Issuu on Google+

45

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ISSN 1450-3794

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ 01 ΕΡΕΥΝΑ

03

ΣYΜΠΡΑΞΗ ΚEΝΤΡΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚHΣ ΕΦHΒΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓEΝΕΙΑΣ «ΠΕΡΣΕΑΣ» ΜΕ ΤΗ FESAT ΜEΣΩ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟY ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΟΣ LEONARDO DA VINCI 08

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Σε Συνέντευξη Τύπου η οποία πραγματοποιήθηκε στις 15 Νοεμβρίου 2011 στη Λευκωσία, παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα της Eτήσιας Έκθεσης του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης των Ναρκωτικών και της Τοξικομανίας ΕΚΠΝΤ από το Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Δικτύου. Επιπρόσθετα έγινε παρουσίαση της κατάστασης του φαινομένου των εξαρτησιογόνων ουσιών στην Κύπρο από τον Προϊστάμενο του ΕΚΤΕΠΝ. Μερικά από τα σημαντικότερα αποτελέσματα της Έκθεσης, καθώς και στοιχεία για την Κύπρο αναφέρονται πιο κάτω:

ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ

09

ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ 2009-2012

10

ΒΕΛΤΙΣΤΕΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

12

ΚΑΝΝΑΒΗ

ΠΗΓΕΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΥΚΤΙΟ

14

ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ

15

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΑΝΤΙΝΑΡΚΩΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

16

Περίπου 78 εκατομμύρια Ευρωπαίοι, ένας στους πέντε ενήλικες ηλικίας 15–64 ετών, έχουν δοκιμάσει κάνναβη τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους, ενώ περίπου 22,5 εκατομμύρια από αυτούς έκαναν χρήση κάνναβης το τελευταίο έτος. Με βάση τα στοιχεία αυτά, η κάνναβη παραμένει η πλέον διαδεδομένη παράνομη ουσία στην Ευρώπη. Παρ’ όλα αυτά, τα πιο πρόσφατα δεδομένα από τις ευρωπαϊκές χώρες επιβεβαιώνουν τη συνολικά σταθερή ή πτωτική τάση της χρήσης κάνναβης από νεαρούς ενήλικες (15–34 ετών) που αναφέρθηκε σε προηγούμενες ετήσιες εκθέσεις του ΕΚΠΝΤ. Η πτωτική τάση αποτυπώνεται και σε έρευνες στον μαθητικό πληθυσμό (15–16 ετών).

13Ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

16

ΗΜΕΡΟΛOΓΙΟ

16

Από ερευνητκά δεδομένα φαίνεται ότι η μείωση των καπνιστών δεν αποκλείεται να ασκεί κάποια επίδραση σε ότι αφορά στην τάση χρήσης κάνναβης στην Ευρώπη, όπου συνήθως καπνίζεται μείγμα κάνναβης και καπνού μαζί. Η σύγκριση των δύο τελευταίων ερευνών ESPAD στον μαθητικό πληθυσμό (2003 και 2007) σε 23 κράτη μέλη της ΕΕ αποκαλύπτει μείωση του ποσοστού των μαθητών που κάπνισαν τσιγάρο τον τελευταίο μήνα (από 33% σε 28%) ή έκαναν χρήση κάνναβης (από 9% σε 7%).


Άλλοι πιθανοί λόγοι θα μπορούσαν να είναι ο τρόπος ζωής, η μόδα, η αντικατάσταση από άλλες ουσίες και η επικρατούσα στάση απέναντι στην ουσία. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου που δημοσιεύθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούλιο του 2011, 67% των νέων (15–24 ετών) απάντησαν ότι θεωρούν τη συστηματική χρήση κάνναβης «πολύ επικίνδυνη» για την υγεία. Το κατά πόσο η αλλαγή πολιτικής επηρεάζει τη χρήση κάνναβης είναι ένα πολυσυζητημένο θέμα. Με βάση τα στοιχεία που παρουσιάζονται στην έκθεση, δεν φαίνεται να υπάρχει άμεση σχέση μεταξύ των πρόσφατων αλλαγών στη νομοθεσία περί ναρκωτικών και των επιπέδων χρήσης κάνναβης. Η συστηματική χρήση κάνναβης στην Ευρώπη εξακολουθεί να γεννά ανησυχίες. Περίπου 9 εκατομμύρια νεαροί Ευρωπαίοι (15–34 ετών) έκαναν χρήση κάνναβης τον τελευταίο μήνα. Οι άνδρες φαίνεται ότι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να περάσουν στη συχνή χρήση κάνναβης. Κατά συνέπεια, ο παράγοντας «φύλο» θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε στοχευμένες παρεμβάσεις πρόληψης. Η έντονη ζήτηση κάνναβης στην Ευρώπη αντικατοπτρίζεται από τις κατασχέσεις 700 τόνων περίπου της ουσίας ετησίως (περί τους 600 τόνους ρητίνης και 100 τόνους φυτικής κάνναβης). Την τελευταία δεκαετία, οι πολιτικές των ευρωπαϊκών χωρών για την κάνναβη τείνουν να προσανατολίζουν τις προσπάθειες των διωκτικών αρχών προς τους διακινητές και όχι προς τους χρήστες. Παρά ταύτα, τα αδικήματα που σχετίζονται με τη χρήση κάνναβης συνεχίζουν να αυξάνονται, γεγονός που φανερώνει πιθανή ασυνέπεια μεταξύ πολιτικής και πράξης. Στην Κύπρο, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες του ΕΚΤΕΠΝ, που προκύπτουν από τη δεύτερη Έρευνα Γενικού πληθυσμού (ΑΣΚ, 2009), η κάνναβη, είναι η πιο διαδεδομένη ουσία με την υψηλότερη επικράτηση, σε σύγκριση με τις άλλες παράνομες ουσίες. Η τάση για δοκιμή κάνναβης είναι εντονότερη στις ηλικίες 18-22 ετών, ενώ η Κύπρος συγκαταλέγεται στις χώρες με τα χαμηλότερα ποσοστά πρόσφατης χρήσης(κατά το τελευταίο έτος) κάνναβης (4.3%). Σημαντική είναι η μείωση όσον αφορά στον αριθμό νέων χρηστών κάνναβης, ο οποίος παρουσιάζει καθοδική τάση από το 2004.

ΚΟΚΑΪΝΗ Την τελευταία δεκαετία η κοκαΐνη αποτελεί την ευρύτερα διαδεδομένη παράνομη διεγερτική ουσία στην Ευρώπη, παρότι υψηλά επίπεδα χρήσης αναφέρονται μόνο από μια μικρή ομάδα χωρών της Δυτικής Ευρώπης. Περίπου 14,5 εκατομμύρια Ευρωπαίοι (15–64 ετών) έχουν δοκιμάσει κοκαΐνη τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους, ενώ περίπου 4 εκατομμύρια έκαναν χρήση κοκαΐνης το τελευταίο έτος. Ωστόσο, με βάση τα νέα στοιχεία που παρουσιάζονται σήμερα, τίθεται το ερώτημα εάν η δημοτικότητα

της κοκαΐνης έχει πλέον φθάσει στο απόγειό της. Οι πρόσφατες έρευνες σχετικά με τη χρήση κοκαΐνης στις χώρες που αναφέρουν τα υψηλότερα ποσοστά χρηστών αποκαλύπτουν κάποιες ενθαρρυντικές ενδείξεις. Για παράδειγμα, η Δανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ισπανία και η Ιταλία τέσσερις από τις πέντε χώρες με τα υψηλότερα επίπεδα χρήσης, αναφέρουν πτωτική τάση της χρήσης κοκαΐνης κατά το τελευταίο έτος από νεαρούς ενήλικες (15–34 ετών), η οποία απηχεί και την τάση που παρατηρείται στις ΗΠΑ και στον Καναδά. Ποσοστό 17% περίπου των χρηστών ναρκωτικών που ξεκινούν θεραπεία απεξάρτησης σε εξειδικευμένα κέντρα αναφέρουν ως κύρια ουσία κατάχρησης την κοκαΐνη. Επιπλέον, κάθε χρόνο στην Ευρώπη αναφέρονται περίπου 1000 θάνατοι που συνδέονται με τη χρήση κοκαΐνης. Η χρήση κοκαΐνης και η συστηματική κατανάλωση αλκοόλ συνήθως γίνονται παράλληλα. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, περισσότεροι από τους μισούς εξαρτημένους χρήστες κοκαΐνης στη θεραπεία, είναι και αλκοολικοί. Η ευρωπαϊκή εικόνα σε ότι αφορά την πρόσφατη χρήση κοκαΐνης (τελευταίο έτος) ανάμεσα στους νέους ηλικίας 15-24 ετών κατατάσσει την Κύπρο ανάμεσα στις χαμηλές θέσεις τις ευρωπαϊκής κατάταξης (1.5%). Σε ότι αφορά τα αιτήματα θεραπείας, η κοκαΐνη αναφέρθηκε ως η κύρια αιτία έναρξης θεραπείας από το 10% περίπου του συνόλου των χρηστών υπό θεραπεία.

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ Περίπου 11 εκατομμύρια Ευρωπαίοι δοκίμασαν έκστασι τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους, ενώ 2,5 εκατομμύρια έκαναν χρήση το τελευταίο έτος. Εξάλλου, περίπου 12,5 εκατομμύρια Ευρωπαίοι (15–64 ετών) δοκίμασαν αμφεταμίνες τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους, ενώ περί τα 2 εκατομμύρια έκαναν χρήση το τελευταίο έτος (κεφάλαιο 4, πίνακας 6). Σύμφωνα με τα στοιχεία της τελευταίας πενταετίας, η χρήση έκστασι και αμφεταμινών από νεαρούς ενήλικες (15–34 ετών) καταγράφει συνολικά σταθερές ή πτωτικές τάσεις. Η Ευρώπη εξακολουθεί να είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός αμφεταμινών (αμφεταμίνης και μεθαμφεταμίνης) παγκοσμίως. Ανέκαθεν στην Ευρώπη σημαντικά ποσοστά χρήσης και προμήθειας μεθαμφεταμίνης αναφέρονταν μόνο από την Τσεχία και τη Σλοβακία. Ωστόσο, όπως αναφέρθηκε και σε προηγούμενες ετήσιες εκθέσεις, φαίνεται πλέον να αυξάνεται η διαθεσιμότητά της σε κάποιες χώρες της Βόρειας Ευρώπης (π.χ. Νορβηγία, Σουηδία και Λεττονία), όπου ενδέχεται εν μέρει να υποκαθιστά την αμφεταμίνη. Στην Κύπρο, η επικράτηση της χρήσης συνθετικών ουσιών βρίσκεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα.

ΕΡΕΥΝΑ

Βάσει των αποτελεσμάτων της έρευνας γενικού πληθυσμού (ΑΣΚ, 2009), εκτιμήθηκε ότι ποσοστό 2% του συνόλου του πληθυσμού έχει κάνει χρήση έκστασι, ενώ, το αντίστοιχο ποσοστό για τις αμφεταμίνες εκτιμήθηκε στο 0.7%.

ΝΕΕΣ ΟΥΣΙΕΣ Η ταχεία εμφάνιση νέων ψυχοδραστικών ουσιών που δεν υπάγονται σε μέτρα ελέγχου (και συχνά πωλούνται ως «νόμιμα ψυχότροπα») συνιστά σοβαρή πρόκληση, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Μετά από τον πρωτοφανή αριθμό των 41 νέων ουσιών που κοινοποιήθηκαν στο ΕΚΠΝΤ και την Ευρωπόλ το 2010 (έναντι 24 το 2009), κατά το 2011 έχουν ήδη εντοπισθεί μέσω του Ευρωπαϊκού Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης (ΣΕΠ), 36 ουσίες. Η ταχεία διάδοση των νέων ουσιών αναγκάζει τα κράτη μέλη να επανεξετάσουν και να αναθεωρήσουν κάποια από τα συνήθη μέτρα που λαμβάνουν για την αντιμετώπιση του προβλήματος των ναρκωτικών. Το 2010, τόσο η Ιρλανδία όσο και η Πολωνία ψήφισαν νομοθεσία με στόχο τον περιορισμό των ελεύθερων πωλήσεων ψυχοδραστικών ουσιών που δεν υπόκεινται σε μέτρα ελέγχου βάσει της νομοθεσίας περί ναρκωτικών. Άλλες χώρες αντέδρασαν μέσω της υφιστάμενης νομοθεσίας περί προστασίας της υγείας ή περί φαρμάκων. Επί του παρόντος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανεξετάζει τα μέτρα τα οποία λαμβάνονται στην Ευρώπη για την παρακολούθηση και την ανάληψη δράσης για τις νέες ουσίες, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι θα παραμένουν επικαιροποιημένα. Στην Κύπρο, Τα προϊόντα που διακινούνται μέσω διαδικτύου και σε ορισμένα εξειδικευμένα καταστήματα με την εμπορική ονομασία Spice, κυκλοφορούν τουλάχιστον από το 2006 και διαφημίζονται ως αρωματικά χώρου. Στην Κύπρο, το «Spice» άρχισε να κάνει την εμφάνισή του από τα μέσα του 2009. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε η κυκλοφορία ενός μείγματος βοτάνων το οποίο, αφού αναμειχθεί με καπνό έχει την ίδια δράση όπως η μαριχουάνα. Η Κύπρος, μέσω της adhoc επιτροπής του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου, προχωρεί άμεσα στον έλεγχο των νέων ουσιών που εμφανίζονται κατά τακτά χρονικά διαστήματα. Τα προϊόντα Spice και τα άλλα συναφή συνθετικά κανναβινοειδή έχουν τεθεί υπό έλεγχο και θεωρούνται παράνομα, από τις 3 Φεβρουαρίου του 2011. Αξίζει να αναφερθεί ότι, κατά το έτος 2010 υπήρξαν 26 κατασχέσεις οι οποίες απέφεραν 16 κιλά συνθετικής κάνναβης και 24 κατασχέσεις οι οποίες απέφεραν 20 σχεδόν κιλά της ουσίας JWH-018. Η νέα αυτή εξέλιξη υποδεικνύει ίσως μια σημαντική στροφή προς την αγορά νέων ψυχοδραστικών ουσιών.

ΣΤΗΝ ΚYΠΡΟ, Η ΚAΝΝΑΒΗ, ΕIΝΑΙ Η ΠΙΟ ΔΙΑΔΕΔΟΜEΝΗ ΟΥΣIΑ ΜΕ ΤΗΝ ΥΨΗΛOΤΕΡΗ ΕΠΙΚΡAΤΗΣΗ, ΣΕ ΣYΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΤΙΣ AΛΛΕΣ ΠΑΡAΝΟΜΕΣ ΟΥΣIΕΣ.

ΟΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΟΥΣΙΕΣ Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε πρόσφατα τα αποτελέσματα της τέταρτης έρευνας σχετικά με τη στάση των νέων απέναντι στα ναρκωτικά. Η έρευνα βασίστηκε σε τηλεφωνικές συνεντεύξεις και διεξήχθη το Μάιο του 2011 με δείγμα πάνω από 12 000 τυχαία επιλεγμένων νέων (ηλικίας 15-24) και στα 27 κράτη μέλη της Ε.Ε. Βασίζεται σε τρεις προηγούμενες έρευνες του Ευρώ-βαρόμετρου, που πραγματοποιήθηκαν το 2002, το 2004 και το 2008. Μεταξύ των θεμάτων που καλύπτονται από την έρευνα είναι: οι αντιλήψεις σχετικά με τους κινδύνους στην υγεία από τη χρήση ναρκωτικών, η στάση σχετικά με την απαγόρευση της χρήσης ουσιών ή η επιβολή κανονισμών, απόψεις σχετικά με τη διαθεσιμότητα των ναρκωτικών, και απόψεις για την αποτελεσματικότητα των πολιτικών. Για πρώτη φορά, οι ερωτήσεις είχαν περιλάβει τις νέες ψυχοδραστικές ουσίες («νόμιμα ναρκωτικά»). Κατά μέσο όρο, περίπου το 5% των νεαρών ερωτηθέντων δήλωσε ότι είχε χρησιμοποιήσει «νόμιμα ναρκωτικά», με την Ιρλανδία (16%), την Λετονία (9%), την Πολωνία (9%) και το Ηνωμένο Βασίλειο (8%), να δηλώνουν τα υψηλότερα ποσοστά και την Ιταλία, τη Μάλτα και τη Φινλανδία να αναφέρουν χαμηλότερα ποσοστά (γύρω στο 1%). Οι ουσίες αυτές είχαν ληφθεί κυρίως μέσω φίλων (54%), σε πάρτι ή

σε νυκτερινά κέντρα διασκέδασης (37%), από

Όσον αφορά τον έλεγχο των ναρκωτικών,

εξειδικευμένα καταστήματα (33%), ή μέσω

η πλειοψηφία των ερωτηθέντων (59%),

του Διαδικτύου (7%).

συνεχίζει να υποστηρίζει την απαγόρευση

Η έρευνα δείχνει ότι η στάση των νέων σε σχέση με τα ναρκωτικά παραμένει επικεντρωμένη σε συγκεκριμένες ουσίες. Η περιστασιακή χρήση

της κάνναβης, παρόλο που το ποσοστό έχει μειωθεί σε σχέση με το 2008 (67%). Σχετικά με τις νέες ψυχοδραστικές ουσίες, οι

ναρκωτικών (μία ή δύο φορές), θεωρήθηκε

ερωτηθέντες υποστήριξαν ότι θα πρέπει να

ως «υψηλού κινδύνου» για την υγεία από το

απαγορευθούν μόνον εάν συνιστούν κίνδυνο

23% των ερωτηθέντων όσον αφορά τη χρήση

για την υγεία (47%) ή να ρυθμίζονται κατά

κάνναβης, σε σύγκριση με 59% για τη χρήση

τρόπο παρόμοιο με το αλκοόλ ή τον καπνό

έκστασι και 66% για τη χρήση κοκαΐνης. Η

(15%). Περίπου το ένα τρίτο των ερωτηθέντων

συστηματική χρήση ναρκωτικών αξιολογήθηκε

(34%) θεώρησαν ότι οι ουσίες αυτές θα πρέπει

ως «υψηλού κινδύνου» από το 67% των

να απαγορευθούν κάτω από οποιεσδήποτε

ερωτηθέντων για τη χρήση κάνναβης και

συνθήκες.

πάνω από 90% για τη χρήση κοκαΐνης ή

Επιμέλεια: Έλενα Δημοσθένους, Λειτουργός ΕΚΤΕΠΝ

έκστασι. Εκείνοι που είχαν ήδη κάνει χρήση κάνναβης είχαν σε μικρότερο βαθμό αντίληψη των κινδύνων για την υγεία τους, σε σχέση με

Βιβλιογραφία

αυτούς που δεν έκαναν ποτέ χρήση κάνναβης.

ΕΚΠΝΤ (2011). Δελτίο του ΕΚΠΝΤ «Drugnet

Περίπου το ένα τέταρτο των ερωτηθέντων

Europe», Αρ.75, 2011.

(26%) δήλωσαν ότι έχουν κάνει χρήση κάνναβης τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους και θεωρούν την απόκτηση της την πιο εύκολη, ανάμεσα στις υπόλοιπες παράνομες ουσίες. Συγκεκριμένα, πάνω από τους μισούς (57%) δήλωσαν ότι η απόκτηση κάνναβης μέσα σε 24 ώρες ήταν «αρκετά εύκολη» ή «πολύ εύκολη», έναντι 22% για την κοκαΐνη ή το έκστασι. Σε ερώτηση σχετικά με το πώς είχαν ενημερωθεί σχετικά με θέματα παράνομων ουσιών κατά το προηγούμενο έτος, το Διαδίκτυο ήρθε στην τρίτη θέση (39%), μετά από τις εκστρατείες των μέσων ενημέρωσης (46%) και τα σχολικά προγράμματα για την πρόληψη (41%). Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι το Διαδίκτυο έχει γίνει μια πιο σημαντική πηγή πληροφόρησης για τα ναρκωτικά σε σχέση με το 2008.

03


ΚΑΝΝΑΒΗ

2. Αίτηση Θεραπείας

1. Επικράτηση της Χρήσης Κάνναβης στην Κύπρο 1.1 Γενικός πληθυσμός Με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία της έρευνας Γενικού Πληθυσμού για το Κάπνισμα, το Αλκοόλ και άλλες Ψυχοδραστικές Ουσίες (ΑΣΚ,2009)1, η κάνναβη παραμένει η πιο διαδεδομένη παράνομη ουσία χρήσης στο γενικό πληθυσμό, αφού περίπου ένας στους δέκα (11,5% των ερωτηθέντων) ανέφερε χρήση της έστω και μια φορά στη ζωή, σημειώνοντας σημαντική αύξηση σε σχέση με το 2006.

Σημαντική είναι η μείωση όσον αφορά στον αριθμό νέων χρηστών κάνναβης ο οποίος παρουσιάζει καθοδική τάση από το έτος 2004. Η μείωση αυτή πιθανόν ναοφείλεται στη δημιουργία του ΑΣΚ (2001) και του ΕΚΤΕΠΝ (2004) που συνέβαλαν στην εντατικοποίηση των προληπτικών δράσεων από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς βελτιώνοντας σημαντικά την πληροφόρηση σχετικά με τη χρήση παράνομων ουσιών (ΕΚΤΕΠΝ, 2011).

ΣΧ. 3: ΑΡΙΘΜΟΣ ΝΕΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΚΑΝΝΑΒΗΣ ΑΝΑ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ

ΣΧ.5: ΚΥΡΙΑ ΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΧΡΗΣΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΑ ΕΤΟΣ 80

ΧΑΡΤΗΣ 1: ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ ΕΙΔΙΚΩΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΧΡΗΣΤΕΣ ΚΑΝΝΑΒΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΝΝΑΒΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΗΝΑ ΣΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΟΜΑΔΑ 15-24 ΕΤΩΝ

70 60 50 40

ΣΧ.1: ΧΡΗΣΗ ΠΑΡΑΝΟΜΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΣΤΗ ΖΩΗ (2006-2009)

30

12

20

10

10

8

0

6 Πηγή: ΕΚΤΕΠΝ, Σκιαγράφηση, 2011

4

1.2 Νεανικός Πληθυσμός

Πηγή: ΕΚΤΕΠΝ, 2011

Από την έρευνα γενικού πληθυσμού (ΑΣΚ, 2009), φάνηκε ότι η τάση για δοκιμή κάνναβης είναι εντονότερη στις ηλικίες 18-22 ετών, στην ύστερη δηλαδή εφηβεία και στα πρώτα χρόνια της ενηλικίωσης, που βρίσκει τα 0 αγόρια στο στρατό και τα κορίτσια στις πανεπιστημιακές σπουδές ή στην Πηγή: ΕΚΤΕΠΝ, 2011. εργασία. Ταυτόχρονα η χρήση κάνναβης συγκεντρώνεται κυρίως στους νέους 15-34 ετών, με τα υψηλότερα ποσοστά χρήσης κατά τον τελευταίο Η Κύπρος συγκαταλέγεται στις χώρες με τα χαμηλότερα ποσοστά μήνα να αναφέρονται από νέους ηλικίας 25-34 ετών (ΕΚΤΕΠΝ, 2010). πρόσφατης χρήσης2 κάνναβης. 2

ΣΧ.2: ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΝΝΑΒΗΣ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΣΕ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΣΧ.4: ΤΡΕΧΟΥΣΑ ΧΡΗΣΗ ΚΑΝΝΑΒΗΣ ΑΝΑ ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΟΜΑΔΑ

Πηγή: ΕΚΠΝΤ, 2009: GPS – 16, Δελτίο Στατιστικών Στοιχείων 2009.

Όπως παρουσιάζεται στο Σχεδιάγραμμα 5, η κάνναβη είναι η δεύτερη πιο συχνή κύρια ουσία, μετά την ηρωίνη, για την οποία τα άτομα υποβάλουν αίτημα για θεραπεία. Ωστόσο, σε σύγκριση με το 2009, το 2010 τα αιτήματα θεραπείας ατόμων με κύρια ουσία κατάχρησης την ηρωίνη παρουσίασαν μείωση, ενώ αύξηση παρουσίασαν τα αιτήματα θεραπείας ατόμων με κύρια ουσία κατάχρησης την κάνναβη. Παρόλα αυτά, αν και η δεύτερη πιο συχνή κύρια ουσία κατάχρησης στην Κύπρο, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, δεν υπάρχουν εξειδικευμένα θεραπευτικά προγράμματα για χρήστες κάνναβης που να ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες της συγκεκριμένης ομάδας χρηστών.

5 4 3 2 1 Πηγή: ΕΚΤΕΠΝ, Σκιαγράφηση, 2011

0

Πηγή: ΕΚΤΕΠΝ, 2011

04

1. Η έρευνα αυτή διεξήχθη το 2009 και είναι η δεύτερη στη σειρά έρευνα που πραγματοποιείται στη Κύπρο για λογαριασμό του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου (ΑΣΚ) υπό την επιστημονική εποπτεία του ΕΚΤΕΠΝ. Η πρώτη έρευνα διεξήχθη το 2006. Η ομάδα στόχου ήταν ο γενικός πληθυσμός της Κύπρου 15-64 ετών και το μέγεθος του δείγματος, για την τελευταία μέτρηση ήταν 3500 άτομα. Από το δειγματοληπτικό πλαίσιο εξαιρέθηκαν περιοχές μη ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία, άτομα που δεν μιλούσαν την ελληνική, καθώς και άτομα που ζουν σε κλειστά ιδρύματα. 2. Με βάση τις χρονικές περιόδους που έχουν οριστεί από το ΕΚΠΝΤ για τη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών, η πρόσφατη χρήση ορίζεται ως η χρήση κατά τους τελευταίους 12 μήνες/τελευταίο χρόνο, ενώ η τρέχουσα αναφέρεται στις τελευταίες 30 μέρες/τελευταίο μήνα.

H κάνναβη είναι η δεύτερη πιο συχνά δηλωμένη ουσία, μετά την ηρωίνη, για την οποία τα άτομα υποβάλουν αίτημα για θεραπεία.

05 05


ΣΧ.7 ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ ΚΑΝΝΑΒΗΣ (ΦΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΡΗΤΙΝΗΣ) ΠΟΥ ΚΑΤΑΣΧΕΘΗΚΑΝ ΑΝΑ ΕΤΟΣ

3. Αγορά κάνναβης στην Κύπρο 3.1 Εγκληματικότητα Με βάση τα αποτελέσματα της παρακολούθησης του Δείκτη Εγκληματικότητας σχετιζόμενου με παράνομες ουσίες εξάρτησης, φαίνεται

400 350

ότι η συντριπτική πλειοψηφία των αδικημάτων αφορούν σε κατοχή και χρήση κάνναβης.

300

ΣΧ.6: ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΣΕ ΑΔΙΚΗΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΑΝΑ ΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2010

250 200 150

600

553

100

500

50 0

400

Πηγή: ΕΚΤΕΠΝ, 2011

300

4. Νομοθεσία στην Κύπρο σχετικά με την κάνναβη

200 91

100

4.1 Κατοχή κάνναβης για προσωπική χρήση 37

0

12

43

59

2

57 25

17

17

35

Με βάση τον περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμο 29/77, η καλλιέργεια όχι περισσοτέρων των δύο φυτών, ή κατοχή λιγότερων των 30 γραμμαρίων κάνναβης ή παράγωγών της, μπορεί να

Πηγή: ΕΚΤΕΠΝ, 2011

Η διαθεσιμότητα παράνομων ουσιών εξάρτησης, ορίζεται με βάση τις κατασχεθείσες ποσότητες που καταγράφονται ανά έτος από την Υπηρεσία Καταπολέμησης Ναρκωτικών (ΥΚΑΝ).

2004-2008 (με εξαίρεση το 2006) παρατηρείται μια ανοδική τάση όσον αφορά στις κατασχεθείσες ποσότητες κάνναβης με μεγαλύτερη αύξηση των ποσοτήτων το 2008 που οφείλεται στην κατάσχεση ενός μεγάλου φορτίου κάνναβης. Τα τελευταία δύο χρόνια παρατηρείται μια καθοδική τάση των κατασχεθεισών ποσοτήτων κάνναβης που ενδεχομένως να οφείλεται στην αυξημένη διαθεσιμότητα νέων συνθετικών ουσιών.

στο ΕΚΠΝΤ, Επιλεγμένο θέμα: Sentencing statistics, 2008.

06

μέχρι και 8 χρόνια φυλάκιση.

Η καλλιέργεια τριών ή περισσοτέρων φυτών κάνναβης, ή η κατοχή 30 γραμμαρίων ή και περισσότερων κάνναβης ή παράγωγών της, μπορεί να θεωρηθεί κατοχή με σκοπό την προμήθεια, εκτός εάν ο κατηγορούμενος αποδείξει στο δικαστήριο το αντίθετο. Η ποινή που

Πιο συγκεκριμένα, όπως φαίνεται στο Σχ.7 στη συνέχεια, από το

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: • ΕΚΤΕΠΝ (2008). Ετήσια Έκθεση ΕΚΤΕΠΝ

θεωρηθεί κατοχή για προσωπική χρήση. Η ποινή που προβλέπεται είναι

4.2 Διακίνηση κάνναβης

3.2 Διαθεσιμότητα παράνομων ουσιών

ΣYΜΠΡΑΞΗ ΚEΝΤΡΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚHΣ ΕΦHΒΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓEΝΕΙΑΣ «ΠΕΡΣΕΑΣ» ΜΕ ΤΗ FESAT ΜEΣΩ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟY ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΟΣ LEONARDO DA VINCI.

προβλέπεται είναι μέχρι και ισόβια φυλάκιση. Με βάση τη Νομική Υπηρεσία, παρόλο που οι ποινές που προβλέπονται για κατοχή μπορεί να είναι μέχρι και ισόβια φυλάκιση, εντούτοις υπάρχει ένα χάσμα μεταξύ των νομικών διατάξεων και της εφαρμογής τους στην πράξη, αφού τέτοια ποινή δεν έχει επιβληθεί μέχρι στιγμής (ΕΚΤΕΠΝ, 2008). Έλενα Δημοσθένους, Λειτουργός ΕΚΤΕΠΝ

• ΕΚΤΕΠΝ (2010). 5 χρόνια

• ΕΚΠΝΤ (2009): GPS – 16, Δελτίο

• EMCDDA thematic papers (2005):

παρακολούθησης του φαινομένου των ναρκωτικών στην Κύπρο. • ΕΚΤΕΠΝ (2011). Σκιαγράφηση 43, 2011.

Στατιστικών Στοιχείων 2009.

Η σύμπραξη του Κέντρου Συμβουλευτικής Εφήβων και Οικογένειας «ΠΕΡΣΕΑΣ» με τη FESAT (Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Ανοικτών Τηλεφωνικών Γραμμών για τα Ναρκωτικά και το Αλκοόλ) ξεκίνησε αρχές του 2010 και ολοκληρώθηκε με Εκπαιδευτικό σεμινάριο το Μάιο του 2011 στις Βρυξέλλες.

Κατά τη διάρκεια αυτής της συνεργασίας έγιναν

Μέσα από αυτή τη σύμπραξη έχει αναπτυχθεί

διάφορες δράσεις όπως τα «learning exchange

μια δυνατή σχέση μεταξύ των εταίρων και

visits», «working and training seminars» και ως

ειδικότερα με τη Γραμμή SOS του ΟΚΑΝΑ

αποτέλεσμα αυτών έχει παραχθεί εγχειρίδιο με

Ελλάδος, η οποία διευκολύνει την επικοινωνία,

τις Βέλτιστες Πρακτικές για Ανοικτές Τηλεφω-

ανταλλαγή, συνεργασία και γενικότερα τη

νικές Γραμμές για τα Ναρκωτικά (στην αγγλική).

δικτύωση του ΠΕΡΣΕΑ σε Ευρωπαϊκό επίπεδο.

Στη σύμπραξη συμμετείχαν 9 εταίροι από 8 χώρες (Ιρλανδία, Κύπρος, Βέλγιο, Πορτογαλία, Νορβηγία, Ολλανδία, Μάλτα και Ελλάδα). Συντονίστρια χώρα ήταν η Ιρλανδία (Drugs/HIV Helpline).

κατευθυντήριες γραμμές για θέματα διαχεί-

Οι πρακτικές αυτές έχουν ήδη μεταφραστεί σε άλλες 3 γλώσσες συμπεριλαμβανομένων και των Ελληνικών (Πορτογαλικά και Ολλανδικά). Επίσης

προγραμματίζεται

σύντομα

η

μετάφραση τους και στα Ουγγρικά. Οι

Βέλτιστες

σε

λειτουργούς

Γραμμών

και

Πρακτικές Ανοικτών

ειδικότερα

απευθύνονται Τηλεφωνικών σε

Για πρόσβαση στο εγχειρίδιο με τις Βέλτιστες Πρακτικές για Ανοικτές Τηλεφωνικές Γραμμές για τα Ναρκωτικά (στην ελληνική) ακολουθείστε το σύνδεσμο:

w w w.okana.gr/sites /default /files / grammes.PDF

αρχάριους

λειτουργούς, δίνοντας τους τις βασικές ρισης

και

εφαρμογής

αποτελεσματικού

πλαισίου λειτουργίας της Γραμμής.

Το παρόν κείμενο αποτελεί αυτούσια μεταφορά μετά από κοινοποίηση στο ΕΚΤΕΠΝ της Επιστημονικής Συντονίστριας του ΠΕΡΣΕΑ, Μαρίας Εξαδάκτυλου.

Illicit drug use in the EU: legislative approaches, 2005.

07

07


ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ για τα Ναρκωτικά 2009-2012 «FreD Goes to school» Το πρόγραμμα «FreD goes to School» (έγκαιρη παρέμβαση για νεαρούς καπνιστές) απευθύνεται σε μαθητές Γυμνασίου, οι οποίοι έχουν παραπεμφθεί στη Διεύθυνση του Σχολείου για κάπνισμα σε σχολικό χώρο ή σχολικές εκδηλώσεις και στοχεύει στην πρώιμη παρέμβαση από μέρους του σχολείου για πρόληψη της εξάρτησης από το κάπνισμα. Το πρόγραμμα εφαρμόζεται πιλοτικά από τη φετινή χρονιά από τους Καθηγητές Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής (ΥΣΕΑ) του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού και αποτελεί μια συνεργασία της ΥΣΕΑ με τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας και το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο Κύπρου το οποίο έχει το γενικό συντονισμό του προγράμματος. Το πρόγραμμα είναι σχεδιασμένο με βάση το επιτυχημένο μοντέλο του προγράμματος FreD goes Net (το οποίο είναι συνέχεια του Γερμανικού Προγράμματος FreD για πρώιμη παρέμβαση σε νεαρούς χρήστες) και προσαρμοσμένο στα δεδομένα και τους κανονισμούς του δημοσίου σχολείου. Τελικός στόχος του προγράμματος «FreD goes to School» είναι η εφαρμογή μιας θεσμοθετημένης διαδικασίας και ενός στοχοθετημένου προγράμματος στα Γυμνάσια τα οποία και θα διασφαλίζουν την έγκαιρη προσέγγιση της ευάλωτης ομάδας των νεαρών καπνιστών με απώτερο στόχο τη μείωση ή/και διακοπή του καπνίσματος.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ «Fred Goes Net» Το πρόγραμμα «Fred Goes Net» που αποτελεί μια έγκαιρη παρέμβαση σε ευάλωτες ομάδες, όπως οι νεαροί παραβάτες έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό όπως αναφέρεται και στα αποτελέσματα της αξιολόγησης του προγράμματος για το 1ο εξάμηνο του 2011 (Ιανουάριος-Ιούνιος) που διεξήχθη από το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά Κύπρου (ΕΚΤΕΠΝ,2011). Από τα στοιχεία φαίνεται πως στο πρόγραμμα «FreD goes Νet» συμμετείχαν συνολικά κατά το πρώτο εξάμηνο του 2011, 34 νέοι, κυρίως άνδρες, με διάμεσο ηλικία τα 18.5 έτη (ΕΚΤΕΠΝ,2011). Οι περισσότεροι ζούσαν με τους γονείς τους ενώ ένας στους τρεις ήταν στρατιώτες, ενώ αρκετοί φοιτούσαν σε σχολείο. Όλοι οι συμμετέχοντες χρησιμοποίησαν έστω και μια φορά στη ζωή τους αλκοόλ και σχεδόν όλοι, έκαναν χρήση κάνναβης έστω και μια φορά. Λίγοι ήταν αυτοί που ανέφεραν χρήση άλλων ουσιών (ΕΚΤΕΠΝ,2011). Οι συμμετέχοντες δεν είχαν συμμετάσχει στο παρελθόν στα προγράμματα Συμβουλευτικής Εφήβων και Οικογενείας «ΠΕΡΣΕΑ» και «ΠΡΟΜΗΘΕΑ». Συνεπώς το πρόγραμμα Fred goes Net, διευκολύνει την πρόσβαση των ευάλωτων νέων στα θεραπευτικά κέντρα (ΕΚΤΕΠΝ,2011).

Μαρία Ματθαίου, Λειτουργός ΑΣΚ

Fred goes to school

έγκαιρη παρέμβαση για νεαρούς καπνισ τές

Ένα ποσοστό του 96% των νέων δήλωσαν ικανοποιημένοι έως πολύ ικανοποιημένοι, και θα το σύστηναν σε φίλους τους. Οι περισσότεροι ανέφεραν ότι η συμμετοχή τους στο πρόγραμμα έχει αλλάξει τη στάση τους έναντι στο αλκοόλ και ότι σκοπεύουν να καταναλώνουν λιγότερο. Τέλος, οι περισσότεροι ανέφεραν ότι μετά την παρακολούθηση του προγράμματος, διαθέτουν καλύτερα εφόδια για να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα που προκύπτουν από την κατανάλωση αλκοόλ (ΕΚΤΕΠΝ,2011 Μαρία Ματθαίου, Λειτουργός ΑΣΚ

Βιβλιογραφία: ΕΚΤΕΠΝ, (2011). Αποτελέσματα του «Fred Goes Net» (1ο εξάμηνο ) Ιανουάριος – Ιούνιος 2011.

8

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΝΥΧΤΕΡΙΝΗΣ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗΣ Σε συνέχεια της πιλοτικής προσπάθειας υλοποίησης του προγράμματος, οι υπηρεσίες που εμπλέκονται στο δίκτυο του προγράμματος είναι ο Οργανισμός Νεολαίας Κύπρου, οι Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας, και ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Ιδιοκτητών Κέντρων Αναψυχής και ειδικότερα οι χώροι ΟΚΤΑΝΑ, Uqbar, Ithaki Venue, Blinkers και Reckless Bar. Με την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης της πιλοτικής εφαρμογής και μετά από αξιολόγηση του Προγράμματος Ασφαλούς Νυχτερινής Διασκέδασης- “Safer Nights” στην επαρχία Λευκωσίας (Οκτώβριος 2010 - Μάρτιος 2011), έγιναν σχετικές τροποποιήσεις προς βελτίωση. Τελικός στόχος είναι η πλήρης υιοθέτηση του πλέον εφαρμοσμένου και αξιολογημένου προγράμματος μείωσης της βλάβης σε περισσότερους χώρους σε όλες τις επαρχίες της Κύπρου. Στο πλαίσιο συνάντησης στις 20 Οκτωβρίου 2011 στο Δήμο Στροβόλου, μεταξύ Δημάρχου Στροβόλου, Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του ΑΣΚ και εκπροσώπου του Οργανισμού Νεολαίας Κύπρου, αποφασίστηκε η προώθηση συνεργασίας για την εφαρμογή του στρατηγικού σχεδίου στον τομέα της ασφαλούς νυχτερινής διασκέδασης των νέων «Παρέμβαση στο Δρόμο», που εντάσσεται στα πλαίσια υλοποίησης της Εθνικής Στρατηγικής για τα Ναρκωτικά 2009-2012. Κύριος σκοπός της παρέμβασης είναι η μείωση της βλάβης και ιδιαίτερα των οδικών ατυχημάτων που σχετίζονται με τη χρήση αλκοόλ και παράνομων ουσιών εξάρτησης. Το πρόγραμμα στοχεύει στην «παρέμβαση στο δρόμο» σε νυχτερινούς χώρους διασκέδασης στα δημοτικά όρια Στροβόλου, για ενημέρωση, συμβουλευτική και κατ’ επέκταση μείωση των κινδύνων που σχετίζονται με τη χρήση. Λήδα Χριστοδούλου, Λειτουργός ΑΣΚ

9


«ΠΟΔΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΠΕΡΠΑΤΩ: ΠΡΟΛΗΨΗ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ» Τύπος προγράμματος: Επιλεκτικό πρόγραμμα πρόληψης στην κοινότητα («Feet to walk: prevent, educate, socialize»). Ομάδα στόχος: Οικογένειες / γονείς, παιδιά / νέοι.

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ»

Γενικός στόχος: Η μείωση των συμπεριφορών κινδύνου στην οικογένεια οι οποίοι σχετίζονται με τη χρήση ουσιών εξάρτησης, καθώς και η ενσωμάτωση ευάλωτων νεαρών που διαμένουν σε υποβαθμισμένες περιοχές.

Τύπος προγράμματος: Κοινωνική επανένταξη («The labor market inclusion programme»).

Γενικές πληροφορίες και μεθοδολογία:

Ομάδα στόχος: Ενήλικες

Ο κύριος στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη των προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων και η προώθηση ενός υγιούς τρόπου ζωής. Το πρόγραμμα εφαρμόζεται για δύο έτη. Η κύρια ομάδα-στόχος αποτελεί νέους που ζουν σε υποβαθμισμένη συνοικία.

Γενικός στόχος: Η ανάπτυξη καινοτόμου προσέγγισης ενσωμάτωσης των πρώην χρηστών παράνομων ουσιών στην αγορά εργασίας Γενικές πληροφορίες και μεθοδολογία: Το πρόγραμμα ένταξης στην αγορά εργασίας αναπτύχθηκε στα πλαίσια της επαγγελματικής κατάρτισης με στόχο την ενσωμάτωση πρώην τοξικομανών στην εργασία και ταυτόχρονα την προσφορά ευκαιριών για κοινωνική ενσωμάτωση. Όσον αφορά στο θεωρητικό υπόβαθρο, το πρόγραμμα βασίζεται στην πεποίθηση ότι τα άτομα τα οποία μπόρεσαν να σταθεροποιήσουν τα επίπεδα χρήσης μέσω του προγράμματος συντήρησης με μεθαδόνη, χρήζουν άμεσων επιλογών οι οποίες θα τους βοηθήσουν να ζήσουν μια φυσιολογική ζωή, ενταγμένοι στην κοινότητα. Η ενσωμάτωση των πρώην χρηστών στον χώρο εργασίας παρέχει την επιλογή ανάπτυξης ανεξάρτητου τρόπου ζωής και μειώνει τις πιθανότητες υποτροπής στην προβληματική χρήση. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, οι πρώην προβληματικοί χρήστες έχουν εξατομικευμένες ανάγκες και μπορούν να αναπτύξουν δεξιότητες στον χειρισμό οποιωνδήποτε προβλημάτων με την παροχή εκπαίδευσης και στήριξης,. Παράλληλα, μέσα από το πρόγραμμα αυτό οι εργοδότες οργανισμών και επιχειρήσεων υποβοηθούνται στην ανάπτυξη κανονισμών σχετικά με τη μη χρήση ψυχοτρόπων ουσιών στον χώρο εργασίας. Το πρόγραμμα αποτελείται από δύο σκέλη. Το πρώτο σκέλος διαρκεί 7 εβδομάδες και εστιάζεται στην ανάπτυξη επαγγελματικών δεξιοτήτων ενώ το δεύτερο σκέλος διαρκεί 6 ως 7 εβδομάδες και περιλαμβάνει πρακτική στον χώρο εργασίας. Το Ιρλανδικής καταγωγής πρόγραμμα είναι καταχωρημένο στη βάση βέλτιστων πρακτικών του ΕΚΠΝΤ και έτυχε αξιολόγησης της διαδικασίας. Η αξιολόγηση διενεργήθηκε στα μέσα της διάρκειας της εφαρμογής του προγράμματος και κατέδειξε ότι:

• Τέσσερις από τους 16 συμμετέχοντες βρίσκονταν στην φάση «πρακτικής στον χώρο εργασίας», δύο είχαν ήδη εργοδοτηθεί, ένας εισάχθηκε σε πανεπιστήμιο και ένας συμμετέχοντας άρχισε να

παρακολουθεί ένα πρόγραμμα επαγγελματικής εκπαίδευσης. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι το πρόγραμμα μπορεί να επιτύχει τους στόχους του αλλά ταυτόχρονα περαιταίρω αξιολόγηση κατέδειξε ότι οι περισσότεροι συμμετέχοντες δεν ήταν έτοιμοι να εμπλακούν σε ένα τόσο δομημένο, εντατικό και εστιασμένο πρόγραμμα εργασιακής εκπαίδευσης.

Το πρόγραμμα υλοποιεί μια οικολογική προσέγγιση που αφορά διάφορα πλαίσια ζωής των νέων ανθρώπων, χρησιμοποιώντας μια γνωστική-συμπεριφορική προσέγγιση και τις μεθόδους εκπαίδευσης ζωής. Η παρέμβαση στοχεύει στην αναγνώριση και ενδυνάμωση των ικανοτήτων και θετικών συμπεριφορών των παιδιών καθώς και στον προσανατολισμό τους σε δραστηριότητες που προωθούν την επιτυχία, την ανάπτυξη δεξιοτήτων και τη δημιουργία θετικών σχέσεων. Οι βασικοί στόχοι είναι να αυξηθούν οι προσωπικές και κοινωνικές δεξιότητες των παιδιών και των νέων, να ενισχυθούν οι διαπροσωπικές και οικογενειακές σχέσεις, να προωθηθεί η συμμετοχή σε κοινοτικές και αθλητικές δραστηριότητες, καθώς και να προωθηθεί η συμμετοχή των σχολείων σε προληπτικές δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των παιδιών, των νέους και των οικογενειών, όσον αφορά στη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών. Το πρόγραμμα προσανατολίζεται: 1) στην ενδυνάμωση των θετικών στοιχείων των παιδιών, νέων και οικογενειών και στην ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και στην μετα-εκπαίδευση κανόνων και νορμών και 2) στην εφαρμογή στρατηγικών γνωσιο-συμπεριφοριακών και παρεμβάσεων αυτοελέγχου. Παράλληλα, το πρόγραμμα εφαρμόζει το ψυχο-εκπαιδευτικό μοντέλο παρεμβάσεων σε περιπτώσεις κρίσης το οποίο χρησιμοποιείτε σε καταστάσεις κρίσης με τα παιδιά και τους νέους. Το Πορτογαλικής καταγωγής πρόγραμμα είναι καταχωρημένο στη βάση βέλτιστων πρακτικών του ΕΚΠΝΤ και έτυχε αξιολόγησης, τόσο του αποτελέσματος (βαθμός υλοποίησης των ειδικών στόχων), όσο και της διαδικασίας. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης κατέδειξαν ότι:

• Αναπτύχθηκαν πολλές δραστηριότητες που αφορούσαν τα παιδιά και τους εφήβους όπως για παράδειγμα υποστήριξη της κατ’ οίκον εργασίας, ενώ όσον αφορά στους γονείς αναπτύχθηκε μόνο μια δραστηριότητα. • Υπήρξαν δυσκολίες σχετικά με τον προγραμματισμό και τη διαχείριση των πόρων.

• Κατά την διάρκεια του 1ου έτος, ορισμένες ομάδες είχαν εγκαταλείψει πρόωρα το πρόγραμμα και νέες εισδοχές συμμετεχόντων ανάτρεπαν τις δυναμικές των ομάδων, όπως για παράδειγμα τη σταθερότητα της ομάδας και το επίπεδο της ανάπτυξης της. • 90% των παιδιών / νέων παρέμειναν στο πρόγραμμα εκπαίδευσης επαγγελματικών δεξιοτήτων, κατά τον πρώτο μήνα. • Τέσσερις μήνες μετά την εφαρμογή του προγράμματος 90% των συμμετεχόντων (ευάλωτα παιδιά / έφηβοι) ήταν ικανοί να αναγνωρίσουν τις ψυχοδραστικές ουσίες και τις συνέπειες χρήσης τους. • 40% των παιδιών / νεαρών συμμετεχόντων εγγράφηκαν σε αθλητικές δραστηριότητες ή δραστηριότητες της κοινότητας μετά από 3 μήνες συμμετοχής και 30% συμμετείχαν τακτικά σε αθλητικές δραστηριότητες ή δραστηριότητες της κοινότητας. • 90% των οικείων προσώπων των συμμετεχόντων μπορούσαν επίσης να αναγνωρίσουν τις ψυχοδραστικές ουσίες και τις συνέπειες τους μετά από 4 μήνες συμμετοχής τους στο πρόγραμμα. Παράλληλα, 85% των φοιτητών που συμμετείχαν στο πρόγραμμα ήταν ικανοί να αναγνωρίσουν τις ψυχοδραστικές ουσίες και τις συνέπειες χρήσης τους, καθώς και τη σημασία της πρόληψης, μετά από 8 μήνες. (Για περισσότερες πληροφορίες βλέπε: www.emcdda.europa.eu)

Νατάσα Σαββοπούλου, Λειτουργός ΕΚΤΕΠΝ

• Όσον αφορά στους συνεργάτες, σύμφωνα με την αξιολόγηση ήταν σε γενικές γραμμές ικανοποιημένοι με την εφαρμογή του προγράμματος και δήλωσαν διαθέσιμοι να συμμετάσχουν στην οργάνωση των δραστηριοτήτων για δεύτερη χρόνια.

Το εν λόγω πρόγραμμα ανάπτυξε εργασιακές σχέσεις με μεγάλες επιχειρήσεις και συνδέσμους (π.χ. Irish and Employers Confederation, Irish Congress of Trade Unions κ.α.). Μέσω του προγράμματος οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις και οργανισμοί ανάπτυξαν εκπαιδευτικά προγράμματα σε θέματα υγείας και ασφάλειας. (Για περισσότερες πληροφορίες βλέπε: www.emcdda.europa.eu)

Κοινωνικές δεξιότητες – οι κοινωνικές δεξιότητες επιτρέπουν στους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις απαιτήσεις και τις προκλήσεις της καθημερινής ζωής με την διδασκαλία μιας ευπροσάρμοστης θετικής συμπεριφοράς. Στην περίπτωση αυτή ενισχύονται οι ατομικές ικανότητες, περιορίζεται η ροπή προς τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών και προάγεται η υγεία και η ευημερία των παιδιών και των εφήβων. Σε πολλές περιπτώσεις, οι προληπτικές παρεμβάσεις επιδιώκουν να προάγουν τις ακόλουθες δεξιότητες: τον τρόπο λήψης αποφάσεων, ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, δημιουργική σκέψη, κριτική σκέψη, ουσιαστική επικοινωνία, ικανότητα σύναψης διαπροσωπικών σχέσεων, αυτεπίγνωση, εμπάθεια, αντιμετώπιση συναισθημάτων, αντιμετώπιση του άγχους και προσαρμοστικότητα.

:


ΠΗΓΕΣ ΣΤΟ

ΔΙΑΔΥΚΤΙΟ

NUAA Drinking With Charlie

Time to Act!

www.drinkingwithcharlie.co.uk

http://timetoact.drugfree.org

Το κοκαθυλένιο (cocaethylene) είναι μία τρίτη ουσία, η οποία δημιουργείται όταν συνδυαστεί η κατανάλωση αλκοόλης με την χρήση κοκαΐνης. Η ιστοσελίδα αυτή προσπαθεί με τρόπο χιουμοριστικό και σχετικά ευχάριστο, να περάσει το μήνυμα ότι ο συνδυασμός τον δύο ουσιών είναι συνεπώς πολύ πιο επικίνδυνος από την χρήση της κάθε εξαρτησιογόνου ουσίας ξεχωριστά. Το όνομα της ιστοσελίδας «Drinking With Charlie», λειτουργεί ως λογοπαίγνιο, εφόσον συχνά η κοκαΐνη αποκαλείται «Charlie» από τους χρήστες της ουσίας. Το σύντομο βίντεο στην εισαγωγική σελίδα δείχνει με παραστατικό τρόπο τις συνέπειες του συνδυασμού αλκοόλης και κοκαΐνης: όταν η αλκοόλη συναντά την κοκαΐνη, γίνεται μία μικρή έκρηξη, από την οποία προκύπτει ένα «ανθρωπάκι», το κοκαθυλένιο. Το κοκαθυλένιο πηγαίνει περίπατο, και όταν περνά από την καρδιά, αυτή κοκκινίζει και πάλλεται και αρχίζει να ιδρώνει. Αργότερα περνά από το συκώτι, το οποίο φουσκώνει και σκάει, εκτοξεύοντας μία αηδιαστική πορτοκαλιά ουσία. Τελικά το ανθρωπάκι περνά από τον εγκέφαλο, ο οποίος χάνει το καπέλο του απόφοιτου πανεπιστημίου που φορούσε, γίνεται κατακόκκινος παντού και αποκτά εξοργισμένο ύφος. Το μήνυμα δηλαδή, είναι ξεκάθαρο: αποφυγή του συνδυασμού ουσιών για μείωση της βλάβης από την χρήση. Στην αρχική σελίδα, εκτός από τις επιλογές που προσφέρονται σε κάθετο μενού, μας προσφέρονται και κάποιες επιπρόσθετες επιλογές στο οριζόντιο μενού όπως: «Ask a Question» (επιλογή όπου οι δημόσιες Συμβουλευτικές Υπηρεσίες του Bolton στην Αγγλία, που είναι οι δημιουργοί της ιστοσελίδας, παρέχουν σχετικές συμβουλές), «Read the latest Forum Posts» για online συζήτηση, καθώς και «Take the Latest Poll». Οι συνδέσεις της ιστοσελίδας «Drinking With Charlie» συνδέουν τον ενδεχόμενο χρήστη, γονιό και άλλους ενδιαφερόμενους με άλλες χρήσιμες ιστοσελίδες, και με τις απαραίτητες δημόσιες υπηρεσίες. Δίνονται επιλογές για την εξασφάλιση βοήθειας, από ομάδα στήριξης για γονείς (Harbour Project) μέχρι ομάδα για χρήστες (Narcotics Anonymous). Συμπερασματικά, η ιστοσελίδα «Drinking With Charlie» είναι μία εύχρηστη και φιλική πηγή πληροφοριών και στήριξης στο πλαίσιο της πρόληψης και της μείωσης της βλάβης από τις συνέπειες της χρήσης ουσιών.

Η ιστοσελίδα αυτή προσκαλεί τον ανήσυχο γονιό να εγγραφεί ως μέλος, εάν νοιώθει συναισθηματικά φορτισμένος και γεμάτος αγωνία σε σχέση με τα πάρτι, την κατανάλωσης ποτού και τη χρήση ναρκωτικών και χρησιμοποιεί μια προσέγγιση που είναι άκρως πρακτική. Η ιστοσελίδα σκοπεύει να παρέχει την απαραίτητη στήριξη για να ωθήσει το άτομο να ενεργοποιηθεί άμεσα, όπως το όνομα της παροτρύνει και συνεπώς προσφέρει δύο επιλογές: «I THINK my child is using» («Σκέφτομαι ότι ίσως το παιδί μου κάνει χρήση»), και «I KNOW my child is using» («Γνωρίζω ότι το παιδί μου κάνει χρήση»). Επιλέγοντας το «I THINK my child is using», ο επισκέπτης μεταφέρεται στο πρώτο από πέντε στάδια δράσης. Σε κάθε ένα από αυτά τα στάδια παρέχονται σύντομα βίντεο κλιπ με ειδικ��ύς, οι οποίοι καταρτίζουν με χρήσιμες ιδέες και πληροφορίες για τη σχετική δράση. Η επιλογή «I KNOW my child is using» παραπέμπει σε διαφορετικό κατάλογο δράσεων με οκτώ στάδια δράσης. Για κάθε ένα από αυτά τα στάδια επίλυσης του προκλητικού και δύσκολου προβλήματος, οι γονείς πληροφορούνται μέσω βίντεο κλιπ με ειδικούς. Η εξαιρετική αυτή υπηρεσία παρέχεται από το μη-κυβερνητικό οργανισμό «The Partnership  at  Drugfree.org», ο οποίος βασίζεται στις Η.Π.Α. και λειτουργεί φιλανθρωπικά και αφιλοκερδώς. Ο στόχος του οργανισμού είναι η στήριξη σε γονείς για να προλάβουν τη χρήση, ή να εντοπίσουν τη σωστή θεραπεία για τα έφηβα παιδιά τους. Η ιστοσελίδα είναι εύχρηστη και πολύ ενδιαφέρουσα, συστήνεται δε όχι μόνο σε γονείς, αλλά και σε όλους όσοι απασχολούνται σε αυτό τον τομέα.

www.nuaa.org.au Τα αρχικά NUAA σημαίνουν «New South Wales Users & AIDS association Inc.» και πρόκειται για οργάνωση υπέρ των δικαιωμάτων των εξαρτημένων ατόμων στην Αυστραλία. Συγκεκριμένα προωθεί «τα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια των ατόμων που κάνουν παράνομη χρήση ουσιών», όπως δηλώνει η αρχική σελίδα. Ο οργανισμός είναι μη-κερδοσκοπικός, και εστιάζεται κυρίως σε όσους κάνουν ενέσιμη χρήση. Είναι ο κορυφαίος οργανισμός του είδους του στην επαρχία New South Wales, και ιδρύθηκε το 1989 από χρήστες και τις οικογένειες τους, έπειτα από σχετική έξαρση περιστατικών AIDS. Χρηματοδοτείται από το Τμήμα Υγείας της επαρχίας New South Wales, για να παρέχει πληροφορίες, εκπαίδευση, πρακτική υποστήριξη και προάσπιση δικαιωμάτων στους χρήστες, στα φιλικά τους άτομα και στους σύμμαχους τους. Η NUAA έχει συμβάλει στο ότι η Αυστραλία έχει μερικά από τα χαμηλότερα ποσοστά επικράτησης του AIDS σε χρήστες παγκοσμίως. Στην αρχική σελίδα στο οριζόντιο μενού υπάρχουν πολλές επιλογές μεταξύ αυτών και το «Living with Drugs» όπου οι πληροφορίες που παρέχονται είναι εξειδικευμένες, αλλά περιγράφονται σε απλή γλώσσα. Ενημερωνόμαστε ότι ποικίλες δυσκολίες προκύπτουν από την χρήση ουσιών, και υπάρχουν παραδείγματα με περαιτέρω επιλογές για θέματα που αγγίζουν από ασθένειες όπως την Ηπατίτιδα Γ μέχρι την ασφαλή χρήση (π.χ. «βασικά στοιχεία για την φροντίδα των φλεβών») και τις νομικές διαστάσεις. Παρομοίως, οι άλλες επιλογές του μενού, όπως «Working Together», παρέχουν συμβουλές για τη δημιουργία κοινωνικού δικτύου και την πραγματοποίηση παρεμβάσεων που στοχεύουν στην εκπαίδευση και καλύτερη ενημέρωση της κοινότητας των χρηστών. Παρέχεται ακόμη και τετραμηνιαίο έντυπο και online περιοδικό της NUAA με ενδιαφέροντα άρθρα, το οποίο ονομάζεται «User’s News». Συμπερασματικά η ιστοσελίδα της NUAA αποτελεί δείγμα καλής επικοινωνίας και δικτύωσης, αλλά και αναγνώρισης της κοινότητας των ενεργών χρηστών και όσους ενδιαφέρονται για αυτούς. Βύρωνας Γκέιστ, Λειτουργός ΕΚΤΕΠΝ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΕΣΤΙΑΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΟΛΥΣΜΑΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΔΟΦΛΕΒΙΑ ΧΡΗΣΗ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. ΛΙΣΣΑΒΟΝΑ,11-12 Οκτωβρίου 2011 Τη συνάντηση απασχόλησαν: 1) η τελική μορφή του πρωτοκόλλου μολυσματικών ασθενειών ανάμεσα στους ενδοφλέβιους χρήστες και 2) οι κατευθυντήριες γραμμές για μείωση της εξάπλωσης των λοιμωδών νοσημάτων ανάμεσα στους ενδοφλέβιους χρήστες. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης τέθηκαν θέματα διατύπωσης των ερωτήσεων καθώς και ευθυγράμμισης τους με άλλα εργαλεία συλλογής στοιχείων για το εν λόγω θέμα. Το κυρίως μέρος του πρωτοκόλλου συμφωνήθηκε από τους συμμετέχοντες και θα παρουσιαστεί στο Διοικητικό Συμβούλιο για τελική έγκριση. Το ΕΚΠΝΤ σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου των Λοιμωδών Νοσημάτων προχώρησαν σε μια νέα έκδοση κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά στη μείωση των μολυσματικών ασθενειών ανάμεσα στους ενδοφλέβιους χρήστες παράνομων ουσιών. Συγκεκριμένα, στην εν λόγω έκδοση, οι δύο οργανισμοί περιγράφουν και αναλύουν επτά παρεμβάσεις οι οποίες δύναται να συμβάλουν στη μείωση και την πρόληψη λοιμωδών νοσημάτων στον ευάλωτο αυτό πληθυσμό. Οι παρεμβάσεις που προτείνονται κυμαίνονται από την προμήθεια του εξοπλισμού έγχυσης, τον έλεγχο και τον εμβολιασμό για τη θεραπεία λοιμώξεων και την απεξάρτηση από τα ναρκωτικά. Οι παρεμβάσεις αυτές είναι καλύτερα να εφαρμοστούν σε συνδυασμό και κατά προτίμηση, στον ίδιο χώρο, για το μέγιστο αποτέλεσμα. Η έκδοση με τίτλο «ECDC and EMCDDA guidance - Prevention and control of infectious diseases among people who inject drugs» παρουσιάζεται στη στήλη Ανα-γνώσεις, σελ.9. Νατάσα Σαββοπούλου, Λειτουργός ΕΚΤΕΠΝ.

ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΣΕ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ ΚΑΙ ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΕΝ ΟΨΕΙ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΕ 92012) Σε συνέχεια επίσκεψης της κας Δέσποινας Σπανού, Διευθύνουσας Συμβούλου της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Καταναλωτών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Υγείας στις 22 Ιουνίου του 2011, πραγματοποιήθηκαν ενημερωτικές συναντήσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες και στο Λουξεμβούργο, στις 15 και 16 Νοεμβρίου του 2011, αντίστοιχα. Όσον αφορά στα θέματα Αλκοόλ, στα οποία εμπλέκεται το ΑΣΚ, διεξήχθηκαν επιπλέον συναντήσεις στη Διεύθυνση C4-Health Determinants στο Λουξεμβούργο στις 16 Νοεμβρίου 2011 για συζήτηση των θεμάτων που προέκυψαν. Μαζί με τα θέματα «Αλκοόλ & Διατροφή» συζητήθηκε και το θέμα «Απειλές κατά της υγείας». Στις θεματικές αυτές παρευρέθηκαν λειτουργοί των Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας και του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου. Λήδα Χριστοδούλου, Λειτουργός ΑΣΚ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Βρυξέλλες, 17 Νοεμβρίου 2011 Στόχος της Συνάντησης είναι η συλλογή, μέσα από δομημένη συζήτηση, απόψεων των Κρατών Μελών όσον αφορά στην Ευρωπαϊκή Πολιτική για το Αλκοόλ μετά το 2012. Δεδομένης της στρατηγικής βαρύτητας της συνάντησης αυτής και του ρόλου που το ΑΣΚ επιτελεί σε ότι αφορά τη διαμόρφωση Στρατηγικής για το Αλκοόλ, το ΑΣΚ εκπροσωπήθηκε στην εν λόγω συνάντηση. Λήδα Χριστοδούλου, Λειτουργός ΑΣΚ


ΟΜΑΔΑ ΠΟΜΠΙΝΤΟΥ

ΠΡOΛΗΨΗ ΚΑΙ EΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΜΟΛΥΣΜΑΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΕΝΔΟΦΛΕΒΙΟΥΣ ΧΡΗΣΤΕΣ. Μετάφραση από: «ECDC and EMCDDA guidance - Prevention and control of infectious diseases among people who inject drugs», EMCDDA/ECDC, 2011.

CONFERENCE “DRUGS IN PRISONS IN SOUTH EASTERN EUROPE” (SKOPJE, 24-25 OCTOBER 2011)

• ΟΜAΔΑ ΕΡΓΑΣIΑΣ ΓΙΑ ΠΡOΛΗΨΗ ΧΡHΣΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΙΟΓOΝΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΧΩΡΟ.

Η Ομάδα Πομπιντού διοργάνωσε Συνέδριο με θέμα «Ναρκωτικά στις

Η Ομάδα Εμπειρογνωμόνων πραγματοποίησε τη δεύτερη συνάντηση

φυλακές στην Νοτιοανατολική Ευρώπη». Στο εν λόγω Συνέδριο που

στις 21-22 Νοεμβρίου του 2011. Η Ομάδα είχε τους εξής κύριους

πραγματοποιήθηκε στα Σκόπια στις 24-25 Οκτωβρίου του 2011,

στόχους: (α) να κατανοήσει και να αντιμετωπίσει καλύτερα μεμονωμένους

συμμετείχε Λειτουργός των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας με παρουσίαση

και περιβαλλοντικούς παράγοντες που συντείνουν στην χρήση ουσιών

του Ευρωπαϊκού Προγράμματος «Fred Goes Net», που εφαρμόστηκε

στο εργασιακό χώρο, (β) να προσφέρει συγκριτικές μετρήσεις σε όλους

επιτυχώς στην Κύπρο πιλοτικά για την περίοδο 2009-2010.

τους ενεργούς συνεργάτες για ενίσχυση του πλαισίου στο οποίο η παρακολούθηση ή οι έλεγχοι μπορούν να εφαρμοστούν, να ρυθμιστούν

ΟΜAΔΑ ΕΡΓΑΣIΑΣ ΓΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣIΑ ΕΝOΣ ΠΛΑΙΣIΟΥ ΠΟΥ ΣΤΟΧΕYΕΙ ΣΤΗ ΜΕIΩΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡAΣ OΣΟΝ ΑΦΟΡA ΣΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚA ΣΕ ΠΑΓΚOΣΜΙΑ ΚΛIΜΑΚΑ.

ή να απαγορευθούν, (γ) να βελτιώσει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των χωρών μελών και της συνεργασίας με άλλους διεθνείς οργανισμούς με δράση στον συγκεκριμένο τομέα και ειδικότερα τους ILO και WHO, έτσι ώστε τα σχετικά κείμενα και συμβάσεις να είναι διαθέσιμα σε διεθνές επίπεδο και (δ) να αποκαταστήσουν οποιεσδήποτε

Πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνάντηση της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων

ανεπάρκειες που σημειώνονται στα μέτρα πρόληψης και ασφάλειας.

στις 14 Σεπτεμβρίου 2011 στις Βρυξέλλες, στην οποία συμμετείχε

Τα αποτελέσματα των εργασιών της ομάδας θα παρουσιαστούν στο

εκπρόσωπος

Ναρκωτικών.

Διεθνές Συνέδριο Υψηλού Επιπέδου που θα πραγματοποιηθεί το 2012

Στην εν λόγω συνάντηση συζητήθηκαν πιλοτικές παρεμβάσεις που θα

και θα αποτελέσουν τη βάση για διαμόρφωση πολιτικής για αποτροπή

υλοποιηθούν το 2012, ενώ συμφωνήθηκε ότι η ομάδα θα πρέπει να

της ουσιοεξάρτησης με τον οφειλόμενο σεβασμό για τις προσωπικές

λάβει υπόψη και να χρησιμοποιήσει οποιαδήποτε άλλα εργαλεία είναι

ελευθερίες και για βελτίωση των συνθηκών εργασίας. Τα αποτελέσματα

διαθέσιμα μέσα στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή άλλους

θα διαβιβαστούν επίσης και στο ILO.

της

Υπηρεσίας

Καταπολέμησης

Διεθνείς Οργανισμούς που ασχολούνται με το θέμα.

Μέσα στα πλαίσια των δραστηριοτήτων του Μεσογειακού Δικτύου και μετά από εισήγηση που έγινε στο Συνέδριο Υψηλού επιπέδου το 2009 για την δημιουργία εθνικών παρατηρητηρίων για τα ναρκωτικά και την ουσιοεξάρτηση και την προπαρασκευαστική συνάντηση στην Ραμπάτ το 2010, η ΟΠ διοργάνωσε εργαστήριο για την διαμόρφωση Εθνικών Παρατηρητηρίων ή Κέντρων Πληροφόρησης στις Βρυξέλλες, στις

Τα τελευταία χρόνια πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιτύχει σημαντική πρόοδο στον τομέα της πρόληψης των μολύνσεων από τη χρήση παράνομων ουσιών εξάρτησης. Παρόλα αυτά, η ενδοφλέβια χρήση παράνομων ουσιών παραμένει κύρια αιτία μετάδοσης μολυσματικών ασθενειών σε όλη την Ευρώπη. Η από κοινού έκδοση του Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Πρόληψη και τον Έλεγχο των Ασθενειών (ECDC) και του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τα Ναρκωτικά (ΕΚΠΝΤ), αναφέρεται σε καλές πρακτικές δημόσιας υγείας οι οποίες μπορούν να υποστηρίξουν αποτελεσματικές πολιτικές για τη μείωση των μολύνσεων (HIV, Ηπατίτιδα Β και Ηπατίτιδα Γ). Οι μολυσματικές αυτές ασθένειες μεταδίδονται κυρίως από τη κοινή χρήση βελόνων και συριγγών και άλλων εργαλείων που χρησιμοποιούνται κατά τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών ή μέσα από τη σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλάξεις. Η έκδοση αναφέρεται συγκεκριμένα σε επτά τρόπους οι οποίοι μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των μολύνσεων ανάμεσα στους ενδοφλέβιους χρήστες παράνομων ουσιών εξάρτησης.

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ. ΓΝΩΣΗ, ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. Μετάφραση από: «Drugs and culture, Knowledge, consumption and policy», Geoffrey Hunt, Maitena Milhet, Henri Bergeron, 2011. Εκδόσεις: Ashgate Publishing. Το βιβλίο εστιάζει σε κοινωνικές πτυχές και πτυχές της κουλτούρας της χρήσης ναρκωτικών στις σύγχρονες κοινωνίες. Εξετάζει τις διαστάσεις της κουλτούρας των εξαρτησιογόνων ουσιών και του κώδικα που τις διέπει, με ιδιαίτερη έμφαση σε θέματα όπως για παράδειγμα η χρήση συγκεκριμένων ψυχοδραστικών ουσιών και πώς αυτή συνδέεται με συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες, ή ποιοί παράγοντες καθορίζουν την πολιτική αντιμετώπισης της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών. Υιοθετώντας ανθρωπολογικές, κοινωνιολογικές , ιστορικές και άλλες προσεγγίσεις, το βιβλίο παρέχει στοιχεία σχετικά με την έρευνα στον τομέα των ναρκωτικών, βασιζόμενα στις πιο πρόσφατες έρευνες που έχουν διεξαχθεί σε Ευρώπη, Η.Π.Α, Μέση Ανατολή και Χονγκ Κονγκ.

ΠΡΟΦΙΛ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΩΝ ΜΕ ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ Μετάφραση από: «Drug policy profiles», EMCDDA, 2011. Σκοπός του βιβλίου είναι να περιγράψει μερικά από τα κύρια χαρακτηριστικά των εθνικών πολιτικών για τα ναρκωτικά στην Ευρώπη, εστιάζοντας στο πώς αυτά βελτιώνονται με την πάροδο του χρόνου. Στόχος είναι να παρέχει στους ερευνητές και σε όσους χαράζουν πολιτική, τον τρόπο με τον οποίο οι χώρες ανταποκρίνονται στα θέματα ναρκωτικών και συγκεκριμένα σε θέματα ασφάλειας, ελέγχου, κοινωνικών προβλημάτων και προβλημάτων υγείας. Συγκεκριμένα, αναφέρεται στα σχέδια δράσης, το νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργεί η πολιτική του κράτους και στις δημόσιες δαπάνες για τα ναρκωτικά. Επίσης αναφέρεται στα πολιτικά σώματα και τους μηχανισμούς που δημιουργούνται με σκοπό το συντονισμό για την αντιμετώπιση του πολύ-μορφικού προβλήματος των εξαρτησιογόνων ουσιών, καθώς και τα συστήματα αξιολόγησης που μπορούν να συμβάλουν στη μελλοντική ανάπτυξη της πολιτικής για τα ναρκωτικά. Το πρώτο αυτό προφίλ αναφέρεται στην εθνική πολιτική της Πορτογαλίας για τα ναρκωτικά, μια πολιτική που πρόσφατα είχε γίνει σημείο αναφοράς στα ΜΜΕ και σε αρκετές πολιτικές συζητήσεις.

14 Νοεμβρίου του 2011. Ακολούθησε η 11η Συνάντηση του Μεσογειακού Δικτύου στις 16 Νοεμβρίου, όπου δόθηκε η ευκαιρία στις χώρες μέλη να κάνουν μια ανασκόπηση της κατάστασης όσον αφορά

Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ

στα ναρκωτικά στην κάθε χώρα, να αξιολογήσουν τα πεπραγμένα κατά

Μετάφραση από: «The Globalization of Addiction: a study in poverty of the spirit», Bruce K. Alexander, 2010. Εκδόσεις: Oxford University Press.

το 2011 και να υιοθετήσουν το πρόγραμμα δράσης για το 2012. Λήδα Χριστοδούλου, Λειτουργός ΑΣΚ.

Ο συγγραφέας του βιβλίου αναφέρει χαρακτηριστικά, ότι ο ατομικισμός καθώς και ο ανταγωνισμός στις μέρες μας, αποσυνδέει τους ανθρώπους από τους κοινωνικούς και πνευματικούς δεσμούς που συνθέτουν την ανθρώπινη ζωή με αποτέλεσμα να βρίσκουν υποκατάστατα στην εξάρτηση. Υποστηρίζει πως ο καλύτερος τρόπος να δοθούν απαντήσεις σε ερωτήματα που σχετίζονται με τα ναρκωτικά είναι μια προσέγγιση που μπορεί να δει το φαινόμενο των ναρκωτικών ως πρόβλημα που αφορά στο σύνολο της κοινωνίας και όχι ως μεμονωμένο πρόβλημα. Με αυτό τον τρόπο είναι δυνατό να αντιμετωπιστεί πιο αποτελεσματικά το συνεχώς εξελισσόμενο πρόβλημα της εξάρτησης.

*Οι περιλήψεις των βιβλίων που περιλαμβάνονται στη στήλη Ανα-γνώσεις, αποτελούν μετάφραση ή αυτούσια μεταφορά των κειμένων που περιλαμβάνονται στο πίσω μέρος των εκδόσεων.

014

Έλενα Δημοσθένους, Λειτουργός ΕΚΤΕΠΝ

015


ΗΜΕΡΟΛOΓΙΟ 5-7 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ: Διεθνές Συνέδριο «Global Addiction 2011» για την εξάρτηση και τη θεραπεία των διαταραχών από τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών, Λισσαβόνα. Διοργανωτής είναι το Δίκτυο «Global Addiction». Συμμετοχή ΕΚΠΝΤ. 6-7 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ: Συνάντηση του Διοικητικού Σώματος του ΕΚΠΝΤ, Λισσαβόνα. 6 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ: Συνάντηση Ομάδας του Δουβλίνου, Βρυξέλλες. Συμμετοχή ΑΣΚ. 7 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ: Συνάντηση Οριζόντιας Ομάδας για τα Ναρκωτικά, Βρυξέλλες. Συμμετοχή ΑΣΚ.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΑΝΤΙΝΑΡΚΩΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ Μέσα στο πλαίσιο του ρόλου του ως του αρμοδίου φορέα για έγκριση των προληπτικών και θεραπευτικών προγραμμάτων στον τομέα της ουσιοεξάρτησης, το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο Κύπρου (ΑΣΚ) πληροφορεί τους ενδιαφερόμενους ότι σύμφωνα με πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου, δέχεται αιτήσεις σχετικά με την έγκριση προγραμμάτων πρόληψης και θεραπείας, καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, μέσω της υποβολής των σχετικών εντύπων (www.ask.org.cy). Στόχος της τροποποίησης αυτής, είναι η ενθάρρυνση και η προώθηση νέων προγραμμάτων και η διευκόλυνση των εμπλεκομένων φορέων. Επισημαίνεται ότι τα προγράμματα πρόληψης και θεραπείας που έχουν ήδη τύχει έγκρισης από το ΑΣΚ, θα έχουν τη δυνατότητα υποβολής νέας αίτησης αμέσως μετά τη λήξη της διετούς έγκρισης που έχουν λάβει.

13Ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Το 13ο Σεμινάριο Οδικής Ασφάλειας, πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 21 Οκτωβρίου στη Λευκωσία. Η Αστυνομία Κύπρου, και συγκεκριμένα το Τμήμα Τροχαίας σε συνεργασία με την Εταιρεία Ελληνικά Πετρέλαια Κύπρου διοργάνωσαν το εν λόγω σεμινάριο με την συμμετοχή των Υπουργείων Συγκοινωνιών και Έργων, Παιδείας & Πολιτισμού και Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως. Στο σεμινάριο έγιναν παρουσιάσεις από εμπειρογνώμονες και ομάδα νέων με ενεργή εμπλοκή στην αντιμετώπιση του φαινόμενου της οδήγησης υπό την επήρεια ψυχοδραστικών ουσιών, για ενημέρωση των κινδύνων που σχετίζονται με την οδήγηση και την χρήση αλκοόλ και άλλων ουσιών, καταγραφή του φαινομένου σε ευρωπαϊκό επίπεδο και περιγραφή του ευρωπαϊκού προγράμματος DRUID (www.druid-project.eu) και άλλων πρακτικών σε διεθνές επίπεδο. Λήδα Χριστοδούλου, Λειτουργός ΑΣΚ

8 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ: Τεχνική Επιτροπή για τα Ναρκωτικά μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Χωρών Λατινικής Αμερικής, Βρυξέλλες. Συμμετοχή ΑΣΚ. 25 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2012:

ΘΕΩΡΕΙΤΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ «ΝΑΡΚΟΤΕΣΤ» ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ;

Συνάντηση Δικτύων Πρόληψης, Θεραπείας και Κοινωνικής επανένταξης ΑΣΚ.

Ναι Όχι Ίσως

n n n

Για να ψηφίσετε μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του ΕΚΤΕΠΝ: www.ektepn.org.cy


ΣΚΙΑΓΡΑΦΗΣΗ 45