Issuu on Google+

ODLEĆ Z NAMI NA WAKACJE

meonduku

w Śr NR 11 jesień 2013 | W W W.ENTER AIR.PL

Wyspy kanaryjskie 7 wcieleń smaku

zbiórka w południku zero

Portugalia przygoda na krańcu europy


e d y t o rial / / / / enter air

Szanowni Państwo Witam serdecznie na pokładzie samolotu linii Enter Air.

W Enter Air lata w najbardziej atrakcyjne miejsca dostępne z Polski. Szczególnie polecamy wszystkie kraje, do których latamy cały rok, takie jak bajeczne Wyspy Kanaryjskie, egzotyczne Maroko, pełen cudów Izrael czy malowniczy Phuket w Tajlandii.

eszliśmy w okres roku, kiedy dni są bardzo krótkie, a wśród kolorów królują odcienie szarości. Jednak Państwa obecność na pokładzie jest dowodem na to, że wielu ludzi świetnie radzi sobie z tą porą roku i wie, jak wzmocnić swoje siły witalne. Nasi touroperatorzy przygotowali dla Państwa na nadchodzącą zimę egzotyczne i ciekawe oferty wakacyjne, pełne witamin, sportu i słońca. Wybraliście Państwo najlepszy okres dla swojej podróży. Pogoda w kurortach jest o wiele łagodniejsza niż w lecie, a mniejsza liczba turystów zachęca do odwiedzania zabytków i innych atrakcji. Prawdziwa okazja dla ludzi ciekawych świata. Enter Air lata w najbardziej atrakcyjne miejsca dostępne z Polski. Szczególnie polecamy wszystkie kraje, do których latamy cały rok, takie jak bajeczne Wyspy Kanaryjskie, egzotyczne Maroko, pełen cudów Izrael czy malowniczy Phuket w Tajlandii. Mam nadzieję, że podróż z nami będzie wygodna. Nasz samolot jest specjalnie przygotowany i wyposażony do dalekich podróży. Mamy też jeden z najniższych na świecie współczynników spalania paliwa. Jest to wynik lepszy niż w wielu samochodach osobowych, a w dodatku poruszamy się z prędkością około ośmiu razy większą niż one. Nasza flota jest wyposażona w najnowszej generacji fotele, których ergonomia została zaprojektowana przez firmę Recaro według standardu Lufthansy. Poziom świadczonych przez nas usług został doceniony także na rynkach Europy. Wozimy turystów z Francji, Czech, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Skandynawii, Szwajcarii, Włoch i Hiszpanii. Latamy nie tylko na południe. Ciekawe są na przykład nasze rejsy z turystami brytyjskimi, którzy latają oglądać zorze polarne na północy Europy, czy też z dziećmi, które odwiedzają Świętego Mikołaja w Laponii. Staramy się przybliżać naszym pasażerom najwspanialsze atrakcje na ziemi. Zachęcam do lektury naszego magazynu pokładowego, który został przygotowany tak, by dostarczyć Państwu ciekawych informacji, rozrywki oraz inspiracji do ponownej podróży z nami. Serdecznie zapraszam.

Grzegorz Polaniecki Prezes Zarządu


SPIS TR E Ś C I / / / / e n t e r a i r

spis treści 6 Wyprawa

• Portugalia – koniec Europy, początek przygody

06

• Tel Awiw – miasto, które cieszy się życiem

12 dzieje się

26 aktywnie

14 sam smak

28 parki rozrywki

• Co słychać na świecie? • 7 wcieleń smaku

14

24 urok miast

20 w podróżnej torbie • Podróż online

24

• Nie tylko dla elit • Przygoda na

wyciągnięcie ręki

32 podróżnik

• Zbiórka w Południku Zero

35 drogowskaz • Pasażer I klasy

38 destynacje • Dokąd latamy

40 informator • Nasza flota

41 instrukcja 42 menu 32 4 | enter air | jesień 2013

Kierownictwo publikacji: Malwina Bartosiewicz (m.bartosiewicz@enterair.pl) Tomasz Pietrzak (t.pietrzak@enterair.pl) Projekt, wykonanie, druk: ZPR Custom Media Dyrektor zarządzająca: Sylwia Bargieł Redaktor prowadząca: Monika Kaszuba Dyrektor artystyczny: Tomasz Rosłon Project manager: Klaudia Orzełowska Korekta: Sylwia Wodzisławska Reklama: Manager projektu ds. reklamy Justyna Gleba, tel. 664 707 720 ZPR Custom Media ul. Dęblińska 6, 04-187 Warszawa, tel. 22 590 54 82, fax 22 590 54 44, www.metrio.pl Prawo do błędów w druku zastrzeżone.


W y p r awa / / / / e n t e r a i r a u t o r : M o n i ka K a t z m an / F o t o : s h u t t e r s t o c k

Koniec Europy, początek przygody Od pełnego turystów Faro

przez tętniącą życiem Lizbonę po dumne Porto, kr aj Vasco Da Gamy, Jose Sar amago i Fernando Pessoa ma w sobie jakiś nieodgadnion y magnet yzm. Czy to zasługa kr ajobr azu, architektonicznej finezji, czy wszechobecnego ducha saudade, przepełniającego dusze mieszkańców naszego europejskiego „końca świata”?

S

mak pomarańczy z Algarve i lekko cierpkiego vinho verde, rześki zapach bryzy znad oceanu w Peniche, gwar Bairro Alto, a może cisza bragijskich kościołów... Każdy przywozi inne wspomnienia z pobytu w Portugalii, ale bez względu na ich charakter tworzą niesamowitą mozaikę doznań. Niezależnie od tego, który kierunek zwiedzania tego zaledwie skrawka Półwyspu

6 | enter air | jesień 2013

26

o

pokazują jeszcze we wrześniu słupki termometrów w Portugalii.

Iberyjskiego wybierzecie, możecie liczyć na zachwyt, zaskoczenie i nieodpartą chęć, by tu wrócić. Raj pod klifami Portugalię można poznawać tak, jak poznaje się nową miłość. Zaczynamy więc nieśmiało i od oczywistości. Ta bezpieczna strategia zawiedzie nas na pełne słońca i rajskich plaż południe kraju, do

Pałac Pena w Sintrze zachwyca liczbą detali i bajkowymi kolorami. Wiedzie do niego ścieżka prowadząca przez mroczny ogród.

Algarve. W sezonie, od Taviry po Lagos, wybrzeże niczym biblijna wieża Babel rozbrzmiewa wieloma językami i trudno wcisnąć się pomiędzy szczelnie wypełniających plaże turystów. Nic dziwnego, rażący wręcz bielą piasek wcina się malowniczo w błękit oceanu i pomiędzy złote i rdzawe skały klifów. Praia dos Pescadores, Praia do Ancão czy Praia da Rocha Baixinha, którą pokochali celebryci, zapraszają do słodkiego lenistwa, a Arrifana i Monte Clerigo wabią surferów i tych wszystkich, dla których tylko życie „na fali" ma sens. Stolicą tego bajkowego regionu jest Faro. Niewielkie i spokojne miasteczko pamięta czasy władania na tych terenach Fenicjan, Kartagińczyków, Rzymian i wreszcie Maurów, którzy przyczynili się do jego prawdziwego rozkwitu. Arabowie stawiali na tolerancję, rozwój kulturalny i naukowy miast, które podbijali. Pozostałości po ich rządach znajdziemy i w architekturze, i języku

portugalskim. W Faro tych śladów najlepiej szukać na starówce otoczonej pozostałościami średniowiecznych murów. W miasteczku na odwiedzenie zasługują Muzeum Archeologiczne, mieszczące się w zabytkowym budynku z XVI w., renesansowa katedra Sé ze wspaniałymi azulejos czy wreszcie Kaplica Kości z kościoła Igreja do Carmo. Zwiedzanie można połączyć z relaksem, wynajmując łódkę, którą można dopłynąć na Praia da Ilha do Farol położoną na wyspie. Istnieje duża szansa, że właśnie tutaj znajdziemy okazy pięknych muszli. Kogutek z Barcelos jest symbolem Portugalii. z którym związana jest stara legenda. Pojawia się na pocztówkach, pomnikach, w formie figurek, breloczków i gwizdków.

Lisbon Story Wizyta w Lizbonie to kolejny stopień wtajemniczenia. Przekonamy się, że stolica położona na wzgórzach u ujścia rzeki Tag, podobnie jak cała Portugalia, ma wiele twarzy. Rytm miasta w niektórych dzielnicach, takich jak Bairro Alto, jest szybki

jesień 2013 | enter AIR | 7


W y p r awa / / / / e n t e r a i r

W Portugalii uprawia się ponad 200 lokalnych odmian winorośli. Jeden z najbardziej znanych regionów winiarskich jest położony wzdłuż rzeki Douro. Stąd pochodzi m.in. słynne porto.

ul. Chocimska 7, Warsaw, tel. 22 848 12 25, tel./fax 22 848 15 90 www.restauracjarozana.com.pl

Pasteis de Belém Słynne ciastko z kremem konsystencją i smakiem przypominającym budyń kupisz w Antiga Casa, lizbońskiej cukierni.

i głośny, w innych, jak bezpretensjonalna Alfama, zwalnia i cichnie. Nawet pogoda potrafi spłatać figla i pochmurny poranek zamienia się niepostrzeżenie w upalne popołudnie. Dlatego Lizbonę warto zwiedzać niespiesznie i z uwagą, delektując się jej pięknem i zmiennością. Historia miasta, które miało swe czasy potęgi i upadku, jest fascynująca, a ślady tej historii napotykamy w każdej dzielnicy. Pozostałością po kolonialnej potędze jest Pomnik Odkrywców (Padraõ dos Descobrimentos) umiejscowiony w dzielnicy Belém, tuż obok miejsca, skąd kiedyś na podbój nieznanych lądów wyruszał Vasco da Gama. Na trasie naszej wędrówki po Lizbonie powinny znaleźć się obowiązkowo: zamek św. Jerzego i leżąca u jego stóp melancholijna dzielnica fado – Alfama, zabytki przy Rua Augusta, kościół św. Antoniego, katedra Sé i Brama Słońca (Miradouro das Portas

8 | enter air | jesień 2013

do Sol). W dzielnicy Belém czekają interesujące budowle w charakterystycznym dla tego kraju stylu manuelińskim – Torre de Belém i zapierający dech w piersiach piękny klasztor Hieronimitów, który stanowił dziękczynienie za rejs Vasco da Gamy do Indii. Podziwianie lizbońskich zabytków ułatwi słynna linia tramwajowa nr 28. Wytchnienia po pełnym wrażeń zwiedzaniu można poszukać przy licznych kafejkach na placach Rossio, Chiado i Carmo, zaś pamiątek z bajkowej Lizbony przy Avenida de Liberdade lub w dzielnicy São Vicente de Fora, gdzie organizowany jest pchli targ, pełen staroci, rękodzieła, ręcznie wytwarzanej biżuterii i słynnych azulejos, które w Portugalii ozdabiały fasady kamienic, kościołów i klasztorów. Wśród pamiątek z „końca świata" oprócz puszki sardynek, butelki porto, azulejos i kogutka z Barcelos nie może też zabraknąć

is an elegant, cosy and unpretentious restaurant whose delicate and light Polish cuisine will surprise you with new flavours and specialties every day. There is nothing else like it in Warsaw…

9

wiosna 2013 | enter AIR | 9


W y p r awa / / / / e n t e r a i r

Dary mórz Biesiady w tawernach i restauracjach, którym często towarzyszą koncerty fado, zaczynają się zwykle niewinnymi przegryzkami z grillowanymi sardynkami, małżami lub malutkimi ślimakami, które wraz z dobrze schłodzonym vinho verde stanowią idealny początek kolacji. Kulinarne eksploracje nie mogą się obyć bez spróbowania dorsza. Słynnego bacalao, który od wieków stanowi podstawę tutejszej kuchni, Portugalczycy potrafią przyrządzić go na setki sposobów, a w każdej odsłonie smakuje równie wyśmienicie.

płyty z muzyką fado. W końcu to właśnie jej dźwięki potrafią najpełniej oddać tutejszą nostalgię. Jeszcze dalej niż północ Zasłuchani w fado, upojeni urokami stolicy możemy udać się na północ do Porto i Bragi. To pierwsze, położone u ujścia rzeki Douro, jest pełne kontrastów. Modernistyczne budynki sąsiadują z barokowymi zabytkami i starymi kamienicami rozlokowanymi w wąskich uliczkach. Sercem miasta jest nadrzeczna dzielnica Ribeira. Tutaj w plątaninie uliczek będziemy mieli szansę przysiąść w klimatycznej kafejce, odwiedzić mały sklepik, najpewniej prowadzony przed starszego pana lub panią, z którą będziemy mogli podebatować o pogodzie czy lokalnej kuchni. Wzgórze Penaventosa z zabytkową katedrą obronną (Sé) zafunduje nam piękną panoramę miasta z tarasu widoko-

wego (Terreiro da Sé). W Porto musimy oczywiście spróbować słodkiego porto, a najlepszym do tego miejscem będą piwnice dzielnicy Vila Nova de Gaia, które zapraszają na degustacje, wycieczki po piwniczkach i opowieści przewodników. Od tych ostatnich dowiemy się z pewnością wielu ciekawostek dotyczących produkcji, przechowywania i historii trunku. Udając się jeszcze dalej na północ, dotrzemy do jednego z najstarszych portugalskich miast i jednego z najstarszych chrześcijańskich miast na świecie – Bragi. Liczne kościoły, zakony, symbole religii chrześcijańskiej i tłumy pielgrzymów czynią z miasta religijne centrum Portugalii, które nazywa się też często portugalskim Rzymem. Barokowa starówka z romańską katedrą Sé, pałac arcybiskupi, wieża Torre de Menagem i pałace Câmara Municipal i do Raio powinny znaleźć się na naszej liście obiektów do zwiedzenia. Podobnie jak kościół Bom Jesus

Królestw em s łodyczy jest Alga rv e z mnóstw em c u kie rn i (pastela ria). Z pop ula rnyc h portugals kic h wypieków wart o wymie ni� ś mietankow e bu łecz ki, pą cz ki malasada i pastéis de Be lém, które „Guardia n” wpisa ł na listę 15 c u kie rniczyc h cudów świata. 10 | enter air | jesień 2013

do Monte, do którego prowadzi 575 monumentalnych granitowych schodów, po których najwytrwalsi pielgrzymi wspinają się na kolanach. Kulinarne pokuszenie Smak jest z pewnością tym zmysłem, który w Portugalii czekają wyjątkowe doznania. Na tutejszym stole rządzą oczywiście owoce morza i ryby, z miłościwie nam panującym dorszem, grillowaną sardynką i doradą. Jeśli nad dary mórz przedkładamy solidną porcję mięsa, warto spróbować tutejszej jagnięciny, baraniny oraz wieprzowiny i wołowiny, które zazwyczaj są naszpikowane aromatycznymi dodatkami w postaci czosnku, cebuli i papryczki piri-piri. Restauracyjnym klasykiem jest bitoque, czyli stek wieprzowy serwowany z sadzonym jajkiem, sałatką ze świeżych warzyw i frytkami. Ci, którym niestraszne kulinarne dziwactwa, na pewno spróbują morceli – czegoś na kształt naszej kaszanki – wędzonej kiełbasy z dodatkiem chleba i wieprzowej krwi, lub skuszą się na sopa de pedra, czyli zupę ugotowaną na świńskim uchu, czarnej kiszce i warzywach. Warto też spróbować caldo

verde – zielonej, pełnej galicyjskiej kapusty, jarmużu, ziemniaków, natki pietruszki, czosnku i palącej w język kiełbasy chorizo. Deserowa część portugalskiego menu to materiał na osobną opowieść, bo słodycze po prostu się tu kocha.

Na Praça do Comércio w centralnym punkcie znajduje się pomnik króla Jose I.

jesień 2013 | enter AIR | 11


dzieje się //// enter air autor: marian kula / Foto: shutterstock

Co słychać na świecie? Dla tubylców lokalne festyny stanowią ważne i długo wyczekiwane wydarzenie. Dla turystów natomiast to świetna okazja do bliższego poznania danego kraju.

1

1–31.12 Adwent w sercu Zagrzebia (Zagrzeb, Chorwacja) Centralny rynek miasta na czas adwentu zamienia się w scenę muzycznych i artystycznych wydarzeń. Na zagrzebskim rynku występują zespoły wokalne, instrumentalne i taneczne, iluzjoniści i chóry. Wszyscy, którzy wybiorą się w te dni do Zagrzebia, mogą też zapolować na świąteczne prezenty, kolorowe dekoracje, biżuterię i pamiątki wyrabiane przez lokalnych artystów. Dzieci z pewnością ucieszy przejażdżka świątecznym tramwajem z samym świętym Mikołajem.

2

10/11. Berberyjskie święto Daktyli (arfud, Maroko) Palma daktylowa w świecie arabskim symbolizuje szczęście i jest uznawana za święte drzewo, nic więc dziwnego, że w Maroku obchodzi się jej święto. Podczas trzydniowej imprezy wieńczącej okres zbiorów daktyli odbywa się wielki targ, podczas którego można kupić i spróbować wiele gatunków tego owocu. W trakcie obchodów nie może również zabraknąć oprawy artystycznej. Odbywają się wtedy m.in. wybory Królowej Daktyli, wyścigi wielbłądów, występy ludowych tancerzy i muzyków.

12 | enter air | jesień 2013

5 6 13–15.11 Festiwal słoni (Surin, Tajlandia) Słoń od zawsze stanowił ważny element tajskiej kultury i sztuki. Był uważany za symbol szczęścia i czczony przez dawnych władców. Nic więc dziwnego, że w ramach kontynuowania tradycji Tajowie z północno-wschodniej prowincji Surin organizują wyjątkowy festiwal słoni. W jego programie można podziwiać m.in. przedstawienia poświęcone ukazaniu codziennego życia słoni wśród ludzkich społeczności, pokazy oswajania i tresury, prezentacje dawnej tajskiej sztuki wojennej z udziałem słoni bojowych czy wreszcie uroczystą procesję słoni wraz z ich właścicielami.

3

1–31.12 Świąteczne miasteczko w Óbidos (Óbidos, Portugalia) W urokliwym, założonym jeszcze przez Celtów miasteczku już od początku grudnia panuje bardzo świąteczna atmosfera. Wtedy właśnie u podnóża zamku w Óbidos swoje podwoje otwiera świąteczne miasteczko. To świetna okazja, by przygotować się do bożonarodzeniowego święta. W jego trakcie można kupić prezenty i regionalne produkty, dzieci zaś mogą odwiedzić chatkę Świętego Mikołaja (Casa do Pai Natal) i skorzystać z przygotowanych dla nich atrakcji.

4

12. Regaty King’s Cup (Phuket, tajlandia) To wydarzenie ma już długą tradycję, pierwsze regaty zostały bowiem zorganizowane w 1987 r. dla uczczenia urodzin króla (przypadają na 5 grudnia), który sam jest wielkim entuzjastą żeglowania. Dzisiaj urosły do rangi jednej z największych imprez sportowych, ale też rozrywkowych w regionie. Podczas tygodnia, w którym trwają regaty, odbywa się też wiele imprez towarzyszących i bankietów, na których bawią nie tylko żeglarze, lecz także celebryci. Na imprezę co roku przypływa prawie 100 jachtów z 20 krajów. Nabrzeże wypełnione jachtami z zachodem lub wschodem słońca w tle to naprawdę niezapomniany widok, który warto uwiecznić na zdjęciach.

REKLAMA

10/11. Saffron Festival (La Mancha, Hiszpania) Położona w regionie Toledo La Mancha to nie tylko ojczyzna wiatraków i Don Kichota, lecz także szafranu, który jest niezastąpionym składnikiem lokalnej paelli. Podobno właśnie ten z La Manchy nie ma sobie równych na całym świecie. Dwa gramy pomarańczowych nitek kosztują ok. 16 euro, a zbiory cennego surowca rozpoczynają się w październiku. Szafran ma tutaj nawet swoje święto, podczas którego odbywają się zawody w jego zbieraniu. Goście mogą też liczyć na występy zespołów folkowych z regionu.

LATO 2013 | enter AIR | 13


sam smak //// enter air

Jak zadbać o prawdziwą złotą jesień

autor: Marian Kula / Foto: shutterstock

O

statnio setki tysięcy Polaków otrzymują listy z ZUS, z których dowiadują się o tym, jak niskie będą ich przyszłe emerytury. Jeżeli dodamy do tego planowane zmiany w OFE, nasuwają się pytania o naszą emerytalną przyszłość. W tej sytuacji warto zastanowić się, czy jesteśmy w stanie sami sobie poprawić warunki, w jakich będziemy żyć po przejściu na emeryturę lub przed nią.

Emerytura oparta na metalach szlachetnych

7 wcieleń smaku Kanaryjczykom można tylko pozazdrościć wielości smaków, które składają się na ich kuchnię. Urozmaicona, prosta i smaczna – to najlepsze jej określenia. Chociaż czerpie zarówno z hiszpańskich, jak i amerykańskich trendów kulinarnych, wypracowała własny unikalny styl, który warto odkrywać na nowo na każdej z siedmiu wysp archipelagu.

N

iby nic nadzwyczajnego, ryby, wołowina, kurczak, owoce i warzywa z dużą ilością ziemniaków, ale sposób ich przyrządzenia, doprawienia i podania nadaje im wyjątkowy charakter i niepowtarzalny smak, który zaspokoi nawet najbardziej wybredne kubki smakowe. Od sardynki do rekina Wybór rybnej przekąski może być tutaj naprawdę trudny, bo oferta dostępnych na wyspach gatunków jest przeogromna. Obok dobrze nam znanych sardynek czy tuńczyka serwuje się tutaj dość egzotyczne dla nas mureny, mieczniki, papugoryby, morlesze i rekiny. Niech nie zdziwią nas w restauracjach intrygujące nazwy – lenguado, peto i cherne – to gatunki

14 | enter air | jesień 2013

6

mniejszych wysp wchodzi również w skład archipelagu – Alegranza, Graciosa, Montaña Clara, Lobos, Roque del Este i Roque del Oeste.

z rodziny solowatych, makrelowatych i tuńczykowatych z małą ilością ości i smacznym delikatnym mięsem. Zioła i czosnek to właściwie jedyne preferowane dodatki do rybki gotowanej na parze, pieczonej na ruszcie (a la plancha) lub smażonej (frito). Sztandarową potrawą rybną jest rancho marino – wyśmienita aromatyczna zupa rybna z makaronem doprawiona szafranem i białym winem. Warto również podelektować się rybą w rosole czosnkowo-ziołowym – vieja en caldo de mojo – podawaną z wszechobecnymi na kanaryjskim stole ziemniakami.

Oszczędzając pieniądze w walutach takich jak złotówki czy dolary, musimy pamiętać, że ich wartość opiera się na zaufaniu do emitujących je banków. Tymczasem system finansowy może upaść w wyniku kryzysu, nacjonalizacji prywatnej własności, wojny, rewolucji czy kataklizmu. Wówczas wszelkie aktywa finansowe narażone są na utratę wartości. Istnieją jednak takie, do których zaufanie przetrwało wieki. Należą do nich złoto i srebro. Są akceptowane pod każdą szerokością geograficzną. Na nich opierają się rezerwy walutowe największych banków centralnych. Są płynne, łatwe do wyceny i zbywalne w dowolnym miejscu na świecie. Historia systemów finansowych pokazała, że doskonale zabezpieczają przed skutkami inflacji. W kilkudziesięcioletniej perspektywie oszczędzania na emeryturę ma to kluczowe znaczenie.

Jak to zrobić Kupując co miesiąc złotą sztabkę lub monetę o wadze np. 1/10 uncji, można w ciągu 40 lat stać się posiadaczem 48 uncji, czyli 1,5 kg żółtego kruszcu. Według obecnych notowań wartość takiej ilości złota stanowi ok. 65 tys. dolarów, czyli około 220 tys. zł. Jeżeli złoto, analogicznie jak w przeszłości, będzie zabezpieczać przed inflacją, siła nabywcza tej kwoty nie zmieni się nawet za kilkadziesiąt lat. To spory kapitał dla seniora, stanowiący znaczące uzupełnienie świadczeń emerytalnych. Należy dodać, że zakup

złota inwestycyjnego nie jest obciążony podatkiem VAT. Nie mniej atrakcyjnym sposobem gromadzenia oszczędności na emeryturę jest też kupowanie, znacznie tańszego od złota, srebra inwestycyjnego. Za ok. 500 zł możemy kupić nawet 5 sztabek jednouncjowych. Trzeba jednak pamiętać, że jest ono dodatkowo obciążone podatkiem VAT w wysokości 23 proc. Przykładowe udziały poszczególnych aktywów w portfelu emerytalnym mogłyby wyglądać następująco: 30 proc. złoto, 30 proc. srebro, 15 proc. platyna, 15 proc. pallad, 10 proc. obligacje skarbowe. W zależności od sytuacji na rynku struktura portfela mogłaby być modyfikowana. Pamiętajmy też, że czas to nasz najcenniejszy skarb i nie można go trwonić. Zwlekanie z decyzją o oszczędzaniu jest błędem nie do naprawienia, a jego skutki mogą być zgubne dla jakości naszego życia w przyszłości. www.mennicawroclawska.pl

Po prostu tapas Wyspy Kanaryjskie bezsprzecznie leżą w orbicie wpływów hiszpańskich tapas, czyli przystawek

15

wiosna 2013 | enter AIR | 15


sam smak //// enter air

z Wysp Kanaryjskich. Nie ma kuchni kanaryjskiej bez gofio – czyli mąki z prażonego jęczmienia, kukurydzy lub pszenicy. Była podstawowym składnikiem pożywienia Guanczów – rdzennych mieszkańców wysp, dzisiaj używa się jej do klusek, gulaszy, sosów, zup, a nawet lodów. Kuchnia szczęśliwa Od Lanzarote po El Hierro Kanaryjczycy potrafią delektować się życiem, starają się nie pędzić i nie stresować zbytnio codziennymi problemami. Wspólne biesiadowanie często do późnych godzin nocnych to nieodzowny element ich stylu życia, który polubili też goście Wysp Kanaryjskich. Nieodłącznym elementem tychże biesiad są oczywiście przednie trunki. Na stołach goszczą najczęściej piwo, sangria, rum i wino. Tutejszy rum (ron miel) występuje w kilku odmianach, przy jego produkcji wykorzystuje się miód palmowy. Smakosze win powinni wiedzieć, że każda z wysp ma swoje własne regiony winiarskie, z których pochodzą i wytrawne, i słodkie wina. Prym jednak wiedzie słodka i wyśmienita malvasía. REKLAMA

Cena 120 000 EUR

W temacie wędlin królują chorizo, czyli podsuszane kiełbaski, oraz wyrabiane na miejscu wędzone, surowe szynki – jamon serrano. W poczet tapas wchodzi również arepa – bułka z mąki kukurydzianej faszerowana mięsem, rybą lub warzywami, oreja – smażone ucho wołowe, czy puntillitas – smażone młode krewetki. W przypadku zup obok wspomnianej rancho marinero nie pożałujemy, jeśli skusimy się na popularną zupę z rukwi wodnej lub rzeżuchy czy zupę przygotowaną na bazie mięsa rekina.

i przekąsek tak popularnych na kontynencie. Kanaryjczycy w żadnej mierze nie muszą czuć kompleksów, bo ich menu jest tutaj bardzo urozmaicone. Na uwagę kubków smakowych zasługują przede wszystkim sery kozie, owcze i krowie. Queso de flor to ser, który uzyskuje swój wyjątkowy smak dzięki zakwaszeniu mleka kwiatami ostu. Oprócz niego mamy jeszcze do wyboru queso curado i queso tierno, który jest bazą do przygotowania almogrote – pasty serowej z czosnkiem, solą i papryką chili, której ojczyzną jest La Gomera.

16 | enter air | jesień 2013

Ziemniaczane wariacje Dzięki nim na pewno przy kanaryjskim stole poczujemy się swojsko. W kulinarnym „programie obowiązkowym” pojawią się jako papas arrugadas – gotowane w mundurkach w mocno stężonym roztworze morskiej soli. W tej formie występują czasem samodzielnie, wtedy przyprawia się je aromatycznymi sosami mojo (verde lub picÓn), które powstają z czosnku, kolendry, tymianku, ostrej papryki i oliwy; ale też jako dodatek do dań głównych. Dodajmy, że słoiczek mojo to obowiązkowa pamiątka kulinarna, którą powinniśmy przywieźć

CZAS NA KASZUBY!

Malvasía to stary śródziemnomorski szczep winogron, który dzięki wulkanicznej glebie wysp osiąga tutaj pełnię swoich możliwości.

Rekreacyjny dom całoroczny koło Sulęczyna z pięknym widokiem na jezioro Węgorzyno, położony w pobliżu Kaszubskiego Parku Krajobrazowego. Dom o powierzchni 175 mkw. z dużym, częściowo zadaszonym tarasem i balkonem znajduje się na ogrodzonej działce o powierzchni 1345 mkw., posiada ogrzewanie olejowe, podłogowe i kominkowe. Wewnątrz znajduje się pięć umeblowanych pokoi, dwie łazienki, całkowicie wyposażona kuchnia ze spiżarnią, kotłownia, garaż, strych, oddzielne pomieszczenie gospodarcze (18 mkw.). Dom wyposażony we wszystkie media: telefon z internetem i TV satelitarna. Posesja mieści się w bezpośrednim otoczeniu atrakcyjnej przyrody Kaszub. W pobliżu znajdują się również wyciąg narciarski, kręgielnia, kryta pływalnia i stadnina koni. W okolicy Sulęczyna nie brakuje też atrakcji kulturalnych, takich jak festiwal „Jazz w lesie”, festiwal akordeonowy i inne. Do granic Gdańska – 55 km, do Kartuz – 33 km, do Kościerzyny – 28 km, do kamiennych kręgów w Węsiorach – 8 km.

Tel. +48 513-178-733, e-mail: sstefa@wp.pl


to jest to //// enter air

Rozmowy (nie)kontrolowane Czego br akuje nam najbardziej

na wakacjach i w tr akcie zagr aniczn ych wojaży? Zapew ne nieogr aniczonego kontaktu i rozmów z rodziną, przyjaciółmi i znajomymi. Włączenie roamingu, dodatkowe koszt y, br ak zasięgu – o t ym wszystkim chcielibyśmy zapomnieć. Z EGOtr avelsim to możliwe!

K

arta EGOSim, to twój unikalny międzynarodowy numer, dzięki któremu możesz bez dodatkowych umów i abonamentu rozmawiać w ponad 190 krajach świata. Jak to działa? EGOSim działa na zasadzie prepaidu. Dostajesz kartę sim, wkładasz ją do telefonu i zyskujesz możliwość kontaktu z bliskimi z kosztami roamingu obniżonymi nawet o 90 proc. Aktywacja numeru jest bezterminowa, sam decydujesz kiedy i za ile doładujesz swoje konto, możesz to zrobić z każdego niemal miejsca na świecie przez stronę internetową. Stawki połączeń do Polski zaczynają się od 0,19 euro, 0,09 euro za SMS i 0,50 euro za MB transferu. Przyszłych użytkowników na pewno ucieszy fakt, że odbieranie połączeń jest całkowicie bezpłatne już w ponad 130 krajach świata, nawet jeśli na koncie nie mamy żadnych środków. Podobnie możemy wysyłać bezpłatne SMS-y na inne numery EGOtravelsim. Szczegółowy cennik i mapę zasięgu można zawsze sprawdzić na stronie www.egosim.pl. Przy tych wszystkich zaletach EGOtravelsim gwarantuje wysoką jakość połączeń dzięki temu, że zawsze nawiązuje połączenie z siecią o najlepszym na danym terenie zasięgu. Dlatego przy uruchomieniu usługi należy włączyć w ustawieniach telefonu automatyczne wyszukiwanie sieci, a karta sama odnajdzie najsilniejszy sygnał operatora. Usługi dodatkowe Łatwa obsługa, świetny zasięg, przejrzysta oferta – to z pewnością wyróżnia EGOtravelsim, ale w bogatym pakiecie korzyści znajdziemy coś więcej – dodatkowe usługi. Jedna z nich to EGOtravelsim Navigator, czyli usługa geolokalizacji, która pozwala szybko i dokładnie określić miejsce pobytu użytkownika we wszystkich krajach, w których działa usługa. Lokalizacja odbywa się z dokładnością od 100 m do 3 km, użależnione jest to od mocy sygnału GSM. Navigator z pewnością pozwoli rodzicom spać spokojnie, a pracodawcom organizować i kontrolować aktywność pracowników przebywających za granicą. Koszt tej usługi to jedynie 1 euro na miesiąc. Użytkownicy EGOtravelsim mogą też liczyć na dostęp

18 | enter air | jesień 2013

do usługi Skype. Niezależnie od podłączenia do internetu klienci mogą bezpłatnie łączyć się przez Skype’a z innymi numerami EGOtravelsim na całym świecie. Bonusem dla użytkowników jest też program lojalnościowy Mobile Miles. Za każdą minutę połączenia w EGOtravelsim zyskujesz 1 milę lub 1 punkt, które możesz później wymienić na lotnicze mile i punkty hotelowe u ponad 25 partnerów – linii lotniczych i sieci hotelowych.

lato 2013 | enter AIR | 19


W P O D R Ó ż N E J T O R B I E / / / / enter a ir a u tor : edwin s z a l ej / f oto : m a teri a ł y pro m o c y jne

Podróż online Odcięcie od sieci

może zniszczyć nawet najlepszy urlop. Z drugiej stron y sprzęt, który zabier amy ze sobą, nie może zanadto dociążyć walizki. Oto sprzęt y, które zapewnią ci rozry wkę i możliwość pr acowania or az nie spr awią, że będziesz musiał płacić za nadbagaż.

3

Dotykalski długodystansowiec Waga nieco powyżej półtora kilograma i grubość nieprzekraczająca 15 mm mogą sprawić, że pomylisz go z teczką na dokumenty. Pewne jest jednak, że Samsung ATIV Book 9 Lite dysponuje znacznie większymi możliwościami niż zwykła aktówka. Ten notebook ma dotykowy ekran, co znacznie usprawnia pracę niezależnie od tego, w jakim miejscu odpalisz ten komputer. Dużym plusem jest fakt, że ATIV Book wytrzyma jedenaście godzin nieprzerwanej pracy bez konieczności podłączania go do źródła zasilania. ATIV Book 9 Lite, Samsung, 3099 zł REKLAMA

4

Prawdziwy ultras Ultrabook Della XPS 13 jest wykonany bardzo precyzyjnie, a obcowanie z nim sprawia prawdziwą przyjemność. Piękne kolory wyświetlacza są zasługą ekranu HD, który wyświetla 72 procent widzialnego zakresu barw. Inne urządzenia prezentują te barwy w zaledwie 45 procentach. Bezramkowy wyświetlacz optycznie powiększa obraz, a podświetlana klawiatura pozwoli na pracę nawet w egipskich ciemnościach. Producenci zadbali też o twoją wygodę, przy touchpadzie przygotowano miękką podpórkę na nadgarstki. Teraz twoje ręce się nie zmęczą, nawet gdy przepiszesz całą Trylogię. Dell XPS 13, Dell, od 3999 zł

Lubisz rozrywkę, fascynuje cię lotnictwo? Sprawdź się jako wirtualny szef czarterowej linii lotniczej!

1

Biznesmen na urlopie Ten smukły notebook sprawdzi się w każdej sytuacji. Waży tylko 1,6 kg i jest wyjątkowo elegancki. Możesz go ze sobą zabrać na safari, bo ten sprzęt jest wyjątkowo wytrzymały. Jego obudowa jest wykonana z włókien węglowych, komputer został też wyposażony w zabezpieczenia przeciwwstrząsowe. Jednak ten Asus to nie tylko ładne i wytrzymałe opakowanie. Wewnątrz tej chudziny bije potężne serce w postaci procesora Intel trzeciej generacji z technologią Pro. Notebook został także wyposażony w ciekawą funkcję, dysk twardy samoczynnie szyfruje dane. BU400 z serii ASUSPRO, Asus, ok. 3400 zł

20 | enter air | jesień 2013

2

Twardy elegant Sony Vaio Fit ma stylową obudowę wykonaną ze szczotkowanego aluminium i wygodny ekran dotykowy Full HD. Sprzęt działa na innowacyjnym systemie Windows 8 i dysponuje naprawdę imponującym wyświetlaczem i wyjątkowo dobrymi głośnikami (ClearAudio+). Technologia NFC pozwala błyskawicznie połaczyć się z głośnikami lub słuchawkami bezprzewodowymi. Duży plus za szeroki i wygodny touchpad oraz podświetlaną klawiaturę. Vaio Fit jest lekki i poręczny, charakteryzuje go minimalistyczny design, co docenią szczególnie osoby dla których względy estetyczne również przesądzają o wyborze sprzętu. Vaio Fit, Sony, ok. 2500 zł

Gra Charter Air przeniesie cię w świat taktycznego planowania i realnych wyzwań. Charter Air jest uproszczoną symulacją działania czarterowej linii lotniczej. Na początek gracz otrzymuje prawa przewozowe do ośmiu portów. Czterech portów lotniczych na północy Europy i czterech kurortów wakacyjnych w krajach basenu Morza Środziemnego. Rozgrywka polega na tym, by jak najszybciej przewozić pasażerów na wakacje i z powrotem do ojczystych krajów. Będziesz musiał stać się prawdziwym strategiem, który dostrzega szczegóły i posiada umiejętność bardzo szybkiego planowania taktycznego. Zupełnie jak w prawdziwej czarterowej linii lotniczej. Gra nie jest skomplikowana i poradzi sobie z nią gracz w każdym

wieku, nieważne, czy ma 6, czy 106 lat. Charter Air jest dostępna na platformie iOS, czyli na iPadach. Można ją zdobyć w App Store. Wystarczy wyszukać Charter Air, zakupić, załadować i bawić się w wirtualnego szefa operacyjnego czarterowej linii lotniczej. Najważniejsze jest przewożenie pasażerów na czas, co jest bardzo trudne w przypadku linii czarterowych, ponieważ nie mają one gwarantowanych slotów jak linie regularne i gracz musi się bardzo postarać, by wszystkich pasażerów przewieźć na czas. Musi też planować z wyprzedzeniem ruchy samolotow, tak aby nie zablokować sobie portów i wszystkich dostarczyć do portów docelowych. Zmierz się ze swoimi zdolnościami logistycznymi i stań się mistrzem gry Charter Air.


p r o m o c j a / / / / ente r a i r F oto : s h u tte r s to c k

Włochy, Francja, Słowacja, Austria, a może nieodkryty Kaukaz... Czas, byś poczuł zew białego szaleństwa!

Na śnieżnym szlaku

Nawet jeśli jesteście jeszcze w tr akcie letnich wakacji , ciesząc się słońcem, swobodą i woln ym czasem, to

najlepszy moment na to, by już zaplanować zimow y w ypoczy nek. T ym bardziej że ofert y dla wiern ych fanów białego szaleństwa są nie t ylko cor az bardziej interesujące, lecz także o wiele tańsze niż w sezonie. W ystarczy zajrzeć na stronę R ainbow Tours, by przekonać się, co czeka na zimow ych eksplor atorów. 22 | enter air | jesień 2013

Odkryj Kaukaz Idealną alternatywną dla europejskich kurortów narciarskich są stoki Kaukazu. Wcale nie dlatego, że sama Gruzja przeżywa teraz apogeum swojej popularności, ale ze względu na świetne warunki, które czekają tutaj na fanów zimowych sportów. Długi sezon narciarski z naturalną i grubą pokrywą śnieżną, przyjaznym klimatem, w otoczeniu bajecznych krajobrazów nie zawiedzie najbardziej wybrednych narciarzy i snowboardzistów. Perłą regionu oferującą międzynarodowe standardy jest Gudauri, leżące w sercu Kaukazu. Na miejscu czekają nowe hotele, wyciągi linowe i świetnie przygotowane trasy narciarskie. Kurort leży na wysokości 2000 m n.p.m. i jest oddalony od Tibilisi o 120 km. Długość tras zjazdowych, o różnym stopniu trudności, to ponad 57 km, a pokrywa śnieżna ma grubość 2,5 m. W Gudauri można też uprawiać heli skiing. Helikopter zabiera śmiałków na ponad 4200 m n.p.m., by mogli przeżyć ekstremalny zjazd po niedostępnych, dziewiczych stokach. Zimowo i bajkowo u sąsiadów Dla tych, którzy preferują bliższe lokalizacje, idealnym kierunkiem będzie Słowacja. Tatry Niskie w środkowej Słowacji, będące częścią Parku Narodowego NAPANT, rozciągają się pomiędzy urokliwymi dolinami rzek Váh i Hron. Znajdziemy tu 36 km tras zjazdowych, a kilkudniowy

skipass otwiera przed nami możliwość szusowania też po Tatrach Wysokich. Dzięki nowoczesnym systemom naśnieżającym nawet kapryśna pogoda nie popsuje nam wyjazdu i możemy liczyć na śnieg przez 5 miesięcy. Szukający mocniejszych wrażeń mogą zaś spróbować ski alpinizmu i paraglidingu, bo zobaczyć Tatry z lotu ptaka to naprawdę niesamowite przeżycie. Na lodowcu Zaledwie dwie godziny lotu i możemy znaleźć się na austriackich stokach. W okolicach Innsbrucka czeka kilka dużych ośrodków narciarskich. Trasy na terenie Seegrube-Nordkette oraz Axamer Lizum liczą sobie 60 km. Z tego ostatniego do doliny wiedzie najtrudniejszy zjazd z różnicą poziomów wynoszącą 1330 m. W okolicy czeka też ok. 200 km tras biegowych. Zaledwie 15 minut jazdy od Innsbrucka leży Dolina Stubaital. Teren dla narciarzy (łącznie 150 km) z bardzo dobrą infrastrukturą obejmuje lodowiec Stubaier Gletscher, Schlick 2000, Serles i Elfer, a wyciągi docierają do wysokości 3200 m n.p.m. W kraju Dantego Włochy to narciarska klasyka. Bormio leży na skrzyżowaniu trzech dolin: Valdidentro, Valdisotto i Valfurva. Ośrodek ma 44 trasy narciarskie o długości 50 km, w tym słynna trasa „Stelvio”.Od listopa-

da do maja narciarzy zaprasza również gościnne Livigno, zwane Piccolo Tibet, ze 115 km tras narciarskich i wieloma kilometrami tras biegowych. Wyciągi dowożą gości do wysokości prawie 3000 m n.p.m. Ze względu na sporą liczbę stosunkowo łatwych tras to dobre miejsce, by rozpocząć przygodę z nartami lub snowboardem. Fani włoskich klimatów docenią też ośrodki w Dolomitach. Val Di Sole, Val Di Fiemme i Val Di Fassa to wiele kilometrów tras narciarskich, gdzie zarówno klimat, jak i piękne widoki uprzyjemniają czas spędzony na stoku. Alpy po francusku Od początku grudnia do maja idealny klimat znajdziemy w Lex Deus Alpes. Popularny ośrodek leżący w dolinie pomiędzy szczytami masywu Ecrins to dwie górskie hale połączone siecią wyciągów. Łącznie 200 km tras, w tym trudna Vallons de la Meije, gdzie różnica poziomów wynosi 2150 m. Na samym lodowcu Mont de Lans można jeździć nawet latem. Nieopodal leży Alpe D’Huez. Doskonale przygotowane trasy narciarskie (220 km) czekają już od końca listopada. Jeśli wybierzesz jeden z kierunków oferowanych przez Rainbow Tours, możesz liczyć na rabaty sięgające 30 proc. Proponujemy wyloty z trzech miast w Polsce – Warszawy, Poznania i Gdańska. Więcej szczegółów na www.rainbowtours.pl.

jesień 2013 | enter AIR | 23


u r o k mia s t / / / / e n t e r ai r a u t o r : M o n i k a Katzma n / f o t o : s h u tt e r s t o c k

G

dyby życie światowych metropolii porównywać do skali życia człowieka, Tel Awiw byłby zaledwie raczkującym berbeciem. Miasto powstało jakieś 100 lat temu na fali syjonistycznego entuzjazmu, z czasem miało stać się symbolem izraelskiego odrodzenia. Zostało największym centrum handlowo-biznesowym regionu, metropolią globalną i najbogatszym miastem Izraela, ale też kosmopolityczną, pulsującą życiem „Ibizą” Wschodu. Trochę Orientu, trochę sentymentu Śladów historii, dobrej kuchni i cudownych widoków na Morze Śródziemne można poszukać w południowej części miasta zwanej dzielnicą arabską. Portowa Jafa była niegdyś zamieszkana prawie wyłącznie przez Arabów, dzisiaj tylko nieliczne ślady świadczą o ich dawnej obecności. Miasto Jafa, jak głosi stare podanie, zostało założone przez syna Noego – Jafeta. Stąd na swoją morską wyprawę podobno wyruszał także Jonasz. Wąskie malownicze uliczki z portu prowadzą na starówkę, wejścia na którą strzeże wieża zegarowa z 1906 r., pod którą umawiają się i spotykają młodzi mieszkańcy Jafy. Nieopodal znajdziemy również meczet Mahamoudia i kościół Franciszkanów z XIX w., który powstał na ruinach twierdzy krzyżowców. Ci, którzy chcą podążać artystycznym szlakiem miasta, powinni odwiedzić Neve Tzedek, najstarszą dzielnicę, która niczym paryski Montmartre stała się oazą malarzy, poetów i wszelkiej maści artystów.

Miasto, które cieszy się życiem

Biała perła modernizmu Centralna część Tel Awiwu to chyba największe na świecie skupisko modernistycznych budowli

w stylu Bauhaus, czemu zawdzięcza wpis na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Styl, który narodził się w Niemczech, a do Tel Awiwu trafił wraz z falą emigracji młodych artystów w latach 30., charakteryzuje się funkcjonalnością, asymetrią, brakiem dekoracji i białymi elewacjami – stąd nazwa White City.

Muzeum Diaspory Żydowskiej to unikalny obiekt, którego eksponaty nawiązują do różnych aspektów życia społeczności żydowskiej na całym świecie.

Miasto po godzinach Białe kołnierzyki z centrów biznesowych i turyści na popołudniowy relaks wybierają się do niezliczonych restauracji, barów, kawiarni i kafejek. Można w nich spróbować specjałów zarówno kuchni arabskiej, jak i izraelskiej, nie tylko w wydaniu koszer. Wieczorem życie przenosi się do południowej i wschodniej części miasta, gdzie w klubach i dyskotekach rozbrzmiewają disco, techno, house i wszelkie odmiany muzyki etnicznej, a wszechobecny luz i swoboda obyczajowa są porównywalne do tych panujących w Amsterdamie, Nowym Jorku czy Londynie.

Powstał właściwie z połączenia dwóch miast – Tel Awiw u i Jafy, któr a była staroży tn ym portem morskim, a której powstanie legenda wiąże z potomk ami Noego. Dzisiaj Tel Awiw jest stolicą maklerów, kultury i nocnego życia, które toczy się żwaw ym nurtem od bulwaru Rothschilda po nadmorską promenadę.

24 | enter air | jesuień 2013

jesień 2013 | enter AIR | 25


aktywnie //// enter air a u t o r : M a r i a n K u l a / f o t o : sh u t t e r s t o c k

Nie tylko dla elit Piłka jest jedna, kijów 14, cel

– umieścić piłkę w dołku w jak najmniejszej liczbie uderzeń. Chociaż ta gr a w ymaga specjalnego stroju, a na polu golfow ym obowiązują et ykieta i restrykcyjn y savoir–vivre, golf wcale nie jest sportem dla snobów i arystokr atów. Wręcz przeciw nie, to ciekaw y sposób na spędzenie akt y w nie wolnego czasu.

N

a trasie z Nynäshamn do Sztokholmu, liczącej niecałe 60 km, po każdej stronie szosy można dostrzec co najmniej po kilka pól golfowych. Nie są to oczywiście 18-dołkowe dopieszczone i ekskluzywne golfowe molochy, ale niewielkie, lecz zadbane poletka, na których gra jest po prostu kolejnym sposobem na relaks na

26 | enter air | jesieñ 2013

Eldrick „Tiger” Woods, gwiazda światowego golfa, to dzisiaj najlepiej opłacany zawodnik na świecie. W 2012 r. zarobił 78 mln dolarów.

świeżym powietrzu. Jako że Szwedzi są dla mnie niedoścignionym wzorem, jeśli chodzi o podejście do sportu, stwierdziłem, że golf z pewnością zasługuje na nieco większą uwagę. 150 mln wie, co robi Próbując odkryć korzenie tego sportu, dowiadujemy

się, że prawdopodobnie pierwszymi graczami byli szkoccy pasterze owiec, którzy w drewnianą piłeczkę uderzali już w XV w. Odpowiedniki tej gry istniały zresztą w całej ówczesnej Europie, od Anglii przez Francję i Włochy aż po Belgię i Holandię. Na polach golfowych nie brakowało wtedy nawet koronowanych głów. Zasady golfa w dzisiejszym kształcie spisano i sformalizowano w 1754 r. w Szkocji w Royal and Ancient Golf Club of St Andrews. Dzisiaj gra w niego 150 mln ludzi na świecie, a golfowa pierwsza liga z „Tigerem” Woodsem na czele to celebryci tej rangi, co gwiazdy show-biznesu. Zanim jednak będziemy mogli zaliczać się w poczet najlepszych, musimy odbyć kurs dla początkujących adeptów sztuki golfowej, który pozwoli nam poznać podstawowe zasady obowiązujące gracza, regulamin i zdobyć tzw. Zieloną Kartę, czyli dowód na to, że ukończyliśmy z powodzeniem kurs pierwszego stopnia. Dla ciała i dla ducha Płeć piękną z pewnością zainteresuje fakt, że w trakcie godziny golfa można spalić ok. 420 kcal, a dodatkowo ujędrnić uda i wzmocnić mięśnie pośladków. Może więc zamiast pocić się na siłowni, warto wyjść na pole – golfowe oczywiście – by trenować swingi

Niezbędnik golfisty Złośliwi będą oczywiście twierdzić, że golf jest sportem dla snobów. Znajdą się bowiem i tacy, dla których od samej gry ważniejsze jest pokazanie się z kijami golfowymi z logo Chanel czy torbą na kije marki Burberry, jednak by zaistnieć w golfie, wystarczy tańszy sprzęt. To, co każdy szanujący się golfista musi mieć na wyposażeniu, to oprócz piłek i kijów odpowiedni strój i buty, rękawiczka, znaczniki, pitchworki, markery do znaczenia piłek, tee (pomocnicze kołeczki). Niezbędna jest również znajomość zasad bezpieczeństwa oraz etykiety obowiązującej na polu golfowym, ale to możemy mieć zupełnie gratis.

(zamachy golfisty). Mówiąc szczerze, żadne ćwiczenia na siłowni nie mają też w sobie tyle gracji i nie przykładają takiej wagi do rytmu i precyzji, co golf właśnie. Warto pamiętać, że kilkugodzinny spacer po polu podczas rozgrywki świetnie dotlenia organizm, jak również sprzyja relacjom towarzyskim. Golf tour Jeśli jeszcze nie do końca skusiła was perspektywa golfowych potyczek, warto dodać kolejny argument przemawiający za tym, by wstąpić w szeregi golfistów. Ten sport zdecydowanie sprzyja podróżom, bo atrakcyjne pola golfowe są rozsiane po całym świecie. Gdzie warto się wybrać? Na przykład do Zjednoczonych Emiratów Arabskich na Emirates Golf Club, gdzie znajduje się 18-dołkowe pole malowniczo usytuowane wśród wydm na skraju Dubaju. Do pierwszej golfowej ligi zaliczyć też można Fuji Classic w Prefekturze Yamanashi w Japonii, ten prywatny klub leży tuż u podnóży góry Fudżi. Niezapomniane widoki gwarantuje również gra w Cape Kidnappers w Nowej Zelandii, w Fairmont Banff Springs w Kanadzie czy Aphrodite Hills Golf na Cyprze, które zaprojektował uznany architekt pól golfowych Cabell B. Robinson, a w swojej koncepcji doskonale połączył szkockie bunkry, bermudzką trawę i warstwową zieleń. Tym, którzy są zainteresowani dotarciem do korzeni golfa, polecamy Szkocję, gdzie znajduje się uważane za najpiękniejsze na świecie pole – St Andrews Golf Club.

jesieñ 2013 | enter AIR | 27


pa r k i r o z ry w k i / / / / e n t e r a i r autor: karolina gołąb / foto: shutterstock

P

odróże tematyczne mają swój urok. Jedni zwiedzają stolice państw, inni kurorty narciarskie lub najpiękniejsze wyspy. Można podążać szlakiem średniowiecznych zamków lub postaci historycznych. Niezapomnianą przygodą może się stać również zwiedzanie europejskich parków rozrywki. W każdym kraju Europy znajdziemy nie jedno, lecz nawet kilka takich miejsc. Niektóre urosły już do rangi kultowych, jak chociażby podparyski Disneyland, inne – mniejsze i może mniej znane – czekają, by zaoferować wam świetną zabawę, relaks i niezapomniane wspomnienia. A więc zacznijmy naszą podróż od miejsca, gdzie kończy się Europa, czyli Portugalii.

Przygoda na wyciągnięcie ręki nie ważne ,

czy wolicie leniwe plażowanie na gor ącym południu, czy akt y w n y w ypoczy nek na chłodnej północy albo jesteście rodzicami wciąż spr agnionego wr ażeń kilkulatka, proponujemy wizy tę w jedn ym z europejskich parków rozry wki. Działają cały rok, bez względu na sezon. poza t ym i duzi, i mali z pew nością odkryją tam na nowo definicję zabaw y. 28 | enter air | jesień 2013

W słonecznej Lizbonie Siedem milionów litrów słonej wody i ponad 25 tys. morskich stworzeń z całego wodnego świata, od mieszkańców rafy koralowej po pingwiny Magellana. Dla dorosłych to okazja, by odkryć w sobie żyłkę morskiego odkrywcy eksplorującego podwodne głębiny niczym legendarny Jacques Cousteau, dla dzieci – możliwość spojrzenia na świat z perspektywy rybki Nemo. Zwiedzanie tego największego europejskiego oceanarium (Oceanario de Lisboa) naprawdę dostarcza niesamowitych atrakcji, bo odwiedzający mają wrażenie, jakby spacerowali po morskim dnie. Mamy szansę nie tylko podziwiać, ale też uczyć się i dowiadywać ciekawostek dotyczących życia w oceanach. Akwaria zostały podzielone tematycznie na faunę i florę Oceanu Atlantyckiego, Spokojnego, Indyjskiego oraz Antarktydy. Otaczają one gigantyczne akwarium centralne o pojemności 5 tys. metrów sześciennych, jego ściany mają 27 cm grubości, a w środku pływa mnóstwo słonowodnych gatunków, w tym rekiny, płaszczki i barakudy, które przepływają tuż obok nas. Będąc w Lizbonie lub w którymś z okolicznych kurortów, warto zarezerwować dzień na spotkanie z niesamowitym podwodnym światem.

Hiszpańska przygoda Jadąc dalej na wschód, w słonecznej Hiszpanii trzeba odwiedzić Barcelonę i Madryt. W samym centrum hiszpańskiej stolicy w parku Casa de Campo czekają na nas Parque de Atracciones i Zoo Aquarium. Już sam miejski park to ogromny, malowniczo położony teren wypoczynkowy, w którym czas chętnie spędzają nie tylko turyści, ale też mieszkańcy Madrytu. Całodniowy karnet do Parque de Atracciones można kupić już za 50 euro dla osoby dorosłej i 20 euro dla dziecka. W zamian zyskujemy dostęp do ponad 40 atrakcji tego wesołego miasteczka, w tym karuzel, zjeżdżalni czy górskiej kolejki – Tornado – odwróconego roller

Myszkę Miki, Kaczora Donalda, psa Pluto i wiele innych postaci ze świata bajek Walta Disneya można spotkać, przechadzając się alejkami podparyskiego Disneylandu.

jesień 2013 | enter AIR | 29


pa r k i r o z ry w k i / / / / e n t e r a i r

Z pewnością nie tylko sześciolatki zachwycą się światem zbudowanym z klocków Lego. Dzieci i dorośli, dzięki atrakcjom Legolandu w jutlandzkim Billund w Danii, poznają nowy wymiar zabawy.

coastera o długości 800 metrów. Chociaż jazda nim trwa tylko 2 minuty, wrażenia zostają na długo w pamięci. Na terenie parku odbywają się też zabawy i spektakle, a dzięki licznym punktom gastronomicznym możemy być pewni, że nawet największy głód nie popsuje nam zwiedzania. Po szaleństwach na kolejce górskiej możemy odwiedzić Zoo Aquarium, czyli ogród zoologiczny i botaniczny, delfinarium i ptaszarnię w jednym. Niedaleko pięknej stolicy Katalonii, Barcelony, znajduje się Port Aventura, gdzie jak wskazuje nazwa parku, czekają nas fantastyczne przygody. Jedna z nich nazywa się Shambhala i jest największym roller coasterem w Europie, jego maksymalna prędkość to 134 km/h, a to dopiero początek, bo oprócz tego giganta na odwiedzających czeka jeszcze 100 innych atrakcji. Disneyomania po francusku Kolejnym przystankiem na rozrywkowej trasie musi być Francja. Tutaj wszystko zaczęło się od marzenia wielkiego wizjonera i twórcy kultowych postaci świata bajek – Walta Disneya. Któż nie zna Myszki Miki, Kaczora Donalda i psa Pluto? Disney chciał, żeby jego postaci królowały nie tylko na ekranie, ale też stały się częścią parku tematycznego dla dzieci i dorosłych. Tak narodził się pomysł stworzenia Disneylandu – parku rozrywki. Pierwszy z nich powstał już w 1955 r. w Kalifornii.

30 | enter air | jesień 2013

W 1971 r. otwarto chyba najsłynniejszy – w Lake Buena Vista na Florydzie. Azjatycki znajdziemy w Tokio, a europejski jest położony niedaleko francuskiej stolicy. Jak przystało na iście hollywoodzki rozmach, wszystkie atrakcje zasługują na opatrzenie ich określeniem „naj”. Największy, najbardziej bajkowy, najciekawszy… można wyliczać bez końca, i jak mówią sami odwiedzający, cztery dni to absolutne minimum, by przynajmniej z grubsza poznać atrakcje Disneylandu. W jego skład wchodzą tak naprawdę dwa parki tematyczne – Disneyland Park i Walt Disney Studio. W tym pierwszym znajdziemy pięć tematycznych krain. Odwiedzających wita Main Street USA, świetna replika amerykańskiej ulicy przeciętnego miasteczka z początku XX w., łączy ona wszystkie pozostałe krainy. Wśród nich jest Frontierland, czyli kraina Dzikiego Zachodu z górską kolejką górniczą, statkiem parowym i wioską Pocahontas; Adventureland – raj dla podróżników i poszukiwaczy przygód, gdzie można przejechać się roller coasterem Indiany Jonesa; Fantasyland zabierze odwiedzających do baśniowej krainy Piotrusia Pana, Śpiącej Królewny i słonia Dumbo. Pasjonaci kosmicznych wynalazków i technologii jak ryba w wodzie poczują się w Discoverylandzie z międzyplanetarną karuzelą, kosmicznym roller coasterem i bohaterami „Toy Story”. Drugi park – Walt Disney Studio – to filmowa machina pokazana od

kuchni, można tam zgłębiać tajniki powstawania np. filmów animowanych czy efektów specjalnych. Nie tylko dla Legofanatyków Z kontynentu proponujemy małą wycieczkę na północ, do Danii. Wtajemniczeni doskonale wiedzą, że Dania jest ojczyzną klocków Lego, więc naturalne, że Legoland musiał powstać właśnie tutaj (dokładnie w jutlandzkim Billund). Jak na świat Lego przystało, prawie wszystko jest tu zbudowane z klocków. Na najmniejszych czeka Miniland, czyli najsłynniejsze budowle świata w miniaturze, np. Statua Wolności, Biały Dom, ale też statki, pociągi, samoloty i samochody. Nieco starsi docenią atrakcje Adventure Land ze skuterami wodnymi, przejażdżką po dżungli i oczywiście roller coasterem. Kiedy już na ostatnim zakręcie odzyskamy oddech, pozostanie nam zdecydować, czy wolimy rejs statkiem pirackim do jaskini, czy indiańskim canoe do krainy Indian i kowbojów – też z klocków Lego, jak się domyślacie. To nie wszystko. W kinie Lego Studios obejrzycie filmy w 4D, tylko nie zdziwcie się, jeśli na sali spadnie na was śnieg czy powieje wiatr, a fotele zadrżą w posadach… Na koniec możecie zostawić sobie Lalandię, znajdujący się w okolicy park wodny z basenami, wodnymi zjeżdżalniami i jacuzzi. A jeśli już jesteście w Danii, zajrzyjcie do Kopenhagi i Tivoli Gardens, jednego z najstarszych

parków rozrywki na świecie (powstał w 1843 r.). Właściwie to kulturalno-rozrywkowy konglomerat. Na wolnym powietrzu i w sali koncertowej Tivoli można posłuchać koncertów muzyki poważnej i rockowej. Dzieci z pewnością z wypiekami na twarzy obejrzą inscenizację bajek największego bajkopisarza Hansa Chrystiana Andersena, które odgrywają tu podczas przedstawień aktorzy i akrobaci. Wśród klasycznych lunaparkowych atrakcji Tivoli znajdziemy najwyższą na świecie karuzelę Himmelskibet, wjazd na nią to gwarancja ujrzenia zapierającej dech panoramy Kopenhagi.

Roller coastery, karuzele, zjeżdżalnie i górskie kolejki to tylko niektóre atrakcje oferowane przez parki rozrywki.

jesień 2013 | enter AIR | 31


podróżnik //// enter air r o z m aw i a ł a : M o n i k a K a s z u b a / f o t o : P o ł u d n i k Z e r o, S h u t t e r s t o c k

Zbiórka w Południku Zero Przekr aczając próg kawiarni

przy Wilczej 25, tr afia się do innego świata. W kącie przycupnął kaflow y piec, regał puchnie od książek i map, zegar ścienn y odmierza pły nące na gadaniu o podróżach godzin y, a meble z dość pokaźną już historią przygarniają niejednego zbłąkanego wagabundę. To właśnie Południk Zero – w yspa podróżników w samym sercu stolicy. Dzięki niej i właściciele, i goście są non stop w podróży. Jak powstał Południk Zero? Wszystko zaczęło się od mojej imprezy urodzinowej. Postanowiłam na niej zorganizować pokaz slajdów u siebie w domu. Pomysł na tyle spodobał się moim znajomym, że postanowiliśmy uczynić z tego cykliczne wydarzenie. W każdą środę ktoś z kręgu znajomych organizował pokaz zdjęć. Kilkanaście tych spotkań odbyło się u mnie w domu i cieszyło dość dużym zainteresowaniem, zaczęli przychodzić znajomi znajomych, pomału wszyscy

32 | enter air | jesień 2013

goście przestali mieścić się w mieszkaniu. Wtedy pojawił się pomysł, by organizować je w kawiarni. Na kolejne dwa lata inicjatywa przeniosła się do stołecznego Tarabuka. W którymś momencie pomyślałam, że fajnie byłoby mieć własne miejsce na te nasze spotkania. I tutaj mój pomysł spotkał się z potrzebą mojego wspólnika. Wojtek jest przewodnikiem, organizuje też dalekie wyprawy, w pewnym momencie zaczął potrzebować miejsca na spotkania organizacyjne z uczestni-

kami tych wyjazdów. Własna kawiarnia okazała się idealnym miejscem, by posiedzieć nad mapą, zaplanować szczegóły, a przy okazji poznać się i miło spędzić czas. Kim są klienci Południka, to rzeczywiście tacy zapaleni podróżnicy? Na początku trafiali do nas znajomi znajomych, lub ci, którzy dopiero planowali dalsze i bliższe podróże. Często Południk był dla nich najlepszym źródłem informacji, bo ci, którzy już zjeździli pół świata, chętnie dzielili się swoją wiedzą z nowicjuszami. Jak zorganizować podróż, jak poradzić sobie na miejscu, którą trasę wybrać – wystarczyło popytać wśród gości, by dowiedzieć się podróżniczych smaczków z pierwszej ręki. Pojawiają się też u nas osoby, które lubią chodzić po schroniskach, bo Południk Zero ma taką właśnie schroniskową atmosferę. Duże stoły, ławy, półka z książkami, w centrum Warszawy można się poczuć jak w górach. Sami też jesteście na pewno skarbnicą wiedzy o podróżach? Kiedy pojawiła się ta pasja podróżowania? Zaczęło się chyba jeszcze w harcerstwie, kiedy co chwilę goniło nas na obóz czy biwak. Wydaje mi się, że właśnie wtedy nauczyłam się tych podstawowych umiejętności, które są niezbędne w podróżowaniu z plecakiem, czyli jazdy autostopem, rozstawiania namiotu, radzenie sobie w warunkach polowych. Moją pierwszą dalszą podróż można by nazwać „Autostopem dookoła Skandynawii”. Jako świeżo upieczona 18-latka

przez pięć tygodni z plecakiem, namiotem i bardzo małą ilością pieniędzy poznawałam Skandynawię, docierając aż do Przylądka Północnego. Potem było dużo Azji. skąd fascynacja właśnie tamtym regionem? Powód był dość prozaiczny, dużo łatwiej i taniej dotrzeć do Azji niż do Ameryki Południowej czy Afryki. Najpierw był pomysł, by objechać cały świat, ale skończyło się na Azji, w której spędziłam dziewięć miesięcy. Zafascynował mnie nie tylko tamtejszy surowy klimat, bezleśne górskie krajobrazy, ale też kultura, ludzie i buddyzm. W trakcie wyprawy było wiele pomysłów na zwiedzenie kontynentu, np. Tybet zjeździłaś na rowerze... Tutaj powód również był prozaiczny. Dość trudno dostać się do Tybetu, gdy podróżuje się autobusami czy samochodem, trzeba mieć przewodnika i cały plik pozwoleń, a ja chciałam zobaczyć Tybet po swojemu, powolutku i bez turystycznych oczywistości. Rower nadaje się do tego świetnie jako środek transportu, wszystko ogląda się powoli i w wybranym przez siebie tempie. Kiedy pierwszy raz jechałam do Tybetu, nie miałam też pozwolenia, a rower był idealnym pojazdem, by dotrzeć tam nielegalnie i niepostrzeżenie.

Joanna: „Wierzę, że ludzie właśnie po to podróżują, by lepiej poznać siebie, dowiedzieć się o sobie czegoś nowego. To trudne, kiedy siedzimy przed telewizorem. Dopiero kiedy znajdujemy się w nietypowej sytuacji, w obcym, nieznanym terenie, możemy zdobyć nowe doświadczenia".

Czy dlatego też lubisz samotne podróże, bo pozwalają na zwiedzanie po swojemu? Jadąc z kimś, zabieramy też część kultury swojego świata. Kiedy podróżujemy samotnie, jesteśmy bardziej zdani na siebie, wtedy wszystko chłonie się

jesień 2013 | enter AIR | 33


podróżnik //// enter air

drogowskaz //// enter air

Pasażer 1 klasy Pomysłodawcami Południka Zero są Joanna Mostowska i Wojciech Marzec, miłośnicy podróży i górskich wędrówek. Asia podróżuje głównie na Wschód. Otrzymała wyróżnienie na „Kolosach” za samotną 9-miesięczną wędrówkę po Azji, podczas której m.in. przejechała Tybet na rowerze. Obecnie jeździ głównie na wyjazdy wspinaczkowe lub polarne – idzie wówczas na nartach, ciągnąc za sobą sanki z całym sprzętem. Wojtek jest twórcą i koordynatorem grupy wyprawowej „Chate.pl”. Ciężko zliczyć kraje, które odwiedził i które przemierzał samochodem, konno lub pieszo. Był na pięciu kontynentach. Najlepiej czuje się w ukraińskich Karpatach przy ognisku lub w drodze na szczyt sześciotysięcznika. Wszedł m.in. na Aconcaguę i Denali, przemierzał konno Mongolię i Patagonię.

i odbiera intensywniej, i krajobraz, i kulturę, i to, co dzieje się dookoła nas. Wydaje mi się też, że kiedy podróżujemy samotnie, inni ludzie spotkani po drodze są bardziej otwarci i przyjaźnie do nas nastawieni. Kiedy jechałam przez Tybet, miałam wrażenie, że ludzie chętnie nieśli mi pomoc właśnie dlatego, że byłam samotnym podróżnikiem. Oczywiście niebezpieczne sytuacje też się zdarzają, ale wychodzę z założenia, że większość ludzi na świecie jest dobra i wierzę, że odpowiednie zachowanie i ubiór dostosowany do danego kraju, kręgu kulturowego czy religii eliminują niebezpieczeństwa. Kogo lub co wspominasz z największym sentymentem? Najbardziej zaprzyjaźniłam się z pewnym mnichem buddyjskim w Dharamsali w Indiach. To siedziba Dalajlamy i wielu uchodźców z Tybetu. Jako wolontariuszka uczyłam tam angielskiego. Wynajmowaliśmy pokoje obok siebie i codziennie rano spotykaliśmy się przy śniadaniu. Opowiadał mi o buddyzmie, Tybecie i swoich planach. Miał pomysł, żeby wrócić do ojczyzny i uczyć młodych mnichów tego, czego sam nauczył się w Indiach, ponieważ w Tybecie wiele nauk jest zakazanych. Kiedy go poznałam, właśnie przygotowywał się do powrotu. Czekała go trudna wędrówka przez szczyty na wysokości 7 tys. m n.p.m. Wierzył, że dzięki medytacji przetrwa tę podróż. Pomogłam mu trochę, zaopatrując w ciepłe rzeczy, takie jak szalik czy rękawiczki. Kilka miesięcy później dowiedziałam się od jego siostry, że udało mu się przejść przez góry i dotrzeć do jego dawnego klasztoru i teraz uczy młodych mnichów, dokładnie tak, jak to sobie zaplanował. Bardzo mnie to ucieszyło, tym bardziej że w maleńkim stopniu również się do tego przyczyniłam. Mówi się, że podróże kształcą. Podróżując, uczymy się. A czy podróże uczą też czegoś o nas samych?

34 | enter air | jesień 2013

Jak najbardziej. Wierzę wręcz, że ludzie właśnie po to podróżują, by lepiej poznać siebie, dowiedzieć się o sobie czegoś nowego. To trudne, kiedy siedzimy przed telewizorem. Dopiero kiedy znajdujemy się w nietypowej sytuacji, w obcym, nieznanym terenie, możemy zdobyć nowe doświadczenia. Sprawdzamy się, kiedy pojawia się na naszej drodze problem – gubimy dokumenty, nie mamy gdzie spać, pokłócimy się z kimś – to kolejne próby i testowanie siebie. Jest jeszcze druga strona medalu. Często podróżujemy po krajach słabo rozwiniętych, stykamy się z biedą, to nas dystansuje od naszych problemów. Ludziom w Europie wydaje się, że jak ktoś nie ma pracy, to tragedia, a potem jedzie się do bardzo biednego kraju i widać, jakiego kalibru ludzie tam mają problemy. Południk Zero to Wasz sposób na idealne połączenie pasji i pracy? Tak, to była kontynuacja podróży tu, na miejscu. Kiedy wróciłam z Azji, pracowałam przez trzy lata na etacie, 8 h za biurkiem, i to było bardzo frustrujące i nudne. Południk Zero to taki kompromis. Mieszkam w Warszawie, mogę tu mieć rodzinę, a z drugiej strony jedną nogą jestem w podróży, rozmawiam z osobami, które wracają skądś lub zaraz gdzieś jadą, pokazują zdjęcia czy filmy z wyjazdów, dla mnie to idealne rozwiązanie. Co się dzieje teraz w Południku? Cały czas w każdą środę odbywają się pokazy slajdów, które zaczęliśmy organizować jeszcze u mnie w domu. Dodatkowo jest zawsze drugi pokaz zdjęć w ciągu tygodnia, a oprócz tego organizujemy różne spotkania autorskie pisarzy-podróżników albo pokazy filmów. Z cyklicznych spotkań mamy jeszcze tzw. śpiewanki, goście przychodzą ze swoimi gitarami pograć i pośpiewać bieszczadzkie czy schroniskowe piosenki, a przy okazji napić się dobrej kawy i herbaty.

Personel pokładowy czuwa nad bezpieczeństwem i komfortem podróżowania pasażerów. Jednak to, w jakich warunkach upłynie lot, w dużej mierze zależy także od innych współpodróżujących.

Urządzenia elektroniczne

Ze względu na bezpieczeństwo pasażerów wszystkie urządzenia elektroniczne, zwłaszcza telefony komórkowe, musimy wyłączyć na czas startu i lądowania samolotu do momentu wyłączenia/włączenia sygnalizacji „ZAPIĄĆ PASY”.

Podczas lotu możemy korzystać z:

• l aptopów z wyłączoną funkcją WLAN/Wi-Fi, • urządzeń typu iPad z wyłączoną funkcją WLAN/Wi-Fi, • elektronicznych gier, MP3, odtwarzaczy DVD oraz CD.

Telefony komórkowe muszą być wyłączone podczas całego rejsu

jesień 2013 | enter AIR | 35


drogowskaz //// enter air

Co zrobić, by podróż minęła nam komfortowo? 1. Pijmy dużo wody.

Dozwolone pojemności opakowań Leki i kosmetyki możemy przewozić w bagażu podręcznym w ilości określonej przez IATA (maksymalnie 0,5 kg/szt. lub 0,5 l/but. – ogółem maksymalnie 2 kg lub 2 l).

2. Wykonujmy proste ćwiczenia, które pomogą pobudzić krążenie oraz uniknąć skurczów mięśni i bólów kręgosłupa.

Obowiązki i zachowanie pasażera w czasie transportu lotniczego (na podstawie §12 Ogólnych warunków przewozu Enter Air) 1. Zgodnie z obowiązującymi przepisami międzynarodowymi pasażer nie może przewozić w bagażu podręcznym materiałów, przedmiotów i substancji wymienionych na liście przedmiotów zabronionych (§ 20 OWP) oraz w odpowiednich aktach prawnych danego kraju. O ile przedmioty te nie są umieszczone w bagażu rejestrowanym, pasażer ma obowiązek oddać je przed lotem, bez prawa zwrotu (podlegają konfiskacie przez uprawnione do tego władze). 2. Pasażer ma obowiązek: • podczas lotu podporządkować się bezwarunkowo poleceniom kapitana samolotu i personelu pokładowego, w tym stosować się do poleceń ustnych załogi oraz poleceń wyświetlanych na panelu świetlnym, dotyczących przypięcia się pasami bezpieczeństwa, • na żądanie personelu pokładowego przesiąść się na wyznaczone miejsce, • zachowywać stosowną ostrożność i wstrzymać się od czynności, które mogłyby stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa i ciągłości przewozu oraz nie przeszkadzać innym pasażerom w podróży lub członkom załogi w wykonywaniu swoich obowiązków, a także nie niszczyć mienia przewoźnika i pasażerów, • wstrzymać się od czynności, które stwarzają zagrożenie dla porządku i dyscypliny na pokładzie samolotu, zwłaszcza od nadmiernego spożywania napojów alkoholowych, • przestrzegać zakazu palenia na pokładzie, a zwłaszcza w toaletach samolotów. Zakaz palenia dotyczy również papierosów elektronicznych. W przypadku naruszenia tego zakazu na pasażera może zostać nałożona kara umowna w wysokości do 2000 euro.

36 | enter air | jesień 2013

• stosować się do całkowitego zakazu konsumpcji napojów alkoholowych wniesionych na pokład samolotu w bagażu podręcznym. W przypadku naruszenia tego zakazu na pasażera może zostać nałożona kara umowna w wysokości do 2000 euro. Na podstawie art. 115 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 1 Prawa lotniczego dowódca statku powietrznego może w uzasadnionych przypadkach zażądać okazania przez pasażera dowodu tożsamości oraz dokonać zatrzymania na czas lotu alkoholu posiadanego przez pasażera, • stosować się do całkowitego zakazu korzystania z urządzeń elektronicznych, emitujących fale elektromagnetyczne i przyrządów, które swoim działaniem mogłyby zakłócić prawidłowe funkcjonowanie urządzeń elektrycznych, elektronicznych oraz innych urządzeń samolotu. W przypadku naruszenia tego zakazu na pasażera może zostać nałożona kara umowna w wysokości do 2000 euro, • w przypadku wystąpienia problemów zdrowotnych podczas lotu poddać się bezzwłocznie pierwszej pomocy, podać załodze niezbędne dane osobowe oraz dotyczące stanu zdrowia, a następnie poddać się kontroli lekarskiej, • uiścić przewoźnikowi opłaty za wszystkie wydatki związane ze stratami i szkodami, które pasażer wyrządził (lub spowodował ich wystąpienie swym zachowaniem, lub w wyniku nielegalnego przewozu niebezpiecznych przedmiotów, towarów lub zwierząt itd.). 3. Niedozwolone jest używanie aparatów fotograficznych, kamer wideo oraz innych urzą-

dzeń elektronicznych rejestrujących dźwięk i obraz w celu nagrywania lub fotografowania pracy załogi samolotu, wnętrza samolotu oraz procedur pokładowych. 4. Jeżeli według oceny przewoźnika pasażer swoim zachowaniem na pokładzie naraża na niebezpieczeństwo statek powietrzny, osobę lub mienie znajdujące się na pokładzie, utrudnia załodze wykonywanie obowiązków, nie stosuje się do poleceń załogi odnośnie do ograniczeń i zakazów palenia, spożywania alkoholu i środków odurzających na pokładzie lub zachowuje się w sposób budzący uzasadniony sprzeciw pasażerów, przewoźnik może przedsięwziąć stosowne czynności, które uzna za konieczne, aby powstrzymać takie zachowanie, łącznie z zastosowaniem środków przymusu, usunięciem go ze statku powietrznego po wylądowaniu i odmową dalszego przewozu i przewozów także w przyszłości. 5. W celu zapewnienia bezpieczeństwa lotu oraz bezpieczeństwa i porządku na pokładzie statku powietrznego dowódca jest upoważniony w szczególności do wydawania poleceń wszystkim osobom znajdującym się na pokładzie statku powietrznego i wszystkie osoby obecne na pokładzie statku są obowiązane wypełniać polecenia dowódcy. 6. Przewoźnik zastrzega sobie prawo dochodzenia roszczeń wobec pasażera, który wyrządził szkodę innemu pasażerowi i/lub przewoźnikowi.

3. Nie przeszkadzajmy innym pasażerom w podróży zbyt głośnym zachowaniem. 4. Ostrożnie otwierajmy półki. 5. Nie siadajmy na podłokietnikach i stolikach i nie pozwalajmy innym (np. dzieciom) na niewłaściwe z nich korzystanie. 6. Jeśli podczas startu i lądowania czujemy, że zatykają nam się uszy na skutek zmian wysokości i ciśnienia, często przełykajmy ślinę bądź żujmy gumę.

• gotówki i papierów wartościowych, • biżuterii, metali i kamieni szlachetnych, • komputerów, aparatów, kamer i innych urządzeń elektronicznych, • kluczy, • płynów, • leków, • żywności, • dzieł sztuki i wyrobów artystycznych o dużej wartości.

Bagaż podręczny

max

5 kg max

20 kg Palenie Pamiętajmy, że palenie na pokładach samolotów Enter Air jest surowo zabronione. Dotyczy to również papierosów elektronicznych.

Bagaż rejestrowany nie powinien zawierać:

• dokumentów,

7. Przed wylotem kupmy zatyczki do uszu. Częstym powodem zmęczenia jest hałas, który panuje w samolocie.

Przed czym musimy się powstrzymać po wejściu na pokład samolotu?

Bagaż pasażerski składa się z dwóch części:

•b  agażu podręcznego z limitem 5 kg, który zabieramy ze sobą na pokład, • bagażu rejestrowanego z limitem 20 kg, który jest przewożony w luku bagażowym samolotu.

Limit bagażu rejestrowanego na rejsach dalekiego zasięgu wynosi 16 kg.

max

16 kg

Ze względu na przepisy bezpieczeństwa istnieje grupa przedmiotów, których nie można zabrać na pokład w bagażu podręcznym ani włożyć do bagażu rejestrowanego.

Poza jakimkolwiek rodzajem broni do bagażu podręcznego nie możemy włożyć m.in.: alkohol Jeśli mamy ochotę napić się alkoholu w samolocie linii Enter Air, możemy go kupić, korzystając z dostępnej na pokładzie oferty. Spożywanie alkoholi własnych – zakupionych w strefie wolnocłowej na lotnisku oraz w sklepie pokładowym Enter Air – jest zabronione. Z uwagi na bezpieczeństwo pasażerów załoga może odmówić sprzedaży alkoholu osobom nietrzeźwym oraz niepełnoletnim.

• zabawek imitujących broń, • kijków turystycznych, • sprzętów ostrych (np. noży, rzutek, żyletek, nożyczek, pilniczków do paznokci), • kijów golfowych, hokejowych itp. oraz wszelkich akcesoriów wykorzystywanych w sportach walki, • wszelkiego rodzaju urządzeń i materiałów wybuchowych, • farb i lakierów w aerozolu, • wszelkich alkoholi w butelkach niezamkniętych fabrycznie.

PRZEWÓZ PŁYNÓW

Na pokład samolotu możemy wnosić płyny, aerozole i żele w opakowaniach o pojemności przekraczającej 100 ml, pod warunkiem że zostaną one poddane kontroli bezpieczeństwa. Jeśli port lotniczy nie dysponuje urządzeniami wykrywającymi płynne materiały wybuchowe, możemy przewozić jedynie: •płyny, które znajdują się w opakowaniach o pojemności nieprzekraczającej 100 ml lub równowartości w zamykanej przezroczystej torbie o pojemności nieprzekraczającej 1 litra, •płyny, które zostaną zużyte w trakcie podróży i są niezbędne dla pasażera z przyczyn zdrowotnych lub dietetycznych (np. pożywienie dla niemowląt), •płyny, które zostały zakupione w porcie lotniczym lub na pokładzie samolotu, pod warunkiem że posiadamy dowód zakupu, a płyny zapakowane są w torbę, która uwidacznia próby jej otwarcia.

jesień 2013 | enter AIR | 37


D E S T Y N A C JE / / / / e n t e r a i r

GDAŃSK

Chorwacja DBV Dubrownik Grecja CHQ Chania / KGS Kos / RHO Rodos / SKG Saloniki / ZTH Zakynthos Hiszpania GRO Girona / PMI Majorka Turcja AYT Antalya

kup b na w ilet bezpo akacje ś przez rednio st enter ronę air.pl *

POZNAŃ

Bułgaria BOJ Burgas Chorwacja DBV Dubrownik EGIPT HRG Hurgada / SSH Sharm el-Sheikh Grecja HER Heraklion / KGS Kos / RHO Rodos / SKG Saloniki Hiszpania FUE Fuerteventura / LPA Las Palmas / PMI Majorka / TFS Teneryfa Tunezja MIR Monastyr Turcja ADB Izmir / AYT Antalya / BJV Bodrum AR ZAD

A

IBIZ

Dokąd latamy

TEL

AVIV

A OVD

ŁÓDŹ Turcja AYT Antalya

BYDGOSZCZ

Bułgaria BOJ Burgas Chorwacja DVB Dubrownik Grecja CHQ Chania / HER Heraklion / RHO Rodos Hiszpania ACE Lanzarote

WARSZAWA

Bułgaria BOJ Burgas / VAR Warna Chorwacja DBV Dubrownik / ZAD Zadar Cypr PFO Pafos Egipt HRG Hurgada / RMF Marsa Alam / SSH Sharm el-Sheikh Grecja ATH Ateny / CHQ Chania / CFU Korfu / GPA Araxos / HER Heraklion / KGS Kos / SKG Saloniki / RHO Rodos / ZTH Zakynthos Hiszpania ACE Lanzarote / AGP Malaga / FUE Fuerteventura / GRO Girona / IBZ Ibiza / LPA Las Palmas / SVQ Sewilla / PMI Majorka / TFS Teneryfa / MAH Minorka Izrael TLV Tel Aviw Kenia MBA Mombasa Maroko AGA Agadir Portugalia FAO Faro / FNC Madera Sri Lanka CMB Kolombo Tajlandia BKK Bangkok / HKT Phuket Tunezja DJE Dżerba / MIR Monastyr / NBE Enfidha Turcja ADB Izmir / AYT Antalya / BJV Bodrum / DLM Dalaman Włochy CTA Katania / OLB Olbia / SUF Lamezia Terme / VRN Werona

KRAKÓW

Egipt HRG Hurgada / SSH Sharm el-Sheikh Hiszpania LPA Las Palmas Tunezja NBE Enfidha Turcja AYT Antalya

RZESZÓW

Tunezja NBE Enfidha Turcja AYT Antalya

WROCŁAW

Egipt HRG Hurgada Hiszpania AGA Malaga Portugalia FNC Madera Tunezja MIR Monastyr Turcja AYT Antalya / BJV Bodrum

KATOWICE

Bułgaria BOJ Burgas Cypr PFO Pafos Egipt HRG Hurgada / RMF Marsa Alam / SSH Sharm el-Sheikh / TCP Taba Grecja CHQ Chania / HER Heraklion / RHO Rodos / KGS Kos / ZTH Zakynthos Hiszpania FUE Fuerteventura / GRO Girona / PMI Majorka / TFS Teneryfa Izrael TLV Tel Aviw Maroko AGA Agadir Portugalia FAO Faro Tunezja DJE Dżerba / MIR Monastyr / NBE Enfidha Turcja ADB Izmir / AYT Antalya / BJV Bodrum Zjednoczone Emiraty Arabskie DXB Dubaj

*Sprzedaż indywidualna prowadzona jest na wybranych kierunkach 38 | enter air | jesień 2013

jesień 2013 | enter AIR | 39


i n f o r m at o r / / / / s a m o l o t y

kwestionariusz //// enter air

*wkr ótce flota pow

Naszaflota

iększ się o y kolej nego Boein ga 73 7-800

Obecnie nasza flota liczy 12 samolotów Boeing typu B737,

które należą do najpopularniejszych samolotów używanych na trasach czarterowych.

dlaczego boeing?

Boeing 737-400 SP-ENA SP-ENB SP-ENC SP-ENE SP-ENF SP-ENH SP-ENI SP-ENK Ilość sztuk 8 Długość 36,45 m Rozpiętość 28,88 m Prędkość przelotowa 793 km/h Wysokość przelotowa 11 280 m (37 000 stóp) Zasięg ok. 3200 km Liczba miejsc 168

40 | enter air | jesień 2013

Boeing 737 to najpopularniejszy na świecie wąskokadłubowy samolot pasażerski średniego zasięgu. Produkowany jest w wielu wersjach od 1967 r., przez firmę Boeing w Stanach Zjednoczonych. To najczęściej kupowany samolot pasażerski wszechczasów: w sumie zamówiono do tej pory 9788 egzemplarzy, a dostarczono 7109. O popularności Boeinga 737 świadczy fakt, że w każdej chwili ponad 1250 tych maszyn znajduje się w powietrzu, a średnio co pięć sekund gdzieś na świecie startuje lub ląduje jeden z nich.

Co to są winglety? Winglety to aerodynamiczne skrzydełka ustawione pod kątem na końcu skrzydła samolotu. Ich zadaniem jest zmniejszenie oporu indukowanego skrzydła, a co za tym idzie zwiększenie zasięgu oraz obniżenie zużycia paliwa. Winglety poprawiają również osiągi samolotów podczas startu, umożliwiając skrócenie rozbiegu samolotu.

Ile waży samolot? MTOW (ang. Maximum Take-off Weight), czyli maksymalna masa startowa Boeinga 737400 wynosi 68038 kg, a 737-800 – 79010 kg. Paliwo, znajdujące się w zbiornikach, które wypełniają skrzydła samolotu, waży ok. 20000 kg. Maszyna w ciągu godziny spala go 2,5 tony! Pojedynczy samolot składa się z 367000 części i 58 km wiązek elektrycznych a na jego pomalowanie trzeba zużyć ponad 180 litrów specjalnej farby.

Boeing 737-800 SP-ENw SP-ENV* SP-ENx SP-ENy sp-enz

Ilość sztuk 4 Długość 39,5 m Rozpiętość 3  4,35 m (35,81 m z wingletami) Prędkość przelotowa 823 km/h Wysokość przelotowa 13 650 m (41 000 stóp) Zasięg ok. 5200 km Liczba miejsc 189

autor: Michał Kostka

Moje życie na jump seacie trwa dopiero sześć miesięcy, ale z przekonaniem mogę powiedzieć, że nabrało pozytywnych barw.

P

ewnego dnia postanowiłem diametralnie zmienić swoje życie, ponieważ uznałem, że stało się zbyt monotonne. Okazja ku temu nadarzyła się podczas nocy sylwestrowej, którą spędzałem na Mazurach. Podczas zabawy poznałem stewardesę. Prawie każda osoba chociaż raz w życiu pomyślała: „Fajnie byłoby zostać stewardesą/stewardem”. I tak też było w moim przypadku. Podczas podróży powrotnej opowiedziała mi ona o swojej pracy, związanych z nią przygodach i przeżyciach. Przemyślałem wszystko i zdecydowałem, że chciałbym spróbować pracy w charakterze stewarda. Poznana stewardesa powiedziała mi o rekrutacji do linii lotniczych Enter Air. Byłem strasznie przejęty, ponieważ wiedziałem, jak trudno jest dostać dobrą pracę w Polsce bez czyjejś rekomendacji. Jednak udało mi się przejść pomyślnie rekrutację i po trzytygodniowym kursie, zdanych egzaminach teoretycznych i praktycznym zostałem wreszcie stewardem! Praca jest niezwykle pasjonująca, daje możliwość spełnienia swoich marzeń, ale też wiąże się z dużą odpowiedzialnością. Każdy rejs jest inny, a po zamknięciu drzwi samolotu rozpoczyna się nowy scenariusz. Niektóre loty są spokojne, inne burzliwe. Najbardziej pamiętam swoje dwa pierwsze rejsy. Podczas lotu obserwacyjnego przytrafiło mi się kilka książkowych przypadków, np. wycofanie nietrzeźwego pasażera czy opieka nad stuletnią pasażerką. Na egzaminie praktycznym natomiast cuciłem starszego pana, który zasłabł przez problemy z ciśnieniem. Pomyślałem: „Nieźle się zaczyna". Uważam

jednak, że lepiej wskoczyć na głęboką wodę, ponieważ w ten sposób najłatwiej się czegoś nauczyć. Dzięki tej pracy mam kontakt z ludźmi. Miło jest zobaczyć czyjś uśmiech, wdzięczność czy też radość dzieci. Praca stewarda daje możliwość poznania samego siebie, granic własnej wytrzymałości psychicznej oraz fizycznej. Kiedy przekraczam próg pokładu, wiem, jaka odpowiedzialność spoczywa na moich barkach. Z każdym kolejnym rejsem zdobywam nowe doświadczenia, jestem mądrzejszy o kolejne zaskakujące sytuacje. Dzięki kontaktowi z obcokrajowcami jestem w stanie rozwijać znajomość języków obcych, poznawać mentalność innych narodowości. Nie jest to praca łatwa i lekka, jak się zapewne każdemu wydaje. Steward musi być jednocześnie

ratownikiem medycznym, psychologiem, kucharzem, kelnerem, sprzedawcą, a także godnym zaufania przyjacielem. Będąc stewardem, mam również wspaniałą możliwość odwiedzenia różnych miejsc na świecie, zwiedzania stolic, podziwiania zabytków, poznawania historii i kultury różnych regionów. Z uwagi na moją pasję związaną z gotowaniem przyjemność sprawia mi próbowanie regionalnych potraw oraz kupowanie tamtejszych produktów. Jestem bardzo szczęśliwy, że mogę pracować na stanowisku stewarda. Moje życie diametralnie się zmieniło i nabrało dynamiki. Patrzę z dużym optymizmem w przyszłość, częściej się uśmiecham i cieszę nawet z najmniejszych rzeczy. Moi znajomi widzą tę zmianę i z całego serca mi kibicują.

jesień 2013 | enter AIR | 41


menu //// enter air

napoje gazowane Szanowni Państwo, Witamy w Podniebnym Barze. Specjalnie dla Państwa przygotowaliśmy ofertę wyselekcjonowanych produktów najwyższej jakości. Jeżeli znajdą Państwo dla siebie lub swoich najbliższych atrakcyjny produkt – nasz personel pokładowy służy Państwu wszelką pomocą przy dokonaniu zakupu. Płatność może być realizowana gotówką w polskich złotych, walutach wymienialnych USD oraz EUR lub – na wybranych rejsach – za pomocą kart kredytowych (Visa,

MasterCard, Diners Club, JCB International, American Express, Polcard). Enter Air ma prawo do zmiany cen bez wcześniejszego uprzedzenia. Zastrzega sobie również, iż ze względu na ograniczoną ilość miejsca na pokładzie oraz zmiany asortymentowe zakup wybranego przez Państwa towaru może się okazać niemożliwy. Z góry przepraszamy za ewentualne utrudnienia i dziękujemy za wyrozumiałość. Życzymy Państwu udanych zakupów i miłej podróży.

napoje gorące

6 zł Coca-Cola | 330 ml

Sprite | 330 ml

Coca-Cola Zero | 330 ml

Fanta | 330 ml

6 zł, 1,5 €, 2 $

Herbata Dilmah

6 zł, 1,5 €, 2 $

6 zł

Kawa Nescafe Gold

6 zł

6 zł, 1,5 €, 2 $

6 zł, 1,5 €, 2 $ 6 zł, 1,5 €, 2 $

6 zł, 1,5 €, 2 $

6 zł

Woda/soki/napoje niegazowane

alkohole

6 zł 10 zł

12 zł

8 zł

Wódka Żubrówka | 50 ml

8 zł, 2 €, 3 $

10 zł

Whisky Grant’s | 50 ml

10 zł, 2,5 €, 4 $

Wódka Żubrówka Biała | 50 ml

8 zł, 2 €, 3 $

Gin Gordon’s | 50 ml

10 zł, 2,5 €, 4 $

Bourbon Jim Beam | 50 ml

10 zł, 2,5 €, 4 $

Sok jabłkowy cappy | 330 ml

6 zł

6 zł, 1,5 €, 2 $ Sok pomidorowy cappy | 330 ml

6 zł, 1,5 €, 2 $

Tonic Kinley | 200 ml

6 zł, 1,5 €, 2 $

Sok pomarańczowy cappy | 330 ml

6 zł, 1,5 €, 2 $

tera z do

20% tan iej

14 zł

12 zł

Wino białe | 187 ml

10 zł

8 zł

Piwo Żywiec | 330 ml

8 zł, 2 €, 3 $

42 | enter air | jesień 2013

12 zł, 3 €, 4 $

Wino czerwone | 187 ml

12 zł, 3 €, 4 $

Wino różowe | 187 ml

12 zł, 3 €, 4 $

6 zł Woda niegazowana Kropla Beskidu | 500 ml

6 zł, 1,5 €, 2 $

6 zł Nestea Cytrynowa | 330 ml

6 zł, 1,5 €, 2 $

Nestea Brzoskwiniowa | 330 ml

6 zł, 1,5 €, 2 $

jesień 2013 | enter AIR | 43


menu //// enter air ,

przekąski

Przekąski

Snickers

8 zł

Chipsy Pringles Original

8 zł, 2 €, 3 $

8 zł

Zupa Winiary pomidorowa z makaronem

6 zł

6 zł, 1,5 €, 2 $

zupa winiary barszcz czerwony

6 zł

6 zł, 1,5 €, 2 $

44 | enter air | jesień 2013

8 zł, 2 €, 3 $

6 zł

M&M's

6 zł, 1,5 €, 2 $

6 zł

6 zł, 1,5 €, 2 $ mars

6 zł, 1,5 €, 2 $

Zupa Winiary rosół z kury

6 zł

6 zł, 1,5 €, 2 $

Zupa Winiary żurek

6 zł, 1,5 €, 2 $

6 zł, 1,5 €, 2 $

Orzeszki ziemne Felix

Chipsy Pringles Paprika

6 zł

Orzeszki Nic Nac's

6 zł, 1,5 €, 2 $

6 zł

6 zł

Ptasie mleczko waniliowe

6 zł, 1,5 €, 2 $

Złote Misie Haribo

6 zł, 1,5 €, 2 $

6 zł

6 zł

kit kat chunky

6 zł, 1,5 €, 2 $

Croissant 7 Days

6 zł, 1,5 €, 2 $

jesień 2013 | enter AIR | 45


menu //// enter air ,

Kanapki

10 zł

Dzieło mistrzów. Kanapka z serem

10 zł, 2,5 €, 4 $

10 zł

Kanapka z wędliną

10 zł, 2,5 €, 4 $

dania ciepłe

16 zł

Ciabatta z serem

16 zł

Ciabatta z salami i serem

20 zł

*naleśniki z serem i brzoskwiniami

24 zł

*Kurczak z ziemniakami i fasolką

16 zł, 4 €, 6 $

20 zł, 5 €, 7 $

*Oferta dostępna na rejsach powyżej 5 godzin 46 | enter air | jesień 2013

16 zł, 4 €, 6 $

24 zł, 6 €, 8 $

Grant’s Family Reserve Słynna szkocka whisky typu „blended”, o wielowymiarowym smaku i głębokim aromacie. Pieczołowicie tworzona według oryginalnej, rodzinnej receptury, dojrzewająca w dębowych beczkach przez minimum 3 lata. Jim Murray, jeden z najbardziej znanych ekspertów w dziedzinie whisky, opisał Grant’s jako „…szklankę geniuszu, która wyznacza standard jakości”.

najczęściej nagradzana szkocka whisky 47


ÂNIE˚NY SZAŁ WE WŁOSZECH, FRANCJI, AUSTRII, SŁOWACJI I GRUZJI

www.rainbowtours.pl CALL CENTER 801 310 801 Z KOMÓRKI 42 680 38 51 NAJBLIŻSZE BIURO PODRÓŻY: www.rainbowtours.pl/biura

T DO RABA

30%

RUSZYŁA SPRZEDAŻ OFERTY NARTY 2013/2014! Zarezerwuj zimowy wyjazd już teraz i szusuj po najlepszych stokach FRANCJA Alpe D’Huez

od 1679 z∏

W¸OCHY Val di Sole

od 2399 z∏

S¸OWACJA Tatrzanska ¸omnica

od 1749 z∏

NOWOÂå

AUSTRIA Stubaital

od 2549 z∏

GRUZJA Gudauri

od 2099 z∏

NOWOÂå

W¸OCHY Val di Fassa NOWOÂå

od 2799 z∏


Enter Air magazine no. 11