Page 1

πολυμήχανο

ΤΕΥΧΟΣ 18│ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007

ΠεΡΙΟδΙκΗ εκδΟΣΗ τΗΣ ΠΟΛυτεχνΙκΗΣ ΣχΟΛΗΣ τΟυ ΑΡΙΣτΟτεΛεΙΟυ ΠΑνεΠΙΣτΗμΙΟυ ΘεΣΣΑΛΟνΙκΗΣ


ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ Περιοδική έκδοση της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ. Απρίλιος 2007, αριθμός τεύχους 18

Περιεχόμενα Συντακτικό σημείωμα ...................................................1 Μια νέα περίοδος ξεκινά ..............................................3 Η παιδεία δεν αποτελεί εμπόρευμα . ...........................4

Συντακτική επιτροπή: Δημήτρης Αραβαντινός,

αναπληρωτής καθηγητής Τμ. Πολιτικών Μηχανικών

Αλκμήνη Πάκα,

λέκτορας Τμ. Αρχιτεκτόνων Μηχανικών

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Μεταρρυθμίσεις στην παιδεία Αλλαγές στα πανεπιστήμια: Χρειάζονται και προς ποια κατεύθυνση . ....................7 Περιμένοντας τους βαρβάρους ...................................8

Πόπη Ασλανίδου,

Ε.Ε.Δι.Π. ΙΙ Τμ. Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών

Λανθασμένες πολιτικές επιλογές ανέτρεψαν μια αναγκαία μεταρρύθμιση ......................................10

Γρηγόρης Κολτσάκης,

Η ομηρία των Α.Ε.Ι. ..................................................... 12

επίκουρος καθηγητής Τμ. Μηχανολόγων Μηχανικών

Χρήστος Δημάκης,

λέκτορας Τμ. Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών

Γιώργος Κυριακού,

επίκουρος καθηγητής Τμ. Χημικών Μηχανικών

Λεωνίδας Πιτσούλης,

επίκουρος καθηγητής Γενικού Τμήματος Φυσικών και Μαθηματικών Επιστημών

Συντονιστής: Νίκος Τσακίρης,

Ε.Ε.Δι.Π. ΙΙ Τμ. Πολιτικών Μηχανικών

Ρεπορτάζ: Απόστολος Χριστοφής,

φοιτητής Τμ. Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών

Φωτογραφίες:

Υπάρχει διέξοδος στη βαθιά κρίση του ελληνικού πανεπιστημίου; ..................................14 Ιδανικοί αυτόχειρες .....................................................16 Διορθωτικός νόμος πλαίσιο, stop ..............................18 Μεταρρυθμίσεις; προς τι; ..........................................20 Αξιοκρατία και διαφάνεια στο πανεπιστήμιο ...........22 Κύριε συνάδελφε, τις πταίει; . ....................................24 «Δίνουμε τη μάχη του αύριο με τα όπλα του χθές».....26 Tο άσυλο δεν είναι εικόνα στις ειδήσεις ...................28 Ναι στη συνδιοίκηση με ισότιμους όρους . ...............31 Θέλουν να λειτουργούμε ως μηχανισμοί επικύρωσης της αντιλαϊκής τους πολιτικής ..............33 Μικρές ειδήσεις της Πολυτεχνικής.............................35 Λίγο πριν μπει η άνοιξη σκότωσαν τα δένδρα! ........36 Καμιά εκχώρηση επαγγελματικών δικαιωμάτων δεν είναι αποδεκτή .....................................................37

Δημήτρης Τρωγαδής,

Tο «ανοικτό πανεπιστήμιο» έγινε πράξη στις 17 Nοέμβρη......................................40

Σχεδιασμός εντύπου - γραφιστική επεξεργασία:

Πανεπιστήμιο και Τεχνικό Επιμελητήριο παρακολουθούν τις επιπτώσεις από την πυρκαγιά στους Ταγαράδες..........................42

φοιτητής Τμ. Πολιτικών Μηχανικών

Κωνσταντίνος Χαραλαμπίδης,

φοιτητής Τμ. Αρχιτεκτόνων Μηχανικών

Θέσεις - απόψεις . ........................................................44

Ηλεκτρονική σελιδοποίηση:

Συνέδρια - εκδηλώσεις ...............................................45

thema, Κώστας Κωτούλας,

Επιστημονικές συνεργασίες .......................................52

Κερασούντος 46, 55131 Καλαμαριά, τηλ. 2310 421405

Εκτύπωση:

Εκπαίδευση ..................................................................54 Η σχολή αποφάσισε.....................................................56

ΧΡΩΜΟΤΥΠ Α.Ε.,

17ης Νοέμβρη 73, Βιοτεχνικό Πάρκο Πυλαίας

Διεύθυνση επικοινωνίας: Νίκος Τσακίρης,

τηλ. 2310 995794, ηλεκτρ. διεύθ.: tsaknik@civil.auth.gr

Κείμενα για δημοσίευση γίνονται δεκτά, εφόσον είναι ενυπόγραφα και εγκρίνονται από τη συντακτική επιτροπή. Τα κείμενα δεν επιστρέφονται. Επιτρέπεται κάθε αναδημοσίευση, με υποχρέωση την αναφορά του περιοδικού ως πηγή.

Δ Ι Α Ν Ε Μ Ε ΤΑ Ι Δ Ω Ρ Ε Α Ν


μ

η όσ

μα

είω

ς χ ν ικ ή φ α τες λυ τ ε σ ο Π ρ ςπ ό τ ης τικ π ό τ ι α τ ην ικού α δ ι κ ο α ι τ τ ερ α μα τεί του π ια θέ το δο ι το ντ δ ο σ η ν ο » σ η μ α α , μ ε κ ύ ρ μ α τ ο ς κα κ υ έ ν ί α γ ε α σ π ν χ ά δ ε ι Η πα υν τ υ μή ος α τω « Π ολ α ν ώ τ α τ η τ ο υ σ ε ι τ ο υργ ί λ ο ύ ν μ έρ ς 6 ή 1 λ υ λ ε ν ο τ η η ρ Σχο ο τ τ σ ρθ απ ν άσ ίξ εις εύου τ ο υ ά ο υ αφ ορ μα τα εξε λ ησ η ά θέ σ τοχ σ τημίου τ π ρ υ υ ώ ο ο ι α ε π σ ι α ν α θ ο - π λ α ί α ι τ α δύ ο ε ρ γ ε ι ώ ν α νε π η ν τ Κ ιου π όμ εν νέο ν σ τημίων. νητικών ου δημόσ α πό όλη ι ν ι ρ τ π ε α ω ε η β ν ε ί ν άσ μισ ι σε ςε πα ς κυ ρρύθ α α ν τιδρ όν τεύχο βρίσ κε τα ε ιρ ά α σ τ ς ε α μ ρ μί ώ ή αρ ου πλ ηθ γε ν ι κ ισ η π . Το π σ τ η ν κά λ ε σ α ν ο ι ν ό τ η τ α τ α ρ ρ ύ θ μ κ ος ρο με τ εύ χ κα ι π σ τ η μ ι α κ ή τ ή ν τ η ν μα ό το υ ι τ α ο κ λί π υ τ ε ε α ν ς σ ε έ σ ο μ πα ι ν μ έ α τ γρα ρωμ νίζον ικές . αφ ι ε . ε μφ α ν σ ε γε ν υ τ ι γ μή ι κ ρ ά η ο ξ σ ι π υ η ς τ ο ι μ δ ε τα ή εξέ λ ί όψ σδ ί σ ης αυ τ όλ α Ο ι α π ν κα ι π ρ ο ι κ ρ α τ ε ί α ι ε π ε να α π ό τ ν, ν ο ω ί π ζ ίλ λου ης που ε αρουσ ιά ροερχόμ ν σ υνεδρ ποικ σ π π ώ ω ς ς κ ά νι ικ τά τ ύχο ολ ή τ ημο , φ οι τ η τ α να σ υ τ ό τ ο τ ε ι ς τ ης σ χ ε π ισ ις ς ε ε ι σ σ ε ή σ ώ Σ’ α ι ε ιδ ο ι νώ κδη λ τ α κα α νακ χολής, ε θ έμα α, όπ ω ς σ υ το ς ν τη ρ ό νο ρ ι τ ο ύ ατ χ μ ώ λ ή υ ε μ ο τ ιακ οτ ις μ πο ρίσ ε λ . ά ρ ο δ σ τ ή λ ε ς δ έ να έ ν τ υ π ν δι α κ . η ς τ .τ ε ε ις κ ε τ σ μ ι μ ι ί α ν ι τ ε κα θέμα ίζουμε ότ κ τήσει μό α εξε λιχ θ τ ήρ α κ α π ο θ ρ π α α Ελ θα α τ ον χ ό τ ερ . δικό γε νικ νοπ τικά ς Σχολής υ π ε ρ ι ο ή ρ α κα ι ή σ κ ι ι ν ε ζ χ τ ε κ ιά χα ρ α π α ρ ο υ σ η ς Π ο λ υ τ ςτ θα ε υ τ ο η τ π τ ηρ ιό δρ α σ

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 


ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 


Με την επανέκδοση του «Πολυμήχανου»

Μια νέα περίοδος ξεκινά Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι, αγαπητές φοιτήτριες και αγαπητοί φοιτητές, αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι της Πολυτεχνικής Σχολής, με ιδιαίτερη χαρά προλογίζω το σημερινό φύλλο του «Πολυμήχανου», με το οποίο εγκαινιάζεται η νέα εκδοτική περίοδος του περιοδικού της Πολυτεχνικής Σχολής. Εκτός από προφανείς βελτιώσεις στην εμφάνιση του περιοδικού που οφείλονται στην πρόοδο της τεχνολογίας, κύριο νέο στοιχείο αποτελεί η ανανεωμένη συντακτική ομάδα, που με ενθουσιασμό αποδέχτηκε την πρόσκλησή μου να συνεργαστούμε για την αναβίωση του «Πολυμήχανου» ως του βασικού μέσου επικοινωνίας ανάμεσα στα μέλη της κοινότητας της Πολυτεχνικής Σχολής. Όμως, και μόνο από το γεγονός ότι η αρίθμηση των φύλλων του περιοδικού συνεχίζεται σαν να μην είχε μεσολαβήσει περίπου 4-ετής διακοπή έκδοσης προκύπτει ότι τα βασικά συστατικά του «Πολυμήχανου» παραμένουν αναλλοίωτα: Έκφραση τολμηρών, συχνά ακόμη και μαχητικών απόψεων, κάλυψη επίκαιρων θεμάτων από όσο το δυνατόν περισσότερες οπτικές γωνίες, γνωστοποίηση στο ευρύ κοινό των δραστηριοτήτων της σχολής στον εκπαιδευτικό, ερευνητικό και πολιτισμικό τομέα. Με δυο λόγια, η συντακτική ομάδα του «Πολυμήχανου» και εγώ προσωπικά ευελπιστούμε ότι το περιοδικό μας θα γίνει και πάλι βήμα γόνιμου και εποικοδομητικού διαλόγου ανάμεσα στα μέλη της κοινότητας της Πολυτεχνικής Σχολής και συνάμα αποτελεσματικό μέσο προβολής της προς τον έξω κόσμο. Προσβλέπουμε στη συνεργασία του καθενός από σας, και σας προσκαλούμε να μας προτείνετε τρόπους βελτίωσης τόσο του περιεχομένου του περιοδικού, όσο και του τρόπου παρουσίασής του. Εύχομαι μακροζωία στο «Πολυμήχανο» και σε όλους σας καλή ανάγνωση. Νικόλαος Μουσιόπουλος, κοσμήτορας της Πολυτεχνικής Σχολής Α.Π.Θ.

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 


ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ

Οι φοιτητικές συνελεύσεις σε όλη τη διάρκεια των κινητοποιήσεων υπήρξαν από τις μαζικότερες εδώ και πολλά χρόνια.

H πανεπιστημιακή κοινότητα είναι αντίθετη στην εμπορευματοποίηση της γνώσης

H παιδεία δεν αποτελεί εμπόρευμα Ή

ταν τρεις μήνες που τα είχαν όλα: Από τη μια συνελεύσεις και καταλήψεις στα πανεπιστήμια, διαδηλώσεις και συλλαλητήρια στους δρόμους, συγκλίσεις και αντεγκλήσεις, δηλώσεις και διακηρύξεις φορέων και οργανώσεων, συνδικαλιστικών οργάνων και φοιτητικών παρατάξεων· και από την άλλη κυβερνητικές δηλώσεις, διασκέψεις και συνδιασκέψεις, συζητήσεις και ψηφοφορίες στη βουλή, υπαναχωρήσεις από διακηρυγμένες θέσεις και απόψεις, με και χωρίς προσχήματα, μέσα σε ένα σκηνικό που τροφοδοτούσε την ένταση κάθε φορά που αυτή έδειχνε να χαλαρώνει, με προεξάρχουσα τη βίαιη και εν πολλοίς αναίτια αστυνομική καταστολή. Αφορμή υπήρξε η κυβερνητική εμμονή στην προώθηση των επιλογών της για μια συνολική και «ριζι-

Oι κινητοποιήσεις στα πανεπιστήμια ανέδειξαν το συντηρητικό χαρακτήρα της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης και άφησαν μετέωρη την προσπάθεια ιδιωτικοποίησης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με την επιδίωξη αναθεώρησης του άρθρου 16 του συντάγματος. H τρίμηνη αναστάτωση –με όποια λάθη και ακρότητες και αν περιείχε– δεν άξιζε άραγε τη θυσία για να διατηρηθεί η παιδεία ως δημόσιο κοινωνικό αγαθό; ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 

κή» –όπως τη χαρακτήριζε– μεταρρύθμιση στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Όμως η επαγγελλόμενη κυβερνητική μεταρρύθμιση που –σύμφωνα με τις εξαγγελίες των επίσημων κυβερνητικών χειλέων θα ανέτρεπε «αναχρονιστικές δομές» και θα προσάρμοζε την παιδεία σε ένα εκσυγχρονιστικό πλαίσιο του «νέου ευρωπαϊκού γίγνεσθαι» αποδείχθηκε μάλλον ψευδεπίγραφη, καθώς έδειξε να αλληθωρίζει προς άλλες κατευθύνσεις και να φλερτάρει με αντιλήψεις, που κάθε άλλο παρά συνάδουν με το πνευματικό περιεχόμενο της παιδείας. Tο μόνο που κατάφερε ήταν να προκαλέσει μια γενική αναστάτωση, κοντά ένα χρόνο τώρα, στην τριτοβάθμια εκπαίδευση Mε τις μεταρρυθμίσεις αυτές η ανώτατη παιδεία έδειξε να προσανατολίζεται μονόπλευρα πλέον προς τις λεγόμενες «ανάγκες της αγοράς», αποδεχόμενη τις τελευταίες ως βασικό παράγοντα για τον προσδιορισμό των κατευθύνσεών της. Mε την επιδιωκόμενη αναθεώρηση του άρθρου 16 του συντάγματος – που στη σημερινή του μορφή αναγνωρίζει την παροχή της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ως δημόσιο αγαθό και άρα αποκλειστικό προνόμιο της πολιτείας– και με την προώθηση των αλλαγών για τη δομή και λειτουργία των πανεπιστημίων μέσω των διατάξεων του πολυσυζητημένου νόμου - πλαισίου, η πανεπιστημιακή παιδεία τείνει πλέον να αποκτήσει εμπορευματικό χαρακτήρα.


ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ

Έννοιες, όπως η ανταγωνιστικότητα των πανεπιστημίων ή η ανταποδοτικότητα των σπουδών, καθώς και η θεσμοθέτηση οικονομικών όρων, όπως η σύναψη συμβάσεων για τη χρηματοδότηση των πανεπιστημίων ή η εισαγωγή των διδάκτρων τόσο στα ιδιωτικά –και κατ’ ευφημισμόν «μη κερδοσκοπικά» αποκαλούμενα– υπό ίδρυση πανεπιστήμια (αναμφίβολα τα δίδακτρα αποτελούν απαραίτητο στοιχείο για την επιβίωσή τους), όσο και στις μεταπτυχιακές σπουδές, δημόσιου ή ιδιωτικού χαρακτήρα, καθώς και πολλά άλλα εισάγουν καταφανώς τα οικονομικά κριτήρια στα A.E.I. και καθιστούν την παιδεία εμπορεύσιμον είδος.

Xωρίς καμιά συναίνεση Oι επιδιώξεις αυτές συνάντησαν τη σθεναρή αντίσταση της πανεπιστημιακής κοινότητας, τόσο του φοιτητικού κόσμου, όσο και του διδακτικού προσωπικού, το οποίο στο σύνολό του μπορεί μεν να μη συμφωνούσε απόλυτα με τον τρόπο αντίδρασης, μπορεί κατά περίπτωση να προέτεινε διαφορετικούς τρόπους προσέγγισης της όλης κατάστασης και σε μεγάλο βαθμό να συναινούσε στην ανάγκη αλλαγών στα πανεπιστήμια, διαπιστώνοντας αδυναμίες στο σημερινό καθεστώς λειτουργίας τους, στεκόταν όμως σχεδόν ομόφωνα αντίθετο σε κάθε απόπειρα εκχώρησης υπηρεσιών της ανώτατης εκπαίδευσης στην ελεύθερη αγορά, όπως και στην προοπτική ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων. Έτσι μέσα στο χειμώνα, ήρθε και ξαναζωντάνεψε η άνοιξη του περσινού Mαΐου, με την ίδια ένταση –ενίοτε μάλιστα και μεγαλύτερη– καταγράφοντας τη δυναμική του φοιτητικού κινήματος στη μακροβιότερη και μεγαλύτερη από τη μεταπολίτευση του 1974 δράση του. H δε άκαμπτη στάση του Υπουργείου Παιδείας στις επιλογές του και η λογική της αντιμετώπισης των αντίθετων φωνών άλλοτε με τη συκοφαντία και άλλοτε με τη χρήση βίας (οι επιθέσεις των M.A.T. και τα ματωμένα κεφάλια αποτελούσαν σχεδόν πάντα επωδό των διαδηλώσεων) έκαναν πολλούς να αναρωτιούνται για τον πραγματικό υποκινητή της έντασης και της αναστάτωσης στα πανεπιστήμια.

όποιες ακρότητες ή αδυναμίες της, ήταν αυτή που αποκάλυψε το συντηρητικό χαρακτήρα της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, ανέδειξε το πρόβλημα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα, έθεσε εν αμφιβόλω τις προθέσεις της κυβέρνησης, προβλημάτισε την ελληνική κοινωνία για πολλά από τα τεκταινόμενα και άφησε μετέωρη στο σύνολό της την απόπειρα αναθεώρησης του συντάγματος. Άλλωστε, η παράδοση της παιδείας στους κανόνες της αγοράς και η άρνηση του δημόσιου χαρακτήρα της αποτελεί πολύ βαρύ τίμημα για να μπορέσει να σταθεί ως αντιστάθμισμα στη διατήρηση της εύρυθμης λειτουργίας του πανεπιστημίου στο διάστημα των τριών μηνών. H πανεπιστημιακή κοινότητα θέλει τουλάχιστον, ακόμη να ελπίζει ότι δύσκολα θα βρεθεί μέλος της θα δεχθεί να προσδώσει στη γνώση χαρακτήρα εμπορευματικό και αυτόν να τον προτάξει στην πνευματική και ηθική διάσταση της παιδείας. Δ. A.

Δυναμικές κινητοποιήσεις φοιτητών και καθηγητών για την προάσπιση του δημόσιου χαρακτήρα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης

Η άλλη εκδοχή του υποτιθέμενου διαλόγου, όπως τον καταλάβαινε η πολιτεία.

Mε επίκεντρο το Πολυτεχνείο

ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ

H Πολυτεχνική Σχολή βρέθηκε στο επίκεντρο των κινητοποιήσεων και ανέδειξε ένα από τα πιο δυναμικά κομμάτια του φοιτητικού κινήματος. Aποτέλεσε την αφετηρία όλων των εκδηλώσεων και παρέμεινε κλειστή σχεδόν σε όλη τη διάρκεια των τριών μηνών. Eίναι αλήθεια ότι ορισμένες δράσεις και συμπεριφορές δημιούργησαν εντάσεις, οδήγησαν σε πολώσεις και προκάλεσαν αντιδράσεις, κυρίως από όσους πίστευαν ότι η αντίθεση στις κυβερνητικές επιλογές οφείλει να επιδεικνύεται με άλλο τρόπο και να χρησιμοποιεί άλλα, πιο ήπια μέσα πάλης, χωρίς να διακόπτεται η πανεπιστημιακή λειτουργία. Eίναι όμως γεγονός ότι αυτή η δυναμική, παρά τις ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 


αφιέρωμα

Μεταρρυθμίσεις στην παιδεία

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 


Με αφορμή τις κινητοποιήσεις της πανεπιστημιακής κοινότητας

Αλλαγές στα πανεπιστήμια:

Χρειάζονται και προς ποια κατεύθυνση; Τ

ο «Πολυμήχανο» θέλοντας να συμβάλει στο διάλογο που γίνεται για την αναγκαιότητα αλλαγών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ζήτησε από συγκεκριμένα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας να διατυπώσουν τις απόψεις τους. Καθώς βεβαίως ο διαθέσιμος χώρος των σελίδων του περιοδικού δεν επιτρέπει διεξοδική παρουσίαση όλων των θεμάτων από όλους τους αρθρογράφους, ζήτησε από αυτούς να αναφερθούν επιλεκτικά ο καθένας σε κάποιο θέμα, εκφράζοντας ενδεχομένως και αντιδιαμετρικές απόψεις. Ποια είναι η γενική φιλοσοφία που θα όφειλε να εκφράζει ο νόμος; Πόσο σκόπιμη είναι σήμερα η αναθεώρηση και σε τι θα ωφελήσει; Πως νοείται η ακαδημαϊκή ελευθερία; Υπάρχει αξιοκρατία στα Α.Ε.Ι.; Τι προστατεύει το πανεπιστημιακό άσυλο και χρειάζεται αλλαγές; Αυτές είναι μερικές από τις ερωτήσεις που τέθηκαν και στις οποίες ζητήθηκαν απαντήσεις. Ζητήθηκε επίσης από όλες τις φοιτητικές παρατάξεις που έχουν δημόσια παρουσία στην Πολυτεχνική Σχολή να εκφράσουν την άποψή τους σχετικά με τη φοιτητική συμμετοχή στη λειτουργία του πανεπιστημίου. Η πρόσκληση απευθύνθηκε προς τη Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ., την Π.Α.Σ.Π., την Π.Κ.Σ., την Ε.Α.Α.Κ., την El condor pasa, την Grupo Roso, τη Δ.Α.Ρ.Α.Σ., τις Αγωνιστικές Κινήσεις, τα Αριστερά Σχήματα και την Πρωτοβουλία Γένοβα. Δυστυχώς, ανταποκρίθηκαν μόνον η Π.Α.Σ.Π. και η Π.Κ.Σ. Τα κείμενα όλων δημοσιεύονται σ’ αυτό το αφιέρωμα. Στο αφιέρωμα παρουσιάζονται επίσης οι θέσεις της Πολυτεχνικής Σχολής, όπως αυτές διαμορφώθηκαν μέσα από τη γενική συνέλευση που συγκλήθηκε γι’ αυτό το σκοπό.

│ΤΕΥΧΟΣ │  ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ ΤΕΥΧΟΣ18 18│


Οι θέσεις της Πολυτεχνικής Σχολής

Αλλαγές δεν γίνονται με βιαστικές κινήσεις και αυταρχικές πρακτικές H γνώση και η παιδεία δεν μπορεί να αποτιμώνται μονοδιάστατα με οικονομικούς όρους, να διέπονται από όρους και κανόνες της αγοράς και να λογίζονται ως εμπορεύσιμο είδος. Αποτελούν πνευματικό αγαθό που οφείλει να παρέχεται χωρίς όρους και προϋποθέσεις σε όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως κοινωνικής προέλευσης και χωρίς στόχο το οικονομικό όφελος.

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 

Σ

τη γενική συνέλευση της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ. που συνήλθε σε συνεδρίαση την 1η Νοεμβρίου 2006 συζητήθηκαν οι προτάσεις για τις επικείμενες αλλαγές στην παιδεία και διατυπώθηκαν πολλές απόψεις. Οι παρακάτω θέσεις υπό μορφή σημείων είναι αυτές που έγιναν πρακτικά ομόφωνα αποδεκτές από τη γενική συνέλευση. Η Πολυτεχνική Σχολή του Α.Π.Θ.: • Διαπιστώνει την ανάγκη βελτίωσης της παρεχόμενης πανεπιστημιακής παιδείας στη χώρα μας. • Θεωρεί χρέος της να προετοιμάζει ολοκληρωμένους επιστήμονες, ικανούς να σταθούν επάξια στο διεθνή στίβο και, ενώ οφείλει να συνεκτιμά τις μακροπρόθεσμες ανάγκες της αγοράς εργασίας, αρνείται να υποταχθεί στις συγκυριακές απαιτήσεις της. • Στοχεύει στην προαγωγή της έρευνας προς όφελος του κοινωνικού συνόλου, μέσα στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης. • Κρίνει ότι η επίτευξη των στόχων αυτών σε εθνικό επίπεδο προϋποθέτει την ηθική και υλική στήριξη του δημόσιου πανεπιστημίου από την πολιτεία, και πιο συγκεκριμένα ζητά τη βελτίωση του νομικού πλαισίου λειτουργίας των Α.Ε.Ι. με κύριους άξονες - την ακαδημαϊκή, διοικητική, και οικονομική αυτοτέλεια των Α.Ε.Ι. και - την προώθηση της αξιοκρατίας και αριστείας. • Προσδοκά από το Υπουργείο Παιδείας να κινηθεί στις πιο πάνω κατευθύνσεις σε κλίμα συναίνεσης και μέσα από ουσιαστικό και σε βάθος διάλογο με την πανεπιστημιακή κοινότητα. Επομένως, θεωρεί ότι οποιαδήποτε συζήτηση σχετικά με το άρθρο 16 του συντάγματος είναι άκαιρη. • Απαιτεί τη διακοπή του ασφυκτικού γραφειοκρατικού ελέγχου που εφαρμόζεται επί σειρά ετών από το Υπουργείο Παιδείας και πρόσφατα επιδεινώθηκε με σειρά νομοθετημάτων και σε πολλές διοικητικές πράξεις (προκηρύξεις, εκλογές, διορισμούς, αντιστοιχίσεις μεταξύ τμημάτων διαφόρων Α.Ε.Ι., αριθμό εισαγομένων κ.τ.λ.) που οδήγησαν σε καθυστερήσεις και δυσλειτουργία τα Α.Ε.Ι. και σε δυσφορία την πανεπιστημιακή κοινότητα. • Κρίνει ότι επιβάλλεται πλέον να υλοποιηθεί η από μακρού επιβεβλημένη ουσιαστική αύξηση των δημοσίων δαπανών για την παιδεία και την έρευνα,


ως απαραίτητη προϋπόθεση για την οικονομική και τεχνολογική αναβάθμιση της χώρας και την κοινωνική πρόοδο της. • Επιζητεί την επεξεργασία ενός ορθολογικού και αδιάβλητου συστήματος αξιολόγησης των Α.Ε.Ι., με παντελώς ανεξάρτητο φορέα και σαφή κριτήρια και στόχο τη βελτίωση των υφιστάμενων αδυναμιών και όχι τη μηχανιστική προσαρμογή σε γενικά «πρότυπα», ώστε να επιτευχθούν η αναβάθμιση της ποιότητας των σπουδών και μια ομαλή ομογενοποίηση με τον ευρωπαϊκό περίγυρο. • Επιδιώκει την οργάνωση προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών χωρίς άνωθεν πιέσεις και σε συνεργασία και συν-αντίληψη με αντίστοιχες σχολές και Α.Ε.Ι. της χώρας (Ε.Μ.Π. κ.τ.λ.), ώστε να αποτρέψει ντε φάκτο υποβάθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με την εξίσωση 3-ετών και 5-ετών προγραμμάτων σπουδών. • Εκτιμά ότι για την ομαλή πραγματοποίηση των

αναγκαίων αλλαγών στην ανώτατη παιδεία είναι απαραίτητη η αποφυγή εσπευσμένων κινήσεων και αυταρχικών πρακτικών από μέρους του Υπουργείου Παιδείας, ώστε να δομηθεί το απαραίτητο κλίμα συναίνεσης. • Δηλώνει ότι είναι στη διάθεση της συγκλήτου του Α.Π.Θ. και συνολικά της ελληνικής πανεπιστημιακής κοινότητας, για να αναλύσει όλες τις υφιστάμενες νομοθετικές ρυθμίσεις που οδηγούν σε δυσλειτουργία τα Α.Ε.Ι. της χώρας και να συμβάλει στην ουσιαστική βελτίωση του πλαισίου λειτουργίας τους. • Επεξεργάζεται, τέλος, και θα παρουσιάσει σύντομα το στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης της, προσδιορίζοντας, σε συνεργασία με επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς, το ρόλο του Έλληνα μηχανικού στις διαμορφούμενες νέες συγκυρίες.

π

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 


Το πρωθύστερο της πολιτικής επιλογής για την αναθεώρηση του άρθρο 16

Περιμένοντας τους βαρβάρους

Μ του

Χριστόφορου Κουτίτα, καθηγητή του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών Α.Π.Θ.

ία έκφανση συλλογιστικού αλληθωρισμού, δηλαδή για άλλο να διαλέγεσαι και άλλο να είναι το πραγματικό ζήτημα, αποτελεί και η συζήτηση περί το άρθρο 16 του συντάγματος. Με το άρθρο αυτό διασφαλίζεται ότι η τριτοβάθμια εκπαίδευση παρέχεται από την πολιτεία δωρεάν και κατά συνέπεια η τροποποίησή του θα συνεπάγεται την δημιουργία μη κρατικών Α.Ε.Ι. (πιθανόν έμμεσα κερδοσκοπικών). Επειδή όλοι είναι καχύποπτοι ότι η διαστροφή καραδοκεί, όλοι φοβούνται ότι τα Α.Ε.Ι. αυτά μπορεί να πέσουν στα χέρια ιδιοτελών επιχειρηματιών, για να αποτελέσουν κερδοφόρες επιχειρήσεις και χώρους παντοιότροπης παραβίασης της ακαδημαϊκής δεοντολογίας, ως προς την ποιότητα, την αντικειμενικότητα και το απροκατάληπτο της προσφερόμενης γνώσης, την εξαγορά πτυχίων από γονείς «χορηγούς» κ.τ.λ. Τα μεγάλα πολιτικά κόμματα που έφεραν στο πολιτικό προσκήνιο την τροποποίηση αυτή είναι φανερό ότι δεν επιδιώκουν την διευκόλυνση αυτής της διαστροφικής προοπτικής. Το πιθανότερο είναι ότι θέλουν να σταματήσουμε να πληρώνουμε τα γνωστά πρόστιμα για την μη αναγνώριση των πτυχίων των παραρτημάτων των κρατικών ευρωπαϊκών Α.Ε.Ι. που λειτουργούν στη χώρα ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 10

ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ «thema» (ΦΩΤ. Π. ΔΑΝΕΛΑΤΟΣ)

Αν υπήρχαν κανόνες και έλεγχοι ποιότητας, όπως υπάρχουν σε όλες τις παραγωγικές μονάδες της κοινωνίας (βιομηχανίες, τράπεζες, και λοιπές επιχειρήσεις), αλλά και σε όλα τα Α.Ε.Ι. της ευνομούμενης «κουτο-φραγκιάς», κανείς δεν θα τολμούσε να τραυματίζει τόσο άκριτα και δωρεάν την «ανοχύρωτη» εκπαιδευτική διαδικασία.

μας από δεκαετίας και πλέον. Παραμένει βέβαια στο υποσυνείδητο και η μακιαβελική εκδοχή ο πολιτικός κόσμος, που γνωρίζει την λυμφατικότητα της ελληνικής οικονομίας, στην αδυναμία του να χαράξει πολιτική θέρμανσης της και μείωσης της ανεργίας, να επιδιώκει την αύξηση της απασχόλησης μέσα από την πληθωρισμένη εκπαίδευση, η οποία όμως δεν θα οδηγεί σε συνέχεια σε καμία επαγγελματική διέξοδο και προοπτική εφαρμογής των γνώσεων των πτυχιούχων.

Φόβοι και φοβίες Οι φόβοι που διακατέχουν όλους όσους αντιδρούν στην τροποποίηση του άρθρου 16, δεν αναφέρονται βέβαια στη δημιουργία μερικών ειδικών σχολών από ειδικούς φορείς όπως π.χ. τη δημιουργία θεολογικής σχολής από την Αρχιεπισκοπή ή τη δημιουργία εμπορικής σχολής από το Εμπορικό Επιμελητήριο Αθηνών. Οι φόβοι εστιάζονται κυρίως στη δημιουργία σχολείων από ιδιώτες «σχολάρχες» (όπως τους περιέγραψε ειρωνικά ο κ. Ε. Βενιζέλος), που με προμετωπίδα μερικούς καθηγητές Α.Ε.Ι., οι οποίοι θα μεταπηδήσουν από τη δημόσια στην ιδιωτική εκπαίδευση, θα «αλωνίζουν» ανεξέλεγκτοι. Οι φόβοι αυτοί είναι κατανοητοί και δικαιολογημένοι.


Ο προστατευτισμός και η αυθαιρεσία Κατά συνέπεια, όλη η συζήτηση που γίνεται και οι αντιδράσεις, συνιστούν νοηματικό αλληθωρισμό, και υποκρισία διότι με τη διατήρηση του προστατευτισμού που προσφέρει το άρθρο 16, θέλουμε να διαφυλάξουμε και να διαιωνίσουμε πρωτίστως τη δική μας αυθαιρεσία, ή ασυδοσία ή και ραστώνη (την κακώς νοούμενη ακαδημαϊκή ελευθερία μας), με το πρόσχημα ότι θέλουμε να την απαγορεύσουμε σε άλλους. Απόδειξη αυτού του γεγονότος είναι η εξελισσόμενη δωρεάν εκπαιδευτική αυτοχειρία, κατά την οποία, λόγω των «καταλήψεων», εμείς οι ακαδημαϊκοί λειτουργοί και λοιποί εργαζόμενοι στα Α.Ε.Ι. δεν πηγαίνουμε στους χώρους εργασίας μας και δεν κάνουμε μάθημα, χωρίς να χάνουμε το μισθό μας, οι φοιτητές δεν εκπαιδεύονται, χωρίς να χάνουν το εκπαιδευτικό εξάμηνό τους κ.τ.λ. Αν υπήρχαν κανόνες και έλεγχοι ποιότητας, όπως υπάρχουν σε όλες τις παραγωγικές μονάδες της κοινωνίας (βιομηχανίες, τράπεζες, και λοιπές επιχειρήσεις), αλλά και σε όλα τα Α.Ε.Ι. της ευνομούμενης «κουτο-φραγκιάς», κανείς δεν θα τολμούσε να τραυματίζει τόσο άκριτα και δωρεάν την «ανοχύρωτη» εκπαιδευτική διαδικασία. Ο επικαιροποιημένος «νόμος πλαίσιο» για την ανώτατη παιδεία, που εμφανίστηκε ως πολιτική επιλογή και νομοθετική ρύθμιση, επιλαμβάνεται του σημαντικότατου ζητήματος της προώθησης της ποιότητας των Α.Ε.Ι. της χώρας, στο μέτρο βέβαια της αντιληπτικότητας και της ακαδημαϊκής πείρας των

νομοθετών του, όπως κάθε νόμος. Και αν ακόμη χρειάζεται βελτιώσεις σε επί μέρους ζητήματα, αυτό αποτελεί θέμα οργανωμένου διαλόγου και συγκροτημένης τεκμηρίωσης και απαίτησης, εν καιρώ, κάποιων τροποποιήσεών του.

Αναστροφή ενός πρωθύστερου σχήματος Ήταν όμως, δυστυχώς, πρωθύστερο που μπήκε σε συζήτηση και απόφαση πρώτα το άρθρο 16 και μετά ο νόμος των Α.Ε.Ι. Όσοι πανεπιστημιακοί πραγματικά αγαπούν και ενδιαφέρονται για τη διαφύλαξη και την αναβάθμιση της ποιότητας της δημόσιας τριτοβάθμιας εκπαίδευσής μας πρέπει: ► Στα αδιαλείπτως ανοιχτά και λειτουργούντα πανεπιστήμια, να δημιουργήσουν και να εφαρμόσουν αμέσως αποδεκτούς μηχανισμούς ελέγχου και αξιολόγησης της ποιότητας της εκπαίδευσης που παρέχεται στα ελληνικά Α.Ε.Ι., με απλά λόγια να κατοχυρώσουν και να προβάλλουν θετικά στην κοινή γνώμη τον χώρο της λειτουργίας τους, δηλαδή το δημόσιο πανεπιστήμιο. ► Να απαιτήσουν την εφαρμογή των μηχανισμών ελέγχου των ελληνικών Α.Ε.Ι., ακόμη αυστηρότερα, στα παραρτήματα των Α.Ε.Ι. του εξωτερικού, που λειτουργούν εδώ και εφόσον τους ικανοποιούν να αναγνωρίσουν τη λειτουργία τους, όπως και στις χώρες τους. ► Να φέρουν σε συνέχεια προς τροποποίηση το άρθρο 16, όταν πλέον οι μηχανισμοί αξιολόγησης και ελέγχου ποιότητας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης θα αποτελούν θεσμό και κανένας σχολάρχης δεν θα έχει ελεύθερο πεδίο να στήσει ένα πρόχειρο «μαγαζί», για να «ασημώνεται» και να δίνει πτυχία.

π

ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ

Αλλά πρέπει να ομολογήσουμε ότι αυτοί οι φόβοι θεμελιώνονται στο γεγονός ότι η τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι ένας «κλειστός» επαγγελματικός χώρος, χωρίς έλεγχο ποιότητας και χωρίς ανταγωνισμό. Το γεγονός αυτό έδωσε τη δυνατότητα να μην υπάρχουν και να μη λειτουργούν αντικειμενικοί (εξωτερικοί) μηχανισμοί αξιολόγησης και ελέγχου ποιότητας και περιεχομένου των προσφερόμενων εκπαιδευτικών υπηρεσιών, που, όπως δεν εφαρμόζονται στα δημόσια Α.Ε.Ι., δεν θα εφαρμόζονται και στα μη δημόσια . Μη υπαρχόντων αυτών των μηχανισμών, είναι φανερό ότι οι καραδοκούντες σχολάρχες, έχουν ελεύθερο πεδίο δράσης. Αλλά αυτό δεν ισχύει με τα λειτουργούντα παραρτήματα των δημόσιων ευρωπαϊκών Α.Ε.Ι. τα οποία, όταν δημιουργούν και λειτουργούν εδώ μονάδες τους παρέχουν ελεγχόμενες εκπαιδευτικές υπηρεσίες, υποκείμενες στα ίδια κριτήρια ποιότητας με αυτά των μητρικών Α.Ε.Ι., οι οποίες οδηγούν σε «γνήσια» πτυχία αυτών των Α.Ε.Ι. και όχι ειδικής μορφής, «επαρκή μόνο για την Ανατολή», με διαχρονική ευθύνη των ιδίων των Α.Ε.Ι. του εξωτερικού. Ας σκεφτούμε την προσβολή που θα νιώθαμε αν το Ε.Μ.Π. ή το Α.Π.Θ. δημιουργούσε παράρτημα στην Σόφια και το λειτουργούσε με σοβαρότητα και προσοχή και η Βουλγαρία το χαρακτήριζε Κέντρο Ελευθέρων Σπουδών.

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 11


Με μια μεταρρύθμιση που μόνο τους σκοπούς του νεοφιλελευθερισμού εξυπηρετεί

Η ομηρία των Α.Ε.Ι. καθηγητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Α.Π.Θ.

Ε

άν αληθεύει αυτό, και άλλα παρόμοια δημοσιεύματα, είναι σαφές ότι αντί πολιτικής συναίνεσης για μακροπρόθεσμη βελτίωση της ποιότητας της ανώτατης παιδείας, έχει επιλεγεί ευκαιριακή μικροπολιτική προεκλογικού χαρακτήρα. Επιπλέον, η κοινή γνώμη βομβαρδίζεται με αποφάνσεις στα Μ.Μ.Ε. περί άθλιων πανεπιστημίων και αγράμματων πτυχιούχων. Περί της αναγκαιότητας συνεπώς, της μεταρρύθμισης στην ανώτατη παιδεία.

Το κατατεθέν νομοσχέδιο, αντί ουσιαστικής μεταρρύθμισης, εξαντλείται στην αλλαγή μεμονωμένων άρθρων του ισχύοντος νόμου και υπεισέρχεται σε τόσες και τέτοιες λεπτομέρειες, που μόνο νόμο πλαίσιο δεν συνιστά. Αντίθετα, παραβιάζει την από το σύνταγμα προβλεπόμενη αυτοδιοίκηση των πανεπιστημίων και τα θέτει σε γραφειοκρατική ομηρία. ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 12

Τα μη δημόσια Tο πρόβλημα των μη δημόσιων πανεπιστημίων χρήζει ξεχωριστής συζήτησης. Μπορεί όμως εδώ να σημειωθεί ότι: • Λειτουργούν ήδη κερδοσκοπικά παραρτήματα ευρωπαϊκών και αμερικανικών πανεπιστημίων που ετοιμάζονται να ενδυθούν μανδύα μη κερδοσκοπίας. • Δεν μπορούν να ιδρυθούν ιδιωτικά πανεπιστήμια, στα οποία ηγεμονική και αναπόσπαστη συνιστώσα πρέπει να είναι η έρευνα, λόγω των κολοσσιαίων και μη αποδοτικών επενδύσεων που απαιτούνται. Η διδασκαλία χωρίς την έρευνα τα υποβιβάζει σε επαγγελματικές σχολές = Τ.Ε.Ι. Αυτό καθιστά ανυπόστατο το επιχείρημα της βελτίωσης των δημοσίων μέσω του ανταγωνισμού με τα ιδιωτικά πανεπιστήμια. • Η απαίτηση επιβολής τους από την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι συνδεδεμένη με τις πολιτικές του νεοΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ ΤΜ. ΠΟΛΙΤ. ΜΗΧ. (ΦΩΤ. Γ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ)

«η κυβέρνηση επιμένει πως η αλλαγή του άρθρου 16 του συντάγματος (για να επιτραπούν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια) είναι κρίσιμη αν και γνωρίζει πως όποτε ψηφιστούν (η αλλαγή του άρθρου 16 και το νομοσχέδιο για την ανώτατη παιδεία) θα γίνει χαμός στους δρόμους ... [και ότι] σε περίπτωση που προκαλέσουν κοινωνικό χάος … θα πάει σε εκλογές με διακύβευμα την παιδεία.» (Η Καθημερινή 12-11-06)

του

Μιχάλη Αντωνόπουλου – Ντόμη,


Το νομοσχέδιο Το κατατεθέν νομοσχέδιο, αντί ουσιαστικής μεταρρύθμισης, εξαντλείται στην αλλαγή μεμονωμένων άρθρων του ισχύοντος νόμου και υπεισέρχεται σε τόσες και τέτοιες λεπτομέρειες, που μόνο νόμο πλαίσιο δεν συνιστά. Το σημαντικότερο, παραβιάζει την από το σύνταγμα προβλεπόμενη αυτοδιοίκηση των πανεπιστημίων και τα θέτει σε γραφειοκρατική ομηρία, ενώ σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες τα πανεπιστήμια αυτοδιοικούνται. Αυτή δε η παραβίαση γίνεται με ρυθμίσεις υπό τον πηχυαίο τίτλο αυτοδιοίκηση, ώστε να αποκρύβεται η ομηρία. Τα ουσιώδη όμως, θέματα, εκτός από το αυτοδιοίκητο, είναι η ποιότητα της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και ερευνητικής δραστηριότητας και το επίπεδο διδασκόντων, φοιτητών και πτυχιούχων. Διαδικαστικά ζητήματα, όπως αυτό των λεγόμενων αιώνιων φοιτητών, ο ορισμός «εκτελεστικού διευθυντή», ο «συνήγορος των Α.Ε.Ι.», οι «ιστοσελίδες στην αγγλική» και άλλα ηχηρά παρόμοια, στα οποία αναλώνονται οι λεπτομερείς ρυθμίσεις του νομοσχεδίου, είναι ελάσσονος σημασίας.

Καθοριστικά χαρακτηριστικά Κατ’ αρχήν, σε μη ευκαταφρόνητο αριθμό πανεπιστημιακών τμημάτων, η παρεχόμενη γνώση είναι υψηλού επιπέδου, εφάμιλλη των καλών τμημάτων διεθνώς. Αυτό αποδεικνύεται από την υποδοχή των αποφοίτων σε υψηλού επιπέδου μεταπτυχιακά τμήματα στην Ευρώπη και στις Η.Π.Α., από την ποιότητα της έρευνας, που τεκμηριώνεται με το πλήθος των δημοσιεύσεων σε διεθνή περιοδικά μεγάλου κύρους και από το διεθνές κύρος των διδασκόντων. Βεβαίως, υπάρχει και μεγάλος αριθμός τμημάτων με χαμηλού επιπέδου παρεχόμενη γνώση και χαμηλό επίπεδο έρευνας. Αυτά όμως ισχύουν διεθνώς. Κυρίως στις Η.Π.Α., αλλά και στην Ευρώπη, υπάρχει όλο το φάσμα πανεπιστημίων, από εξαιρετικά ως και χαμηλού επιπέδου. Το μείζον, και καθοριστικό, χαρακτηριστικό των δικών μας πανεπιστημίων είναι ο πολύ μεγάλος αριθμός φοιτητών, σε σχέση με το διδακτικό προσωπικό και τις υποδομές σε αίθουσες διδασκαλίας, εργαστήρια και βιβλιοθήκες. Η συνεχής αύξηση του αριθμού των εισακτέων συνοδεύτηκε από σχεδόν μηδενικές επενδύσεις. Π.χ. για πολλά μαθήματα, με εκατοντάδες εγγεγραμμένους φοιτητές, οι διαθέσιμες αίθουσες

Η απαίτηση επιβολής των ιδιωτικών πανεπιστημίων από την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι συνδεδεμένη με τις πολιτικές του νεοφιλελευθερισμού που επιδιώκει τη μείωση του κοινωνικού κράτους. έχουν χωρητικότητα 60 ως 80 ατόμων, ενώ ο αριθμός τόσο των αιθουσών, όσο και του διδακτικού προσωπικού, δεν επαρκεί για την κατάτμηση σε τάξεις το πολύ 80 φοιτητών, όπως προτείνεται στο νομοσχέδιο. Για να εφαρμοστεί χρειάζονται μεγάλες επενδύσεις σε κτηριακές υποδομές, εργαστήρια και διδακτικό και λοιπό προσωπικό. Η υφιστάμενη κατάσταση συνεπάγεται, μονοσήμαντα, χαμηλό επίπεδο της προσλαμβανόμενης γνώσης, μείωση των εξεταστικών απαιτήσεων και, κατά συνέπεια, χαμηλό επιστημονικό επίπεδο σε σημαντικό ποσοστό πτυχιούχων. Στα καλά όμως τμήματα, αξιόλογο ποσοστό των πτυχιούχων, έχοντας προσλάβει την υψηλού επιπέδου παρεχόμενη γνώση, είναι πολύ καλού, ως άριστου επιπέδου. Το μείζον αυτό πρόβλημα δεν επιλύεται με νομοθετικές ρυθμίσεις. Για την αντιμετώπιση του απαιτούνται μεγάλες επενδύσεις και επαρκής χρηματοδότηση των πανεπιστημίων.

Συμπέρασμα Το συμπέρασμα είναι ότι διορθώσεις του νομοθετικού πλαισίου, π.χ. για την τεράστια και άχρηστη δαπάνη του δωρεάν μοναδικού συγγράμματος, για τη διασφάλιση αξιοκρατικών προσλήψεων και εξελίξεων του διδακτικού προσωπικού, για την εξάλειψη της κομματικής επιρροής στα διοικητικά όργανα, για το πανεπιστημιακό άσυλο κ.τ.λ., θα μπορούσαν να είναι χρήσιμες και μεγάλης χρονικής εμβέλειας, μόνον αν συνταχθούν με συναίνεση κυβέρνησης, αντιπολίτευσης και πανεπιστημιακής κοινότητας. Δεν διαφαίνεται όμως η μέριμνα για την αντιμετώπιση του μείζονος προβλήματος της εκπαίδευσης μεγάλων αριθμών φοιτητών, που υπερβαίνουν τις δυνατότητες των πανεπιστημίων μας, ούτε για τις απαιτούμενες επενδύσεις σε υποδομές.

π ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ ΤΜ. ΠΟΛΙΤ. ΜΗΧ. (ΦΩΤ. Γ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ)

φιλελευθερισμού που επιδιώκει τη μείωση του κοινωνικού κράτους. • Θα στερήσουν τα δημόσια πανεπιστήμια από τους πόρους της Ε.Ε. και εντέλει, χάριν της «ίσης μεταχείρισης - ανταγωνιστικότητας» θα επιβληθεί η χρηματοδότησή τους από το ελληνικό κράτος. Θα φθάσουμε έτσι, στο οξύμωρο κρατικής επιχορήγησης ιδιωτικών πανεπιστημίων, πράγμα που βεβαίως θα στερήσει περαιτέρω πόρους από τα δημόσια πανεπιστήμια.

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 13


ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ

Με προχειρότητα, επιπολαιότητα και αυτοσχεδιασμούς δεν αντιμετωπίζονται τα ζητήματα της παιδείας

Υπάρχει διέξοδος στη βαθιά κρίση του ελληνικού πανεπιστημίου; Ο του

Νικόλαου Σ. Μουσιόπουλου,

καθηγητή του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών, κοσμήτορα της Πολυτεχνικής Σχολής Α.Π.Θ.

ι εξελίξεις στη δημόσια ανώτατη παιδεία της χώρας μας κατά τους προηγούμενους μήνες είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές, αν όχι απογοητευτικές. Τα μέσα ενημέρωσης κατακλύζονται από ειδήσεις σχετικά με γεγονότα αδιανόητα σε πολιτισμένες χώρες: Κακουργήματα που τελούνται, κατά κανόνα από εξωπανεπιστημιακούς, μέσα και έξω από τα πανεπιστήμια, με τα τελευταία να χρησιμεύουν ως ορμητήρια. Βεβήλωση έργων τέχνης και αντικειμένων λατρείας από αναρχικούς (καθαρόαιμους ή οιωνεί) που επί σειρά ετών βρίσκουν στέγη στα πανεπιστήμια, εκτοπίζοντας φοιτητικές δραστηριότητες και προπηλακίζοντας καθηγητές. Φοιτητές που, προφασιζόμενοι ότι προασπίζονται το άσυλο ή το δημόσιο πανεπιστήμιο, βάζουν λουκέτα στα πανεπιστημιακά κτίρια, μην επιτρέποντας την πρόσβαση των δασκάλων, αλλά και των συμφοιτητών τους σε αυτά. Συνδικαλιστικά όργανα πανεπιστημιακών που, παρά το γεγονός ότι εκφράζουν πολύ μικρό μέρους του διδακτικού προσωπικού, συμπεριφέρονται ωσάν να εκπροσωπούν το σύνολο των πανεπιστημιακών, ιδιαίτερα όταν αποφασίζουν απεργίες.

Με όσα συνέβησαν τον τελευταίο καιρό το ελληνικό πανεπιστήμιο παρουσιάζει μια ζοφερή εικόνα, που έχει ως αποτέλεσμα την απαξίωση του ρόλου του με σημαντικές συνέπειες για την οικονομία αλλά και με μακροχρόνιες συνέπειες στο σύνολο της κοινωνίας. ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 14

Όλα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα τη βαθμιαία απαξίωση της δημόσιας ανώτατης παιδείας στην Ελλάδα, με σημαντικές συνέπειες για την οικονομία, αλλά και μακροχρόνιες επιπτώσεις στην κοινωνία στο σύνολό της. Χωρίς καμία υπερβολή, το σκηνικό δύσκολα θα μπορούσε να είναι ευνοϊκότερο γι’αυτούς που καραδοκούν να λειτουργήσουν στη χώρα μας ιδιωτικά πανεπιστήμια, ανεξαρτήτως του αν αυτά θα είναι καλά ή όχι. Η βαθύτερη αιτία για όλα αυτά είναι κατά την άποψή μου η προχειρότητα και επιπολαιότητα, με την οποία αντιμετωπίζουμε στη χώρα μας τα περισσότερα ζητήματα, ακόμη και τα πλέον σημαντικά και ευαίσθητα, όπως η παιδεία. Αντί να αποτελεί πεδίο της ευρύτερης δυνατής συναίνεσης, η παιδεία κατάντησε και αυτή αντικείμενο πολιτικών ανταγωνισμών και μικροκομματικών σκοπιμοτήτων. Ο ένας αυτοσχεδιασμός διαδέχεται τον άλλο, με κλασικά παραδείγματα την απρογραμμάτιστη ανωτατοποίηση των Τ.Ε.Ι. και την κατά συρροή ίδρυση πανεπιστημιακών τμημάτων σε επαρχιακές πόλεις, κυριολεκτικά στο γόνατο και χωρίς προηγούμενο σχεδιασμό. Οι μετεγγραφές εσωτερικού καταργήθηκαν μεν, την ίδια στιγμή όμως προβλέφτηκαν και πάλι, και μάλιστα χωρίς ποσοτικό περιορισμό, για κοινωνικούς δήθεν λόγους –με άλλα λόγια, για να διασκεδάσει η κυβέρνηση την αδυναμία της να παράσχει την υπεσχημένη στήριξη στις τρίτεκνες οικογένειες, σε βάρος βεβαίως της εκπαιδευτικής πολιτικής.

Οι σοβαρές ευθύνες του Υπουργείου Παιδείας Χωρίς καμία αμφιβολία, αφορμή για την αναταραχή στο χώρο των πανεπιστημίων αποτέλεσε ο τρόπος με τον οποίο το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και


κανείς αν υπάρχει κάποια διέξοδος. Μέσα σε ένα γενικότερο κλίμα απαισιοδοξίας, ως μόνη αχτίδα ελπίδας παρουσιάζεται για μένα το γεγονός ότι η πλειοψηφία των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας έχει πεισθεί για την ανάγκη σημαντικών τομών στα Α.Ε.Ι. της χώρας. Ακρογωνιαίος λίθος πρέπει να είναι ένα σύγχρονο θεσµικό πλαίσιο λειτουργίας των πανεπιστημίων με κύριους άξονες την κατοχύρωση της ακαδηµαϊκής, διοικητικής, και οικονοµικής αυτοτέλειας των Α.Ε.Ι. και την προώθηση της αξιοκρατίας και αριστείας. Ουσιαστική προϋπόθεση είναι, βέβαια, να πεισθεί το ΥΠ.Ε.Π.Θ. να σταματήσει τον ασφυκτικό γραφειοκρατικό έλεγχο που επί σειρά ετών εφαρμόζει, καταστρατηγώντας στην πράξη τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτονομία των Α.Ε.Ι. Με μια τέτοια χειρονομία το υπουργείο θα κατάφερνε να περιορίσει την καχυποψία που σήμερα υφίσταται ανάμεσα σ’ αυτό και στα πανεπιστήμια, οδηγώντας σταδιακά στην ανάπτυξη του τόσο αναγκαίου κλίματος εμπιστοσύνης. Η καχυποψία, όμως, πρέπει να εκλείψει και στο εσωτερικό των ιδρυμάτων. Μέσα σ’ ένα υγιέστερο πλαίσιο λειτουργίας, στο οποίο δεν έχει καμία θέση η επιζήμια πρακτική του κομματικού ανταγωνισμού, θα καταστεί δυνατή η επαναδιατύπωση της σχέσης ανάμεσα στο διδάσκοντα και στο φοιτητή. Παράλληλα θα μπορέσουν να ανακτήσουν το εν μέρει χαμένο κύρος τους τα διάφορα πανεπιστημιακά όργανα, προς όφελος της ακαδημαϊκής λειτουργίας. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις θα μπορούσαμε να αποκτήσουμε εύρωστα δημόσια πανεπιστήμια που θα έπρεπε να αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του εθνικού συστήματος παιδείας. Τα δημόσια Α.Ε.Ι. θα μπορούσαν έτσι να συμβάλουν θετικά στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας και να σταθούν με αυτοπεποίθηση στον έντονο διεθνή ανταγωνισμό. Μια τέτοια στόχευση φαντάζει μακρινή, με γνώμονα την εικόνα διάλυσης που εμφανίζει σήμερα το ελληνικό πανεπιστήμιο, οφείλει όμως να αποτελέσει επιδίωξή μας και ελπίδα μας. Κι η ελπίδα, ως γνωστόν, πεθαίνει πάντα τελευταία.

π

ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ

Θρησκευμάτων (ΥΠ.Ε.Π.Θ) χειρίστηκε ως τώρα το ουσιώδες θέμα της μεταρρύθμισης του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των Α.Ε.Ι. της χώρας. Επιδεικνύοντας έντονο αυταρχισμό, το ΥΠ.Ε.Π.Θ. αρχικά ανέθεσε το όλο θέμα στο περιβόητο Ε.ΣΥ.Π., μη δίνοντας καμία σημασία στην έκφραση αγωνίας της πανεπιστημιακής κοινότητας, μολονότι η τελευταία είναι εκείνη που θα κληθεί να υλοποιήσει το νέο πλαίσιο. Μόλις το Νοέμβριο του 2006, δηλαδή δύο χρόνια μετά την έναρξη της όλης διαδικασίας, ρωτήθηκαν επίσημα τα πανεπιστημιακά τμήματα σχετικά με τις νομοθετικές αλλαγές, σε μια χρονική περίοδο μάλιστα που το κλίμα ήταν ήδη βαρύ από την πασιφανώς άκαιρη –αλλά, όπως πάντα στη χώρα μας, και έντονη– συζήτηση σχετικά με την αναθεώρηση του άρθρου 16 του συντάγματος. Η πρακτική από πλευράς κυβέρνησης όξυνε τα πνεύματα, με άσκοπες παρεμβάσεις αναφορικά με τις νομοθετικές ρυθμίσεις για το πανεπιστημιακό άσυλο. Αποσιωπήθηκε βέβαια πλήρως ότι ήδη με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο είναι δυνατόν να διωχθούν και μέσα στον πανεπιστημιακό χώρο υπαίτιοι κακουργημάτων ή πλημμελημάτων κατά της ζωής. Μέσα στη γενικότερη παρούσα συγκυρία, τα παραπάνω οδήγησαν τους και λόγω ηλικίας θερμόαιμους φοιτητές σε υπερβολικές αντιδράσεις (η υπερβολή αποτελεί, δυστυχώς, επίσης σήμα κατατεθέν για τη χώρα μας). Ως κύρια μορφή αντίδρασης στον αυταρχισμό της κυβέρνησης επέλεξαν τις καταλήψεις, μέθοδο παρωχημένη και προδήλως αναντίστοιχη προς τα ακαδημαϊκά χαρακτηριστικά ενός πανεπιστημίου. Ο αποκλεισμός πανεπιστημιακών εγκαταστάσεων είναι όμως και ατελέσφορος, τη στιγμή κατά την οποία η απουσία του προσωπικού από τον ακαδημαϊκό χώρο δυσχεραίνει την επικοινωνία του με τους φοιτητές, με αποτέλεσμα να μη μπορεί να συντονιστεί η στάση του ιδρύματος απέναντι στα πολλά κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν την πανεπιστημιακή κοινότητα. Περιττό να τονιστούν οι οδυνηρές συνέπειες των καταλήψεων σε μεγάλη μερίδα των φοιτητών, συγκεκριμένα σε αυτούς που τυχαίνει να έχουν καλές επιδόσεις και διεκδικούν θέσεις σε μεταπτυχιακά προγράμματα ή στους δυστυχείς αλλοδαπούς φοιτητές που, στο πλαίσιο προγραμμάτων ανταλλαγών, ήρθαν στην Ελλάδα για να παρακολουθήσουν μαθήματα για ένα ή δυο εξάμηνα. Ούτε λόγος να γίνεται για τα παιδιά φτωχών οικογενειών που έχουν ανάγκη το πτυχίο για να μπορέσουν να μπουν στον επαγγελματικό στίβο και να βγάλουν λεφτά μια ώρα αρχύτερα. Για όλους αυτούς ελλοχεύει ο κίνδυνος απώλειας της εξεταστικής περιόδου, αλλά ακόμη και ολόκληρου του εξαμήνου, αν η μορφή αυτή των κινητοποιήσεων συνεχιστεί.

Όταν η καχυποψία νικά την εμπιστοσύνη Συνεκτιμώντας όλα όσα ειπώθηκαν μέχρι τώρα, νομίζω ότι προκύπτει μια ζοφερή εικόνα για το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο, και μοιραία αναρωτιέται ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 15


Το ανοικτό πανεπιστήμιο δεν το διαμορφώνουν οι απεργίες και οι καταλήψεις

Ιδανικοί αυτόχειρες Το άρθρο που δημοσιεύεται παρακάτω με τίτλο «Να ανοίξουν τώρα τα πανεπιστήμια» δημοσιεύθηκε στο «Βήμα» πριν ένα μήνα περίπου, μέσα στη δίνη και τους πολιτικούς και προσωπικούς κραδασμούς των κινητοποιήσεων. Με το άρθρο αυτό προσπάθησα να συμβάλω υποτυπωδώς στο διάλογο που άνοιξε στη ιστοσελίδα της Πολυτεχνικής Σχολής αν και αρνήθηκα να συμμετάσχω στον ηλεκτρονικό βομβαρδισμό που διεξήχθη όλη την κρίσιμη περίοδο στο Διαδίκτυο μεταξύ πανεπιστημιακών και άλλων σε σχέση με τα θέματα της παιδείας. Στη συνέχεια, δημοσιεύθηκε ένα ακόμη κείμενο με τίτλο «Ανοιχτά πανεπιστήμια και όχι ανοιχτά κεφάλια» στην εφημερίδα «Ημερησία» στις 03-03-2007, ενώ ένα ακόμη άρθρο με τίτλο «Ιδανικοί αυτόχειρες» που «κόπηκε» από τα «Νέα» αναφερόταν στο μείζον για μένα θέμα των εικονικών απεργιών της Π.Ο.Σ.Δ.Ε.Π. που επιβαλλόταν αναγκαστικά από τις φοιτητικές καταλήψεις. Είμαι απ’ αυτούς που πιστεύουν απόλυτα στη μαζική συμμετοχή των ενεργών πολιτών στις διαδικασίες και πιστεύω πως σε ένα ανοιχτό πανεπιστήμιο με δικαίωμα πρόσβασης για όλους, ο φυσικός και ζωντανός διάλογος θα ήταν πολύ πιο ουσιαστικός από τον ηλεκτρονικό. Ακόμη και τον Μάη του ’68, με τα οδοφράγματα, τα πανεπιστήμια στο Παρίσι ήταν ανοιχτά και βοούσαν από την ένταση. Πιστεύω, τέλος, πως εμείς οι διδάσκοντες είμαστε περισσότερο υπεύθυνοι απ’ όλους για τον κίνδυνο της διάλυσης του δημόσιου πανεπιστημίου στην Ελλάδα.

«Να ανοίξουν τώρα τα πανεπιστήμια»

Π του

Σπύρου Βούγια,

αναπληρωτή καθηγητή του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών Α.Π.Θ.

ρώτα να εξηγηθώ συνοπτικά, για να μην παρεξηγηθώ: Πιστεύω απόλυτα στην ανάγκη της διατήρησης του δημόσιου χαρακτήρα των ελληνικών πανεπιστημίων. Με υψηλές δαπάνες και πόρους, αυτοτέλεια, συμμετοχική λειτουργία, αναμορφωμένα προγράμματα σπουδών και σύγχρονες μεθόδους διδασκαλίας. Και βέβαια, τακτική αξιολόγηση ποιότητας υπηρεσιών, με δεδομένες πάντοτε τις συνθήκες και το επίπεδο των υποδομών (διδάσκω στις ίδιες περίπου αίθουσες στις οποίες σπούδαζα

Το πανεπιστήμιο συμπυκνώνει πολλές αντιθέσεις. Είναι πεδίο αναζήτησης και μετάδοσης της γνώσης, αλλά και χώρος διαμόρφωσης συνειδητών πολιτών μέσα σε συνθήκες απόλυτης ακαδημαϊκής και πολιτικής ελευθερίας. Και αυτό είναι δυνατό να επιτευχθεί μόνο μέσα από ανοιχτό, ελεύθερο και ζωντανό πανεπιστήμιο. ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 16

πριν από 30 χρόνια σε πενταπλάσιο αριθμό φοιτητών από τότε). Στο γραφείο μου στην Πολυτεχνική Σχολή της Θεσσαλονίκης δεν μπορούσα να πάω για περισσότερο από ένα μήνα. Παρ’ ότι εργάζομαι 26 χρόνια, η έννοια του ασύλου δεν με καλύπτει. Μια αλυσίδα με κλειδαριά απαγόρευε την πρόσβαση στο κτίριο σε εκατοντάδες καθηγητές και στο διοικητικό προσωπικό. Δεν έγιναν τα τελευταία μαθήματα του εξαμήνου, διακόπηκαν τα μεταπτυχιακά και τα ερευνητικά προγράμματα του τομέα και χάθηκαν οι πρώτες εξετάσεις. Συνάντησα μερικούς φοιτητές που κάνουν διπλωματική εργασία, έξω απ’ το πανεπιστήμιο στο κέντρο της πόλης, μέσα σε κλίμα απογοήτευσης για να μην πω απελπισίας. Η γραμματεία της σχολής άνοιγε επιλεκτικά, κατά παραγγελία των φοιτητών, για να διεκπεραιώσει κάποιες συγκεκριμένες γραφειοκρατικές τους υποχρεώσεις (βεβαιώσεις για αναβολή στράτευσης κ.τ.λ.) και αμέσως μετά οι υπάλληλοι υποχρεώνονταν να φύγουν. Μάθαινα από τις εφημερίδες ότι ο σύλλογος μου (Ε.Σ.Δ.Ε.Π.) απεργεί, χωρίς να ξέρω που και πότε γινό-


ταν συνέλευση και λαμβάνονταν οι αποφάσεις. Αλλά τι νόημα είχε η απεργία όταν δεν μπορούσα να εργαστώ λόγω κατάληψης;

Το αίτημα μιας κινητοποίησης Μετά την αποχώρηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. από τη υποτιθέμενη συνταγματική αναθεώρηση, το άρθρο 16 παραπέμφθηκε με απλή πλειοψηφία για την επόμενη Βουλή, όπου θα απαιτήσει συναίνεση 180 βουλευτών. Έχουν δηλαδή απομακρυνθεί πολύ τόσο ο χρόνος, όσο και η πιθανότητα ψήφισης του. Ποιο ήταν, λοιπόν, το κύριο αίτημα των καταλήψεων και των «απεργιών» και τι χρονικό ορίζοντα είχαν; Πότε αρχίζει και πότε σταματάει μια κινητοποίηση; Θα μπορούσα να συνεχίσω για πολύ ακόμη με περιγραφές, διαπιστώσεις και αναπάντητα ερωτήματα. Η άποψη μου εμπεριέχεται, ούτως ή άλλως σ’ αυτά και κραυγάζει το αυτονόητο: Να ανοίξουν τώρα τα πανεπιστήμια! Για να σταματήσει η εσωτερική υπονόμευση της δημόσιας παιδείας την ώρα που οι αντίπαλοι της επιχειρούν γενικευμένη επίθεση. Για να απομονωθεί η καταστροφική πολιτική της κυβέρνησης που οξύνει ηθελημένα τις αντιθέσεις για να ερεθίσει συντηρητικά αντανακλαστικά της κοινωνίας και να

πάει τη χώρα σε εκλογές μέσα σε συνθήκες χάους και ανασφάλειας. Για να θεραπευθεί η ψύχωση των ηγετίσκων του πανεπιστημιακού συνδικαλισμού που φαντασιώνονται την επανάσταση εκεί που δεν υπάρχει (στα νεκρά, έρημα πανεπιστήμια) και κολακεύουν τις απλουστευτικές βεβαιότητες των «αντιεξουσιαστών» φοιτητών. Για να αρχίσει ξανά, μαζί με τα μαθήματα, την έρευνα και τις εξετάσεις, ο γόνιμος διάλογος για την προοδευτική μεταρρύθμιση τους. Για να αποκτήσουν ξανά το χαμένο τους νόημα οι λέξεις: συνέλευση, απεργία, κατάληψη, άσυλο, φοιτητής, καθηγητής, μάθημα. Το πανεπιστήμιο δεν είναι, όπως θα έλεγε και ο Αλτουσέρ, ο χώρος της «συμπύκνωσης όλων των αντιθέσεων». Είναι πεδίο αναζήτησης και μεταβίβασης της γνώσης αλλά και διαμόρφωσης συνειδητών πολιτών, μέσα σε συνθήκες απόλυτης ακαδημαϊκής και πολιτικής ελευθερίας. Ξέρω ότι τα νέα παιδιά δεν έχουν υπομονή να περιμένουν. Τα θέλουν όλα εδώ και τώρα. Όμως μόνο σ’ ένα ανοιχτό, ελεύθερο και ζωντανό πανεπιστήμιο θα μάθουν πώς να τα διεκδικήσουν.

π ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 17


Διορθωτικός νόμος πλαίσιο, stop Σ του

Παναγιώτη Τζώνου,

καθηγητή κτιριολογίας του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Α.Π.Θ.

ύνταξη περιοδικού ζήτησε γράψω πιθανή φιλοσοφία διορθωτικού νόμου - πλαίσιο, 1.000 λέξεις. Stop. Σε επόμενες 987 συνοψίσω γιατί αυτό αδύνατο. Stop.

1. Είναι αδύνατο να διατυπωθεί θεραπεία χωρίς διάγνωση. Η διάγνωση συνεπάγεται: (α) ιστορικό, (β) συμπτωματολογία, (γ) προτάσεις. Συμφωνία τουλάχιστο στο πρώτο και στο δεύτερο. • Είναι αδύνατη η συγγραφή (στα στενά περιθώρια χώρου ενός περιοδικού) του ιστορικού της εφαρμογής του Ν. 5343/32 και ΒΔ563/61 (ποιος τους ξέρει;), των πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων τους και των λόγων παλαίωσής τους. Των κοινωνικών - πολιτικών συνθηκών της δεκαετίας του 70, με τις προσπάθειες για αλλαγή του πανεπιστημιακού σκηνικού και την αντίσταση σε αυτές (από τις «συντηρητικές» δυνάμεις). Των αντίστοιχων συνθηκών της αρχής της δεκαετίας του ’80, ποιες δυνάμεις προώθησαν και ποιες πέρασαν το νέο νόμο, ποιες και γιατί αντιστάθηκαν στην εφαρμογή του (αυτή τη φορά ήταν οι «προοδευτικές» δυνάμεις), πώς και γιατί, μαζί με τα καλά, έγιναν και θεμελιώδη λάθη στο νέο νόμο, πώς και γιατί ο νόμος εφαρμόστηκε επιλεκτικά, μέχρι σημείου γελοιοποίησης, πώς και γιατί η άπειρη και λαϊκίζουσα πολιτεία πρωτοστάτησε στην από-ακαδημαϊκοποίηση της πανεπιστημιακής ζωής, που την ακολούθησε με ενθουσιασμό η μεγάλη πλειοψηφία της πανεπιστημιακής κοινότητας.

ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ ΤΜ. ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ (ΦΩΤ. Γ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ)

Είναι αδύνατη η διατύπωση του σκεπτικού και των προτάσεων για διορθωτικές αλλαγές, με πιθανές επεμβάσεις και στη φιλοσοφία του υφιστάμενου νόμου, με τρόπο που να μην αναγνωστεί και να μην ερμηνευτεί από δέκα πανεπιστημιακούς με δέκα διαφορετικούς τρόπους.

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 18

• Είναι αδύνατη η παρουσίαση και αιτιώδης ανάλυση (στα στενά περιθώρια χώρου του περιοδικού) τής σήμερα υφιστάμενης συμπτωματολογίας, μιας συμπτωματολογίας που ξεκίνησε «με το άνοιγμα του ασκού του κορπορατισμού των διδασκόντων, άρα και της αναξιοκρατίας και της επικράτησης του χαμηλού μέσου όρου, καθώς και της παραφθοράς της αυτοσυνειδησίας των φοιτητών, που ωθούνται σε παρά φύσιν γι’ αυτούς ρόλους» και εξελίχθηκε σε μία έσχατη κατάντια υποβάθμισης, συναλλαγής και διαπλοκής. Της τελευταίας δεκαετίας, που όλοι, μαγνητισμένοι, παρακολουθούμε απλώς το φαινόμενο. Δεν έχει νόημα πλέον καμία πρόταση, και η άσκηση τριακονταετούς εργασιοθεραπείας έχει στείλει τους σοβαρούς πανεπιστημιακούς στο περιθώριο της πανεπιστημιακής ζωής. • Είναι αδύνατη η διατύπωση (στα στενά περιθώρια χώρου του περιοδικού) του σκεπτικού και των προτάσεων για διορθωτικές αλλαγές, με πιθανές επεμβάσεις και στη φιλοσοφία του υφιστάμενου νόμου, με τρόπο που να μην αναγνωστεί και να μην ερμηνευτεί από δέκα πανεπιστημιακούς με δέκα διαφορετικούς τρόπους. • Ιστορικό, συμπτωματολογία και προτάσεις με συνθήματα δεν γράφονται.

Δύο παραδείγματα 2. Είναι αδύνατο να διατυπωθούν τα παραπάνω ακόμα και σε 10.000 λέξεις. Η αδυναμία αυτή είναι πτυχή της γενικότερης δυσπραγίας: (α) δεν μπορεί ένας να το κάνει, (β) δεν θέλει κανένας να το κάνει, (γ) δεν μπορεί κανένας να το κάνει, (δ) δεν το ζητά κανείς. Έχω γράψει προσφάτως σε ημερήσια εφημερίδα (ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 10-07-06, απ’ όπου και το παραπάνω σε εισαγωγικά απόσπασμα) ότι στο σημερινό πανεπιστήμιο «έχουν ήδη εμφανιστεί όλα τα φαινόμενα της θουκυδίδειας «παθολογίας του πολέμου»: εξαχρείωση των ανθρώπων και παραφθορά, ακόμη και αντιστροφή, των ίδιων των εννοιών: δημοκρατία σημαίνει φασισμός και άσυλο η ασύδοτη καταπάτησή του» προοδευτικότητα είναι πια η αντίσταση σε κάθε αλλαγή χωρίς αντιπρόταση. Πολιτική –κυβερνητική ή πανεπιστημιακή– είναι να αποφεύγεις να κάνεις οτιδήποτε. Η πρόταση των αυτονόητων εγείρει τις μεγαλύτερες υποψίες και απομονώνει τον προτείνοντα σε κλοιό αιδήμονος σιωπής. Τι νόημα μπορούν, λοιπόν, να έχουν σκέψεις για μια εναλλακτική φιλοσοφία; Θα δώσω δύο παραδείγματα.


1° παράδειγμα, γενικό: Προτείνω να υιοθετηθεί σε έναν νέο νόμο πλαίσιο η φιλοσοφία που ισχύει σε ένα (οποιοδήποτε) καλό πανεπιστήμιο της Δυτικής Ευρώπης (ή βέβαια και της Ανατολικής Ευρώπης ή και της Ιαπωνίας...). - Αναμενόμενες αντιδράσεις: Ομόφωνη καταδίκη, κινητοποίηση με αποχές και καταλήψεις φοιτητικών και καθηγητικών οργανώσεων (των ίδιων καθηγητών που φοίτησαν και των φοιτητών που πρόκειται να φοιτήσουν μεταπτυχιακά στο εν λόγω πανεπιστήμιο, απ’ όπου η υιοθέτηση), καταγγελία από όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης, αμήχανη σιωπή και έντεχνη υποχώρηση από την κυβέρνηση. 2° παράδειγμα, ειδικό: Προτείνω την υιοθέτηση μόνο των εξής δύο ρυθμίσεων. 1η ρύθμιση - βασική αρχή: Η έννοια του πανεπιστημίου είναι σύμφυτη με την έννοια της ακαδημαϊκής ελευθερίας. Πρόκειται για την γνωστή ελευθερία της σκέψης, του λόγου, της έρευνας, της διδασκαλίας. Η έννοια αυτή συνεπάγεται αυτονομία του πανεπιστημίου από κάθε έλεγχο εξουσίας, κρατικής ή ιδιωτικής, οικονομική αυτάρκεια, δημοκρατική διοίκηση. Σ’ αυτά υπάγεται και το απαραίτητο πανεπιστημιακό άσυλο. • Εξειδίκευση 1ης ρύθμισης: Η διασφάλιση της ακαδημαϊκής ελευθερίας επιβάλλει, με συγκεκριμένες διατάξεις, τον αποκλεισμό της δυνατότητας παρέμβασης τους κράτους ή των κομμάτων στις πανεπιστημιακές υποθέσεις, συμπεριλαμβανομένων των εκλογών πανεπιστημιακών αρχών και των συνελεύσεων των τμημάτων. Αποκλείεται μειοψηφία διδασκόντων ή φοιτητών να παρακωλύσουν νόμιμη λήψη απόφασης οργάνου ή δημόσια παρουσίαση οποιουδήποτε είδους απόψεων. Το ακαδημαϊκό άσυλο αναφέρεται μόνο στην έκφραση και στη διακίνηση ιδεών των πανεπιστημιακών και προστατεύεται, με συγκεκριμένους εσωτερικούς ή εξωτερικούς αποτελεσματικούς μηχανισμούς, από την καταπάτηση ή την διατάραξή του είτε από μη μέλη είτε από μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας. Η ακαδημαϊκή ελευθερία σταματά εκεί όπου υπάρχουν σχετικές προβλέψεις είτε από την νομοθεσία του κράτους είτε από τον κανονισμό του πανεπιστημίου, π.χ. ο διδάσκων έχει ελευθερία διδασκαλίας μέσα στο αντικείμενο που του αναθέτει το τμήμα και ο φοιτητής έχει ελευθερία επιλογής, μέσα στη λογική της επιστημονικά απαραίτητης σειράς μαθημάτων, κ.ο.κ. 2η ρύθμιση - βασική αρχή: Η έννοια του πανεπιστημίου είναι σύμφυτη με την έννοια της αξιοκρατίας. Δηλαδή, αξιοκρατία στους εκλεγόμενους σε αξιώματα, στους διδάσκοντες και στους φοιτητές. Να

εισάγονται και να αποφοιτούν μόνον όσοι φοιτητές ανταποκρίνονται στις ακαδημαϊκές προϋποθέσεις του κλάδου. Να ορίζονται υπεύθυνοι διδασκαλίας όσοι ξέρουν και μπορούν και από αυτούς να δίνουν τον ακαδημαϊκό τόνο οι αξιότεροι. Να εκλέγονται στα πανεπιστημιακά αξιώματα όσοι ξέρουν και μπορούν να χειριστούν το παρόν και το μέλλον του ιδρύματος και του θεσμού. • Εξειδίκευση 2ης ρύθμισης. Υπάρχει τυπική και λειτουργική ιεραρχία διδασκόντων, με αυστηρό κριτήριο την επιστημονική και διοικητική τους ικανότητα. Η ιεραρχία αυτή αποτυπώνεται σε συγκεκριμένο αριθμό θέσεων ανά βαθμίδα και γνωστική περιοχή. Μόνον οι δύο ανώτερες βαθμίδες είναι μόνιμες. Διδάσκοντες της ίδιας γνωστικής περιοχής συγκροτούν τον τομέα, που σχεδιάζει το διδακτικό και ερευνητικό πρόγραμμα και λογοδοτεί στο τμήμα. Το τμήμα και τους τομείς διοικούν μέλη από όλες τις βαθμίδες καθώς και εκπρόσωποι των φοιτητών, σε αναλογία τέτοια, ώστε την τελική ευθύνη των αποφάσεων να έχουν οι διδάσκοντες, και μεταξύ των διδασκόντων το κρίσιμο ποσοστό απόφασης και ευθύνης να βαρύνει τις δύο ανώτερες βαθμίδες. Η εκλογή διευθυντή τομέα, προέδρου τμήματος, κοσμήτορα ή πρύτανη να γίνεται βάσει προεκλογικού προγράμματος, για την τήρηση του οποίου ο εκλεγμένος έχει αυξημένη ευθύνη αποφάσεων και ελευθερία κινήσεων. Με απλή πλειοψηφία μπορεί να ανακληθεί απόφαση ενός εκλεγμένου και με αυξημένη πλειοψηφία να τεθεί ζήτημα εμπιστοσύνης και παραίτησης του. Οι φοιτητές οφείλουν να παρακολουθούν τα μαθήματα, υποχρεωτικά ή επιλογής, και ο υπεύθυνος επιβλέπων ασκεί για τον καθένα επαρκή εποπτεία. Ο αριθμός των ευκαιριών για εξέταση είναι περιορισμένος και στα κρίσιμα μαθήματα προβλέπονται εξωτερικοί αξιολογητές. Το παραδοτέο υλικό των κρισίμων μαθημάτων και ο βαθμός του δημοσιοποιείται. Σε ετήσια επετηρίδα του τμήματος δημοσιοποιείται προαιρετικά κάθε κρίσιμη δραστηριότητα των διδασκόντων, κ.ο.κ., κ.ο.κ. - Αναμενόμενες αντιδράσεις: α. Στο επίπεδο των βασικών αρχών: «Δεν πιστεύω να προτείνονται αυτά στα σοβαρά. Γίνεται όμως να διαφωνήσεις σε επίπεδο αρχών, όταν αυτές είναι αυτονόητες; Ας πούμε κατ’ αρχήν ναι, και όταν έρθει η εξειδίκευση βλέπουμε.» β. Όταν γίνουν γνωστές και οι εξειδικεύσεις: Γενική εξέγερση. Τρεις τρόποι υπάρχουν για έξοδο από την κρίση, δηλαδή κανένας (βλ. παραπάνω άρθρο μου στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ).

π ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 19


Στόχος η βελτίωση ή μήπως η απαξίωση του δημόσιου πανεπιστήμιου;

Μεταρρυθμίσεις; προς τι; Η του

Νίκου Ι. Μάργαρη,

προέδρου του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Α.Π.Θ.

εξαγγελθείσα μεταρρύθμιση της λειτουργίας των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και η έγκληση κατά των πανεπιστημιακών αναπλάθουν δύο αριστουργήματα της λογοτεχνίας! Το «Κιβώτιο» του Άρη Αλεξάνδρου και τη «Δίκη» του Φραντς Κάφκα αντίστοιχα. Διότι, η μεν μεταρρύθμιση είναι κενή περιεχομένου, η δε έγκληση δεν συνοδεύεται από κατηγορητήριο. Θα μπορούσα να αντιπαρέλθω την έγκληση, επικαλούμενος το επιμύθιο της «Δίκης»: «το σημαντικό δεν είναι ποιο αδίκημα έχεις διαπράξει, αλλά το ποιος σε κατηγορεί». Όμως, θα κινδύνευα να χαρακτηριστώ υπερόπτης. Γι’ αυτό, λοιπόν, θα περιοριστώ στην εξιστόρηση των προσωπικών μου εμπειριών. Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (Τ.Η.Μ.Μ.Υ.) ξεκίνησε στα μέσα περίπου της δεκαετίας του 1970 σε ένα διαμέρισμα επί της οδού Βασιλίσσης Όλγας. Πολλά από τα σημερινά στελέχη του εκπόνησαν τις διδακτορικές τους διατριβές στην κουζίνα του διαμερίσματος, κάτω από τραγικές συνθήκες. Για τους κακόπιστους σημειώνω ότι

Γίνεται ολοένα και περισσότερο φανερό ότι όλος αυτός ο θόρυβος για τις «μεταρρυθμίσεις», την απόδοση των πανεπιστημιακών και το πανεπιστημιακό άσυλο εγείρεται για το διασυρμό του δημόσιου πανεπιστημίου και την αποδοχή από την ελληνική κοινωνία των ιδιωτικών πανεπιστημίων.

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 20

οι συγκεκριμένες διατριβές εξακολουθούν και σήμερα να δέχονται αναφορές. Παρά τις ιδιαίτερα κακές αρχικές συνθήκες, το Τ.Η.Μ.Μ.Υ. είναι σήμερα ένα αξιοσέβαστο τμήμα, που μπορεί και στέκεται με αξιοπρέπεια διεθνώς. Ανάλογη θέση κατέχουν και τα τμήματα Μηχανολόγων και Χημικών Μηχανικών, που ξεκίνησαν μαζί με το Τ.Η.Μ.Μ.Υ. και κάτω από τις ίδιες συνθήκες. Ποιος, λοιπόν, θα τολμήσει να μας εγκαλέσει και για ποιον λόγο!

Το παράδειγμα του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Διανύοντας το τριακοστό έτος της θητείας μου ως στελέχους του Τ.Η.Μ.Μ.Υ. και έχοντας θητεύσει σε όλες τις διοικητικές του θέσεις, δηλώνω με ιδιαίτερη υπερηφάνεια ότι το Τ.Η.Μ.Μ.Υ. είναι ένα από τα πλέον ευνομούμενα πανεπιστημιακά τμήματα της χώρας. Και αυτό όχι επειδή σήμερα τυχαίνει να βρίσκεται υπό τη διεύθυνσή μου, αλλά επειδή ανέκαθεν σε αυτό το τμήμα υπηρετούσαν μια χούφτα ρομαντικά αλλά αποτελεσματικά στελέχη, που υποχρέωναν στη νομιμότητα, ανεξάρτητα του κόστους που έπρεπε να καταβάλουν. Έτσι, λοιπόν, στο Τ.Η.Μ.Μ.Υ. η κείμενη νομοθεσία λειτουργεί άψογα. Συγκεκριμένα: • Όλες ανεξαιρέτως οι κρίσεις των μελών Δ.Ε.Π. γίνονται εντός των χρονικών ορίων και με τις διαδικασίες που προβλέπονται από τον νόμο. • Σε κάθε τριμελή εισηγητική επιτροπή ένα ή δύο μέλη θα είναι από διαφορετικά τμήματα ή ιδρύματα. Ανάλογα ισχύουν και για τις επταμελείς επιτροπές κρίσης των διδακτορικών διατριβών.


• Στο Τ.Η.Μ.Μ.Υ. υπάρχουν προαπαιτούμενα μαθήματα, εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Και νομίζω ότι το Τ.Η.Μ.Μ.Υ. είναι το μόνο τμήμα της χώρας που έχει προαπαιτούμενα μαθήματα. Αυτό δηλώνει ότι διατηρούμε σχέσεις εμπιστοσύνης με τους φοιτητές μας. Όπως είναι γνωστό, ως τμήμα είμαστε ιδιαίτερα σκληροί απέναντι στους φοιτητές μας. Όμως, η σκληρότητά μας φθάνει μέχρι του σημείου που πληγώνεται η ανθρωπιά. Ταυτόχρονα είμαστε και επιεικείς, αλλά η επιείκειά μας σταματά εκεί που θίγεται η αξιοπρέπεια. • Στο Τ.Η.Μ.Μ.Υ. λειτουργούν αποτελεσματικά δύο επιτροπές συμβούλων φοιτητών. Μια για τους νεαρούς φοιτητές και μια για τους μεγαλύτερους. Η δεύτερη έχει ως στόχο την παροχή συμβουλών με αντικείμενο τον επαγγελματικό προσανατολισμό τους. • Προ ετών έγινε αξιολόγηση του τμήματος με δική μας πρωτοβουλία, προσκαλώντας αξιολογητές προερχόμενους από το εσωτερικό και το εξωτερικό. Ακόμη, στη νέα ιστοσελίδα του τμήματος προβλέπεται τόπος, στον οποίο αναρτώνται όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, ώστε το τμήμα να βρίσκεται υπό διαρκή αξιολόγηση. Όλα τα παραπάνω, αλλά και πολύ περισσότερα, γίνονται μέσα στο πλαίσια της κείμενης νομοθεσία. Ποτέ δεν μας πέρασε από τον νου ότι έχουμε υπερβεί τα όρια που θέτουν οι νόμοι, ότι αυθαιρετούμε ή έστω καινοτομούμε. Απλά, εφαρμόζουμε την κείμενη νομοθεσία κατά γράμμα και με ευρύ πνεύμα. Συνεπώς, εμείς δεν έχουμε καμιά χρεία της νέας νομοθεσίας, όπως την αντιλαμβάνεται η κυβέρνηση.

Μια αναθεώρηση προς άλλη κατεύθυνση Σίγουρα, η κείμενη νομοθεσία χρειάζεται κάποια αναθεώρηση, αλλά σε θέματα τελείως διαφορετικά από αυτά που φαντάζεται η κυβέρνηση. Κατά την άποψή μου, αναθεώρηση χρειάζεται η νομοθεσία που διέπει τη λειτουργία των κλινικών και των εργαστηρίων, την εποπτεία και την κρίση των διδακτορικών διατριβών και τη διαφάνεια των οικονομικών υποθέσεων. Επιφυλάσσομαι, τα συγκεκριμένα θέματα να αποτελέσουν το αντικείμενα άλλων σημειωμάτων. Βέβαια, έχουν τεθεί επί τάπητος το θέμα των «αιώνιων φοιτητών» και το θέμα της εκπροσώπησης των φοιτητών στα εκλεκτορικά σώματα των διοικητικών οργάνων του πανεπιστημίου. Το πρώτο κατά την άποψή μου είναι ψευτοπρόβλημα και όπως ήδη σχολίασα (βλ. Ν.Ι.Μάργαρη, «Περί μεταρρυθμίσεων και καταλήψεων», Ελευθεροτυπία 1/7/06), εκεί που εμφανίζεται, πρέπει να αντιμετωπιστεί καταπολεμώντας τις αιτίες που το προκαλούν. Και το δεύτερο είναι εξίσου ψεύτικο πρόβλημα, που το επικαλούνται και το ανακινούν όσοι αποδεδειγμένα συνεργούν με τους κομματικούς από τους φοιτητές, απλά και μόνο για να θολώνουν τα νερά. Όπως, ανέφερε εκπρόσωπος των φοιτητών του Τ.Η.Μ.Μ.Υ. κατά τη συζήτηση του θέματος στη γε-

Η κείμενη νομοθεσία, ιδιαίτερα αν βελτιωθεί σε επιμέρους θέματα, είναι περισσότερο από αρκετή για την αποτελεσματική λειτουργία του πανεπιστημίου. νική συνέλευση του τμήματος «οι φοιτητές αποτελούν το σημαντικότερο τμήμα της πανεπιστημιακής κοινότητας και συνεπώς πρέπει να έχουν αυξημένη εκπροσώπηση». Αυτή είναι η ορθή απάντηση στο πρόβλημα. Κατά τα άλλα, τα προτεινόμενα περί διαφορετικών καλπών ψηφοφορίας ηχούν αντισυνταγματικά, επειδή δεν διασφαλίζουν τη μυστικότητα της ψηφοφορίας, ιδιαίτερα στα ολιγομελή τμήματα. Συμπερασματικά, η κείμενη νομοθεσία, ιδιαίτερα αν βελτιωθεί σε επιμέρους θέματα, είναι περισσότερο από αρκετή για την αποτελεσματική λειτουργία του πανεπιστημίου. Το γεγονός αυτό μπορεί να αποδειχθεί και διαφορετικά. Αν ρωτήσει κανείς αυτούς που κόπτονται για τη «μεταρρύθμιση», αν δεχθούν να απαντήσουν, δεν θα λάβει συγκεκριμένη απάντηση. Θα προσπαθήσουν να ξεγλιστρήσουν στρέφοντας τη συζήτηση στην αξιολόγηση και στην αναθεώρηση του άρθρου 16 του συντάγματος, που δεν εντάσσονται στη συζήτηση για τον νόμο - πλαίσιο. Τέλος, καθώς περνά ο καιρός, γίνεται ολοένα και περισσότερο φανερό ότι όλος αυτός ο θόρυβος για τις «μεταρρυθμίσεις», την απόδοση των πανεπιστημιακών και το πανεπιστημιακό άσυλο εγείρεται για την, μέσω του διασυρμού του δημόσιου πανεπιστημίου, διευκόλυνση της συνταγματικής αναθεώρησης και χρησιμοποιείται ως έκδοχο για τη διευκόλυνση της κατάποσης από την αφελή ελληνική κοινωνία των «μη κερδοσκοπικών» ιδιωτικών πανεπιστημιακών ιδρυμάτων.

π ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 21


Όταν κάποιοι κακοί χειρισμοί φθείρουν την προς τα έξω εικόνα των Α.Ε.Ι.

ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ ΤΜ. ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ (ΦΩΤ. Γ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ)

Αξιοκρατία και διαφάνεια στο πανεπιστήμιο

Περιπτώσεις άνισης μεταχείρισης σε διαδικασίες εκλογής Δ.Ε.Π., ορισμένες μη διαφανείς διαδικασίες για την κάλυψη διοικητικών αναγκών –όταν η πολιτεία δεν επιτρέπει κανονικές προσλήψεις– και κάποιες φήμες γύρω από την αξιολόγηση φοιτητών, δημιουργούν σε πολλούς μια γενική αρνητική εικόνα, που αδικεί το πανεπιστήμιο.

Η του

Κωνσταντίνου Λ. Κατσιφαράκη,

καθηγητή του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών Α.Π.Θ.

διαφάνεια είναι, θεωρητικά τουλάχιστον, απαίτηση όλων σε κάθε τομέα της δημόσιας ζωής, επομένως και στα πανεπιστήμια. Και αφορά στη διαχείριση των οικονομικών, αλλά και των ανθρώπινων πόρων. Αυτό το σύντομο κείμενο αναφέρεται αποκλειστικά στο ανθρώπινο δυναμικό, που είναι η κύρια «περιουσία» –και η ουσία– ενός πνευματικού ιδρύματος. Εκεί όπου η διαφάνεια συνδέεται άμεσα με την σωστή αξιολόγηση και την αξιοκρατία. Το πανεπιστήμιο δεν είναι αυτόνομο. Οι πανεπιστημιακές διαδικασίες επηρεάζονται, συχνά καθορίζονται, από κυβερνητικές αποφάσεις. Ακόμη, η πανεπιστημιακή κοινότητα είναι κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας. Επηρεάζεται, επομένως, από την «περιρρέουσα ατμόσφαιρα». Βέβαια, η επιρροή εξωτερικών παραγόντων δεν καταργεί την προσωπική ευθύνη κάθε πανεπιστημιακού, που είναι ανάλογη με τη θέση που κατέχει.

Οι κρίσεις του διδακτικού προσωπικού Ένας βασικός τομέας, στον οποίο απαιτείται διαφάνεια και αξιοκρατία είναι η πρόσληψη και η εξέλιξη προσωπικού όλων των κατηγοριών. Στη διαδικασία ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 22

αυτή εμπλέκεται άμεσα και το Υπουργείο Παιδείας με τις πράξεις και τις παραλείψεις του. Μία περίπτωση είναι οι εκλογές των μελών Δ.Ε.Π. Εδώ ο νομοθέτης προσπάθησε να θεσπίσει διαφανείς διαδικασίες, αναθέτοντας την κρίση σε ένα ευρύ σώμα και απαιτώντας αιτιολόγηση της ψήφου. Όμως σε πολλές εκλογές δημιουργούνται παράπονα και διατυπώνονται κατηγορίες, συχνά πολύ βαριές από ηθική άποψη. Δεν είναι όλα αυτά τα παράπονα δικαιολογημένα. Είναι δύσκολο να αξιολογήσει κανείς τον εαυτό του με ακρίβεια και εύκολο να νομίσει ότι αδικείται. Άλλωστε σε κάποιες εκλογές οι διαφορές μεταξύ των υποψηφίων είναι μικρές, οπότε και οι διαφορετικές εκτιμήσεις από τους κρίνοντες είναι φυσικές και δικαιολογημένες. Από την άλλη μεριά, δυστυχώς υπάρχουν περιπτώσεις άνισης μεταχείρισης μελών Δ.Ε.Π. ή φαλκίδευσης της διαδικασίας εκλογής σε διάφορα στάδιά της. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η προσαρμογή του γνωστικού αντικειμένου μιας θέσης σε κάποιον υποψήφιο και η αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην υποβολή εισηγητικής έκθεσης, που σίγου-


ρα δημιουργεί καθεστώς εξάρτησης των υποψηφίων για μεγάλο χρονικό διάστημα, και ίσως ευνοεί κάποιον από τους συνυποψήφιους, που μπορεί εν τω μεταξύ να αποκτήσει πρόσθετα προσόντα. Τις περισσότερες όμως αμφισβητήσεις δημιουργούν οι κρίσεις για το αν κάποιες εργασίες υποψηφίων εμπίπτουν ή όχι στο αντικείμενο μιας υπό πλήρωση θέσης. Η επιστήμη είναι συνεχής, επομένως συχνά διαφορετικές απόψεις μπορεί να έχουν βάση. Αλλά δεν λείπουν δυστυχώς και περιπτώσεις, κατά τις οποίες το άσπρο γίνεται μαύρο. Το υπουργείο πάλι, έχοντας ως δηλωμένο στόχο να διορθώσει τα κακώς κείμενα στις διαδικασίες εκλογής μελών Δ.Ε.Π., τελικά τις καθυστερεί απλώς ή ακόμη και τις ευτελίζει μερικές φορές. Αλήθεια ποια προσόντα έχει ο γραφειοκράτης του υπουργείου, που κρίνει αν είναι επαρκές το εύρος του γνωστικού αντικειμένου, σε οποιαδήποτε επιστημονική περιοχή; Πολύ πιο λογική και ξεκάθαρη, είναι η ακόλουθη διαδικασία: Να υποβάλλει κάθε τμήμα ανά τριετία έγγραφο με καταμερισμό του συνολικού γνωστικού του αντικειμένου σε επιστημονικές υποπεριοχές, και κάθε προκήρυξη θέσης να περιλαμβάνει μία τουλάχιστον υποπεριοχή. Με τον τρόπο αυτό θα διευκολυνθούν και οι συγκρίσεις μεταξύ ομοειδών τμημάτων.

Η πρόσληψη διοικητικών υπαλλήλων Ένα άλλο θέμα είναι η πρόσληψη διοικητικού προσωπικού. Εδώ το πρόβλημα έλλειψης διαφάνειας ξεκινά από την πολιτεία. Μην επιτρέποντας κανονικές προσλήψεις ακόμη και για προφανείς ανάγκες του πανεπιστημίου, ώθησε παλιότερα τις πανεπιστημιακές αρχές στο να έλθουν σε συμφωνία με εργολάβους, που παρέχουν υπηρεσίες καθαριότητας ή φύλαξης, ώστε να διαθέτουν μέρος του προσωπικού τους για διοικητικές ανάγκες του πανεπιστημίου. Οι παρενέργειες αυτής της τακτικής είναι πολλές: • Η επιλογή του συγκεκριμένου προσωπικού έγινε με τελείως αδιαφανή τρόπο. • Δημιουργήθηκε μία κατηγορία εργαζομένων χωρίς τα δικαιώματα, αλλά ούτε και τις διοικητικές ευθύνες, που αντιστοιχούν στο έργο που επιτελεί. • Περιορίζεται η δυνατότητα του πανεπιστημίου να ελέγξει την ποιότητα του κύριου έργου που παρέχεται από τους εργολάβους. Συναφές είναι και το πρόβλημα με τους υπαλλήλους με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου (Ι.Δ.Α.Χ.), που προσλήφθηκαν μέσω ερευνητικών προγραμμάτων, θεωρητικά για να καλύψουν διοικητικές ανάγκες. Προφανώς ο τρόπος πρόσληψης είναι τελείως αδιαφανής. Και είναι εύκολο να διαπιστώσει κανείς ότι πρόκειται για μια πολύ ετερογενή ομάδα ανθρώπων. Πολλοί στήριξαν επί χρόνια την έρευνα, αλλά και την εκπαιδευτική διαδικασία, με μικρές αμοιβές. Άλλους όμως, τους έβαλε κάποιος συγγενής τους σε κάποιο ερευνητικό πρόγραμμα, όπου προσέ-

φεραν ελάχιστα, είτε διότι δεν μπορούσαν είτε διότι δεν τους ζητήθηκε. Είναι συνεπώς απαραίτητο να υπάρξουν σαφή και ενιαία κριτήρια για την τοποθέτηση των υπαλλήλων Ι.Δ.Α.Χ. σε διάφορες θέσεις. Κι αν τα κριτήρια, ως ανθρώπινο έργο, δημιουργήσουν κάποια αδικία, αυτή να διορθωθεί σε δεύτερη φάση με ειδική, αιτιολογημένη απόφαση.

Η αξιολόγηση των φοιτητών Ένα άλλο εξίσου σοβαρό θέμα αξιοπιστίας και διαφάνειας είναι η αξιολόγηση των φοιτητών. Λάθη στη βαθμολόγηση γραπτών κάνουμε όλοι, αλλά μου είναι δύσκολο να πιστέψω ότι συνάδελφοι χαρίζονται συστηματικά σε κάποιους φοιτητές (π.χ. συνδικαλιστές φοιτητικών παρατάξεων). Επειδή είναι κακό ακόμη και το να υφέρπουν τέτοιες φήμες, θεωρώ καλό να έχουν τη δυνατότητα οι φοιτητές, μετά την έκδοση των αποτελεσμάτων, να δουν όχι μόνο το δικό τους γραπτό, αλλά και όποιο άλλο γραπτό θέλουν. Πριν από τρία χρόνια περίπου, μια φοιτήτρια του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών «Προστασία Περιβάλλοντος και Βιώσιμη Ανάπτυξη», μου είπε πως, όταν έκανε αίτηση, δεν περίμενε πως θα γίνει δεκτή. «Γιατί;» τη ρώτησα, «αφού είχες και πολύ καλό βαθμό και όλα τα υπόλοιπα απαιτούμενα προσόντα». «Επειδή δεν ήμουν απόφοιτη του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών και δεν γνώριζα κανέναν», μου απάντησε. Η συγκεκριμένη απόφοιτη του πανεπιστημίου μας προφανώς βελτίωσε τη γνώμη της για την αξιοκρατία στο πανεπιστήμιο. Το ζητούμενο είναι να αποκτήσουν όλοι καλή γνώμη.

π

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 23


Mέσα από ένα διαφορετικό βλέμμα η κατάσταση σήμερα στα ελληνικά πανεπιστήμια

Κύριε συνάδελφε, τις πταίει; του

Ηλία Χ. Αϋφαντή,

καθηγητή μηχανικής του Γενικού Τμήματος Φυσικών και Μαθηματικών Επιστημών Α.Π.Θ.

Τ

α πρόσφατα γεγονότα με τις φοιτητικές κινητοποιήσεις υπήρξαν η αφορμή για να τεθούν κρίσιμα ερωτήματα για τη δομή, την πρακτική και την εξέλιξη του ελληνικού πανεπιστημίου. Πριν από ένα περίπου χρόνο ένας παρόμοιος προβληματισμός διατυπώθηκε σε άρθρο μου με τίτλο «Κύριε πρύτανη, τις πταίει;», που είχε δημοσιευθεί σε έγκριτη πρωινή εφημερίδα της Θεσσαλονίκης (βλ. εφημ. «Μακεδονία», φύλλο της 17/5/06). Σήμερα τίθενται πάλι τα ίδια ερωτήματα, αλλά αυτή τη φορά με έναν καθρέπτη απέναντί μου και υπόλογο το είδωλο του Έλληνα πανεπιστημιακού. Ποιος φταίει λοιπόν, κύριε συνάδελφε, για την κατάσταση που επικρατεί στον οίκο της γνώσης, της διάπλασης του ήθους / προσωπικότητας, και της πνευματικής δημιουργίας; • Μήπως εσύ, που πολλές φορές διδάσκεις σε έδρανα «αδειανά», χρησιμοποιώντας συγγράμματα πολυσέλιδα, συχνά μεταγλωττισμένα αντίστοιχων του εξωτερικού, παρωχημένων εποχών; • Μήπως εσύ, που, αντί να εμπνεύσεις και προσελ-

Ο καθρέφτης δίνει την εικόνα μας και ίσως αυτή να μην είναι πάντοτε ικανοποιητική· μας βοηθάει όμως να προβληματισθούμε, να ανακαλύψουμε λάθη και αδυναμίες μας και –αν πραγματικά το θέλουμε– να τα διορθώσουμε. •

ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ ΤΜ. ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ (ΦΩΤ. Γ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ)

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 24

κύσεις τα με το δίκιο τους «οργισμένα νιάτα», ενίοτε τα απωθείς είτε με ύφος εξουσιαστικό είτε με αναξιοκρατικές θωπείες, προκαλώντας τους σύγχυση και ανασφάλεια; Μήπως εσύ, που από «πνευματικός εργάτης» μετατρέπεσαι σταδιακά σε προνομιούχο υπάλληλο του Δημοσίου με τουλάχιστο 3 μήνες διακοπές το χρόνο, χωρίς ετήσιες εκθέσεις προόδου και αξιολόγηση του διδακτικού και ερευνητικού σου έργου; Μήπως εσύ, που οι εσωπανεπιστημιακές σου σχέσεις καθορίζονται αξιωματικά από το ποιος θα σε ψηφίσει για την προαγωγή σου στην επόμενη βαθμίδα και από το πώς θα αποκλεισθούν ή θα αποθαρρυνθούν άλλοι εξωτερικοί υποψήφιοι, είτε με «φωτογραφικές προκηρύξεις» της θέσης σου είτε με άλλα «ετσιθελικά» μέσα; Μήπως εσύ, που οι εξωπανεπιστημιακές σου σχέσεις καθορίζονται τελεσίδικα από τα εκάστοτε συμφέροντα διαφόρων κοινωνικών ομάδων, ενίοτε αντικρουόμενων με το ακαδημαϊκό ήθος και την παραδοσιακή πανεπιστημιακή πρακτική; Μήπως εσύ, που, αφού πρώτα εξασφαλίσεις την δική σου θέση εντός των πανεπιστημιακών τειχών, προσπαθείς στη συνέχεια με θεμιτά ή αθέμιτα μέσα να εξασφαλίσεις επίσης το άλλο σου ήμισυ, το παιδί σου ή οποιονδήποτε συγγενή σου –όχι πάντα με τα απαιτούμενα προσόντα–, συμβάλλοντας έτσι στην τόσο διαδεδομένη στον ελληνικό ακαδημαϊκό χώρο «πανεπιστημιακή αιμομιξία»; Μήπως εσύ, που ίσως δεν αναρωτήθηκες ποτέ, αν τα δικά σου προ ετών μη-ανανεούμενα προσόντα σου σε καθιστούν τελικά «ακατάλληλο» να καταλάβεις μία ισοδύναμη θέση σε κάποιο ανάλογο πανεπιστημιακό ίδρυμα του εξωτερικού; Μήπως εσύ, που –έστω και αν ανήκεις στους λιγοστούς αυτούς που ανανεώνουν συστηματικά τα προσόντα τους με δημοσιεύσεις και ερευνητικά προγράμματα, κάποιες φορές μάλιστα εκμεταλλευόμενοι «αντί πινακίου φακής» τους μεταπτυχιακούς / διδακτορικούς φοιτητές και εξαρτημένους συνεργάτες και νεότερους συναδέλφους τους– παράγεις τελικά τετριμμένο εκπαιδευτικό και ερευνητικό έργο, στερούμενο πρωτοτυπίας, μιμούμενος ή αντιγράφοντας «νέες τάσεις και εισαγόμενες ιδέες» του εξωτερικού; Μήπως εσύ, που, αφού αποκτήσεις κάποιο κύρος και διάκριση λόγω της ακαδημαϊκής σου δραστηριότητας και προσφοράς, εξαργυρώνεις την αναγνώριση αυτή με διοικητικές ή κυβερνητικές θέσεις, ενίοτε χωρίς να σου ταιριάζουν ή να τις δικαιούσαι, και έχοντας την πανεπιστημιακή σου θέση να σε «περιμένει» ες αεί;


ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ ΤΜ. ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ (ΦΩΤ. Γ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ)

• Μήπως εσύ, που, ενώ συνήθως δεν αφιερώνεις χρόνο αφειδώς για τους προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και για συγγραφή σημειώσεων και χρηματοδότηση από ανταγωνιστικά προγράμματα για την υποστήριξη των φοιτητών, σπάνια χάνεις ευκαιρία για κοινωνικές εκδηλώσεις, δεξιώσεις, και τηλεοπτικές εμφανίσεις; • Μήπως εσύ, που, ενώ συχνά διατηρείς πολυ­τε­ λές(η) διαμέρισμα(τα), αυτοκίνητο(α), και εξοχική κατοικία(ες), ανέχεσαι μία οικτρά –ωσάν κατόπιν βομβαρδισμού– κατάσταση στο χώρο της πνευματικής σου εργασίας και στις αίθουσες διδασκαλίας; • Μήπως εσύ, που, ενώ πρέπει να ίστασαι ευθαρσώς και με παρρησία απέναντι στον φοιτητή, στον πρόεδρο του τμήματος, στον κοσμήτορα της σχολής, στον πρύτανη του ιδρύματος, και στον υπουργό παιδείας, και να τους καθοδηγείς ασκώντας εποικοδομητική κριτική όταν χρειάζεται, επιλέγεις τον εύκολο δρόμο της «αδιαφορίας» ή της «κολακείας» για το δικό σου προσωπικό και όχι το δημόσιο συμφέρον; Εμείς, κύριε συνάδελφε, που, ενώ τα πανεπιστήμια παρέμεναν τόσον καιρό κλειστά σ’ όλη τη χώρα με τους φοιτητές στους δρόμους και τους φορολογούμενους γονείς τους να πληρώνουν την “δωρεάν και δημόσια” παιδεία, εντούτοις παραμέναμε σιωπηλοί και αδιάφοροι. Ή ίσως ν’ αναρωτιόμασταν αν θα γίνει και πότε η «εξεταστική», αν θα ψηφισθεί ή όχι το άρθρο 16, αν συμφέρει ή όχι η ίδρυση μη-κρατικών πανεπιστημίων με οποιαδήποτε ποιότητα (στην Αμερική το ιδιωτικό Μ.Ι.Τ. και το πολιτειακό Berkeley έχουν την ίδια φήμη). Και φαίνεται να ξεχνάμε ή να παραβλέπουμε κάπως το αυτονόητο, δηλαδή ότι αυτό που χρειάζεται είναι η αλλαγή νοοτροπίας και η «εκ θε-

ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ ΤΜ. ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ (ΦΩΤ. Γ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ)

μελίων» ανανέωση του πανεπιστημιακού γίγνεσθαι. Κι’ ένας τρόπος –ίσως ο μοναδικός– για να γίνει αυτή η αλλαγή και ανανέωση είναι να ανοίξουν οι «πόρτες» ή έστω κάποια «παράθυρα» στο ελληνικό πανεπιστήμιο για τους Έλληνες ακαδημαϊκούς του εξωτερικού. Αυτούς που ήδη διαπρέπουν παγκοσμίως και παρά το διακαή τους πόθο να επιστρέψουν στην πάτρια γη, παραμένουν συνήθως για πάντα στην ξενιτιά νοσταλγοί μιας παλιννόστησης που δεν ενθαρρύνεται και δεν πραγματοποιείται (είναι κατατοπιστικός –έστω και με ενδεικτική αξία– σχετικός πίνακας* που δημοσιεύθηκε σε άρθρο του Ανδρέα Ανδριανόπουλου στην εφημερίδα «Ημερησία» στο φύλλο της 2425/6/06, παρά τις μικρές ανακρίβειες / μικρολάθη που μπορεί να έχει). ΥΓ1: Διευκρινίζεται πάλι ότι η παραπάνω κριτική –που ίσως αποκτούσε άλλη αξία υπό την γραφίδα του Κωστή Παλαμά όπως και ο δικός του «Δωδεκάλογος του Γύφτου»– δεν φωτογραφίζει συγκεκριμένα πρόσωπα και δεν ισχύει για όλους τους εν Ελλάδι ακαδημαϊκούς δασκάλους. Αφορά όμως στην πλειονότητα και δεν αδικεί το «Είδωλο του Έλληνα πανεπιστημιακού» όπως αυτό αντικατοπτρίζεται ως τελική συνισταμένη στον «καθρέπτη» της 15-χρονης εμπειρίας μου στο Γενικό Τμήμα της Πολυτεχνικής του Α.Π.Θ. σε σχέση με την επιπλέον προηγούμενη 15-χρονη εμπειρία μου σε πανεπιστήμια της Αμερικής. ΥΓ2: Ο διαχρονικά σημαντικός Παλαμάς παρεξηγήθηκε από πολλούς για το «Δωδεκάλογο του Γύφτου». Πιστεύω ότι ο δικός μου –τηρουμένων των αναλογιών– ασήμαντος «Δωδεκάλογος», αν και συντάχθηκε περιφερόμενος ως άλλος «Γύφτος» εκτός γραφείου λόγω κατάληψης, δεν θα προκαλέσει τέτοιες αντιδράσεις. Σκοπός του ήταν να μη θίξει «κανένα» αλλά να προβληματίσει τον «καθένα».

π ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 25

* Το παραπάνω άρθρο με το σχετικό πίνακα δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία» της Κυριακής 21/1/07.


Όταν παραμένουμε προσκολλημένοι σε αντιλήψεις παλαιότερων εποχών

«Δίνουμε τη μάχη του αύριο με τα όπλα του χθές»*

* Μ. Γκορμπατσόφ, 1986.

Ε

του

Άγι Μ. Παπαδόπουλου,

αναπληρωτή καθηγητή του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών Α.Π.Θ.

ίμαστε μία συντηρητική κοινωνία, κι αυτό φαίνεται στις επιλογές μας σε θέματα πολιτικής, οικονομίας, παιδείας και καθημερινής ζωής, αλλά και στην καχυποψία με την οποία προσεγγίζουμε κάθε ανάγκη επαναπροσδιορισμού: Από την επιχειρηματικότητα ως την ειλικρινή αντιμετώπιση της ιστορίας μας και από την εμμονή μας στο ρόλο του κράτους - πατερούλη ως την (μη) αξιοποίηση εναλλακτικών ενεργειακών πηγών. Είμαστε μία κοινωνία στην οποία κυριαρχούν οι μεγάλες ηλικίες, αλλά και τα ιδεολογικά στερεότυπα των δεκαετιών του 1970 και του 1980. Το ό,τι ο κόσμος αλλάζει μας ενοχλεί, αλλά αντί να δούμε πώς θα

Όσο εμείς οι ίδιοι συνεχίζουμε να εμμένουμε ως τους ζηλωτές σε θέσεις που ελάχιστη σχέση έχουν με το πανεπιστήμιο του 2010, είναι σαν να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να βοηθήσουμε και επιχειρηματικά και άλλα συμφέροντα να υποβαθμίσουν το δημόσιο πανεπιστήμιο. ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 26

προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα, προσπαθούμε να τα αγνοήσουμε, προτάσσοντας τα λάβαρα των παραδόσεων και τα εύσημα παλιών αγώνων. Κάπως έτσι διεξάγεται και η συζήτηση για το «άσυλο», η οποία βεβαίως δεν αφορά μόνο στην ημέρα του εορτασμού του Πολυτεχνείου. Όταν κουκουλοφόροι εφαρμόζουν την τακτική της «καμένης γης», όταν «εξωπανεπιστημιακοί» καταλαμβάνουν πανεπιστημιακούς χώρους και «δεν μπορεί να γίνει τίποτα» (βλ. γραφεία ΙΑESTE), όταν οι φοιτητές μας, αλλά και οι πολίτες αυτής της πόλης, φοβούνται να κυκλοφορήσουν αφού νυχτώσει στο χώρο του Αριστοτελείου, όταν ο καθένας μπορεί να στήσει ένα παρα-κυλικείο, ένα παρα-μπαρ ή έναν παράνομο και επικίνδυνο πομπό (και μόνο μία φορά βρέθηκε η τόλμη να ξηλωθούν τα παραμάγαζα στην πλατεία Χημείου), όταν στις τελευταίες καταλήψεις τα «οδοφράγματα» για να μην περνούν τα μέλη Δ.Ε.Π., αλλά και οι μεταπτυχιακοί φοιτητές, στα γραφεία τους (με ποιο δικαίωμα αλήθεια;) αποτελούνταν από σωρούς κατεστραμμένων θρανίων, καρεκλών και επίπλων και όταν, τέλος, γνωστοί «πανεπιστημιακοί» προπηλακί-


ζουν ανενόχλητοι τον αντιπρύτανη του Δημοκριτείου, τον πρύτανη του Πολυτεχνείου Κρήτης αλλά και τις συγκλήτους αρκετών Α.Ε.Ι. (μεταξύ αυτών και του δικού μας), τότε ας μου συγχωρεθεί η διαπίστωση ότι με τη στάση μας συμβάλλουμε όλοι στην καταρράκωση και κατεδάφιση κάθε έννοιας ασύλου. Πέραν τούτων καλό είναι να θυμόμαστε ότι –τουλάχιστον από το 1981 και μετά– στη χώρα μας κανείς δεν έχει διωχθεί για τις ιδέες του, με πιθανή εξαίρεση τα υψηλόβαθμα στελέχη του στενού και ευρύτερου δημόσιου τομέα μετά από εκλογές, που όμως δεν εμπίπτουν στο θέμα μας. Η εποχή που τα «όργανα» της Ασφάλειας αλώνιζαν το πανεπιστήμιο έχει παρέλθει οριστικά. Αντίθετα, όταν πραγματικά υπήρξε ανάγκη για έναν προστατευόμενο χώρο διακίνησης ιδεών, π.χ. επί δικτατορίας, το πανεπιστημιακό άσυλο δεν εμπόδισε την κρατική εξουσία και τα παρακρατικά φερέφωνά της. Με αυτά τα δεδομένα, η διατήρηση της συζήτησης για το άσυλο στα γνωστά πλαίσια (ασαφές θεσμικό πλαίσιο, ανικανότητα αστυνομίας, έλλειψη οικονομικών πόρων για εσωτερική φύλαξη) απλώς συντελεί στη διαιώνιση του προβλήματος – και βεβαίως μας βολεύει όλους: Την πολιτική ηγεσία, που επικαλείται, όπως πάντοτε όταν την εξυπηρετεί, την «αυτοτέλεια» των Α.Ε.Ι. Τη δικαιοσύνη και την αστυνομία, που καλύπτουν έτσι την έλλειψη βούλησης ή την αδυναμία τους. Τα Μ.Μ.Ε. που έχουν δωρεάν θέμα για πολύω-

ρες εκπομπές. Αλλά και την πανεπιστημιακή κοινότητα, από την πρυτανεία και τη σύγκλητο ως τους φοιτητικούς συλλόγους και βεβαίως και κάθε έναν μας ατομικά, που μπορούμε επικαλούμενοι το νόμο, την έλλειψη πόρων και την λειτουργία των συλλογικών οργάνων να αποποιούμαστε των ευθυνών μας. Κι όταν κάποιος υπεύθυνος, όπως ο εισαγγελέας Φλωρίδης, διατυπώνει το αυτονόητο (έστω και σε ατυχή χρονικά συγκυρία), τότε όλοι παριστάνουμε τους κατάπληκτους. Δεν είμαι βέβαιος αν η υποβάθμιση του δημόσιου πανεπιστήμιου αποτελεί συνειδητό στόχο πολιτικών, δημοσιογραφικών οργανισμών και επιχειρηματικών συμφερόντων - παρ’ ότι τελευταία αρχίζω να το πιστεύω. Είμαι, όμως, βέβαιος ότι όσο εμείς οι ίδιοι συνεχίζουμε να εμμένουμε ως ζηλωτές σε θέσεις που ελάχιστη σχέση έχουν με το πανεπιστήμιο του 2010, κάνουμε ό,τι μπορούμε για να τους βοηθήσουμε. Εάν δεν προχωρήσουμε στην επεξεργασία και διατύπωση ξεκάθαρων, ρεαλιστικών και αποτελεσματικών προτάσεων για την προστασία των χώρων μας (αλλά και για την ποιότητα της εκπαίδευσης που παρέχουμε και το επίπεδο της έρευνας που διεξάγουμε) τότε τα γεγονότα, ο αυριανός ανταγωνισμός αλλά –και προπάντων– η ίδια η κοινωνία θα μας προσπεράσουν. Και η ευθύνη θα είναι, σε πολύ μεγάλο βαθμό, δική μας.

π

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 27


Στις τηλεοπτικές συζητήσεις χάνεται η ουσία και μένουν τα επεισόδια

Tο άσυλο δεν είναι εικόνα στις ειδήσεις Έ του

Δημήτρη Aραβαντινού,

αναπληρωτή καθηγητή του Tμήματος Πολιτικών Mηχανικών A.Π.Θ.

χουν πυκνώσει τελευταία οι αναφορές στο πανεπιστημιακό άσυλο με ποικίλες συζητήσεις και αντεγκλήσεις που κατά κανόνα κυριαρχούνται από μια τάση αμφισβήτησης της αναγκαιότητας ύπαρξής του ή –στην καλύτερη περίπτωση– επαναπροσδιορισμού του περιεχομένου της εννοίας του. Σε μια μονοδιάστατη και απλοϊκή προσέγγιση ο θεσμός χρεώνεται συχνά με το στίγμα της ανομίας και βαρύνεται με την κατηγορία της ατιμωρισίας πράξεων ακολασίας. Βέβαια δεν είναι η πρώτη φορά που το πανεπιστημιακό άσυλο τίθεται στην ημερήσια διάταξη και αναδεικνύεται σε θέμα επικαιρότητας. Και προφανώς δεν θα είναι και η τελευταία. Στο παρελθόν υπήρξε αντικείμενο θερμών αντιπαραθέσεων και πηγή βίαιων συγκρούσεων, όχι μόνο στους πανεπιστημια-

Tο πανεπιστημιακό άσυλο κατοχυρώνει την άρρηκτη σύνδεση της ακαδημαϊκής διδασκαλίας με την ακαδημαϊκή ελευθερία στην ελεύθερη επιστημονική αναζήτηση και στην ελεύθερη διακίνηση των ιδεών. Κάθε προσπάθεια σπίλωσης και απαξίωσης του θεσμού στα μάτια της κοινής γνώμης αποσκοπεί στο να διευκολύνει την αποδοχή των κυβερνητικών επιλογών στην κατεύθυνση ιδιωτικοποίησης της ανώτατης παιδείας.

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 28

κούς, αλλά και στους εξωπανεπιστημιακούς χώρους. Ως θεσμός έχει ταυτισθεί με το δικαίωμα της ελεύθερης ακαδημαϊκής έκφρασης και επικοινωνίας και έχει συνδεθεί ιστορικά με κοινωνικούς αγώνες για τη διασφάλιση της δημοκρατίας, τη διεκδίκηση πολιτικών δικαιωμάτων και συνταγματικών ελευθεριών. Επενδεδυμένο με έντονη πολιτικά χροιά, προδικτατορικά προκάλεσε κατ’ επανάληψη τη σύγκρουση του φοιτητικού κινήματος με τις κρατικές δυνάμεις καταστολής και η παραβίαση του υπήρξε η αφορμή για παρατεταμένες οξύνσεις και διαξιφισμούς ακόμη και από τα έδρανα του κοινοβουλίου. Στα χρόνια της δικτατορίας –απαγορευμένο και ως έννοια ακόμη– λειτούργησε ως σύμβολο της δημοκρατίας, ενώ στα πρώτα μεταδικτατορικά χρόνια χρησίμευσε ως βαρόμετρο των φοιτητικών αγώνων και κινητοποιήσεων.

H νομική κατοχύρωση του θεσμού H νομική του θεσμοθέτηση υπήρξε πάντοτε αίτημα και διακηρυγμένη θέση του φοιτητικού κινήματος και επιτεύχθηκε μετά την κυβερνητική αλλαγή του 1981 με το νόμο 1268/82, περισσότερο γνωστό τότε ως “νόμο πλαίσιο” για την ανώτατη παιδεία. Σύμφωνα με το άρθρο 2 του νόμου αυτού το πανεπιστημιακό άσυλο ορίζεται ως μέσο για την κατοχύρωση της ελεύθερης επιστημονικής αναζήτησης και της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών. Καλύπτει όλους τους χώρους των A.E.I. και συνίσταται στην απαγόρευση επέμβασης της δημόσιας δύναμης στους χώ-


ρους αυτούς, χωρίς την πρόσκληση ή άδεια του αρμόδιου πανεπιστημιακού οργάνου, που αποτελείται από τον πρύτανη, από έναν εκπρόσωπο του καθηγητικού σώματος και έναν εκπρόσωπο των φοιτητών ή της συγκλήτου σε περίπτωση αδυναμίας λήψης ομόφωνης απόφασης του οργάνου αυτού. Επέμβαση δημόσιας δύναμης χωρίς την άδεια του τριμελούς πανεπιστημιακού οργάνου επιτρέπεται μόνον εφόσον διαπράττονται αυτόφωρα κακουργήματα ή αυτόφωρα εγκλήματα κατά της ζωής.

Συστηματική προσπάθεια σπίλωσης Tώρα το πανεπιστημιακό άσυλο μπαίνει και πάλι στο στόχαστρο. Mέσω αυτού –ή καλύτερα μέσω της συστηματικής και εσκεμμένης παραβίασης του– επιχειρείται να στηριχθούν οι κυβερνητικές επιλογές για ιδιωτικοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης με την αναθεώρηση του άρθρου 16 του συντάγματος και τη σύνταξη νέου καταστατικού χάρτη για τα A.E.I. Kαι καθώς η κυβερνητική πολιτική συναντά την έντονη αντίθεση σχεδόν σύσσωμης της πανεπιστημιακής κοινότητας που υπεραμύνεται το δημόσιο χαρακτήρα του πανεπιστημίου, το άσυλο προβάλλει ως το πλέον πρόσφορο μέσο, προκειμένου να κερδηθεί η κοινή γνώμη με τον έντεχνο αποπροσανατολισμό της. Μέσα σε ένα χρόνο συνέβησαν τόσα επεισόδια γύρω και μέσα από το πανεπιστήμιο, όσα δεν έχουν συμβεί κοντά μια δεκαετία! Οι συμπλοκές μεταξύ «αγνώστων» κουκουλοφόρων (που παραπλανητικά βαπτίζονται «αναρχικοί») και δυνάμεων καταστολής συντηρούνται με δεξιοτεχνία, έτσι ώστε κάθε φορά στις τηλεοπτικές οθόνες να διευρύνεται η έκταση των καταστροφών και το πανεπιστήμιο να εμφανίζεται αδύναμο να προστατεύσει τα του οίκου του. H εικόνα του πετροπόλεμου, των δακρυγόνων και της φωτιάς –που ενίοτε μπορεί να περιορίζεται σε ένα καλάθι αχρήστων και μόνο, αλλά η επανειλημμένη προβολή της στις τηλεοπτικές οθόνες μεγεθύνει τις εντυπώσεις και προσδίδει την απαιτούμενη τραγικότητα στο συμβάν– στρέφει την κοινή γνώμη εναντίον του πανεπιστημίου, που δείχνει έτσι να προστατεύει «ταραχοποιούς», οι οποίοι καταφεύγουν σ’ αυτό, χωρίς δυνατότητα σύλληψής τους λόγω ισχύος του ασύλου. H δυσμενής αυτή εικόνα επιτείνεται, όταν οι πανεπιστημιακοί χώροι παρουσιάζονται ως χώροι ανομίας, ως χώροι διακίνησης και εμπορίας ναρκωτικών, ως χώροι έξαρσης της εγκληματικότητας και ας υπάρχει διά επίσημων αστυνομικών χειλέων η διαβεβαίωση ότι οι πράξεις παρανομίας στους χώρους του πανεπι-

στημίου είναι αναλογικά μικρότερη απ’ ό,τι στην υπόλοιπη κοινωνία. Aλήθεια, μέσα στους δρόμους, στις πλατείες και στους λοιπούς δημόσιους χώρους της πόλης, εκεί όπου δεν ισχύει το πανεπιστημιακό άσυλο, έχει εκλείψει η εγκληματικότητα; Έτσι, σχεδόν κάθε συζήτηση περί ασύλου ξεφεύγει από το ουσιαστικό της περιεχόμενο και εξαντλείται στην αναγκαιότητα ή μη εισόδου της δημόσιας κατασταλτικής δύναμης μέσα στο πανεπιστήμιο.

Θεσμική εγγύηση της ακαδημαϊκής ελευθερίας Όμως το πανεπιστημιακό άσυλο δεν διασφαλίζει απλά το δικαίωμα της δημόσιας έκφρασης, το δικαίωμα του λόγου. Eίναι συνθετότερη έννοια που συνδέεται άμεσα με την εκπαιδευτική διαδικασία, με τον τρό-

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 29

»


πο μετάδοσης της γνώσης, με την ελευθερία της γνώμης, την απεξάρτησή της από κάθε δύναμη εξουσίας σε μια διαδικασία αμφίδρομης επικοινωνίας διδασκόντων - διδασκομένων, που οφείλει να συντελείται μέσα στους πανεπιστημιακούς χώρους και προφανώς δεν μπορεί να γνωρίζει χωρικά και χρονικά όρια. H ακαδημαϊκή διδασκαλία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ακαδημαϊκή ελευθερία. Tα δύο συνυπάρχουν ως μια ενιαία και δυσυπόστατη σχέση, ως μια ύψιστη πολιτική και πνευματική δράση δημόσιας ευθύνης και θεσμικής εγγύησης. Kαι είναι αυτό ακριβώς που κατοχυρώνει ο θεσμός του ακαδημαϊκού ασύλου και το κατοχυρώνει όχι μόνον ως δικαίωμα των διδασκόντων, αλλά και ως δικαίωμα των διδασκομένων. Kάθε παρέκκλιση από αυτή τη σχέση ανατρέπει την ισορροπία, δημιουργεί δυνάμεις εξουσίας και η γνώση στερείται μέρος ή το σύνολο της ελευθερίας της.

H ανατροπή με οικονομικές δεσμεύσεις Aυτή η ανατροπή επιχειρείται και τώρα, σε μια προσπάθεια περιορισμού της έννοιας του ασύλου στην τυπική νομική διάστασή του και μόνο. H ανατροπή της αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη λειτουργία του ιδιωτικού πανεπιστημίου. Στο ιδιωτικό πανεπιστήμιο η ακαδημαϊκή ελευθερία δεν μπορεί να υπάρχει, διότι αυτό από τη φύση της λειτουργίας του είναι οικονομικά εξαρτημένο και κατά συνέπεια χάνει το τεκμήριο της αυτονομίας και της ανεξαρτησίας. Λειτουργεί υπό πνευματικό έλεγχο που στερεί την ακαδημαϊκή ελευθερία και περιορίζει σε στεγανά την ακαδημαϊκή διδασκαλία. Γι’ αυτό και η λειτουργία του δεν κυριαρχείται από την πνευματικότητα, αλλά από την εμπορευματικότητα και την ικανοποίηση των στό-

ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ

»

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 30

χων της οικονομικής δύναμης που το στηρίζει. Στο σημείο αυτό το άσυλο χάνει κάθε ηθική και πνευματική διάσταση και διατηρεί μόνο τη νομική του υπόσταση –αν καταφέρει βεβαίως και αυτή να τη διατηρήσει. Το ίδιο ισχύει και με το κρατικό πανεπιστήμιο, όπου τον έλεγχο σε όλους τους τομείς, εκπαιδευτικό, διοικητικό οικονομικό, ασκεί το κράτος. Kαι πάλι η πνευματική διάσταση υποτάσσεται αυτή τη φορά στην κυρίαρχη κρατική πολιτική. Στο κατ’ επίφαση δίλημμα ανάμεσα σε κρατικό και ιδιωτικό πανεπιστήμιο ως μόνη θέση στέκεται το δημόσιο πανεπιστήμιο. Eίναι αυτό που θεμελιώνει ηθική και πνευματική ανεξαρτησία στην έρευνα και στη διδασκαλία, είναι το μόνο που μπορεί θεσμικά να κατοχυρώσει την ελεύθερη και ανοικτή επικοινωνία μεταξύ των διδασκόντων και των διδασκομένων. H κατοχύρωση του πανεπιστημιακού ασύλου αποτελεί τη θεσμική εγγύηση της λειτουργίας του πανεπιστημίου πέρα από κρατικές παρεμβάσεις και ικανοποίηση ιδιωτικών οικονομικών συμφερόντων. Tο σημερινό καθεστώς καλύπτει πλήρως αυτό το θεσμό. H φαινομενική αδυναμία του οφείλεται στην εσκεμμένη προσπάθεια να καταγραφεί η λειτουργία του αρνητικά είτε με τη συντήρηση κλίματος ανομίας και επεισοδίων είτε με την άρνηση της πολιτικής εξουσίας να τηρήσει όσα ο νόμος ορίζει. Γι’ αυτό και κάθε απόπειρα νομοθετικής μεταρρύθμισης του θεσμού είναι εκ του πονηρού!…

π


Πανελλήνια Αγωνιστική Σπουδαστική Παράταξη

Ναι στη συνδιοίκηση με ισότιμους όρους Χ

ρονιά σταθμός στην ιστορία του ελληνικού φοιτητικού κινήματος αποτελεί το 1982. Τότε, ψηφίστηκε ο νόμος 1268/82 (νόμος-πλαίσιο) που διέπει τη δομή και τη λειτουργία των πανεπιστημίων και ο οποίος εισήγαγε τη λεγόμενη συνδιοίκηση, τη συμμετοχή δηλαδή και των φοιτητών στη διοίκηση του πανεπιστημίου σε όλες τις βαθμίδες, από τους τομείς ως την σύγκλητο. Ριζοσπαστικός, προοδευτικός και καινοτόμος για την εποχή, έθεσε το ρόλο των φοιτητών αλλά και των παρατάξεων σε νέα, ισχυρότερη βάση. Όμως οι καιροί αλλάζουν, τα πολιτεύματα εξελίσσονται, η δημοκρατία προοδεύει, ενώ η τεχνολογική πρόοδος δίνει πολλές και νέες δυνατότητες. Σήμερα, 25 περίπου χρόνια μετά, το ζήτημα της συμμετοχής των φοιτητών στη διοίκηση του πανεπιστημίου έρχεται και πάλι στο προσκήνιο. Καταρχήν η αντιπροσωπευτική εκπροσώπηση των φοιτητών μέσω των παρατάξεων έχει πολλά αρνητικά στοιχεία. Σίγουρα όλοι μας έχουμε ακούσει για διαπλεκόμενες παρατάξεις, διαπλεκόμενους φοιτητές, αιώνιους φοιτητοπατέρες που αποκλειστικό τους ενδιαφέρον είναι το πώς θα μπορέσουν να επηρεάσουν τις εκλογικές διαδικασίες που αφορούν στην εκλογή προέδρων τμημάτων, κοσμητόρων σχολής, πρυτάνεων και αντιπρυτάνεων πανεπιστημίων. Όλα αυτά εν-

νοείται ύστερα από συνεννόηση και με τα διαπλεκόμενα καθηγητικά συμφέροντα, που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν στο σημείο να εξαγοράζουν τη φοιτητική ψήφο ώστε να εξασφαλίζουν την εκλογή τους. Αυτές είναι καταδικαστέες νοοτροπίες και λογικές που μας γυρνούν πολλά χρόνια πίσω και καμία σχέση δεν έχουν με όσες φοιτητικές δυνάμεις θέλουν να αποκαλούνται προοδευτικές. Αυτές είναι νοοτροπίες, λογικές και πρακτικές που πρέπει επιτέλους οι ίδιοι οι φοιτητές να σταματήσουν.

του

Μιχάλη Καραϊορδανίδη,

φοιτητή Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών, γραμματέα Π.Α.Σ.Π. Πολυτεχνικής Α.Π.Θ.

Ισότιμη φοιτητική συμμετοχή Το σημαντικότερο όμως είναι να αναβαθμιστεί ο ρόλος του κάθε φοιτητή μέσα στο πανεπιστήμιο. Αυτή τη στιγμή για την Π.Α.Σ.Π. είναι επιτακτικό να βγουν

»

Η άμεση συμμετοχή των φοιτητών στα όργανα διοίκησης με την καθολική ψηφοφορία στις εκλογές για την ανάδειξη των οργάνων διοίκησης και την αξιολόγηση των καθηγητών από τους φοιτητές θα βοηθήσουν στην αναβάθμιση της δημοκρατικής λειτουργίας του πανεπιστημίου. ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 31


»

μπροστά όλες οι προοδευτικές δυνάμεις του φοιτητικού κινήματος και να διεκδικήσουν άμεσα την ισότιμη συμμετοχή φοιτητών (100% ανά μέλη Δ.Ε.Π.) σε όλα τα όργανα διοίκησης με ουσιαστική συμμετοχή των φοιτητών σε όλες τις διαδικασίες, την αξιολόγηση των καθηγητών από τους φοιτητές αλλά και την καθολική ψηφοφορία των φοιτητών στις εκλογές για την ανάδειξη οργάνων διοίκησης του πανεπιστημίου (προέδρους, κοσμήτορες, πρυτάνεις). Άμεσα αποτελέσματα από αυτές τις ρηξικέλευθες προτάσεις είναι τα εξής: • Οι διαδικασίες γίνονται πλέον πιο ανοιχτές και πιο δημοκρατικές. • Οι ψήφοι θα είναι πλέον πολιτικοποιημένες και όχι απόρροια παραταξιακής γραμμής. • Σ’ αυτές τις διαδικασίες εκλέκτορας μπορεί να είναι κάθε φοιτητής και όχι μόνον αυτός που έχει τη δυνατότητα λόγω της συμμετοχής του σε κάποια φοιτητική παράταξη. Έτσι δίνεται η δυνατότητα σε όλους τους φοιτητές να ασχολούνται ουσιαστικά με τα κοινά του ακαδημαϊκού χώρου . • Τα περιθώρια παραταξιακών, καθηγητικών εμπλοκών και επιρροών στους εκλέκτορες είναι ελάχιστα, αφού ο αριθμός τους πλέον θα είναι πολύ μεγάλος.

Θέλουμε ένα πανεπιστήμιο ελεύθερο, ανοιχτό, δημοκρατικό και πραγματικά αυτοδιοίκητο με δυνατότητα συμμετοχής όλων των φοιτητών σε θέματα που τους απασχολούν, ώστε να ενημερωνόμαστε, να κατανοούμε τις εξελίξεις και τις αλλαγές και να μην επιτρέπουμε να επικρατήσουν συντηρητικές λογικές.

• Τα περιθώρια αποκόμισης προσωπικών οφελών θα είναι μηδαμινά. • Ο εκλεγμένος σε μια διοικητική θέση θα έχει πλέον ευρύτερη ανταπόκριση στους φοιτητές αφού θα έχει προκύψει από διευρυμένη φοιτητική βάση ψηφοφόρων.

Να μην επικρατήσει καμία συντηρητική λογική Αξίζει να τονίσουμε πως καμία πρόταση με κατεύθυνση την μείωση του ποσοστού των φοιτητών στην εκλογή των οργάνων συνδιοίκησης δεν μας βρίσκει σύμφωνους. Εκτός όμως από τις σχεδόν αυτονόητες και διαχειριστικού περιεχομένου διεκδικήσεις, οφείλουμε να προτάξουμε, όχι τόσο ως παράταξη αλλά ως κίνημα και φοιτητές, το όραμά μας για ένα νέο πανεπιστήμιο. Ένα πανεπιστήμιο ελεύθερο, ανοιχτό, δημοκρατικό και πραγματικά αυτοδιοίκητο. Χωρίς να θέλουμε να απαξιώσουμε παρατάξεις που δραστηριοποιούνται στο χώρο του πανεπιστημίου με αρχές και αξίες, πιστεύουμε πως η συμμετοχή στη διοίκηση δεν μπορεί να είναι αποκλειστικό προνόμιό τους, αλλά όλων των φοιτητών. Κάθε ενεργός φοιτητής πρέπει να έχει τη δυνατότητα συμμετοχής και παρέμβασης στα θέματα που τον απασχολούν. Κάθε ενεργός φοιτητής, κάθε προοδευτική παράταξη, όλοι μας, οφείλουμε να μετέχουμε, να ενημερωνόμαστε, να κατανοούμε τις εξελίξεις και τις αλλαγές, να μην επιτρέπουμε να επιβάλλεται καμία συντηρητική λογική. Οφείλουμε να συμμετέχουμε στους μαζικούς χώρους των γενικών συνελεύσεων και στα όργανα της συνδιοίκησης, να αγωνιζόμαστε με υπευθυνότητα, με σοβαρότητα και με πίστη στις θέσεις και τις απόψεις μας. Ο ρόλος μας είναι κρίσιμος. Κρίσιμος στην κοινωνία, αποφασιστικός στα πανεπιστήμια.

π

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 32


Πανσπουδαστική Κίνηση Συνεργασίας

Θέλουν να λειτουργούμε ως μηχανισμοί επικύρωσης της αντιλαϊκής τους πολιτικής Αν εφαρμοστεί ο νόμος της «αξιολόγησης» και εισαχθεί «διαχειριστής» (μάνατζερ) στις σχολές με την ψήφιση του νέου νόμου - πλαίσιο για τα Α.Ε.Ι., αν αναθεωρηθεί το άρθρο 16 και εφαρμοστεί πιο βαθιά η κυρίαρχη πολιτική στην εκπαίδευση, τότε η επιχειρηματική λειτουργία των Α.Ε.Ι. θα γίνει κανόνας με τη βούλα και τη σφραγίδα του συντάγματος και των νόμων του κράτους!

Τ

ο ζήτημα της φοιτητικής συμμετοχής στη λειτουργία του πανεπιστημίου είναι κομμάτι ενός γενικότερου θέματος: της δημοκρατικής λειτουργίας των ιδρυμάτων και, κατά τη γνώμη μας, θα ήταν καλύτερο να το εξετάσουμε ως τέτοιο. Η συνεργασία των Α.Ε.Ι. με την κοινωνία και όχι με τα στενά ιδιωτικά συμφέροντα είναι αναγκαία προϋπόθεση ώστε τα Α.Ε.Ι. να υπηρετούν τις πραγματικές ανάγκες της παραγωγής και του λαού. Στο πλαίσιο αυτό, ο δημοκρατικός έλεγχος των πανεπιστημίων, της λειτουργίας τους και των δραστηριοτήτων τους, απ’ όλη την πανεπιστημιακή κοινότητα και το λαό, μέσα από εκλεγμένους εκπροσώπους αποτελεί στόχο πάλης της «Πανσπουδαστικής». Συστατικό στοιχείο της δημοκρατικής λειτουργίας των Α.Ε.Ι. είναι και η φοιτητική συμμετοχή στα όργανα, γενικότερα στη λειτουργία του πανεπιστημίου. Η δημοκρατία στα Α.Ε.Ι. προϋποθέτει ισότητα δικαιωμάτων και διεύρυνση της συμμετοχής όλων όσων δρουν σε αυτά –και των φοιτητών– σε όλα τα ζητήματα χωρίς βέβαια ισοπέδωση αρμοδιοτήτων και ικανοτήτων. Μπορούμε, όμως, να ισχυριστούμε ότι οι θεσμοί που διαθέτει το πανεπιστήμιο, τα όργανά του και η συμμετοχή των φοιτητών και των μελών Δ.Ε.Π. σε αυτά, διασφαλίζουν από μόνα τους την ουσιαστική δημοκρατική του λειτουργία; Το πανεπιστήμιο από το 1999 –υπογραφή της συνθήκης της Μπολόνια– πιέζεται διαρκώς, μέσα από νόμους, προεδρικά διατάγματα, την υποχρηματοδότηση κ.τ.λ. να ιδιωτικοποιήσει πλευρές της λειτουργίας του, να εισαγάγει δηλαδή επιχειρηματικά κριτήρια σε αυτές. Για παράδειγμα, το πανεπιστήμιο πιεζόμενο από την κρατική υποχρηματοδότηση πραγματοποιεί έναντι «αμοιβής» έρευνα για λογαριασμό επιχειρήσεων, ακόμη και ιμπεριαλιΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 33

του

Αχιλλέα Θεοδωρακόπουλου,

φοιτητή Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών, εκπροσώπου της Πανσπουδαστικής Κ.Σ.

»


Η ουσιαστική δημοκρατική λειτουργία των Α.Ε.Ι. προϋποθέτει, τελικά, την αποδέσμευση των πανεπιστημίων από την κυρίαρχη πολιτική που τα υποτάσσει στα συμφέροντα των πολυεθνικών.

»

στικών οργανισμών (ΝΑΤΟ κ.τ.λ.). Το θέμα, το σκοπό, πολλές φορές και το ίδιο το αποτέλεσμα της έρευνας, όμως, δεν τα καθορίζει το πανεπιστήμιο, αλλά ο χρηματοδότης - επιχείρηση! Αυτό, βέβαια, κάθε άλλο παρά ελεύθερη και δημοκρατική λειτουργία είναι!

Περιορισμός της δημοκρατικής λειτουργίας Μάλιστα, αν εφαρμοστεί ο νόμος της «αξιολόγησης» και εισαχθεί «διαχειριστής» (μάνατζερ) στις σχολές με την ψήφιση του νέου νόμου - πλαίσιο για τα Α.Ε.Ι., αν αναθεωρηθεί το άρθρο 16 και εφαρμοστεί πιο βαθιά η κυρίαρχη πολιτική στην εκπαίδευση, τότε η επιχειρηματική λειτουργία των Α.Ε.Ι. θα γίνει κανόνας με τη βούλα και τη σφραγίδα του συντάγματος και των νόμων του κράτους! Τότε ο διαχειριστής κυριολεκτικά θα «βάζει το μαχαίρι στο λαιμό» στο επιστημονικό - ερευνητικό προσωπικό (μέλη Δ.Ε.Π., υποψήφιοι διδάκτορες φοιτητές) για να πραγματοποιήσει συγκεκριμένη έρευνα - παραγγελία επιχείρησης, κι όποιος θα σηκώνει κεφάλι, θα φεύγει από το πανεπιστήμιο, αφού τον «αξιολογήσει» αρνητικά η «αγορά». Κι όλα αυτά δεν είναι κακοδαιμονίες και αντιδράσεις συντηρητικών που δεν θέλουν να αλλάξει η κατάσταση (δηλώσεις Καραμανλή και Παπανδρέου), αλλά πραγματι-

Η καθολική ψηφοφορία των φοιτητών στην εκλογή των οργάνων διοίκησης θα οδηγήσει στην αποπολιτικοποίησή τους, κάτι που ως ένα βαθμό δεν συμβαίνει τώρα, καθώς οι παρατάξεις είναι δεσμευμένες να ψηφίσουν με κριτήριο τις πολιτικές τους θέσεις και τις θέσεις των υποψηφίων. ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 34

κότητα σε χώρες του εξωτερικού στις οποίες οι «μεταρρυθμίσεις» έχουν εφαρμοστεί …ως το κόκαλο! Τελικά, τα συλλογικά όργανα θα μετατραπούν σε απλούς μηχανισμούς επικύρωσης αντιλαϊκών επιλογών στην έρευνα κ.τ.λ., αδυνατώντας να πράξουν διαφορετικά! Η συνέλευση τμήματος, για παράδειγμα, θα πρέπει «ελεύθερα και δημοκρατικά» να αποφασίσει αν θα αξιοποιήσει ή όχι τα χρήματα των επιχειρήσεων για να επιβιώσει το τμήμα, μέσα στο πλαίσιο της γενικευμένης υποχρηματοδότησης της παιδείας! Ο νέος νόμος - πλαίσιο για τα Α.Ε.Ι. εισάγει στη λειτουργία των πανεπιστημίων πιο έντονα ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, που «πάνε πακέτο» με τον περιορισμό της δημοκρατικής λειτουργίας τους. Για να λειτουργεί το πανεπιστήμιο με τέτοια κριτήρια πρέπει να απονεκρωθεί το δικαίωμα συνδικαλιστικής ελευθερίας, της δράσης του φοιτητικού κινήματος που μάχεται για κατακτήσεις, καθώς και το δικαίωμα για αυτονομία στην ακαδημαϊκή έρευνα. Γι’ αυτό καταργούν το άσυλο που κατοχυρώνει τα παραπάνω δικαιώματα και εισάγουν μάνατζερ στο νέο πανεπιστήμιο - επιχείρηση. Παράλληλα, προτείνεται η καθολική ψηφοφορία των φοιτητών στις πρυτανικές εκλογές που θα οδηγήσει στην απολιτικοποίηση τους κάτι που ως ένα βαθμό δεν συμβαίνει τώρα, καθώς οι παρατάξεις είναι δεσμευμένες να ψηφίσουν με κριτήριο τις πολιτικές τους θέσεις και τις θέσεις των υποψηφίων. Επίσης, εκφράζουμε ανησυχία σχετικά με το ποσοστό αντιπροσώπευσης των φοιτητών στα όργανα της πρυτανείας, που θα μειωθεί. Η ουσιαστική δημοκρατική λειτουργία των Α.Ε.Ι. προϋποθέτει, τελικά, την αποδέσμευση των πανεπιστημίων από την κυρίαρχη πολιτική που τα υποτάσσει στα συμφέροντα των πολυεθνικών. Χρειάζεται ριζική αλλαγή στον πολιτικό συσχετισμό δυνάμεων, ώστε να γίνει η οικονομία λαϊκή και στο επίκεντρο να βρίσκεται ο άνθρωπος, η λαϊκή ευημερία, κι όχι τα κέρδη των πολυεθνικών. Έτσι τα πανεπιστήμια με τη δημοκρατική τους λειτουργία, τον έλεγχο από την πανεπιστημιακή κοινότητα (Δ.Ε.Π., φοιτητές κ.τ.λ.) και το λαό να υπηρετούν αυτό το σκοπό.

π


ΜΙΚΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗΣ

Πραγματοποιήθηκε σεμινάριο για θέματα κλιματισμού Σεμινάριο με θέμα «Συστήματα κλιματισμού» διοργάνωσε το Εργαστήριο Κατασκευής Συσκευών Διεργασιών του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών Α.Π.Θ. σε συνεργασία με το Ελληνικό Παράρτημα της ASHRAE. Το σεμινάριο πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο στο αμφιθέατρο του Τμήματος Τοπογράφων Μηχανικών «Αλέξανδρος Τσιούμης». Στο σεμινάριο παρευρέθησαν καθηγητές και φοιτητές της Πολυτεχνικής Σχολής.

Ο κοινωνικός ρόλος και η ευθύνη του επιστήμονα Με θέμα τον κοινωνικό ρόλο και την ευθύνη του επιστήμονα πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Νοέμβριο εκδήλωση, που τελούσε υπό την αιγίδα της Πολυτεχνικής Σχολής. Κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης ήταν ο Μανώλης Γλέζος, ενώ σύντομες τοποθετήσεις έκαναν οι καθηγητές Στ. Πανάς (αντιπρύτανης του Α.Π.Θ.), Ν. Μουσιόπουλος (κοσμήτορας της Πολυτεχνικής Σχολής), Δ. Τολίκας, Στ. Λογοθετίδης, Σπ. Παυλίδης και Κ. Κατσιφαράκης. Την εκδήλωση συντόνισαν οι καθηγητές Σπ. Παυλίδης και Κ. Κατσιφαράκης.

Αγγλόφωνος οδηγός για τους ξένους επισκέπτες Στην προβολή της Πολυτεχνικής Σχολής στο διεθνή χώρο αποσκοπεί το μικρό τεύχος που εξέδωσε η Πολυτεχνική Σχολή στην αγγλική γλώσσα με τίτλο «A short profile of the school of engineering», Πρόκειται για ένα συνοπτικό ενημερωτικό οδηγό που στόχο έχει να ενημερώσει τους ξένους επισκέπτες για την ιστορία της Πολυτεχνικής Σχολής, για τα προγράμματα εκπαίδευσής της και τις δραστηριότητες των τμημάτων της. Ο οδηγός με όλο του το περιεχόμενο βρίσκεται στην ιστοσελίδα: http://aix.meng.auth.gr/~gkotr/eng/en_profile.pdf

Διάλεξη για τη διαχείριση κινδύνων στα μεγάλα τεχνικά έργα Εκδήλωση με θέματα που αφορούν στη διαχείριση τεχνικών έργων και ιδιαίτερα στη διαχείριση κινδύνων μεγάλων έργων, πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 22 Νοεμβρίου, στο αμφιθέατρο «Αλέξανδρος Τσιούμης» του Τμήματος Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών του Α.Π.Θ. Η διάλεξη δόθηκε από τον πρόεδρο του Πανεπιστημίου της Nevada (UNLV) των Η.Π.Α. David B. Ashley, καθηγητή διεθνούς κύρους στη διοίκηση και διαχείριση τεχνικών έργων. Τη διάλεξη παρακολούθησαν πολλοί καθηγητές και φοιτητές όχι μόνο του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών, αλλά και των άλλων τμημάτων.

Μεταπτυχιακές “ευκαιρίες” από το Γαλλικό Ινστιτούτο Πετρελαίου (IFP) Τα μεταπτυχιακά προγράμματα που προσφέρει παρουσίασε στην Πολυτεχνική Σχολή το Γαλλικό Ινστιτούτο Πετρελαίου (IFP). Τα μεταπτυχιακά προγράμματα του IFP επικεντρώνουν στις μηχανές εσωτερικής καύσης και τις διατάξεις παραγωγής ισχύος στα οχήματα, είναι είτε γαλλόφωνα είτε αγγλόφωνα και οδηγούν στην απόκτηση τίτλου M.Sc. (Master of Science). Μετά το πέρας της παρουσίασης ακολούθησε συζήτηση σχετικά με τις δυνατότητες απασχόλησης στην ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία και πετρελαιοβιομηχανία.

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 35


ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ «thema» (ΦΩΤ. Π. ΔΑΝΕΛΑΤΟΣ)

περιβάλλον

ΠΗΓΗ: ΦΩ

Τ. ΑΡΧΕΙΟ

«thema» (Φ ΩΤ. Π. ΔΑΝΕ ΛΑΤΟΣ)

Τ. ΑΡ ΠΗΓΗ: ΦΩ

ΧΕΙΟ «the

. Π. ΔΑΝΕ ma» (ΦΩΤ

ΛΑΤΟΣ)

Όνειδος για το πανεπιστήμιο

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 36

Λίγο πριν μπει η άνοιξη σκότωσαν τα δένδρα!

Λ

ίγο πριν μπει η άνοιξη, μπήκε στον προαύλιο χώρο της Πολυτεχνικής Σχολής κάποιο συνεργείο εξοπλισμένο με γερανό και ακρωτηρίασε κυριολεκτικά πολλά από τα πολυετή δένδρα στον αυλόγυρο προς την Εγνατία οδό. Όρθιοι κορμοί χάσκουν τώρα αδιάψευστοι μάρτυρες ενός ακήρυχτου πολέμου. Μόνο θλίψη προκαλεί η θέα των υψηλών κορμών με τους κύριους κλάδους που καρατομήθηκαν, με τις τομές διαμέτρου μεγαλύτερης των 10 cm να χάσκουν ως ακάλυπτες πληγές στην έφοδο μυκήτων και βακτηρίων. Όταν τραυματίζεται βάναυσα ένα φυτό, στα σχετικά σημεία, επιστρατεύονται ορμόνες που προκαλούν μετά οργιώδη ακανόνιστη βλάστηση, σαν αντίδραση στη βίαιη αναστολή της ανάπτυξής του. Αυτό ενδεχομένως να αποτελεί μία εκ των προφάσεων που επικαλούνται οι «δράστες». Η διαμόρφωση όμως του γεωμετρικού σχήματος των δένδρων γίνεται κατά τα αρχικά χρόνια της ζωής τους, ώστε να προκαλέσει την αύξηση της διακοσμητικής τους αξίας με γνώμονα πάντα τον αισθητικό και το λειτουργικό (σκίαση) τους ρόλο. Η εικόνα αυτή σίγουρα προσβάλλει την αισθητική και την ανοχή μας και αποτελεί κίνητρο για την ανάληψη ευθυνών όσον αφορά στην προστασία του υπάρχοντος ήδη πρασίνου, από τα έργα που προβλέπεται να γίνουν για την κατασκευή του μετρό. Παράλληλα είναι μια καλή αφορμή να συναποφασίσουμε εκ των προτέρων τι είδους δένδρα θέλουμε να εγκαταστήσουμε μετά την περάτωση των έργων του μετρό, ώστε να προλάβουμε να τα δούμε σε πλήρη ανάπτυξη, διότι η ατμοσφαιρική ρύπανση, και σ’ αυτό η Θεσσαλονίκη έχει πρωτιά ως γνωστόν, ακόμη και την ανάπτυξη των ετήσιων δακτυλίων του κορμού των δένδρων αναστέλλει, πόσο μάλλον των πνευμόνων μας. Πόπη Ασλανίδου,

γεωπόνος-υδραυλικός, Ε.Ε.Δι.Π. ΙΙ, Τμήματος Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών Α.Π.Θ.


επαγγελματικά δικαιώματα

Οι θέσεις της Πολυτεχνικής στο προσχέδιο για τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων Τ.Ε.Ι.

ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ «thema» (ΦΩΤ. Κ. ΚΩΤΟΥΛΑΣ)

Καμιά εκχώρηση επαγγελματικών δικαιωμάτων δεν είναι αποδεκτή Κατηγορηματικά αντίθετη είναι η Πολυτεχνική Σχολή στην προσπάθεια που καταβάλλεται να αποκτήσουν οι απόφοιτοι των Τ.Ε.Ι. επαγγελματικά δικαιώματα ίδια με αυτά των διπλωματούχων μηχανικών.

Η

γενική συνέλευση της Πολυτεχνικής Σχολής που συνήλθε την 1η Νοεμβρίου 2006 συζήτησε την πρόταση του Συμβουλίου Ανώτερης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης (Σ.Α.Τ.Ε.) που προσφάτως είδε το φως της δημοσιότητας υπό μορφή προτάσεως σχεδίου προεδρικού διατάγματος. Το σχέδιο που –υποτίθεται– ότι αποσκοπεί στην «αναβάθμιση» των πτυχιούχων των Τ.Ε.Ι., ουσιαστικά παρέχει στους αποφοίτους των Τ.Ε.Ι. χωρίς προϋποθέσεις επαγγελματικά δικαιώματα διπλωματούχων μηχανικών των Α.Ε.Ι., εξισώνοντάς τους με αυτούς και θεωρώντας κάθε μεταξύ τους διάκριση απλά ακαδημαϊκή και όχι επαγγελματική. Οι θέσεις αυτές ξεσήκωσαν πλήθος διαμαρτυριών στον κλάδο των μηχανικών που αντέδρασαν ζητώντας οι θέσεις να αποσυρθούν και να μη λαμβάνονται ανάλογες αποφάσεις με μηχανιστικές εφαρμογές χωρίς να συνεκτιμάται ο ρόλος της κάθε κατηγορίας αποφοίτων και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σπουδών κάθε κατηγορίας σχολής. Η Πολυτεχνική Σχολή αφού συζήτησε διεξοδικά επάνω στο σχετικό σχέδιο, κατέληξες στις παρακάτω θέσεις.

Η Πολυτεχνική Σχολή, μετά από τη μελέτη του προσχεδίου προεδρικού διατάγματος (πρόταση του Σ.Α.Τ.Ε.) για τα επαγγελματικά δικαιώματα πτυχιούχων Τ.Ε.Ι. του κατασκευαστικού τομέα (πολιτικών δομικών έργων, πολιτικών έργων υποδομής και τοπογραφίας ή γεωπληροφορικής και τοπογραφίας) επισημαίνει τα εξής: Κατά τη διαδικασία σύνταξης και έγκρισης προγραμμάτων σπουδών των τμημάτων Τ.Ε.Ι., θα έπρεπε να λαμβάνονται υπόψη τα προγράμματα σπουδών πανεπιστημιακών τμημάτων συναφούς γνωστικού αντικειμένου με γνώμονα την επίτευξη συμπληρωματικότητας. Η διαδικασία αυτή θα ανέπτυσσε γόνιμο προβληματισμό για τους στόχους των σπουδών που παρέχουν τα τμήματα Τ.Ε.Ι. και θα τεκμηρίωνε την αναγκαιότητα ύπαρξης και λειτουργίας τους. Αντίθετα, μέχρι τώρα ακολουθείται μια εσωστρεφής διαδικασία που οδήγησε σε πληθώρα πτυχιούχων Τ.Ε.Ι. που, αντί να υπηρετούν τον κατά νόμο συμπληρωματικό ρόλο τους, διεκδικούν ίσα επαγγελματικά δικαιώματα από την ήδη κορεσμένη κοινότητα των διπλωματούχων μηχανικών. Η επιχειρούμενη με το σχέδιο «αναβάθμιση» των πτυχιούχων Τ.Ε.Ι. έχει ως άμεση ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 37

»


ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ «thema» (ΦΩΤ. Κ. ΚΩΤΟΥΛΑΣ)

συνέπεια τη στέρηση της παραγωγικής διαδικασίας από τα απολύτως απαραίτητα μεσαία επαγγελματικά στελέχη. Σύμφωνα με το ν. 2916/2001 για τη διάρθρωση της ανώτατης εκπαίδευσης, ο οποίος εντάσσει τα Α.Ε.Ι. στον πανεπιστημιακό και τα Τ.Ε.Ι. στον τεχνολογικό τομέα, τα ιδρύματα των δύο τομέων λειτουργούν συμπληρωματικά, με διακριτές φυσιογνωμίες και ρόλους. Κατά την αιτιολογική έκθεση του σχεδίου, η διάκριση αυτή είναι αποκλειστικά ακαδημαϊκή και όχι επαγγελματική, περιορίζεται δε στη δυνατότητα εξέλιξης των διπλωματούχων Α.Ε.Ι. με την εκπόνηση διδακτορικής διατριβής. Εάν η αρχή αυτή γίνει αποδεκτή, οδηγεί στο τραγελαφικό συμπέρασμα ότι, βάσει της νομικώς προβλεπόμενης συμπληρωματικότητας και των διακριτών ρόλων, το σχέδιο θα έπρεπε να προβλέπει ότι οι πτυχιούχοι Τ.Ε.Ι. είναι μηχανικοί εφαρμογής, ενώ οι διπλωματούχοι μηχανικοί Α.Ε.Ι., είναι αποκλειστικά ερευνητές, κατά συνέπεια δεν θα πρέπει, να έχουν επαγγελματικά δικαιώματα!

Μηχανιστικές εφαρμογές κανονισμών Απολύτως αυθαίρετα, το προσχέδιο εντάσσει το σχεδιασμό και τη μελέτη ενός έργου «στην εφαρμοσμένη διάσταση των επιστημών», και σχεδόν εξισώνει τα σχετικά επαγγελματικά δικαιώματα των πτυχιούχων Τ.Ε.Ι. με αυτά των διπλωματούχων Α.Ε.Ι. Η Πολυτεχνική Σχολή πιστεύει ότι η μελέτη και ο σχεδιασμός ενός έργου αποτελούν σύνθετη επιστημονική διαδικασία που απαιτεί βαθειά θεωρητική γνώση και δεν αποτελεί αντικείμενο μηχανιστικής εφαρμογής κανονισμών, οι οποίοι διασφαλίζουν μόνον τις ελάχιστες απαιτήσεις, συνήθως της ασφάλειας του κοινωνικού συνόλου και της οικονομικότητας του έργου. Κατά συνέπεια είναι απολύτως αντίθετη στην εκχώρηση δικαιώματος σύνταξης μελετών, πραγματογνω-

μοσυνών με επιστημονικό αντικείμενο και συναφών δικαιωμάτων στους πτυχιούχους Τ.Ε.Ι. Η Πολυτεχνική Σχολή συμφωνεί με το προσχέδιο ότι τα επαγγελματικά δικαιώματα πρέπει να χορηγούνται από πιστοποιημένο φορέα, ο οποίος θα μπορούσε να είναι το Τ.Ε.Έ. Θεωρεί όμως εντελώς άστοχη και άκαιρη την εκτίμηση ότι η σχετική διαδικασία θα αποσαφηνίσει ότι η διάκριση μεταξύ αποφοίτων Τ.Ε.Ι. και Α.Ε.Ι. είναι μόνον ακαδημαϊκή και δεν έχει επίπτωση στα επαγγελματικά δικαιώματα. Η Πολυτεχνική Σχολή θεωρεί ατυχή την αιτιολογική έκθεση στο σύνολο της. Ειδικότερα κρίνεται ως απα-

ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ «thema» (ΦΩΤ. Κ. ΚΩΤΟΥΛΑΣ)

»

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 38


Εξίσωση ακόμη και με απαξιωμένες σπουδές Η Πολυτεχνική Σχολή δηλώνει ότι δεν έχει να χωρίσει τίποτε με τους πτυχιούχους Τ.Ε.Ι., τους οποίους θεωρεί συνεργάτες των διπλωματούχων μηχανικών στην παραγωγική διαδικασία. Διαφωνεί όμως ριζικά με το σκεπτικό των πρωτεργατών της τεχνητής δια του προεδρικού διατάγματος, «αναβάθμισης» των επαγγελματικών δικαιωμάτων. Οι κύκλοι αυτοί, αντί να στηρίζονται στο επί της ουσίας επιτυγχανόμενο επίπεδο σπουδών, παραπέμπουν σε μηχανιστικές λογικές εξίσωσης, εισαγόμενης έμπνευσης, οι οποίες δεν είναι σε θέση να λάβουν υπόψη την πραγματική κατάσταση στη χώρα μας. Πιο κραυγαλέες αντιφάσεις στις προτάσεις αυτές είναι η σχεδόν πλήρης επαγγελματική εξίσωση των διπλωματούχων μηχανικών πενταετούς εκπαίδευσης Α.Ε.Ι. με τους πτυχιούχους τετραετούς εκπαίδευσης Τ.Ε.Ι. και με τους εξισούμενους προς αυτούς παλιότερους πτυχιούχους, ακόμη μικρότερου χρόνου ήδη απαξιωμένων σπουδών και η ακριβώς πλήρης επαγγελματική εξίσωση με

τους πτυχιούχους Τ.Ε.Ι., κατόχους μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης, οι οποίοι με πενταετή συνολική διάρκεια σπουδών θα κατέχουν επί πλέον και τον τίτλο εξειδίκευσης.

Μήνυμα ήσσονος προσπάθειας Πέραν των παραπάνω, η Πολυτεχνική Σχολή εκφράζει τη λύπη της για το «μήνυμα της ήσσονος προσπάθειας» που εμμέσως εμπεριέχεται στο προσχέδιο, καθώς δεν επιβραβεύεται επαγγελματικά η αυξημένη προσπάθεια των διπλωματούχων μηχανικών κατά την εισαγωγή τους στα πολυτεχνεία, τη φοίτηση τους και την επαγγελματική τους πορεία. Τα όσα αναφέρονται στο παρόν κείμενο με την ευκαιρία του προσχεδίου προεδρικού διατάγματος. για τον κατασκευαστικό, τομέα είναι πρόδηλο ότι στην πραγματικότητα αφορούν σε όλες τις ειδικότητες του μηχανικού. Δεδομένης της δηλούμενης (από το συντάκτη του προσχεδίου) μεταβατικότητας του προεδρικού διατάγματος, η Πολυτεχνική Σχολή προτείνει την άμεση έναρξη του διαλόγου μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών, στον οποίο ευχαρίστως θα συμμετάσχει, αν κληθεί. Μέχρι την ολοκλήρωση του διαλόγου προτείνει να κωδικοποιηθούν τα υφιστάμενα επαγγελματικά δικαιώματα, χωρίς επεκτάσεις σε νέα (π.χ. ενδεικτικώς: μελέτες δημοσίου, αρχιτεκτονικές και στατικές μελέτες κτιριακών κατασκευών ανεξαρτήτως ύψους). Αυθαίρετες επεκτάσεις αντικειμένου δημιουργούν καθεστώτα «κεκτημένων δικαιωμάτων» που δύσκολα ανατρέπονται εκ των υστέρων. Στην περίπτωση που το Υπουργείο Παιδείας αποδεχθεί και προωθήσει το προσχέδιο του προεδρικού διατάγματος η Πολυτεχνική Σχολή θα αντιδράσει δυναμικά με κινητοποίηση των μελών της.

π

ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ «thema» (ΦΩΤ. Κ. ΚΩΤΟΥΛΑΣ)

ράδεκτο και ανάξιο απάντησης το σχόλιο της έκθεσης περί κριτηρίων εκλογής μελών Δ.Ε.Π., στα Α.Ε.Ι., και συνεπώς επιβάλλεται η άμεση απόσυρση του. Με στόχο την ορθή πληροφόρηση του κοινωνικού συνόλου, η Πολυτεχνική Σχολή προτείνει να ορισθεί στο προεδρικό διάταγμα τίτλος του πτυχιούχου Τ.Ε.Ι., ο οποίος πρέπει να περιλαμβάνει δεσμευτικά την προέλευσή του. Ενδεικτικώς προτείνεται ο τίτλος π.χ. «πτυχιούχος πολιτικός δομικών έργων Τ.Ε.Ι. Λάρισας» σε αντιδιαστολή με τον τίτλο «διπλωματούχος πολιτικός μηχανικός Α.Π.Θ.» ή «πολιτικός δομικών έργων Τ.Ε.Ι.» σε αντιδιαστολή με τον τίτλο «πολιτικός μηχανικός Α.Ε.Ι. Με τον τρόπο αυτό το ευρύ κοινό πληροφορείται επαρκώς για τα επαγγελματικά. προσόντα και το επίπεδο σπουδών της αντίστοιχης ειδικότητας.

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 39


H Πολυτεχνική Σχολή παρέμεινε ζωντανό κύτταρο αποθαρρύνοντας επίδοξους ταραξίες

Tο «ανοικτό πανεπιστήμιο» έγινε πράξη στις 17 Nοέμβρη Φ του

Δημήτρη Aραβαντινού,

αναπληρωτή καθηγητή του Tμήματος Πολιτικών Mηχανικών A.Π.Θ.

χνείου λειτούργησε ως χώρος υποδοχής των διαδηλωτών, που συμμετείχαν στην πορεία. Στο ίδιο μήκος κύματος συναντήθηκαν και οι φοιτητές που στις συνεδριάσεις των συντονιστικών τους επιτροπών και στο πλαίσιο διήμερων καταλήψεων, είχαν πάρει την απόφαση να συνεχίσουν τη βραδιά με εκδηλώσεις στο Πολυτεχνείο. Aνοικτές συζητήσεις, μουσικά και θεατρικά δρώμενα με τη συμμετοχή και πανεπιστημιακών δασκάλων δεν άφηναν κανένα περιθώριο αμφισβήτησης για τις προθέσεις τους να αναδείξουν μια άλλη αντίληψη για τη λειτουργία των πανεπιστημιακών χώρων και την έννοια του πανεπιστημιακού ασύλου.

έτος οι εκδηλώσεις για την επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου είχαν στη Θεσσαλονίκη διαφορετικό χρώμα. Υιοθέτησαν την αντίληψη του ελεύθερου και ανοικτού πανεπιστημίου. Έδωσαν ζωντάνια στο χώρο και προστάτευσαν το πανεπιστημιακό άσυλο από κάθε απόπειρα συκοφάντησης και σύλλησής του, πραγματικής ή τηλεοπτικής. H πρωτοβουλία των πρυτανικών αρχών να αναδείξουν το λειτουργικό χαρακτήρα του πανεπιστημίου, διοργανώνοντας το ίδιο βράδυ, μετά την καθιερωμένη πορεία εκδήλωση με θέμα συζήτησης την προστασία του πανεπιστημιακού ασύλου βρήκε θερμή ανταπόκριση στην πανεπιστημιακή κοινότητα που γέμισε την Αίθουσα Τελετών. Φοιτητές, πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, αλλά και απλοί πολίτες με τη συμμετοχή εκπροσώπων του τύπου διατύπωσαν απόψεις, αντάλλαξαν θέσεις και κατέθεσαν προτάσεις για την προάσπιση του πανεπιστημιακού ασύλου. Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και η Πολυτεχνική Σχολή (ομοίως και η Παιδαγωγική). Mε πρωτοβουλία του κοσμήτορά της N. Mουσιόπουλου το κτίριο του Πολυτε-

H πανεπιστημιακή κοινότητα αρνήθηκε να συμμετάσχει

ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ Ν. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗ

Ανοικτές συζητήσεις, μουσικά και θεατρικά δρώμενα με τη συμμετοχή πανεπιστημιακών δασκάλων και φοιτητών έδωσαν διαφορετική διάσταση στη φετινή επέτειο του «Πολυτεχνείου». Αναδείχθηκε η δυναμική του και συντηρήθηκε η μνήμη, σε πείσμα όσων χρόνια τώρα προσπαθούν να διαστρεβλώσουν το νόημά του.

Ο κοσμήτορας της Πολυτεχνικής Σχολής καθ. Ν. Μουσιόπουλος καταθέτει στεφάνι στο μνημείο του «Πολυτεχνείου». ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 40

Aυτή τη φορά η απόπειρα να καταγραφεί το πανεπιστήμιο ως χώρος ανεξέλεγκτος και ανασφαλής, ως χώρος συρράξεων, συμπλοκών και επεισοδίων απέτυχε. Στην Πλατεία του Xημείου και στην οδό Eθνικής Aμύνης εμφανίστηκαν και πάλι οι γνωστοί άγνωστοι (;) κουκουλοφόροι που αναλώθηκαν στο γνωστό κλεφτοπόλεμο με τις δυνάμεις καταστολής. Πέτρες και μολότοφ από τη μια, καπνογόνα και πλαστικές σφαίρες από την άλλη. Aπό κοντά και οι «αγανακτισμένοι πολίτες» που εφορμώντας από την πλευρά των αστυνομικών δυνάμεων ανασκάλευαν τα πνεύματα, κυνηγώντας και προκαλώντας τους κουκουλοφόρους, κάθε φορά που με παρέμβαση των πανεπιστημιακών αρχών αυτά πήγαιναν να καταλαγιάσουν. Αλλά έμειναν μόνοι τους, καθώς η πανεπιστημιακή κοινότητα απέφυγε να δώσει αφορμή και αρνήθηκε να συμπράξει. Mόνο κάποιοι τηλεοπτικοί σταθμοί –ευτυχώς όχι όλοι–, απογοητευμένοι που αυτή τη φορά δεν είχαν για πλάνο αυτοκίνητα να φλέγονται, κτίρια να πυρπολούνται και μάχες να διεξάγονται σώμα με σώμα, έδειχναν και ξανάδειχναν στους τηλεοπτικούς δέκτες την εικόνα δύο κάδων απορριμμάτων που είχαν πιάσει φωτιά, παγιδευμένοι σ’ ένα σύστημα αξιών που αντιλαμβάνεται ως είδηση μόνον ό,τι ξεσηκώνει το θυμικό, ανεβάζει τη θεαματικότητα και αυξάνει το εμπορικό κέρδος, αδιαφορώντας αν με τον τρόπο αυτό διαμορφώνει συνειδήσεις, κατευθύνει την κοινή γνώμη και υπηρετεί αλλότρια συμφέροντα.

Aντίσταση σ’ ένα οργανωμένο σχέδιο υποταγής Kάθε χρόνο τα μηνύματα του «Πολυτεχνείου» χάνονται μέσα στις φλόγες και στους καπνούς των δακρυγόνων, το πνεύμα της εξέγερσης ταυτίζεται με τη


ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ Α.Π.Θ. (ΦΩΤ. Γ. ΤΣΟΥΦΛΙΔΗΣ) ΠΗΓΗ: http://web.auth.gr/esdep/

ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ Α.Π.Θ. (ΦΩΤ. Γ. ΤΣΟΥΦΛΙΔΗΣ)

βία των κουκουλοφόρων και η αστυνομική βία εμπεδώνεται στη συνείδηση ως πράξη αναγκαία που γίνεται αποδεκτή κάθε που απαιτείται η υποταγή στην εξουσία. H αστυνομική αυθαιρεσία αποκτά δικαιώματα και δέχεται άφεση αμαρτιών, ακόμη και όταν παραβίαζει στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα. Yπάρχει άραγε πειστικότερο παράδειγμα από τον απάνθρωπο ξυλοδαρμό του Kύπριου φοιτητή από τις δυνάμεις καταστολής; Όταν μάλιστα λίγη ώρα νωρίτερα δέχονταν εύσημα για το έργο τους από τον πολιτικό τους προϊστάμενο, τον υπουργό δημόσιας τάξης. Όταν προσπάθησαν να αποκρύψουν το γεγονός, προβάλλοντας το γελοίο επιχείρημα της πτώσης του άτυχου νέου σε παρακείμενη ζαρτινιέρα! Όταν απώθησαν σκαιώς την ομάδα των πανεπιστημιακών που τυχαία βρέθηκε εκεί και τους ζήτησε το λόγο για τις πράξεις τους. Όταν το περιστατικό προβλήθηκε από την πολιτική ηγεσία ως μεμονωμένο γεγονός (που όμως λίγες ημέρες αργότερα επαναλήφθηκε). Ποιος να ξέρει άραγε πόσα τέτοια «μεμονωμένα» γεγονότα συμβαίνουν καθημερινά, χωρίς να καταφέρουν να δουν το φως της δημοσιότητας! Aπό αυτή την αυθαιρεσία, από αυτή την αντίληψη, από αυτή την πρακτική θέλει να προστατευθεί το πανεπιστήμιο με τη διαφύλαξη του θεσμού του ασύλου. Tο δικαίωμα επιβολής αυτής της αυθαιρεσίας θέλει να μπορεί να επιβάλλει η δύναμη της εξουσίας όταν δυσκολεύεται να επιβάλει τις απόψεις της. Kαι προσπαθεί να κερδίσει τη συναίνεση της κοινής γνώμης, επιστρατεύοντας «προθύμους» και αφελείς, με την επίμεμψη, με τη δυσφήμιση και τη συκοφαντία.

π ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 41

Ανήμερα 17η Νοέμβρη το Πολυτεχνείο παρέμεινε ανοικτό. Η πρωτοβουλία της σχολής συνάντησε την πρωτοβουλία των φοιτητών και έδωσε μια νότα διαφορετική από αυτή των προηγούμενων ετών.

Ο πρύτανης του Α.Π.Θ. πέτυχε με τις ενέργειές του να απομονώσει τους κατ’ επάγγελμα «ταραξίες» στο πανεπιστήμιο, απογοητεύοντας όσους αρέσκονται φιλήδονα να ταυτίζουν την επέτειο του «Πολυτεχνείου» με επεισόδια και καταστροφές.

Οι δυνάμεις της τάξης μετατρέπονται σε δυνάμεις της αταξίας, ξυλοκοπώντας κτηνωδώς έναν φοιτητή που έτυχε να περνάει σε «λάθος στιγμή» από «λάθος μέρος». Μάλιστα στην αρχή, αρνούμενες την βίαιη πράξη τους, απέδωσαν τον ξυλοδαρμό του φοιτητή σε ...«ζαρντινιέρα»!


περιβάλλον

Ανησυχία προκάλεσε η έκλυση διοξινών στο περιβάλλον

Πανεπιστήμιο και Τεχνικό Επιμελητήριο παρακολουθούν τις επιπτώσεις από την πυρκαγιά στους Ταγαράδες Ο

του

Αβραάμ Καραγιαννίδη,

επίκουρου καθηγητή του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών Α.Π.Θ.

ι πυρκαγιές σε χώρους διάθεσης αποβλήτων αποτελούν σημαντικές πηγές ρύπανσης, καθώς εκπέμπουν πλήθος επικίνδυνων ουσιών που επιβαρύνουν την ατμόσφαιρα, το έδαφος και το νερό. Στις 14 Ιουλίου του 2006, ένα τέτοιο επεισόδιο συνέβη στο χώρο διάθεσης αποβλήτων Ταγαράδων, ο οποίος λειτουργεί από το 1981 και θα συνεχίσει να λειτουργεί και να εξυπηρετεί το πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης μέχρι και μέχρι το 2007, οπότε και εκτιμάται ότι σταδιακά θα κλείσει, καθότι θα αντικατασταθεί από το χώρο υγειονομικής ταφής απορριμμάτων Μαυροράχης.

Η φωτιά έσπειρε διοξίνες Η πυρκαγιά στους Ταγαράδες προκάλεσε ιδιαίτερη ανησυχία, διότι σχετίστηκε κυρίως με την εκπομπή διοξινών (PCDD/Fs), καθώς μια εκτιμούμενη ποσότητα άνω των 50.000 τόνων αστικών στερεών αποβλήτων καιγόταν ανεξέλεγκτα για μια περίοδο 16 ημερών, σε έκταση 15 στρεμμάτων. Κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς αναμφίβολα εκλύθηκε σημαντική ποσότητα διοξινών. Με βάση τους υπολογισμούς που διεξήχθησαν από το Εργαστήριο Μετάδοσης Θερμότητας και Περιβαλλοντικής Μηχανικής (οι οποίοι στηρίχθηκαν τόσο στα φυσικά χαρακτηριστικά της φωτιάς, όσο και στις επικρατούσες μετεωρολογικές συνθήκες κατά τη διάρκεια του συμβάντος), αλλά και τις μετρήσεις ατμοσφαιρικών συγκεντρώσεων διοξινών (που πραγματοποιήθηκαν από το Εργαστήριο Ελέγχου Ρύπανσης Περιβάλλοντος του Τμήματος Χημείας, του Α.Π.Θ., κατά το διάστημα 22 - 28 Ιουλίου 2006), προέκυψε ότι το μεγαλύτερο μέρος της εκπεμπόμενης μάζας ρύπων υπέστη διασπορά σε αποστάσεις μεγαλύτερες από την περιοχή μελέτης, ενώ εκτιμάται ότι μόνον ένα ποσοστό της τάξης του 10% εναποτέθηκε εντός αυτής. Σε γενικές γραμμές συμπεραίνεται ότι οι μεγα-

Ευτυχώς οι μεγαλύτερες ποσότητες διοξινών μεταφέρθηκαν προς τις λιγότερο κατοικημένες περιοχές Ν-ΝΑ της πυρκαγιάς, ενώ η μεταφορά αερίων μαζών προς το πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης δεν ευνοήθηκε κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς. ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 42

λύτερες ποσότητες διοξινών μεταφέρθηκαν προς τις λιγότερο κατοικημένες περιοχές Ν-ΝΑ της πυρκαγιάς, ενώ η μεταφορά αερίων μαζών προς το πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης δεν ευνοήθηκε κατά τη διάρκεια του συμβάντος.

Πληγή για το περιβάλλον η καύση απορριμμάτων Πρέπει να επισημανθεί ότι τα φαινόμενα ανοικτής καύσης (πυρκαγιές) σε χώρους διάθεσης αποβλήτων λαμβάνουν χώρα εξαιτίας διαφόρων λόγων, οι οποίοι όμως μπορούν να κατηγοριοποιηθούν στις εξής 2 βασικές κατηγορίες: • Ατύχημα. Η τελική αιτία ενός τέτοιου ατυχήματος είναι πάντοτε η (αυτ)ανάφλεξη θυλάκων συσσωρευμένου βιοαερίου εντός της μάζας του χώρου διάθεσης αποβλήτων, εξαιτίας της μη επαρκούς διαχείρισής του σε τέτοιους χώρους. Η αυτανάφλεξη μπορεί να οφείλεται σε σειρά περαιτέρω αιτιών (σπινθήρας, κατολίσθηση λόγω αστοχίας πρανών) και μπορεί να συμβεί ακόμη και σε χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων. Τέτοια ήταν και η πυρκαγιά στους Ταγαράδες που αποτελεί περίπτωση ημιελεγχόμενου χώρου διάθεσης αποβλήτων μεγάλου μεγέθους. • Σκόπιμη έναυση. Γίνεται (δυστυχώς ακόμη και σήμερα!) σε αρκετούς μικρούς και ανεξέλεγκτους χώρους διάθεσης αποβλήτων συστηματικά, είτε από ρακοσυλλέκτες (για συλλογή των μετάλλων) είτε –ακόμη χειρότερα– από τους ίδιους τους ντόπιους «χρήστες» (καλύτερα «καταχραστές»;), ως «πατροπαράδοτος τρόπος διαχείρισης» του χώρου. Μάλιστα στο ελληνικό λεξιλόγιο διαχείρισης στερεών αποβλήτων, οι μικροί και ανεξέλεγκτοι χώροι διάθεσης απορριμμάτων έχουν «τυποποιηθεί» ως χώροι ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων (διεθνώς «wild dumps»). Είναι ενδεικτικό ότι ακόμη στο μυαλό πολλών Ελλήνων (ακόμη και μορφωμένων, καθότι εδώ δεν παίζει ρόλο μόνον η παιδεία αλλά και η καλλιέργεια), η ανοικτή καύση των απορριμμάτων αποτελεί δυστυχώς έναν πάγιο τρόπο να ξεφορτωνόμαστε τα σκουπίδια μας! Δυστυχώς, η ανοιχτή καύση αποτιθέμενων απορριμμάτων αποτελεί εδώ και πολλά χρόνια συχνότατα εφαρμοζόμενη τακτική στην ελληνική ύπαιθρο, στους εκατοντάδες (χιλιάδες) μικρούς χώρους ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων που απο-


τελούσαν (και αρκετοί από αυτούς, γύρω στους 1.000, αποτελούν ακόμη) την «εύκολη» λύση διάθεσης του κάθε χωριού.

Για να μην κινδυνεύσουμε ξανά Η (ομολογουμένως άμεση και πολύ πλέον «του τυπικού» και του «εν καταστάσει πανικού») κινητοποίηση φορέων της Θεσσαλονίκης οδήγησε στην δημιουργία ενός άτυπου «Παρατηρητηρίου Ταγαράδων» (με πρωτοβουλία κυρίως του Τ.Ε.Ε. και του Συμβουλίου Περιβάλλοντος του Α.Π.Θ.) για την ολοκληρωμένη παρακολούθηση των επιπτώσεων από το εν λόγω συμβάν σε βάθος χρόνου, το οποίο συνεχίζει δημόσια και με διαφάνεια τις δραστηριότητές του μέχρι και σήμερα. Κάτι τέτοιο αποτελεί κατά την γνώση του γράφοντος πρωτόγνωρη εμπειρία στην χώρα μας, καθώς όλα τα αντίστοιχα συμβάντα πυρκαγιών (και γενικότερα αστοχιών με οξείες περιβαλλοντικές επιπτώσεις) σε χώρους διάθεσης απορριμμάτων, τόσο αναλόγου όσο και μικροτέρου μεγέθους, έχουν ουσιαστικά γρήγορα «κουκουλωθεί». Σε κάποιες περιπτώσεις έγιναν μηνύσεις και επιλήφθηκε εισαγγελέας (συνήθως κατά του τοπικού δημάρχου), αλλά σύντομα η υπόθεση μπήκε στο αρχείο (λόγω έλλειψης «εναλλακτικής λύσης» –αν είναι δυνατόν!). Εν έτει 2006, ξεκίνησαν στη Γαλλία δικαστικές υποθέσεις για περιπτώσεις καρκινογένεσης που αποδίδεται σε διοξίνες που εκπέμφθηκαν από αποτεφρωτήρες παλαιάς τεχνολογίας (καμία σχέση με τις σημερινές μονάδες θερμικής επεξεργασίας απορριμμάτων) πριν το 1980. Θα έχουμε στην Ελλάδα του 2030 άραγε ανάλογες τέτοιες δικαστικές υποθέσεις από την ανοικτή καύση των σκουπιδιών μας μέχρι και σήμερα; Τότε θα είναι ίσως λίγο αργά για τους τώρα ενδιαφερόμενους, αν και σίγουρα θα έχει (τουλάχιστον ιστορικό) ενδιαφέρον. Αναρωτιέμαι (κινδυνεύοντας και να κακοχαρακτηριστώ από ντόπιους οικονομικούς παράγοντες) εάν κάποια άμεση οικονομική επίπτωση στον τουρισμό μας θα ήταν δυνατή να μας συνετίσει, όταν οι χώροι ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων πολύ κοντινής μας τουριστικής περιοχής «συμβαίνει» να αναφλέγονται ο ένας μετά τον άλλον λίγο πριν το καλοκαίρι, προκειμένου να υποδεχτεί η περιοχή το τουριστικό ρεύμα.

π

Μέση συγκέντρωση διοξινών (σε fg Ι-ΤΕQ/m3) για τη συνολική διάρκεια της πυρκαγιάς. Δεν υπάρχουν θεσμοθετημένα ευρωπαϊκά όρια ασφαλείας για τη συγκέντρωση διοξινών στην ατμόσφαιρα (150 fg I-TEQ/m3 είναι το προτεινόμενο όριο ασφάλειας στη Γερμανία).

Μέση ημερήσια εναπόθεση διοξινών (σε pg I-TEQ/m2/ ημέρα) για τη συνολική διάρκεια της πυρκαγιάς. Δεν έχουν θεσμοθετηθεί προς το παρόν όρια ασφαλείας ούτε για την εναπόθεση διοξινών στο έδαφος (προτεινόμενο όριο είναι τα 10 pg I-TEQ/m2/ημέρα). ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 43


θέσεις - απόψεις

Η υποθαλάσσια αρτηρία απασχολεί την Πολυτεχνική

Η σχολή έχει συστήσει διεπιστημονική επιτροπή που θα διερευνήσει τις θετικές και αρνητικές επιδράσεις του έργου και θα ενημερώσει γι’ αυτές την κοινή γνώμη.

Η

Πολυτεχνική Σχολή του Α.Π.Θ. παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις σχετικά με την κατασκευή της υποθαλάσσιας οδικής αρτηρίας. Λόγω της συνθετότητας του προβλήματος έχει συσταθεί διεπιστημονική επιτροπή επί των επιμέρους θεμάτων που άπτονται του μεγάλου αυτού έργου, που συντονίζεται από τους: • καθ. Δ. Αγγελίδη, για θέματα πολιτικού μηχανικού, • καθ. Γ. Γιαννόπουλο, για το κυκλοφοριακό,

H Χάρτα του Ρήγα παράθυρο στη χαρτογραφία Με σειρά εκδηλώσεων το Τμήμα Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών τιμά το Ρήγα Βελεστινλή για το χαρτογραφικό του έργο.

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 44

Τ

• καθ. Ν. Μουσιόπουλο, για θέματα μηχανολόγου μηχανικού, • καθ. Ν. Καλογήρου, για πολεοδομικά και χωροταξικά θέματα. Στόχος της επιτροπής είναι η διερεύνηση των θετικών και αρνητικών επιδράσεων του έργου στην πόλη της Θεσσαλονίκης και η διατύπωση τεκμηριωμένων θέσεων για τη σκοπιμότητα υλοποίησης του έργου, καθώς και προτάσεων για πιθανές τροποποιήσεις και διορθωτικές παρεμβάσεις επί του υφιστάμενου σχεδίου κατασκευής. Το πρώτο βήμα έγινε με τη διοργάνωση συνάντησης για την παρουσίαση του έργου από τον κ. Ιωάννη Χατζόπουλο εκ μέρους της εταιρείας ΜΕΤΕ ΣΥΣΜ Α.Ε., που εξέθεσε τα βασικά χαρακτηριστικά του έργου και απάντησε σε σχετικές ερωτήσεις των παρισταμένων. Η επιτροπή της υποθαλάσσιας αρτηρίας της Πολυτεχνικής Σχολής συνεχίζει το έργο της για την πληρέστερη και επιστημονικώς τεκμηριωμένη ενημέρωση των μελών της αλλά και της κοινής γνώμης, στοχεύοντας στη διοργάνωση σχετικής ανοιχτής ημερίδας σε εύθετο χρόνο.

η μνήμη του Ρήγα Βελεστινλή (1757-1798) και την προσφορά του, ιδιαίτερα για το έργο της Χάρτας θα τιμήσει με αφορμή τα 250 χρόνια από τη γέννησή του το Τμήμα Τοπογράφων Μηχανικών. Διοργανώνει γι’ αυτό το σκοπό σε συνεργασία με τη Χαρτογραφική Ομάδα του Α.Π.Θ. και τη Χαρτογραφική Επιστημονική Εταιρεία Ελλάδας σειρά εκδηλώσεων σχετικών κυρίως με τη χαρτογραφία της Χάρτας, που θεωρείται αριστούργημα της ελληνικής χαρτογραφίας (1796-1797) και πρωτοποριακό χαρτογραφικό έργο. Οι εκδηλώσεις υπό την επωνυμία «2007 - Έτος Χάρτας του Ρήγα» στοχεύουν στην ενημέρωση της κοινωνίας για το πνευματικό έναυσμα που αποτέλεσε η Χάρτα για την εθνική παλιγενεσία. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα της Χαρτογραφικής Ομάδας του Α.Π.Θ. στη διεύθυνση http://cartography.web.auth.gr/ απ’ όπου θα πληροφορηθούν και το πλήρες πρόγραμμα των εκδηλώσεων.


συνέδρια-εκδηλώσεις

Στις 29 Απριλίου ως τις 3 Μαΐου στη Θεσσαλονίκη

Συνέδριο για τη Μηχανική των Υλικών Με παράλληλες εκδηλώσεις του Ευρωπαϊκού Δικτύου Έρευνας και Εκπαίδευσης (DEFINO), την οργάνωση διήμερου «θερινού σχολείου» στη νανομηχανική και πλήθος πολιτιστικών εκδηλώσεων.

Π

αγκόσμιο συνέδριο προς τιμή τριών επιστημόνων που πρόσφατα έφυγαν από τη ζωή και που με το έργο τους προσέφεραν πολλά στη μηχανική και φυσική των υλικών πρόκειται να πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη από τις 29 Απριλίου ως τις 3 Μαΐου 2007. Το συνέδριο, που οργανώνεται από το Γενικό Τμήμα Φυσικών και Μαθηματικών Επιστημών, τελεί υπό την αιγίδα της πρυτανείας και της Πολυτεχνικής Σχολής Α.Π.Θ. και είναι αφιερωμένο στους Frank Nabarro, Edward Hart και Ronald Rivlin. Ο τελευταίος μάλιστα στις 21 Μαΐου 1984 είχε αναγορευθεί επίτιμος διδάκτορας του Γενικού Τμήματος Φυσικών και Μαθηματικών Επιστημών, ενώ ο Frank Nabarro υπήρξε κε-

Frank Nabarro (αριστερά), Edward Hart (στο κέντρο) και Ronald Rivlin (δεξιά).

ντρικός ομιλητής στο διεθνές συνέδριο «A celebration of Aristotle’s 23 centuries», που οργανώθηκε στο Α.Π.Θ. τον Αύγουστο του 1990. Στο συνέδριο έχουν προσκληθεί περίπου 35 διεθνώς αναγνωρισμένοι επιστήμονες από διάφορες χώρες, που θα αναπτύξουν πολλές πτυχές της μηχανικής των υλικών. Παράλληλα με το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση του Ευρωπαϊκού Δικτύου Έρευνας και Εκπαίδευσης (RTN), με κεντρικό θέμα: «Αστάθειες στην παραμόρφωση και θραύση σε νέα υλικά και διεργασίες». Στο ίδιο διάστημα (29 Απριλίου - 3 Μαΐου) θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη το θερινό σχολείο για νέους ερευνητές, τα θέματα του οποίου θα επικεντρωθούν

στη μηχανική των υλικών σε διάφορες κλίμακες (terra - nano) και στις εφαρμοσμένες επιστήμες σε όλο το εύρος τους, από τη μακροεπιστήμη ως και τη νανοεπιστήμη. Τέλος, στο πλαίσιο της διαδραστικότητας τέχνης και επιστήμης θα γίνουν οι εξής πολιτιστικές εκδηλώσεις: • Την 1η Μαΐου: - Έκθεση συλλογής «αυθεντικών αρχαίων ελληνικών μουσικών οργάνων». - Συναυλία με γνήσια αρχαία ελληνικά τεμάχια, ορφικούς ύμνους και σύγχρονη ηλεκτρονική μουσική. - Θεατρική παράσταση «Η Απολογία του Σωκράτη» από τον τιμηθέντα με Emmy Award έλληνα ηθοποιό της Νέας Υόρκης Γιάννη Σιμωνίδη. • Την 2α Μαΐου: - Ομιλίες ευρύτερου πολιτιστικού και ανθρωπιστικού περιεχομένου σχετικά με την αιγειακή και αρχαία ελληνική τεχνολογία, τον μηχανισμό - αρχαίο ηλεκτρονικό υπολογιστή των Αντικηθύρων και τον ρόλο του σύγχρονου επιστήμονα.

Με αφορμή το 4ο Διεθνές Συνέδριο που θα διεξαχθεί τον Ιούνιο

Σεισμολόγοι και γεωτεχνικοί στη Θεσσαλονίκη Η Θεσσαλονίκη, το κέντρο του ενδιαφέροντος της επιστημονικής κοινότητας της γεωτεχνικής και σεισμικής μηχανικής το 2007.

Τ

ο 4ο Διεθνές Συνέδριο Γεωτεχνικής Σεισμικής Μηχανικής πρόκειται να πραγματοποιηθεί στο διάστημα 25-28 Ιουνίου 2007 στη Θεσσαλονίκη στο συνεδριακό κέντρο Ι. Βελλίδης. Στο συνέδριο θα λάβουν μέρος γεωτεχνικοί και σεισμικοί μηχανικοί, γεωλόγοι και σεισμολόγοι με 450 εργασίες από 45 χώρες. Παράλληλα έχουν προγραμματισθεί διάφορες δραστηριότητες που θα επιτρέψουν στους συμμετέχοντες να γνωρίσουν τον τοπικό τρόπο ζωής, τα μνημεία της πόλης αλλά και τις πολιτιστικές της αξίες. Το συνέδριο θα ασχοληθεί με ποικιλία θεμάτων, όπως: • τις αναλυτικές και αριθμητικές μεθόδους, • τη σεισμική βλάβη και ισχυρή εδαφική κίνηση, • τις υπόγειες κατασκευές, • τον ενεργητικό και παθητικό έλεγχο της αντίδρασης που σχετίζεται με τη γεωτεχνική μηχανική, • τους κώδικες, τους νόμους, την ασφάλεια και την πρακτική στη γεωτεχνική και σεισμική μηχανική. Το συνέδριο διοργανώνεται υπό την αιγίδα της Τεχνικής Επιτροπής Γεωτεχνικής Σεισμικής Μηχανικής της Διεθνούς Εταιρείας Εδαφομηχανικής και Γεωτεχνικής Μηχανικής, της Ελληνικής Επιστημονικής Εταιρείας Εδαφομηχανικής και Γεωτεχνικής Μηχανικής και του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αναζητήσουν περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα του συνεδρίου: http://www.4icege.org/ ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 45


συνέδρια-εκδηλώσεις

Με θεματικό πεδίο διερεύνησης την Κωνσταντινούπολη

Το Τμήμα Αρχιτεκτόνων στη Biennale Αρχιτεκτονικής

ΠΗΓΗ: ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟ Ν. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗ

Σ

Χρόνος και κίνηση στην αρχιτεκτονική Ημερίδα – εργαστήριο που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του Α΄ Τομέα Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού και Εικαστικών Τεχνών.

τη 10η Biennale Αρχιτεκτονικής στη Βενετία συμμετείχε με 5 καθηγητές και 10 φοιτητές το Τμήμα Αρχιτεκτόνων της Πολυτεχνικής Σχολής Α.Π.Θ. Η ομάδα των φοιτητών μαζί με τους καθηγητές τους πήραν μέρος στο διεθνές εργαστήριο σχεδιασμού «Μαθαίνοντας από τις πόλεις» και επέλεξαν ως πεδίο διερεύνησης από τις 16 μητροπόλεις που αποτελούσαν το αντικείμενο της τελευταίας Biennale Aρχιτεκτονικής την Κωνσταντινούπολη. Στο πλαίσιο της έρευνας τους πραγματοποίησαν τρία ταξίδια, το πρώτο στη Βενετία για το πρώτο ομαδικό εργαστήριο με τις υπόλοιπες 23 σχολές αρχιτεκτονικής στην έναρξη της Biennale 9-11 Σεπτεμβρίου 2006, το δεύτερο στην Κωνσταντινούπολη για έρευνα και εργασία πεδίου και τέλος ξανά στη Βενετία για την τελική παρουσίαση, το σεμινάριο και την έκθεση, 819 Νοεμβρίου. Τα ταξίδια αυτά ήταν εξαιρετικά γόνιμα για τους φοιτητές καθώς είχαν τη δυνατότητα να έχουν την εικόνα μιας εξαιρετικής έκθεσης για τις παγκόσμιες μητροπόλεις στο ιστορικό Corderie του Arsenale της Βενετίας. Κατέληξαν στην επιλογή της Κωνσταντινούπολης, καθώς διέκριναν μια ιδιαίτερη αίσθηση μητρόπολης, η οποία συνδυάζει δύο κόσμους και πολιτισμούς ιδιαίτερα «αντικρουόμενους», τον δυτικό και τον

Η

ΑΜ

ανατολικό που η ομάδα των φοιτητών ονόμασε «weast». Αυτό το μείγμα πολιτισμών και το θεαματικό αστικό σκηνικό επέτρεψε στους φοιτητές να μετονομάσουν τη σύγχρονη Istanbul σε Spectanbul. Η Spectanbul των φοιτητών του Τμήματος Αρχιτεκτόνων αποτελεί μια χειροποίητη εικαστική εγκατάσταση, η οποία εμπεριέχει τις αντιθέσεις της πόλης και προσπαθεί να συγκεράσει τις διαφορετικότητες της ιδιόμορφης αυτής μητρόπολης του κόσμου, διατηρώντας παράλληλα την εύθραυστη δυναμική του ισορροπία. Το έργο Spectanbul εκτέθηκε στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης ως τις 4 Απριλίου 2007. Την ημέρα των εγκαινίων έγινε αναλυτική παρουσίαση από τους φοιτητές και τους συντονιστές. Η εκδήλωση είχε μεγάλη επιτυχία και την τίμησε με την παρουσία της η πανεπιστημιακή κοινότητα του Α.Π.Θ. Στην ομάδα των φοιτητών συμμετείχαν οι Στέργιος Γαλίκας, Αλεξάνδρα Βούγια, Πλάτων Ησαΐας, Βαγγέλης Κοτσιώρης, Μαρία Κριαρά, Αλκμήνη Πετράκη, Μιχαέλα Πλιάπλια, Φώτης Σαγόνας, Θέμις Χατζηγιαννόπουλος, Δημήτρης Χατζόπουλος και είχαν την καθοδήγηση των καθηγητών τους Νίκο Καλογήρου, Μιχάλη Μαλινδρέτου, Λόη Παπαδόπουλου, Δημήτρη Φράγκου με τον Απόστολο Καλφόπουλο στον κρίσιμο ρόλο του άμεσου συντονιστή του εργαστηρίου.

τρίτη ημερίδα αρχιτεκτονικού σχεδιασμού και ψηφιακών τεχνολογιών, που πραγματοποιήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου από τον Α΄ Τομέα Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού και Εικαστικών Τεχνών του Τμήματος Αρχιτεκτόνων διαπραγματεύτηκε την ιδέα του χρόνου, της μεταβολής και της κίνησης στην αρχιτεκτονική. Έννοιες, που αν και θεωρητικά συμπεριλαμβάνονται στην αρχιτεκτονική, είχαν παραμεληθεί για πολλά χρόνια. Στην ημερίδα, που ήταν η τρίτη σειράς διαλέξεων και εργαστηρίων σχεδιασμού για τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό και τις ψηφιακές τεχνολογίες, έγιναν εισηγήσεις, οι οποίες επικεντρώθηκαν στις έννοιες του χρόνου και της κίνησης στην αρχιτεκτονική, ιδιαίτερα μέσα από μεθοδολογίες σχεδιασμών που στηρίζονται σε υπολογιστικά μοντέλα επεξεργασίας πληροφορίας ή ψηφιακών μέσων αναπαράστασης. Μέσω της συζήτησης περί χρόνου και κίνησης στην αρχιτεκτονική μπρορούν να εξαχθούν συμπεράσματα για τις μελλοντικές κατευθύνσεις, αλλά και για το ρόλο των νέων τεχνολογιών στο σχεδιασμό και γενικότερα στην αρχιτεκτονική.

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 46


συνέδρια-εκδηλώσεις

Τ

O Χοσέ Ατσεμπίγιο.

Ο μεταμορφωτής της Βαρκελώνης στη Θεσσαλονίκη Ο Καταλανός αρχιτέκτονας Χοσέ Ατσεμπίγιο παρουσίασε στη Θεσσαλονίκη την πολεοδομική ανάπτυξη της Βαρκελώνης, που με βάση το σχεδιασμό της, τις τελευταίες δεκαετίες θεωρείται χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας «συμπαγούς πόλης».

ον Καταλανό αρχιτέκτονα Χοσέ Ατσεμπίγιο προσκάλεσε στη Θεσσαλονίκη το Τμήμα Αρχιτεκτόνων με πρωτοβουλία του Τομέα Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής, προκειμένου να παρουσιάσει την πολεοδομική ιστορία και παράδοση της Βαρκελώνης με τις μελέτες που πραγματοποιήθηκαν για το σχεδιασμό του δημόσιου χώρου της πόλης. Ο Χοσέ Ατσεμπίγιο ανέλαβε από το 1981 το συντονισμό για τις αστικές μεταμορφώσης της Βαρκελώνης, συμπεριλαμβανομένων των έργων για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1992 αλλά και των μεταολυμπιακών πολεοδομικών εξελίξεων. Η διάλεξη αυτή που δόθηκε στις 7 Φεβρουάριου στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης εντάχθηκε σε μια ευρύτερη εκπαιδευτική διαδικασία, κατά την οποία πραγματοποιήθηκε εκπαιδευτική εκδρομή στη Βαρκελώνη το Νοέμβριο του 2006. Στη Βαρκελώνη οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν διάλεξη με θέμα τα στρατηγικά σχέδια του Δήμου Βαρκελώνης για την πόλη τα τελευταία 25 χρόνια. Ο Χοσέ Ατσεμπίγιο ανέπτυξε στην ομιλία του τη φιλοσοφία και τις προτεραιότητες που υιοθετήθηκαν από τη Βαρκελώνη, για να αποτελεί σήμερα σημείο αναφοράς διεθνώς. Ο Καταλανός αρχιτέκτονας προσπάθησε να απαντήσει στο ερώτημα τι κάνει την πρωτεύουσα της Καταλωνίας μια πόλη τόσο αξιοπρόσεκτη. Επίσης από την ομιλία του έδειξε την οργανωτική του ικανότητα, αλλά επεσήμανε ότι για την επίλυση των προβλημάτων πρέπει να υπάρχει αποφασιστικότητα. Τόνισε ιδιαίτερα ότι η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να συνεργάζεται με τους αρχιτέκτονες, τους οποίους θεωρεί υπεύθυνους για την αστική μεταμόρφωση της Βαρκελώνης. Η διάλεξη είχε ιδιαίτερη επιτυχία καθώς το αμφιθέατρο του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης ήταν κατάμεστο από κόσμο.

Ο Ατσεμπίγιο Ο αρχιτέκτων Χοσέ Ατσεμπίγιο είναι διευθυντής πολεοδομίας, υποδομών και αστικής ανάπτυξης του ∆ήμου Βαρκελώνης. Είναι επίσης διευθυντής της Ακαδημίας Αρχιτεκτονικής στο Μεντρίζιο-Λουγκάνο, του Πανεπιστημίου της Ιταλικής Ελβετίας. Είναι ο κατεξοχήν υπεύθυνος της αστικής μεταμόρφωσης της Βαρκελώνης από το 1981 και μετά, ενώ συντόνισε το εγχείρημα πολεοδομικού και αστικού σχεδιασμού για την υλοποίηση των Ολυμπιακών Αγώνων στη Βαρκελώνη το 1992. Για τα επιτεύγματα σε αυτό το πεδίο η πόλη της Βαρκελώνης έχει βραβευθεί πολλές φορές: Βραβείο του Πρίγκηπα της Ουαλίας για τον Αστικό Σχεδιασμό από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ (1990), Ειδικό Βραβείο Πολεοδομίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση (1998), Βασιλικό Χρυσό Μετάλλιο του 1999 για την Αρχιτεκτονική από το RIBA (Βασιλικό Ινστιτούτο Βρετανών Αρχιτεκτόνων), Ειδικό Βραβείο για την 8η Διεθνή Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής από την Μπιενάλε Βενετίας (2002). Ο Χοσέ Ατσεµπίγιο δίδαξε στη Σχολή Αρχιτεκτόνων της Βαρκελώνης από το 1974, καθώς και στην GSD (Σχολή Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ) και στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Πανεπιστημίου Γιέιλ.

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 47


συνέδρια-εκδηλώσεις

Η μεταπτυχιακή εκπαίδευση στα Τμήματα Πολιτικών Μηχανικών Ημερίδα για το σχεδιασμό και τις προοπτικές των μεταπτυχιακών σπουδών και για τη σύνδεση της αγοράς με την έρευνα και την παραγωγή οργάνωσε το Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών.

Μ

ια πολύπλευρη δραστηριότητα στα μεταπτυχιακά προγράμματα παρουσίασε το Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών σε ημερίδα που διοργάνωσε τον περασμένο Νοέμβριο στην Πολυτεχνική Σχολή. Στην ημερίδα που είχε ως τίτλο «Η μεταπτυχιακή εκπαίδευση στα τμήματα πολιτικών μηχανικών των ελληνικών πανεπιστημίων» παρουσιάστηκαν τα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών των ελληνικών τμημάτων πολιτικών μηχανικών. Στόχος της ημερίδας ήταν η ενημέρωση για την υπάρχουσα κατάσταση στα μεταπτυχιακά προγράμματα στο επιστημονικό πεδίο του πολιτικού μηχανικού στην

Ελλάδα αλλά και σε ορισμένα αντίστοιχα τμήματα του εξωτερικού. Επίσης πραγματοποιήθηκε ανταλλαγή απόψεων για τη σύνδεση της αγοράς με την έρευνα και την παραγωγή αλλά και για το σχεδιασμό και τις προοπτικές των μεταπτυχιακών αυτών σπουδών. Ακολούθησε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης κατά τη διάρκεια της οποίας αξιολογήθηκε η τωρινή κατάσταση των μεταπτυχιακών προγραμμάτων στην Ελλάδα και διατυπώθηκαν απόψεις για την καλύτερη οργάνωση τους από τα ελληνικά τμήματα πολιτικών μηχανικών. Ακόμη οι παρευρισκόμενοι έθιξαν τα θέματα της χρηματο-

ΠΜ

δότησης τους, της σύνδεσης με την αγορά εργασίας και της προσέλκυσης μεταπτυχιακών φοιτητών από το εξωτερικό. Παρευρέθησαν πολλοί καθηγητές και φοιτητές των ελληνικών πολυτεχνείων αλλά και ομογενείς καθηγητές από την Κύπρο, τις Η.Π.Α. και τον Καναδά, οι οποίοι παρουσίασαν τα μεταπτυχιακά προγράμματα από τα αντίστοιχα τμήματα των σχολών τους. Τα πρακτικά της ημερίδας (εισηγήσεις και συμπεράσματα) πρόκειται σύντομα να εκδοθούν με επιμέλεια του καθηγητή του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών Α.Π.Θ. Χ. Μπανιωτόπουλου.

Στα τέλη Ιουνίου στη Σκιάθο

ΜΜ

Διεθνές συνέδριο για θέματα περιβάλλοντος

Δ

ιεθνές επιστημονικό συνέδριο για τη διαχείριση ζητημάτων του περιβάλλοντος πρόκειται να διεξαχθεί από τις 24 ως τις 28 Ιουνίου 2007 στη Σκιάθο. Το συνέδριο θα ασχοληθεί με πλήθος θεμάτων που έχουν ως θέμα το περιβάλλον, όπως είναι: η αειφόρος ανάπτυξη, οι αέριοι ρύποι και τα αιωρούμενα σωματίδια, η ανάκτηση, ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων, η ανάλυση και προστασία οικοσυστημάτων, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα αποκεντρωμένα συστήματα επεξεργασίας υγρών αποβλήτων, τα βιομηχανικά απόβλητα, τα γεωγραφικά συστήματα πληροφοριών και τηλεπισκόπησης, η διαχείριση παράκτιου περιβάλλοντος, η διαχείριση στερεών αποβλήτων, η διαχείριση υδατικών πόρων, η εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, η ενέργεια και το περιβάλλον, η οικονομική του περιβάλλοντος, η οικοτοξικολογία, η περιβαλλοντική εκπαίδευση, η περιβαλλοντική νομοθεσία και πολιτική, η προστασία της πολιτιστικές κληρονομιάς, η ρύπανση υδάτων και το πόσιμο νερό, οι τεχνολογίες αντιρρύπανσης, ο τουρισμός και το περι-

βάλλον, τα υπολογιστικά μοντέλα, το φαινόμενο του θερμοκηπίου και οι κλιματικές αλλαγές, τα φυσικά συστήματα επεξεργασίας υγρών αποβλήτων. Το συνέδριο που έχει τον τίτλο «First Conference on Environmental Management, Engineering, Planning and Economics» οργανώνεται από το Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστήμιου Θεσσαλίας σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, το Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών του Α.Π.Θ., τον Τομέα Βιομηχανικής Διοίκησης και Επιχειρησιακής Έρευνας της Σχολής Μηχανολόγων Μηχανικών του Ε.Μ.Π. και το Τμήμα Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης του Τ.Ε.Ι. Δυτικής Μακεδονίας.

Τα πρακτικά του συνεδρίου θα εκδοθούν σε έντυπη μορφή και θα περιλαμβάνουν το πλήρες κείμενο των εργασιών που θα παρουσιασθούν στο συνέδριο. Επιλεγμένες εργασίες θα δημοσιευθούν, μετά από κρίση, στα διεθνή επιστημονικά περιοδικά: Journal of Environmental Science and Health (Part A), Desalination, Water Air and Soil Pollution: Focus, Waste Management, International Journal of Sustainable Development and Planning. Επίσημος προσκεκλημένος του συνεδρίου είναι ο διακεκριμένος επιστήμονας Γεώργιος Τσομπάνογλου, ομότιμος καθηγητής του πανεπιστήμιου του Davis της Καλιφόρνιας, ο οποίος θα δώσει διάλεξη με θέμα το πόσιμο νερό.

Πληροφορίες μπορεί κανείς να αναζητήσει στη γραμματεία του συνεδρίου: Ευαγγελία Τριζώνη και Κατερίνα Παπαοικονόμου Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Πεδίον Άρεως, 38334 Βόλος, τηλ.: 24210 74459, 24210 74480, 6972551322, 6945993186, φαξ: 24210 74276, ηλεκτρονική διεύθυνση: epapaoik@uth.gr, etrizoni@uth.gr, ιστοσελίδα: www.cemepe.prd.uth.gr

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 48


συνέδρια-εκδηλώσεις

6ο Πανελλήνιο Συνέδριο Χημικής Μηχανικής

ΧΜ

Οι δρόμοι που άνοιξε η χημική μηχανική

Μ

ε το 6ο Πανελλήνιο Επιστημονική Συνέδριο Χημικής Μηχανικής που θα διεξαχθεί στην Αθήνα από τις 31 Μαΐου ως τις 2 Ιουνίου 2007 θα κλείσει ο δεύτερος γύρος των εκδηλώσεων που σκοπό είχε να φέρει σε επικοινωνία τους ανά τον κόσμο Έλληνες χημικούς μηχανικούς και να καταγράψει τη συμβολή τους στην πρωτότυπη έρευνα και τις εφαρμογές της χημικής μηχανικής. Ειδικότερα, στόχοι αυτής της προσπάθειας ήταν: • Η καταγραφή της βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας στη χημική μηχανική που διεξάγεται στην Ελλάδα, σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, δημόσιους οργανισμούς και ιδιωτικές επιχειρήσεις. • Η παρουσίαση ερευνητικών δραστηριοτήτων των Ελ-

λήνων χημικών μηχανικών του εξωτερικού. • Η συζήτηση γύρω από την μελλοντική εξέλιξη της χημικής μηχανικής, τα σχετικά προγράμματα σπουδών στη χώρα, τα θεσμικά προβλήματα του κλάδου και τις επαγγελματικές προοπτικές των αποφοίτων. Το συνέδριο συνδιοργανώνουν η Σχολή Χημικών Μηχανικών του Ε.Μ.Π., το Τμήμα Χημικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών, το Τμήμα Χημικών Μηχανικών του Α.Π.Θ., ο Πανελλήνιος Σύλλογος Χημικών Μηχανικών, το ΙΤΧΗΔ/ΕΚΕΤΑ, το ΕΙΧΗΜΥΘ/ΙΤΕ και το Τ.Ε.Ε. Περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αναζητήσουν στον ιστότοπο του συνεδρίου: http://6pesxm.chemeng.ntua.gr/

Αντι-μαθημάτων… θεωρίας παιγνίων Μια πρωτοβουλία των φοιτητών του Τμήματος Ηλεκτρολόγων με διάλεξη του επίκ. καθηγητή Α. Κεχαγιά.

Ο καθηγητής Βασίλης Παπαγεωργίου επίτιμος διδάκτορας της Ιατρικής Σχολής

Η

Ε

πίτιμος διδάκτορας της Ιατρικής Σχολής αναγορεύτηκε στις 11 Οκτωβρίου στην Αίθουσα Τελετών του Α.Π.Θ. ο καθηγητής του Τμήματος Χημικών Μηχανικών και πρώην κοσμήτορας της Πολυτεχνικής Σχολής, Βασίλης Παπαγεωργίου. Την προσφώνηση και τον έπαινο του τιμωμένου έκανε ο πρόεδρος της Ιατρικής Σχολής, καθηγητής Ιωάννης Μπόντης, ο οποίος τόνισε ότι «είναι η πρώτη φορά που η Ιατρική Σχολή απονέμει τον τίτλο του επιτίμου διδάκτορος σε εν ενεργεία πανεπιστημιακό δάσκαλο ελληνικού Α.Ε.Ι.». Ακολούθως ο κ. Μπόντης έκανε εκτενή αναφορά στο επιστημονικό έργο και στη σταδιοδρομία του κ. Παπαγεωργίου. Ακολούθως, τον τιμώμενο προσφώνησε ο πρύτανης του πανεπιστημίου καθ. Αναστάσιος Μάνθος, ο οποίος σκιαγράφησε την προσωπικότητα και την ακαδημαϊκή πορεία του τιμωμένου. Στην αντιφώνησή του ο τιμώμενος, αφού ευχαρίστησε τα μέλη της Ιατρικής Σχολής, ανέπτυξε το εξαιρετικού ενδιαφέροντος θέμα: «Αναζητώντας τη μακροζωία». Στην τελετή παρέστησαν οι πανεπιστημιακές αρχές, καθηγητές, φοιτητές και εκπρόσωποι πολιτικών και κοινωνικών φορέων της Θεσσαλονίκης.

Ο καθηγητής του Τμήματος Χημικών Μηχανικών Βασίλης Παπαγεωργίου, που αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας της Ιατρικής Σχολής, ανάμεσα στον πρύτανη του Α.Π.Θ. καθηγητή Αναστάσιο Μάνθο και τον πρόεδρο της Ιατρικής Σχολής καθηγητή Ιωάννη Μπόντη.

Διαδικτυακή Κοινότητα Φοιτητών Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΤΗΜΜΥ.gr) σε συνεργασία με τον επίκ. καθηγητή Αθανάσιο Κεχαγιά του Γενικού Τμήματος διοργάνωσε θεματική ενότητα αντιμαθημάτων θεωρίας παιγνίων. Η θεματική ενότητα περιελάμβανε διαλέξεις του κ. Κεχαγιά , παρουσιάσεις εργασιών προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών, καθώς και προβολή της ταινίας «A Beautiful Mind», που αποτελεί τη βιογραφία του μεγαλύτερου παγνιοθεωρητικού του John Nash, ο οποίος έχει βραβευθεί και με Νόμπελ Οικονομίας το 1994. Η θεματική ενότητα γνώρισε μεγάλη επιτυχία καθώς συνέρευσε και την παρακολούθησε πλήθος φοιτητών από τα τμήματα της Πολυτεχνικής, οι οποίοι έδειξαν ζωηρό ενδιαφέρον για τη θεωρία παιγνίων και προσπάθησαν να επεκτείνουν τα συμπεράσματα της θεωρίας παιγνίων πέρα από τα μαθηματικά στην κοινωνία και στην οικονομία. Ο κ. Κεχαγιάς δήλωσε χαρούμενος που με τις διαλέξεις αυτές ξέφυγε από τα στενά όρια των μαθημάτων και ευχήθηκε η προσπάθεια αυτή να συνεχιστεί.

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 49


εκδηλώσεις

Τρεις εκθέσεις στο Τελλόγλειο «δένουν» με τρεις αναγορεύσεις

Το πολυδιάστατο πρόσωπο της αρχιτεκτονικής

Τ

ρεις παράλληλες σημαντικές εκθέσεις διεθνώς αναγνωρισμένων ελλήνων αρχιτεκτόνων διοργανώνει το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Α.Π.Θ. Πρόκειται για τον Αλέξανδρο Τομπάζη, τη Σουζάνα και τον Δημήτρη Αντωνακάκη και τον Ορέστη Δουμάνη. Οι εκθέσεις αυτές, που θα παρουσιαστούν στο Τελλόγλειο Ίδρυμα από τις 27 Απριλίου μέχρι τις 13 Μαΐου 2007, γίνονται με την ευκαιρία της αναγόρευσής τους σε επίτιμους διδάκτορες του Τμήματος Αρχιτεκτόνων σύμφωνα με απόφαση της γενικής του συνέλευσης. Η εκδήλωση των εκθέσεων τελούν υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, θεωρουμένων ως προοίμιο της πρώτης Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, που διεξάγεται σε συνεργασία με το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης και πραγματοποιούνται με την οργανωτική υποστήριξη του Τελλογλείου Ιδρύματος Τεχνών του Α.Π.Θ. Τα εγκαίνια των εκθέσεων έχουν οριστεί για την Παρασκευή 27 Απριλίου 2007, στις 9:00 το βράδυ, αμέσως μετά το πέρας της τελετής αναγόρευσης των τιμωμένων. Συγκεκριμένα πρόκειται για τις εκθέσεις: • «Το αόρατο νήμα. Μια αναδρομή στο έργο του Αλέξανδρου Τομπάζη» • «Αtelier 66. Η αρχιτεκτονική του Δημήτρη και της Σουζάνας Αντωνακάκη» • «Αρχιτεκτονικά Θέματα, 40 χρόνια. Το έργο του Ορέστη Δουμάνη» Συνδιοργανωτές του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του Α.Π.Θ. στις μεν πρώτη και τρίτη είναι το Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής, στη δε δεύτερη η Αρχιτεκτονική Σχολή του Ε.Μ.Π. Χορηγοί των εκθέσεων είναι το Υπουργείο Πολιτισμού, η πρυτανεία του Α.Π.Θ. και η κοσμητεία της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ.

Οι εκθέσεις

Το Τμήμα Αρχιτεκτόνων τιμά τον Αλέξανδρο Τομπάζη, τον Ορέστη Δουμάνη και τον Δημήτρη και τη Σουζάνα Αντωνακάκη με την αναγόρευσή τους σε επίτιμους διδάκτορες και οργανώνοντας ταυτόχρονα εκθέσεις με το έργο τους.

Αλέξανδρος Τομπάζης. ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 50

Ο Αλέξανδρος Τομπάζης είναι γνωστός αρχιτέκτονας με έντονη παρουσία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και με σοβαρή ενασχόληση με ζητήματα σχεδιασμού κτιρίων φιλικών προς το περιβάλλον. Με την οικουμενική προσέγγιση του χώρου και την εμμονή του στον οικολογικό περιβαλλοντικό σχεδιασμό αντιπαραθέτει, στην αναπόφευκτη γι’ αυτόν πα-


εκδηλώσεις

μέσα από το έργο τριών ανθρώπων γκοσμιοποίηση, μια σύγχρονη συνολική προσέγγιση διατηρώντας την ουσιαστική σχέση αφενός με την τεχνολογία και αφετέρου με το περιβάλλον και τον τόπο. Στην αναδρομική έκθεση του έργου του, παρουσιάζονται προπλάσματα και φωτογραφίες αρχιτεκτονικών έργων, μια σειρά από πίνακες ζωγραφικής, καθώς και φωτογραφίες από ταξίδια του αρχιτέκτονα. Ο Δημήτρης και η Σουζάνα Αντωνακάκη είναι σημαντικοί εκπρόσωποι του κριτικού τοπικισμού στην ελληνική αρχιτεκτονική. Το έργο τους διατηρεί ένα συνεπή διάλογο με επιλεγμένα στοιχεία του μοντέρνου κινήματος, με στόχο εντούτοις την αποκάλυψη της έννοιας μιας ποιητικής και κριτικής τοπικότητας. Πολυδιάστατη τυπολογική αφήγηση, μπρουταλισμός του εμφανούς σκυροδέματος και λεπταίσθητες επεξεργασίες επιφανειών, επαναπροσδιορίζουν την ιδιωτικότητα, τη σχέση με τον τόπο και το μικροκλίμα χωρίς να απομακρύνονται από το πρωταρχικό στίγμα του κριτικού τοπικισμού. Η έκθεση περιλαμβάνει προπλάσματα, σχέδια και φωτογραφικό υλικό από το έργο των δύο αρχιτεκτόνων. Τέλος, ο Ορέστης Δουμάνης είναι πολιτικός μηχανικός και εκδότης επί 40 χρόνια των «Αρχιτεκτονικών Θεμάτων» και των «Θεμάτων Χώρου και Τεχνών» των πλέον έγκυρων επιθεωρήσεων αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα. Η παρουσίαση, για πρώτη φορά, του εκδοτικού έργου του αφηγείται καταρχήν την ιστορία των δύο μακροβιότερων περιοδικών εκδόσεων με αντικείμενο την αρχιτεκτονική και την εικαστική δημιουργία στην Ελλάδα, δηλαδή των περιοδικών «Αρχιτεκτονικά Θέματα» και «Θέματα Χώρου+Τεχνών». Οι δύο αυτές επιθεωρήσεις, με σαφή εξαρχής προσανατολισμό την ανάδειξη της πρωτοποριακής θεωρίας και πράξης του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού καθώς και την προβολή των εικαστικών δράσεων στον ελληνικό και διεθνή χώρο, κατόρθωσαν να δημιουργήσουν μια μοναδική κριτική και ιστοριογραφική παρακαταθήκη ακόμη και για τα διεθνή εκδοτικά δεδομένα. Η έκθεση με τίτλο παρουσιάζει ένα πανόραμα αρχιτεκτονικών και εικαστικών έργων, σημαντικών για τον καθορισμό της ταυτότητας της σύγχρονης ελληνικής αρχιτεκτονικής και τέχνης, τα οποία προβλήθηκαν στις σελίδες των δύο επιθεωρήσεων. Επιχειρεί, ωστόσο, και την ευρύτερη ανίχνευση της προσωπικότητας του Ορέστη Δουμάνη και της συνολικής εκδοτικής και κριτικής του δραστηριότητας, από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 ως σήμερα, δραστηριότητας που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην προβολή της σύγχρονης ελληνικής αρχιτεκτονικής και στην ανάδειξη της νεωτερικής της ταυτότητας.

Ορέστης Δουμάνης.

Δημήτρης και Σουζάνα Αντωνακάκη. ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 51


επιστημονικές συνεργασίες

Η Γαλλία κλείνει το μάτι στην Πολυτεχνική Σχολή Υποτροφίες σε Έλληνες φοιτητές μέσω T.I.M.E. για την École Centrale Paris.

ΠΗΓΗ: www.wikipedia.org

Τ

H École Centrale Paris ιδρύθηκε το 1829 στο Hôtel de Juigné (σήμερα Hôtel Salé) με σκοπό την εκπαίδευση μηχανικών για τη βιομηχανία. Το 1884 μεταφέρθηκε στην οδό Montgolfier (βλέπε φωτογραφία), όπου και παρέμεινε μέχρι το 1969. Σήμερα στεγάζεται κοντά στο Parc de Sceaux.

ο δίκτυο T.I.M.E. και η συνεργασία της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ. με τα πανεπιστήμια της Γαλλίας στο πλαίσιο της γαλλοφωνίας ήταν το αντικείμενο της επίσκεψης που πραγματοποίησε στην Πολυτεχνική Σχολή η επιστημονική ακόλουθος της γαλλικής πρεσβείας France Lasnier. Η κυρία France Lasnier συνοδευόταν από την κυρία Ilham Belhadib, υπεύθυνη του Γαλλικού Ινστιτούτου για τα πανεπιστημιακά θέματα και είχε πολύωρη συνεργασία με την επιτροπή διεθνών σχέσεων της κοσμητείας. Ο κοσμήτορας της σχολής Ν. Μουσιόπουλος παρουσίασε τη σχολή στις δύο επισκέπτριες και τις ξενάγησε στους χώρους της. Η Γαλλίδα ακόλουθος υποσχέθηκε στην Πολυτεχνική Σχολή δύο υποτροφίες για Έλληνες φοιτητές του δικτύου T.I.M.E. στην École Centrale Paris που δίνονται από τη γαλλική πρεσβεία . Η κα. Lasnier συναντήθηκε κατόπιν με τις πρυτανικές αρχές του Α.Π.Θ., με τις οποίες συζήτησε θέματα γαλλοφωνίας και γενικότερης σύμπραξης του Α.Π.Θ. σε εκπαιδευτικές δομές ευρωπαϊκής κλίμακας.

Η Πολυτεχνική Σχολή συμμετέχει από την περασμένη άνοιξη

Δίκτυο Μεσογειακών Πολυτεχνείων R.M.E.I.

Τ

ο Δίκτυο Μεσογειακών Πολυτεχνείων R.M.E.I. (Reseau Mediterranneen des Écoles d’ Ingenieurs) δημιουργήθηκε με τη φιλοδοξία να συμβάλει στην οικονομική και κοινωνική αναβάθμιση των χωρών της Μεσογείου και να προωθήσει την ειρηνική και βιώσιμη ανάπτυξη. Όλα τα ιδρύματα του δικτύου παρέχουν σπουδές που οδηγούν σε δίπλωμα μηχανικού ή «μάστερ» με την ολοκλήρωση πενταετούς κύκλου σπουδών. Το δίκτυο περιλαμβάνει 36 ανώτατα ιδρύματα που προέρχονται από 9 μεσογειακές χώρες: την Αλγερία, τη Γαλλία, την Ελλάδα, την Ισπανία, το Ισραήλ, την Ιταλία, το Μαρόκο, την Τυνησία και την Τουρκία. Σε σύντομο χρονικό διάστημα θα αντιπροσωπευθούν και οι χώρες της Αιγύπτου, του Μαυροβουνίου, της Παλαιστίνης και του Λιβάνου. Η Πολυτεχνική Σχολή του Α.Π.Θ. εντάχθηκε στο Δίκτυο R.M.E.I. κατά τη διάρκεια της τελευταίας γενικής συνέλευσης του δικτύου στη Σμύρνη (8-10 Μαΐου 2006). Στις 14-15 Νοεμβρίου η Πολυτεχνική Σχολή υποδέχτηκε τη γενική γραμματέα του δικτύου Μartine Rossettο, η οποία πραγματοποίησε επαφές με τα Τμήματα Αγρονόμων Τοπογράφων, Πολιτικών Μηχανικών και Αρχιτεκτόνων Μηχανικών. Κατά τη διάρκεια των επαφών της η κ. Rossetto ανέλυσε τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να συμβάλει η σχολή στο Δίκτυο R.M.E.I. ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 52

Ένα δίκτυο πολυτεχνικών σχολών που φιλοδοξούν να συμβάλουν στην οικονομική και κοινωνική αναβάθμιση των χώρων της Μεσογείου.


επιστημονικές συνεργασίες

Η Πολυτεχνική Σχολή του Α.Π.Θ. μετέχει από το 2004

Το δίκτυο ευρωπαϊκών πολυτεχνείων T.I.M.E. · Εθνική και διεθνής αναγνώρισης της υπεροχής του εκπαιδευτικού επιπέδου. · Διεθνώς αναγνωρισμένα ερευνητικά επιτεύγματα. · Πάγια συσχέτιση μεταξύ βιομηχανίας, εκπαίδευσης και έρευνας.

Πολυτεχνική Σχολή στο δίκτυο Τ.Ι.Μ.Ε.

Μια προσπάθεια ευρωπαϊκών πολυτεχνείων να συνδέσουν την εκπαίδευση και την έρευνα με τη βιομηχανία και την παραγωγή.

Τι είναι το Δίκτυο T.I.M.E.; Το 1990, η École Centrale Paris δημιούργησε το T.I.M.E. Plus Club (Τ.Ι.Μ.Ε. από τα αρχικά Top Industrial Managers for Europe), προκειμένου να υποστηρίξει τα προγράμματα ανταλλαγής φοιτητών και να ενισχύσει την διασύνδεση της εκπαίδευσης με την παραγωγή. Η πρωτοβουλία βρήκε μεγάλη ανταπόκριση τόσο από την βιομηχανία όσο και από άλλα εκπαιδευτικά ιδρύματα στη Γαλλία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η διασύνδεση της εκπαίδευσης και της έρευνας με την βιομηχανία και την παραγωγή είναι πολύ περισσότερο αναπτυγμένη στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες απ’ ό,τι στην Ελλάδα, που τώρα κάνει τα πρώτα δειλά και δύσκολα βήματα. Σήμερα στο δίκτυο Τ.Ι.Μ.Ε. ανήκουν τα περισσότερα από τα καλύτερα πολυτεχνεία της Ευρώπης. Παράλληλα, αναπτύσσονται πρωτοβουλίες ένταξης και ισχυρών πολυτεχνείων χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ρωσία, Βραζιλία, Κίνα, Ιαπωνία, Η.Π.Α.). Τα κριτήρια που οφείλουν να πληρούν τα ιδρύματα για την εισαγωγή τους στο Τ.Ι.Μ.Ε. είναι τα ακόλουθα: · Παροχή υψηλού επιστημονικού επιπέδου εκπαίδευσης μηχανικού η οποία αντιστοιχεί στη μέγιστη διάρκεια εκπαίδευσης για την απόκτηση του διπλώματος.

Η Πολυτεχνική Σχολή του Α.Π.Θ., μετά από τιμητική πρόταση ιδρυτικών μελών του δικτύου, εντάχθηκε τυπικά και ουσιαστικά στο δίκτυο Τ.Ι.Μ.Ε. το Σεπτέμβριο του 2004. Η κοσμητεία έχει δημιουργήσει μια ειδική επιτροπή με εκπροσώπους από όλα τα τμήματα της Πολυτεχνικής. Σκοπός της επιτροπής είναι ο συντονισμός και η οργάνωση των ανταλλαγών των φοιτητών στο δίκτυο των ενταγμένων στο Τ.Ι.Μ.Ε. πολυτεχνείων. Στόχοι της Πολυτεχνικής Σχολής και του Α.Π.Θ. είναι η προβολή του επιπέδου σπουδών και έρευνας και η στενή συνεργασία με ισχυρά πολυτεχνεία εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να αντιμετωπισθούν με αποτελεσματικό τρόπο τάσεις που ενδεχομένως θα μπορούσαν να υποβαθμίσουν το επίπεδο σπουδών του μηχανικού. Μέσω αυτού του προγράμματος οι Έλληνές φοιτητές έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν και δεύτερο πτυχίο από ιδρύματα του εξωτερικού στο αντίστοιχο αντικείμενο. Ήδη τέσσερις φοιτητές της σχολής σπουδάζουν σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, ενώ ο αριθμός αποφοίτων με δύο διπλώματα στο σύνολο των πολυτεχνείων που συμμετείχαν στο T.I.M.E., ανέρχεται στα 2.000 περίπου άτομα. Επίσης προωθείται η διαπολιτισμικότητα και ο ευρωπαϊκός χαρακτήρας της εκπαίδευσης και γίνεται μια προσπάθεια ομογενοποίησης των καλύτερων στοιχείων του διδακτικού προγράμματος κάθε ιδρύματος. Στα μέσα του περασμένου Νοεμβρίου επισκέφθηκε την Πολυτεχνική Σχολή του Α.Π.Θ. ο κ. Arsène Isambery καθηγητής του Τμήματος Χημικών Μηχανικών της École Central de Paris. Ο κ. Isambery στις συναντήσεις που είχε στην Ελλάδα συζήτησε θέματα που αφορούν τη λειτουργία του δικτύου. Περισσότερες πληροφορίες στον ιστοτόπο του Δικτύου: www.time-association.org

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 53


εκπαίδευση

Με την υποστήριξη του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών

Φοιτητές μηχανολόγοι συμμετέχουν σε διαγωνισμό αυτοκινήτου αγώνων

Δ

έκα φοιτητές του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ. αποφάσισαν να συμμετάσχουν στους διεθνείς διαγωνισμούς student formula που διοργανώνει η SAE (Society of Automotive Engineers). Έτσι ξεκίνησαν την κατασκευή ενός μονοθέσιου αγωνιστικού αυτοκινήτου με ακάλυπτους τους τροχούς, δηλαδή μιας φόρμουλας. Την κατασκευή της φόρμουλας SAE την ξεκίνησαν το Σεπτέμβριο του 2006 και προβλέπεται ότι θα ολοκληρωθεί τον Οκτώβριο του 2007. Στο διαγωνισμό της SAE θα συμμετάσχουν περίπου 120 ιδρύματα από όλο τον κόσμο με τα οχήματά τους. Ο διαγωνισμός της SAE παρακινεί φοιτητές να σκεφτούν και να σχεδιάσουν μία φόρμουλα και μέσω αυτής της διαδικασίας να μάθουν πολλά γύρω από το αντικείμενο τους και μάλιστα σε πρακτικό επίπεδο. Τα οφέλη των φοιτητών από το εγχείρημα αυτό γίνονται φανερά αν αναλογιστεί κανείς ότι θα ασχοληθούν με όλα τα τμήματα ενός αυτοκινήτου όπως ανάρτηση, κινητήρας, συστήματα διεύθυνσης. Στο συγκεκριμένο διαγωνισμό δεν «εξε-

τάζονται» μόνον τα μηχανολογικά, αλλά και η οικονομική βιωσιμότητα του οχήματος, καθώς το συνολικό πρόγραμμα περιλαμβάνει και οικονομοτεχνική μελέτη. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το διαγωνισμό, το αγωνιστικό όχημα απευθύνεται στην αγορά των ερασιτεχνών οδηγών αγώνων με πρόβλεψη παραγωγής 1.000 αυτοκινήτων ετησίως. Η ομάδα αποτελείται από την Άννα Ασλανίδου, που ανέλαβε να μελετήσει τον κινητήρα, τον Λευτέρη Κόζα, που ανέλαβε τα ηλεκτρονικά και τα ηλεκτρολογικά, τον Βαγγέλη Μπιτσάνη, που ανέλαβε την ανάρτηση και το σύστημα διεύθυνσης, τον Ηλία Μπόσδα, που ανέλαβε την αεροδυναμική και τον κινητήρα, τον Ηλία Νασιόπουλο, που ανέλαβε το πλαίσιο, τον Γιώργο Παππά, που ανέλαβε τον κινητήρα, το σύστημα πέδησης και τους τροχούς, τον Δημήτρη Περπερίδη, που ανέλαβε το πλαίσιο και τον Γιώργο Σίμο, που ανέλαβε να μελετήσει την αεροδυναμική. Μαζί τους και ο αναπληρωτής καθηγητής Αθανάσιος Μιχαηλίδης του Εργαστηρίου Στοιχείων Μηχανών και Μηχανολογικού Σχεδιασμού ως

Εκπαιδευτική εκδρομή των ηλεκτρολόγων σε σταθμούς παραγωγής ενέργειας

Σ

ιδρυματικός υπεύθυνος. Από την πρώτη στιγμή το Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών αγκάλιασε την προσπάθεια των φοιτητών του, εξασφαλίζοντας στην ομάδα τους τεχνική υποστήριξη από όλα τα εργαστήρια του και κάνοντας την πρώτη χορηγία. Οι ενδιαφερόμενοι για περαιτέρω πληροφορίες μπορούν να επισκεφθούν το δικτυακό τόπο της ομάδας ανάπτυξης της φόρμουλας: http://www.formulasae.meng.auth.gr/

Η φοιτητική ομάδα με τον αναπλ. καθηγητή Α. Μιχαηλίδη, καθώς εργάζεται για την κατασκευή του μονοθέσιου αγωνιστικού αυτοκινήτου.

το πλαίσιο του μαθήματος Σταθμοί Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας φοιτητές του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών επισκέφθηκαν υδροηλεκτρικούς και ατμοηλεκτρικούς σταθμούς παραγωγής με τους διδάσκοντες καθηγητές Β. Χατζηαθανασίου και Γ. Παπαγιάννη. Συγκεκριμένα, επισκέφθηκαν τον ατμοηλεκτρικό σταθμό του Αμύνταιου, τον υδροηλεκτρικό σταθμό της Σφυκιάς, καθώς και τα ορυχεία Πτολεμαΐδας. Σκοπός της εκδρομής ήταν να έρθουν σε επαφή οι φοιτητές με έναν από τους πιθανούς μελλοντικούς χώρους εργασίας και να δουν στην πράξη αυτά που μαθαίνουν στην θεωρία. Η εκδρομή αυτή αποτελεί θεσμό για τους φοιτητές του Τμήματος Ηλεκτρολόγων, λόγω των εμπειριών που αποκομίζουν. Η συμμετοχή φέτος ανήλθε στους 100 περίπου φοιτητές.

Στιγμιότυπο από τη φετινή επίσκεψη των φοιτητών του Τμήματος Ηλεκτρολόγων στους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Αμύνταιο, στη Σφυκιά και στην Πτολεμαΐδα. ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 54


εκπαίδευση

Συμβουλευτική επιτροπή στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων

ΗΜ/ ΜΗΥ

Στο πλευρό των φοιτητών Μια σημαντική προσπάθεια που βοηθά στην αντιμετώπιση προβλημάτων σπουδών αλλά και προσωπικών και φέρνει πιο κοντά φοιτητές και καθηγητές.

Π

έντε χρόνια επιτυχούς λειτουργίας κλείνει η συμβουλευτική επιτροπή που λειτουργεί στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών. Η επιτροπή που προσπαθεί να σταθεί αρωγός προς τους φοιτητές του τμήματος αποτελείται από τα μέλη Δ.Ε.Π. Στέλλα Καδή, Γρηγόρη Παπαγιάννη, Τάσο Ντελόπουλο και την τελειόφοιτη φοιτήτρια Κατερίνα Ανδρεάδη. Σκοπός της επιτροπής είναι να προσφέρει τις υπηρεσίες της προς τους φοιτητές, που αντιμετωπίζουν προβλήματα ένταξης στη λειτουργία της σχολής ή προσωπικά προβλήματα. Το εγχείρημα αυτό εντάσσεται στην προσπάθεια του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών να ενδυναμώσει την διαπροσωπική σχέση μεταξύ των φοιτητών και των καθηγητών που χάθηκε τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της ραγδαίας αύξησης του αριθμού των εισακτέων. Τα συνηθέστερα προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει η επιτροπή είναι η σωστή επιλογή κατεύθυνσης, ο επαγγελματικός προσανατολισμός, ενώ υπάρχουν πολλές

περιπτώσεις φοιτητών που δεν μπορούν να προσαρμοστούν στα δεδομένα και τις απαιτήσεις του τμήματος ή γενικότερα στη νέα τους ζωή. Η επικοινωνία μπορεί να γίνει είτε με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο είτε τηλεφωνικά. Ο φοιτητής έχει τη δυνατότητα να προγραμματίσει συνάντηση με κάποιο μέλος της επιτροπής, έτσι ώστε να συζητήσουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζει. Τα μέλη της επιτροπής είναι πάντα πρόθυμα να βοηθήσουν και να συμβουλέψουν τον οποιοδήποτε και σε καθημερινή βάση. Και η βοήθεια αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς τα όρια μεταξύ του φοιτητικού και του προσωπικού προβλήματος είναι δυσδιάκριτα και πολλές φορές είναι αλληλοκαλυπτόμενα. Η επιτροπή φαίνεται ότι έχει πετύχει το στόχο της και έχει ενδυναμώσει τις διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ φοιτητών - καθηγητών. Καθημερινά πολλοί φοιτητές συμβουλεύονται την επιτροπή για τα διάφορα προβλήματα τους και η επιτροπή μερικές φορές γίνεται κομμάτι της ζωής τους.

Φύτεψε κι εσύ ένα δένδρο Μια πρωτοβουλία για την αναδάσωση του Σέιχ Σου από φοιτητές του Τμήματος Ηλεκτρολόγων.

Μ

ια ομάδα φοιτητών, κυρίως του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών εκδήλωσε το εθελοντικό ενδιαφέρον να αναδασώσει ένα τμήμα του δάσους του Σέιχ Σου. Οι εθελοντές αναδασωτές ήρθαν σε επικοινωνία με τη Διεύθυνση Αναδάσωσης του Δασαρχείου Θεσσαλονίκης, η οποία διέθεσε όλα τα απαραίτητα υλικά (φτυάρια, δενδράκια κ.τ.λ.) για να πραγματοποιηθεί η αναδάσωση. Η αναδάσωση πραγματοποιήθηκε στις 3 Δεκεμβρίου και συμμετείχαν σ’ αυτήν περίπου 40 φοιτητές, οι οποίοι κατόρθωσαν να φυτέψουν γύρω στα 400 δενδρύλια. Στην αναδάσωση συμμετείχε και ο καθηγητής του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Περικλής Μήτκας. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα έξοδα μεταφοράς των αναδασωτών καλύφθηκαν από το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών. Παρατίθεται φωτογραφία που απεικονίζει το σύνολο των εθελοντών αναδασωτών.

Συνάντηση ηλεκτρολόγων φοιτητών Με θέμα την ενέργεια, τις τηλεπικοινωνίες και τους υπολογιστές

Σ

τις 16-18 Δεκεμβρίου του 2006 πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη η 3η Πανελλήνια Συνάντηση Φοιτητικών Παραρτημάτων IEEE, με συμμετοχή από το παράρτημα του πανεπιστημίου Κύπρου, καθώς επίσης και του πανεπιστημίου Eσκίσεχιρ Oσμάνγκατζι της Τουρκίας. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να συζητήσουν για τη λειτουργία και την οργάνωση των παραρτημάτων αλλά και για τη μεταξύ τους συνεργασία. Επίσης είχαν τη δυνατότητα να γνωρίσουν την πόλη της Θεσσαλονίκης και να επισκεφθούν το Μουσείο Τεχνολογίας και Επιστημών. Ακόμη η συνάντηση περιελάμβανε ημερίδα στην οποία παρουσιάστηκαν τα ελληνικά παραρτήματα IEEE. Επιπροσθέτως παρουσιάστηκαν τα παραρτήματα του πανεπιστημίου της Κύπρου και του πανεπιστημίου Eσκίσεχιρ Oσμάνγκατζι της Τουρκίας. Στην ημερίδα πραγματοποιήθηκαν ομιλίες για την ενέργεια, τις τηλεπικοινωνίες και τους υπολογιστές αλλά και για τις φοιτητικές πρωτοβουλίες και δραστηριότητες του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών. Τέλος οργανώθηκαν εργαστήρια από μεταπτυχιακούς φοιτητές και καθηγητές με εξειδικευμένα τεχνολογικά θέματα. Η συνάντηση διοργανώθηκε από την IEEE, την Επιτροπή Φοιτητικών Πρωτοβουλιών, το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών και το Φοιτητικό Παράρτημα ΙEEE. Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επισκεφθούν τον ιστότοπο της συνάντησης: http://www.ieeethes2006.blogspot.com/

ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 55


ενημέρωση

Η σχολή αποφάσισε... Σ

τις 3 τελευταίες συνεδριάσεις της κοσμητείας της Πολυτεχνικής Σχολής που πραγματοποιήθηκαν στις 18 Οκτωβρίου, στις 27 Νοεμβρίου και στις 18 Δεκεμβρίου του 2006 αποφασίστηκε:

• Η παράταση ερευνητικού προγράμματος για το Κ.Υ.Τ.Π.-Π.Σ. με τίτλο «Πρόγραμμα προβολής και υποστήριξης Π.Σ./Α.Π.Θ. για την αναβάθμιση της διαδικτυακής παρουσίας της Πολυτεχνικής Σχολής και αξιολόγηση λογισμικού διαχείρισης των γραμματειών της Σχολής» με την οικονομική ενίσχυση 7.000 € από τις πιστώσεις του Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. • Η διάθεση του ποσού των 12.000 € για την τοποθέτηση δύο θυρών ασφαλείας στις αίθουσες οργάνων και Η/Υ του κτιρίου Τοπογράφων και τοποθέτηση σιδερένιων θυρών στους τέσσερις ορόφους του κτιρίου Τοπογράφων για λόγους ασφαλείας. • Η διάθεση του ποσού των 5.000 € αναδρομικά για το έτος 2005 υπέρ της οικονομικής στήριξης της Μουσικής Ομάδας της Πολυτεχνικής Σχολής σύμφωνα με τον κανονισμό της κοσμητείας. • Η διάθεση του ποσού των 3.000 € και την οικονομική ενίσχυση του 2ου συνεδρίου «Αρχιτεκτονική και διαφάνεια» του Τμήματος Αρχιτεκτόνων. • Η διάθεση του ποσού των 2.000 € για την οικονομική στήριξη της Επιτροπής Χώρων και Υποδομών της Πολυτεχνικής Σχολής. • Η διάθεση του ποσού των 10.000 € ετησίως για την έκδοση του περιοδικού «Πολυμήχανο» της Πολυτεχνικής Σχολής. • Η διάθεση του ποσού των 10.000 € για γραμματειακή υποστήριξη του Συλλόγου Αποφοίτων και της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων της Πολυτεχνικής Σχολής και του Γραφείου Τύπου της Πολυτεχνικής Σχολής. • Η διάθεση του ποσού των 25.000 € ετησίως για ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟ│ΤΕΥΧΟΣ 18│ 56

• •

συμμετοχή της Πολυτεχνικής Σχολής σε επιλεγμένα διεθνή δίκτυα (CESAER, TIME, SEFI, RMEI) και προς στήριξη της Τοπικής Επιτροπής της IAESTE. Η διάθεση του ποσού των 7.770 € για την αναβάθμιση λογισμικού με την εγκατάσταση 46 γραμμών δικτύου στο χώρο της κοσμητείας για τη μεταφορά δεδομένων στις γραμματείες των τμημάτων της σχολής. Η καθιέρωση του θεσμού της «Ημέρας του Πολυτεχνικής» ανά εξάμηνο. Οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν παρουσίαση των δραστηριοτήτων εργαστηρίων της Πολυτεχνικής Σχολής, συνάντηση αποφοίτων και κεντρική εκδήλωση με θέμα επιλογής ενός τμήματος κάθε φορά. Η διάθεση του ποσού των 6.000 € για την έκδοση τιμητικού τόμου για την ομότιμη καθηγήτρια Ξανθίππη Σκαρπιά-Χόιπελ. Η διάθεση του ποσού των 1.400 € για την αγορά φωτοτυπικού μηχανήματος για το γραφείο ξένων γλωσσών. Η διάθεση του ποσού των 3.000 € για την προμήθεια συστήματος αδιάλειπτης λειτουργίας του εξυπηρετητή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου Vergina. Η τοποθέτηση πλαισίων ανακοινώσεων και ορθοστατών για τις ανάγκες ανακοινώσεων των φοιτητών. Η προώθηση προγράμματος ανακύκλωσης χαρτιού. Η Πολυτεχνική Σχολή πέτυχε επίσης να εγκριθεί η τοποθέτηση υπαλλήλου στη σχολή για να καλύψει τις ανάγκες θέσης υδραυλικού.

Πολυμηχανο Απριλιου 2007  

Τευχος Απριλιου 2007

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you