Page 1

ellen dieltjens


ellen dieltjens


Artesis Antwerpen Ontwerpwetenschappen Interieurarchitectuur Š 2010, Artesis Antwerpen Vormgeving en binnenwerk Ellen Dieltjens Citaat Mark Borgions Meer informatie ellen.dieltjens@hotmail.com


Let’s make the city more beautiful !


voorwoord 



vandenhove / kirkeby


Groen ! Als jonge ontwerper ben je een deel van de toekomst, je hebt de mogelijkheid om veranderingen door te voeren. Hierdoor vind ik het belangrijk om verantwoord te ontwerpen, met aandacht voor ecologie, duurzaamheid en oog voor de natuur. Dit thema gaat als een rode draad doorheen al mijn projecten, in elk van hen komt er wel een aspect van ‘groen ontwerpen’ aan bod.

Out of the box ? Als student heb ik enkele verrassende keuzes gemaakt wat betreft programma, doelgroep of locatie binnen een ontwerpopdracht. Dit zorgde ervoor dat elk project een uitdaging was waarin het belang van een grondig vooronderzoek niet te onderschatten was. Ik werd gedwongen andere vakgebieden te verkennen en trachtte telkens de karakteristieken van mijn gekozen doelgroep, locatie of concept zo goed mogelijk te implementeren in mijn ontwerpen. Enkele mooie voorbeelden hiervan zijn mijn verblijfplaats voor Zen boeddhisten, de mobiele woning van Alisson Lapper, de kleurrijke kantoren van Ecolor, de energieke &rgize juice bar en natuurlijk niet te vergeten, mijn masterontwerp: een duurzaam afscheidscentrum met een nieuw totaalconcept van afscheid nemen. Een project waardig om mijn opleiding tot interieurarchitecte af te sluiten.

Grenzeloze toekomstvisies... De combinatie van mijn twee passies, reizen en architectuur, zal mij binnen- en buitenland doen verkennen. Ik zie mijn toekomst als een eindeloos leerproces waarin ik ambitieus het werkgebied van de architectuur, interieurarchitectuur en stedenbouw zal blijven uitdiepen.


26. BA 2

A 48. B

8. B A1

92. MA





3

vandenhove / kirkeby


inhoudstafel


8

10

vandenhove / kirkeby


BACHELOR 1 12. vandenhove/kirkeby 14. sculptuur/9vierkantsrooster 16. sculptuur/insel hombroich 18. sculpturen paviljoen 20. wonen/plastisch 22. wonen op meerdere niveau’s


12

vandenhove / kirkeby


Opdracht: Onderzoek naar de architectuur van het paviljoen met als finale opdracht het zo accuraat mogelijk namaken van het paviljoen op schaal, met bijhorende plannen, aanzichten en perspectieven.


14

sculptuur/9vierkantsrooster


Opdracht: Ontwerpen van een tentoonstellingsruimte voor kunstwerken uit het Middelheimmuseum. Er wordt vertrokken van een negen vierkantsrooster. Een open structuur waarin gespeeld wordt met niveauverschillen en open/gesloten sferen. De gekozen sculturen passen bij het karakter van de ruimte waarin ze geplaatst zijn en versterken deze met hun specifieke vormen en opvallende kleuren.


16

sculptuur/insel hombroich


Opdracht: Een paviljoen ontwerpen voor het Duitse park

nenruimtes en één grote omslote buitenruimte. Binnenin zal

Insel Hombroich, vertrekkende uit een kubus van 10m³,

je nieuwsgierigheid je doorheen het paviljoen leiden naar de

met als inspiratie de werken van Erwin Heerich. Uit een centrale ruimte waar men verrast zijn zijn door een speckubus zijn delen weg gesneden. De originele vorm blijft zich- taculair lichteffect. Er is in het volledig symmetrische paviltbaar door het behouden van 2 diagonaal liggende punten. joen ook de gelegenheid om kunstwerken tentoon te stellen, Het sculptuur volgt de lijnen van het heuvelachtige Insel net zoals in de sculpturen van Erwin Heerich, welke over het Hombroïch volgt. Mijn ontwerp bestaat uit 7 overdekte bin-

park te bezichtigen zijn.


18

sculpturenpaviljoen


Opdracht: Sculturenpaviljoen ontwerpen voor het Middelheim openluchtmuseum. In het openluchtmuseum een plek kiezen waar voor je een tentoonstellingspaviljoen zal ontwerpen. Dit paviljoen moet mooi in zijn omgeving inpassen, rekening houdend met het aanwezige landschap. Het ontwerp dient binnenin 3 tentoonstellingsruimtes te omvatten, een ruime berging en een omsloten buitenruimte waar ook enkele werken tentoongesteld kunnen worden. De tentoonstellingsruimtes in het paviljoen dienen de gekozen kunstwerken te versterken.


20

wonen/plastisch


Opdracht: Ontwerpen van een tweepersoonswoning, op-

lumes ondergebracht. In de tussenruimte bevindt zich de

gevat als meubel. Een tweepersoonwoning, opgevat als

keuken. Aan weerzijden van de hoge, langwerpige volumes

meubel, waar de sobere, strakke vormgeving centraal staat.

bevinden zich het slaap- en woongedeelten van de woning.

Sanitair en opbergruimte werden in twee langwerpige vo-

De symmetrie brengt evenwicht en rust in het ontwerp.


22

loft


Opdracht: Ontwerpen van een loft voor een kinderloos

zweven en hun aanwezigheid in de ruimte wordt gemini-

koppel. Deze loft is gelegen in de bovenste verdieping van

maliseerd. De lange, smalle vorm van het kookeiland wordt

een oude graansilo aan de Schelde. Ik heb er voor gekozen

versterkt door twee langwerpige ramen aan weerszijde. Aan

de oppervlakte van het woongedeelte te maximaliseren en

de zithoek is er een groot glaspartij geplaatst, zodat de be-

het slaapgedeelte zo klein mogelijk te houden. Op het geli-

woners optimaal kunnen genieten van hun uitzicht over de

jkvloers is er een keuken met grote eettafel en een ruime

stad Antwerpen. Slapen en baden is ondergebracht in een

kastenwand. Onder en boven deze kasten heb ik twee lich-

L-vormig volume dat open is gewerkt naar de benedenverdi-

tstroken geplaats, wat ervoor zorgt dat de kasten lijken te

eping toe. Dit geeft de loft een groot, ruimtelijk gevoel.


Plan .0


Plan .1


26


BACHELOR 2 28. vuurtoren 32. tijdelijk onder dak 38. meubel 40. lichttunnel


28

vuurtoren


VUURTOREN - BART MOEYAERT Alles weten we van vuur: [1] hoe laat de zon opkomt, [2] ondergaat, [3] hoe warm de wereld ergens is, [4] wanneer vulkanen dreigen, [5] waarom een vlam pas als het waait naar naaste buren overslaat, [6] ongevraagd, [7] altijd hongerig naar hout, natuurlijk vurenhout in het bijzonder, [8] dat kunstenaars geen leven leiden zonder rood of zwartgeblakerd hart, en [9] dat er mensen zijn die amper wijzen of hup daar staat een man of vrouw in lichterlaaie, [10] er is ook larie, bijvoorbeeld, rosse meisjes kussen beter en spaanse pepers koken heter, maar [11] verder is alles opgemeten, uitgerekend, zelfs van de hel is vastgesteld hoe fijn de as zal zijn van iedereen, en daarom juist is het verbazend dat iemand uit een havenstad nog nooit heeft stilgestaan bij wat het vuur in vuurtorens betekent: [12] kom hier, [13] wij willen u in deze stad graag zien ..


Opdracht: Paviljoen ontwerpen rond het gedicht ‘Vuur-

het Hendrick-Conscienceplein midden in het centrum zou

toren’ van Bart Moeyaert, dichter van de stad Antwerpen.

aankleden. Het gekozen gedicht ‘vuurtoren’ is geschreven

Groepswerk. Tijdens het festival van het woord ‘Zuiderzin-

door toenmalig Antwerps stadsdichter Bart Moeyaert. Het

nen’ staat de stad Antwerpen volledig in teken van schrijvers,

paviljoen is een baken in de stad welke toeristen aantrekt en

dichters en allerlei andere artiesten. Onze opdracht was om

hen uitnodigd om het gedicht, dat in de staalplaat gelaserd

een paviljoen te ontwerpen rond een gedicht naar keuze dat

staat, te lezen en te beleven.


32

tijdelijk onder dak


Opdracht: Ontwerpen van een tijdelijke verblijfplaats voor een doelgroep naar keuze. Mijn gekozen doelgroep is een gezelschap van Zen-monniken die de leer van het Zen-boeddhisme volgen en die in de stad Antwerpen workshops komen te geven omtrent hun geloof.


Plan .0

Zen-monniken volgen de leer van het Zen-boeddhisme.

en anderzijds de sobere en traditionele levensstijl van de

Ze leiden een bescheiden leven in prachtige tempels in de

Zen-monniken. Het resultaat van het samensmelten van

afgelegen natuur van Japan. Het centrale idee van hun leer is

deze twee sterk uiteenlopende manieren van leven, is een

de verlichting te bereiken. Mijn ontwerp is een vertaling van

ontwerp met een gesloten karakter aan de buitenzijde en

de traditionele Japanse tempel, naar een verblijfplaats die

een ruim, open plan binnenin. De verblijfplaats, volledig

past binnen de Westerse architectuur. Het was een enorme

opgebouwd uit natuurlijke materialen, biedt voldoende

uitdaging om het evenwicht te vinden tussen enerzijds de

afscherming van de buitenwereld, zodat de monniken in alle

vernieuwende, vrijzinnige geest van de stad Antwerpen

rust hun spirituele zoektocht kunnen verder zetten.


Plan .1

De houten gevelconstructie functioneert als een soort co-

Dojo, of meditatie-ruimte, is volgens de regels van de leer

con die de rust en sereniteit van het interieur garandeerd.

ontworpen. Er is zelfs een intieme Tsubo, een Zen tuin, aan-

De lamellen zijn 180째 roteerbaar zodat de monniken zelf

wezig die de monniken voorbereidt op hun rituele meditatie-

de open- en geslotenheid van hun verblijfplaats kunnen

sessies. Kortom, alles wat ze nodig hebben om de verlichting

bepalen. Binnenin vindt je een moderne interpretatie van

te bereiken. Mijn Tijdelijk Onder Dak voor de Zen-monniken

het Japanse theehuis. De eigentijdse Machiai, Roji en Sha-

is dus een stukje modern Japan in Antwerpen.

sitsu geven de monniken de gelegenheid om hun rituele

li

theeceremonie op een correcte wijze uit te voeren. Ook de


Langse snede

Dwarse snede


You CAN sit on it !!

38

meubel uit recyclagemateriaal


40

lichttunnel


48


BACHELOR 3 50. alison lapper 56. ecolor kantoren 66. gletsjer 74. energize juice bar 86. ontbijttafel 90. indesign, illustrator, ...


50

alison lapper


Opdracht

Allison Lapper

Ontwerpen van een mobiele woon- en werkruimte voor

Alison Lapper is geboren zonder armen en met verkorte

Alison Lapper, een kunstenares getroffen door de ziekte fo-

benen zonder knieschijven als gevolg van de ziekte focome-

comelie. Groepswerk.

lie. Ondanks haar handicap is ze alleenstaande moeder haar van prachtige zoon Paris. Ze ziet haar handicap niet als een gebrek maar als een uitdaging. Ze kan zelf koken, autorijden, inkopen doen... Alison Lapper is een zelfstandige vrouw met dromen, ambities en een succesvolle carrière als kunstenares.


Mobiele Woning

Exterieur / Interieur

Deze tijdelijke verblijfplaats is een drijvende compacte won- De mobiele woning is opgebouwd uit een ingewikkelde meting, met delen zowel onder als boven water. We hebben een alen structuur die opgevuld is met plexi. Je kan makkelijk vaartuig ontworpen omdat water voor Alisson de enige plek van binnen naar buiten kijken en genieten van de omgeving, is waar haar handicap onbelangrijk is, waar ze zich volledig maar je hebt toch voldoende privacy omdat er van buitenaf vrij voelt. De woning is zo ontworpen dat Alisson hier zelf- geen inkijk mogelijk is. De opbouw weerspiegeld het idee standig kan functioneren zonder begeleiders, een plaats rond Allison: je moet langst het exterieur kijken om haar waar ze tot rust kan komen en kan schilderen.

mooie binnenkant te zien. Verder kijken dan je neus lang is, de vooroordelen voorbij.


.1 .2 .3 .4 .5 .6 .7

Baden Slapen Eten Zitten Koken Atelier Lift


Snede

Aanzicht


56

logistiek centrum


Opdracht: ontwerpen van een logistiek centrum voor een groothandel in bouwmaterialen. Vrije keuze van het materiaal. Materiaalkeuze duidelijk vertalen in het ontwerp en een sterk concept ontwikkelen m.b.t. bedrijfsfilosofie, verkoopstrategie en promoten van de materialen zowel in het kantoor- als magazijngedeelte. Ecolor is vertegenwoordiger van de acht belangrijkste producten van natuurverf. Een overkoepelend orgaan dat natuurverf de wereld wil in sturen. Gedaan met het ‘geitenwollensokken’ imago. Natuurverf is de verf van de toekomst met een knipoog naar het milieu! Een bedrijf met jonge werknemers, een gezonde teamgeest en bovenal een belangrijke missie: natuurverf populair maken. Bij dit alles past geen standaard, duizend-in-een-dozijn kantoorgebouw. De speelse, kleurrijke architectuur van Ecolor sluit aan bij het imago dat het bedrijf zich wil aanmeten. Ecolor is anders ... en staat voor vernieuwing!


magazijn

circulatie

onthaal

technische berging atelier

stalen

workshop

organigram .0


PR + comm

organigram .1

boekhouding

IT

vergaderzalen archief coffee corner

aankoop

verkoop

resto circulatie sanitair

directie


b

a

a’

b’

plan .0


b

a

plan .1

a’

b’


snede b-b’

snede a-a’


INSPIRATIE Krijn de Koning doet plaatsspecifieke, architecturale en vooral kleurrijke ingrepen in gebouwen en ruimtes. www.krijndekoning.nl


66

gletsjer


74

energize juice bar


Opdracht: Oude hoeve omvormen tot een leuke horecazaak, Deze gezonde sapjesbar is gelegen nabij de belangrijkste speciale aandacht voor locatie, doelgroep en concept. De fietsroutes van de streeken heeft voor elk wat wils. Zin in &rgize juice bar is een gezellige sapjesbar voor fietstoeristen, een snel drankje (10’ refreshment), eenluchtige picknick (30’ gelegen tussen de fruitige boomgaarden van Haspengouw. cool down) of een lekker luie lunch (60’ at ease) op basisvan De &rgize juice bar is ideale plek om even terug op adem dagvers streekfruit? Kom dan genieten in de &rgize juice bar, te komen na een ontspannende of intensieve fietstocht. and... Fruit up your life.


.1 .2 .3 .4 .5 .6 .7 .8

10’ Refreshment 30’ Cool down 60’ At ease Techniek Koeling Personeel Keuken Zomerkassa

.9 .10 .11 .12 .13 .14 .15 .16

Hoofdkassa Toilet V Toilet G Toilet M 30’ Cool down zomer 60’ At ease zomer Picknick Fietsenstalling


10’

koken

60’ at ease

kassa’s

sanitair

30’

10’ 30’ refreshment cool down

60’

fietsen stalling

organigram


De &rgize juice bar heeft vormelijk een sobere inrichting.

lekker luie, gezellige 60’ At Ease, waar kille zilvergrijze zetels

Centraal in de hoeve staat een rechthoekig, strak volume,

bekleedt zijn met een grote variëteit aan kleurrijke prints

afgewerkt met heldere nissen en lichtvlakken. De eerste

op zachte kussens. Je kan zelf kiezen, eten, drinken, relaxen,

sfeer van mijn juice bar is terug te vinden in een grote

uitrusten... De eettafeltjes zijn verplaatsbaar en individueel.

opening in het midden van dit volume. 10’ Refreshment

Deze ‘occasional tables’ kan je gebruiken als eettafeltje in de

is het take-away gedeelte, bedoelt voor een snel drankje

zetel, of als bijzettafeltje voor je drankje. Aan de rechterkant

of hapje. Dit gebeurt op de meest centrale plek van de

vind je het 30’ Cool Down gedeelte waar je aan grote of

hoeve en is dan ook de drukste plek van de juice bar. Links

kleinere tafeltjes je lunch of drankje kan nuttigen, in groep,

en rechts van het 10’ Refreshment take-away gedeelte

alleen of met twee.

zijn de twee andere sferen gelegen. Aan de linkerkant het


In de buitenruimte zijn de drie sferen ook makkelijk

van de &rgize juice bar en sterkt het ‘buiten zijn’-gevoel van

terug te vinden. Het terras ligt in het verlengde van mijn

mijn natuurliefhebbend cliënteel nog extra aan. De zone

restaurantgedeelte hierdoor lijkt de grens tussen binnen- en

tussen de sapjesbar en de fruit- en streekproductenwinkel

buitenruimte haast te onbestaande in de zomermaanden.

aan de overzijde is mooi ingevuld door een prachtig staaltje

Op het terras zijn grote picknick-tafels aanwezig waar

landschapsarchitectuur. In de vorm van het &rgize logo is

mensen, net zoals in het 30’ Cool Down gedeelte kunnen

een verhoging in het gras gemaakt, waar mensen hun eigen

genieten van hapjes en drankjes. Naast deze grote houten

lunch kunnen eten of gewoon lekker kunnen uitrusten

tafels is het meer gezellige, relaxte deel van 60’ At Ease

na hun fietstocht. Dit deel is volledig vrij opgevat en de

gelegen, waar je je kan nestelen in de knusse zetels met,

gebruikers van dit deel zijn in principe niet gebonden aan de

wederom, vrolijke prints. De buitenruimte is overspannen

&rgize juice bar, maar zijn natuurlijk altijd welkom. Het is een

met grote, kleurrijke zeilen die de klanten beschermen voor

luchtige verbinding tussen het toeristisch zeer aantrekkelijk

regen, wind en bij goed weer, voor de brandende zon. De

winkeltje en de sapjesbar.

openheid van dit terras past volledig binnen het concept


86

ontbijttafel


30


Opdracht: Ontwerpen en uitvoeren van een tafel, gebruik makende van niets meer dan lijm en krantenpapier. Ontwerpen van een ontbijttafel, gebruik makende van niets meer dan krantenpapier en lijm. Tijdens een uitgebreid vooronderzoek werden de mogelijkheden van dit materiaal onderzocht. De ontbijttafel is opgebouws uit een S-vormige mat, een aaneenschakeling van opgerolde bladen krantenpapier. De flexibele mat wordt in vorm gehouden door het tafelblad dat er in geplaatst wordt. Dit blad bestaat uit verlijmde stroken papier met een honingraatstructuur binnenin, welke de stevigheid en vormvastheid van het tafeltje garandeerd. De leuke vorm van deze ontbijttafel fleurt elke ochtend op. Waar eet jij je boterham morgen?


Student: Ellen Dieltjens Artesis Antwerpen Opleiding interieurarchitectuur Masterproef ontwerpen Semester M1 & M2 2009-2010 Opdracht: Luchthaven Deurne Thema: Publieke ruimte Focus: Duurzaamheid Onder begeleiding van: Marjan Michels Johan Nackaerts Paul Wauters Hanne Kloots Contactinformatie: ellen.dieltjens@hotmail.com

EEN AFSCHEIDSCENTRUM MET EEN UNIEK TOTAALCONCEPT VOOR AFSCHEID NEMEN.

VISIE Zorg, respect en geborgenheid staan centraal in dit ontwerp. Licht, openheid en functionaliteit zijn de basisbegrippen van de architectuur. En de bijzondere omgeving is een meerwaarde bij dit project. Het afscheidscentrum is allesomvattend. Het bevat alle functies van alle stadia in een overkoepelend centrum. Preafscheid: informatie, uitvaartverzekeringen, drukkerij, bloemenwinkel, opbaring, verzorging, meetings. Afscheid: aula, koffietafel, rustruimte, bezinning. Post-afscheid: crematorium, begeleiding nabestaanden, begraafpark, enz…

0

Er wordt aandacht besteed aan duurzaamheid. Het overkoepelende centrum beperkt het transport tussen de verschillende functies, maakt gebruik van de nieuwste technieken (verbrandingsovens, energiewinning) en staat bovendien open voor andere creatieve invullingen van de ruimtes. Het ontwerpen van een publieke ruimte die in teken staat van een uiterst persoonlijke emotie, afscheid nemen, was een uitdaging. Mijn ontwerp is een spel van contrasten, het beheersen van de dualiteit tussen: licht/donker, privé/publiek, binnen/buiten, sacraal/neutraal,… Bijzondere aandacht gaat uit naar audiovisuele kunsten, licht, geluid en beeld. Hierdoor ontstaat een uiterst gepersonaliseerde manier van afscheid nemen. Het luchthaventerrein zal bestaan uit het begraafpark aan de ene zijde en een uitgebreid groen ontspanningspark aan de andere, meer toegankelijke straatzijde. Samen met de twee kleinere parken, Boekenbergpark en Boelaarpark, zou het luchthaventerrein als ontspanningspark een schakel kunnen vormen tussen de reeds bestaande groenstructuren. Het zou de groene gordel rondom de stad vervolledigen en fungeren als laatste, essentiële groene vinger die de stad binnenkomt.

1 1

CONCEPT Het creëeren van een sacrale, rustgevende sfeer die samenhangt met een sterk interieurconcept was een enorme uitdaging. Ik heb geexperimenteerd met verschillende materialen, constructies en verlichtingsconcepten. Uiteindelijk heb ik me geconcentreerd op het grootste vraagstuk: wat brengt mensen tot rust? Ik ging terug naar de natuur, de basis en essentie van de mensheid. Ik vertaalde dit antwoord naar een eenduidig interieurconcept. Elk onderdeel van mijn ontwerp, elke functie, werd vormgegeven rond een bepaald thema gebaseerd op een natuurbeeld. Ik zocht foto’s die de essentie van de desbetreffende ruimte perfect vertaalden en baseerde hier vervolgens mijn materiaalgebruik, lichteffecten en algemene sfeer op. Een paardenbloem in de wind, een gletsjer met mooie lichtinval, de schaduw van de zon die door de bladeren van een boom schijnt, klaprozen in een veld, de beelden stralen in hun eenvoud maar komen toch sterk over. Elke ruimte heeft een eigen karakter dat past binnen het grotere geheel.

90

2

indesign, illustrator, ...


92


MASTERPROEF 94. projectgegevens 96. vooronderzoek 98. analyse 100. visie 102. ontwerpproces 108. resultaat 124. planmateriaal 132. conclusie 134. bibliografie

WINNAAR


PROJECTGEGEVENS


Student: Ellen Dieltjens Artesis Antwerpen Opleiding interieurarchitectuur Masterproef ontwerpen Semester M1 & M2 2009-2010 Opdracht: Luchthaven Deurne Thema: Publieke ruimte Focus: Duurzaamheid Onder begeleiding van: Marjan Michels Johan Nackaerts Paul Wauters Hanne Kloots Contactinformatie: ellen.dieltjens@hotmail.com


VOORONDERZOEK

Op 3 juli 1927 werd er een vliegmeeting georganiseerd in Deurne, dit was een groot succes. Enkele maanden later kwam het AAC tot stand, de Antwerp Aviation Club. De stichters van deze club hadden de droom om een volwaardige luchthaven te bouwen op het terrein in Deurne. Ze ondernamen actie om hun droom in vervulling te zien gaan en er werd door Maurice Lippens een wedstrijd uitgeschreven voor het ontwerpen van het luchthavengebouw. Architectenduo Van Riel en Jansen won deze wedstrijd, desondanks koos Lippens ervoor om het ontwerp van Stanislas Jasinski te gebruiken. Dit ontwerp viel het meeste in de smaak bij de luchtvaartdeskundigen en had het gunstigste prijskaartje. Het modernistische gebouw opende zijn deuren in 1930. Het gebouw werd tot 1980 gebruikt in zijn oorspronkelijke staat. Toen werden de tekenen van de tijd te storend en besloot men om het gebouw te renoveren en verbouwen. Tot 2000 werden er regelmatig aanpassingen gedaan aan het gebouw, met als resultaat dat er steeds meer van het oorspronkelijke karakter verdween. In 2000 kwam er een masterplan tot stand voor de luchthaven, het hele vliegveld werd gemoderniseerd. Het budget was beperkt en het ontwerp ronduit lelijk. Het luchthavengebouw is de dag van van-

daag nog maar een schim van wat het ooit was. Vanaf het prille begin waren er al problemen. Discussies over locatie, budget en simpelweg het nut van de hele luchthaven laaien hoog op. Met de jaren is de luchthaven van Deurne uitgegroeid tot een doorn in het oog van de Antwerpse politici. Niemand lijkt een oplossing te vinden voor de problemen waar de luchthaven mee kampt. De landingsbaan is te kort volgens de huidige luchtvaartvoorschriften en dit probleem moet dringend aangepakt worden. De ene partij ijvert voor de uitbreiding van de luchthaven, in een poging om ze weer succesvol, veilig en winstgevend te maken. Andere partijen werken dit dan weer tegen, uit schrik voor de gevolgen. Een uitbreiding brengt immers Fort III van Borsbeek in gevaar, een beschermde groene zone. De ligging van de luchthaven is altijd al een planologische blunder geweest. Het terrein is omringd door woonwijken, belangrijke verkeerswegen en groengebieden. Als men opnieuw aan alle veiligheidsvoorschriften zou kunnen voldoen, dan kunnen er grotere toestellen landen op de luchthaven. Het gevolg hiervan is een toenemende trafiek, een groei van industrie middenin een dichtbevolkte agglomeratie. Een uitbreiding is een serieuze investering,


maar men stelt zich de vraag of een verlieslatende luchthaven deze wel waard is, want heeft Antwerpen echt behoefte aan een eigen luchthaven? Zaventem ligt amper 35km verder en vervoert jaarlijks miljoenen passagiers, dit staat in schril contrast met de 200 000 passagiers van Deurne. Er zijn verschillende pro en contra’s voor het al dan niet behouden van de luchthaven. Een Antwerpse luchthaven heeft een invloed op de industrie van de stad. Het is aantrekkelijk voor mensen uit de diamantsector, de medische sector en bedrijfsleiders. Omwonenden vinden dat ze in de mooiste tuin van Antwerpen wonen, ze ijveren voor het behoud van de luchthaven omdat ze de groene zone niet willen verliezen. De luchthaven zou bovendien een bondgenootschap kunnen vormen met Zaventem, om zo een teveel aan passagiers op te vangen. Verschillende partijen hebben verschillende meningen over de bestemming van het luchthavengebied en ze lijken niet tot een consensus te kunnen komen. Ik heb er uiteindelijk besloten om de luchthavenfunctie niet te behouden en zoek mijn ontwerpuitdaging in een andere sector ver weg van de onoplosbare problemen.


ANALYSE

Na de beslissing om de luchthavenfunctie niet te behouden ben ik gaan onderzoeken welke problematiek er in en rond de stad Antwerpen heerst rond publieke ruimtes en duurzaamheid. Zo kwam ik uit bij de begrafenissector. In de provincie Antwerpen zijn momenteel twee crematoria aanwezig. Het crematorium van Turnhout, gebouwd in 1992, en van Antwerpen, gebouwd in 1983. Elk jaar groeit het aantal mensen die zich laten cremeren en dus kiezen voor een niet-traditionele begrafenis. Statistieken tonen aan het aantal gecremeerde personen steeds blijft stijgen en in de stad Antwerpen al oploopt tot 80% van de bevolking. De huidige infrastructuren zijn niet voorzien op deze vraag en laten bovendien te wensen over. In de stad Antwerpen zijn enkele begraafplaatsen reeds volzet en in andere kan men enkel nog onder specifieke voorwaarden begraven worden. Deze begraafplaatsen zijn vaak verouderd, slecht onderhouden en vooral: sfeerloos. Momenteel is Schoonselhof het enige begraafpark in de omgeving van de stad waarbij de combinatie van groen en begraafplaats mooi gemaakt wordt. Het crematorium dat zich vlakbij dit park bevindt voldoet echter niet meer aan de huidige eisen en normen.

De bestaande infrastructuren kampen met verschillende problemen, ten eerste zijn de faciliteiten wijdverspreid over de hele stad. Wat vaak voor problemen zorgt tijdens spits, files of bij een ongeval. Verder zijn de verouderde gebouwen niet aangepast aan de nieuwste milieuwetgevingen en maken ze gebruik van vervuilende ovens. Er heerst vaak een bizarre sfeer omdat er in het verleden te weinig aandacht is geschonken aan atmosfeer, kleurgebruik, lichtinval, materialen en groenstructuren. Als laatste is het voor vele mensen ook een probleem dat alle bestaande voorzieningen religiegebonden zijn, er is een gebrek aan neutrale locaties waar het afscheid zou kunnen plaatsvinden. In en rond de stad Antwerpen is er meer nood aan groenstructuren. In 2009 opende Park Spoor Noord zijn deuren. Dit is gelegen in het noorden, boven het stadscentrum. Rivierenhof in Deurne is het grootste en bekendste park rondom het drukke stadscentrum. Ten zuiden van het centrum, in Wilrijk, bevindt zich nog een laatste interessante groenstructuur. In het Nachtegalenpark kan je even ontsnappen aan de stadsdrukte en komen kuieren tussen het groen. Deze zones zijn de groene vingers die de stad binnenkomen. Ter hoogte van het luchthaventerrein ontbreekt deze nog.


Foto: parkbegraafplaats Wervik


VISIE

Het ontwerpen van een afscheidscentrum met een uniek totaalconcept van afscheid nemen. Zorg, respect en geborgenheid staan centraal in dit ontwerp. Licht, openheid en functionaliteit zijn de basisbegrippen van de architectuur. En de bijzondere omgeving is een meerwaarde bij dit project. Het afscheidscentrum is allesomvattend. Het bevat alle functies van alle stadia in een overkoepelend centrum. Pre-afscheid: informatie, uitvaartverzekeringen, drukkerij, bloemenwinkel, opbaring, verzorging, meetings. Afscheid: aula, koffietafel, rustruimte, bezinning. Post-afscheid: crematorium, begeleiding nabestaanden, begraafpark, enz… Er wordt aandacht besteed aan duurzaamheid. Het overkoepelende centrum beperkt het transport tussen de verschillende functies, maakt gebruik van de nieuwste technieken (verbrandingsovens, energiewinning) en staat bovendien open voor andere creatieve invullingen van de ruimtes. Het ontwerpen van een publieke ruimte die in teken staat van een uiterst persoonlijke emotie, afscheid nemen, was een uitdaging. Mijn ontwerp is een spel van contrasten, het beheersen van de

dualiteit tussen: licht/donker, privé/publiek, binnen/ buiten, sacraal/neutraal,… Bijzondere aandacht gaat uit naar audiovisuele kunsten, licht, geluid en beeld. Hierdoor ontstaat een uiterst gepersonaliseerde manier van afscheid nemen. Het luchthaventerrein zal bestaan uit het begraafpark aan de ene zijde en een uitgebreid groen ontspanningspark aan de andere, meer toegankelijke straatzijde. Samen met de twee kleinere parken, Boekenbergpark en Boelaarpark, zou het luchthaventerrein als ontspanningspark een schakel kunnen vormen tussen de reeds bestaande groenstructuren. Het zou de groene gordel rondom de stad vervolledigen en fungeren als laatste, essentiële groene vinger die de stad binnenkomt. Foto rechts: visie verbinding groene zones


ONTWERPPROCES

In de eerste plaats was het belangrijk om te bepalen welke functies ik allemaal zou plaatsen in het hoofdgebouw. Een ‘allesomvattend’ afscheidscentrum is immers zeer uitgebreid. In eerste instantie probeerde ik alle mogelijke onderdelen (informatie, drukkerij, bloemenwinkel, opbaring, verzorging, meetings, aula, koffietafel, rustruimte, bezinning, crematorium, rouwtherapie) onder te brengen in mijn hoofdgebouw en de loods. Fase 1 Ik deelde de verschillende onderdelen op in drie groepen: pre-afscheid, afscheid en postafscheid. Deze kregen dan ook elk hun eigen zone in het gebouw. De linkervleugel was het pre-afscheid gedeelte, de rechtervleugel herbergde het afscheid deel met de aula’s en in de loods plaatste ik het post-afscheid gedeelte, zijnde het crematorium. De indeling gebeurde dus volgens chronologie van het afscheid nemen. De bedoeling was om een zeer open en toegankelijk afscheidscentrum te creëren. Ik maakte verschillende openingen doorheen de structuur van het hoofdgebouw en trachtte zo de circulatie en relatie tussen buitenwereld-afscheidscentrum-begraafpark te versterken. Deze openingen

namen echter veel plaats in beslag. In combinatie met het doel om àlle functies onder te brengen in hoofdgebouw en loods, bleek dit een onhaalbare kaart. Te veel functies voor te weinig plaats. Foto rechts: eenwording gebouw met omgeving Foto onder: indeling volgens chronologie 1: pre-afscheid 2: afscheid 3: post-afscheid

1

2

3


Na een zorgvuldige analyse van alle onderdelen besefte ik dat ik enkele keuzes moest maken en grondige veranderingen moest brengen in mijn organisatie. Ik koos ervoor om mijn programma in te perken en functies zoals het crematorium, de drukkerij, bloemenwinkel en toonzaal te verschuiven naar de bijgebouwen. De inperking van het programma zorgde ervoor dat ik meer ruimte ter beschikking had voor de andere onderdelen. Het deels openwerken van het gelijkvloers, om zo de relatie tussen buitenwereld en park te bevorderen, nam eveneens veel plaats in beslag. Bovendien werd het authentieke, orginele karakter van het luchthavengebouw te fel aangetast door deze ingreep. Ik koos er dus voor om de structuur van het gebouw meer te respecteren en zo ontstond er een meer gesloten afscheidscentrum. Hier verlegde ik de aandacht van fysiek toegankelijk naar psychologisch toegankelijk. Het gebouw moest vanaf nu toegankelijkheid uitstralen en impliceren, in plaats van het letterlijk te zijn. Fase 2 De scheiding volgens fases in het proces van afscheid nemen werd behouden maar er werd wel gewisseld van plaats. Het onderbrengen van de

aula’s in de rechtervleugel bleek onmogelijk omwille van de aanwezige kolommen. Deze zouden het zicht van de bezoekers belemmeren. Het verwijderen van deze kolommen was geen optie omdat de bovenverdieping erop rust en ze deel uitmaken van het oorspronkelijke karakter van het gebouw. Ik verplaatste de aula’s toen naar de enige grote, open ruimte die er was: de loods. Deze ruimte gaf veel meer mogelijkheden. Ik kon er beter gebruik maken van daglicht en de grootsheid van deze loods gaf me de kans om een indrukwekkende sacrale ruimte te ontwerpen.

Foto rechts: interieur loods Foto onder: indeling aangepast 1: pre-afscheid 2: post-afscheid 3: afscheid

1

2

3


Er kwam dus een aanpassing in chronologie. Afscheid en post-afscheid werden van plaats gewisseld. Dit gaf bij nader inzien niet zoveel problemen omdat er geen direct contact moest zijn tussen het pre-afscheid gedeelte (consultatie, verzorging, opbaring) en de andere delen. Afscheid (aula) en postafscheid (koffietafel) staan los van deze pre-afscheid functies. Aula’s en koffietafel moesten echter wel met elkaar verbonden zijn omdat de nabestaanden eerst de plechtigheid bijwonen en vervolgens gaan napraten op de koffietafel. Mijn organigram kreeg stillaan een duidelijke vorm.


Fase 3 Samen met de organisatie werden ook de belangrijkste circulatieassen duidelijk. Ik merkte het belang van gescheiden circulaties op en maakte een onderscheid tussen de bezoekers- en personeelscirculatie. Vervolgens was het een uitdaging om de indeling van het gebouw helder en gestructureerd te houden. De circulaties van de bezoekers onderling wilde ik ook zoveel mogelijk gescheiden houden omdat de confrontatie met iemand anders’ verdriet heel pijnlijk kan zijn. Afscheid nemen is immers een zeer intense emotie die onwerkelijk lijkt. Het staat in fel contrast met het leven dat vrolijk, licht en luchtig hoort te zijn. In het afscheidscentrum heerst een andere sfeer dan in de buitenwereld. Om de overgang tussen beiden te verzachten maak ik telkens gebruik van een soort transitzone. De overgang tussen het dagelijkse leven en het afscheid nemen. Deze groene buitenruimte is een soort van ‘toeganspoort’ die de omgeving en de hemel omkaderd, een moment van rust alvorens het binnen gaan. In eerste instantie had elk deel van mijn bezoekersfaciliteiten een aparte toegangszone, wat de interactie tussen de verschillende bezoekers tot een absoluut minimum bracht. Dit nam teveel

plaats in beslag en daardoor heb ik uiteindelijk de beslissing genomen om de bezoekersfaciliteiten te groeperen rond één centrale buitenruimte. Dit resulteerde in een helder, overzichtelijk plan. Het aantal circulaties tussen de verschillende delen werd beperkt. Bovendien kreeg de centrale buitenruimte een grotere oppervlakte waardoor zijn effect als rustpunt extra versterkt werd. Het was nu wat het hoorde te zijn, een ruime, rustgevende groene zone. De gevels werden terug hersteld naar hun oorspronkelijke toestand en de verticale uitbreidingen konden terug verwijderd worden. Ik hield me vanaf nu volledig binnen het oorspronkelijk gegeven volume. Bij de afscheidsaula’s ontwierp ik een omsloten tuin die dienst doet als transitzone. Alle aula’s hebben een aparte ingang die uitkomt op deze buitenruimte. Een moment van rust alvorens het afscheid. Na een lange tijd van voorontwerpen stonden het programma, de organisatie en circulaties eindelijk op punt. Het was een ingewikkelde puzzel waarvan de stukken langzaam maar zeker in elkaar pastten.


Programma hoofdgebouw en loods: Medische verzorging (4x), opbaring (2x2), consultatie (3x), kantoren, personeelsruimte, inkomhal, grote aula, kleine aula (2x), grote koffietafel, kleine koffietafel (2x), nazorg (4x).


RESULTAAT aula’s

Vervolgens kwam de volgende uitdaging: het creëeren van een sacrale, rustgevende sfeer die samenhangt met een sterk interieurconcept. Ik heb geexperimenteerd met verschillende materialen, constructies en verlichtingsconcepten. Uiteindelijk heb ik me geconcentreerd op het grootste vraagstuk: wat brengt mensen tot rust? Ik ging terug naar de natuur, de basis en essentie van de mensheid. “Stof zijt gij en tot stof zult gij wederkeren”. Ik vertaalde dit antwoord naar een sprekend interieurconcept. Elk onderdeel van mijn ontwerp, elke functie, werd vormgegeven rond een bepaald thema gebaseerd op een natuurbeeld. Ik zocht foto’s die de essentie van de desbetreffende ruimte perfect vertaalden en baseerde hier vervolgens mijn materiaalgebruik, lichteffecten en algemene sfeer op. Een paardenbloem in de wind, een gletsjer met mooie lichtinval, de zon die door de bladeren van een boom schijnt, klaprozen in een veld. De beelden stralen in hun eenvoud maar komen toch sterk over. Elke ruimte heeft een eigen karakter dat past binnen het grotere geheel. De afscheidsaula’s zijn gelegen in de loods. Ik maak gebruik van de bestaande betonconstructie. Op het gelijkvloers bevindt zich de grote aula

voor ongeveer 300 personen. Op de eerste verdieping, op de bestaande betonconstructie zijn de twee kleine aula’s gelegen, telkens voor een 80-tal personen. Aan de kant van het hoofdgebouw bevinden zich de doorgang voor de bezoekers en het bezoekerssanitair. Aan de overzijde, de kant van het crematorium, bevinden zich de personeelsfaciliteiten. Deze omvatten de berging, regiekamer, omkleedruimte, wachtkamer en de balie. Ik worstelde van begin af aan met de sfeer in deze ruimte omdat ze enorm hoog is en een industrieel karakter heeft. De lege loods straalde een enorme leegte uit, die ik in het begin moeilijk kreeg opgevuld. Ik moest een oplossing vinden voor vier problemen: akoestiek, lichtinval, dakgevoel en zichtlijnen. De oplossing vond ik in mijn beeldmateriaal. Een foto van het licht dat door de bladeren van een boom valt. De bladeren breken het felle zonlicht en werpen een prachtige schaduw op de grond. De bomen in een bos geven een gevoel van dichtheid en onderdak. Ze beschermen je van de leegte van de lucht en het heelal. Dit idee wou ik vertalen naar mijn ontwerp.


Ik ga in de natuur om getroosd en geheeld te worden, om mijn zinnen weer in evenwicht te krijgen. - John Burroughs


Het dakgevoel bekom ik door een gebogen constructie overheen de zitplaatsen te spannen. De welvingen omarmen het geheel en creÍren een intieme sfeer. Het schept een gevoel van onderdak in de loods, zoals bomen dat doen in een bos. Deze boogvormige constructie, gemaakt gebogen I-profielen opgevuld met aluminiumplaten, is geperforeerd. De perforaties, die ongelijk en willekeurig verdeeld zijn over het vlak, hebben een verschillende grootte. Het daglicht dat binnenvalt langs de parkzijde van de loods werpt zo een patroon van schaduwen binnen in de aula. Vergelijkbaar met het effect van de bladeren. Er heerst een mooi contrast tussen licht en donker in deze aula. De bezoekers komen binnen en vangen een glimp op van de zonovergoten loods, met een enorme glaspartij die uitkijkt over het park. Ze gaan dan langs achter door, naar hun zitplaatsen, waar de indrukwekkende lichtheid plaats heeft gemaakt voor een sacrale, ingetogen sfeer. De gebogen constructie zorgt ervoor dat er geen inkijk is vanuit de hoger gelegen aula’s en verhinderd ineens het inzicht van het park. De nabestaanden kunnen in alle rust en sereniteit afscheid nemen.


RESULTAAT inkomhal

De inkomhal dient als transit tussen de buitenwereld en het parkgedeelte. Zij vervult de functie van verzamelplaats, als onderdak bij slecht weer, of simpelweg als doorgangszone naar het begraafpark. Het beeld dat ik hiervoor gekozen heb is genomen binnenin een gletsjer met zicht naar boven. Er is een prachtige lichtinval. Dit deed me denken aan de grote centrale inkomhal. Als vloermateriaal heb ik een leisteen gekozen, ruw van uitzicht met een indrukwekkend donkere kleur. Dit weerspiegeld de duisternis die honderden meters diep tot op de bodem gaat. Vervolgens heb ik de verticale circulatie ondergebracht in een volume dat bekleedt is met ruwe, geribbelde glazen platen waardoor het lijkt alsof het water en ijs is dat reikt tot aan het licht, de koepel uit glasbeton. De zetels hebben allemaal verschillende blauwe kleuren gekregen, dit geeft een speelser effect aan de ruimte. Dit is hier wel op zijn plaats omdat hier geen eigenlijk afscheid plaatsvindt. Blauw is een kleur die helderheid uitstraalt en voor ontspanning zorgt. Dankzij het kleurgebruik straalt de ruimte een enorme rusten kalmte uit.


RESULTAAT koffietafels

De koffietafels zijn ge誰nspireerd door een foto van een pluizige paardenbloem. De wegwaaiende pluisjes insinueren licht en luchtigheid. Ze tonen aan hoe fragiel en vergankelijk mooie dingen kunnen zijn. Ik heb de koffietafelruimte opgedeeld in verschillende zones, volgens het raster van de kolommen. De eettafels zijn afgewisseld met intiemere zithoeken, waar de nabestaanden rustig kunnen bijpraten en herinneringen ophalen. Er is ruimte in het ontwerp om persoonlijke toetsen te brengen in het afscheid. Op de witte, luchtige doeken die her en der in de ruimte hangen, en de verschillende zithoeken van elkaar scheiden, kunnen beelden geprojecteerd worden. Dit kan beeld- of videomateriaal zijn van de overledene of het kunnen beelden zijn van dingen die de overledene nauw aan het hart lagen. De familie kan zelf kiezen in welke mate ze deze technieken willen toepassen. Het gebruik van zachtgekleurde materialen, zoals de gepolierde betonnen vloer, de lichtgekleurde muren en de houten meubels geven een lichtheid aan de ruimte. De lampen boven de eettafels doen denken aan de pluizenbol van de bloem. De vloeiende gordijnen stellen de wind voor. In de gezellige zithoekjes wordt er kleur in het ontwerp ingebracht.

De frisse blauwe tinten vrolijken het geheel op, op een subtiele manier. Het plafond heeft een lichtblauwe kleur gekregen welke een gloed werpt over de ruimte, en zo doet denken aan de lucht. Tussen de kolommen zijn tafels geplaatst waarop het buffet geserveerd zal worden. Koffie, thee en andere dranken worden aan de tafel gebracht, het eten is zelfbediening aan de buffettafel.


RESULTAAT opbaring

Voor de opbaringsfaciliteiten heb ik een beeld gekozen van een zon die door de wolken schijnt. De wereld baadt in het licht dankzij de talrijke zonnenstralen die hun weg door het wolkendek vinden. Dit beeld inspireerde mijn verlichtingsconcept van deze ruimte. Ik heb ervoor gekozen om de rechthoekige ruimte die ik ter beschikking had te transformeren in een sereen, verlicht geheel. Er heerst een zeer ingetogen sfeer in de opbaringsruimte, de aandacht gaat volledig uit naar de overledene en het afscheid. Men komt binnen met het zicht recht op de overledene, dit is confronterend, maar ook oprecht. Ik maak gebruik van een verlaagd plafond bestaande uit geperforeerde aluminumplaten welke kleine lichtbundels doorlaten. De plaats en het aantal van de perforaties is zorgvuldig bepaald. Boven het lichaam breken deze perforaties open en vindt er een grotere lichtstraal zijn weg naar beneden. Net zoals de zon zijn weg baant door de wolken een de wereld eronder prachtig verlicht. Het lichaam lijkt zo ver-

bintenis te vinden met de hemel. Langs de muren en doorheen sommige perforaties wordt er blauw licht geprojecteerd, om het ‘hemelse’ effect compleet te maken. Het centrale paneel achter de kist kan geopend worden en men kan vervolgens het lichaam naar achteren schuiven, langs deze opening die uitkomt in de medische verzorgingsruimte. Zo kan de plaatsing en transport van de overledene gebeuren zonder dat de bezoekers van het afscheidscentrum hiermee geconfronteerd worden.


RESULTAAT park

Het luchthaventerrein is opgedeeld in het ontspanningspark en het begraafpark. Dwars doorheen het terrein loopt de hoofdcirculatie, een grote boulevard, welke de twee delen van elkaar scheidt. Deze as zorgt voor een verbinding tussen het grijze stadscentrum en de groene zone rondom het fort van Borsbeek en maakt een eenheid van deze buurt. Ten noorden van deze circulatieas ligt het ontspanningspark, een park voor iedereen. Een plek waar mensen even kunnen ontsnappen aan de drukte van het leven. Er is voor elk wat wils: stadstuintjes waar buurtbewoners groentjes en kruiden kunnen kweken, een sport en spel zone voor de jeugd, een speeltuin voor de allerkleinsten, fiets- en wandelparcours voor iedereen. Deze verschillende functies zijn allemaal gelegen rond het centrale ontmoetingsplein, het hart van het park. Er zijn twee invalspunten in dit parkgedeelte. Via de Boekenberglei en de Morselsesteenweg wordt er langst het bovengelegen Boekenbergen Boelaarpark een groene verbinding gemaakt tot aan park Rivierenhof. Deze ingrepen creĂŤeren een groene zone doorheen heel Deurne.

Onder de hoofdcirculatie is het begraafpark gelegen. Een serene tuin die rust uitstraalt. Ook dit gedeelte is opgedeeld in verschillende zones die gecentreerd zijn rond een centraal punt. Dit is een monument waar de laatste woorden worden gezegd, alvorens de assen hun bestemming krijgen. Het is een plaats van bezinning en rust en vormt een eerbetoon aan alle overledenen. Na de plechtigheid wordt er een naamplaatje van de overledene op het momument geplaatst, en kan deze in ere herdacht worden. Deze andere zones van het parkgedeelte staan in functie van asbestemming: de strooiweide, de vijver en het donatorium, het columbarium en de bloemenweide. De verschillende zones worden afgescheiden van elkaar, om de privacy te garanderen. Ik gebruik bomen, hagen en planten en creĂŤer zo groene muren. Langst de paden bevinden zich op geregelde afstand rustpunten met zitbanken. De circulatie van het park is een wandelweg van emotie en verdriet die eindigt bij de herdenking van de overledene. De bezoeker kan hier reflecteren, bezinnen en zijn verdriet een plaats geven. Alle wandelpaden doorheen dit parkgedeelte komen samen aan het herdenkingsmonument, alsof het een soort eindbestemming is.


RESULTAAT toegangspoort

Het park heeft verschillende invalspunten, elk van hen hanteert het toegangspoort-idee. Een grote poort die de grens tussen buitenwereld en parkgedeelte duidelijk maakt. Het gesloten karakter van het park aan de buitenzijde staat in fel contrast met de openheid, ruimte en groene weelde binnenin.


PLANNEN directe omgeving

De directe omgeving rond het hoofdgebouw is ingericht alsof het een groot plein was. Bomenrijen, zitbankjes en een waterfontein creÍren een gezellige sfeer. Er is een omsloten tuin net voor de loods, een transitzone tussen de buitenwereld en de afscheidsaula’s, het punt van rust voor het afscheid.


PLANNEN 0


PLANNEN 1


PLANNEN 2


SNEDES

Langse snede hoofdgebouw

Dwarse snede loods


CONCLUSIE

Het geslaagde eindresultaat is het gevolg van het grondige vooronderzoek dat ik voerde. Ik verdiepte me in de wereld tussen leven en dood, pluisde de wetgeving uit, bestudeerde bestaande rouwcentra en onderzocht wat mensen eigenlijk echt verlangen tijdens een afscheid. Deze informatie heb ik in me opgenomen en gebruikt op verschillende momenten in mijn ontwerproces. Het belang van een diepgaand vooronderzoek en analyse van bestaande situaties is immers niet te onderschatten. De dood is een onderwerp dat afschrikt en waarvan de meeste mensen, inclusief mezelf, niet veel kennis over hebben. Het was dan ook enorm interessant om me te verdiepen in deze materie. De termijn voor de masterproef was een heel schooljaar. Vandaar mijn keuze voor dit integrerende onderwerp. Ik zocht voor mezelf de uitdaging en wist dat ik zo doorheen het hele schooljaar gemotiveerd zou blijven om het ultieme ontwerp voor een afscheidscentrum tot stand te brengen. Gezien de lange duur van deze opdracht wist ik van begin af aan dat ik een intregrerend onderwerp moest kiezen dat me het hele jaar zou blijven uitdagen en motiveren om het best mogelijke ontwerp te verwezenlijken.

Het was een hele uitdaging om een publieke ruimte te ontwerpen die in teken staat van een uiterst persoonlijke emotie zoals afscheid nemen. Het woord ‘publiek’ doet denken aan openheid, toegankelijkheid, grootsheid en ruimtelijkheid. Maar deze aspecten leken in eerste instantie moeilijk vertaalbaar in mijn ontwerp. Privacy, intimiteit, sereniteit en ingetogenheid leken meer toepasselijk. Het gebouw en de ruimtes moesten licht en lucht uitstralen, een plek van bezinning. De organisatie en circulaties bepalen was geen makkelijke opgave. De scheiding tussen bezoekers- en personeelscirculatie zorgde al snel voor een warboel aan gangen en ruimtes. Uiteindelijk slaagde ik er in om het plan te verfijnen. Ik durfde dingen uit mijn programma schrappen, of zelfs nieuwe functies aan toevoegen of bestaande functies aanpassen. Ik heb een ontelbaar aantal ideëen uitgewerkt en ben blijven experimenteren met organisatie, vorm, kleur en sfeer. Zo kwam ik tot de best passende antwoorden voor mijn ontwerpvraagstukken. Het was een ingewikkelde puzzel waarvan de stukjes uiteindelijk mooi in elkaar vielen.


“Afscheid nemen is met zachte vingers, wat voorbij is dichtdoen en verpakken in de goede gedachten der herinnering.” - Auteur onbekend

De architectuur bleef grotendeels behouden maar het modernistische karakter van het gebouw is, in mate van het mogelijke, in ere hersteld. Het interieur kreeg echter een grondige makeover. Ik legde de link met de natuur en vertaalde de basis van de mensheid, de fijne grens tussen leven en dood naar een sterk, sprekend en overtuigend interieurconcept. Elke ruimte kreeg een architectuur die geïnspireerd was door een natuurbeeld. Dit beeld is de basis van de sfeer, kleuren en materiaalgebruik.

Een afscheidscentrum is een plaats waar niemand hoopt ooit te moeten komen. Het wordt geassocieerd met verdriet en hartzeer. Juist omwille van deze negatieve connotaties verdienen zulke infrastructuren extra aandacht. Het afscheidscentrum is een plaats van bezinning geworden, waar emoties primeren, waar je op een rustige manier kan rouwen om je dierbare en waar de pijn verzacht wordt. Het was mijn doel om een plek te creëren die afscheid nemen dragelijk maakt.


BIBLIOGRAFIE m asterproef

Brochure PITTEVILS, K., De luchthaven van Deurne, een vergeten pionier. Digitale Drukkerij, 2008, 32 blz. Citaten p8 “Ik ga de natuur in om getroost en geheeld te worden, en om mijn zinnen weer in evenwicht te krijgen” Door John Borroughs , een amerikaans schrijver en naturist. [http://ec.europa.eu/environment/climat/campaign/news/news05_nl.htm] p17 “Afscheid nemen is met zachte vingers, wat voorbij is, dichtdoen en verpakken in de goede gedachten der herinnering.” Auteur onbekend via citaten.net [http://www.citaten.net/search.asp?citaat=afscheid&knop=Zoek]


Afbeeldingen p7: Parkbegraafplaats Wervik door Andy Malengier, tuin- en landschapsarchitect [http://www.andymalengier.be/NED/index.php?id=project&h_id=3&p_id=3] p17: Sunray by aremac via Picfor.me [http://media.picfor.me/00115FB1/Sunbeams-by-aremac-sun-rays-nature-green-tree-light-forestmorning-solitude-Sunray-Picnic-lighting_large.jpg] p20: Paardenbloem via marketingcommunicatieenzo.nl [http://www.marketingcommunicatieenzo.nl/images/opdrachtgevers_paardenbloem.jpg] p22: Gletsjer via Optics.kulgun.net [http://optics.kulgun.net/Blue-Sky/blue-sky3.jpg] p23: Lounger by Felicerossi [http://www.felicerossi.it/prodotto.php?id=43] p24: Wolkendek met zon via scienceblogs [http://scienceblogs.com/startswithabang/2009/07/why_do_stars_twinkle.php] p33: Natuur via muisonline.punt.nl [http://muisonline.punt.nl/upload/Natuur.jpg]


ellen.dieltjens@hotmail.com


tot ziens!


Ellen Dieltjens Portfolio  

Afstudeerportfolio interieurarchitectuur Masterproef vanaf p92

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you