Page 1

Instrukcja obsługi − wersja polska Druk 5372, listopad 1995

Modele 2680−268T

Sterowniki poziomu cieczy modele 2680−268T Spis treści Wstęp

............................................................. 1

Zawartość instrukcji .............................................. 1 Opis ogólny .......................................................... 1 Opis oznaczeń typów czujników ........................... 2

Instalacja ........................................................... 3 Informacje o spawaniu ......................................... 3 Mocowanie czujnika pionowego ........................... 4 Mocowanie czujnika poziomego ........................... 4 Przyłącza gwintowe .............................................. 4 Przyłącza kołnierzowe .......................................... 4 Przyłącza ciśnieniowe .......................................... 4 Odpowietrzenie .................................................... 5 Podłączenia elektryczne typu 2680E .................... 5

Ilustracja 1. Sterownik model 2680 z czujnikiem 268T

Zmiana trybu pracy i rodzaju sterowania ...... 5 Typ 2680 .............................................................. 8 Typ 2680A ............................................................ 5 Typ 2680E ............................................................ 7

Wykaz części zamiennych............................. 13 Sterownik ........................................................... 13 Czujnik ............................................................... 14

Regulacja pasma proporcjonalności ............. 7 Sprawdzenia wstępne .......................................... 8 Sterowniki typ 2680 proporcjonalne, dławiące ..... 8 Sterowniki typ 2680 odwrotnie proporcjonalne, dławiące .......................................................... 8 Sterowniki typ 2680 proporcjonalne dwustanowe i typ 2680A proporcjonalne zatrzaskowe ......... 8 Sterowniki typ 2680 odwrotnie proporcjonalne dwustanowe i typ 2680A odwrotnie proporcjonalne zatrzaskowe ............................ 8

Zasada działania............................................... 8 Konserwacja ..................................................... 9 Demontaż sterownika ........................................... 9 Wymiana pierścieni uszczelniających czujnika ..... 9 Demontaż ........................................................ 9 Montaż .......................................................... 11 Wymiana przekaźnika sterownika ...................... 11 Wymiana filtra zasilania sterownika .................... 11 Demontaż przełącznika w sterowniku 2680E ..... 11

Sposób zamawiania ....................................... 13 Zestawy części zamiennych ......................... 13

Wstęp Zawartość instrukcji Instrukcja niniejsza zawiera informacje na temat instalacji, kalibracji, obsługi i części zamiennych sterowników poziomu cieczy model 2680 oraz czujników wypornościowych model 268T. Czynności związane z instalacją, obsługą i konserwacją opisanych sterowników powinny być wykonywane tylko przez pracowników posiadających odpowiednie kwalifikacje lub doświadczenie w tym zakresie. W przypadku zaistnienia jakichkolwiek wątpliwości, przed przystąpieniem do wykonywania dalszych czynności należy skontaktować się z biurem przedstawicielskim w celu ich wyjaśnienia .

Opis Sterowniki poziomu cieczy model 2680 wykorzystują czujniki wypornościowe model 268T (patrz ilustracja 1) do pomiaru poziomu cieczy lub granicy faz między dwoma cieczami o różnych ciężarach właściwych.

1


Modele 2680−268T Tabela 1. Dane techniczne

Dostępne konfiguracje Sterownik: Patrz tabela 2 Czujnik typ 268T: Czujnik wypornościowy poziomu cieczy montowany z boku zbiornika. Ruch pływaka czujnika jest przenoszony do sterownika dzięki ruchowi obrotowemu pręta pływaka. Sygnały wejściowe(1) Typ: Poziom cieczy lub granica faz między cieczami Zmiany poziomu wymagane do zmiany sygnału wyjściowego sterownika w pełnym zakresie dla cieczy o ciężarze właściwym 1.0, ciśnieniu zasilania 20 psig (1.4 bar), sterownik proporcjonalny, czujnik pionowy 1−7/8 x 12” (48 x 305 mm) ze standardową dźwignią: Ty p

2680 2680A

Tr y b s t erow an i a

Mi n i m al ny zak r es zm i an p o zi o mu c al e (m m )

Mak s y m al ny zak r es zm i an p o zi o mu c al e (m m )

D³awienie

4 (102)

12 (305)

On-Off

5 (127)

12 (305)

Zatrzask

0.5 (13)

0.8 (20)

Minimalna gęstość względna(1) Typ 2680: minimalny ciężar właściwy lub różnica ciężarów właściwych do pomiaru granicy faz wynosi 0.4. Typ 2680A: minimalny ciężar właściwy lub różnica ciężarów właściwych do pomiaru granicy faz wynosi 0.1. Typ 2680E: minimalny ciężar właściwy lub różnica ciężarów właściwych do pomiaru granicy faz wynosi 0.3. Sygnał wyjściowy(1) Typ 2680 i 2680A: Pneumatyczny ■ dwustanowy on−off lub ■ proporcjonalny Zakresy: On−Off: 0 (Off) lub ciśnienie zasilania (On) Dławienie: ■ 3 do 15 psig (0.2 do 1.0 bar) lub ■ 6 do 30 psig (0.4 do 2.0 bar) Typ działania: Możliwość zmiany w warunkach polowych z wprost proporcjonalnego (bezpośredniego − zwiększenie poziomu powoduje zwiększenie sygnału wyjściowego) na odwrotnie proporcjonalny (obniżenie poziomu cieczy powoduje zmniejszenie sygnału wyjściowego) Typ 2680E: Taki sam jak sygnał do przekaźnika (patrz dane elektryczne) Dane elektryczne Typ 2680E: Przekaźnik jednoprzerwowy przełączny (SPDT) lub dwuprzerwowy przełączny (DPDT): 11 A, 180 W dla 125/250 Vac; 5 A obciążenia rezystywnego, 3 A indukcyjnego przy 28 Vdc; 2 A obciążenia rezystywnego, 1 A indukcyjnego przy 48 Vdc Wymagania dotyczące zasilania pneumatycznego Sterownik typ 2680 On−Off: Dowolne ciśnienie między 20 i 50 psig (1.4 do 3.4 bar).

Dławienie: 20 psig dla sygnału wyjściowego 3 do 15 psig (1.4 bar dla sygnału wyjściowego od 0.2 do 1.0 bar) i 35 psig dla sygnału wyjściowego 6 do 30 psig (2.4 bar dla sygnału wyjściowego od 0.4 do 2.0 bar). Sterownik typ 2680A: Dowolne ciśnienie między 20 i 50 psig (1.4 do 5.2 bar). Nie stosować ciśnienia zasilania poniżej 20 psig (1.4 bar). Pobór powietrza w stanie ustalonym(4) Typ 2680: Mniejsze od 1.0 scfh (0.03 Nm3/godz) przy ciśnieniu zasilania 20 psig (1.4 bar). Typ 2680A: Mniejsze od 1.0 scfh (0.03 Nm3/godz) przy ciśnieniu zasilania 20 psig (1.4 bar) w warunkach zamknięcia przełącznika, pobór zwiększa się podczas przełączania. Nominalne wielkości pływaka ■ 1−7/8 x 12” (48 x 305 mm) lub ■ 2−3/4 x 8” (70 x 203 mm) Maksymalne ciśnienie robocze pływaka(3) Pływak polichlorowinylowy (PVC): 3750 psig (258.5 bar) Pływak ze stali nierdzewnej: 1440 psig (99 bar) na zimno, 1330 (92 bar) w temperaturze 204˚C Maksymalna głębokość zanurzenia pływaka Pływaki poziome: 1−7/8 x 12” PVC, standardowa długość dźwigni plus 6 calowe wydłużenie 1−7/8 x 12” ze stali nierdzewnej oraz wszystkie 2−3/4 x 8”, standardowa długość dźwigni Pływaki pionowe: Wszystkie 1−7/8 x 12”, standardowa długość dźwigni plus 6 calowe wydłużenie Wszystkie 2−3/4 x 8”, standardowa długość dźwigni Maksymalne ciśnienie robocze czujnika(3) Patrz tabela 3 Dopuszczalny zakres temperatur otoczenia(1)(3) Sterownik: −29 do 71˚C. Pływak z PVC: −29 do 79˚C. Pływak ze stali nierdzewnej: −29 do 93˚C. Dopuszczalne zakresy temperatur medium procesowego(1)(3) Czujnik z PVC i pierścienie uszczelniające z wysokonasyconej gumy nitrylowej: −29 do 79˚C. Czujnik ze stali nierdzewnej i pierścienie uszczelniające z wysokonasyconej gumy nitrylowej: −29 do 93˚C. Czujnik ze stali nierdzewnej i pierścienie uszczelniające z fluoroelastomeru: −18 do 204˚C. Manometry ciśnienia zasilania i ciśnienia wyjściowego Manometry z potrójną skalą 0 do 60 psig / 0 do 0.4 MPa / 0 do 4.0 bar

− dokończenie na następnej stronie −

2


Modele 2680−268T Tabela 1. Dane techniczne (dokończenie)

Dopuszczenia do pracy w obszarach zagrożonych wybuchem Sterowniki model 2680 nie posiadają atestów do pracy w obszarach zagrożonych wybuchem. Szczegółowe informacje dotyczące atestów przekaźnika elektrycznego w modelu 2680E można znaleźć w biuletynie Klasyfikacji Obszarów Zagrożonych Wybuchem.

Przyłącza sterowników Zasilanie: 1/4” NPT z gwintem wewnętrznym na dolnej ścianie obudowy. Sygnał wyjściowy: 1/4” NPT z gwintem wewnętrznym na górnej ścianie obudowy. Odpowietrzanie obudowy: 1/4” NPT z gwintem wewnętrznym z filtrem na tylnej ścianie obudowy. Przyłącze elektryczne sterownika 2680E 1/2” NPT z gwintem zewnętrznym.

1. Pojęcie to jest zdefiniowane w normie ISA S51.1−1979. 2. Zależnie od orientacji i długości zespołu pręta pływaka/pływaka. Szczegółowe informacje można uzyskać w lokalnym przedstawicielstwie firmy Fisher−Rosemount. 3. Nie należy przekraczać dopuszczalnych ciśnień i temperatur podanych w niniejszej instrukcji, ani innych wynikających z własności aplikacji i norm lokalnych. 4. Scfh − standardowa stopa sześcienna na godzinę (60˚F i 14.7 psia). Nm3/godz − normalny metr sześcienny na godzinę (0˚C i 1.01325 bar abs.).

Tabela 2. Dostępne konfiguracje sterowników MODEL

TRYB STEROWA NIA On-Off

2680 D³awienie 2680A i 2680E

Zatrzaskiwanie

TRYB DZIA £ A NIA Wprost proporcjonalny Odwrotnie proporcjonalny

Œ REDNICA PRZY£ ¥ CZA

TYP PRZY£ ¥ CZA(1)

MA K SYMA L NE CIΠNENIE ROB OCZE

Gwintowe (NPT)

Zgodne z norm¹ ciœ nieniowotemperaturow¹ Class 1500 wed³ug normy ASME/ANSI B16.34-1988; maksymalne ciœ nienie 3750 psig (258.5 bar)

Wprost proporcjonalny Odwrotnie proporcjonalny Wprost proporcjonalny Odwrotnie proporcjonalny

Sterowniki modele 2680 i 2680A wyposażone są w jeden przekaźnik mogący pracować w czterech trybach. Urządzenia generują sygnał wyjściowy pneumatyczny, który może być wykorzystywany przez zawory regulacyjne. Sterownik elektroniczny model 2680E ma budowę podobną do powyższych, lecz wyposażony jest w przekaźnik elektryczny, który otwiera się i zamyka w odpowiedzi na podnoszenie się lub opadanie poziomu cieczy.

Dane techniczne Dane techniczne sterowników i czujników podano w tabeli 1.

Instalacja

!

Tabela 3. Rodzaje przyłączu czujników i maksymalne ciśnienie robocze

OSTRZEŻENIE

Jeśli urządzenie jest instalowane w warunkach przekraczających dopuszczalne wartości ciśnień dla czujnika podane w tabeli 1, to na skutek gwałtownego uwolnienia ciśnienia może nastąpić poważne zranienie osób obsługujących lub uszkodzenie urządzenia. W celu uniknięcia takiej sytuacji należy zawsze zainstalować zawór bezpieczeństwa lub inne urządzenie ograniczające ciśnienie.

2 cale

Zgodne z norm¹ ciœ nieniowotemperaturow¹ wed³ug normy Ko³nierzowe nak³adane ASME/ANSI B16.34-1988; maksymalne ciœ nienie 3750 psig (258.5 bar)

1. Wszystkie rodzaje przy³¹czy dostêpne s¹ z materia³ów zgodnymi z NACE.

!

OSTRZEŻENIE

Jeśli sterownik poziomu model 2680−268T jest zinstalowany na zbiorniku, który ma być przetransportowany w inne miejsce (na przykład zbiorniki montowane na szynach), to przed jego przeniesieniem należy zdemontować pływak i przedłużenie pręta pływaka. Niezastosowanie się do tych zaleceń może spowodować uszkodzenie pręta pływaka na skutek drgań i gwałtownych przeciążeń występujących podczas transportu. Po umieszczeniu zbiornika w nowym miejscu należy zainstalować ponownie pływak i przedłużenie pręta pływaka. 1. Wewnątrz zbiornika nie mogą znajdować się żadne przeszkody, które mogłyby ograniczać ruch pływaka lub utrudniać jego instalację. 2. Zainstalować na zbiorniku przyłącze procesowe odpowiednie do posiadanego czujnika. Przyłącze musi być zlokalizowane tak, by czujnik znajdował się na odpowiednim poziomie cieczy. 3. Jeśli zachodzi konieczność, to wzmocnić przyłącze zbiornika, by mogło utzrymać czujnik i sterownik.

Informacje na temat spawania Dla zapewnienia prawidłowego działania obudowa sterownika musi być ustawiona pionowo i wypoziomowana. Przed przystąpieniem do spawania 3


Modele 2680−268T 1. Nakręcić nakrętkę blokującą (element 2) do końca gwintu zespołu łącznika uniwersalnego (element 8). 2. Nakręcić pływak (element 1) do końca gwintu zespołu łącznika uniwersalnego (element 8). 3. Dokręcić nakrętkę blokującą (element 2) do pływaka (element 1). PRAWIDŁOWA ORIENTACJA OTWORU PODŁĄCZENIA DO STEROWNIKA PRZY MONTAŻU NA ZBIORNIKU

Ilustracja 2. Orientacja czujnika przy spawaniu kołnierza

kołnierza do czujnika model 268T przyłącza należy dokładnie zapoznać się z podanymi niżej informacjami. Numery elementów odpowiadają oznaczeniom na ilustracji 7. 1. Aby sterownik działał prawidłowo, to ramiona podstawy nożowej czujnika (element 12) i korpus obrotowy (element 11), pokazane na ilustracji 7, muszą być ustawione poziomo, gdy czujnik jest zamocowany na zbiorniku. Montaż przyłącza czujnika na zbiorniku w ten sposób, że układ otworów montażowych sterownika jest zgodny z pokazanym na ilustracji 2, zapewnia prawidłowe ustawienie tych elementów. 2. Przed przystąpieniem do spawania przyłącza czujnika (element 4) należy zdemontować podstawę nożową (element 12) (patrz ilustracja 7), aby uniknąć wystawienia pierścieni uszczelniających i pierścienia zabezpieczającego na działanie wysokiej temperatury. W celu demontażu podstawy nożowej czujnika należy odkręcić nakrętkę sześciokątną (element 6) i zdemontować pierścień dystansowy (element 5) i sprężynę (element 7). Po wyjęciu sprężyny założyć pierścień dystansowy (element 5) i nakrętkę sześciokątną (element 6) na pręt pływaka.

Montaż poziomy czujnika Numery części są zgodne z oznaczeniami na ilustracji 7. Wkręcić pływak (element 1) całkowicie na gwint pręta pływaka (element 3) lub elementu przedłużającego (element 20).

Przyłącza gwintowe Umieścić zakończenie czujnika zespołu sterownik− czujnik w przyłączu zbiornika i wkręcić nagwintowaną część czujnika w przyłącze zbiornika. Dokręcić wystarczająco silnie, by uzyskać szczelność połączenia gwintowego. Sprawdzić czy obudowa sterownika jest ustawiona poziomo.

Przyłącza kołnierzowe Wykonać podane niżej kroki procedury montażu. Numery części są zgodne z oznaczeniami na ilustracji 7. 1. Ustawić sterownik tak, by jego obudowa była położona poziomo.

!

OSTRZEŻENIE

Nie podnosić zespołu sterownik / czujnik chwytając za pręt pływaka (element 3). Może spowodować to nadmierne naprężenie pręta pływaka, czego wynikiem może być błędne działanie urządzenia.

Wyciągnąć pręt pływaka z przyłącza czujnika (element 4) i zdemontować podstawę obrotu (element 12) z przyłącza czujnika. Odkręcić nakrętkę sześciokątną (element 6), co umożliwi demontaż pręta pływaka, podstawy nożowej, korpusu obrotowego i pierścienia uszczelniającego z przyłącza czujnika.

2. Założyć odpowiednią uszczelkę przyłącza kołnierzowego.

3. Otwór przyłącza czujnika (element 4) zabezpieczyć przed dostaniem się rozprysków spawania w obszar montażu podstawy obrotu i pierścienia uszczelniającego.

4. Dokręcić kołnierz czujnika do kołnierza zbiornika.

4. Przed przystąpieniem do spawania przyłącza kołnierzowego (element 4) czujnika sprawdzić, czy po dokręceniu kołnierza do zbiornika, układ otworów montażowych sterownika w przyłączu czujnika będzie zgodny z przedstawionym na ilustracji 2.

Montaż pionowy czujnika Numery części są zgodne z oznaczeniami na ilustracji 7.

4

3. Włożyć pręt pływaka czujnika do wnętrza przyłącza w zbiorniku. Kołnierz czujnika ustawić tak, by możliwe było jego dokręcenie do kołnierza zbiornika.

Przyłącza ciśnieniowe zasilania sterownika

!

OSTRZEŻENIE

Wykorzystanie jako medium zasilającego gazu, który nie jest czysty, suchy, bez zawartości oleju może być przyczyną zranienia personelu lub zniszczenia urządzeń na skutek


Modele 2680−268T niekontrolowanych procesów. Normy jakości sprężonego powietrza w zastosowaniach przemysłowych określają dopuszczalne zawartości cząsteczek stałych, oleju i wody w sprężonym powietrzu. Z powodu różnorodności żródeł przyczyn niesprawności urządzeń pneumatycznych, firma Fisher Controls nie ma możliwości technicznych do opracowania norm poziomu filtracji sprężonego powietrza, które zapewniałyby przed uszkodzeniami urządzeń pneumatycznych wskutek złej jakości powietrza. W większości aplikacji zaleca się stosowanie filtrów usuwających zanieczyszczenia o średnicy większej niż 40 mikronów. Zaleca się zainstalowanie odpowiednich filtrów i zapewnienie okresowych przeglądów urządzeń pneumatycznych. 1. Źródło czystego i suchego sprężonego powietrza musi spełniać wymagania normy ISA S7.3−1975 (R1981). W tabeli 1 przedstawiono wymagania dotyczące ciśnienia zasilania sprężonego powietrza. 2. Podłączyć przewód zasilania sprężonym powietrzem do przyłącza 1/4” NPT z gwintem wewnętrznym, znajdującego się w dolnej ścianie obudowy przetwornika. 3. Podłączyć przewód sygnału wyjściowego, prowadzący do urządzenia wykonawczego, do przyłącza 1/4” NPT z gwintem wewnętrznym znajdującego się w górnej ścianie obudowy sterowornika.

Odpowietrzanie

!

Tabela 4. Oznaczenie przewodów sterownika 2680E K o lo r p rz e w o d u C z e rw o n y B r¹ z o w y N ie b ie s k i Z ie lo n y C z a rn y ¯ ó ³ty P u rp u ro w y

S P D T N o r m a ln ie z a m k n iê ty W s p ó ln y N o r m a ln ie o tw a r ty M a s a

D P D T n r 1

D P D T n r 2

N o r m a ln ie z a m k n iê ty W s p ó ln y N o r m a ln ie o tw a r ty M a s a M a s a N o r m a ln ie z a m k n iê ty W s p ó ln y N o r m a ln ie o tw a r ty

mieć średnicę co najmniej 1/2” (13 mm). Należy okresowo sprawdzać drożność przewodu odpowietrzającego.

Przyłącza elektryczne w modelu 2680E W przypadku trybu pracy proporcjonalnej należy podłączyć przewody elektryczne zgodnie z tabelą 4. W przypadku pracy odwrotnie proporcjonalnej przewody normalnie zamknięte i normalnie otwarte należy zamienić miejscami.

Zmiany trybu pracy i rodzaju sterowania

!

OSTRZEŻENIE

Aby uniknąć zranienia personelu w wyniku gwałtownego uwolnienia sprężonego powietrza, przed przystąpieniem do wykonywania jakiejkolwiek z podanych poniżej procedur, należy odciąć ciśnienie zasilania oraz ciśnienie wylotowe sterownika.

OSTRZEŻENIE

Jeśli jako medium zasilające wykorzystuje się palny, toksyczny lub agresywny gaz, to zachodzi niebezpieczeństwo zranienia personelu obsługi lub zniszczenia urządzenia wskutek wybuchu gromadzącego się gazu lub kontaktu z toksycznym, korozyjnym lub agresywnym gazem. Zespół sterownika / siłownika nie jest szczelny i jeśli urządzenie zamontowane jest w pomieszczeniu zamkniętym, to należy podłączyć instalację odpowietrzenia. Podłączenie instalacji odpowietrzającej nie stanowi gwarancji usuwania wszystkich gazów i bezpiecznej pracy urządzenia. Układ odpowietrzenia musi spełniać wymagania wszystkich narodowych i lokalnych norm, a przewody odpowietrzające muszą być jak najkrótsze, z najmniejszą ilością zagięć. Otwór odpowietrzający lub zakończenie zdalnego przewodu odpowietrzającego musi być zabezpieczone przed zablokowaniem. Przewód odpowietrzający musi

Typ 2680 Sterownik model 2680 może pracować jako sterownik wprost lub odwrotnie proporcjonalny, natomiast rodzaj sterowania może być zmieniany między pracą dwustanową (on−off) lub dławieniem. Patrz ilustracja 3. Odkręcić cztery wkręty mocujące przekaźnik. Przesunąć wyłączniki w pozycję odpowiadającą żądanemu trybowi pracy i rodzaju sterowania. Dokręcić wszystkie cztery wkręty mocujące.

Typ 2680A Sterownik model 2680A może pracować jako sterownik wprost lub odwrotnie proporcjonalny, natomiast rodzaj sterowania jest zawsze działaniem zatrzaskowym. Patrz ilustracja 4. Odkręcić cztery wkręty mocujące przekaźnik. Przesunąć wyłączniki w pozycję odpowiadającą żądanemu trybowi pracy. Dokręcić wszystkie cztery wkręty mocujące.

5


Modele 2680−268T

TRYB PROPORCJONALNY STEROWNIE: DŁAWIENIE

TRYB PROPORCJONALNY STEROWNIE DWUSTANOWE

TRYB ODWROTNIE PROPORCJONALNY STEROWNIE: DŁAWIENIE

TRYB ODWROTNIE PROPORCJONALNY STEROWNIE DWUSTANOWE

UWAGA: WSZYSTKIE CZTERY WKRĘTY MOCUJĄCE PRZEKAŹNIK POKAZANO TYLKO W TYM PRZYPADKU. NA INNYCH PRZYPADKACH POKAZANO JEDYNIE TYLKO DWA WKRĘTY, ABY ZILUSTROWAĆ KONFIGUIRACJĘ PRZEKAŹNIKA.

Ilustracja 3. Pozycje przekaźnika i odpowiadające im tryby pracy i rodzaje sterowania sterownika model 2680

TRYB PROPORCJONALNY

TRYB ODWROTNIE PROPORCJONALNY

UWAGA: WSZYSTKIE CZTERY WKRĘTY MOCUJĄCE PRZEKAŹNIK POKAZANO TYLKO W TYM PRZYPADKU. NA INNYCH PRZYPADKACH POKAZANO JEDYNIE TYLKO DWA WKRĘTY, ABY ZILUSTROWAĆ KONFIGUIRACJĘ PRZEKAŹNIKA.

Ilustracja 4. Pozycje przekaźnika i odpowiadające im tryby pracy sterownika model 2680A

6


Modele 2680−268T

Ilustracja 5. Elementy regulacyjne pasma proporcjonalności

Typ 2680E W przypadku trybu pracy proporcjonalnej należy podłączyć przewody elektryczne zgodnie z tabelą 4. W przypadku pracy odwrotnie proporcjonalnej przewody przełączników normalnie zamkniętego i normalnie otwartego należy zamienić miejscami.

Regulacja pasma proporcjonalności Poza wskazanymi przypadkami, numery elementów podane w kolejnych procedurach odpowiadają oznaczeniom na ilustracji 8. Położenie dźwigni zakresu i dodatkowe informacje podano na ilustracji 5.

Sprawdzenia wstępne 1. Sprawdzić wartość ciśnienia zasilania mierzonego przez manometr ciśnienia zasilania (element 10).

Ciśnienie musi mieć wartość równą podanemu w danych technicznych. W razie potrzeby wyregulować wartości ciśnienia zasilania. 2. Wyregulować poziome położenie pręta pływaka przy użyciu sprężyny regulacyjnej (element 4). 3. Poruszyć końcem pręta pływaka (element 3, ilustracja 7) do góry i do dołu, aby sprawdzić, czy czujnik porusza się swobodnie. 4. Umieścić regulator szerokości zakresu pomiarowego (element 9) w żądanej pozycji (patrz ilustracja 5). 5. Posługując się ilustracjami 3 i 4 sprawdzić poprawność wyboru trybu pracy i rodzaju sterowania. 6. Przy użyciu śruby regulacji przekaźnika (element 51, typ 2680) lub śruby zespołu zaworu (element 53, typ 2680A) wyregulować położenie dźwigni zakresu (patrz ilustracja 5) tak, by odległość między nimi była stała, w sytuacji gdy dźwignia A dotyka do pręta pływaka.

7


Modele 2680−268T Typ 2680 − sterowniki proporcjonalne dławiące 1. Wykonać wszystkie kroki procedury sprawdzenia wstępnego opisane w poprzednim rozdziale. 2. Obniżyć poziom cieczy w zbiorniku poniżej dna pływaka lub do najniższego żądanego poziomu pomiarowego. W przypadku badania granicy faz wypełnić pływak całkowicie lżejszą cieczą. Poziom cięższej cieczy powinien znajdować się poniżej dna pływaka lub na najniższym żądanym poziomie pomiarowym pływaka. 3. Wyregulować śrubę sprężyny regulacyjnej (element 4), tak aby ciśnienie wyjściowe miało wartość od 1 do 2 psig w przypadku zakresu wyjściowego 3 do 15 psig, lub od 2 do 4 psig w przypadku zakresu wyjściowego 6 do 30 psig.

Typ 2680 − sterowniki odwrotnie proporcjonalne dławiące 1. Wykonać wszystkie kroki procedury sprawdzenia wstępnego opisane w poprzednim rozdziale. 2. Obniżyć poziom cieczy w zbiorniku poniżej dna pływaka lub do najniższego żądanego poziomu pomiarowego. W przypadku badania granicy faz wypełnić pływak całkowicie lżejszą cieczą. Poziom cięższej cieczy powinien znajdować się poniżej dna pływaka lub na najniższym żądanym poziomie pomiarowym pływaka. 3. Wyregulować śrubę sprężyny regulacyjnej (element 4), tak aby ciśnienie wyjściowe miało wartość od 16 do 17 psig w przypadku zakresu wyjściowego 3 do 15 psig, lub od 31 do 34 psig w przypadku zakresu wyjściowego 6 do 30 psig.

Typ 2680 − sterowniki proporcjonalne dwustanowe lub typ 2680A proporcjonalne zatrzaskowe 1. Wykonać wszystkie kroki procedury sprawdzenia wstępnego opisane w poprzednim rozdziale. 2. Obniżyć poziom cieczy w zbiorniku poniżej dna pływaka lub do najniższego żądanego poziomu pomiarowego. W przypadku badania granicy faz wypełnić pływak całkowicie lżejszą cieczą. Poziom cięższej cieczy powinien znajdować się poniżej dna pływaka lub na najniższym żądanym poziomie pomiarowym pływaka. 3. Wyregulować śrubę sprężyny regulacyjnej (element 4), tak aby ciśnienie wyjściowe miało wartość równą ciśnieniu zasilania. 4. Wyregulować śrubę sprężyny regulacyjnej (element 4), tak aby ciśnienie wyjściowe miało wartość równą zero psig.

8

Typ 2680 − sterowniki odwrotnie proporcjonalne dwustanowe lub typ 2680A odwrotnie proporcjonalne zatrzaskowe 1. Wykonać wszystkie kroki procedury sprawdzenia wstępnego opisane w poprzednim rozdziale. 2. Obniżyć poziom cieczy w zbiorniku poniżej dna pływaka lub do najniższego żądanego poziomu pomiarowego. W przypadku badania granicy faz wypełnić pływak całkowicie lżejszą cieczą. Poziom cięższej cieczy powinien znajdować się poniżej dna pływaka lub na najniższym żądanym poziomie pomiarowym pływaka. 3. Wyregulować śrubę sprężyny regulacyjnej (element 4), tak aby ciśnienie wyjściowe miało wartość równą ciśnieniu zasilania. 4. Wyregulować śrubę sprężyny regulacyjnej (element 4), tak aby ciśnienie wyjściowe miało wartość równą zero psig.

Zasada działania Zasada działania sterowników modele 2680 i 2680A z czujnikami model 268T opiera się na prawie Archimedesa, które mówi o tym, że na zanurzone w cieczy ciało działa siła wyporu równa ciężarowi wypartej cieczy. Siła wyporu powoduje ruch pływaka do góry. Ruch ten przenoszony jest do sterownika, który zamienia go na sygnał pneumatyczny wykorzystywany przez zawór regulacyjny. Na ilustracji 6 przedstawiono schematycznie konstrukcję czujnika i sterownika. W pozycji równowagi spoczynkowej moment siły względem osi obrotu O pochodzący od ciężaru pływaka jest równoważony przez moment siły pochodzący od sprężyny oraz moment siły pochodzący od przekaźnika przenoszony przez dźwignię A do pręta pływaka. Przy podnoszeniu się poziomu cieczy następuje pozorne zmniejszenie ciężaru pływaka oraz zwiększenie siły wyporu powodując niezrównoważenie momentów sił pochodzących od sprężyny, przekaźnika i pływaka. Ta niezrównoważona siła przenoszona jest przez dźwignie A i B do przekaźnika. Przekaźnik jest elementem dzięki któremu następuje kompensacja niezrównoważonego momentu siły. Zamieniany jest on na pneumatyczny sygnał wyjściowy, który powoduje zmianę punktu pracy zaworu regulacyjnego i powrót układu mechanicznego do stanu równowagi. W przypadku sterowania dławiącego, pneumatyczny sygnał wyjściowy z przekaźnika jest proporcjonalny do siły wyporu. W przypadku sterowania dwustanowego pneumatyczny sygnał wyjściowy jest równy ciśnieniu zasilania lub zeru w całym zakresie zmian poziomu cieczy. Regulacja szerokości zakresu zmian poziomu cieczy jest dokonywana przez przesuwanie regulatora zakresu wzdłuż dźwigni A, co powoduje zmianę stosunku długości dźwigni A i B.


Modele 2680−268T

Ilustracja 6. Schemat budowy sterownika poziomu cieczy

W przypadku sterowania odwrotnie proporcjonalnego zasada działania pozostaje taka sama jak w przypadku sterowników proporcjonalnych, lecz sterownik zwiększa sygnał pneumatyczny przy zmniejszaniu się poziomu cieczy.

• Przygotować pojemnik na ciecz procesową przed wyjęciem czujnika ze zbiornika. • Uwolnić ciśnienie ze zbiornika. • Odłączyć zasilanie sterownika model 2680E.

Zasada działania modelu 2680E jest podobna, z wyjątkiem tego, że podnoszący lub opadający poziom cieczy powoduje otwarcie lub zamknięcie przekaźnika elektrycznego.

Odłączenie sterownika od czujnika

Konserwacja

1. Odłączyć przewody pneumatyczne zasilania i sygnału wyjściowego.

Podczas eksploatacji niektóre części ulegają normalnemu zużyciu i wymagają okresowej wymiany. Częstotliwość dokonywania kontroli zużycia i wymiany zależy od warunków eksploatacji. Jeśli zachodzi konieczność sprawdzenia stanu technicznego lub wymiany części, to należy zdemontować tylko te części, których demontaż jest konieczny.

2. Zdjąć hak sprężyny zerowania (element 5, ilustracja 8) z zakończenia pręta pływaka (element 3, ilustracja 7).

Używać tylko części zamiennych wyprodukowanych lub dostarczonych przez Fisher Controls, które zostały wyprodukowane przy zastosowaniu wszystkich wymagań technicznych (obróbka cieplna, tolerancje).

!

OSTRZEŻENIE

Aby uniknąć zranienia personelu obsługi lub zniszczenia urządzeń na skutek gwałtownego uwolnienia ciśnienia lub cieczy procesowej, przed przystąpieniem do prac konserwacyjnych należy zachować następujące środki ostrożności: • Zapewnić sterowanie zastępcze na czas wyłączenia sterownika z eksploatacji.

Zastosować się do ostrzeżeń zawartych na początku rozdziału Konserwacja.

3. Wykręcić cztery śruby mocujące (element 11, ilustracja 8) sterownik i zdjąć sterownik z czujnika.

Wymiana pierścieni uszczelniających czujnika Zastosować się do ostrzeżeń zawartych na początku rozdziału Konserwacja. Jeśli nie podano inaczej, to numery elementów odpowiadają oznaczeniom na ilustracji 7.

Demontaż 1. Zdjąć sterownik z czujnika zgodnie z procedurą opisaną w poprzednim rozdziale. 2. Wyjąć czujnik ze zbiornika. 3. Odkręcić nakrętkę sześciokątną (element 6) i zdjąć pierścień dystansowy (element 5) i sprężynę (element 7). Po zdjęciu sprężyny założyć pierścień dystansowy (element 5) i nakrętkę sześciokątną (element 6) na pręt pływaka. 9


Modele 2680−268T

WIDOK C−C

PRZEKRÓJ A−A

PRZEKRÓJ A−A Z KOŁNIERZEM I CZUJNIKIEM POZIOMYM

WIDOK B

Ilustracja 7. Czujnik model 268T

10


Modele 2680−268T Wyciągnąć pręt pływaka z przyłącza czujnika (element 4) i zdemontować podstawę nożową (element 12) z przyłącza czujnika. Odkręcić nakrętkę sześciokątną (element 6), co umożliwi demontaż pręta pływaka, podstawy nożowej, korpusu obrotowego i pierścienia uszczelniającego z przyłącza czujnika. 4. Zsunąć podstawę nożową (element 12), pierścień dociskowy (element 15), pierścień zabezpieczający (element 14) i pierścień uszczelniający (element 13) z pręta pływaka. Zdjąć pierścień uszczelniający (element 16) i pierścień dociskowy (elemetn 17) z podstawy nożowej.

nakrętkę sześciokątną (element 6). Dokręcić mocno nakrętkę sześciokątną (element 6). 8. Sprawdzić prawidłowość ustawienia ramion korpusu obrotowego i ramion podstawy nożowej. 9. Umocować czujnik na zbiorniku.

Wymiana przekaźnika sterownika Zastosować się do ostrzeżeń zawartych na początku rozdziału Konserwacja. Jeśli nie podano inaczej, to numery elementów odpowiadają oznaczeniom na ilustracji 8. 1. Odłączyć przewody pneumatyczne zasilania i sygnału wyjściowego.

Montaż

!

OSTRZEŻENIE

Nieprawidłowe założenie pierścieni uszczelniających, pierścienia zabez− pieczającego i pierścienia dociskowego mogą być przyczyną wypchnięcia pierścienia uszczelniającego i wycieku cieczy procesowej. Aby uniknąć zranienia personelu obsługi lub zniszczenia urządzeń, pierścienie uszczelniające, pierścień zabezpieczający i pierścień dociskowy muszą być złożone w kolejności pokazanej na ilustracji 7. 1. Umieścić korpus obrotowy (element 11) na pręcie pływaka w sposób pokazany na ilustracji 7. 2. Na zespól pręta pływaka (element 3) nałożyć pierścień uszczelniający (element 13), pierścień zabezpieczający (element 14) i pierścień dociskowy (element 15). Wymienione elementy muszą być złożone w kolejności pokazanej na ilustracji 7. Nałożyć podstawę nożową na pręt pływaka tak, by krawędzie korpusu obrotowego (element 11) znalazły się w wycięciach w podstawy nożowej (element 12). 3. Umieścić pierścień uszczelniający (element 16) i pierścień dociskowy (element 17) w wyżłobieniu w podstawie nożowej (element 12). Pierścień dociskowy musi znajdować się po stronie niskociśnieniowej pierścienia uszczelniającego, tak jak pokazano na ilustracji 7.

2. Wykręcić dwa wkręty mocujące (element 34) przekaźnik i wyciągnąć przekaźnik z podstawy sterownika (element 1). 3. Założyć nowy przekaźnik i wkręcić dwa wkręty mocujące (element 34). Przed założeniem przekaźnika sprawdzić, czy dwa pierścienie uszczelniające przekaźnika (elementy 45 i 46 niepokazane) znajdują się w wyżłobieniach. Dźwignia B (patrz ilustracja 5) musi być ustawiona w osi śruby regulacyjnej przekaźnika (element 51, typ 2680) lub zaślepki zaworu pilotowego zespołu zaworu (element 53, typ 2680A).

Wymiana filtra zasilania sterownika Zastosować się do ostrzeżeń zawartych na początku rozdziału Konserwacja. Jeśli nie podano inaczej, to numery elementów odpowiadają oznaczeniom na ilustracji 8. 1. Odłączyć przewody pneumatyczne zasilania i sygnału wyjściowego. 2. Poluzować śruby mocujące filtr (element 15) i obrócić pokrywę filtra (element 14), by uzyskać dostęp do filtra zasilania (element 16). 3. Wyjąć zużyty filtr (element 16) i usunąć zanieczyszczenia z wnętrza komory filtra. 4. Założyć nowy filtr zasilania. Przesunąć pokrywę filtra (element 14) i dokręcić śruby mocujące (element 15).

4. Włożyć pręt pływaka (element 3) w przyłącze czujnika (element 4) od strony zbiornika. 5. Korpus obrotowy musi znaleźć się w wycięciach w przyłączu czujnika. Wycięcia będą ustawione poziomo, jeśli przyłącze czujnika (element 4) będzie ustawione tak, jak na ilustracji 2. 6. Aby zmniejszyć możliwość uszkodzenia pierścienia uszczelniającego (element 16) przez podstawę nożową, należy utrzymywać pręt pływaka w środku przyłącza, podczas umieszczania podstawy nożowej w przyłączu czujnika. 7. Nałożyć sprężynę (element 7) i pierścień dociskowy (element 5) na pręt pływaka i zabezpieczyć je wkręcając

Wymiana przełącznika sterownika Zastosować się do ostrzeżeń zawartych na początku rozdziału Konserwacja. Jeśli nie podano inaczej, to numery elementów odpowiadają oznaczeniom na ilustracji 9. 1. Odkręcić dławik kablowy i wyjąć przewody zasilające. 2. Na tylnej ścianie sterownika (na zewnątrz przełącznika, element 62) znajduje się śruba blokująca. Śruba ta blokuje pierścień dystansowy (element 64). Odkręcić śrubę. 11


Modele 2680−268T

WIDOK A−A

ZESPÓŁ PRZEKAŹNIKA

Ilustracja 8. Sterowniki poziomu cieczy model 2680 i 2680A

12


Modele 2680−268T

Ilustracja 9. Sterownik poziomu cieczy model 2680E

3. Otworzyć sterownik i wyjąć pierścień dociskowy (element 64).

Część

Opis

Numer zamówieniowy

Czujnik Zestaw obejmuje elementy 13, 14, 15, 16 i 17 (pierścienie uszczelniające z wysokonasyconej gumy nitrylowej, pierścień dociskowy, pierścień zabezpieczający i gumowy pierścień dociskowy) R268TX00012

4. Wepchnąć przełącznik do wnętrza obudowy tak, by można było zdjąć dwa pierścienie typu C (element 63). 5. Wyjąć przełącznik przez górną pokrywę sterownika. 6. W celu zainstalowania nowego przełącznika wykonać powyższe kroki w odwrotnej kolejności.

Wykaz części zamiennych Sterownik

Zamawianie części zamiennych W korespondencji z biurem przedstawicielskim Fisher− Rosemount lub z producentem należy zawsze podawać numer seryjny sterownika. Numer seryjny jest wybity na tabliczce znamionowej (element 56, ilustracja 8). Przy zamawianiu części zamiennych należy zawsze podać 11 znakowy numer zamówieniowy każdej z części.

1

2 3 4 5

Część

Opis

7 8 9 10* 11

Łożysko kołnierzowe, nylon (2 szt.) Regulator zakresu, stal nierdzewna Manometr (2 szt.) (typ 2680/2680A) Śruba montażowa, stal nierdzewna (4 szt.)

12 13* 14 15

Śruba mocowania pokrywy obudowy, stal nierdzewna 18A1080X012 Pierścień uszczelniający, guma nitrylowa 1 D1346 06992 Pokrywa filtra, wzmocniony pleksiglas 22B2898 X012 Śruba, stal nierdzewna (2 szt.) 16A6711 X022

6A

Numer zamówieniowy

Sterownik Zestaw naprawczy obejmuje zespół przekaźnika i pierścienie uszczelniające (elementy 34, 45 i 46 śruby mocujące przekaźnik) Typ 2680 Niskotemperaturowy Wysokotemperaturowy Typ 2680A Niskotemperaturowy Wysokotemperaturowy

R2660XRLY12 32B2951X022 R2660XRLY22 32B2951X042

42B2894 X012 33B8086 X012 22B2904 X012 12B2907 X012 22B2896 X012

Sprężyna zerowania, stal nierdzewna 17−7PH) Typ 2680/2680A (25 lb) Typ 2680A (5 lb) Typ 2680E (5 lb) Zespół dźwigni zakresu, stal nierdzewna (2 szt. do typu 2680 i 2680A)(1 szt. do typu 2680E) Zespół dźwigni zakresu, stal nierdzewna Typ 2680E Śruba pasowana, stal nierdzewna (2 szt.)

6

Zestawy części zamiennych

Podstawa sterownika, aluminium specjalne Typ 2680/2680A Typ 2680E Gniazdo sprężyny zerowania, S31600 Śruba regulacji zera, stal nierdzewna Regulator sprężyny, S31600

12B2893 X012 12B2957 X012 12B2957 X012

12B2897 X012 22B8033 X012 12B2900 X012 12B2901 X012 22B2902 X012 11 B4036 X022 12B2903 X012

* Zalecane części zapasowe

13


Modele 2680−268T Część 16* 17* 18 19* 20 21

22* 23 24* 34

Opis

Numer zamówieniowy

Filtr (Typ 2680/2680A) Pierścień uszczelniający, guma nitrylowa (Typ 2680/2680A) Wkręt do metalu, stal nierdzewna (2 szt.) Uszczelka płaska czujnika, kompozyt

11 B2307 X012

Pokrywa, aluminium specjalne Okienka pokrywy, pleksiglas (2 szt.) Typ 2680/2680A Typ 2680E Uszczelka płaska, neopren Pierścień dociskowy, stal (2 szt.)

42B2895 X012

51 53 54

Uszczelka pokrywy, guma nitrylowa Śruba mocująca przekaźnik, stal nierdzewna (2 szt.) (Typ 2680/2680A) Pierścień uszczelniający przekaźnika guma nitrylowa, niepokazany Typ 2680/2680A Pierścień uszczelniający przekaźnika guma nitrylowa, niepokazany Typ 2680/2680A Śruba regulacyjna przekaźnika Zespół zaworu Pierścień uszczelniający zespołu zaworu

55 56 57 58

Wkręt samogwintujący, stal nierdzewna (2 szt.) Tabliczka znamionowa Filtr, stal nierdzewna Nakrętka sześciokątna

59* 60

Uszczelka filtra, neopren (Typ 2680/2680A) Śruba, stal nierdzewna (2 szt.) Typ 2680/2680A Smar uszczelniający no 770 (niedostarczany ze sterownikiem) (Typ 2680/2680A)

45*

46*

61

14A1968 X012 5908124 X012 12B2933 X012

1R1922 05032 1R1922 X0022 1V5521 06992 11A6502 X012

12B2921 X012

10A3804 X012

10A8217 X042 w zestawie części w zestawie części w zestawie części 1P4269 28982 −−− 0L0783 43062 1A4117 X0012

1

2 3 4

63 64 65

20B5075 X012 20B5076 X012 13B8088 X012 23B8089 X012 13B8090 X012

66 67* 68 69

Naklejka, aluminium Pierścień uszczelniający, guma nitrylowa Wkręt do metalu, stal nierdzewna Nakrętka kwadratowa, stal nierdzewna

13B8091 X012 13B8326 X012 16A6935 X022 16A6711 X022

70* 71 73

Pierścień uszczelniający, guma nitrylowa Zaślepka rurowa. S31600 (2 szt.) Smar

1 U8790 06562 1A7675 35072 T13078 T0012

*Zalecane części zapasowe

Pływak 1−7/8 x 12” PVC 12B2936 X032 S31603 (stal nierdzewna 316L) 12B2956 X032 2−3/4 x 8” PVC 12B2958 X032 S31603 12B2959 X032 Nakrętka sześciokątna, S31600 (tylko pływak pionowy)1A3421 X0042 Pręt pływaka, S17400 (stal nierdzewna 17−4PH) 14B5018X012 Przyłącze czujnika Przyłącze 2” NPT 34B4962 X012 Przyłącze 2” nakładane kołnierzowe 34B5019 X012 Pierścień dystansowy, S30400 (stal nierdzewna 304) Nakrętka sześciokątna, S31600 Sprężyna stożkowa, S31600 Łącznik uniwersalny, S31600 (tylko pływak pionowy)

9 10 11 12

Tabliczka znamionowa −−− Wkręt do metalu, stal nierdzewna 1A3682 28982 Korpus obrotowy, CB7CU−1 (stal nierdzewna 17−4PH) 24B4960 X012 Podstawa nożowa, CF8M (stal nierdzewna 316) 24B4967 X012

13*

Pierścień uszczelniający Guma nitrylowa wysokonasycona Fluoroelastomer Pierścień zabezpieczający, PTFE Pierścień dociskowy, S30400 Pierścień uszczelniający Guma nitrylowa wysokonasycona Fluoroelastomer

14* 15* 16*

17*

18

Przełącznik, stal nierdzewna SPDT DPDT Pierścień dzielony, stal cynkowana (2 szt.) Pierścień dystansowy, S31600 Wkręt samogwintujący, stal nierdzewna

Numer zamówieniowy

5 6 7 8

1C898603012 1C3988 X0022

Opis

Czujnik

12B2905 X012

Podane niżej części dotyczą tylko sterownika typ 2680E 62*

Część

19 20

Pierścień dociskowy Guma nitrylowa Fluoroelastomer Zespół kołnierza, stal (obejmuje kołnierz i 2 calowe nakładane przyłącze czujnika, element 4) Z kołnierzem 2 x 2 Class 150 RF Class 300 RF Class 600 RF Class 600 RTJ Class 1500 RF Class 1500 RTJ Z kołnierzem 4 x 2 Class 150 RF Class 300 RF Class 600 RF Class 600 RTJ Class 900 RF Class 900 RTJ Class 1500 RF Class 1500 RTJ Smar MAG−1 (niedostarczany z czujnikiem Wydłużenie, S31600

12B2945 X012 1A4117 X0022 12B2931 X012 13B8749 X012

11B2308 X022 11B2308 X032 14B4964 X012 14B4965 X012 10A3716 X062 10A3716 X022

14B4940 X012 14B5017 X012

34B5013 X012 34B5013 X022 34B5013 X032 34B5013 X042 34B5013 X052 34B5013 X062 34B5013 X072 34B5013 X082 34B5013 X092 34B5013 X102 34B5013 X112 34B5013 X122 34B5013 X132 34B5013 X142 12B2953 X022

Fisher, Fisher−Rosemount i Managing The Proces Bettersą zastrzeżonymi znakami towarowymi Fisher Controls International, Inc lub Fisher−Rosemount Systems, Inc. Wszystkie inne znaki towarowe zastrzeżone są prze ich prawowowitych właścicieli. © Fisher Controls International, Inc. 1995; Wszystkie prawa zastrzeżone

Informacje zawarte w tej publikacji mają charakter informacyjny i zostały przedstawione w dobrej wierze, że są prawdziwe. Żadne informacje zawarte w niniejszej publikacji nie mogą stanowić podstawy dochodzenia praw gwarancyjnych. Zastrzega się prawo do zmian i ulepszania konstrukcji urządzeń oraz do zmiany danych technicznych bez dodatkowej informacji.

Szczegółowe informacje można uzyskać w: Fisher−Rosemount Sp. z o.o. Al. Wilanowska 372, 02−665 Warszawa tel. (22) 857 37 66 faks (22) 857 38 56

14

MAN_2680 268T_5372_1995-11_PL  

Sterowniki poziomu cieczy model 2680 wykorzystują czujniki wypornościowe model 268T (patrz ilustracja 1) do pomiaru poziomu cieczy lub grani...

Advertisement