Page 8

08 COLUMN tekst GIORGIO TOUBURG fotografie LEVIEN WILLEMSE

Guilt trip

In hun jacht op nieuwe promovendi weten universiteiten en onderzoeksscholen van een drol een gebakje te maken. Ooit werd mij door een universiteit een fulltime promotieplek met een parttime salaris en een proeftijd van een jaar aangeboden. De verantwoording hiervoor was als volgt: het eerste jaar doe je onderzoek en volg je onderwijs. Het onderwijs, dat de helft van je tijd beslaat, betalen wij voor je, fijn hè? Als je na dat jaar bij de best presterende onderzoekers zit, geven we je een beurs voor drie jaar. Mij werd ook meteen duidelijk gemaakt dat ik ‘bepaald niet bij de top zat’ en heel hard moest werken. Toen ik bedankte voor de positie omdat ik een promotieplek had bemachtigd waarbij wel een fulltime salaris hoorde (kudos voor de EUR), werd me pas verteld dat ze het ‘toch wel met me zagen zitten’. Ook als je die felbegeerde promotieplek eenmaal te pakken hebt, word je van begin af aan meegenomen op een geheel verzorgde guilt trip. Halverwege je onderzoek een vermindering van je budget? Op andere onderzoeksscholen krijgen ze lang niet zoveel. Hoge werkdruk? In de V.S. krijg je voor meer werk stukken minder betaald. Onlangs woonde ik een presentatie van een alumnus bij die na een aanstelling aan een vooraanstaande Europese universiteit is teruggekeerd bij zijn alma mater. Hij vertelde de aanwezige promovendi

dat degenen die niet bereid waren om zichzelf gedurende hun promotie en tenure track te onderwerpen aan een arbeidsregime waarvan de gemiddelde City-bankier bleek om de neus zou worden, maar beter meteen konden stoppen. Al deze retoriek ten spijt, zijn promovendi nog altijd de kurk waarop Nederlandse universiteiten drijven. Zij leveren tegen een relatief lage prijs een belangrijke bijdrage aan het onderwijs en zijn verantwoordelijk voor een disproportioneel groot deel van het daadwerkelijke onderzoek dat wordt verricht. Bovendien krijgen universiteiten 93.000 euro voor elke promovendus die ze afleveren. Maar misschien nog wel het belangrijkste: een promovendus is voor een begeleider een handige shortcut naar de heilige graal der prestatie-indicatoren, een publicatie in een wetenschappelijk tijdschrift. Vaak steekt de begeleider als medeauteur, om begrijpelijke redenen, aanzienlijk minder moeite in een gezamenlijke publicatie dan de hoofdauteur: de promovendus. En hoewel de ethische voorschriften van menige academische discipline anders dicteren, zijn er begeleiders die één of twee keer een manuscript van oppervlakkig commentaar voorzien of financiering van het onderzoek voldoende vinden voor co-auteurschap. Gelukkig zijn er genoeg gearriveerde academici die het belang en de afhankelijke positie van promovendi zien en erkennen. Zolang er echter nog altijd professoren zijn die promovendi vooral op hun dienstbaarheid en prestatieplicht wijzen, terwijl zij zelf onder veel gunstiger omstandigheden hun bul hebben behaald, is er nog voldoende werk aan de winkel. Giorgio Touburg is promovendus aan de Rotterdam School of Management.

EM 01  
EM 01  
Advertisement