Page 1

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit en de transportbetrouwbaarheidsmarge Model

van toepassing op de voor

26/10/2010

Belgische

Dagcapaciteiten

grenzen


Inhoudstafel

Introductie......................................................................................... 3 1. Individuele berekening van de overdrachtscapaciteit (stap 1)....... 7 1.1 Vastleggen referentiesituatie (base case) in week -1.......................... 7 1.1.1 1.1.2

CWE uitdienstnames De verwachte loopflows

1.1.3

IFA kabel

1.1.4

N-1 situatie

1.2 Berekening dagcapaciteiten in week-1............................................... 8 1.3 Evaluatie van NTCs op Dag-2 en extrapolatie naar 24 NTC waarden..10 1.3.1

Parameters voor de overgang van W-1 naar D-2

1.3.2

Concrete elementen

2. Creatie van capaciteitscombinaties (stap 2).................................12 3. Creatie van gemeenschappelijk netmodel (stap 3)...................... 14 4. Decentrale netberekeningen (stap 4).......................................... 16 5. Gecoรถrdineerde aanpassing van capaciteiten (stap 5). ............... 18 6. Van NTCs naar ATCs (stap 6). ..................................................... 20

26/10/2010

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

2/20


Introductie Dit document beschrijft het algemeen model voor de berekening van de dagelijkse overdrachtcapaciteit (NTC:Net Transfer Capacity) en de transportbetrouwbaarheidsmarge (TRM: Transmission Reliability Margin) op de Belgische Noord- en Zuidgrens. Dit model werd door Elia System Operator (“Elia”) aan de CREG voorgelegd voor goedkeuring, in toepassing van artikel 5, tweede lid van de Verordening (EG) nr. 1228/2003. Dit model kadert in een gecoördineerde aanpak van de betrokken transmissienetbeheerders1 in uitvoering van de MOU tussen de ministers van het Pentalateral Energy Forum, de regulatoren, transmissienetbeheerders, energiebeurzen en de marktpartijen van de CWE-regio en werd al voorgesteld aan de CWE regulatoren door het “joint project” o.a. in het kader van dit Pentalateral Energy Forum. Deze marktkoppeling tussen CWE landen (Central West Europe: Benelux, Frankrijk en Duitsland) trad in werking op 9 november 2010. De berekeningen van de jaarlijkse en maandelijkse overdrachtcapaciteiten, de veronderstellingen met betrekking tot de gerelateerde betrouwbaarheidsmarge, de verdeling van de capaciteit tussen verschillende tijdshorizonten (jaar, maand, dag) en de allocatie van de capaciteit en de manier waarop die gebruikt wordt, vallen buiten de scope van dit document. Deze elementen zijn besproken in het dossier “Algemeen Model voor de berekening van de Totale overdrachtcapaciteit en de Transportbetrouwbaarheidsmarge voor jaar- en maandcapaciteiten” en het dossier “Règles de répartition de la capacité entre les différents horizons de temps sur l’interconnexion France-Belgique”. Deze dossiers zijn op 13 november 2009 ter goedkeuring voorgelegd aan de CREG waarop de CREG een beslissing heeft gepubliceerd op 26 November 2009 over het tweede dossier. Een beslissing over het eerste dossier (“Algemeen Model voor de berekening van de Totale overdrachtcapaciteit en de Transportbetrouwbaarheidsmarge voor jaar- en maandcapaciteiten”) is nog openstaand. De capaciteit van een grensoverschrijdende interconnectie komt overeen met de maximale transactie (import of export) die kan plaatsvinden tussen 2 landen met een gemeenschappelijke grens.

1

26/10/2010

Elia (BE), TenneT (NL), Creos (LUX), RTE (FR), Amprion, ENBW en Transpower (DE)

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

3/20


De verschillende begrippen van belang voor dit model zijn2: • Total Transfer Capacity (TTC): De maximale capaciteit of Totale overdrachtscapaciteit die voor de uitwisseling van elektriciteit beschikbaar is tussen netten in aan elkaar grenzende geografische zones, rekening houdend met de verwachte loopflows (cf. 1.1.2 op p. 8), zonder dat de veiligheid van het net in het gedrang komt en onder voorbehoud van feiten of nieuwe informatie die aan de netbeheerder wordt meegedeeld door de marktpartijen of door andere netbeheerders. Deze capaciteit wordt bepaald zodat de veiligheid van het net in alle “N-1” situaties gedekt is. Met andere woorden, bij onverwacht verlies van één belangrijk netelement, wordt deze overdrachtscapaciteit nog steeds gegarandeerd. • Transmission Reliability Margin (TRM): De TRM of Transportbetrouwheidsmarge is een ultieme reserve op de grensoverschrijdende transmissielijnen waarover de transmissienetbeheerder moet beschikken om in geval van nood voor de netveiligheid te kunnen zorgen of, in voorkomend geval, door beroep te doen op reserves van naburige transmissienetbeheerders. • Net Transfer Capacity (NTC): De capaciteit die beschikbaar is voor commerciële transacties. Deze is gelijk aan de Totale Transmissie Capaciteit verminderd met de Transportbetrouwbaarheidsmarge

 NTC = TTC – TRM. • Available Transfer Capacity (ATC): De resterende capaciteit na vermindering van de NTC met de reeds genomineerde transacties. Toegepast op de dagelijkse overdrachtscapaciteiten bekomt men de D-1 ATCs (Day-ahead of Dag -1 capaciteiten) door de lange termijn (jaar, maand) nominaties van de NTC af te trekken.

 ATC = NTC – Netto LT nominaties. De berekening van de overdrachtscapaciteiten worden uitgevoerd voor een jaarlijkse, maandelijkse en dagelijkse horizon. In dit model wordt enkel de dagelijkse berekeningsmethode besproken.

2 Zie ook het document “Capacités d’interconnexion à la frontière franco-belge” (dd. 24 februari 2009), gepubliceerd op de internetpagina’s van RTE als Joint Auction Operator en geldig tot 9 november 2010 (http://clients.rte-france.com/lang/an/clients_traders_fournisseurs/services_clients/inter_france_belgique.jsp).

26/10/2010

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

4/20


Het resultaat van deze berekening zijn 24 overdrachtscapaciteiten per dag, per grens en per richting. Het berekeningsproces van deze capaciteiten is een volledig gecoördineerd proces met de betrokken transmissienetbeheerders. Dit gecoördineerde proces bevat een aantal taken die lokaal gebeuren (i.e. onder de verantwoordelijkheid van de individuele betrokken netbeheerders) en een aantal taken die gecoördineerd gebeuren (i.e. deze taken worden gedaan onder de verantwoordelijkheid van één entiteit). De allocatie van deze dagelijkse capaciteiten zal impliciet gebeuren via de CWE marktkoppeling. In een eerste stap worden overdrachtscapaciteiten berekend door elke transmissienetbeheerder afzonderlijk. Om de dagelijkse overdrachtscapaciteiten te berekenen moeten een aantal hypothesen genomen worden die toelaten realistische netsituaties te simuleren die kunnen leiden tot de beschikbare capaciteit. Deze hypotheses ontstaan door historische netsituaties te analyseren en de kans in te schatten dat ze zich opnieuw voordoen tijdens de beschouwde periode. Naast deze historische situatie, is het belangrijk om hypotheses aan te nemen betreffende de variabiliteit van onder andere het loopflow gedrag. Om de capaciteit gedurende de betreffende uren van de dag te kunnen toelaten, moeten deze hypotheses zich baseren op de minst optimale omstandigheden. Bij omstandigheden die gunstiger zijn, zal de capaciteit dus groter zijn. Volgende elementen kunnen in al dan niet grote mate eveneens een impact hebben op de (Belgische) overdrachtscapaciteit: • het seizoen: tijdens de winter worden de luchtlijnen beter gekoeld en kunnen ze meer elektriciteit transporteren; tijdens de zomer is er een lagere thermische capaciteit van de transportelementen. • onderhoud van de infrastructuur: uitdienstnames van net- en productie-elementen ter uitvoering van werken aan het elektriciteitsnet of productie park (onderhoud/werken centrales/transport). • Uitwisselingen tussen Frankrijk en Engeland via de HVDC kabel. In een tweede stap worden de overdrachtscapaciteiten doorgestuurd naar een centrale entiteit (dit is een roterende verantwoordelijkheid waaraan Coreso deelneemt) die op zijn beurt verschillende combinaties van capaciteiten zal genereren. Deze worden dan opnieuw ter beschikking gesteld van de transmissienetbeheerders. Tijdens een parallelle stap wordt een gemeenschappelijk netmodel gecreëerd door een centrale entiteit die de basis zal vormen voor het testen van de robuustheid van de verschillende combinaties van capaciteiten. Daarna volgen decentrale robuustheidtests en wordt de output van deze robuustheidtest gebruikt om al dan niet een gecoördineerde correctie van overdrachtscapaciteiten uit te voeren op basis van vaste algoritmes, waarbij vereiste correcties verdeeld worden over de CWE grenzen naargelang de impact op de gedetecteerde beperkingen. Deze eventuele correctie heeft uiteindelijk een NTC waarde tot resultaat wat na verrekening met de lange termijn nominaties een uiteindelijke waarde voor de ATC geeft.

26/10/2010

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

5/20


D-2 NTC D-2CF

NTC verification

NTC consolidation

Net Position Validation

NTC Adjustment + ATC Calculation

+ D-2CF Merging

PX common

TSO common

Elia

Onderstaand schema geeft dit proces schematisch weer:

Capacity Allocation D-2

D-1

Stap 1: door elke CWE transmissienetbeheerder individuele berekening van de overdrachtscapaciteit (D-2 NTC) Stap 2: door Common System creatie van capaciteitscombinaties (NTC Consolidation) Stap 3: door Coreso creatie van gemeenschappelijk netmodel (D-2CF Merging) Stap 4: door elke CWE transmissienetbeheerder decentrale netberekeningen (NTC verification) Stap 5: door Common System gecoรถrdineerde aanpassing van capaciteiten (NTC adjustement) Stap 6: door Common System van NTCs naar ATCs (ATC Calculation) De in de vorige paragraaf vernoemde taken moeten worden uitgevoerd voor de volgende deadlines zijn verstreken. Taak

Uitvoerder

Target end time

Stap 1: D-2 NTC versturen

Elia en andere CWE transmissienetbeheerders 19h00 D-2

Stap 1: D-2CF versturen

Elia en andere CWE transmissienetbeheerders 19h00 D-2

Stap 2: NTC matchen + versturen

Common System

20h00 D-2

Stap 3: Merged D-2CF publicatie

Coreso

20h00 D-2

Stap 4: Green/red flag versturen

Elia en andere CWE transmissienetbeheerders 9h30 D-1

Stap 5: NTC reduceren + versturen Common System

9h48 D-1

Stap 6: ATC berekenen + versturen Common System

9h53 D-1

De taken die door het Common System of Coreso worden uitgevoerd staan vermeld ter illustratie (lichtgrijs) om aan te geven wanneer de verschillende outputs die door hen verstuurd worden, ter beschikking zijn.

26/10/2010

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

6/20


1. I ndividuele berekening van de overdrachtscapaciteit (stap 1) Deze stap verduidelijkt de manier waarop Elia dagelijks de 24 overdrachtscapaciteiten berekent voor de Noord- en Zuidgrens. Parallel hiermee berekenen de andere transmissienetbeheerders ook de overdrachtcapaciteiten voor hun grenzen. De berekeningsmethoden van de andere transmissienetbeheerders in CWE vallen echter buiten de scope van dit document.

1.1 Vastleggen referentiesituatie (base case) in week -1 Het vastleggen van de referentiesituatie (base case) gebeurt op vrijdag van de week voor de volgende week (vrijdag W-1). De coördinatie tussen transmissienetbeheerders van de regio CWE gebeurt in deze stap vooral voor het vastleggen van coherente assumpties. Het vastleggen van een referentiesituatie gebeurt in drie stappen. 1. Elia kiest een vergelijkbare netsituatie (hetzelfde seizoen, dezelfde temperatuur, het beschikbare productiepark, …) die dient als basis voor de capaciteitsberekening. Voor iedere typedag van de volgende week (weekdag, zaterdag & zondag) wordt een referentiefile gekozen die een beeld geeft van het volledige Belgische net uit het verleden, rekening houdend met de specificiteiten van de komende week. Voor elke dag uit het verleden is de historische netsituatie immers beschikbaar in de vorm van een file (in DACF-formaat) met informatie over de topologie van het netwerk, over het productiepark, over de belasting en over de import/export per zone. Dit bestand noemen we het referentiefile. 2. Omdat deze files natuurlijk nooit 100% matchen, worden deze referentiefiles aangepast aan de netsituatie van de komende week met bv. de geplande snijdingen. 3. Daarbovenop wordt rekening gehouden met de onderstaande externe elementen die wijzigingen kunnen impliceren voor de gekozen referentiefiles. Indien dit het geval is wordt de base case aangepast.

1.1.1

CWE uitdienstnames

De CWE transmissienetbeheerders stemmen iedere vrijdag af over een lijst met belangrijke uitdienstnames voor de komende week die een impact hebben op één of meerdere grenzen. Per grens en per richting worden deze situaties opgelijst. Iedere transmissienetbeheerder bepaalt zelf op basis van zijn ervaring welke situaties hij analyseert en kan op die manier de topologie van de base case aanpassen.

1.1.2

De verwachte loopflows

Loopflows zijn reële stromen die ons land doorkruisen. De hoogte van de loopflows wordt gegeven door het verschil tussen de gemeten fysische fluxen op de interconnecties en de verwachte fluxen op basis van de totale nominaties voor deze interconnecties. De totale nominaties op de interconnecties zijn het resultaat van de uitvoering van commerciële transacties (nationaal en internationaal): bij aan- en verkooptransacties worden voor het kunnen realiseren van deze transacties bepaalde hypothesen genomen betreffende de contractuele weg die de elektriciteit zal volgen. Doordat in realiteit de fysische stromen afhangen van de topologie van het net, in België en het buitenland,

26/10/2010

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

7/20


en de lokalisatie van productie en consumptie en onderhevig zijn aan de wetten van de elektriciteit ontstaat een verschil: loopflows. Per definitie kunnen de loopflows enkel in real time of ex post gemeten worden. Een inschatting moet dus ex-ante worden gemaakt voor de evaluatie van beschikbare overdrachtscapaciteiten. Bij de capaciteitsberekening zoals beschreven in dit document, wordt op D-2 een base case vastgesteld, waarin impliciet een schatting van de loopflows is inbegrepen. Gezien het Belgische netwerk sterk geïntegreerd is binnen het Europese netwerk en omdat loopflows een deel van de fysische capaciteit van de interconnecties gebruiken hebben zij een grote impact op de totale overdrachtscapaciteit (TTC) Door de beschikbaarheid van de fasetransformatoren in het Belgische net, kunnen fluxen evenwel beter worden beheerst. De waarden van 1000MW in de Zuid-Noord richting en 1200MW in de Noord-Zuid richting zijn streefwaarden die enkel bij de minst optimale omstandigheden als hypothese worden genomen (zie verder). Deze waarden werden gekozen in functie van de stromen die gedurende verschillende jaren werden geobserveerd en rekening houdend met een regionale netveiligheidssituatie en een goede samenwerking tussen transmissienetbeheerders, vereist door de context van een sterk geïnterconnecteerd netwerk.

1.1.3

IFA kabel

Naast de import/export balansen van de Europese landen die de fluxen door België bepalen, heeft het marktgedrag tussen Frankrijk en het Verenigde Koninkrijk via de IFA kabel ook een rechtstreekse impact op de Belgische capaciteitswaarden wegens de locatie van de kabel.

1.1.4

N-1 situatie

Een N-1 situatie is een mogelijk incident (bv. uitval een centrale) waartegen de berekende capaciteit bestand moet zijn ( capaciteit is “N-1 gedekt”). Een lijst met N-1 situaties wordt op punctuele basis aangepast in functie van topologische wijzigingen in het net. Dit gebeurt onder de verantwoordelijkheid van de individuele transmissienetbeheerders. Dit is een vereiste in de exploitatieregels van ENTSO-E.

1.2 Berekening dagcapaciteiten in week-1 Op basis van de basecase per typedag (weekdag, zaterdag, zondag) wordt een berekening uitgevoerd voor elke typedag, waarbij indien nodig, bijkomende berekeningen worden gemaakt voor afwijkende weekdagen. Afhankelijk van de genomen hypotheses worden de files op zo’n manier geconfigureerd zodat voor de representatieve dagen, één of meerdere files ontstaan per te berekenen capaciteit en richting. De volgende stappen worden hierbij uitgevoerd: 1. Uitwisselingen Frankrijk-Verenigd Koninkrijk: Bij de berekening van een capaciteit Noord-Zuid, wordt een uitwisseling van 1500MW verondersteld in de richting FRGB. Bij een berekening Zuid-Noord, wordt 1500MW in de richting GBFR als hypothese genomen, conform met de Frans-Britse uitbatingwijze van de IFA-kabel. Deze door RTE gecommuniceerde waarden zijn sowieso kleiner dan de maximale capaciteit van 2000MW in beide richtingen. Deze hypothese wordt uiteraard herzien indien de kabel of een deel van de kabel buiten dienst is.

26/10/2010

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

8/20


2. De geselecteerde uitdienstnames worden toegevoegd (zowel netelementen als productiepark). Deze situaties kunnen eveneens verschillen voor elke richting en grens. 3. Er wordt een realistische inschatting gemaakt van de te verwachten internationale uitwisselingen voor de komende week op basis van commerciële transacties, windvoorspellingen, temperatuursvoorspellingen, enz.) en rekening houdend met de regionale netsituatie. Zoals uitgelegd in paragraaf 1.1.2 bepalen deze uitwisselingen de loopflows in België. De hypothesen met betrekking tot de commerciële transacties omvatten zowel de nationale (productie- en consumptieniveau in één land) als de internationale transacties (import- of exportniveau, en dus de uitwisseling tussen landen). Na deze voorbereidende fase is per geselecteerd referentiemoment (relevante typedag), per grens en per richting één berekeningsfile beschikbaar. Iedere file wordt onderworpen aan een capaciteitsanalyse. Dit geeft als resultaat een waarde voor de overdrachtscapaciteit per grens, per richting en per geselecteerd referentiemoment. Deze capaciteitsanalyse is een graduele homogene transformatie van de productieparken of de belasting die relevant zijn voor de betreffende grens. Het productiepark van de ene zone wordt gradueel verhoogd (of de belasting verlaagd) terwijl het productiepark van de andere zone gradueel verlaagd (of de belasting verhoogd) wordt. Anders gezegd gaat de ene zone meer exporteren, terwijl de andere zone hetzelfde volume importeert. Deze graduele powershift gaat verder tot het moment dat de fysische fluxen, die het gevolg zijn van deze transactie, een element op het 380/220 kV net gaan overbelasten (interne congestie). Dit gebeurt aan de hand van een optimalisator waardoor het effect van de marktwerking op de netveiligheid via een fluxgebaseerde methode gesimuleerd wordt. Op die manier wordt één maximum capaciteit verkregen voor een bepaalde grens in een bepaalde richting, die kan gegarandeerd worden voor het geselecteerde referentiemoment en voor alle beschouwde N-1 situaties. Indien de powershift een interne congestie veroorzaakt, worden alle mogelijke oplossingen bekeken en getest ten einde deze limiterende factor op te heffen. Deze oplossingen kunnen topologische wijzigingen zijn of redispatching maatregelen. Indien mogelijk, worden de maatregelen afgestemd met aangrenzende transmissienetbeheerders. Enkele voorbeelden voor capaciteit richting Zuid-Noord (FRBE & BENL): • Verhogen van productie in de zone van RUIEN bij een overbelasting van de transformatoren in de zones RUIEN en/of IZEGEM. • Sluiten van de railkoppeling in zone DOEL indien overbelasting van lijnen DOEL-MERCATOR. • Verhogen van productie in de zone van ANTWERPEN bij een overbelasting van de transformatoren in de zone van ZANDVLIET. • Openen van de railkoppeling in zone AUBANGE indien overbelasting van de lijn AUBANGEMOULAINE. Voorbeelden voor capaciteit richting Noord-Zuid (NLBE & BEFR): • Verminderen van productie in zone COO bij overbelasting van de lijn AUBANGE-MOULAINE. • Snijden van lijn AUBANGE-MOULAINE indien het verminderen van de productie in de zone COO niet voldoende blijkt.

26/10/2010

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

9/20


De uiteindelijke Totale overdrachtscapaciteiten (TTC) per geselecteerd referentiemoment, per grens en per richting worden verminderd met de Transport Betrouwbaarheidsmarge (TRM) wat als resultaat de NTC waarden geeft (referentie NTCs). De gehanteerde waarde van de Transport Betrouwbaarheidsmarge voor de Belgische grenzen is 250 MW per grens en per richting. Zowel voor de Noord- als de Zuidgrens zijn deze berekeningen sterk gelijklopend. • Voor de Zuidgrens wordt systematisch gekeken om de capaciteiten te maximaliseren op basis van de beschreven methodologie. • Voor de Noordgrens bestaat een contractueel kader op regionaal niveau waarbij de maximale waarden werden afgestemd (1401 MW). Aan de hand van netveiligheidsberekeningen wordt gecontroleerd of deze maximale waarden mogelijk zijn. Indien dit niet het geval is moeten de waarden worden beperkt.

1.3 Evaluatie van NTCs op Dag-2 en extrapolatie naar 24 NTC waarden De capaciteiten die in day ahead (D-1) ter beschikking gesteld worden van de markten, worden op D-2 (“Dag min 2”) bepaald. Elke ochtend (D-1) bestaat er echter nog de mogelijkheid om de betreffende capaciteiten te herzien ( in geval van gewijzigde situatie, incidenten,...) (cf£. Stap 4). Op D-2 worden de referentie NTCs die op Week-1 berekend werden opnieuw geëvalueerd voor de betrokken dag. Praktisch gezien is de vertrekbasis (inclusief base case en hypothesen) de capaciteit die in Week-1 werd berekend. Deze capaciteit kan vervolgens bijgesteld worden. Dit geldt zowel voor de Noord- als de Zuidgrens afzonderlijk. Bijkomend kan het zijn dat grenzen elkaar wederzijds beïnvloeden. Bvb bij een transactie tussen FR en BE, passeert ongeveer 70% effectief via de Frans-Belgische grens. Ongeveer 30% passeert via de Nederlands-Belgische grens via Duitsland. Het is eveneens op dit ogenblik dat men over zal gaan van 1 dagelijkse NTC waarde naar 24 NTC waarden per dag, 1 voor elk uur. Op basis hiervan worden twee D-2CF files opgemaakt (één voor 3h30 en één voor 10h30).

D-2 NTC D-2CF

1.3.1

Parameters voor de overgang van W-1 naar D-2

Men vertrekt van de NTC waarden die in W-1 werden berekend. Omdat de algemene trend van de marktuitwisseling op W-1 nog niet altijd eenduidig is, en soms moeilijk in te schatten valt, zal deze impact vooral in D-2 in rekening gebracht worden. Last minute snijdingen, welke niet voorzien waren in W-1, topologische aanpassingen en de impact van het al dan niet produceren van bepaalde centrales zal eveneens in D-2 als element dienen om de finale capaciteit te bepalen. Een andere belangrijke factor naast de algemene trend van de marktuitwisselingen is de grootte, en zin van de loopflows. Op D-2 is het eveneens mogelijk om beter rekening te houden met de algemene weersomstandigheden en temperaturen, die eveneens

26/10/2010

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

10/20


een belangrijke impact kunnen hebben op het marktgedrag. Als voorbeeld kunnen we de belangrijke Noord-Zuid fluxen citeren die gepaard gaan met minder gunstige weersomstandigheden in Noord Europa. Eveneens kan een koudepiek aanleiding geven tot aanzienlijke fluxen richting Frankrijk. De IFA verbinding dient als het ware mee gezien te worden in de globale evaluatie van de totale ‘druk’ vanwege het productiepark dat zich in het noorden van Frankrijk nabij de Belgische grens bevindt.

1.3.2

Concrete elementen

In D-2 zal men de Capaciteiten berekend in W-1 evalueren en op basis daarvan beslissen of het noodzakelijk is om een nieuwe berekening te maken. Anders gezegd, zolang de hypotheses gemaakt in W-1 geldig blijven is er a-priori geen reden om een nieuwe berekening te maken. Bij het bepalen van de D-2 capaciteiten wordt rekening gehouden met de fysische impact (flux) van de evoluties van volgende parameters: • Windvoorspelling: we kunnen ons beroepen op de informatie bekomen van onze collega transmissienetbeheerders en Coreso samen met de voorspellingen die we kunnen terugvinden via bijvoorbeeld windfinder3. • IFA kabel: Voor de belasting op IFA beroepen we ons op informatie van RTE en CORESO (via telefoon). • Geprogrammeerde uitwisselingen op de noordgrens + evolutie & trend (via de meest recente en relevante nominaties). • Geprogrammeerde uitwisselingen op de zuidgrens + evolutie & trend (via de meest recente en relevante nominaties). • Belasting: evolutie en trend van de belasting. • Loopflows: Evoluties en trend van de loopflows en de fysische stromen. • De temperatuur: bekomen we via de faxen van het KMI. • Bijkomende snijding en pannes. • Nucleaire productie in Doel, Tihange, Cattenomb, Gravellines, Chooz B. De waarde van bovenstaande parameters wordt vervolgens vergeleken met de hypothesen die bij de berekening in W-1 werden aangenomen. Als al deze waarden binnen de aangenomen trend vallen, dan nemen we aan dat de hypotheses genomen in W-1 geldig blijven en is er bijgevolg geen herberekening van de NTC waarden nodig. De overgang van een 1 NTC naar 24 NTC waarden (1 per uur) vindt plaats op D-2. In eerste instantie zal men rekening houden met de piek en buitenpiek, dit omdat onderhoudswerken en snijdingen vooral overdag plaatshebben, en elementen die s‘nachts terug in dienst komen mogelijk een positieve impact hebben op de grenscapaciteit.

3

26/10/2010

http://www.windfinder.com/forecasts/

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

11/20


2. Creatie van capaciteitscombinaties (stap 2) De 24 NTC waarden voor D-1 worden door de verschillende transmissienetbeheerders opgestuurd naar de centrale entiteit. Zo worden alle waarden voor alle grenzen zichtbaar voor alle transmissienetbeheerders. De centrale entiteit gaat de verschillende combinaties van NTCs creëren die zich gelijktijdig kunnen voordoen. Indien deze extreme commerciële uitwisselingen (gelijk aan de NTC waarden) mogelijk zijn zonder de netveiligheid in gevaar te brengen, kan met zekerheid gesteld worden dat alle andere combinaties van commerciële uitwisselingen ook mogelijk zullen zijn.

NTC consolidation

+ D-2CF Merging

Volgend voorbeeld wordt gegeven als illustratie van dit principe: In het geval van twee grenzen zijn bepalen 4 “hoeken” de 2-dimensionale ruimte waarbinnen de commerciële transacties kunnen vallen: Simultaneous NTC usage situations

Max. usage in direction AC (= NTC value AC)

Border A-B usage

2-dimensional NTC Domain

Max. usage in direction CA (= NTC value CA) Max. usage in direction BA (= NTC value BA)

26/10/2010

Border A-C usage

Max. usage in direction AB (= NTC value AB)

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

12/20


Gezien de CWE regio vier gemeenschappelijke grenzen heeft, is de 4-dimensionale ruimte gedefinieerd door de zogenaamde “16 corners” (16 = 24). In de figuur hieronder vindt u de 16 mogelijke “corners” voor de CWE regio.

26/10/2010

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

13/20


3. Creatie van gemeenschappelijk netmodel (stap 3) Om de verschillende NTC combinaties op hun robuustheid te testen, worden elke dag twee gemeenschappelijke netwerkmodellen (een model voor piekuren [10h30] en één voor daluren [3h30]) ter beschikking gesteld van de verschillende transmissienetbeheerders.

NTC consolidation

+ D-2CF Merging

Zoals in stap 1 beschreven, maken alle CWE transmissienetbeheerders twee D-2CF files aan (één voor 3h30 en één voor 10h30). Deze files bevatten de meest correct hypotheses (= “best estimate”) voor buitendienstnames van netelementen en productie-eenheden, voor productieprogramma’s, voor belasting en voor marktgedrag (schatting van commerciële uitwisselingen en windenergie) bevatten. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de gegevens die worden gebruikt om een D-2CF voor normale dagen te creëren (voor feestdagen zijn er ook specifieke regels afgestemd op CWE niveau).

Day of D-2CF delivery

D-2CF Dataset

Topology

Load Profile

Generation Program

Wind Program

Exchange Program

Sun

Tue

Tue

Tue

Tue

Tue

Mon

Mon

Wed

Wed

Wed

Wed

Wed

Tue

Tue

Thu

Thu

Thu

Thu

Thu

Wed

Wed

Fri

Fri

Fri

Fri

Fri

Thu

Thu

Sat

Sat

Sat

Sat

Sat

Sat week before

Fri

Sun

Sun

Sun

Sun

Sun

Sun week before

Sat

Mon

Mon

Mon

Mon

Mon

Fri week before

Zoals in stap 2 beschreven worden deze D-2CF files worden op een gemeenschappelijke server ter beschikking gesteld, ten laatste om 19u. Daarna worden deze files samengevoegd tot het Common CWE Grid Model. Dit model bestaat eigenlijk uit twee gemeenschappelijke netwerkmodellen (3h30 en 10h30). Deze stap gebeurt elke avond door Coreso die fungeert als merging service provider. Elk (deel)model bestaat voor een deel bestaat uit de genoemde D-2CF files voor de CWE transmissienetbeheerders en uit DACF files voor transmissienetbeheerders buiten de CWE regio ten einde het volledige UCTE net te kunnen voorstellen. Om deze DACF files

26/10/2010

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

14/20


compatibel te maken met de CWE D-2CF moet Coreso dan de “exchanges programs” van de DACF nog aanpassen om een zo correct mogelijk inschatting te maken. In de tabel hieronder vindt u de regels (afgestemd op CWE niveau): D (=D-2CF Dataset)

Reference exchange programs DACF File for Non Participating country

Mon

D-3

Sat, Sun

D-7

Tue, Thu, Wed, Fri

D-1

NL

DE

BE

C

Onderstaande figuur geeft een illustratie van een dergelijke “merged” file:

PL

VE

rest of UCTE

F

G

AT

A

CH

C

F

-2

D

FR

CZ

D

G

IT

G

Elke dag voor 20u00 worden dus twee “merged” files door Coreso ter beschikking gesteld van de verschillende transmissienetbeheerders. Deze files worden gebruikt in de volgende stap om netveiligheidsanalyses op deze twee gemeenschappelijke netwerkmodellen uit te voeren.

26/10/2010

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

15/20


4. Decentrale netberekeningen (stap 4) NTC verification

Possible reduction

Zoals in stap 1 beschreven, bestaat er elke ochtend (D-1) nog de mogelijkheid om de betreffende capaciteiten te herzien (= in geval van gewijzigde situatie, incidenten gedurende de voorbije nacht). Dit is eerder uitzonderlijk. Elke transmissienetbeheerder voert een proces zoals in stap 1 uit voor zijn grenzen. Dit wil zeggen dat zowel Elia, RTE, als TenneT de beschikbare NTCs individueel opnieuw evalueren ten einde elk een waarde naar voor te brengen. Het minimum van de 2 transmissienetbeheerders zal finaal weerhouden worden als input voor het gemeenschappelijk CWE-mechanisme. Het is dus mogelijk dat Elia langs haar kant op een grens hogere NTC waarden toekent, maar dat deze beperkt dienen te worden door bv. door een aangrenzende transmissienetbeheerder. Iedere transmissienetbeheerder kan nu de twee base cases en de 16 corners gebruiken om de netveiligheid van zijn eigen net te controleren. Nu dat er twee files ter beschikking zijn met alle voorziene fluxen op CWE niveau, is het ook mogelijk om een correct zicht op de voorziene loopflows te krijgen. Elia beslist zelf welke corners voor die dag of dat uur het meest relevant zijn. Op basis van de marktsituatie van de laatste dagen en maanden zijn er steeds corners die meer relevant zijn. Om de “merged” file in een bepaalde corner te verschuiven, voert Elia een homogene verhoging (of daling) van de productieniveaus in de verschillende landen uit (= “powershift”). Met andere woorden, past Elia de uitwisselingen aan om de CWE netwerk in een andere marktpositie te plaatsen. Tijdens deze berekeningen worden powershifts uitgevoerd om in eerste instantie de uitwisselingen tussen de andere landen te maximaliseren (grenzen tussen Duitsland en Frankrijk en tussen Duitsland en Nederland). Deze hebben een impact op het loopflowgedrag voor België. In tweede instantie worden de uitwisselingen met België gemaximaliseerd om te testen of de grenscapaciteiten (NTC) nog haalbaar zijn met de aangepaste loopflows. Dan doet Elia netveiligheidsanalyses om te zien hoe groot de powershifts kunnen zijn voordat we er netveiligheid problemen verschijnen in de betreffende corner (of extreme marktsituatie). Bij een kleine powershift - als men een corner dicht bij de referentie (het D-2CF gemeenschappelijke netmodel) wil bereiken - is de relevantie van de resultaten van de netveiligheidsanalyse groot, want het productiepark en de belastingsverspreiding in de D-2CF zijn al in een markttoestand dicht bij de corner en dus dicht tegen de limiet. Bij een grote powershift is de relevantie van de resultaten van de veiligheidsanalyse kleiner. We bereiken waarden, die verder van de referentie verwijderd zijn, met andere woorden verder van de productie- en belastingsniveaus en dus verder van de limiet.

26/10/2010

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

16/20


Enkel de meest relevante corners worden meegenomen in de verdere berekeningen. Binnen een zone wordt gebruik gemaakt van GSKs (Generation Shift Keys) om de verhoging of verlaging van het productiepark binnen een zone zo correct mogelijk te simuleren. Deze individuele netberekeningen kunnen leiden tot de zogenaamde “red flags” of beperkingen. Deze red flags geven informatie over de “hot spots” of overbelasting van netelementen binnen het netwerk van de betreffende transmissienetbeheerder. Indien er beperkingen optreden worden in een eerste stap door de transmissienetbeheerder eventuele ‘parades’ (preventieve of curatieve topologische aanpassingen) bekeken om deze beperkingen op te heffen. Ook Inter-TSO coördinatie kan ook tot mogelijke oplossingen leiden. Indien de beperkingen niet kunnen worden opgeheven, wordt een red flag verstuurd. Het versturen van een red flag kan een een trigger zijn voor stap 5 (=gecoördineerde aanpassing van NTCs) en kunnen dus leiden tot NTC reducties. Dit proces is schematisch weergegeven in onderstaande figuur:

Common system Peak and offpeak basecase

16 NTC Corners

overloads, reduction key

}

local grid security analysis

overloads, reduction key

local grid operator/expert

}

information: overloads, reduction key

red flags overloads, reduction key

Trigger for NTC adjustment

Een eventuele red flag kan tot 9h30 (’s morgens in D-1) gestuurd worden, zelfs na een eerste green flag (’s avonds in D-2). Het geeft dus de mogelijkheid aan de transmissienetbeheerder om een beperking te vragen wanneer er bvb. een onverwacht incident tijdens de nacht is gebeurd.

26/10/2010

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

17/20


5. Gecoördineerde aanpassing van capaciteiten (stap 5) Deze stap wordt in D-1 na 9u30 uitgevoerd door het Common System.

NTC Adjustment + ATC Calculation

Indien een transmissienetbeheerder een overbelasting opmerkt en een red flag stuurt, impliceert deze red flag een NTC-correctie voor de betreffende uren. De corner voor de welke een red flag werd gestuurd is gedefinieerd als: • 4 richtingen (C1, C2, C3, C4) • Met de respectieve NTC (NTC1, NTC2, NTC3, NTC4) • En de NTCmin (NTC1min, NTC2min, NTC3min, NTC4min), gelijk aan nul als geen NTC minimum werd gedefinieerd.

NTC

BENL

BE

NL

NTC

NTC

BEFR

DENL

FR

DE

NTC

FRDE

Corner (FRBE, NLBE, FRDE, DENL) De gerapporteerde overbelasting (=red flag) op een specifiek netelement zou weggewerkt moeten worden door in principe alle vier NTCs aan te passen. Deze aanpassing gebeurt op basis van een efficiëntie criterium: de grenzen met de grootste impact (in termen van fluxsensitiviteit) op het betreffende netelement zal meest gereduceerd worden.

26/10/2010

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

18/20


De vector met de 4 nodige individuele NTC reducties nodig is “Emax vector” benoemd.

We definiëren dan 4 Emax : • E1max is een positieve waarde zodat (NTC1- E1max, NTC2, NTC3, NTC4) de beperking verwijdert, • E2max is een positieve waarde zodat (NTC1, NTC2- E2max, NTC3, NTC4) de beperking verwijdert, • E3max is een positieve waarde zodat (NTC1, NTC2, NTC3- E3max, NTC4) de beperking verwijdert, • E4max is een positieve waarde zodat (NTC1, NTC2, NTC3, NTC4- E4max) de beperking verwijdert, Om de Emax te berekenen, gebruikt men de “Power Transfer Distribution Factors” (PTDF) voor cross-border uitwisselingen. Aan de hand van deze “PTDF-factoren” kan dus een inschatting gemaakt worden van de impact van een reductie van de commerciële uitwisselingen op de specifieke overbelaste elementen. Dit wordt geïllustreerd in onderstaand voorbeeld:

overload: 70MW

PTDF DENL

PTDF BENL

PTDF FRBE

PTDF DEFR

-0.35

-0.02

-0.20

-0.13

In de linkse figuur wordt één van de “16 corners” of combinaties gebruikt voor een netberekening. Deze combinatie leidt tot een overbelasting van een lijn tussen Nederland en Duitsland van 70MW in de richting DENL. In dit geval zal de impact van een uitwisseling tussen DE en NL bijvoorbeeld veel groter zijn dan de impact van een uitwisseling tussen BE en NL, maar de 4 NTC waarden zullen toch aangepast worden in functie van hun invloed op het overbelaste element. De aangepaste waarden (berekend met de PTDF) worden in het rood weergegeven. Als meerdere red flags zijn gestuurd voor verschillende corners of voor eenzelfde corner maar door verschillende transmissienetbeheerders, het algoritme van de Common System zal : • het reductie proces laten draaien voor elke situatie, en • de minimale NTC voor elke grens/richting selecteren. Het algoritme neemt ook in rekening de eventuele NTCmin en/of ATCmin voor een bepaalde grens en richting.

26/10/2010

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

19/20


6. Van NTCs naar ATCs (stap 6)

NTC Adjustment + ATC Calculation ATC De laatste stap wordt in D-1 rond 9u40 uitgevoerd door het Common System. Dan worden de ATC waarden berekend door de gecoรถrdineerde NTC waarden te verminderen met de netto waarden van de Lange Termijn (jaar, maand) nominaties. Op dat moment in D-1 zijn alle Lange Termijn nominaties bekend in alle CWE landen. De marktpartijen hebben dan expliciet gemeld welke cross-border uitwisselingen ze zullen effectief in- of uitvoeren. Deze ATC waarden vormen uiteindelijk de capaciteiten die toegekend worden in het kader van de Market Coupling.

26/10/2010

Algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit voor Dagcapaciteiten

20/20

/transmission-capacity-at-borders  

http://www.elia.be/en/products-and-services/cross-border-mechanisms/transmission-capacity-at-borders/~/media/files/Elia/Products-and-service...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you