Page 35

Bir yol hikayesi:

Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun kaybolan mozaik duvarı On the road: Bedrİ Rahmİ Eyuboğlu’s lost wall mosaic Yakın zamanda Kıbrıs’ta Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun Expo’58 Fuarı için ürettiği mozaik duvarın hikayesini araştırmak üzere Amerika, Avrupa, Türkiye ve Kıbrıs arasında mekik dokuyan bir proje başlatıldı. Anber Onar projeden ortaya çıkan sergiyi ve mozaiklerin ilgi çekici hikayesini anlattı. Northern Cyprus becomes the unlikely setting for an interesting story behind the lost Bedri Rahmi mosaic wall from the famous Expo 1958 Turkish Pavilion in Brussels. Project curator Anber Onar explains the ideas behind the mosaic in this Cypriot exhibition.

B

undan 50 yıl önce, modern Türk mimarlığı ve sanatının en önemli üretimlerinden biri olarak kabul edilebilecek bir yapıt kayıplara karıştı. Bu yapı dört ünlü mimar; Utarit İzgi, Muhlis Türkmen, Hamdi Şensoy ve İlhan Türegün tarafından Expo’58 Brüksel Dünya Fuarı için tasarlanan, Türkiye’nin ilk prefabrik yapısı olan, vizyon sahibi ve modern Türk Pavyonu’ydu. Yapı, Türkiye’nin mimarlık ve sanat alanından ünlü ve öne çıkan figürlerini bir araya getiren bir sentez niteliği taşıyordu. Bu isimler arasında İlhan Koman, Sabri Berkel, Füreya Koral, Zeki Faik İzler ve 227 metrekarelik mozaik duvarın tasarımcısı Bedri Rahmi Eyüboğlu vardı. Bedri Rahmi Eyüboğlu, Türkiye sanat tarihi yazınında son derece önemli, kendine özgü ve başarılı bir sanatçı olarak yer alır. Yazma, gravür, seramik, heykel, vitray, mozaik, hat, serigrafi, litografi gibi birçok formlarda eserler üreten sanatçı, geleneksel süsleme ve halk el sanatlarında seçtiği motifleri yapıtlarında Batı’nın teknikleriyle birleştirerek kullanır. Çoğunlukla halk kaynaklarından beslenen Bedri Rahmi, toplumsal sorunları Anadolu bağlamlı doğa sevgisi ve yaşama sevinci gibi konularla harmanlar ve ortaya çıkan sentezi işlerine stilize edilmiş geleneksel figürler aracılığıyla yansıtır. Bu onu eşsiz kılan özelliklerinden biri olarak görülebilir. Mozaik pano işleri, birbirinden çok farklı ve çeşitli alanlarda eser üreten Bedri Rahmi’nin en dikkat çeken eserleri arasındadır. Bu işler, sırasıy-

38 NATURA • KASIM-ARALIK 2010

O

ne of the major works of modern Turkish architecture was along with all its contents unfathomably lost over years 50 ago. The Expo 58 Turkish Pavilion in Brussels Belgium designed by the winners of a national competition, Utarit İzgi, Muhlis Türkmen, Hamdi Şensoy and İlhan Türegün, was an exceptional example of the fusion of modernism and tradition that was one of the major preoccupations of Turkish architecture in the 20th century. The importance of the building was the combination of art and architecture, a product of a number of well known architects and artists that were the leading figures of the Turkish avant-garde of the mid 20th century. The Pavilion made with prefabricated parts brought together the work of well known artists such as İlhan Koman, Sabri Berkel, Füreya Koral and Zeki Faik İzler along with younger names such as painter Burhan Doğançy and designer Alev Ebuzziya who participated in the organization of the exhibition showing highlights of Turkish culture. While the folkloric and industrial displays have long been forgotten the architecture and art of the Pavilion has continued to interest historians as one of the most radical examples of Turkish culture’s drive towards modernity. Perhaps the most important example of this fusion of the modern and Turkish was a 227 square meter wall mosaic produced by the artist Bedri Rahmi Eyuboğlu. Bedri Rahmi Eyuboğlu was one of the most important figures in Turkish art in the 20th century. Known for his per-

Natura Magazine 001  

Stone architecture and interiors magazine published by the Turkish Stone Exporters' Association, Istanbul, Turkey

Advertisement