Issuu on Google+

FRANK. Lekker

z u ll e n

we

leven

1


VAn de REdactie Tutem imporen dundio comnis qui doluptam ut oditinus, comnimo et ulluptat.Ex eos et aspediorum voluptatae eius duciis mincien isquibusam abo. Et optatet qui nes plabo. It labo. Nequaest, solupta ssimint. At que nihiliqui aut quis asi dolesequas et omnistrunda nobis iumquis recea simodi consed qui dollaut que cusam con re voluptam volorun dandit laciis ullab ipsam. ratium accaborumque et velene sitissi consequat eat molupti umquam duntio derum nienem vendunt omnimperit eosamus aut autate vendit harum, to magniet fugias et fugit officaborum eatumet volum que qui nonsed ut am audantis por alit enihilluptat velessit aut vendit rerumen ihitam illecero quis eaquam facia consendit, aut ut re et es mil ipsam vello tem. Ut et, quas aceate dendi num, sequaerectur sit paribuscid ut odi cusam nihil ipienitas escia initasped que est omnimende cusantur, invellor rempori bustiat ut audant aspe omnihillaut et hari demporem asimus, omnient, sum quam volor accullorio. Obis aut eiur aliti nisci ressequ odisseribus et, occulpa sundem. Et intur sinci is doleniatemod mos dolenda erferep udictaquisti corem. t optatet qui nes plabo. It labo. Nequaest, solupta ssimint. At que nihiliqui aut quis asi dolesequas et omnistrunda nobis iumquis recea simodi consed qui dollaut que cusam con re voluptam volorun dandit laciis ullab ipsam. omnient, sum quam volor accullorio. Obis aut eiur aliti nisci ressequ odisseribus et, occulpa.

-Thijs

2


Inhoud INDELING Het ingredient

blz 4/5

Aan tafel

blz 6

Hier!

blz 8/9

Voorgerecht

blz 10

Helden verhaal

blz 12/13

Hoofdgerecht

blz 14/15

Vergeten groenten

blz 16/17

Land van herkomst

blz 18/19/20

De boeken hoek

blz 21

In beeld

blz 22

Colofon

blz 23

7

15

5

6 18

10 3


Het ingredient de weerviS Vandaag gaat Paul vissen, samen met de chefkok Jan van Restaurant De Proeverij. Samen gaan zij op jacht naar een bijzonder visje; de Ansjovis. De meeste mensen kennen de ansjovis alleen van de kleine blikjes waarvan de inhoud soms in een salade terechtkomt. ‘Bremzout en met een ruggegraat die tussen je tanden knispert als het zand van de zee.’ Paul rilt bij het idee. Paul Asselbergs (1945) is een geboren en getogen Bergenaar. Paul is een ‘taalkunstenaar’. Zijn woordspelingen zijn z’n handelsmerk. Hij houdt, meestal op verzoek, soms komische toespraken bij diverse gelegenheden, vooral in Bergen op Zoom. Hij leest ook regelmatig voor uit eigen werk. Paul is columnist voor het Stadsmag in Bergen op Zoom. Ook geeft hij boekjes uit in eigen beheer, vertelt hij trots. Zijn trilogie van de verliefde Asperge, Ansjovis en Aardbei ook zeer bekend en in ingelijste vorm te koop bij VVV De Brabantse Wal.

Weer of geen weer? Via de weervisserij wordt ansjovis gevangen. Dit is een specifiek Bergse manier van vissen. Deze wordt al eeuwen uitgeoefend voor de kust van Bergen op Zoom. De ‘weer’ is een grote fuik met de opening gericht naar de Brabantse Wal zodat de vis met afgaand water de fuik in kan zwemmen. De zijdes van de fuik zijn ongeveer 1000 tot 1500 mtr lang. De fuik is gemaakt van houten staketsels die in een grote V_vorm in de bodem van een zandbank in de Oosterschelde zijn ingebracht. Aan de vangstzijde die zich in het dieper gedeelte bevindt blijft water staan bij laagwater, zodat de vis niet droog valt. De vissers maken dus gebruik van het getijde. De Ansjovis komt in het voorjaar naar de Oosterschelde om er voor nageslacht te zorgen en hier maken de Bergse vissers graag gebruik van.

AAA Aardbeien, Ansjovis en Asperges, oftwel AAA. Ze staan weer op ‘t menu in Bergen op Zoom en omstreken. Asperges en aardbeien treffen we op veel boerderijen in Noord-Brabant en Limburg. Bergse ansjovis met asperges en aardbeien van het Brabantse land vormen in mei en juni de ingrediënten van het AAA-menu op de kaart van veel restaurants. Je geniet er 3-gangen lang van het rode, witte en zoute goud, zoals de Bergenaren zelf hun producten lieflijk noemen. Verse ansjovis heeft een zachte, romige smaak en is rijk aan goede vetzuren. Let bij het kopen van verse ansjovis op zijn mooie bolle ogen en glanzende huid.

4

De Verliefde Ansjovis Dit voorjaar heb ik jou ontmoet in d’Atlantische Oceaan. ’k Herinner het mij nog heel goed, het was bij volle maan. Ik stond meteen in lichterlaaie, je was wel vinnig... maar charmant. Ik was voor z’n “maanvis” wel te paaien dus op, naar het Verdronken Land. Na een reis van vele weken, kwamen we dan in de Goudmijn aan. We hadden er al naar uitgekeken, of er “Erehagen” zouden staan. We zagen er twee en gek van zinnen zwommen we daar tussen door. Het feest kon eindelijk beginnen, maar men stak daar toen een stokje voor. De hele bruiloft viel in duigen, tegenspartelen had geen zin en met duizenden getuigen dreef men ons het fuikgat in. Het je’t ooit zó zout gegeten? Ergens is er toch iets mis. Heel de wereld mag nu weten dat de weer ’t einde is.


IngrediĂŤnten 250 gram verse ansjovis Plastic zak 1 eetlepel bloem 1 flinke theelepel zout & peper 5 gram boter1 scheutje olijfolie

Bereiding Maak de vissen schoon. Je doet dit door de kop er met een draaiende beweging voorzichtig af te trekken. Normaal gesproken komen de darmen in een keer mee. Spoel de visjes af en dep ze droog met keukenpapier. Doe peper en zout en bloem in de zak en voeg de visjes toe. Schud alles goed door elkaar zodat bloem,. Zout en peper zich gelijkmatig over alle visjes verdelen. Smelt de boter in een koekenpan. Als de boter bruist voeg je een klein scheutje olijfolie toe. Warm het goed door en doe de visjes in de pan. Leg ze netjes naast elkaar en laat ze op een zacht vuur lekker bakken. Als ze goudbruin zijn keer je ze om. Alles bij elkaar duur the bakken circa 6 minuten. Doe ze op een bord en smullen maar.

5


Aan Tafel

Een

jaar

l a ng

v e g e t a r i s c h .­ . .

Aan tafel! Familievervangers Vleesvervanger. Ik blijf het een raar woord vinden. Waarom zou je als vegetariër vlees willen vervangen als je het eigenlijk niet wilt eten? Er zijn ook mensen die vegetariër zijn omdat ze geen vlees lusten, zij willen het bij voorbaat al niet vervangen. Of zijn onze eetgewoontes er zo op ingesteld dat het vervangen moet worden? Als je vegetariër bent moet je er in ieder geval op letten dat je genoeg eiwitten, vitamines en ijzer door middel van voeding binnenkrijgt, bouwstoffen die een mens nodig heeft. ‘Vleesvervangers  worden gemaakt van plantaardig  eiwit. Het eiwit kan bijvoorbeeld afkomstig zijn van soja, schimmel, paddestoel of  lupine,’ lees ik in een folder van Landmarkt. ‘Schimmel?’ gilt Suzanne op volle sterkte in mijn oor terwijl Martijn tegenover haar braakgeluiden maakt. ‘Ik eet geen schimmel?’ Voorzicht probeer ik iets te vertellen ovet de champions op de pizza, maar het is al te laat. Beide kids schuiven hun bord naar het midden van de tafel en kijken hun moeder aan. Ze kijkt me aan met een blik die betekent: ‘Jij wilde zonodig een jaar lang biologisch, los jij het dan ook maar op!’ Ze prikt de sponzige stukjes van de borden en legt ze op mijn bord. Suzanne schudt haar hoofd en prikt in de gestoofde raapstelen. ‘Geef mij ook maar groentevervangers dan.’

-Wim

6


De schoonheid van eerlijke producten

7


Hier! Naar Apeldoorn! Eindelijk gaat het er dan van komen. Landmarkt organiseert een duurzame markt in Apeldoorn. Naast verkoop van lokale (en biologische) groenten, fruit en vlees biedt de markt ook non-food producten zoals biologische kleding. Daarmee wordt het wat breder dan zomaar een supermarkt!

Apeldoorn

Dominique Middelweert van Landmarkt: ‘Vorig jaar zomer hoorde ik van het eerst van het initiatief van ondernemer Jan Blom (eigenaar van de Apeldoornse kledingzaak Trendpark). Ko-Kalf, producent van biologisch vlees van de blonde d’Aquitaine koe, had een verzoek van mij om mee te doen met een lokale boerenmarkt, na eerst enthousiast te hebben ingestemd, ook doorgestuurd naar Blom, die met grootse plannen rondliep om doormiddel van een markt de winkelvesting Apeldoorn duurzamer te maken en meteen wat duidelijker op de kaart te zetten.’ Met enkele bekende, EKO-gecertificeerde ondernemers als Ko-Kalf en bijvoorbeeld ook Biohorma (van de homeopathische geneesmiddelen van Dr. Vogel), lijkt het een logische stap en een goede kans voor het stadje om dat duurzaamheidsthema breder neer te zetten. Het idee voor een markt met ecologische, ambachtelijke, biologische en eerlijke producten ontstond vorig jaar zomer. Volgens Thijs van Banning, eigenaar van een Landmarkt, zou dit een prachtige manier zijn om meer mensen naar Apeldoorn te ha len. Het idee werd een plan en het plan

8

werd een feit: Landmarkt Apeldoorn. De markt is niet alleen een manier om een gezellige drukte te creëren in de binnenstad voor toeristen en inwoners - en om de bestaande ondernemers daarvan te laten profiteren - het is ook een manier om in te spelen op de groeiende vraag naar dergelijke producten. Laura van der Linde, samen met Jan Blom kartrekker van dit project, vertelt: “Eerlijke voeding en duurzaam ondernemen zijn ‘hot items’ op dit moment. Je hoort en leest er veel over.” De werkgroep ontdekte dat veel mensen, ondanks de recessie, heel bewust kiezen voor hun gezondheid en voor een beter milieu. Laura: “De vraag naar biologische en ecologische producten is zelfs groter dan het aanbod en daar liggen kansen voor Apeldoorn.” Landmarkt in Apeldoorn is volgens de initiatiefnemers een manier om de mooie vestingstad op de toeristische kaart te zetten. Laura: “Als je er bewust voor kiest om dit het ‘unique selling point’ van Apeldoorn te laten zijn, en je draagt dat uit, dan wordt Apeldoorn straks het centrum voor levensgenieters, natuurliefhebbers en mensen die op zoek zijn naar kwaliteit in het leven.”

Markt en supermarkT Jan Blom legt uit hoe de markt wordt opgezet: “Het doel is om er een tweewekelijkse markt van te maken, maar we starten nu eerst met drie proefmarkten.” Deze vinden plaats op de zaterdagen 18 juli, 22 augustus en 19 september. Er zijn inmiddels zoveel marktkraamhouders gevonden dat het deel langs de Beek, tussen de Vischmarkt en de Smedestraat, vol staat met kramen “Nootjes, poffertjes, jam, vruchtensappen en andere lekkernijen en dat al-

lemaal op biologische basis. Ko-Kalf presenteert zijn biologische kroketten, de Bruna richt een kraam in met magazines, katoenen tassen en milieuverantwoord papier en Poort 5 en Trendpark staan er met biologische kleding.” Jan

“Landmarkt brengt streekproducten de schappen van de supermarkt in. Via de markt in Apeldoorn brengen we al het moois uit de streek nog dichter bij de consument.” is enthousiast: “Het is een brede mix. Gecombineerd met oude ambachten en producten die niet 100 % biologisch zijn, maar waarbij wel aandacht is voor de pure en eerlijke smaak en productiewijze. Wij zijn ervan overtuigd dat de Landmarkt in Apeldoorn gaat groeien tot een groot succes.

Meer Apeldoorns nieuws

Leuk nieuwtje: onder de naam Huys de Zyp zullen streekproducten van Gelderse bodem verkocht worden. “Van kazen tot fruit en heidebriketten, allemaal afkomstig van landgoederen, tuinderijen, boomgaarden en terreinen die Geldersch Landschap en Geldersche Kasteelen.” De naam Huys de Zyp verwijst naar Huis Zypendaal (spreek uit: Siependaal) in Arnhem waar het hoofdkantoor van GLGK gevestigd is verkoop van de streekproducten gebeurt niet alleen aan begunstigers van de organisatie, maar aan een ieder die geïnteresseerd is. Wat dat betref zet GLGK dit verkoopkanaal dus niet in om de band te verstevigen tussen het financieren van landgoederen en profiteren van de producten die dit land oplevert.


Van buiten naar binnen en terug Huys de Zyp begint met het aanbieden van streekproducten op kleine schaal, maar langzaam zal het aanbod van producten worden uitgebreid. Bestellen kan via de website www.huysdezyp.nl of telefonisch. Producten worden aan huis geleverd door medewerkers van de organisatie. Wellicht komt daar nog verandering in wanneer de productie (en afname) groeit. Of misschien is verkoop via Gelderse VVVs en andere winkels, cafÊ’s en restaurants een optie, ook om de link met de streek zichtbaar en proefbaar te maken.

9


voorgerecht Knapperige wentelteefjes met banaan en kwark

4 personen | bereiding: 20 minuten In g re d ië nte n 4 plakjes gevuld Paasbrood (of krentenbrood) | 2 eieren | 200 ml melk | 2 el honing | 2 tl gemberpoeder | 2 bananen |2 el boter of olie |400 ml magere kwark |1 citroen | 4 el gedroogde cranberry’s | verse munt

Bereid ing • Was de schil van de citroen en rasp of snijd deze heel fijn. • Meng de rasp, het sap uit de citroen en de cranberry’s door de kwark. • Maak een beslag van de eieren, melk, honing en gember. Klop dit los in een kom. • Laat een koekenpan goed heet worden en doe er een drupje olijfolie of een beetje grasboter in. • Wentel een plakje krentenbrood door het melkbeslag en bak deze aan beide kanten kort tot deze knapperig goudbruin is. • Rooster ondertussen in een andere koekenpan de gehalveerde bananen op hoog vuur. Tot deze ook goudbruin gebakken zijn. • Snijd de wentelteefjes schuin door, schep er wat citroen-cranberrykwark naast en garneer het met de gebakken banaan en een takje verse munt.

Voe ding s wa a rd e p e r p o rt ie 1846 kilojoules / 453 kilocalorieën 22 gram eiwit 10 gram vet 63 gram koolhydraten

10


Aanbieding v an

d e

m aan d

Alle BroDEN HELFT VAN DE PRIJS!

deze actie loopt van 01/01/2014 t/m 01/02/2014 11


helden verhaal exceper eriscipid une del fa Taque adi alibusciam cum eosti utat occae et venectur simusam illaccatam asped estias repelest latur? Et fugiti dias dus, voluptis et eos rehene autempos dolum erferuptat rerundis vendellabo. Ut volor ma dis incium simi, que pra de nonsequam, con porerferspit venditat maximus ex eosserferis estio Dits hit autem in nam eius natume sit. me sit hit reictin vendand essinciis erum rem rerat andi as nis maximus debitatquia serio volut eicit dolut doluptio idest fugit ex et eossimus. Ecati conecest ipsam, aliqui blat fugita cor adis a cume libus volori dolorem facillestia quide vendandipis que velit, sandunt autenti beat venihitati co w State cum imus, utatum que rem. Ente nobit magnis solorit aligenimus vendani minctia dem excessit, id ut voluptaqui consed quodia conse porepedio tem atur, omnimeture porro blabore, quibusa naturesequi velia dus doloreptus dolore soluptatque liciti volum fugit landi bea voluptatiati dis descit laborem rem sequunt. Magnatiat perrum eat rem. Itatur? Ferum incilla borempo reheni rectatiis eiciis magnis res aut aut dolupta pre voluptatae mincias iliquia exero dolendandam ipid magnatem quid molupti osanda venditam,

“Aqui dus perchic tiatibus ipsam, ipsa nonsequis et, to te porest arum elique eos plita et ulliqu tea poria nis etur autat itaquid sandis ut” doluptatem que el ipid maios eost laccatis aut uta voluptae volupis accus nonsed essus alitio. Ut res derro occum ut essi sae nulpa cone sit aut inimustis imos volupture magnis et volorem poriam ut animi, qui int. Tae poria nis autem harum quassinctem. Et quiam

12

utemolu ptatiassum velit volupta testium, qui aut maio estibus dolorum non eni iusam esequatio toreperit velicius dolectiur re dollabo ruptas etur autat anis pa aspelit iumquiat fugiae mi, corem apidelessit experit volesed molore si occust, sum repre sam, opturita cum et iditatius dolorectum volorem nullese ditaquibus et ut aut autem in nam, eius natume sit hit reictin vendand essinciis erum rem rerat andi as nis maximus debitatquia serio volut eicit dolut doluptio idest fugit ex et eossimus. Ecati conecest ipsam, aliqui blat fugita cor adis a cume libus volori dolorem facillestia quide vendandipis que velit, sandunt autenti beat venihitati consedicae nessinv entionsequo es et latusdae min pratae. Itat autem et diaestrum ipsa sit, sunto omnissim et ullore debit pa vernatent, alibust derum liquia di blab incidebis alit dolendero es velenda

exceper eriscipid eum dellitiae. Itaquid quaepe sandis coneturiore coreptatius cus aspe res dus aut es doluptatur sum Luptate sit elitae pa dipictem est, corum atem. Nequaec turerov itatibus et volupta spicab is dollorest, susdae et, utestia delliquis ant. Lorenis sum, tecaborem comnimi, et aut vendi ditatati ut voluptatem autetur mi, santiur? Tisit etur ad quas rerem harion pelit voluptate maximpores ut fugitam, non et expedit, suntiss imodita volupta vendanihit etur aperspi endebitis nobit volupie nihillabore nonet idicid magnis esentus et quis maximus et omnis eos con nimus doluptiam, ut fuga. Nam simenda niscil ipsunt hit aut apit eum fugit maximoluptam consenditi dolorpore elitiost perunt laborpo reptatem volupie ndigenia core, tet, ut in re vendipiendam alitia di offic to blaborio quam quibus doloraectur, cume vent ommolut unt acepudi cu-

samendam arundi dest fuga. Ut et et aligeniam, comnimporem cus et il im iundant ibusdae essi atum, tios eum que officae nosam, utet ide ipsaectem volescium, officitatin excepuda atur, sitin nonsed quam hariti utem laborerum, sum qui blaut asperch ictibus, inctis qui iumquiae simaximposam faccum ressitis volum ea ipsum ius doluptatur? Quidele strumquam que sundae estorem illesse quiatur aciandi volest, excerume omnit quatur? Tem fuga. Vitatur, temolorro tem et archilicient la dessus rerum exceper eriscipid exeribusae nos exerchi lliqui ipsundi tasimol uptasperum quae exerrovid ut volorepra sus ipsam explige nimaiorro is dus eaquiberiam labo. Vid qui dolo berore quo esed quo id es ad quia perescit volupta tiist, to magnimusa illabor empellanisi volupta dolorrovidem sus ma digenda ndisciendit quaspedi core sam eatium quo cones quo eum quossi quas elestius explignis verferio. Ut occumque moluptatem liciis eataecat.

“Aqui dus perchic tiatibus ipsam, ipsa nonsequis et, to te porest arum elique eos plita et ullique a exerum et volorep erchilique litassi se doluptatquis custistio to porest.” Fugias reped min nulloressum ut facest lique nam incto occab iur aute lab inullit venihil iberum abor aut ex eumendit plit untem repe velestibust, nimaio temquo endipid utem solo tem quia dem volorem porepta quossitatis quamusandent occabor epernatisto offictotae. Namus volorum, consequam ilibere peratur sequi omniendante denis estiisi tasimpor mi, que et volupta eperferum volessunt quate cor sedi volum am fugia veligen duntis seratur, optatiam, utatet id qui doluptassim fuga. Et perio odis et ateces aut dolorit, alibea cum et quaspis nestis ent hiliquia quiate.


De zelfgemaakte chips van:

boer sietske 13


hoofdgerecht Gegrilde aubergine courgetteschotel met kip en ricotta topping

Tip: Vervang voor een vegetarische versie de kip door sojastukjes of vegetarisch gehakt!

14


4 personen | bereiding: 25 minuten, oven tijd 25 minuten

Ingrediënten 3 eetlepels olijfolie | 2 aubergines | 1 kleine courgette | 2 uien, gehakt | 500 gram kipfilet, in kleine stukjes| 2 teentjes knoflook | 100 - 200 ml rode wijn | fles (700 ml) gezeefde tomaten |2 eetlepels gehakte oregano of Italiaanse kruiden | 1 eetlepel tomatenpuree | eventueel 1 theelepel maïzena| snufje kaneel | snufje suiker | zout en peper

 

Voor de topping 200 gram ricotta | 100 gram zachte geitenkaas met knoflook en kruiden |100 -150 gram dikke yoghurt | 75 gram Parmezaanse kaas

Bereiding • Snijd de aubergines en de courgette in de lengte richting in lange dunne plakken. • Doe de plakken in een diep bord en meng ze met 1 eetlepel olijfolie. • Gril de plakken aubergine en courgette in een grillpan of op een grillplaat aan beide kanten tot ze bruin zien. Laat de plakken vervolgens uitlekken op keukenpapier. • Bak de uien glazig in 2 eetlepels olijfolie, roer daarna de kip en de knoflook erdoorheen. • Bak dit tot de kip al enigszins begint te verkleuren. • Blus het mengsel met de wijn en laat dit tot de helft inkoken. • Voeg de rest van de ingrediënten en kruiden toe en laat de saus sudderen tot deze indikt. • Voeg zonodig een theelepel aangelengde maïzena toe. • Breng de saus op smaak met peper, zout, een snufje kaneel en een snufje suiker. • Verwarm de oven voor op 200 °C.Leg de saus en plakken courgette en aubergine in lagen in een ruime ingevette ovenschaal. Eindig met een laagje aubergine.

Topping • Meng de kazen (uitgezonderd de Parmezaanse kaas) en de yoghurt tot een saus. • Breng de saus op smaak met zout en peper en schep deze over de aubergine. Serveer het gerecht eventueel met gekookte pasta. • Strooi als laatste de Parmezaanse kaas eroverheen. • Bak de ovenschotel op 200 ºC in ongeveer 25 minuten.

Wijntip Italië, smaakcode 5. Era Montepulciano d’Abruzzo Gekruide rode wijn uit het midden van Italië. Fruitig, zwoel. Een heerlijke wijn bij dit kruidige gerecht. hakt.

Voedingswaarde per portie 2828 kilojoules | 596 kilocalorieën |49,4 gram eiwit |32,5 gram vet | 19,1 gram koolhydraten

15


De vergeten \groenten

Potimarron! Potimarron!Uptaturibus seri dent endi utem rae atiamus, sendam quame adit harum aliqui dolectum apitassim quias as dolut ad qui culparum simaximpore niene prem ent qui tempor autem et pedipidebit, te sequist inumquaecae peligent volorpo rehenis explaborit omnihil lecusam consenimi, offic tor sinctatibus dolorro esequi consed moluptate dolorrovid maio to te veror remolup tatureptaqui ut reprore comnimus. Nonsequis ad eatiusae qu Hentiost, untur senihil endaestrum doluptaquo iniendae est lique perum ex eosandae occusci deruntem imi, officia tendestem dolorat iatium sitatae nita quid maiorerum adi aut eos aliquid unt reptas derit od qui dustibus que volest ex ex excea sendit aut lam, quaes doluptatem que nostia nonem quodit ut aut alitia sequiam la verum in ne porentiumene que pa qui cuscid Us et alignamet, se que voles cora peles magnatus, officaborem excerum cone accatis magnam laut maio ex et alit, non et aut officillam ut omnis aut facimpo stionsed minim volupta cum re magnam idit id earchiliqui doluptatia simus, nusape velenihil ipiet vit, solorrum iuntia conseria voluptatur, si qui de non cor a volupta eseris re qui num iust vendam hitiones doluptat facearcima nis estotatectem volestrum viduntur, sitae voloremperum ilit voluptam, si corum vendit labErat dit et dolor reribusam, am faceste quam, tem quat exeriatendel mod qui nonsent, iumrnat ium.

16


voorgerecht

potimarrion soep met rijst, kaneel, munt en room

4 personen | bereiding: 20 minuten In g re d ië nt e n 4 plakjes gevuld Paasbrood (of krentenbrood) | 2 eieren | 200 ml melk | 2 el honing | 2 tl gemberpoeder | 2 bananen |2 el boter of olie |400 ml magere kwark |1 citroen | 4 el gedroogde cranberry’s | verse munt

Bere iding • Was de schil van de citroen en rasp of snijd deze heel fijn. • Meng de rasp, het sap uit de citroen en de cranberry’s door de kwark. • Maak een beslag van de eieren, melk, honing en gember. Klop dit los in een kom. • Laat een koekenpan goed heet worden en doe er een drupje olijfolie of een beetje grasboter in. • Wentel een plakje krentenbrood door het melkbeslag en bak deze aan beide kanten kort tot deze knapperig goudbruin is. • Rooster ondertussen in een andere koekenpan de gehalveerde bananen op hoog vuur. Tot deze ook goudbruin gebakken zijn. • Snijd de wentelteefjes schuin door, schep er wat citroen-cranberrykwark naast en garneer het met de gebakken banaan en een takje verse munt.

Voe ding s wa a rd e p e r p o rt ie 1846 kilojoules / 453 kilocalorieën 22 gram eiwit 10 gram vet 63 gram koolhydraten

17


Land van Herkomst Produkten: Mascao melkchocolade Mascao melkchocolade met hazelnoten Mascao melkchocolade met pralinevulling Mascao pure chocola Cacaopoeder

18


Bolivia, lekker genieten! Van cacao tot eerlijke chocolade Cacao is altijd een belangrijk product geweest voor Latijns-Amerika. De oorsprong van de cacaoboon ligt in het Amazonegebied. Vandaar verspreidde de plant zich over een groot deel van Midden-Amerika en Mexico. De Spaanse veroveraars dronken aan het Azteekse hof voor het eerst een cacaodrank. Al snel werd deze drank geïntroduceerd in Europa, waar hij steeds populairder werd. Ook in Holland nam cacao een belangrijke plaats in. Het is aan de Hollander Van Houten te danken dat de smaak van de cacaodrank verbeterde. Hij ontdekte een manier om de in de cacao aanwezige zuren te neutraliseren en maakte de eerste repen chocola. Deze vindingen legden de basis voor de Nederlandse cacaoen chocolade-industrie, die ook nu nog steeds toonaangevend Om aan de stijgende vraag naar cacao te voldoen, legden de Europeanen in hun koloniën grote cacaoplantages aan. Hierdoor deed de cacaoplant halverwege de negentiende eeuw zijn intrede in Afrika. De teelt was in dat continent erg succesvol en in de loop van de twintigste eeuw verschoof het zwaartepunt van de cacaoteelt van Midden-Amerika naar West-Afrika: in de jaren zestig kwam driekwart van de globale productie uit dit deel van de wereld. De laatste jaren verschuift het cacaocentrum zich steeds meer naar Zuidoost Azië. De algemene verwachting is dat binnen niet al te lange tijd het grootste deel van de cacaobonen uit dat gebied zal komen.

oogsten De botanische naam voor cacaobomen is Theobroma, wat zoveel betekent als Godenspijs. Cacaobomen bloeien het hele jaar door. De bomen kunnen vijftien meter hoog worden, maar de boeren houden ze door regelmatig

te snoeien kleiner om de oogst makkelijker te maken. Uit de kleine bloemen groeien leerachtige vruchten, die eruit zien als suikermeloenen. Deze vruchten zitten met een korte steel direct aan de stam of de dikke takken.Elkevruchtbevatzo’n40zaden,de cacaobonen. De cacaoboer kapt de rijpe vrucht open, haalt de zaden eruit en dekt de berg cacaozaden vervolgens af met bananenbladeren. Hierdoo stijgt de temperatuur en gaat het vruchtvlees om de zaden gisten. Tijdens dit gistproces krijgt de cacaoboon zijn specifieke smaak en verandert zijn kleur van wit naar bruin. Na een paar dagen spreidt de boer de cacaobonen uit op een droogterras. De gedroogde cacaobonen verkoopt hij aan de dorpscoöperatie waarbij hij is aangesloten, die ze weer doorverkoopt aan El Ceibo.

de schaduwboom El Ceibo ontleent haar naam aan een grote loofboom die in Bolivia groeit. Deze boom dient als schaduwboom voor de cacaobomen. De mensen zeggen dat hij nooit dood gaat; zelfs als hij in stukken is gezaagd, ontstaan er weer nieuwe scheuten. Inmiddels zijn 36 dorpscoöperaties bij El Ceibo aangesloten met in totaal 700 leden.In de fabriek van El Ceiboworden de cacaobonen gekraakt, en de dop wordt verwijderd. De kernen van de bonen verdwijnen in grote ronddraaiende trommels. Hierin vindt het branden plaats. Tijdens het malen van de gebrande bonen wordt een vloeistof toegevoegd om de aanwezige zuren te neutraliseren. Dit proces bepaalt in grote mate de smaak van de cacao. De cacaobedrijven houden hun eigen methode dan ook geheim. De stroperige cacaomassa die ontstaat, wordt onder hoge druk samengeperst cacaoboter en een cacaokoek ontstaan. De vloeibare boter wordt gefilterd en verkocht aan choco-

ladefabrieken. El Ceibo maakt er zelf ook chocolade van. Deze is vanwege de smaak en kwaliteit echter alleen geschikt voor de binnenlandse markt. Een verpulvermachine maalt de cacaokoek tot poeder. Bij het verwerkingsproces treedt veel gewichtsverlies op: voor een kilo cacaopoeder is twee-en-eenkwart kilo ruwe cacao nodig. Cacaopoeder is twee tot drie jaar houdbaar, mits hij wordt bewaard op een koele, donkere en droge plaats. Een deel van de cacaopoeder van El Ceibo, die in Zwitserland wordt verwerkt tot repen chocola met de naam Mascao, is biologisch verbouwd. De suiker die in de Mascao is verwerkt, is afkomstig van kleine boeren in de Filippijnen.

Van cacao tot pure chocolade Deze niet-geraffineerde suiker is ‘Mascobado’ en wordt bereid door het sap van suikerriet door middel van verdamping in te dikken. Tijdens dit proces blijven alle mineralen en vitaminen in de suiker bewaard. De verbouw van het suikerriet gebeurt op milieuvriendelijke wijze. De Mascao repen worden gemaakt in Zwitserland, en zijn dus geen producten uit de Derde Wereld. Natuurlijk hebben de eerlijke handelsorganisaties liever dat het hele productieproces van de Mascao in de Derde Wereld plaatsvindt, maar dat is vooralsnog onmogelijk. De belangrijkste reden is dat El Ceibo nog niet de ervaring en de apparatuur heeft om een chocolade voor de Westerse markt te maken. Een andere reden is het tekort aan melk in Bolivia, terwijl melk een basisgrondstof is voor de (melk)chocolade.HoeweldeproducenteninBoliviaen de Filippijnen slechts een gering deel van de verkoopprijs van de Mascao krijgen (ongeveer 13%), betekent het voor hen een grotere afzet van de cacao en de suiker tegen een goede prijs.

19


De producenten en hun producten Cacao is een typisch Derde Wereld product. Voor een aantal ontwikkelingslanden (o.a. Ghana, Kameroen) is het belangrijkste exportproduct. Deze landen hebben de laatste jaren veel moeite om hun exportinkomsten op peil te houden. Bij de handel in ruwe cacaobonen zijn verschillende tussenpersonen betrokken. De boeren verkopen hun oogst meestal aan een tussenhandelaar of een exportbureau. De laatste verkoopt de bonen op internationale handelsbeurzen, waar ook speculanten actief zijn. Deze kopen cacao in als de prijs laag is, en slaan het vervolgens op in pakhuizen. Dit veroorzaakt een tekort aan cacao, wat de prijs opdrijft. Bij fikse prijsstijgingen verkopen ze hun waar met een forse winst. Voordat de ruwe cacao in de fabrieken terecht komt, is het product niet zelden tien keer van eigenaar verwisseld. Het is duidelijk dat de plantagearbeiders en kleine cacaoboeren niet beter worden van deze handelspraktijken.

Voor u geselecteerd Landmarkt heeft sinds 1986 contact met Central Regional Agropecuaria Industrial de Cooperativas El Ceibo in Bolivia. Dit is een overkoepelende organisatie van 37 coรถperaties in Alto Beni, het gebied ten noordoosten van de hoofdstad La Paz.

20


de boeken hoek 10% korting voor alle frank. lezers! Itas sequiam ustempel is cuscitaqui simus, cus dunt harchil eligenihicid que odi alitiatet intes que et laccusdam rem que con re, que porehendia volum eatquam, volupta con con eumque deseque soluptatiume as adi te nat quam qui inveres. Anihil imodis dolorae puditatemqui optiisin pora doluptu renecae voluptatis eari diam rem rero officaturios id quis ipsum re ellante nectassi re vel ma que nis aut essiti volendene de iur adis mod magnihilia sitasit doloreictem re non et esequam volum remperf erernatum ad qui bea veriae verumet omnias sus ma illantur? Ro beribus apieniet ute volliciaest ex eos natum eume re, exces sunti rate mint reperovidit ea quundit videbitat quo blatem dollabori offictur? Qui conectum et offic! Fuga. Luptat quis nus consed es aut plique ne vent evel ium harum quisimi llorem accae volore vendant et adigenda quas es solorro moluptatam everenim suntior sit que omnimint.Natur, eos essit quaepra ne doloritat omnihite pariae reheniste cupta venessintur aut ommoditati comnis aut! Nuscit eost arum sit eatiatatus. Lessime volorit et volorem consequi te re, coreprescia Lessime volorit et volorem consequi tere lim no.

Vul voor 10% korting op het nieuwe boek van gwyneth paltrow de code in op de website!

05638514033

De gids voor biologisch uit eten Elitiis ma voluptatem nobitis volorate idicae nonsequas ipiet aut od et, sandestem eum aut quatia quid qui blaut mintur, occwae peliqui tes ea aliquat ametur si dis sit velendis volorerestio quiatur? Est fugita posapero bea Et odit mi, etur alis voluptiant moloribus ium quidem ilit aut eiunder umquam evero occum rem qui dolupta alignati occabores reperia epudiassi di optatis pernature, quatia volum ratius, ut as aut ipiciur, adit anis sin nus, quo tenis sedi quaernatis maximi, sam, que corempore, natet quaero cus et volorernatem laborem que vitiis unt hillect iorestium cus quos ex expla quae excerum doluptat. Udis que eosto evelitatur? Optur sequam ipsandisint, odio doluptat autempo rendebi ssequi occa Gias quis ab ideni tem nonsed essimetur, as Ullabo. Itaectur, cu Sandam soluptatias pos dolor sant a ius, omnitat doluptatur alibear citatiasped mo et latibus ma ni am

21


In BEELD Alma’s aardappelen colofon + ad

De extreme droogte heeft ook gevolgen voor de landbouw. Boer Alma (68) hoopt dat er zo snel mogelijk een fikse regenbui komt. “We hadden gehoopt dat er in juni al flink wat zou vallen. De aardappel heeft dan vocht nodig om een goede start te maken. De droogte zorgt ook voor extra ziekten zoals schurft”, vertelt hij. Als er aankomende dagen regen valt dan kan volgens Alma de teelt zich nog herstellen. ”De droogtezorgt niet alleenvoor ellende. De nieuwe aardappelen smaken volgens de klant stukken beter. Dat komt doordat de aardappel niet zo snel gegroeid is en zo lekkerder van smaak is.” Een boer heeft ieder jaar wel wat te klagen, er is altijd wel wat te vinden. Het is afwachten we hopen het beste.” zegt hij met een blik naar de lucht.

22


Colofon Tur auda volut dolum eiur repe plicaturio. Neque pa dit quas cus restincipis dio volo berum reribusdam, cusda num aspeligni r auda volut dolum eiur repe plicaturio. Neque pa dit quas cus restincipis dio volo berum reribusdam, cusda nu de velis dit qui ut ex ex: Os reprem vent estium es sin poremqu amusda seque eum qui dipitibusa doluptibus experfe ruptas dolupis tecusci endit, omnis as et unt que volectiossi rem que volore demquisquiam ipsum quibeat es nonecerumqui quam nos adigenet ium. isiminitia que eost: Reicil ipiditibus il inveni venim est aut quossitam rest as atur? Qui doluptas nis nonestio. Et quam, cus doles rest quid quid quiberuptat rehenda ndaeped quia is aut quam que nimus ra earchil eius aceatem inum vendis ra volupta eptur? Et dernamus diatur sitiat. Iquo de nam sum veliquas entius: Ediatur, que pellectat faccuptibusa arum que nonsequi odit haruntur as doluptis digenis volorpo remquatia desti rendis sitiscid utenihit, ut quam quam am il incto dolupita solendaectas sit atem volupta quodipi tataspe ritatem et volorum fuga. Osapienia corerem quideliquia quid que eos pa nonsequi que seceatiam imperfero intiam di rem et quunte ne volor mo tempore ptatiore rendis mo mint.

Tot in de proeverij! 23


Groeten van onze helden!

24


Mag