Issuu on Google+

Jaargang 11, nummer 1, mei 2008

Communiqué

Redactie en productie: professionele bachelor Journalistiek

Het

Periodiek van het departement Campus Dansaert van de Erasmushogeschool Brussel

censuur

“de tsjeven zijn terug!”

media en china waakhond of schoothond

ja of nee

een wereld van verschil

© Marie Van den Driessche, Lisa Hermans


© Jelle Couder

© Jelle Couder

Tetten wege gelaten, al enige gevoelens van ontzetting en geschoktheid waarnam, maak u dan vooral geen zorgen. De andere negentig procent van preuts België begrijpt u volkomen. Provocatie is natuurlijk niet het ultimate statement van ons blad. Redactionele bedenkingen bij de huidige, gecensureerde gebeurtenissen daarentegen wél. © Lisa Hermans

Borsten, tetten, tieten, loezen of prammen. Noem ze zoals u wilt. U heeft het goed gezien: vrouws mooiste Wunder der Natur sieren onze voorpagina. Na vele sollicitaties, eindeloze discussies en stomende keursessies kozen we er een prachtpaar uit. Waarom? Omdat wij geloven in de ongebreideldheid van de mens. Puur natuur en bien cuit, zo hebben wij dat graag, meneer. Geen gêne, geen scrupules, geen plakkertjes en vooral geen nationaal pardon om Gods zedige wetten met de voeten te treden. Provocerend? Wanneer u, de wansmakelijke gedachten even achter-

Vrijheid is een recht. Van onschuldige naaktfoto’s publiceren tot ondersteboven een boek schrijven en achteruit naar de winkel wandelen. Hierbij stellen wij geen vragen, wij moedigen het alleen maar aan. De wereld zal niet vergaan met een paar borsten meer of minder. De regering daarentegen heeft aan veel minder al genoeg. Wij hebben ons - voor u! - uit de naad gewerkt om dit boekje klaar te stomen. Dus stuur uw kinderen naar bed, nestel u knusjes in de zetel en doe de gordijnen zachtjes dicht. Laat de gladde pagina’s door uw vingers glijden en stil uw honger met onzer zoete woorden. Neem onze artikels ter hand en laat u ongedwongen meevoeren in onze eigen gecreëerde, ongecensureerde wereld. Tatiana De Wée

redactie Hoofdredactrice: Tatiana De Wée Adjunct-hoofdredacteur: Robin De Becker Eindredacteur: Pieter Bleyen Chef lay-out en multimedia: Pieterjan Maes Redactiesecretaris: Kelly Druez Chef reportage: Thea Mathues Beeld en vormgeving: Lisa Hermans Correctoren: Sarah Brancart, Stephanie De Ridder Redacteurs: Rita Lemmens, Judith De Waele Algemeen hoofdredacteur: Patrick Pelgrims Eindredacteur lay-out: André Lapeere Eindredacteur beeld: Joost Goethals Taaladviseur: Dirk Mampaey Dank aan: Liesbeth De Stercke, Marie Van den Driessche, Jelle Couder

2

Het Communiqué

3 4 6 7 8 10 11 12 13

Gran Scala Las Vegas in de woesternij

Dossier censuur Artistieke Censuur in Vlaanderen

Ja vs. nee Een wereld van verschil

Preventie Moeite voor niets?

Dossier China De media: waakhond of schoothond?

Salsa El ritmo del mundo

Jongeren en hun roeping Op zoek naar een eigen weg

Verzamelen Van postkaarten tot theezakjes

Gratis knuffel van de heer My Word Coach

Bloemenhofbloempje

Road to freedom

Jubelende kinderen, fluitende vogels, zoemende bijen en ronkende grasmaaiers… De zomer is begonnen. De eerste zonnestralen voelen heerlijk aan. Zo heerlijk dat mijn witte huid al snel rood uitslaat. Jassen en truien verdwijnen in de kast en maken plaats voor meer zomerse tenues. “Viva la flip flop”, prijkt aan menig winkelraam. Iets wat velen lijken te bevestigen aan het aantal teenslippers te merken dezer dagen. Een gevoel van vrijheid overvalt me en wanneer ik plots het geluid van de naderende ijskar hoor, kan mijn dag niet meer stuk. Met de voeten bloot, loop ik enthousiast naar buiten. Als een kind van vijf wacht ik ongeduldig tot het mijn beurt is. “Twee bolletjes banaan met slagroom graag.” Zonder iets te vragen, strooit Willy - zo heet de vrolijke ijsventer - er ook nog wat ‘vitessepillekes’ overheen. Sinds jaar en dag zijn eigen benaming voor de lekkere, kleurige hagelslag. “Ga je nog goed kunnen gebruiken”, roept hij me toe. En gelijk heeft hij. Want hoewel de zon me in gedachten al meeneemt naar verdere oorden, staan eerst nog de examens voor de deur. Een maand van zwoegen en klagen. Een maand van vreetbuien, koffie drinken en woedeaanvallen. Maar ook van vriendschap. ‘In nood kent men zijn vrienden.’ Wel, in examentijd ook. De beuk erin, samen slaan we er ons ook dit jaar door! En hoewel het nog even niet aan de orde is, ben ik in gedachten stiekem al bij 16 juni. De dag waarop we voor de - hopelijk - laatste keer dit academiejaar onze handtekening zetten op de aanwezigheidslijst. De dag waarop we met zijn allen richting zee vertrekken. De dag waarop ons zorgeloze leventje nog net iets zorgelozer wordt. Wat de uitslag ook brengt, the road to freedom is ahead… Sarah Brancart


las vegas in de Spaanse Woestijn “Europa heeft nood aan een ontspanningsparadijs” In Los Monegros, een dorre en woestijnachtige regio in de Spaanse provincie Aragon start in 2009 de bouw van de op één na grootste casinostad ter wereld. Gran Scala, het Las Vegas van Europa, zal 17 miljard euro kosten en wil 25 miljoen bezoekers per jaar lokken. Ambitieus, maar niet zonder tegenstand van ecologisten en de lokale bevolking. Steven Beckers van het Brusselse architectenbureau Art & Build werkt mee aan het ‘masterplan’. Pieter Bleyen en Lisa Hermans Steven Beckers: “Gran Scala is een megaproject waarbij we naar de meest originele oplossingen moeten zoeken om de impact op het milieu te beperken. Art & Build heeft veel ervaring met ‘groene’ architectuur. Via Nicolas Devuyst, één van onze vroegere architecten, zijn we in contact gekomen met International Leisure Development (zie kader). Het is niet zo dat we aan een selectieprocedure of wedstrijd moesten deelnemen om bij het project betrokken te raken.” Zit Europa wel te wachten op een gokstad? Beckers: “Wij hebben nood aan grote, gecentraliseerde ontspanningsfaciliteiten zoals in Las Vegas of Dubai, want de ‘ontspanningsindustrie’ doet het niet zo goed. Europa kan meer zijn dan één groot museum. Er zijn wel leuke pretparken zoals Disneyland Parijs, maar na een dag heb je het daar wel gehad. Gran Scala wil mensen meer dan één dag plezieren.” “Daarnaast zijn er in Europa te weinig grote conferentieruimtes. In Gran Scala zullen die er wel zijn. Hierdoor kunnen we naast de Europese, ook de Amerikaanse en de Aziatische zakenlui aantrekken.” “Bovendien kan Spanje, en in het bijzonder Los Monegros, best een economische impuls gebruiken. De meeste steden in de regio zijn op sterven na dood omdat de inwoners allemaal naar Barcelona, Madrid of Zaragoza trokken.”

Zal Gran Scala eruit zien als Las Vegas? Beckers: “Iedereen maakt steeds de vergelijking met Las Vegas, maar wij zijn geen Amerikanen. Wij willen een milieuvriendelijke omgeving creëren met zo klein mogelijke lichtvervuiling, want de hemel is één van de grootste charmes van de regio.” “’s Avonds is Las Vegas fantastisch, maar overdag is het er verschrikkelijk. Ons doel is ook om bijna de helft van de gebouwen gedeeltelijk of volledig ondergronds te bouwen. Zo kunnen we oververhitting vermijden en de energiekosten drukken. En last but not least, Gran Scala zal volledig autovrij zijn.”

Steven Beckers ontfermt zich over het ‘masterplan’ van Gran Scala. Toch kanten sommige organisaties zoals het Wereld Natuur Fonds (WWF) en Greenpeace zich tegen het project vanwege de nu al prangende waterschaarste in Los Monegros en omdat door Gran Scala veel fauna en flora dreigt te verdwijnen. Terecht? Beckers: “We zullen inderdaad voorzichtig moeten omspringen met het milieu. En ja, zo’n project heeft altijd een zekere impact. Maar de fauna en flora in Los Monegros is nu ook weer niet zo uitzonderlijk. Bij de keuze tussen veertien sites hebben we de meest natuurrijke gebieden geëlimineerd. De site is bovendien gelegen tussen een hst-lijn en een autosnelweg en zal met 2500 hectare niet eens één procent van Los Monegros in beslag nemen.”

Gran Scala? Qué? International Leisure Development (ILD), een groep van twaalf internationale bedrijven uit de entertainment- vastgoedsector, wil met Gran Scala de op één na grootste gokstad ter wereld bouwen. Locatie: Los Monegros, een woestijnachtige regio in de Spaanse provincie Aragon. Er zullen 32 casino’s, 70 hotels, minstens 4 themaparken en

© Lisa Hermans

232 restaurants worden gebouwd. Het gokcomplex zal lijken op een megaklok met 16 gebieden die elk een periode, van de oudheid tot en met de toekomst, voorstellen. Elk gebied krijgt twee casino’s, een museum en een hotel in de stijl eigen aan die periode. Verder komen er ook shoppingcentra, sportterreinen en een minicolloseum.

Waarom zijn ecologisten dan zo tegen het project? Beckers: “Het grootste probleem waarmee de regio te kampen heeft, is de watervoorziening. Los Monegros ligt in een zeer droge en woestijnachtige omgeving waar alleen de Ebro op regelmatige basis voor

bouw te herintroduceren in de streek, want wat doet de Europese Commissie op dit moment? Ze financiert grote irrigatiesystemen om duizenden hectaren maïs te produceren. Die maïsteelt maakt de bodem kapot en slorpt veel meer water op dan dit project ooit zal doen.”

Iedereen maakt steeds de vergelijking met Las Vegas, maar wij zijn geen Amerikanen.”

water zorgt. Door verschillende waterbehandelingstechnieken toe te passen, hopen we het waterverbruik te kunnen reduceren van 300 liter, het gemiddelde waterverbruik bij de meeste hotels elders, naar 60 liter per klant per dag. We willen de stad ook zo ontwerpen dat de mensen zo veel mogelijk water kunnen hergebruiken.” “Verder zal het landschap rondom de complexen allesbehalve een groene oase zijn, want we willen er zo weinig mogelijk water aan verspillen. Zo zullen sportterreinen voor het grootste deel uit kunstgras bestaan en gaan we zoveel mogelijk inheemse bomen planten die haast geen water nodig hebben.” “We hopen ook de traditionele land-

Vanaf wanneer kunnen we Gran Scala bezoeken? Beckers: “Zodra we groen licht krijgen, kunnen we het ‘masterplan’ verder uitwerken en met de infrastructuurwerken beginnen. Die eerste fase zal drie à vier jaar in beslag nemen. Wanneer Gran Scala volledig af zal zijn, is niet bekend.” “Het plan kan nog afgeblazen worden. Je loopt altijd het risico dat de overheid het project op het laatste moment opgeeft. Toch geloven we dat Gran Scala er komt want de locatie is volgens ons ideaal. Los Monegros is de plaats met de meeste uren zonneschijn per jaar in Europa. Er zijn genoeg investeerders en de contracten zijn trouwens zo goed als afgesloten.” Het Communiqué

3


artistieke censuur in Vlaanderen “De tsjeven zijn terug!” Het woord ‘censuur’ lijkt niet meer uit de actualiteit weg te branden. Wat begon met het verbod op de ‘Fenomenale Feminatheek’ in Antwerpen, zorgde intussen voor een domino-effect in heel Vlaanderen. Sommige politici beschimpen de media die de verhalen zouden opsmukken en verdraaien. Anderen spreken over een conservatief elan van de regering Leterme. Vlaams Parlementsleden Vandenbossche (sp.a), Verstreken (CD&V) en Libert (Open Vld) van de Commissie Cultuur geven ongezouten hun mening. © Eric Drooker

Sarah Brancart, Judith De Waele, Tatiana De Wée, Kelly Druez en Rita Lemmens,

Wat vinden jullie van de mediaheisa rond censuur?

tes. Door die overvloed aan informatie weten ze niet meer wat goed of

De leden van sp.a moeten wél recht in de pas lopen, zelfs naar het dictatoriale toe.” Johan Verstreken

Johan Verstreken: “Het is een storm in een glas water. De media overroepen alles en bovendien geven ze veel foute informatie door. Ook politici zijn hiervoor verantwoordelijk. Natuurlijk mogen wij als overheid geen beperkingen aan de conservator van een museum opleggen. Maar politici hebben wel de eindverantwoordelijkheid en moeten hiermee rekening houden, zeker als er strafrechtelijke gevolgen aan vasthangen.” “De regering moet de mensen zo vrij mogelijk laten. Op een bepaald moment stonden theatermakers naakt op het podium om volk te lokken. Dat mag van mij, ze waren gewoon mee met hun tijd. Maar je moet ook rekening houden met kinderen. Zij geraken vandaag probleemloos op datingsites en allerlei ‘vuile’ websi-

4

Dany Vandenbossche (sp.a): “Oordelen over censuur blijft moeilijk, er is een probleem met de definiëring.”

Het Communiqué

slecht is. Daar mogen wij als politici een debat over openen.” Dany Vandenbossche: “Het verbod op Vitalski’s voorstelling is een vorm van censuur, een hele bekende zelfs. Natuurlijk leggen filmmakers of platenlabels ook beperkingen op, zoals een sticker met Parental Advisory. Toch is dat anders dan autoriteiten die een verbod opleggen, dát is pas echte censuur. De overheid wijst de burgers zomaar met de vinger: ‘Dit mag niet en dat is strijdig met de goede zeden.’ Helaas zijn er weinig wettelijke middelen waarmee je dit kan tegengaan.” Laurence Libert: “Ik ben als liberaal voorstander van de vrije meningsuiting, zeker bij kunst. Natuurlijk moeten kunstenaars wel ethische normen respecteren. Zo zag ik een

kunstwerk waarbij een hond uitgemergeld werd door een persoon die hem eten voorhield. Zijn leiband was helaas te kort. Dat is geen kunst.” Nochtans liet burgemeester Awouters uit Borgloon, van uw partij nota bene, borsten afplakken. Bovendien liet burgemeester Vanden Bussche in Koksijde een beeld van Delphine

Boël verwijderen omdat Prinses Astrid op bezoek kwam. Libert: “Die situatie was anders. In Temse bijvoorbeeld, waar Vitalski niet mocht optreden, argumenteerde het schepencollege dat ze de voorstelling niet aan de jeugd konden tonen. In Borgloon hadden een aantal burgers een klacht ingediend. De burgemeester heeft in dat geval, als hoofd

De fenomenale feiten:

30 januari: het provinciebestuur van Antwerpen annuleert de ‘Fenomenale Feminatheek’ van Louis Paul Boon. 2 maart: het Belvuemuseum in Brussel verwijdert het schilderij van Greet Van Autgaerden over de koning en de koningin. 9 april: het schepencollege van Temse steekt een stokje voor de try-out van Vitalski’s ‘Mijn leven met Leterme’ en een vertoning van de film ‘Ex-drummer’ in het lokale jeugdhuis De Nartist. 11 april: de burgemeester van Koksijde laat een kunstwerk van Delphine Boël verwijderen omdat Prinses Astrid op bezoek komt. 14 april: de burgemeester van Borgloon laat de tepels van naakte vrouwen op tentoonstelling ‘Bloesemimpressies’ afplakken. 20 april: een bibliothecaris in Merksem verwijdert de cartoon van Patrick Janssens ‘Boontje komt om zijn loontje’. De cartoonist illustreerde Janssens’ stilzwijgen over Boons ‘Fenomenale Feminatheek’. 10 mei: de burgemeester van Kortrijk verbiedt ‘Zeven werken van onbarmhartigheid’ van internationaal gerenomeerd kunstenaar Johan Van Geluwe.


moeten een weerspiegeling zijn van de bevolking. Ik vind wel dat de Commissie Cultuur of andere commissies het recht hebben om te debatteren en misschien tot een standpunt te komen. Dit mag echter niet dictatoriaal worden. Vrijheid van expressie én van cultuur is belangrijk voor mij en voor de partij.” Vandenbossche: “De mensen moeten zelf optreden want voor de overheid is dit zeer moeilijk. Maar waar liggen de grenzen? Voor mij liggen die heel ver, maar voor anderen misschien niet. Hoe leg je zoiets vast? Eigenlijk is het simpel: als er een misdrijf wordt gepleegd of als er sprake is van schending van de eerbaarheid, kan men altijd een klacht indienen bij het parket en de rechtbank zijn werk laten doen. Maar de uitspraak moet wel tot zijn recht kunnen komen, pas nadien mag er worden opgetreden.” Zullen beleidsmakers deze trend voortzetten? Libert: “Hopelijk niet, anders zou ik er een groot probleem mee hebben. We van de politie, zijn verantwoordelijkheid opgenomen. Hijzélf heeft niet geoordeeld. In Koksijde daarentegen hadden ze het beeld beter laten hangen. Dan was er nooit commotie rond ontstaan.” Wat zeggen jullie partijgenoten? Vandenbossche: “Binnen de sp.a vinden we uiteraard dat zoiets niet kan. Maar over ‘censuur’ oordelen blijft moeilijk, er is een probleem met de definiëring.” Libert: “Wij oordelen niet in de zin

toonstellingen verbieden.” Verstreken: “Mijn partij is niet conservatief. Ik heb progressieve mensen al veel conservatieve uitspraken horen doen, maar dat is natuurlijk niet bekend. Nog nooit heb ik binnen onze partij gehoord dat ik iets niet mocht organiseren of dat ik mijn mond moest houden over bepaalde zaken. Wij hebben de meest open partij. Ik kan u garanderen dat leden van andere partijen, zoals sp.a, wél recht in de pas moeten lopen. Zelfs naar het dictatoriale toe. Wanneer ze

De mensen lijden aan het mei 68syndroom, ze roepen een halt toe aan de vrijheid.” Dany Vandenbossche

van ‘dit is kunst en dat niet’. Draai de klok eens terug naar 2002, toen had je de tentoonstelling Körperwelten in Anderlecht. Op dat moment schreeuwden de mensen ook moord en brand, maar de expositie draaide wel uit op een gigantisch succes.” Verstreken: “In se verbieden wij niets. Onze partij is behoorlijk breeddenkend op het gebied van vrije expressie en vrijheid van cultuur.” Critici verwijten de regering een conservatief elan of wijzen CD&V met de vinger. Hoe denken jullie daarover? Libert: “Je hoort wel eens aan de toog: ‘de tsjeven zijn terug!’ CD&V is veeleer conservatief, maar mij hoor je niet zeggen dat ze daardoor ten-

dit weigeren, mogen ze de volgende keer niet meedoen aan de verkiezingen. Dat heb ik bij ons nooit meegemaakt.” Vandenbossche: “Progressieven conservatief? Laat me niet lachen. Daarom verkondigde Beke (Wouter Beke, dienstdoend CD&V-voorzitter, nvdr.) na het overlijden van Hugo Claus zeker dat euthanasie niet kon! Nu moeten die mensen zich toch wel eens de vraag stellen: wie is progressief en wie niet?” Mag de overheid zelf bepalen wat censuur is? Verstreken: “Je mag als overheid niet zeggen dat alles vrij is, maar er mag wel over gediscussieerd worden. We zijn uiteindelijk verkozen en we

zitten in een coalitie met CD&V. Wanneer zij conservatieve standpunten innemen die ons niet zouden liggen, kunnen we deze niet ondersteunen. CD&V krijgt ook kritiek binnen de eigen partij, onder andere van de jongere generatie. Ik hoop dat zij ruimdenkender zijn dan de volwassenen.” Vandenbossche: “De gebeurtenissen hebben niets te maken met de nieuwe regering, maar met het gedachtegoed dat er nu leeft. De verkiezingsresultaten zeggen genoeg. Er is een voortschrijdend conservatisme, maar dat kan snel omslaan. De mensen lijden volgens mij aan het mei 68-syndroom, ze willen een halt toeroepen aan de vrijheden van de jongeren. Kinderen die toen zijn opgegroeid, hebben nu meer nood aan regels en discipline.” Verstreken: “We leven in een vrij land waar we tolerant genoeg zijn. Moeten wij muziek bannen omdat Urbanus ‘Jezeke in een bakske vol met stro’ zong? Moeten we dit verbieden omdat we katholieke roots hebben?”

Trendwatcher Herman Konings over censuur “De stelling die je overal in de kranten ziet opduiken: ‘De tsjeven zijn terug’, is zwaar overdreven. Het is wel zo dat er opnieuw enkele traditionele politieke partijen aan de macht zijn, waardoor ze het liberale gedachtegoed een klein beetje terugschroeven.” “Er zijn nieuwe waarden en normen in de samenleving. We trekken met zijn allen weer wat meer aan de alarmbel. Toch is er geen sprake van een algemene verontwaardiging voor naaktheid. Dit soort van conservatief denken heeft meer te maken met de behoefte van mensen om de verloedering van de samenleving tegen te gaan. Ze zijn bezorgd om de toekomst.” “We zien de laatste jaren meer censuur, zoals bijvoorbeeld de ontwijde kerk in Limburg waar een jonge kunstenares tentoonstelde. Daar is veel reactie op gekomen. Nu heb je natuurlijk verschillende gevallen tegelijkertijd. In het geval van de Feminatheek in het fotomuseum Antwerpen denk ik dat Ludo Helsen (CD&V) zijn lesje wel geleerd heeft. Het enige dat je kunt besluiten uit de voorvallen in Temse en Borgloon is dat de pers er onmiddellijk is opgesprongen. Die aandacht is gewenst voor de burgemeesters.

© Herman Konings

Zij weten ongetwijfeld dat ze hiermee een deel van de bevolking kunnen plezieren. Hetzelfde fenomeen zie je in Nederland, waar Geert Wilders of Rita Verdonk blij is met elke vorm van persaandacht omdat heel wat stemgerechtigden veel belangstelling tonen voor hun gedachtegoed.” “De burgemeesters werden echter meteen teruggefloten door hun achterban, nog wel door Jong CD&V. Het ging hier duidelijk om persoonlijke initiatieven en niet om het standpunt van de CD&V als gehele partij. Die jongeren vragen wel om het algemene liberale gedachtegoed van de babyboomers te temperen, maar ze willen niet raken aan de vrijheid van mening en de culturele expressie.” Het Communiqué

5


JA of NEE: een wereld van verschil

Danny Wallace, een Britse journalist, was een eenzaat in de samenleving. Even wanhopig als Bridget Jones was hij op zoek naar de zin van zijn leven. Een plotse hersenkronkel bracht hem tot een bizar plan. Een jaar lang ‘ja’ zeggen, wat zou dat geven? Wat begon als een ludieke poging om zijn leven opnieuw zin te geven, eindigde in een waanzinnig avontuur. Het kwam zelfs tot een boek. Omdat studenten Journalistiek ook wel van een uitdaging houden, volgden we zijn voorbeeld, zij het wat bescheidener. Drie dagen ‘ja’ zeggen, lukt dat? We keerden de rollen ook om. Drie dagen ‘Nee’ zeggen, word je dan de paria van de samenleving?

Robin De Becker en Thea Mathues

Ja!

© Lisa Hermans

Bloed, zweet, tranen, geld en slaap! Dat is de tol van drie dagen enkel ‘ja’ te antwoorden op elke vraag. Al snel vroeg ik me af hoe Wallace dat een jaar heeft volgehouden. Wanneer je dit artikel leest, ben ik waarschijnlijk nog aan het kermen van de spierpijn. Dat alles heeft te maken met twee avonden muren uit te breken in het appartement van een vriendin. Mijn armen en schouders hebben het geweten. Een Romeins dichter zei ooit: “Mens sana in corpore sano.” Wel, op het einde van de slopende driedaagse uitdaging

Mens sana in corpore sano. Daar was na drie dagen niet veel meer van te merken!”

had ik noch een gezonde geest, noch een gezond lichaam. Dankzij deze opdracht ging er wel een heel nieuwe wereld voor mij open. Zo stapte ik voor het eerst in mijn leven een salsabar binnen. Ik zag er vrouwen vrolijk swingen, nagejaagd door mannen in bezwete hemden. Leuke bedoening, maar toch niet echt iets voor mij. Misschien zijn mijn heupen toch niet zo shakeable als ik dacht. Zodra sommige mensen ‘de opdracht’ doorhadden, maakten ze er soms misbruik van. Zo heb ik meerdere rondjes betaald en ben ik meer dan eens op café blijven hangen tot in de vroege uurtjes. Na welgeteld twee uurtjes slaap en een sloot koffie, wachtte er op woens-

6

dagochtend een intensief examen informatica. Het mag een wonder heten dat ik nog met een computer overweg kon, anders was ik nu wereldkampioen schermgooien. Waar ik ook vaak mee te maken kreeg, waren domme vragen als: “Hé Robin, vind je dat meisje knap?” Of wat dacht je van deze: “Hé Robin, heb je zin om met die jongen te flikflooien?” Zeer handige tip in dit geval: hou je mond, rol met je ogen en keer de grapjas in kwestie de rug toe. Soms vroeg ik me echt af waar ik in godsnaam mee bezig was. Neen, ik raad niemand aan deze helse opdracht te proberen. Tenzij je natuurlijk met zes uur slaap in drie dagen genoeg hebt. Reikhalzend keek ik dan ook uit naar donderdagnacht, het einde van ‘mijn missie’. Ondertussen bood ik nog maar eens ‘vrijwillig’ mijn diensten aan voor het uitbreken van de badkamer in datzelfde appartement. Dit ondanks mijn pijnlijke schouder en een ge-

Het Communiqué

brek aan een goede nachtrust. Ook thuis kreeg ik de verwijten naar het hoofd geslingerd. “Robin, het is hier geen hotel waar je zomaar kan eten en slapen, om het daarna weer af te bollen, hé”, riep mijn moeder geïrriteerd. De enige vraag die ik wilde horen, was eigenlijk of ik mijn bed in wou kruipen. Voor één keer was het spookuur het verlossende uur in mijn ogen - en waarschijnlijk ook in die van mijn ouders. Drie dagen matte ik mij af in functie voor dit - hopelijk voor jou leuke - artikel. Mijn week kreeg er alvast een ferme boost door op sociaal vlak. En zoals een andere Romeinse grootheid ooit zei: “Ik kwam, ik zag en ik overwon!”

Nee!

© Lisa Hermans

“Wie heeft er zin om drie dagen ‘nee’ te zeggen?” Die redacteurs toch, altijd boordevol leuke ideeën. Het wordt stil in de redactiekamer, de respons is nogal lauwtjes. En wie zegt er dan “ik zal het wel doen”? De persoon die altijd moeite heeft om ‘nee’ te zeggen, ik dus. Dinsdag 22 april, 7.30u, de wekker loopt pijnlijk vroeg af. Het wakker worden valt mij zwaar, zeker omdat mijn ontwakende geest stilaan beseft dat het experiment vandaag begint. Ik sta op en herken de geur van een omelet met spek en vers

zoeken dat al een kwartier op tafel staat. Hilarisch. “Neem je de lift?” “Nee.” Damn, vier verdiepingen te voet. Mijn benen wegen als een blok beton, maar aan mijn conditie wordt gewerkt. Always look on the bright side of life! Mensen maken zich zorgen om mij. “Wat scheelt er met Thea? Is ze net gedumpt? Gewoon mistroostig of nee, ze zal last hebben van haar regels.” Als ik erbij kom zitten wordt het eventjes verdacht stil. Het is vreemd maar mooi vast te stellen dat mensen toch om mij geven. Ik zou er nog echt melancholisch van worden. Vanavond salsa dansen, een avondje plezier. Ik heb er zin in, vergeet mijn opdracht. Een aardige jongen vraagt: “Zullen we dansen?” Ik twijfel even, maar een afspraak is een afspraak en mijn rebelse kwaliteiten zijn nu eenmaal beperkt. Met handen en voeten gebonden aan het project zeg ik zielig: “Nee dank u, ik dans niet graag.” Iedereen die

Mijn neus zou moeten groeien als die van Pinokkio, maar gelukkig weet hij zich in te houden.”

geperst appelsiensap. Die moeder van mij krijgt soms rare kuren. Het gevoel van te weinig tijd te hebben voor haar kroost zorgt af en toe voor aangename verrassingen. “Zin in een ontbijt?” roept ze me toe. Nee dus. Ze kijkt alsof ze het in Keulen hoort donderen. “En daarvoor sta ik vroeger op!” Ik stamel: “Sorry mams, heb een beetje buikpijn.” Mijn zus kijkt mij grijnzend aan, een extra portie voor haar! Met een beer die gromt in mijn buik trek ik naar school. De dag begint alvast goed. ‘Nee’ zeggen is ook grappig. Iemand vraagt: “Is dat mijn flesje water?” waarop ik ‘nee’ zeg en het blondje in kwestie vervolgens haar hele zak omkiepert om een flesje te

mij een beetje kent zou verwachten dat mijn neus nog langer zou worden dan die van Pinokkio, maar gelukkig weet hij zich in te houden. Morgenavond is het eindelijk voorbij. Jammer voor mij, maar na een tijdje hebben mensen wel door waar je mee bezig bent. Grijnzend stellen zogenaamde vrienden mij vragen als: “Thea, denk jij dat Anderlecht de komende 25 jaar nog kampioen wordt?” Of “Wil je misschien eens proeven van mijn stukje taart?” Afgepeigerd van al dat ‘nee’ zeggen, smijt ik mezelf met mijn laatste krachten in de zetel. Tot iemand plots roept: “Zin in frieten, Thea?” “Jaaaa!” Nooit gedacht dat dit tweeletterwoord zo goed kon klinken.


Preventie: al die moeite voor niets?

Vijf tieners raken zwaar verbrand na het snuiven van aanstekergas. Het tweede geval in nog geen maand tijd. Toch vindt de Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen (VAD) het niet nodig een campagne op te starten. Volgens het centrum kan te veel aandacht voor het fenomeen jongeren op slechte ideeën brengen. Kunnen preventiecampagnes dan ook contraproductief zijn? © Sensoa Moeten bepaalde feiten bijgevolg in de doofpot Boris Cruyssaert (Sensoa): “Vroeger was de lancering van een preventiecampagne meer nattevingerwerk.” gestopt worden? De tijd van het vingertje in de lucht is duidelijk voorbij, maar wat helpt vandaag wel nog om onbezonnen zielen op het rechte pad te houden? Pieter Bleyen en Stephanie De Ridder “Campagnes zijn van alle tijden, maar het is wel zo dat de opkomst van massacommunicatie en de strijd om woord en beeld iedereen extra heeft aangezet om via campagnes een bepaald doel na te streven”, legt communicatiespecialiste Lieve Desmet van de Erasmushogeschool Brussel uit. In tegenstelling tot het standpunt van de VAD kunnen we volgens Desmet nooit genoeg aan informatie krijgen en is een preventiecampagne over het gebruik van aanstekergas zeker welkom. “Een goede campagne slaagt er niet alleen in om mensen met een afkeurende mening over het gebruik te ondersteunen, maar overtuigt ook diegenen die nog geen mening hebben om het niet te proberen.” Mensen die al een oordeel hebben geveld en die overtuigd zijn in de negatieve zin, zijn volgens Desmet lang niet meer te overhalen met een campagne alleen.

Seks Boris Cruyssaert van Sensoa begrijpt het standpunt van de VAD wel. “Ik snap waarom zij het gevaarlijk vinden om het onderwerp ter sprake te brengen. Uit diverse wetenschappelijke onderzoeken blijkt dat goed geïnformeerde jongeren juist later met seks beginnen. Het excuus dat je jongeren aanzet tot seks door hen hierover te informeren gaat dus niet op.”

Cruyssaert wijst op de moeilijkheden die gepaard gaan met de lancering van preventiecampagnes. “Aan een bepaald probleem tegemoetkomen of beantwoorden aan een behoefte is niet alleen enorm tijdrovend in uitvoering, maar ook in voorbereiding. Je bent al gauw anderhalf jaar bezig om een degelijke preventiecampagne op poten te zetten. Het is mogelijk dat we tijdens de voorbereidingsfase opmerken dat het probleem alleen maar verergert. Dan moeten we kijken hoe we een campagne kunnen ontwikkelen die het tij zo snel mogelijk keert. Bijkomend probleem van sensibilisatie is dat je een campagne vaak jaar na jaar moet herhalen vooraleer je echt invloed kan uitoefenen op de mensen.” Johan Chiers, directeur van Responsible Young Drivers benadrukt: “Na 18 jaar weten we dat het belangrijk is om steeds weer dezelfde boodschap te herhalen. Op een niet-belerende manier mensen overtuigen, dat is onze taak.”

Effect “Je kan niet verwachten dat één campagne plots het gedrag van alle mensen verandert. Iedereen weet bijvoorbeeld dat je in de auto de gordel moet dragen, het kost ons bovendien nauwelijks moeite. Toch worden er jaarlijks nieuwe campagnes rond gelanceerd”, legt Cruyssaert van Sensoa uit.

Er is geen twijfel mogelijk, preventiecampagnes kunnen wel degelijk effectief zijn. Om te verhinderen dat een tegengesteld effect verkregen wordt en een campagne dus contraproductief is, is een grondig vooronderzoek noodzakelijk.

Smoezencampagne Zo was er in 1989 de ‘Smoezencampagne’ in Nederland. Voor deze campagne maakte SOA Aids Nederland een lijst met excuses om niet veilig te moeten vrijen. Slogans als ‘Ik hoef geen condoom want mijn vriendin ziet er netjes uit’, sierden

iemand die nu twintig is, is niet meer vergelijkbaar met die van twintigers tien jaar geleden.” Vandaag speelt het verantwoordelijkheidsgevoel een grotere rol en daar spelen campagnevoerders op in. Desmet: “Voordat je een campagne lanceert moet je een maatschappelijk bewustzijn creëren en het thema op de maatschappelijke agenda plaatsen. Het doet er niet toe vanuit welk standpunt, zolang het in discours gebracht wordt, is het goed.” Responsible Young Drivers speelt ook in op dit aspect. Chiers meldt dat zijn organisatie in de volgende

Een goede campagne overtuigt vooral de mensen die nog geen mening hebben.”

de affiche. Bij de voorevaluatie van deze campagne bleken de affiches een averechts effect te hebben omdat vele jongeren de ironie en de dubbele bodem van de slogans niet begrepen. Deze campagne was dus allesbehalve efficiënt. “De preventiecampagnes zijn nu veel wetenschappelijker onderbouwd dan vroeger”, aldus Cruyssaert. “Toen was de lancering van een campagne meer nattevingerwerk. Bij het opzetten van een campagne is de leefwereld van het doelpubliek uiterst belangrijk. Maar de leefwereld van

zomercampagne de passagiers zal aanspreken. “We willen hen sensibiliseren met de vraag om zelf eens te kijken of hun chauffeur wel in staat is om iemand te vervoeren. Zij moeten zelf bepalen of het slim is om mee te rijden. Dit niet alleen voor henzelf, maar ook voor de veiligheid van de chauffeur, vaak een vriend of vriendin.” Ook bij Sensoa merken ze dat die aanpak op dit moment doeltreffend is. “Bescherm uzelf én uw partner; dat is de boodschap die we vandaag naar de mensen overbrengen.” Het Het Communiqué Communiqué

7


Foutieve berichtgeving over china De media: waakhond of schoothond?

De dagen dat de Olympische Spelen nog louter om sport draaiden, liggen al lang achter ons. Tegenwoordig komt er veel meer politiek bij kijken en ook bij deze editie is dat niet anders. Zo schieten de media met scherp op de schending van de mensenrechten in China, maar de manier waarop stemt soms tot nadenken. De media zouden een cruciale rol moeten spelen in het bewaren van de objectiviteit. De waakhond van de democratie blijkt echter niet steeds zuiver op de graat te zijn. “In het Westen doen de meest bizarre verhalen de ronde over China”, klinkt het vanuit Chinese hoek. Pieter Bleyen, Robin De Becker, Tatiana De Wée en Thea Matthues

Vier jaar geleden kende Jacques Rogge, de Belgische voorzitter van het Internationaal Olympisch Comité (IOC), de Olympische Spelen 2008 toe aan China. Niemand die bezwaar had tegen het gastland en zoals gepland zal Peking in augustus voor bijna drie weken de sporthoofdstad bij uitstek zijn. Tot popartieste Björk een tijdje geleden roet in het eten gooide door op te roepen tot de bevrijding van Tibet. Plots werd China gehekeld om zijn schending van de mensenrechten en de langdurige bezetting van Tibet. Ook de media bleven niet buiten schot en werden verdacht van een te kritische houding tegenover China.

Repressies Mario Cams (22) studeert al twee jaar in China en schrijft geregeld artikels voor Radio Vlaanderen Internationaal (RVI). Onlangs werd hij gecontacteerd door de VRT om mee te werken aan een reportage over de Spelen. “De Westerse media schrijven over repressies in Tibet omdat ze boos zijn op China dat ze Tibet niet binnenmogen. Dan gaan de media maar bij de Dalai Lama in India aankloppen voor wat informatie. Die doet er natuurlijk alles aan om China zwart te

MEDIAGEFOEFEL Staan de Westerse media wel stevig in hun schoenen? Krijgt Tibet niet te veel aandacht? Laat men China wel genoeg aan het woord? Is de informatie dan wel correct? Volgens Cams zijn de media niet altijd even accuraat. “Er zijn video’s van Tibetanen die de hoofdstad Lhasa vernielen en zelfs enkele mensen doden. Getuigen bevestigen dat. Maar van ‘repressie’ van de Chinese ordetroepen is geen spoor. Van honderden doden die de troepen op hun geweten zouden hebben ook niet. Sommige grote networks hebben zelfs foto’s gemanipuleerd. Zo werd een foto van een Nepalese soldaat volledig uit zijn context gehaald. De ondertitel bij de foto luidde ‘Repressie in Tibet’ en toonde zogezegd een Chinese agent die een demonstrant sloeg.”

© Mario Cams

Een pro-Chinese betoging viseert de Franse supermarktketen Carrefour.

Marleen Temmerman, voorzitter Commissie Buitenlandse Betrekkingen:

Niemand weet wat er gaande is in Tibet, tot je er zelf hebt geleefd.” Labrang Tashi

maken”, aldus Cams. De Tibetaanse gemeenschap in België is echter ook ontevreden. Protestacties schieten als paddenstoelen uit de grond. Labrang Tashi (30), één van die betogers en Tibetaan van oorsprong was aanwezig op de mars in Leuven. “Wij zijn blij met de aandacht die de Vlaamse media schenken aan onze zaak, want meer aandacht kan nooit kwaad. We hopen dat journalisten in de toekomst ook blijven focussen op Tibet en niet enkel nu, in aanloop naar de Spelen. Van de Belgische

8

overheid verwacht ik niet al te veel hulp. Tenslotte hebben zij onze spirituele leider al twee keer de toegang tot België ontzegd. Daarom roepen wij de Europese Unie op om China onder druk te zetten. Wij eisen dat de Europese Unie waarnemers naar Tibet stuurt, zodat ze zelf kunnen zien hoe het er aan toe gaat.”

Het Communiqué

© Marleen Temmerman

Ook Tashi geeft toe dat de berichtgeving over China niet altijd loepzuiver is. “We zijn er ons van bewust dat de media soms fouten maken, zoals bij die foto van de agent. Dat was mediagefoefel. Maar dat wil niet zeggen dat de Chinese ordetroepen ons niet aanvallen. Integendeel, er zijn zelfs al doden gevallen. In Tibet zijn er geen media, je weet alleen wat er gaande is als je er geleefd hebt. Mijn familie en vrienden in Tibet vrezen dat hun telefoons worden afgeluisterd door de Chinese overheid. Daarom zijn ze

“Dat wij nu inspelen op de situatie in China, kan je popularisering noemen. Wij zijn niet altijd even consequent, noch in onze binnenlandse, noch in onze buitenlandse politiek. Vaak primeren belangen op emoties. Waarom de belangstelling voor Tibet? Omdat er veel rijkdom is. Als België goede handelsrelaties wil behouden, moet ze goed overeenkomen met China.” “We hadden eerder moeten ingrijpen, maar een regio als Darfoer

had ook eerder in de belangstelling moeten komen. Daar gebeurt ook niets en de media spelen hierin een belangrijke rol. Is het correct om sport te gebruiken om een standpunt te verdedigen? Is dat überhaupt ethisch verantwoord? Misschien komen ze hierdoor in China tot een dialoog, de Dalai Lama staat hier alvast voor open.” “We moeten als land zien wat de impact is van een boycot van de Spelen. Het is niet onze vraag, maar de roep van Tibet. Het zou mooi zijn om op Europees vlak een standpunt naar voren te brengen, maar ik betwijfel of dit kan.” “Bovendien moeten we eerst zelf nog achter de schermen onderhandelen. De grote meerderheid van het parlement is geen voorstander van een totale boycot. Enkel een boycot van de festiviteiten of de opening krijgt gehoor.”


ook bang om rechtuit te praten. In China verschijnt er niets over Tibet.” Toch beschuldigt de Chinese overheid onder meer FoxNews, CNN, RTL

betanen wel eens bot zouden kunnen vangen. “De Chinezen vinden dat Tibet historisch gezien bij China hoort. China bestaat eigenlijk uit 56 ethni-

China heeft een punt. De westerse media begrijpen de situatie niet.” Mario Cams

en Berliner Post ervan vals beeldmateriaal te verspreiden. De Olympische Spelen zijn voor elk land een buitenkans om zichzelf in de kijker te zetten. Volgens Tashi zijn China en Tibet nu eerder de dupe van de mediaheisa. “Op dit moment is de situatie in Tibet veel erger dan voordien. China wil absoluut niet dat er iets mis gaat tijdens de Olympische Spelen. Ze willen een proper imago houden en daarom controleren ze Tibet nog strenger dan voordien. Onlangs zijn vele Tibetanen zonder enige reden aangehouden.” “Wij zijn helemaal niet tegen de Spelen. Het enige wat we willen is het gebrek aan mensenrechten aanklagen en meer autonomie eisen voor Tibet. Daarom betogen we ook zoveel.” Toch is Cams van oordeel dat de Ti-

sche volkeren waarvan de Tibetanen er slechts één zijn. Voor de Chinezen zou een onafhankelijk Tibet dus betekenen dat China opgesplitst moet worden in 56 landjes. Nog zo’n zaak waar de meeste westerlingen geen weet van hebben.”

Boycot Zowel topsporters als politici zetten China zwaar onder druk. Die laatsten dreigen met een boycot tijdens de openingsceremonie van de Olympische Spelen. Vraag is echter of China niet zal toeklappen door de harde kritiek. Cams: “Je ziet dat de Chinezen nu heel erg kwaad en ontgoocheld zijn omdat de westerse media geen aandacht besteden aan het Chinese standpunt. Vaak heeft de pers

vooroordelen over China. Dat komt omdat wij zo gefascineerd zijn door Tibet en bovendien de Dalai Lama zo graag zien. China heeft een punt. De Westerse media begrijpen de situatie niet. De meeste mensen die de proTibet lobby steunen kennen niets van de Tibetaanse geschiedenis en de situatie ter plaatse. Ze luisteren enkel naar een kleine minderheid van vluchtelingen rond de Dalai Lama. We mogen zeker niet vergeten dat China nog maar dertig jaar aan het ontwikkelen is. De mensen werken hard, doch voorzichtig aan die ontwikkeling.”

lijk hebben om in de uithoeken van China, bijvoorbeeld waar de Tibetanen wonen, vrij hun werk te doen. Maar dat heeft dan weer te maken met het feit dat lokale ambtenaren

© blizzard © Pieterjan Maes

Communistisch regime China zal zijn etiket van communistisch regime wellicht nooit helemaal kwijtraken. De regering zet volgende zomer alle buitenlandse studenten het land uit. Toch klopt dit volgens Cams niet: “De media zijn hier andermaal fout. Na contact met de Belgische ambassade blijkt dat wanneer je over een visum tot eind juli beschikt, je het land even moet verlaten. Als je vervolgens terug wil, kan je een toeristenvisum aanvragen.” “Het klopt dat journalisten het moei-

Tibetaanse betoging in Leuven. niet weten wat te doen in die regio’s. Daar heerst vaak nog een echt communistisch regime. Die lokale ambtenaren hebben schrik om iets verkeerd te doen en sturen dan de politie op de journalisten af”, licht Cams toe. “Ach, in het Westen zien we China graag als een land dat massaal de mensenrechten met voeten treedt. Maar eigenlijk doet het land dat niet meer dan pakweg de VS!”

Nicolas Standaert, sinoloog K.U. Leuven:

“Journalisten hebben een gebrek aan achtergrondkennis” en een algemene anti-Chinareactie, dus volgen ze die denklijn. Ik zeg niet dat het een doelbewuste politiek is, maar dit bevestigt het gebrek aan achtergrondkennis.”

© Nicolas Standaert

Vindt u dat de media correct berichten over China? “Ik zou de media niet durven verwijten dat zij een kant kiezen, iedereen heeft het recht op een mening. Ik vind wel dat ze zich niet voldoende verdiepen in China. Wij verwachten van de Chinezen dat ze open zijn en onderzoek doen. Als we het zelf niet kunnen opbrengen om dat te doen in onze berichtgeving, dan zijn we op dezelfde manier bezig. Ondertussen zijn er al opiniestukken verschenen in onze media, dat moedig ik aan. Maar te vaak zien we dat een journalist erg makkelijk een bepaalde bron volgt. Als er een bericht over Tibet binnenkomt, is er dikwijls een algemene sympathie voor Tibet

Wat vindt u van de stelling: ‘China schaadt de mensenrechten niet meer dan de Verenigde Staten?’ “Mensenrechten blijven mensenrechten, dat is niet te vergelijken. Ik heb kritiek op de Verenigde Staten omdat één op de honderd mensen in de gevangenis zit, terwijl dat hier in Europa één op de duizend is. Er zijn in China zaken die tegen de mensenrechten indruisen, maar er is een evolutie. Voor 1990 waren mensenrechten iets van de bourgeoisie, iets voor kapitalisten. Door druk van buitenaf hebben de Chinezen hun visie aangepast en staan ze nu positiever tegenover mensenrechten. Er zitten minder mensen in de gevangenis. Sommige zaken blijven ongehoord. Zo las ik over een Chinees die een website had waarop namen stonden van mensen die gedood werden tijdens de Culturele Revolutie. Na een jaar werd die site verwijderd.”

Zou het contraproductief zijn als staatsleiders afwezig blijven op de openingsceremonie? “China mag niet het gevoel krijgen dat het vernederd wordt. Voor de Chinezen zijn Europeanen ongelofelijke imperialisten. De laatste twintig jaar probeert China een evenwaardige positie in de wereld te verkrijgen. Daarvoor voelden zij zich altijd minderwaardig. Als wij nu zeggen, ‘dat feest van jullie gaat niet door’, dan denk ik dat de gevolgen daarvan op lange termijn negatief zouden kunnen zijn. Maar of de Belgische premier nu op de openingsceremonie verschijnt of niet? Who cares? De Afrikaanse en Aziatische leiders zijn daar, Bush is daar. Wat wel indruk maakt zijn de demonstraties tegen de Olympische vlam. Ze beseffen goed dat het zo niet verder kan.” Hoe zit het nu met de buitenlandse studenten die Peking moeten verlaten tijdens de Spelen? “Dat ging over een universiteit in Peking. Ik heb niets gehoord over een politiek om 10.000 buitenlanders terug te sturen. Over het algemeen heb ik net de indruk dat de

Chinezen zoveel mogelijk mensen erbij willen hebben. Dit is een goed voorbeeld van hoe informatie op verschillende manieren kan worden opgevat. Want op dit moment ken ik de feiten niet. Het systeem van studentenvisums in China is eigenlijk hetzelfde als dat in Leuven. Je krijgt een visum voor je studieperiode. Na een jaar loopt dat af. Je kan het laten verlengen als je de toelating krijgt om verder te studeren. Als die studenten niet verder studeren in China kunnen ze het niet meer verlengen. Dan moet je eerst naar het buitenland gaan en een toeristenvisum aanvragen. Volgens mij zijn dat normale procedures.” Gaat u er vanuit dat journalisten vrij zullen zijn tijdens de Spelen? “Op dit moment is de discussie: zenden de Chinezen de Spelen live uit of niet? Dat is een kwestie van twee of drie seconden. Als er dan iets onvoorziens gebeurt, kan men snel van beeld veranderen. Hoe die discussie zal eindigen, weet niemand. Uiteindelijk moeten de Olympische Spelen een groot feest zijn. Hopelijk is dat dit jaar ook zo. “ Het Communiqué

9


El ritmo del mundo Salsa is niet moeilijk: “yeah right!” Salsa, merengue, tango of bachata… zijn één voor één dansstijlen die ons, westerlingen, weinig zeggen. Het klinkt allemaal wel leuk en zomers in de oren, maar meer ook niet. Toch lijkt salsa ook hier steeds meer in te burgeren. De clichés komen echter met de hype: zwoele latin lovers, veel rum en Corona en de geur van zwetende lijven. Maar klopt dit beeld of is het één van de vele stereotypes? Wij namen de proef op de som en trokken naar een salsabar in Brussel. Om ons goed voor te bereiden op dit avontuur, onthulde Carl Hourcau, al tien jaar into salsa, de geheimen van deze dans. Sarah Brancart en Pieterjan Maes

“Salsaaa!” Aan mij om de wondere wereld ervan te ontdekken. Meteen schieten beelden van zwarte krullenbollen, zwierende jurkjes en lekkere mojito’s mij voor de ogen en klinkt opzwepende Buena Vista Social Clubmuziek me in de oren. Of ik het zie zitten om me deze dans eigen te maken? En of! Om niet helemaal onvoorbereid aan dit avontuur te beginnen, probeer ik thuis alvast enkele pasjes uit. Ik zoek een cursus ‘salsa in enkele stappen’ op internet en oefen er op los. Veilig achter gesloten deuren, enkel de strenge blik van een spiegel op mij gericht. Het wordt al snel duidelijk: nog veel werk aan de winkel. Carl Hourcau vertelt ons: “Salsa gaat om coördinatie en ritmegevoel.” Ik mis duidelijk nog een beetje van beide, nu ja, eigenlijk nog veel.

Dodentocht Woensdag is het dan zover. Geen ontsnappen meer mogelijk. Als ‘echte’ latin lovers trekken we naar Montecristo aan de Beurs in Brussel: een salsaparadijs voor elke liefhebber. Met een mojito spoel ik de eerste schaamte weg, waarna ik me stilaan op de dansvloer begeef. “Musica, por favor!” Eén, twee, drie, ... vijf, zes, zeven, ... Het basispasje zit al snel in de benen, die ondertussen aanvoelen alsof ik de Dodentocht aan het lopen ben. Dat salsa goed is voor de conditie, hoeft geen verdere uitleg. Net als ik even wil uitrusten, slaat

Carl Hourcau: “Mensen komen slechtgezind binnen, maar stappen na een salsales vrolijk en lachend naar buiten.” gehaald, vliegt vrolijk in het rond. Al gauw merk ik dat het niet zo eenvoudig blijft. Stap per stap probeer ik me de moeilijkere danspassen eigen te maken. Geen makkelijke opdracht,

Paniek! Hij drukt me tegen zijn veel te bezwete torso en wat later staan we op de dansvloer.”

de latino in Pieterjan toe. Hij zet het kraagje van zijn hemd omhoog, opent nog snel een extra knoopje en leidt me tussen de volleerde salsadansers heen en weer, van links naar rechts. Mijn zwarte kleedje, speciaal voor deze gelegenheid uit de kast

10

© Lisa Hermans

Het Communiqué

zo blijkt. Maar gedreven als ik ben, klungel ik lustig verder. Onze salsaexpert, Hourcau, vindt salsa niet zo moeilijk. “Wie indruk wil maken met deze dans, moet echt niet veel kunnen. De pasjes zien er veel moeilijker uit dan ze werkelijk zijn.” “Yeah

right”, denk ik bij mezelf.

Zwoele Zomer Plots neemt een galante jongeman me bij de arm. Eerste reactie: paniek! Hij drukt mij tegen zijn - veel te bezwete - torso en voor ik het goed en wel besef staan we temidden van de houten dansvloer. Gevleid door de charmes van deze muchacho laat ik me gaan op het ritme van de muziek. Hoewel het nog enige tijd zal duren voor ik salsa volledig onder de knie heb, heeft dit avondje stappen me alvast enthousiast gemaakt. Dat deze dans mensen vrolijk maakt, heb ik aan den lijve ondervonden. Dat bevestigt ook Hourcau. “Mensen kunnen slechtgezind binnenkomen

maar ik ben er zeker van dat ze na een salsales vrolijk en lachend buitengaan.” Sinds ons nachtelijk dansavontuur heb ik dan ook het ideale recept voor een zwoele zomeravond: een vleugje salsamuziek, enkele goedgevulde mojito’s, wat leuk gezelschap en dansen maar! Deze zomer trek ik alvast naar Spanje en weiger ik terug te keren voor ik mij het ritmo del mundo helemaal eigen heb gemaakt. Dans zelf de nacht in: Montecristo Café Henri Mausstraat 25 1000 Brussel


op zoek naar een eigen weg Jongeren met een roeping Van je passie je beroep maken, het is niet alle jongeren gegeven. Maar balletdanser Lennart, straatverpleegsters Emilie en Daphne en manager Joey zijn vastberaden om hun dromen na te jagen en hun ambities waar te maken. Ze kozen misschien niet de meest vanzelfsprekende weg, maar de toekomst lacht hen toe. Waar een wil is, is een weg. Daar zijn deze drie verhalen het bewijs van. Emilie (28): Straatverpleegster Mensen helpen. Dat was jarenlang de droom van de 28-jarige Emilie Meessen, straatverpleegster in Brussel. Samen met haar nicht Sarah Janssens de Bisthoven richtte ze de vzw Straatverplegers op. Sinds een jaar versterkt ook Daphne Torrekens het team. Samen trekken ze de Brusselse straten in, op zoek naar daklozen die nood hebben aan verzorging. Het was Emilie die zich, na een stage als brousseverpleegster in Burkina Faso, realiseerde dat er hulp nodig was voor de daklozen in Brussel. “Ik

besefte dat je niet naar het buitenland hoeft te gaan om geconfronteerd te worden met ellende.” De Belgische Stichting Roeping, een organisatie die jongeren met een passie financiële steun geeft, zette het project mee op poten. Zij stelden maar liefst 10.000 euro ter beschikking van de straatverpleging. Toen federaal minister voor Maatschappelijke Integratie Christian Dupont (PS) over het unieke initiatief hoorde, gaf hij hen prompt nog 61.000 euro extra.

Lennart (17): professioneel danser De zeventienjarige Lennart Huysentruyt uit Limburg is helemaal weg van ballet. Van kindsbeen af werd hij ondergedompeld in de wereld van de klassieke muziek. Bescheiden maar gepassioneerd vertelt Lennart over zijn reeds afgelegde parcours. “Ik was zes toen ik mijn eerste balletles kreeg en ik had de smaak meteen te pakken. Nu zit ik in mijn vijfde jaar aan de Koninklijke Balletschool van Antwerpen en met dertig uur dansles per week wil ik er zeker mijn beroep van maken. Als ik afstudeer, wil ik auditie doen bij dansgezelschappen over heel de wereld om zo verder te groeien.” “Choreografen als Maurice Béjart zijn mijn grote voorbeelden, maar in Lausanne moet je eerst nog enkele jaren een opleiding volgen vooraleer je als danser bij zo’n gezelschap kan beginnen.”

Koninklijk Ballet Lennart proefde al van het professionele dansleven. “Ik trad op in producties van het Koninklijk Ballet van Vlaanderen zoals de ‘De Notenkraker’ en ‘Sleeping Beauty’. Dit was een zeer fijne ervaring. De reputatie van het Ballet van Vlaanderen is de laatste jaren erg aan het groeien. Het was dus een hele eer om mee te doen.” Voor de buitenwereld blijft een man-

nelijke, klassieke danser iets aparts. “Maar denk niet dat het is zoals in de film ‘Billy Elliot’. Jongens zijn in de balletwereld aan een heuse opmars bezig en onder mannelijke dansers gaat het er toch altijd gemoedelijker aan toe dan onder meisjes. Bij hen

Judith De Waele, Stephanie De Ridder, Rita Lemmens

De verpleegsters halen veel voldoening uit hun halftijdse baan. “Als ik daklozen die ik verzorgd heb, achteraf opnieuw tegenkom, merk ik dat er een leuk onderling contact is. Het moeilijk op te bouwen vertrouwensklimaat vind ik het leukste aan dit werk. De mensen op straat kunnen ons heel veel leren. Ze zien het leven op een totaal andere manier en geven daarom een heel andere invulling aan begrippen zoals tijd. Hun moeilijkheden en prioriteiten zijn heel verschillend van de onze”, aldus Emilie.

© vzw Straatverplegers

Emilie Meessen

Joey (20): student en manager Toen Joey Ceunen als kind van Sinterklaas een drukpers kreeg, ging er een nieuwe wereld voor hem open. “Ik begon meteen flyers te maken met daarop de tekst: ‘woensdagmiddag poets ik schoenen voor twintig frank per paar.’ De hele straat mocht komen.” Vandaag is Joey twintig en heeft hij grootse plannen. “Op dit moment ben ik bezig met een nieuw project: ‘Tragiek’. Ik wil theater dichter bij de mensen brengen door het mee te nemen naar restaurants én naar de mensen thuis. Daarbij doe ik alles zelf, van idee tot uitwerking, de catering, de boekhouding, de publiciteit,...” Niet meteen vanzelfsprekend als je daarnaast ook studeert. Toch doet hij alles met evenveel passie. “Ik heb

het inderdaad druk, maar ik vind het fantastisch om met zoveel bezig te zijn. Ik verveel me nooit.” Naast theater heeft Joey ook een bedrijfje op het internet: Yourspace. “Daar doe ik aan webhosting en verkoop ik domeinnamen. Dit project bestaat binnenkort vijf jaar.” Joey zet zich ook jaarlijks in voor de actie ‘Kom op tegen kanker’. “Tot nog toe bakte ik ‘happy cookies’, maar ik ben van plan om ooit eens iets groters te organiseren, zoals een galabal.” Ondertussen heeft Joey ook zijn eigen logo, waar hij erg trots op is. Hij weet op dit moment nog niet hoe hij zijn toekomst ziet. “Ik wil graag zelf dingen organiseren. Alles kan, zolang ik maar niet voor een baas hoef te werken.”

© Lennart Huysentruyt

is het ook veel competitiever; meer dan eens vlucht een meisje wenend de klas uit. Ze moeten hun slanke lijn houden en dansen op pointes. Godzijdank moeten wij dat niet doen!” Ondanks een zeer strikte levensstijl droomt Lennart van een leven als professioneel danser. “Mijn leven staat in het teken van dans en zo heb ik het graag. Naast de intensieve lesdagen speel ik viool en doe ik yoga om mijn spieren te ontspannen.”

© Joey Ceunen

Het Communiqué

11


Van postkaarten tot theezakjes

Postzegels, fruitstickers, strijkijzers, theezakjes, camionaanstekers... You name it, bij ieder object hoort een duchtige verzamelaar. En nee, verzamelaars zijn niet altijd freaks. Het zijn normale mensen zoals u en ik. Bewijs hiervan zijn Jo Buelens en Lieve Desmet, twee docenten aan de Erasmushogeschool, die trots hun verzameling tonen. Sarah Brancart, Lisa Hermans “Ruik hier maar eens aan. Dat kan je niet op beeld zetten he, die geur”

© Lisa Hermans

Het begin van haar doctoraat over vijftig jaar televisienieuws in 2001 betekende ook de start van de - educatief verantwoorde - verzamelwoede van Lieve Desmet, docente Mediasociologie. Dat ze gepassionneerd is, is duidelijk. “Ruik hier maar eens aan. Die geur, dat kan je niet vastleggen op beeld, he”, begint ze enthousiast. Lieve Desmet verzamelt “historisch relevant materiaal met betrekking tot nieuwsberichtgeving, ongeacht welk medium, maar toch met een voorkeur voor televisie.” Om haar verzameling uit te breiden, gaat ze naar rommelmarkten en haalt ze archieven ondersteboven. “In het verleden was ik er meer mee bezig, maar sinds ik hier lesgeef, heb ik er minder tijd voor. Maar de passie is daarom niet minder. Ik blijf verzamelkandidate nummer één.” Zo kon ze alle exemplaren van Humo op de kop tikken. “Ik heb de verkoper kunnen overtuigen om ze alle-

maal te doorbladeren en er de voor mij interessante artikels uit te halen. Die man wist duidelijk niet waar hij aan begon, maar voor mij was dat natuurlijk een groot gemak. Duur was het niet, voor alle exemplaren en het werk dat die man erin heeft gestoken heb ik vijftig euro betaald. Een koopje dus.” Ze mag er niet aan denken dat er ooit iets met de collectie gebeurt. “Ik woon op een appartement en de mensen boven mij geven soms nogal eens blijk van slordigheden. Dat doet me af en toe wel nadenken... Ik zou het heel erg vinden om alles te verliezen.” Wat er binnen vijftig jaar met de verzameling moet gebeuren, weet Desmet niet. “Waarschijnlijk gaat mijn collectie naar de wetenschap. Maar ze is zo fragmentair dat ze enkel nuttig is voor iemand die zich toespitst op het onderwerp. Anderen zijn er weinig mee.”

“Honderd euro voor een mooie fles is geen uitzondering” Het was Jo Buelens, docent Politieke Wetenschappen, die als eerste reageerde op onze e-mail. “Ik verzamel inktpotten”, stuurde hij ons met een knipoog terug. Waar of niet? We wisten het niet. Toen hij drie dagen later met zijn inktpotten naar ons toekwam, vielen alle twijfels weg. “Ik verzamel wel degelijk inktpotten, flessen en potjes met speciale merketiketten op. Mijn eerste stuk kreeg ik van mijn vader toen ik klein was. Die hield zich bezig met kalligrafie, vandaar. Ik had onmiddellijk de smaak te pakken en zo is dat verder gegaan.” Om zijn collectie uit te breiden, trekt Buelens regelmatig naar beurzen en schuimt hij allerlei rommelmarkten af. “Bij rommelmarkten is het plezier van iets tegen een goedkope prijs te vinden eigenlijk leuker dan het heb-

ben zelf.” Af en toe staat hij ook zelf op een tentoonstelling of markt. Hooguit eens per jaar. “Maar eigenlijk sta ik daar vooral het verhaal van de inkt en de bijhorende potten te vertellen.” Of hij denkt dat zijn verzameling veel waard is? “Dat is moeilijk in te schatten. Ik heb het eens berekend aan de hand van prijzen die ze er op internet durven voor vragen... ik was miljonair! Die prijzen zijn natuurlijk erg overdreven, hoewel honderd euro voor een mooie fles geen uitzondering is.” Wat er later met de verzameling zal gebeuren, daar heeft Buelens geen zicht op. “Ik weet niet of één van mijn kinderen ermee verder zal doen. Maar ons vader had dat waarschijnlijk ook nooit gedacht en uiteindelijk is dat toch gebeurd.”

© Lisa Hermans

Marleen Janssens, psychologe en docente sociale psychologie Wat houdt verzamelen in? Is het eigen aan alle mensen en tijden? Is het iets erfelijks? Is het een (uit de hand gelopen) hobby, een passie of een obsessie? We vroegen het aan psychologe en docent sociale psychologie, Marleen Janssens.

© Lisa Hermans

12

Het Communiqué

“Verzamelen heeft altijd bestaan. Denk maar aan onze verre voorouders die ‘jagers-verzamelaars’ waren. Volgens de evolutionaire psychologie, die de psychologische aspecten van de menselijke geest

en het menselijke gedrag verklaart, hoort verzamelen bij het de bescherming tegen mogelijke schaarste: het is een strategie in het kader van de overleving. De psychoanalyse plaatst het als een al dan niet milde vorm van obsessiviteit, die zijn oorsprong vindt in de zogenaamde anale fase.” “Deze ontwikkelingsfase kenmerkt zich door thema’s als bezit, dominantie, begrenzing en territorium. Het kind bakent zijn terrein af en probeert alles zoveel mogelijk onder controle te krijgen, onder andere

door het zich toe-eigenen van objecten. Verzamelen heeft hier de betekenis van bezit en macht.“ “Als de drang om te verzamelen bij volwassenen extremer wordt, spreekt men van een obsessief-compulsieve neurose. “Zoals steeds gaat het om de mate waarin de verzameltendens belangrijk is in iemands leven: als het allesoverheersend wordt, als al de rest ondergeschikt wordt aan de verzameldwang, dan hebben we duidelijk te maken met een vorm van neurose.”


EEN GRATIS KNUFFEL VAN DE HEER

De Kerk beleeft moeilijke tijden. Haar ouderwetse imago doet de populariteit gestaag dalen. Maar voor Maurits Baekelandt, de zingende priester uit het Oost-Vlaamse Oostwinkel, is het geloof nog lang niet ten dode opgeschreven. In een hip ‘Free hugs, Jesus loves you-T-shirt’ zong hij een komisch lied in het programma ‘Man Bijt Hond’ met de bedoeling meer gelovigen naar de kerk te lokken. “Free hug kan je vertalen als ‘genade’. Maar in feite betekent het een gratis knuffel van de Heer.” Rita Lemmens Er worden steeds minder priesters opgeleid. Schrikt het ouderwetse imago van de Kerk jongeren af? Maurits Baekelandt: “Ik denk dat er een onverschillig klimaat heerst ten opzichte van geloofsbeleving. Daarom voelen jongeren zich er niet meer zo toe aangetrokken.De Kerk wordt vaak als ouderwets afgeschilderd, maar ik denk dat het dieper zit. Je kunt leven zonder godsdienst en je wordt er niet armer door. Iets wat in onze maatschappij niets opbrengt, heeft tegenwoordig geen prestige meer.”

sen tegenwoordig niet zoveel meer. In feite betekent het een gratis knuffel van de Heer.” Moet het celibaat afgeschaft worden? Baekelandt: “Als je over het celibaat spreekt, moet je een onderscheid maken tussen het verplichte en het vrijwillig gekozen celibaat. Ik denk dat er altijd mensen zullen zijn die niet willen huwen vanwege hun overtuiging, maar nu stelt de Kerk een ongehuwde status als voorwaarde om priester te worden. Dat schrikt jonge mensen af. Misschien zou het

Echt getrouwd zijn en blijven is bijna even moeilijk als priester zijn en blijven.” Maurits Baekelandt

Uw T-shirt verraste menig Vlaming. Wat wilt u ermee uitdrukken? Baekelandt: “Free hug kan je vertalen als genade. Dat woord zegt de men-

verplichte celibaat beter afgeschaft worden.” “Gehuwd zijn gaat in de eerste plaats om liefde en niet om seks. Ik zeg

altijd tegen jonge mensen die geen priester willen worden vanwege het celibaat: echt getrouwd zijn en blijven is bijna even moeilijk als priester zijn en blijven. Mensen die gelukkig gehuwd zijn en die zich willen inzetten voor de Kerk, zou men moeten kunnen wijden. Viri probati noemen ze dat in het Latijn. Net zoals vrouwen ook priester moeten kunnen worden. Dat komt allemaal wel, maar het zal nog wat duren. De meningen zijn verdeeld, maar heel wat priesters zeggen dat het toch mogelijk moet zijn.” Pleit u nog voor andere veranderingen binnen de Kerk? Baekelandt: “Er zou wat meer leven in de vieringen mogen zitten, maar het zijn vooral oude mensen die naar de kerk gaan. Zij gaan niet zo enthousiast uit de bol en Vlamingen zijn ook terughoudend. We zijn niet zo extravert als Afrikanen, die altijd dansen en zingen.”

© Maurits Baekenlandt

Bent u het eens met de opvattingen van het Vaticaan over holebi’s? Baekelandt: Het Vaticaan spreekt met waardering over holebi’s, maar dat haalt de kranten natuurlijk niet. Holebi’s worden uitgesloten van het priesterschap, maar in andere middens worden ze ook scheef bekeken. Natuurlijk mag dat geen excuus zijn, de Kerk zou beter het goede voorbeeld geven.”

My Word Coach: digitale lettersoep “Taal is macht.” Dat moet ook uitgever van computer- en videogames Ubisoft gedacht hebben toen het My Word Coach op de markt bracht. Met dit spel wil Ubisoft gamers aanzetten om nieuwe woorden te leren en op speelse wijze de woordenschat uit te breiden. Leuk én leerrijk, vindt ook onze eigen word Sarah Brancart en Pieter Bleyen coach Dirk Mampaey.

© Pieter Bleyen

Dirk Mampaey met My Word Coach. My Word Coach wil mensen helpen bij het leren van nieuwe woorden. Eerst doe je een korte test om te zien hoe het met jouw taalniveau gesteld is. Daarna kies je een persoonlijke coach die je aan de hand van taalspelletjes

stap per stap nieuwe woorden bijleert. Zo heb je lettersoep, waarbij je letters uit een soepbord moet vissen om ze vervolgens in de juiste volgorde op de rand van je bord te zetten. Letterblokken is dan weer een variant op Tetris waar je woorden moet spellen. Verder zijn er minigames waar je de juiste betekenis bij het juiste woord moet zetten, of ontbrekende letters moet invullen. Leuk concept, maar wat vinden mensen die dag in dag uit met taal bezig zijn van de game?

Efficiënt Walter Daelemans, professor computerlinguïstiek aan de universiteit van Antwerpen (UA), werkte mee aan de ontwikkeling van My Word Coach. Volgens hem kan je met het spel ze-

ker je vocabularium uitbreiden. “De vraag blijft natuurlijk of gamers de nieuwe woorden ook in het dagelijkse leven kunnen gebruiken. Volgens mij zijn er efficiëntere manieren om woorden aan te leren.”

Animal Farm Onze eigen taalbewaker en docent Nederlands, Dirk Mampaey, vindt het spelconcept wel leuk. “Het doel heiligt hier zeker de middelen. Het is altijd goed om mensen met taal te laten bezig zijn, welke methode je ook gebruikt.” Toch ziet hij na het spelen van My Word Coach ook enkele nadelen. “Het is een race tegen de klok. Hierdoor vergeet je misschien wel eens de essentie: nieuwe woorden leren.” Het ene taalspelletje vindt Mampaey

al nuttiger dan het andere. “Bij sommige spelletjes primeert het technische te veel, bijvoorbeeld als je lettertjes door middel van het touchscreen naar de juiste plaats moet slepen.” “Uiteindelijk draait het om de woorden, want taal is macht. Vergelijk het met George Orwell’s roman Animal Farm. De paarden wisten dat de situatie allesbehalve rooskleurig was, maar ze waren machteloos omdat ze hun kritiek niet onder woorden konden brengen.” Interesse? Verkrijgbaar sinds: 10 april 2008 Op: Nintendo DS, Nintendo Wii Richtprijs: 30 euro

Het Communiqué

13


Jg11nr1 mei 2008