Erasmus Magazine 2 Jaargang 16

Page 17

13 september 2012 | 17

ACHTERGROND

De fraudezaak

Dirk Smeesters Dirk Smeesters was meer dan succesvol. Totdat bleek dat de jonge, Vlaamse hoogleraar had gesjoemeld met zijn data en ze zelfs verzonnen had. Wat is er precies gebeurd en wat gaat er veranderen om fraude te voorkomen? Over datamassage, datadetectives en grijze zones. tekst Thessa Lageman illustraties Bas van der Schot

D

e vraag: waarom gedragen mensen zich op een bepaalde manier, heeft me altijd geïntrigeerd. Hoe werken de mechanismen die tot dat gedrag leiden?”, zegt Dirk Smeesters in een interview in 2008 op de website van de EUR. De deuren stonden open voor de jonge doctor nadat hij in 2003 zijn proefschrift in Leuven behaalde. Onder andere de Rotterdam School of Management, Erasmus University (RSM) wilde hem graag hebben, maar hij koos aanvankelijk voor Tilburg. Dat hij enkele jaren later toch de overstap naar Rotterdam maakte, was onder andere vanwege ‘het fantastische Behavioural Lab’ alhier. Vol enthousiasme vertelt hij in het interview over zijn interesse in psychologie, die teruggaat tot de middelbare school, en over alle onderzoeksprojecten waar hij mee bezig is. Hij ontdekte dat je beter kunt werken aan een rommelig bureau, dat reclames met te dunne fotomodellen minder effect hebben, en dat

mensen die aan de dood denken meer snoepen. Hij maakte snel carrière. Maar het bleek ‘too good to be true’: drie jaar later is die voorbij.

Net normale mensen Het was ‘verschrikkelijk’ om te horen dat een van zijn hoogleraren gefraudeerd bleek te hebben, vertelt Steef van de Velde, decaan van RSM. “De affaire-Stapel was al een enorme schok; het laatste waar je vanuitgaat is dat zoiets op je eigen faculteit gebeurt. Smeesters was een jonge veelbelovende onderzoeker, een meer dan opkomend talent. Althans zo leek het. Maar wetenschappers zijn net normale mensen.” Ja, hij is er wel boos over. “Of misschien moet ik zeggen ‘teleurgesteld’.” Student bedrijfskunde Roel den Blanken volgde het vak Marketing Management bij Smeesters. “Hij was een normale docent”, herinnert hij zich. “Zijn colleges waren interactief; hij liep rond door het lokaal en kon goed >