Page 1

bruckner8

1 mei Maastricht 2 mei Venlo Ed Spanjaard dirigent

Seizoen 2008-2009 www.limburgssymfonieorkest.nl


Rob Nijpels Fotostudio

bruckner8 Ed Spanjaard dirigent Anton Bruckner Achtste symfonie in c (1887-1890) - Allegro moderato - Scherzo: Allegro moderato - Adagio: Feierlich langsam, doch nicht schleppend - Finale: Feierlich, nicht schnell

Vrijdag 1 mei Maastricht, Theater aan het Vrijthof 20.15 uur Inleiding Jean Lambrechts 19.15 uur Zaterdag 2 mei Venlo, Theater de Maaspoort 20.15 uur Inleiding Ben Benders 19.15 uur

Dit concert wordt mede mogelijk gemaakt door


Anton Bruckner 1824-1896 Achtste symfonie in c Triomf over de duisternis Anton Bruckner werd in zijn tijd maar door een kleine kring begrepen en bewonderd: een handjevol voorvechters van zijn muziek, leerlingen en Wagner aanhangers. Hij liet behalve de officiële negen symfonieën, nog een ‘nulde’ na, en een vroege ‘studiesymfonie’ in f uit 1865. Zoals bekend bleef de negende onvoltooid. Bruckner staakte het werk na het prachtige Adagio, het derde deel. Dat was Bruckners oogst: ‘slechts’ 11 symfonieën in een periode van 30 jaar. Na jarenlang schetsen, schaven en vijlen stuitten zijn symfonieën vooral op veel onbegrip. Als ze al werden gespeeld. Uitvoeringen van zijn werken waren er tijdens zijn leven maar mondjesmaat. De zesde symfonie heeft Bruckner zelfs nooit in zijn geheel gehoord. Alleen het Adagio en het Scherzo. De Wiener Philharmoniker met Wilhelm Jahn speelden ze in februari 1883, twee jaar na voltooiing van de symfonie. Naast tumultueuze instemming door vrienden was er vooral venijn. De Weense criticus Eduard Hanslick was na het aanhoren van zoveel onbegrijpelijke gemeenplaatsen volkomen radeloos. De onverbiddelijke lengte van Bruckners betoog had hem totaal uitgeput. Max Kalbeck meende nog enkele lichtflitsen in deze chaos van muzikale dromerijen te ontwaren. Maar het meest genadeloze oordeel over Bruckner stamt van collega Brahms: ‘non valeur.’ Waardeloos! Pas in 1896 kwam zijn postume eerbetoon: hij woonde Bruckners begrafenis bij. De eerste noemenswaardige erkenning voor Bruckner als symfonicus was de première


van de Zevende onder Arthur Nikisch in Leipzig in 1884. Echt begrip voor Bruckners oeuvre kwam er pas na 1920, en de echte Bruckner-traditie is nog steeds beperkt tot centraal Europa, Duitsland en Nederland. De grootste triomf die Bruckner in zijn leven deelachtig werd was de première van zijn achtste symfonie, op 18 december 1892 door het Weens Philharmonisch Orkest onder leiding van Hans Richter. Minutenlange ovaties van een uitzinnig publiek waren het bewijs dat men zich eindelijk had ingeleefd in zijn geesteskind, in de ongelooflijke spankracht van zijn betoog. Waren de Vijfde en Zevende al van ongehoorde afmetingen, de Achtste (1887) spant qua lengte werkelijk de kroon. Met een speeltijd van tegen de anderhalf uur is deze symfonie de langste die Bruckner schreef. En die lengte zit hem vooral in het Adagio en in de Finale. De eerste twee delen behoren tot het gaafste en indringendste dat Bruckner ooit op papier zette. De inzet van het eerste deel is van een ongekende dreiging. Het deel is wel eens uitgelegd als een doodsvisioen zoals Bruckner dat nog maar kort tevoren op zich in voelde werken na de dood van Richard Wagner. Het milde tweede thema biedt misschien enige troost, maar een echte verlossing uit de duisternis komt er niet. Het verdere verloop is uiterst aangrijpend. In de demonische coda blijven koper en pauken het ritme van het hoofdthema scanderen en bereikt het deel zijn beklemmende hoogtepunt. Het Scherzo is bepaald geen muzikale scherts zoals het ooit bedoeld was. Het heeft de oerkracht van het laatste oordeel, zo onontkoombaar en bezwerend wordt het elementaire motief er bij de luisteraar ingemokerd. Het trio biedt enige vertroosting, maar zelfs het bij Bruckner zeldzame gebruik van harpen kan de overheersende demonie niet verdrijven. Het magistrale Adagio is zwaar en weelderig geïnstrumenteerd, inclusief harpen, Wagnertuba’s en slagwerk (triangel en bekken). Sferen en klanken uit Wagners Tristan en Siegfried trekken voorbij, maar wat blijft is een atmosfeer van berusting en evenwicht. ‘Feierlich, nicht schnell’ zette Bruckner als karakteraanduiding boven de machtige Finale. Hoe Bruckner met dit deel geworsteld heeft blijkt wel uit de drie revisies waaraan hij het stuk onderwierp. Maar liefst zeven drastische coupures heeft hij overwogen, maar deels weer teruggedraaid in de derde revisie uit 1890 die als de meest gangbare versie van de Achtste symfonie wordt beschouwd en door Leopold Nowak werd uitgegeven. (vanavond te beluisteren) In een omvangrijke sonatevorm met een lange coda bouwt Bruckner hier aan de triomf over de duisternis. Het werd Bruckners laatste finale. Clemens Romijn


Chef-dirigent\artistiek adviseur Ed Spanjaard 1e Viool Gil Sharon, Takeshi Kanazawa, Wilfred Sassen, Malgorzata Michalik, Ildiko Bors, Violeta CalinCarstea, Francine Gérardy, Ewa Lis-Niziol, Geertje Podevyn, Pascal Prégardien, Ella Sharon-Meroz 2e Viool Corinna Baldus, Chris Chan, Siana Dragneva, Makiko Hirayama, Roland van Mil, Kaori Oshita, Maya Schönfeld, Isabelle Stiennon, Frans Vermeulen Altviool Nathan Braude, Alès Hrdlicka, Ynze Dam, Guus Frissen, Willi Hoischen, Erika de Laat, Jordan Schwartz Cello Gabriel Arias Luna, Jonas Seeberg, Claudia Heimonen, José Backhuijs, Gabor Bartos, Eva van den Berg-Furgol, Charlotte Nauta Contrabas Volker Masson, Lisa Blok, Oleksandr Boroday, Stefan Kleinehanding, Uli Winz Fluit Alice Poulussen, Jacques Brassé, Jan Vergoossen

Hobo Peter Steijvers, Tanja van der Kooij, Raymond Crutzen Klarinet Leo van Tol, Roger Debougnoux, Roger Niese Fagot Adrie Bisschop, Jolanda Wolters, Michel Bergenhuizen Hoorn Gesa Johanns, Christiaan Moolenaars, Jan Breukel, John Herpers, Nico Housen Trompet Benny Wiame, Hub Nickel, Eric de la Brassinne Trombone Sandor Hendriks, Axel Urlings, Wim Bex Tuba Joost Smeets Pauken en slagwerk André Hercot, Raymond Spons, Bas Voorter Harp Marieke Schoenmakers


Rob Nijpels Fotostudio

Ed Spanjaard dirigent De Nederlandse dirigent Ed Spanjaard profileert zich in een breed repertoire, zowel in het algemene geliefde als het avontuurlijke. Ed Spanjaard werd in Haarlem geboren en kreeg zijn opleiding in Amsterdam en Londen. Hij leidde vrijwel alle Nederlandse orkesten en trad wereldwijd op als gastdirigent.In 2005 tekende Ed Spanjaard voor onbepaalde tijd als chef-dirigent bij het Limburgs Symfonie Orkest. Sinds 2001 staat dit orkest onder zijn bezielende leiding en kreeg menig lovende recensie. Met het orkest stond Ed Spanjaard in juli 2005 in Het Concertgebouw te Amsterdam met een bejubelde uitvoering van La Vida Breve van de Falla. Ook bracht hij met het orkest op het label Pentatone twee veel geprezen cd`s uit. Eén met Fauré`s Requiem met het Nederlands Kamerkoor, en najaar 2006 met Charlotte Margiono de Wesendonck Liederen en orkestrale werken van Wagner. In het seizoen 2007-2008 dirigeerde hij bij het 125 jarige Limburgs Symfonie Orkest vele werken van zijn eigen persoonlijke keuze: Bruckner 9, L’Enfance du Christ van Berlioz, Daphnis et Chloé van Ravel, de jaarlijkse traditionele Matthaeus Passion en Le Sacre du Printemps van Stravinsky. In september 2008 dirigeerde hij de jubileumconcerten door de hele provincie Limburg met een verrassend programma mmv het Ziggurat-ensemble en bezocht door Koningin Beatrix. Begin dit jaar dirigeerde hij een bejubelde ‘L’enfant et les sortilegès’ met poppenspel van Firma Rieks Swarte. In april 2009 schreef Dagblad Trouw enthousiast over het briljant spelend Limburgs Symfonie Orkest onder leiding van Ed Spanjaard, tijdens een concert in De Doelen met sopraan Anne Swanewilms in Die Vier letzte Lieder. In september 2009 is hij te gast bij de Reisopera en zal de hele Ring van Wagner dirigeren.


Agenda mei Stabat Mater Huub Ehlen dirigent | Collegium Ad Mosam | Claudia Couwenbergh sopraan | Xenia Meijer mezzosopraan | Patrick Henckens tenor | Tom Sol bas Haydn Stabat Mater Vrijdag 8 mei Sittard, Stadsschouwburg Sittard-Geleen 20.00 uur € 23 Inleiding Jean Lambrechts 19.00 uur | www.uitbalie.nl | T 046 452 4400 Zaterdag 9 mei Maastricht, Theater aan het Vrijthof 20.15 uur € 25 Inleiding Jean Lambrechts 19.15 uur | T 043 350 5555 Mede mogelijk gemaakt dankzij steun van

Cappella Sancti Servatii 200 jaar Peter Serpenti dirigent | Claudia Couwenbergh sopraan | Lien Hageman mezzo-sopraan | Pascal Pittie tenor | Gilles van de Wouw bas Bruckner Mis in F Vrijdag 15 mei Maastricht, St. Servaasbasiliek 20.15 uur € 27,50 www.theateraanhetvrijthof.nl | T 043 350 5555

Zonnig Italië Ed Spanjaard dirigent | Nathan Braude* altviool Verdi balletmuziek Macbeth Mendelssohn symfonie nr. 4 ‘Italienische’ Berlioz ‘Harold in Italië’* Zaterdag 23 mei Maastricht, Theater aan het Vrijthof 20.15 uur € 30 Inleiding Jean Lambrechts 19.15 uur www.theateraanhetvrijthof.nl | T 043 350 5555 Zondag 24 mei Sittard, Stadsschouwburg Sittard-Geleen 14.30 uur € 25 Inleiding Jean Lambrechts 13.30 uur | www.uitbalie.nl | T 046 452 4400

Beethoven 9, Ode an die Freude Ed Spanjaard dirigent | Ronald Brautigam piano | Turid Karlsen sopraan | Lani Poulson mezzo-sopraan | Brussels Choral Society koor Beethoven fantasie voor piano, koor en orkest Beethoven symfonie nr. 9 Ode an die Freude Vrijdag 26 juni 20.00 uur Heerlen, Theater Heerlen € 30 Inleiding Toine Sporken 19.00 uur | T 045 571 8794 | www.parkstadlimburgtheaters.nl Zaterdag 27 juni 20.15 uur Maastricht, Theater aan het Vrijthof € 30 Inleiding Jean Lambrechts 19.15 uur | T 043 350 5555 | www.theateraanhetvrijthof.nl

Beethoven9


On a colorful note

The extraordinary colors of life Music. Art. Literature. All bring color to our lives. At Océ, we proudly sponsor the vibrant melodies and rich harmonies of the LSO. We also offer our customers the industry’s widest range of color printing solutions. For beautiful books on demand. For crystal-clear technical drawings and vivid architectural renderings. For lively posters, bright banners and more. That’s what we call colorful business, beyond the ordinary.

www.oce.com

LSO  

geen begleidend schrijven

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you