de knoppen?” roept een verpleegkundige. “Ik”, zegt maag-darm-leverarts Pieter Dewint, terwijl hij een loodschort tegen de röntgenstraling aantrekt. Hij komt uit Gent en werkt sinds eind vorig jaar in het Erasmus MC; een halve dag per week in deze ruimte. Hij vindt het leuk en interessant om te doen. “Het is heel gevarieerd, maar niet gemakkelijk”, zegt hij, want het werk vergt veel ervaring. Een patiënt wordt liggend op een bed naar binnen gereden. De verdoving met fentanyl/dormicum werkt snel. Het is geen

algemene narcose, legt Pieter Dewint uit, eerder een roesje tegen de pijn en het kokhalzen; de patiënt blijft veelal aanspreekbaar. De arts gaat met het slangetje – de scoop genaamd - via de mond naar binnen, zo’n 60 centimeter de twaalfvingerige darm in. Met gebruik van röntgenstralen kan het probleem in kaart gebracht en ook meteen behandeld worden: galstenen, een infectie, een vernauwing of een tumor. Het is schemerig in de ruimte omdat de computerschermen dan beter te zien zijn. Achter het loodglas zit een radiodiagnostisch laborant; een

paar studenten kijken ook mee. “Ik ga even koffie drinken hoor, jongens”, zegt een verpleegkundige. “Gaat het goed met de patiënt?” vraagt een arts die even zijn hoofd om de hoek steekt. De onderzoeken gaan dag en nacht door, in totaal zo’n 900 per jaar. TL (foto: RvdH) Ook een bijzondere werkplek op de EUR? Mail naar redactie@em.eur.nl

Wie: Pieter Dewint Functie: Maag-darm-leverarts Waar: De ERCP-ruimte in het Erasmus MC


WETENSCHAP

22 september 2011 | 20

Hoogleraar Mensverbetering Maartje Schermer: 'Alles in de hand willen hebben, betekent ook dat je veel keuzes moet maken.'

Perfectheid Doping, huidbleekmiddelen en pillen om de concentratie te vergroten: nieuwe medische technieken zorgen voor meer mogelijkheden om de mens te verbeteren. Maar wat is een ‘beter’ mens? En hoever mag je gaan met zulke ingrepen? Erasmus MC’s nieuwe bijzonder hoogleraar Mensverbetering prof.dr. Maartje Schermer houdt zich met deze kwesties bezig. ‘Hoe meer je kunt, hoe meer verantwoordelijkheid daarmee samenhangt.’ tekst Caroline van der Schaaf fotografie Levien Willemse

N

atuurlijk, het ingrijpen in mensenlevens gebeurt al sinds jaar en dag. Vooral om ziektes te genezen. Maar mensverbetering gaat nog een stap verder. “Mensen verbeteren voorbij wat nodig is om een goede gezondheid te garanderen”, definieert Schermer (42), die sinds 2003 verbonden is aan de Erasmus Universiteit. Zo worden er chirurgische technieken ingezet om het uiterlijk van mensen te verfraaien en gebruiken sommige wielrenners EPO, oorspronkelijk een middel voor nierdialysepatiënten, om hun prestaties te verho-


WETENSCHAP

22 september 2011 | 21

maakt nog niet gelukkig gen. “Dat heeft niet meer zoveel te maken met het traditionele doel van het genezen van ziektes. Maar daarom is het niet meteen verkeerd. Of het daadwerkelijk verbetering van mensen is, is echter ook maar de vraag. Het zijn ingewikkelde kwesties.”

Menselijk trekje Het onderzoek van Schermer, wier nieuwe leerstoel voluit ‘Filosofie van de geneeskunde en de maakbaarheid van de mens’ heet, bestaat vooral uit het vergaren van heel veel informatie, en daarop reflecteren. “We gaan eerst in kaart brengen wat er allemaal al aan technieken is en welke technieken eraan komen. Op basis van de literatuur en van internationale discussies maken we een overzicht van alle argumenten en relevante bedenkingen. Daar kun je vervolgens dieper op ingaan.” Waar komt die drang tot mensverbetering toch vandaan? Schermer denkt dat het in de menselijke aard zit. “Het is begonnen met het inzetten van technologie om de omgeving naar onze hand te zetten, en nu gaat dat het eigen lichaam van mensen betreffen. Behalve dat ik denk dat het een menselijk trekje is, zit dat presteren en excelleren ook in onze cultuur. Het moet altijd beter, en dat wordt ook gestimuleerd door met elkaar de competitie aan te gaan.” Kansen vergroten

Schermer zelf is niet per definitie een tegenstander van ‘mensverbetering’. “Argumenten dat het niet natuurlijk is, dat we niet mogen ingrijpen in de menselijke natuur of dat het tegen de bedoeling van God is, vind ik niet overtuigend. Want dat ingrijpen doe we nu ook al. Bijvoorbeeld om kanker te genezen. Het feit dat je techniek gebruikt om in je lichaam iets te veranderen, is op zichzelf niet verkeerd. Ik denk dat het goed is om naar concrete gevallen te kijken. Het is veel meer een kwestie van zorgvuldig kijken hoe je het kunt inbedden in de samenleving en hoe je excessen kunt voorkomen.” Hoewel ze zelf niet zo snel aan zich zou laten sleutelen, keurt ze de stappen die sommige anderen in dit kader zetten niet af. “Het lastige aan dit soort dingen is dat je je heel goed kunt voorstellen dat mensen het doen, omdat ze er beter van worden. Denk maar eens aan huidbleekmiddelen: in een land als India hebben mensen met een lichte huidskleur veel meer kansen dan mensen met een donkere huids-

kleur. Door het gebruik van die huidbleekmiddelen verhogen mensen hun kansen in het leven, maar tegelijkertijd houden zij die ongelijkheden en vooroordelen in stand. Hetzelfde geldt voor cosmetische chirurgie: ik snap ergens wel dat mensen er jonger willen blijven uitzien, maar daarmee bevestig of versterk je het negatieve beeld van ouderdom.”

Focus

Wat mij zo fascineert aan dit werk? Die technieken, wat er allemaal mogelijk is. Nadenken over de toekomst, waar het heen gaat, dat is een spannend onderwerp. Het intrigeert en nodigt uit tot nadenken over verschillende mogelijke scenario’s. Daarnaast vind ik het interessant dat de hele discussie veel zegt over wat wij op dit moment goed en belangrijk vinden. Er is nu bijvoorbeeld veel internationale discussie over cognitieverbetering, cognitive enhancement. De vraag is of de psychofarmacie zaken als concentratie, geheugen en slaapbehoeften kan verbeteren. Er wordt gelijk gekeken of we dat niet in het onderwijs kunnen gebruiken, en of we er economisch voordeel mee kunnen behalen. Blijkbaar wordt dat cognitieve in onze maatschappij heel belangrijk gevonden. Er is veel minder aandacht voor of we mensen vriendelijker of aardiger kunnen maken met pilletjes. Dus het zegt wel iets over waar de focus ligt.”

Nieuwe dilemma’s Maar, plaatst Schermer als kanttekening, al die nieuwe technieken leiden ook weer tot nieuwe vraagstukken. Zolang bepaalde middelen bijwerkingen hebben, en mensen er dus schade van ondervinden, zullen dokters ze niet voorschrijven aan gezonde mensen. “Maar stel dat er een pil komt om de concentratie te verbeteren, zodat je wat makkelijker kunt studeren of je werk wat beter kunt doen, en er zijn bijna geen bijwerkingen, moet je dan nog steeds zeggen dat je het niet mag voorschrijven?” En als zo’n pil op de markt komt, zorgt dat weer voor nieuwe dilemma’s. “Heeft iedereen er wel gelijke toegang toe? Als het een heel dure pil is die mensen zelf moeten betalen, dan is er een kleine groep in de samenleving die daarvan kan profiteren en een heel grote groep die dat niet kan. Is dat wel eerlijk? Hoe moeten we dat gaan regelen? Moet het in het ziekenfondspakket, of krijgen alle kinderen op school zo’n pil bij hun boekenpakket?”

Een andere vraag die rijst: is het wel eerlijk als jouw collega met zo’n pil op beter presteert en daarom een promotie krijgt, terwijl jij eigenlijk niet aan die pil wilt, maar daardoor wel op achterstand wordt gezet? In het verlengde daarvan: als veel mensen in jouw omgeving die pil gebruiken en het helpt om betere studieresultaten te behalen of beter je werk te doen, hoeveel druk voel jij dan om die pil toch ook maar te gaan gebruiken? Zoiets heeft heel veel consequenties.”

Veel keuzes

Overigens zal haar onderzoek niet leiden tot concrete regels en richtlijnen, voorspelt ze. “Ik denk wel dat de discussies die wij voeren en aanzwengelen, en de visies en argumenten die wij aandragen, hun weerslag zullen vinden in wat beroepsgroepen zelf aan richtlijnen opstellen. Ik vind het belangrijk dat beroepsgroepen daar hun eigen discussies over voeren en hun eigen conclusies trekken. Verder vind ik het ook van belang dat (aankomend) artsen zelf in een vroeg stadium over dit soort kwesties leren nadenken en zich daar een eigen mening over vormen. Omdat ze zeker in de toekomst voortdurend met dit soort grensgebieden geconfronteerd zullen worden.” Juist daarom is het zo belangrijk dat dit soort anticiperend onderzoek wordt gedaan, zegt Schermer. “Voordat het er allemaal echt is, is het belangrijk om alvast na te denken over hypothetische toekomstscenario’s. Ook al kun je niet alles voorzien, toch is het goed dat er dan al in algemene zin over is nagedacht door onderzoekers en beleidsmakers. Zodat je al een heleboel visies en argumenten in de kast hebt liggen die je kunt gebruiken om dat concrete debat te voeren.” Want hoe meer er kan, hoe meer verantwoordelijkheid je hebt. Als mens, als beleidsmaker, als arts. “We kunnen in de nabije toekomst bijvoorbeeld ook steeds beter op basis van genetische gegevens de kansen voorspellen om bepaalde ziektes te krijgen. Wil je dat allemaal wel weten? En kun je daar dan eigenlijk wel iets aan doen? Dat soort kennis stelt ons voor moeilijke keuzes. Dat is de keerzijde van maakbaarheid. Alles in de hand willen hebben, betekent ook dat je veel keuzes moet maken en er heel veel mee bezig moet zijn. En het is de vraag of je daar nu zoveel gelukkiger van wordt. Een perfect mens betekent nog geen gelukkig mens.”


WETENSCHAP

22 september 2011 | 22

INHOUD

Een vliegende start met een Veni-beurs Een Veni-beurs is een mooie opsteker voor een jonge onderzoeker. Maar wat levert het op? En wat heeft het voor invloed op je carrière? Drie EUR-wetenschappers die eerder zo’n beurs kregen aan het woord. tekst Thessa Lageman illustraties Bas van der Schot

E

en Veni geeft echt een boost aan je carrière, vertelt hoogleraar Klinische psychologie Ingmar Franken. “Het staat erg goed op je cv.” In 2004 kreeg hij een Veni en in 2007 volgde een Vici voor zijn onderzoeken naar wat er in de hersenen gebeurt bij risicovolle beslissingen en verslaving. Nu heeft hij net een Vici aangevraagd. “Een Veni is goed voor je naamsbekendheid”, merkte ook econometrist Erik Kole, die een dergelijke beurs kreeg in 2008. Binnenkort publiceert hij zijn onderzoeksresultaten in verschillende bladen. Hij onderzocht plotselinge veranderingen in financiële markten - een populair onderwerp zo bleek toen de financiële crisis uitbrak. Door de beurs had hij meer tijd om aan onderzoek dan aan onderwijs te besteden, zo’n 75 in plaats van 40 procent.

‘Bij jonge wetenschappers vraag ik me af: zijn ze Veniabel?’ “Zo’n Veni is toch nét wat meer waard dan andere beurzen”, vindt Joris Pothof van de afdeling Genetica in het Erasmus MC, want, zegt hij, het is een persoonlijke beurs en geeft je de vrijheid je eigen onderzoek vorm te geven. Vijf jaar geleden kreeg hij een Veni om onderzoek te kunnen doen naar de rol

van RNA-moleculen in het herstel van DNA en het ontstaan van kanker. Het zelfstandig kunnen werken met zo’n beurs sprak Pothof aan. “Meestal begin je als uitvoerende onder een hoogleraar met onderzoek.” In de jaren daarna ontving hij nog enkele beurzen, onder andere van KWF Kankerbestrijding, waarmee hij enkele aio’s kon aanstellen. Om carrière te kunnen maken in de wetenschap in Nederland moet je eigenlijk wel het Veni-Vidi-Vicitraject doorlopen, zegt Ingmar Franken. Een Veni is geen vereiste om een Vidi en een Vici te krijgen, maar het helpt wel. Met een Veni op zak heb je als wetenschapper laten zien dat je erin geslaagd bent een goed projectvoorstel te maken. Belangrijk, nu je als wetenschapper moet kunnen laten zien dat je extern geld binnen kunt halen. “Ik kijk daar ook met een schuin oog naar als ik nieuwe medewerkers aanneem”, zegt Franken. “In het geval van jonge wetenschappers vraag ik me dan af: zijn ze ‘Veniabel’?” Toch, zegt Franken, het blijft een beetje een loterij. “Het betekent niet dat je niet goed bent als je deze beurs niet krijgt.” Hij zat drie keer in de Veni-commissie, die de beurzen toekent, en vond het niet eenvoudig om te bepalen wie de beurs krijgt. “Ook buitenlandse onderzoekers dingen mee. Het niveau is erg hoog.” Onderzoekers die eenmaal een Veni hebben gekregen blijven volgens hem meestal in de wetenschap werken. “Vaak gaan ze door naar de top.” Toch is een Veni geen garantie voor succes, zegt hij. Nee, je bent er nog niet als je een Veni hebt gekregen, vindt Pothof ook. “Je moet je daarna echt nog wel bewijzen.”


WETENSCHAP

Tien jonge EUR-wetenschappers ontvingen onlangs een Veni. Wat verwachten ze ervan? Bram van den Bergh (1980) – Rotterdam School of Management Titel: ‘How To Understand Wesley Sneijder's Belief In Plastic Jewelry: The Persistence of Placebo Effects of Marketing Actions’ “Door de Veni-beurs kan ik me concentreren op onderzoek en heb ik minder onderwijs- en managementtaken. Dat is nodig om op topniveau onderzoek te kunnen doen. Ik hoop een belangrijke bijdrage te leveren aan academische theorievorming en aan praktische vraagstukken rond marketingcommunicatie.” Bram Büscher (1977) – International Institute of Social Studies Titel: 'Nature 2.0: the political economy of conservation in online and Southern African environments’ “De beurs is een boost voor mijn carrière en een erkenning voor mijn onderzoek tot nu toe. Er is nog weinig over dit onderwerp geschreven, dus ik verwacht met nieuwe inzichten te komen waar beleidsmedewerkers wereldwijd wat aan hebben.” Yvonne Bastiaansen - Jenniskens (1980) – Erasmus MC Titel: Orthopaedics ‘Developing patient-specific in vitro models to examine foreign body reactions and test interventions’ “Met deze subsidie kan ik het onderzoek doen waar mijn interesses liggen. Over een paar jaar hoop ik dankzij deze beurs een zelfstandig onderzoeker te zijn en een begin gemaakt te hebben met het opzetten van mijn eigen onderzoekslijn.”

Mihaela Crisan (1971) – Erasmus MC

Titel: Stem Cell Institute ‘Role of pericytes during hematopoiesis in mouse embryo’ “Het is een prachtig begin van mijn academische carrière. De beurs opent ook deuren om fondsen te krijgen voor vervolgonderzoek. Mijn uiteindelijke doel is om een eigen onafhankelijke onderzoeksgroep op te zetten.”

Abbas Dehghan (1973) – Erasmus MC

Titel: Epidemiology ‘Role of inflammatory proteins in the development of type II diabetes’ “Zo’n beurs werkt ontzettend motiverend. Ik ben in 2004 uit Iran gekomen. Dankzij de NWO die deze beurs voor alle onderzoekers openstelt, los van hun nationaliteit, kan ik nu in een inspirerende omgeving onderzoek doen naar een onderwerp dat mij interesseert. Ook ga ik enkele maanden in Boston met bekende onderzoekers op mijn vakgebied werken.”

22 september 2011 | 23

Ewout Hoorn (1978) – Erasmus MC Titel: ‘When salt turns sour: from kidney salt transport to hypertension’ “Het belang van een Veni kan moeilijk overschat worden. De Veni geeft onder meer ruimte om zogenaamd risicovol onderzoek te doen, zonder gegarandeerd resultaat, maar indien het slaagt, met baanbrekende uitkomsten.” Bernike Kalverda (1980) – Erasmus MC Titel: ‘The role of the influenza virus genome sequence in host innate immune responses’ “De subsidie toont aan dat je tot de top behoort en het wordt daardoor ook gemakkelijker om andere subsidies te krijgen en universitair docent te worden. Ik hoop dat mijn onderzoek leidt tot een wetenschappelijke doorbraak op het gebied van virologie en immunologie.” Renske Keizer (1983) – Faculteit der Sociale Wetenschappen Titel: ‘Understanding paternal involvement: A longitudinal and dyadic perspective’ “Tegenwoordig is het krijgen van deze prestigieuze beurs heel belangrijk om ver te komen in je wetenschappelijke carrière. Het geld stelt mij in staat om drie jaar lang onderzoek te doen naar vaderschap, en het is daarnaast een erkenning van talent.” Nailya Ordabayeva (1980) – Rotterdam School of Management Titel: ‘Why Consumers Underestimate Size Changes and How to Help Them’ “Ik kan door deze subsidie mijn onderzoek zonder enige financiële obstakels uitvoeren. Ik kan samenwerken met experts op mijn vakgebied en zelf een expert worden. Ook hebben mijn bevindingen door de beurs een grotere praktische impact.”

Veni Vidi Vici

Veni, Vidi, Vici (Ik kwam, ik zag, ik overwon), sprak Julius Caesar na zijn overwinning op Pontus in de slag bij Zela 47 v. Chr. De uitspraak gebruikt de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) voor de beurzen die zij ieder jaar uitreikt aan beginnende (Veni), midcareer (Vidi) en gearriveerde (Vici) onderzoekers. De Veni-subsidie wordt jaarlijks uitgereikt aan jong wetenschappelijk talent dat maximaal drie jaar geleden is gepromoveerd. Met de financiering van maximaal 250.000 euro kunnen ze drie jaar vervolgonderzoek doen. De uitreiking gebeurt op

Michel van der Wel (1981) – Erasmus School of Economics Titel: ‘How safe is the safe haven? Measuring the riskiness of the riskfree asset’ “Tussen het verschonen van de luiers door, en met zeer weinig slaap, heb ik me voor moeten bereiden op mijn Veni-presentatie: in april ben ik vader geworden. Mijn onderzoeksvoorstel is ambitieus maar haalbaar, en dat het door de strenge selectieprocedure is gekomen geeft veel vertrouwen.”

INFOGRAPHIC Aantal uitgereikte Veni-beurzen aan EUR-wetenschappers 2002 t/m 2010

FSW

5 7%

ESE

10 14%

RSM

FRG

4%

3%

2

3

EMC

50 70%

FHKW

1 1%

FW

0

0% iBMG

0 0%

twee momenten in het jaar, in totaal gaat het om zo’n 150 Veni’s. De Vidi-beurs - maximaal € 800.000 - is bedoeld voor onderzoekers die maximaal acht jaar geleden gepromoveerd zijn. De onderzoekers kunnen een eigen vernieuwende onderzoekslijn ontwikkelen en één of meer onderzoekers aanstellen. De Vici is voor onderzoekers die maximaal vijftien jaar geleden gepromoveerd zijn en bedraagt maximaal € 1.500.000. Per jaar is 150 miljoen euro beschikbaar voor Veni, Vidi en Vici samen. De financiering komt van het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen.


WETENSCHAP INHOUD WETENSCHAP KORT

22 september 2011 | 24

DE BEWERING

Het gaat goed met de Nederlandse economie

Ondanks alle sombere geluiden over de slechte economische situatie van ons land blijkt Nederland dit jaar van de achtste naar de zevende plaats van de mondiale concurrentie-index te stijgen. In de nieuwe ranking van het World Economic Forum is de innovatie- en concurrentiekracht van 142 landen onderzocht. Het Nederlandse instituut INSCOPE verzamelde de gegevens voor Nederland. Volgens directeur Henk Volberda, hoogleraar Strategisch Management en Ondernemingsbeleid aan de Rotterdam School of Management, is Nederland langzamerhand aan het verschuiven naar een hoogwaardige kenniseconomie. Het sterke concurrentievermogen van de Nederlandse economie geeft volgens hem vertrouwen in de toekomstige groei. Zwitserland staat op de eerste plaats in de index, gevolgd door Singapore, Zweden en Finland.

Filosoof spreekt zichzelf tegen De theorieën van de toonaangevende Duitse filosoof Adorno (1903-1969) over kunst en cultuur bevatten opvattingen die zichzelf tegenspreken. In zijn proefschrift New Music and Adorno’s Melancholia. Philosophical dissonances in Adorno’s music aesthetics probeert Stuart Griffin deze tegenstellingen op te lossen om zo tot een betere theorie te komen. Volgens Griffin zitten er verschillende contradicties in Adorno’s esthetica. Zo ziet de filosoof geïndustrialiseerde samenlevingen als plaatsen waar alles wordt verheven tot een relatie tussen mensen en dingen. Hoewel hij hierover zeer kritisch is, gebruikt hij dit concept wel om over kunst na te denken en stelt hij dat kunst ervan is gevrijwaard.

Ietsje meer vrouwen aan de top

Vijf meer vrouwen zitten er dit jaar in de bestuurskamers van 97 Nederlandse beursgenoteerde naamloze vennootschappen. Dat blijkt uit de Nederlandse Female Board Index 2011 van hoogleraar Mijntje Lückerath-Rovers (Nyenrode Business Universiteit/ Erasmus Universiteit Rotterdam). Van de 716 zittende bestuurders en commissarissen zijn er 66 vrouw (9,2 procent). In 2010 was dit aandeel nog 8,4 procent. Alleen TNT Express voldoet aan (het binnenkort wettelijke) streefgetal van 30 procent vrouwen in zowel de raad van bestuur als de raad van commissarissen. Nog steeds heeft de meerderheid (55 procent) van de beursondernemingen geen enkele vrouw in beide raden. De vrouwen die er wel zitten zijn gemiddeld jonger dan de mannen, zitten er korter en komen vaker uit het buitenland. TL

Wetenschappers beweren nog al eens wat. Klopt het altijd, en wat denken anderen? De bewering: Aantal koppen koffie per dag hangt af van je genen. Hoofdonderzoeker: Genetisch epidemioloog Cornelia van Duijn.

Of je van koffie houdt en hoeveel koffie je kunt drinken, hangt af van de mate waarin je lever de cafeïne kan verwerken. Dit afbreekproces blijkt door je genen te worden bepaald. Ook in hoeverre je verslaafd bent aan koffie heeft een genetische oorzaak, net als de mate waarop je al dan niet gemakkelijk in slaap valt na het drinken van een kop koffie. Dit concludeert een internationale groep onderzoekers onder leiding van het Erasmus MC in het tijdschrift Molecular Psychiatry.

uit onderzoek van Douwe Egberts. Volgens de Jellinek-kliniek is er niets aan de hand als je niet meer dan vijf tot zes koppen per dag drinkt. Bij meer consumptie kun je last krijgen van nervositeit, angst en slecht slapen. Het Voorlichtingsbureau voor Koffie en Gezondheid houdt het op vier tot vijf koppen per dag - 400 mg cafeïne. Maar, zegt een woordvoerder ook: het maximum aantal verschilt van persoon tot persoon. Volgens het Voorlichtingsbureau is er op grond van huidig wetenschappelijk onder-

'Maar uiteindelijk hangt het af van je genen hoeveel je kunt en wilt drinken' “Voor een deel is het mogelijk te wennen aan het drinken van koffie”, vertelt hoofdonderzoeker Cornelia van Duijn, “maar uiteindelijk hangt het af van je genen hoeveel je kunt en wilt drinken”. Dat is grotendeels erfelijk, maar als je ouders grote liefhebbers zijn, betekent het niet per se dat je zelf ook graag koffie drinkt. Uit het onderzoek blijkt dat de lever koffie als een potentieel giftige stof ziet en na het drinken van een kopje koffie eiwitten aanmaakt om de cafeïne te verwerken. De onderzoekers vonden dat vooral variaties in het CYPIA1-gen dat bepalen. Maar liefst 77 procent van de Nederlanders van vijftien jaar en ouder drinkt koffie, blijkt

zoek geen aanwijzing dat cafeïne verslavend is. “Er is meer onderzoek naar de rol van genen nodig”, zegt de woordvoerder. De onderzoekers onder leiding van het Erasmus MC ontdekten echter dat het NRCAM gen ervoor zorgt hoeveel koffie je drinkt. NRCAM is eerder in verband gebracht met verslaving aan cocaïne, amfetamine en morfine. Onderzoeker Van Duijn – zelf een groot koffiedrinker – noemt koffie een onschuldige verslaving, maar ze weet ook dat mensen die proberen te stoppen, ontwenningsverschijnselen kunnen krijgen, zoals hoofdpijn, vermoeidheid en prikkelbaarheid. “Dat geldt ook voor het stoppen met cola; alles met cafeïne.” TL


LIFESTYLE

22 september 2011 | 25

DE AANRADER

Japanse films zijn anders Wat is kenmerkend voor de Japanse cinema? “Hoe cliché het misschien ook mag klinken, Japanse cinema is ‘anders’. De vertelmechanismen, de manier van verbeelden, de manier van animeren, noem maar op. Vergeleken met Japanse films lijken Bollywoodfilms bijvoorbeeld bijzonder niet-exotisch.”

EM vraagt een EUR-medewerker of -student om een uitgaanstip. Sociologiestudent Sebastiaan Looijen tipt het Japanse filmfestival Camera Japan.

Leiden

Guilty of romance

MIJN STIJL

‘Ik wil er in elk geval zeker niet doorsnee uitzien’ Wat draag je, waar komt het vandaan en wat kost het? “Mijn Adidasjes heb ik gekocht bij Footlocker voor ongeveer € 50,-. De trainingsbroek (ook Adidas) kostte zo’n € 60,-. De korte broek komt uit Singapore en was € 40,-. Het vest (Nudie Jeans) heb ik gekocht in Middelburg bij Jeans Inn voor € 100,. Het petje (Vanz) heb ik voor € 30,- bij Britain op de Korte Hoogstraat gekocht.” Die trainingsbroek van je valt lekker op; draag je dit soort vreemde combi’s vaker? “Ja. Ik heb me hiervoor laten inspireren door iemand die ik op televisie zag tijdens een dansoptreden.” Hoe omschrijf je jouw stijl? “Uniek en sporty. Ik wissel veel af. Soms ga ik voor formeel, maar dat probeer ik altijd weer

Is het beter dan wat wij hier gewend zijn? “De cinema die wij hier kennen – vooral de Nederlandse en Amerikaanse – vind ik te voorspelbaar. Nederlandse films hebben conceptueel en budgettair het nakijken wat Japanse films aangaat, en (te) veel Amerikaanse films hebben een ‘happy ending’. Innovatie is hierbij ver te zoeken.”

In elk nummer nemen we de outfit van een EUR-student onder de loep. Dit keer de stijl van Henry Lim (20), eerstejaars student psychologie.

op een originele en trendy manier te combineren. Dan draag ik bijvoorbeeld een overhemd met daaroverheen een tanktop.” Je bent dus wel een modebewust type? “Jazeker, ik vind mode belangrijk. Ik ben ook opgegroeid met mode, ik weet niet beter. Ik dans zelf ook en tijdens optredens wil ik opvallen. Ik wil er in elk geval zeker niet doorsnee uitzien!” Vind je jezelf een trendsetter? “Ik krijg veel leuke opmerkingen over mijn kleding, maar als je kiest voor een stijl als de mijne kun je verwachten dat mensen negatief reageren. Of mensen me kopiëren weet ik niet, dat kan me eigenlijk ook niet schelen.” IW (foto: RvdH)

Wat staat er tijdens het festival allemaal op het programma? “Een orgie aan Japanse films natuurlijk. Toevallig is het thema van dit jaar Japanse films met een sterk westerse invloed. Vrees niet: ze zijn onmiskenbaar Japans!” Als het festival straks voorbij is, hoe komen we dan aan onze trekken op dit gebied? “LantarenVenster draait redelijk vaak Japanse films. Daarnaast blijf ik via IMDb -– the Internet Movie Database – en Piratebay op de hoogte van al het nieuws over de Japanse cinema.” IW Camera Japan vindt plaats van 22 t/m 25 september. Voor meer info: www.camerajapan.nl


LIFESTYLE

22 september 2011 | 26

CULTUUR

Cultuur snuiven en Kroepoek proeven Begin deze maand is in Vlaardingen het nieuwe pop- en cultuurpodium De Kroepoekfabriek KF) geopend. Het is volgens de organisatie een nieuwe culturele impuls voor de regio. De KF is gevestigd in een oud pakhuis dat voorheen dienst deed als -hoe kan het ook anders- kroepoekfabriek. Het afgelopen jaar is keihard gewerkt om het gebouw om te toveren tot een heus poppodium met een podiumzaal die ruimte biedt aan zo’n 250 man. Daarnaast zijn er creatieve studio’s ingericht voor film,

fotografie, montage, design, cursussen, workshops en exposities. De programmering is erg divers maar zal vooral bestaan uit concerten, workshops en evenementen, met af en toe theater en dans. “We zijn geen heel groot theater”, vertelt Tim van Dorp, medewerker Programma en Productie bij De KF. “daarom hebben we he-

laas geen ruimte voor grote theaterproducties. Je moet eerder denken aan cabaret. En natuurlijk komen er een hoop bandjes optreden, uit de regio, maar ook uit de rest van het land.” Doordeweeks zijn de ruimtes te huur voor vergaderingen en workshops, de weekenden staan in het teken van muziek. Met zeer uiteenlopende genres. Zo vond eerder deze maand een vette dubstep party plaats, maar je kunt bij De KF ook terecht voor vuige rock-’n-roll, blues, reggae, ska en rock. Wie nieuwsgierig is geworden kan op zondag 25 september de sfeer komen proeven. De Kroepoekfabriek houdt dan namelijk vanaf 13.00 uur open huis. IW

Kroepoek Proeven: 25 september. Meer info: www.kroepoekfabriek.nl

CURSUS

Jazzy feeling

Dit najaar gaan er weer verschillende SKVR-cursussen voor studenten van start. Elisabeth Argilagos geeft de cursus Jazz zingen. “Ik denk niet dat er mensen zijn die echt helemaal níet kunnen zingen.”

Wat maakt Jazz zingen zo bijzonder? “Het samen zingen in een groep. Daarnaast treed je tijdens het zingen in contact met je lichaam. Het ritme van jazz is heel anders dan dat van pop of klassieke muziek, je krijgt hierbij echt die ‘Jazzy feeling’.” Is het nodig om enige zangles te hebben gehad? “ Nee, de cursus is voor beginners. Tijdens iedere les gaan we gezamenlijk aan de slag met adem- en stemtechnieken en oefenen we nieuwe liedjes. Het is ook geen echte zangles en er wordt geen aandacht besteed aan ieders individuele zangkunsten.” Zitten er wel eens mensen tussen die totaal niet kunnen zingen? “ Ik denk dat er nie-

mand is die echt totaal niet kan zingen, want we gebruiken onze stem iedere dag. Wel zijn er soms mensen die onzeker zijn of moeite hebben met bepaalde intonaties. Maar het leuke is: in een groep valt dat helemaal niet op. Je wordt meegetrokken door de rest.” Geef je vaker les aan studenten? “ Ik geef les aan mensen van iedere leeftijd. Maar ik vind het altijd erg leuk om les te geven aan EUR-studenten. Zij zijn over het algemeen erg communicatief, sociaal en open. Bij hen ontstaat iedere keer weer snel een groepsgevoel en een goede sfeer.” Voor meer info: www.eur.nl/sgec/cursussen_ workshops/

STUDENT

Studentikoze Club Night Rotterdam heeft er een nieuwe studentenavond bij: SOEPP. Een concept dat is bedacht door bedrijfskundestudent Lodewijk Klosse. “Er zijn in Rotterdam clubs en studentencafés genoeg, maar wat ik mis is een combinatie: een studentikoze club night.” Een avondje stappen in een trendy club dus, maar met goedkoop bier – slechts € 1,50 – en zonder commerciële top 40-muziek en schreeuwerige Skihutkrakers. For students only. Dat is SOEPP (Student-Only Event with Party & Pils). Op 29 september vindt de allereerste editie plaats in club Eclipse, het voormalige Outland, aan de Prins Alexanderlaan. Het is de bedoeling dat SOEPP uiteindelijk een maandelijks terugkerend evenement wordt, met lekkere clubmuziek en toegankelijk voor alle studenten uit Rotterdam en omstreken. Klosse: “Tijdens de eerste editie staat Phalerieau op het programma, bekend van onder andere BNN. Hij draait weliswaar commerciële house, maar ook R&B en techno. We hebben hem gevraagd voor de eerste avond om meteen een breed publiek aan te spreken en hopelijk ook enthousiast te maken voor de volgende keren.” Daarnaast zal Klosse, also known as DJ Ludovika, zelf ook plaatsnemen achter de draaitafels en plaatjes draaien in de stijl van Swedish House Maffia: internationale house met veel vocalen. Omdat het OV ’s nachts niet rijdt staat er tussen 03.00 en 05.00 uur een bus voor de deur die je voor 5 euro naar Kralingen en Centrum/CS brengt IW Voor meer info: www.soepp.nl

SOEPP heeft voor EM een speciale gastenlijstactie. Wil jij op de gastenlijst? Stuur dan een mailtje naar info@soepp.nl met als onderwerp ‘Erasmus Magazine Gastenlijst’, en als tekst je naam + aantal. Wees er snel bij want het aantal plaatsen is beperkt.


LIFESTYLE

22 september 2011 | 27

STUDIUM GENERALE & ERASMUS CULTUUR AGENDA Filmclub Special: Camera Japan Samen met Camera Japan, hét festival voor Japanse film en cultuur, organiseren we een lezing over rampen en vernieuwing in Japanse films. Donderdag 22 septem-

UIT/GAAN

ber vanaf 19:00 uur, toegang € 6,- Lantaren/Venster, Otto Reuchlinweg 996, Rotterdam

Het sprookje van De Big

Het houten boshutje van De Big midden in het Kralingse Bos staat er al sinds 1956 en dat is er aan af te zien ook. De pannenkoeken zijn heerlijk, al zorgt het personeel wel voor een wat rare bijsmaak. Toch heeft het sprookjesachtige pannenkoekenhuisje wel wat. Boshut de Big Er was eens een klein houten huisje, diep verscholen in een groot bos. Geen Kralingseweg 20 toepasselijker manier om deze recensie te openen. Om meerdere redenen lijkt Rotterdam De Big zo uit een sprookjesboek geslopen: de ligging in het Kralingse Bos, de ietwat vervallen staat van het huisje, het interieur dat volhangt met koekenSfeer: 6 pannen, de overdaad aan honden- en kinderspeelgoed en de berg snoepgoed Studentikoosheid: 5 bij de rekening. Is dit wel te vertrouwen? De plek doet om meerdere redenen Sjanskansen: 5 nogal surrealistisch aan. Wel een aanrader trouwens voor wie Rotterdam wil Dinsdag t/m zondag ontvluchten, zonder Rotterdam te verlaten. geopend van 10.00 tot De ontvangst op het terras buiten is wat onwennig. “Er komt zo iemand bij u”, 18.00 meldt de dame van de bediening. Ze gaat een tafeltje verderop zitten en steekt een sigaretje op. Een collega die naar buiten komt, volgt haar voorbeeld. Op haar T-shirt staat de opdruk: ‘We’re all mad here’. Treffender had ik mijn eerste indruk niet kunnen formuleren. Tien minuten later komt een derde collega naar buiten. Lange benen in een strakke, zwarte lederen broek. Tot zover de kindvriendelijke uitstraling van De Big. Uiteindelijk mogen we een bestelling opnemen, althans… veel geduld lijkt de dame in kwestie er niet voor te hebben. “Anders denkt u nog even na, dan kom ik zo terug.” Maar eind-goed-al-goed: binnen niet al te veel tijd worden de pannenkoeken de keuken uitgedragen. De menukaart – of eigenlijk het volgekalkte bord – staat vol met ingrediënten die je zelf mag combineren. Maar voor wie daar geen zin in heeft, zijn er ook een aantal vaste combinaties. Sambal lijkt het geheime wapen van De Big. Al-met-al een prima gelegenheid voor een pannenkoekenmaal, en leuk na een romantische wandeling rond de Kralingse Plas. Wel wat broodkruimeltjes meenemen om de weg weer terug te vinden. TdL (foto: MdG)

GESPOT OP DE CAMPUS

Hot: Budget Tablet Goed nieuws voor arme studenten die graag een tablet willen. BeBook heeft namelijk een goedkoop alternatief op de markt gebracht. Voor nog geen 280 euro ben je al de eigenaar van de BeBook Live. Goedkoop vergeleken met de iPad en bovendien een stuk handzamer. De BeBook Live is een kleine, lichte 7 inch-tablet. Hij werkt helaas nog met de oude Android 2.2. versie, het systeem dat wordt gebruikt op smartphones, maar de prijs maakt veel goed. Bovendien is de tablet erg geschikt voor het lezen van documenten of boeken, en dus ideaal voor je studie! IW

SOS in Pills Plaza Eén keer in de maand in Pills Plaza in het Erasmus MC organiseren we i.s.m. de Medische Faculteitsvereniging een concert tijdens de LaMa-borrel op de laatste maandag van de maand. Maandag 26 september van 16.30 tot 17.30 uur Pills Plaza, Erasmus MC

Open Air Cinema Twee keer per jaar organiseren we een openluchtbioscoop op Woudestein. De poll is gesloten en de film die we vertonen is “The Hangover”. Dinsdag 27 september van 20.00 tot 22.00 uur Tinbergen Plaza, tussen L- en T-gebouw

SOS in De Smitse Met Deep Brain Stimulation, een jonge pop-rockband uit Rotterdam Woensdag 28 september van 17.00 tot 18.00 uur Café In de Smitse, T-gebouw, Woudestein

Cursussen en Workshops In oktober gaan de meeste cursussen van start. Schrijf op tijd in voor een cursus of meld je aan voor één van de workshops Photoshop, Indesign, Dance Trends of Straatfotografie.

Meer informatie? www.eur.nl/sgec Alle programma’s zijn gratis toegankelijk tenzij anders vermeld.


SERVICE

22 september 2011 | 28

COLOFON Uitgave EM 3– 22 september 2011 jaargang 15, 2011-2012 Erasmus Universiteit Rotterdam ISSN: 0922 – 713x

door het International Institute

EM SERVICE

of Social Studies (ISS) in Den

Berichten voor deze rubriek

Haag benoemd op de Prins Claus

kunt u sturen naar: service@

Leerstoel 2011/2013.

em.eur.nl Nadere informatie?

Adres EM Erasmus Magazine Gebouw E, kamers ET 41-48 Burg. Oudlaan 50 3062 PA Rotterdam

Bel 010-4081115.

PERSONALIA Dr. Gijsbert Oonk, van de Eras-

Dr. René van Vliet heeft op 31

mus School of History, Culture

augustus de Umbra Erasmi-

and Communication is aange-

penning ontvangen ter ere van

steld als de Alfred D. Chandler, Jr.

zijn 25-jarig dienstverband bij de

International Visiting Scholar in the Business History Group, Harvard University, Boston, 20112012. Hij verblijft daar van 15 Aart Gerritsen, promovendus

april tot 15 juni 2012.

aan het Tinbergen Instituut/ESE,

EUR. Van Vliet is sinds 1989

Prof.dr. Job Swank, deeltijdhoog-

werkzaam bij het instituut Be-

leraar Economisch Beleid aan de

leid & Management Gezond-

Erasmus School of Economics

heidszorg (iBMG) en is momen-

wordt op 1 november 2011 direc-

teel universitair hoofddocent bij

teur monetaire zaken en financi-

de sectie Ziektekostenverzeke-

ele stabiliteit bij De Nederland-

heeft de IPPF Young Economist

ring.

sche Bank (DNB).

Award 2011 ontvangen tijdens het 67ste Congres van het Inter-

Benoemingen in het Erasmus

national Institute for Public Fi-

MC vanwege het Erasmus Trust-

nance in Ann Arbor (Verenigde

fonds:

Staten), voor zijn artikel Equity

Prof.dr. Tiemeier is benoemd tot

and Efficiency in Rationed Labor

bijzonder hoogleraar Psychiatrische epidemiologie.

Markets. Dr. Owen O’Donnell is per 1 sep-

Prof.dr. Janssens wordt bijzonder

tember 2011 benoemd tot bij-

hoogleraar Translationale epide-

zonder hoogleraar Applied Economics, with focus on Health vanwege de Vereniging Trustfonds EUR bij de capaciteitsgroep Toegepaste Economie, Erasmus School of Economics.

miologie in genoomonderzoek.

Glen L. Urban, van de Sloan

Prof.dr. Raat gaat de bijzondere

School of Management van het

leerstoel Jeugdgezondheidszorg

Massachusetts Institute of Tech-

bekleden.

nology (VS), is per 1 september 2011 voor een jaar aangesteld als gasthoogleraar Marketing Research bij de Erasmus School of

Jan Goossens, hoofd Bestuurlijke

ting).

stuursdienst van de EUR zal per 1-10-2011 met deeltijdontslag drs. John van Male (thans directeur Erasmus School of History, Jan Goossens zal nog enige tijd als adviseur verbonden blijven aan de Algemene bestuursdienst. Prof. dr. G.M.H. (Gerard) Mertens, die tot 1 september 2011 hoogleraar Financial Analysis was aan de Rotterdam School of Management, Erasmus Uni-

Kees van Paridon, hoogleraar Economie bij de Erasmus Universtuurskunde is aangesteld als

Advertentie

Chief Science Officer (CSO) van ridon blijft verbonden als hoogleraar/voorzitter aan de afdeling Bestuurskunde van de Faculteit der Sociale Wetenschappen.

versity, is per dezelfde datum be-

EuroCollege Hogeschool (ECHS) particuliere school voor versnelde en begeleide MBO & HBO opleidingen in centrum van Rotterdam zoekt

s t evig talent

voor verschillende functies:

noemd tot decaan van de facul-

steunlessen studiebegeleiding  projectbegeleiding

teit Managementwetenschappen van de Open Universiteit.

*Stella Luz A. Quimbo (1969) is op voordracht van het Curatorium van de Prins Claus leerstoel

Medewerkers Fotografie: Ronald van den Heerik, Levien Willemse, Michel de Groot Cartoons: Bas van der Schot Columns: Peter Achterberg, Elfahmi el Bouazati, Tim de Mey Teksten: Tim Gouw, Thomas de Leeuw, Sanne van der Most, Daan Rutten, Caroline van der Schaaf, Jennifer van de Velde, Iris Withuis, Martine Zeijlstra. International Pages: Martina Danelaite, Christian Mathis, Hannes Peters, Iris Segers Redactieassistent José Luijpen 010 -4081115 erasmusmagazine@em.eur.nl

Vormgeving Unit20, Yoe San Liem, Maud van Velthoven

siteit Rotterdam, afdeling Be-

de gemeente Rotterdam. Van Pa-

Redactie Wieneke Gunneweg, hoofdredacteur Gert van der Ende, eindredacteur Lindemarie Jongste, webredacteur Thessa Lageman, wetenschapsredacteur Geert Maarse, redacteur

Abonnement? Maak € 35,00 over op bankrekening 465 964 397 t.n.v. Erasmus Magazine te Rotterdam, o.v.v. abonnement EM. Abonnementen worden niet automatisch verlengd.

gaan. Hij wordt opgevolgd door

Culture and Communication).

Em.Online Erasmus Magazine verschijnt in zijn geheel ook op www.erasmusmagazine.nl

Advertenties T 010 4081115 E advertenties@em.eur.nl www.erasmusmagazine.nl/advertenties

Economics (BE, sectie Marke-

zaken van de Algemene Be-

Postadres Erasmus Magazine Postbus 1738 3000 DR Rotterdam









secretarieel en receptie-werk

Bij voorkeur ouderejaars studenten met pit en ambitie. Wij hechten veel belang aan inhoud, representatie en betrouwbaarheid. Zie www.eurocollege.nl voor impressies. Informatie : w.ruijgrok@eurocollege.nl Sollicitaties : w.ruijgrok@eurocollege.nl t.a.v. Mw W.J.M. Ruijgrok.

Druk De Bondt, Barendrecht HOP Erasmus Magazine is aangesloten bij het Hoger Onderwijs Persbureau Redactieraad Henk Volberda (voorzitter), Wajid Hassan, Wim de Jong, Martijn Kleppe, Sophie Konings, Robert van Putten, Marcella Spoor, Pieter Kuijt. Cover Fotografie: Ronald van der Heerik Volgende editie EM EM 4 verschijnt op donderdag 6 oktober 2011 © Erasmus Magazine Auteursrecht voorbehouden. Niets uit deze uitgave ma zonder schriftelijke toestemming van de hoofdredacteur overgenomen worden.


EM INTERNATIONAL

22 3 september September2009 2011 | 03 29

INTERNATIONAL Confusion over lingua franca at Faculty Council ESE There was some confusion over the lingua franca at the Faculty Advisory Board of the ESE after Lithuanian student Egle Armonaite had joined. Should we now speak English at our meetings or continue in Dutch? The international board member was not able to understand what was said during meetings after she had received a Dutch language course, and yet the Board was not particularly keen to switch over to English. Dean Philip Hans Franses explains. Is it reasonable to expect that the Lithuanian student be fluent in Dutch after a three day crash course?

‘No, that’s why she was offered a follow-up course. We will see if that is enough. She is studying at the ESE, meaning she is highly competent.’

Why isn’t English the lingua franca at the Faculty Advisory Board of an international faculty such as ESE by default?

‘There is no reason for that if every board member speaks Dutch. Parts of the education offered by the faculty are in English, but participating in the decision making process is something else. For instance, you have to learn about rules, agreements, and the Dutch way of debating.’ Exactly how international is the Erasmus School of Economics?

‘A quarter of our staff is not Dutch and we have 30 nationalities. There is the International Bachelor Economics and Business Economics programme with 150 students and 25 percent of our master students are foreign.’ How would the quality of discussions be affected if the Faculty Advisory Board were to switch over to English?

‘Not much. All members are fluent in English. Mind you that as a dean this is not my responsibility. It is up to the Faculty Advisory Board to make this decision.’ GM

Erasmus with freshly arrived international students

NO.03//SEP//2011 Great fun: taking pics of each other

The magnificent rector welcomes internationals The International Student and Staff Welcome started fashionably late and drew about 700 internationals to listen to the rector magnificus, the vice mayor of Rotterdam, the director of the facility services, the president of ESN-Rotterdam, and a stand-up comedy act to top it all off. The audience seemed to enjoy the wit, the humour, and the down-to-earth qualities of the speech of rector magnificus Henk Schmidt, the main man behind the wheel of the Erasmus University. Jayadi, an ISS student from Indonesia, noted that during five years of his study in Indonesia he has never even once caught a glimpse of the rector magnificus, while here he got to put a face to the name during the first week. Jayadi also enjoyed his speech. ‘This country offers good education, friendly people, and a modern atmosphere. I came here to have great experiences.’

Yuping Mao, a brand new Assistant Professor and an addition to the Department of Media and Communication, says that she has never before seen a ceremony to welcome international staff and students in any of the universities she worked or studied at in the past. ‘That’s what is great about Erasmus. The respect for different cultures is really embedded in the minds of the students and staff here.’ Mao, having worked and studied in the US, Canada, and China, observes that Holland and the Erasmus University are a whole new exploration for her. Mao is eager to tell that she has even tried herring. Culinary achievements aside, the new Assistant Professor is certain that she has made the right decision to move to Rotterdam, given how nice all of the colleagues are and how helpful the university staff is with practical matters. MD (photo: RvdH)

Two EUR alumni at TEDxRotterdam Two Erasmus alumni will be speaking at this year’s TEDxRotterdam. Patrick Verwijmeren, still in his twenties, received his master degree and PhD from RSM Erasmus University and is now an associate professor at the Department of Finance of the VU University Amsterdam. Marijn Berk was named 2011’s best young entrepreneur, and he received the prestigious Kauffman scholarship, jump starting his solar energy business venture. Both will be sharing their vision on Future Leadership alongside 25 other performers on the 13th of October at the Nieuwe Luxor Theater. Since students are future leaders, this year’s TEDx

event is almost exclusive for third years and master students. The only other guests are some 100 leading decision makers, such as the CEO of Shell. He, together with 20 other top CEO’s, will be trading places with carefully selected students. These 20 students will have the opportunity to share their ideas on leadership with a leading company during their CEO for one day experience. HP For more information on the vision, the program, the performers, and how to register for the conference and the CEO for one day program visit www.tedxrdam.nl


EM INTERNATIONAL

22 3 september September2009 2011 | 30 02

View on the campus: slightly different from the brochures

Campus Construction? Why didn’t they tell me? Winding detours, muddy sights, awful sounds, and lack of greenery? Welcome to the Erasmus University Campus! In the beginning of this year, the ‘tomorrow’s campus’ vision started to become a reality, and it will last until 2013. Unfortunately lacking communication about the campus construction prior to beginning their studies shocked some international students. text Martina Danelaite photography Ronald van den Heerik

The campus will look magnificent and much more practical in 2013, but the students who are graduating in 2013 or earlier will not benefit from this. Kristina Kerteva, a first-year IBA student from Bulgaria, is much more optimistic; perhaps because she didn’t have the pleasure of seeing the old campus, without any construction monstrosities and obstacles. She says that at the beginning, the excavations irritated her because for a firstyear’s the campus map is already a great challenge. Adding the construction, all the paths to different buildings are quite confusing. ‘These renovations only cause inconvenience when you’re trying to go from the G Building to the M building and you’re running late. That doesn’t affect my willingness to go the lectures in any way, because I’m quite used to excavation eyesores in my own country. In my opinion, Erasmus has done just fine and such a major project can’t go without a bit of inconvenience and moaning amongst the students and staff. All this is for a good cause and in the name of improvement.’ Kristina doesn’t seem irritated by the lack of communication and the fact that she doesn’t get enough information about the construction. Her laudable optimism is something to be envied by students who already spent a few years at Erasmus.

It’s annoying Sophie Choi, a South Korean girl studying at RSM, is one of the students for whom dealing with the campus construction has proven to be difficult. She started her study at 2007 and says that she hadn’t heard anything about the campus construction from official sources. ‘It was more like a rumour that I heard from friends that it would happen soon, but it would have definitely been better and would have made me feel more as part of community if they communicated or advertised all around the campus.’ She explains that the construction has caused major inconveniences and interrupted her studies. ‘It’s

annoying! That’s why I stopped going to school unless I have a meeting with a professor or have to print something. I don’t even go to the library anymore, not to end up with sand in my mouth like one of my friends did, while walking from building T to C.’ What does Sophie think the improved campus will bring? ‘I will be long gone, but for the people that are still here - they will enjoy a very interactive campus that will bring people together.’ Jacco Neleman, a press officer for the Erasmus University, says that they regret the fact that there are complaints about the campus construction. ‘We try to minimize the disturbance caused by the current construction activities. For example, we have sound reduction systems when the building activities start in November.’ However, most students are bothered not by the construction itself but by the lack of communication about it. Neleman says that the building plans were only approved in October 2010, so students couldn’t have been informed. ‘Before that time, it was not possible to communicate about the plans towards prospects. Currently, we try to keep international students informed through newsletters (which all students receive) and the website, both available in English.’

Special movie Furthermore, Kees Lansbergen, head of EUR central facilities, informed international students about the development during the introduction for international students on the 13th of September. For this introduction, a special movie had been made. Also, our international ambassadors have been informed about the campus development, so they can tell that to new prospects. And finally, an exhibition, which is currently at the ESHCC, informs students about the ongoing developments on the campus.’ It seems that the university is becoming proactive when it comes to communicating to future students about the campus construction, but current students still feel cheated. A poll conducted in the ESN Rotterdam-Marketplace Facebook page is compelling. Most students said that they had no idea about the campus construction prior to beginning their study, and a vast majority felt that the university should compensate for their inconvenience by offering free food, printing, or even a decrease in tuition fees. This annoyance of the students is definitely caused by lack of communication, because an overview of the four international programme brochures yields no results. Nowhere do the authors mention or show the campus construction.


EM INTERNATIONAL

322 september September 2009 2011| |03 31

THINGS TO DO IN ROTTERDAM The days are becoming shorter, the weather is even worse than in the summer and on top of everything the first exams are only a few weeks away. If you’re fed up with studying and you are looking for a relaxing activity outside campus, check out the ‘Things to do’ and make your day worthwhile.

text Christian Mathis

Furthermore there is a small conference held on the topic ‘Economics of beauty’, including a debate on the current urban development of Rotterdam in comparison with other cities. If you have an opinion on how Rotterdam should look like in the future don’t miss this festival. www.affr.nl

AFFR - Architecture Film Festival Rotterdam Next to the famous International Film Festival Rotterdam, there are several smaller festivals throughout the year in specific disciplines, such as the AFFR. Initiated by a group of both architects and film makers, the AFFR is now taking place for the 11th time. This year it will be held in the Lantaren Venster from the 6th until the 9th of October. It is open to everyone interested in architecture and its correlation with the medium film. Two suggestions to watch are ‘The freaky story of the funky Skyscraper’ and the documentary on world famous architect Norman Foster, ‘How much does your building weigh, Mr. Foster’.

GOING DUTCH Name: Sara Ayse Doguelli Nationality: British/Turkish Age: 22

Art and Antique day in Kralingen One year ago the first Art and Antique day was organized on the Admiraliteitskade in Rotterdam Kralingen. The very positive feedback motivated the initiators, and the event is held a second time this year on the 25th of September from 10:00 to 18:00 o’clock. Like last year, there will be entertaining live music and a variety of sellers will present their selections of artistic and antique pieces. The market is only part of the event, as you can also take part in different workshops or consult a certified notary about the value of items you might want to sell or buy. In any case, it promises to be an enjoyable Sunday afternoon for everyone fond of the artistic, old and antique. The Darkroom What might sound mysterious at first is actually the title of an interesting exhibition in the Dutch Museum of

Photography (“Nederlands Foto Museum”). The darkroom is the chamber in which photographic films are developed into actual pictures. Invented in the 19th century, photography enabled mankind to capture a single moment in time in a whole new way. With images history is documented in visual form, which before was only possible using paintings. Today all our books and newspapers are covered with high quality images that allow us to see with our own eyes what happened at another place and time. Embark on an adventure that shows you how much of our lives is actually influenced by this fascinating technology. Until today there was no specific exhibition about the history of photography in the Netherlands. With ‘The Darkroom’ this void is filled and visitors can enjoy a wide range of historic events that are connected or documented by photography.

Futuro – Constructing Utopia For another two weeks a futuristic construction will be presented at the Boijmans van Beuningen Museum: The Futuro. In 1968 the architect Matti Suuronen was asked to design a small holiday home easy to set up in remote areas. Instead of a box like trailer, Suuronen designed a UFO shaped house. Made from lightweight polymers, cheap to produce and easy to assemble it became a great success in the 70ties. It was frequently put up in skiing resorts as a holiday residence, but the first oil crisis brought an end to the Futuro. Although it looks small from the outside there are actually two bedrooms, a living room, a kitchen and a bathroom inside. For the coming two weeks you can view one of the last remaining Futuros here in Rotterdam.

www.nederlandsfotomuseum.nl

www.boijmans.nl

Witte de With or Stadhuisplein? Witte de With of course. Stadhuisplein seems like a hang out zone for trashy people.

What is your greatest ambition? To become very successful at whatever job I do in the future, probably something in journalism.

What do you study? International Communication and Media, BSc.

Where do you see yourself in 5 years from now? As a slave journalist trying to make her way to the top.

Are you a dedicated student? I’m dedicated in the sense that I like what I study but I’m not one of the most hard working people. When will you graduate? 2012. What are you passionate about, I mean what really lights up your eyes when you talk about it? I’m not passionate about anything but I tell stories in a passionate manner about things that happen in my life and other peoples’ lives. And I don’t mean gossip!

Who is your favourite intellectual? Salvador Dali, though I don’t know if he’s classified as an intellectual or a genius. Do you have a job on the side? I quit my amazing call centre job recently. Now I do some odd jobs to get money. Do you do sports/hobbies? Sometimes/rarely. Pumps or sneakers? Either really, depends where I’m going.

Tea or coffee? Tea! Beach resort, winter holiday or cities? Beach resort, love the sun and sand! What’s your favourite fruit? Watermelon. Fast food or home cooking? I am a fast food addict but I’d always prefer home cooking. If you could advise everybody to read one book, watch one show, surf to one website; what would it be? Book: The bible of course! Show: Style by Jury. Not sure about the website. What was your most memorable moment this summer? I went skydiving in Ephesus. (text Hannes Peeters)


Borreltijd

Afscheid van Niels van Poecke

Bieke Versloot (vriendin), Ger Lugtenberg, Hans Dekker & Lieke van Pruijssen (vrienden). Versloot vindt het ‘nog erg vroeg voor een borrel’, maar dat mag de pret niet drukken.

Fedde van der Spoel draagt een zelfgeschreven lied op, genaamd ‘Niels op het kruispunt’.

Niels van Poecke vermaakt zich duidelijk op zijn eigen feestje. Hier krijgt hij een pop, symbool voor popmuziek, één van de onderwerpen waar Niels zich mee bezig zal gaan houden

Elfahmi

Verandermanagers Bij binnenkomst in het klaslokaal sommeerde meneer Bloeme, geschiedenisleraar op het voortgezet onderwijs, mij om vooraan te komen zitten. Omdat ik daar geen zin in had, weigerde ik gehoor te geven aan zijn verzoek. ‘Waarom nu opeens vooraan komen zitten?!’ vroeg ik hem. ‘Omdat de elite altijd vooraan zit, nou goed! En nu als de donder naar voren komen!’ Wat ik ook inbracht, hij weigerde zijn besluit te herzien. Zijn wil was wet. Moe van mijn halsstarrigheid wees hij met zijn wijsvinger naar de deur en zei machtsbelust: ‘Weet je jongen, omdat jij je weer zóóó voorbeeldig gedraagt, mag je van mij die deur daar, aan de andere kant dicht doen’. Deze gebeurtenis kwam bij mij op toen ik de bestuursverklaringen inzake de op handen zijnde triple A-samenwerking tussen de Zuid-Hollandse universiteiten las. De anekdote maakt duidelijk, dat meneer Bloeme geen kaas gegeten heeft van verandermanagement. Hoe anders is het gesteld met het universiteitsbestuur, dat met leuzen strooit die zo ontleend hadden kunnen zijn aan het change model van Harvardhoogleraar John Kotter, change management-goeroe. Ook niet verwonderlijk als u weet, dat sommige bestuursleden hun sporen hebben verdiend in de HRM en verandermanagement. Stellen dat het je om de inhoud te doen is en niet om de vorm, is een geniale veranderingstactiek om de naderende ijsberg te doen smelten. Men verlegt hier de aandacht op een aspect dat minder weerstand oproept. Laten we elkaar niet in het ootje nemen. Structuur en cultuur zijn communicerende vaten. De discussie voeren op inhoud (cultuur) leidt ontegenzeggelijk tot een debat over vorm (structuur) . Over complotten gesproken; ik heb een donkerbruin vermoeden dat hier heimelijk een uitgekiend veranderingstraject in gang is gezet. Zeg maar dag met je handjes tegen die beloofde ‘open dialoog’. Elfahmi el Bouazati is rechtenstudent

Willem Scholten & Niels van Poecke, alias ‘Knabbel en Babbel’, vormden samen een tweeeenheid bij Studium Generale als programmamakers. Willem gaat Niels dan ook ‘heel erg missen’.

Gert-Jan Kleinrensink, collega van de medische faculteit, in een T-shirt ontworpen door Niels van Poecke, geeft één van de drie speeches. Op het T-shirt staat: ‘Kom uit de boekenkast en word een Homo Universum’ JV

Wie? Studium Generale Wat? Afscheidsborrel Niels van Poecke, programmamaker van Studium Generale Waar? Café de Smitse, Campus Woudestein, Rotterdam Leuk? Ondanks de droevige ondertoon – het is tenslotte een afscheidsborrel – is de sfeer goed. Behalve drie speeches die worden gegeven om Niels voor zijn werk te bedanken, wordt er ook een lied voor hem gezongen. En nu? Voor alle collega’s die Niels zullen gaan missen is er gelukkig goed nieuws. Niels van Poecke gaat promoveren aan de Erasmus School of History, Culture and Communication. Er wordt al gesproken over mogelijke samenwerking; in plaats van het programma van Studium Generale te maken, is er nu een goede kans dat Niels het kan gaan opvullen. JV

S DUBBELGANGER

Liesbeth List is zangeres en actrice

Voor de rubriek ‘Dubbelgangers’ zoekt EM op de EUR naar look-alikes van bekende mensen. Tijdens college het tweelingbroertje van Justin Bieber gezien? Een docent gevonden die sprekend op Angela Merkel lijkt? Suggesties zijn van harte welkom: redactie@em.eur.nl.

Nelly Voogd werkt op het onderwijsservicesentrum van de Erasmus School of Economics en zit in de Universiteitsraad


Erasmus Magazine 3 Jaargang 15