Page 1

7e jaargang - nummer 3 - oktober 1984

dl~

Blad voor en door het personeel werkzaam bĂŽj de Nutsspaarbank Den Haag, Leiden, Scheveningen en Voorburg


2

Ridderzaal den haag

Seinpost is het personeelsblad voor de Nutsspaarbank te Den Haag, Leiden, Scheveningen en Voorburg. Seinpost is opgericht in 1978 en verschijnt viermaal per jaar. Een redaktieCl>mmissie draagt de verantwoordelijkheid voor de met onderstaand vignet gemerkte artikelen in dit blad.

Deze commissie bestaat uit: R. v. d. Abeelen (foto's + ill.) Mevr. J. den Boer J. Goedegebuure (Leiden) J. Kautz (PVN) J. Prins (Scheveningen) C. v.d.Zalm

Op de achterpagina deze maal de voorkant van het spellenboekje dat werd samengesteld ter gelegenheid van Wereldspaardag. Dit in het kader van het thema: 'Sparen en kinderspel', het thema van de spaarbankkalender van dit jaar.

Redaktie: M. Rijkschroeff-Schouten Het drukwerk wordt verzorgd door koninklijke drukkerij de Swart.

...

r-r:

,}

Wanneer u dat wilt kunt u rustig stukken uit dit blad overnemen. Wij zullen het op prijs stellen wanneer u Seinpost als bron vermeldt.

)~

In dit nummer: Interview met Joop Polder Papiergeld Kantoor Appelstraat Input - prijswinnaars Venetië De S in Schéveningen Leiden

4

~,j--~~~"'~'4

8

10 12 ! 16 18 22

~»mm


3

Vakantie De vakanties zijn weer herinneringen geworden, die we zo nu en dan even oproepen bij het bekijken van dia's en foto's. Diapresentaties, die ik vroeger saai vond, waardeer ik nu meer. Maar dat heeft minder te maken met de kwaliteit van de presentaties dan met mijn behoefte aan zo nu en dan een dutje. Het ordelijke deel van de mensheid heeft de foto's al keurig ingeplakt, voorzien van onderschriften. Buiten het feit of de foto's je boeien of niet, dat is zeer persoonlijk, de onderschriften zijn vaak erg om te lachen. Soms is dat zo bedoeld, soms juist niet. Krijgje een foto te zien vim Jan bij het zwembad in de uiterste Tarzanhouding die ~.•...•. voor hem mogelijk is en dan ga je je toch al gauw afvragen wat dat blauwe is in die stenen bak en wie daar bij staat. En gelukkig staat er dan onder: 'Jan bij het ~ --zwembad.' ~~ 'Els bij de auto' verklaart ook onmiddellijk waarom er een vrouwspersoon leunt ---tegen een blik op wielen.

1\

.

,

De laatste fotoreportage die ik zag bracht mij ertoe eens te gaan bladeren in onze eigen foto-albums. Met een dikke buik in Italië op het strand en ik denk terug aan de waarschuwende Italiaanse vrouwen dat het slecht was voor de baby in de zon. Als ik erover nadenk moet ik toegeven dat die zoon later zelden in de zon ging zitten, maar dat kan toevallig zijn. Het jaar daarop een slapend kindje onder een parasol op het strand en ik denk aan de moeite die het kostte hem in slaap te krijgen. Vanaf zijn geboorte sliep dat kind zelden en dat is nog niet veranderd nu hij bijna 20 is. Tenminste op de tijden dat een mens geacht wordt te slapen. Lignano Pineda 1968 staat er onder de foto met twee kleine knulletjes in minuscule zwembroekjes en ik denk aan de autorit in de Fiat 750, de ruimte tussen de banken dichtgebouwd zodat de kinderen konden slapen 's nachts. De jarendaarna moesten we een grens maken op de achterbank omdat ze zo vochten en op één van de foto' s sta ik nog helemaal scheef door de verrekte schouder als gevolg van een dubbelslag die ik uitdeelde aan de achterbank. Twee jankende kinderen die zich even solidair voelden en niet vochten. En op de foto in Venetië zie je het blauwe oog dat de ene zoon de andere bezorgde na een discussie over een schep. Er waren twee scheppen, een rode en een blauwe. Beiden wilden de rode, tot we er een rode bijkochten. En dan de foto van de eerste vakantie dat een zoon thuisbleef. Een volgepakte auto en een volgepakte voorraadkast met eten voor drie maanden i.p.v. twee weken. Dat deed een beetje pijn toen er één thuisbleef. Je voelt je ineens een stuk ouder. Dit jaar ging voor het laatst de jongste mee met een vriend. De oudste gaf de voorkeur aan een fietstocht naar een camping in Appelscha, waar hij de hele week regen had op zijn piepkleine tentie. De jongste ging nog mee en ik nam mij voor daar voor het laatst nog even van te genieten. Helaas werd hij al op de tweede dag verliefd op een meisje uit Barcelona, waarmee hij om 10 uur naar het zwembad ging, om 1 uur naar het strand, om 5 uur naar de kermis, om 8 uur eten en om 10 uur naar de disco. Boeiend om te zien zo'n eerste liefde. Mijn jongste zoon, wachtend bij het hek op iets heel moois, donkers. Eigenlijk zag ik hem alleen aan het ontbijt, maar helaas ben ik op dat uur nog niet in staat van wie dan ook te genieten. En dan zit je als ouders samen op het strand en dan vind je dat strand ineens heel vies en saai. En het boek dat je altijd in de vakantie wilt lezen en waaraan je met kinderen nooit toekwam boeit je niet. En je gaat zitten mijmeren en op dat moment weet je dat je afscheid genomen hebt van het 'moeder van jonge kinderen' zijn. En dan later op een terrasje na de tweede Cuba Libre zie je je zoon langsgaan met zijn arm om 'zijn' meisje, naast haar zeer breedgeschouderd met een manier van lopen die je nog niet eerder van hem zag. En je stelt je in op een leven met bijna volwassen kinderen, anders, maar boeiend. En onder de foto die toen werd gemaakt zou je kunnen zetten: 'Veel geleerd deze vakantie', maar alleen moeders van grote kinderen zouden dat begrijpen. Nu staat er: 'Twee ondeugden in één', maar dat slaat op de Cuba Libre en de sigaret.


4

'Prachtig mooi, dat diepe blauw' 'Waarom zo erg blauw' h'" nde reakties Twee zeer versc I e polder op het SChild~~~ ~:~~:e~~Iag van maakte voo r k de Nutsspaarban ' de , "k voorlegde aan ReaktleS dIe I 'n het zonneschilder zelf, lekker It'le van zijn , het balkonne , tie ~p het sweelinckpleln: hUISaan zit tussen· dIe En als je daar zoden kun je aanmonumentale pan polder zo de heer voelen waarom de Haag, d wordt door geïnspUeer 'Ik schilder niet se architectuur, ar het efd bouwen, ma zozeer e gehet licht op die gefect van , bouwen,

Over het geheel genomen zijn de meningen op het schilderij zeer positief, evenals over de .andere schilderijen van Joop Polder, die gedurende ca. 2% week werden geëxposeerd in de hal van het hoofdkantoor. Twee schilderijen van Paleis Noordeinde, één onder de naam 'Erker' en een kleiner van het Sweelinckplein. Alle in dezelfde tinten blauw.

'Dat blauw is een periode. Een tijd geleden was het lichtblauw, later zou het een heel andere kleur kunnen zijn. Een schilder moet altijd in beweging blijven. Alleen de onderwerpen zullen waarschijnlijk dezelfde blijven: Haagse onderwerpen, Haagse gebouwen en mijn tweede favoriete onderwerp: de Haagse tram. Hoe kwam u ertoe kunstschilder te worden? Hebt u altijd geschilderd? 'Mijn vader, Gerrit Polder, was kunstschilder en van jongsafaan tekende ik. Toch is dat geen garantie dat je dan schilder wordt. Mijn broer tekende nooit en koos toch dezelfde richting. Ik studeerde een jaar aan de Academie in Den Haag. Door omstandigheden vertrok ik al op 16 /17 -jarige leeftijd uit Den Haag om in Brussel les te gaan nemen. Mijn oom gaf les aan de Academie daar. Na een jaar ging ik naar Parijs om nog een jaar te studeren aan de Academie des Beaux Arts. Het verschil tussen de academies in Den Haag en Parijs was enorm. In Nederland moet je eerst leren schilde-

ren om pas daarna een eigen stijl te ontwikkelen. In Parijs was de eigen stijl het belangrijkst, daarna pas kwam de techniek. Mijn eerste exposities had ik in Brussel, Parijs, Marseille en Milaan. Ik zwierf door heel Europa en genoot van het vrije leven tot Holland me zo'n 20 jaar geleden weer ging trekken. En dan uitsluitend Den Haag, waar ik ben geboren in de Kleine Kazernestraat, waar ook mijn moeder was geboren. Dat ik dit huis op het Sweelinckplein kon krijgen was een buitenkansje.' Er komt een plakboek tevoorschijn met werken van en knipsels over Johan Valentijn. Heel interessant natuurlijk, maar daar kwam ik niet voor. Toch wel. Omdat er al zoveel kunstschilders Polder waren veranderde Joop Polder zijn naam. 'Hij koos voor Valentijn omdat hij op Valentijnsdag is geboren', vertelde de moeder van Joop, die met een doos moorkoppen op visite kwam en al een tijdje popelde om ook iets te vertellen.


5 83 jaar is zij en geweldig fit. Zij schildert niet. Daar zou ze ook geen tijd voor gehad hebben met een man die thuis een kunstgalerie had en drie zoons. Tijdens het gesprek kan zij, des moeders eigen, soms niet nalaten zo nu en dan te zeggen: Ja maar, het was eigenlijk zo ... etc. 'Moeder, die mevrouw komt voor mij hoor ...' zegt haar zoon, waarna ze belangstellend blijft luisteren. Alleen als het gesprek komt op de Haagse kunstkring, waar Joop Polder voorzitter is van de tentoonstellingscommissie, moet ze toch even kwijt: 'Maar dat doet hij heel goed hoor.'.' Als voorzitter van de tentoonstellingscommissie organiseert de heer Polder tentoonstellingen van Haagse kunstenaars. De laatste tentoonstelling veroorzaakte nogal wat hilariteit. Onder het thema: 'Dit gaat te ver', stuurden diverse kunstenaars werk in. Tijdens de opening kwam een damesblazers-orkest binnen met daarachter een standbeeld van koningin Wil helmina.

beeld plotseling tot leven kwam met de woorden: 'Dit gaat te ver'. Het gevolg was een stroom van reakties. Nu we toch op politiek terrein komen moet de heer Polder zijn woede over het beleid van minister Brinkman kwijt. 'Dit was altijd een land vansociale voorzieningen zoals WW, AOW enz. Ook het kunstbeleid hoort daarbij. Dit beleid is een schande. Ze zijn bezig dit land dat rijk was aan kunst, cultuurarm te maken. Er zijn al veel kunstenaars in nood. En op mijn vraag: 'Wat is kunst, wie maakt uit wie kunstenaar is?' Hier maakt een minister, die helemaal geen verstand van kunst heeft uit wat kunst is. Kunst kan alles zijn, een prachtig gebreide trui of een mooi bestraat pleintje. Wie kunstenaar is? Echte kunst komt vanzelf bovendrijven. Dat heeft tijd nodig. Beunhazerij heb je overal. Er zijn ook mensen in de WW, die misbruik maken van deze voorziening. Zo zal het ook bij de PKR regeling zijn (contra prestatie). Als je de kraan dichtdraait gaat dat ten koste van de goeden ook.'

Ik heb ook een periode op een kantoor gewerkt. Ik was toen 30. Ik had een vaste baan bij de Risicogroep Schildersbedrijven in Rijswijk. Het ging best goed, ik bracht het tot chef van cheques schrijvende dames. Maar plotseling werd ik er knettergek van en met een maand heb ik opgezegd. Als reaktie moest ik weer gaan zwerven. Toen mijn salaris op was heb ik wel armoede gekend, maar dan ging ik in Parijs op mijn vaste stekkie zitten voor de Notre Dame om portretje of straattafereeltjes te tekenen of schilderen. Dan kon je weer even verder. Nee, ik heb nooit op de Place du Tetre gestaan. Dat is zo'n besloten groep, daar kom je niet tussen.

In de kunstwereld is over dit monument veel discussie geweest en de kunstenaars zijn woedend over het kabinetsbesluit de opdracht te geven aan mevrouw van Pallandt. Niet om haar werk, maar om de zeer ondemocratische wijze waarop dit besluit is genomen. Vandaar deze stunt waarbij het stand-

Met dit onderwerp kwamen we op een terrein waarvoor ik niet was gekomen. Daarom toch de vraag: 'Kunt u leven van uw kunst?' Ja, dat gaat gelukkig goed. Natuurlijk heb je goede en slechte periodes, ik heb gelukkig dit pand kunnen kopen om enige zekerheid te hebben als het slechter gaat.


6

schets. Veel later zou hij de Kerk schilderen zoals hij vroeger had gevoeld dat het zou moeten. Zijn liefde voor treinen en trams zoekt hij niet alleen in het schilderen daarvan. Hij verzamelt antiek speelgoed en zijn verzameling, opgesteld in de kamer waar wij op het balkon zaten is buitengewoon mooi. Liefhebbers zouden de vingers aflikken bij de oudste Märklin breedspoortrein, omringd door oude metalen richtingaanduidingen zoals vroeger op de stations stonden en de bel bij de wissel. Op de zolder van zijn huis heeft de heer Polder zijn atelier, maar het liefst zit hij buiten om de lichtval op Haagse gebouwen vast te leggen. Waarom altijd Haagse gebouwen? In Amsterdam heb je toch prachtige panden op de grachten en daar heb je ook trams. 'Dat is waar, maar die hebben toch niet de sfeer die ik voel in Den Haag.'

Jaap Polder, die een schilderij en een aantal pentekeningen Jaarverslag. Na een korte zwerfperiode keerde Joop Polder weer terug op zijn Sweelinckplein. Na de dood van zijn vader was hij onder zijn eigen naam gaan werken. Schildert u in dezelfde stijl als uw vader en uw broer? Neen, helemaal niet. Mijn vader was een laat impressionist, wel van de Haagse school maar in een moderne vorm. Mijn broer maakt hele lichte natuurimpressies in heel zachte tinten. We hebben één keer samen geëxposeerd, toen mijn vader was overleden. Kenners vonden onze stijl heel verschillend, maar je kon toch zien dat we familie waren, we hadden toch wel dezelfde lijn.' Hoe vestig je de aandacht op je werk? 'Je werkt continu naar exposities toe. Soms heb je het geluk dat je wordt uitgenodigd door een Galerie, dat scheelt huur. Als je die huur zelf moet betalen en daarnaast nog zoveel procent van de verkoop is het haast niet op te brengen. Ook deze sprookjesachtige

maakte voor het

Ik heb het geluk dat ik hier in huis ook ruimte heb om te exposeren. Dat doe ik een enkele keer. Door een expositie werd ook de aandacht van de Nutsspaarbank getrokken. De heren de Monchy en ScheIlekens bezochten de heer Polder thuis, waarna de opdracht werd gegeven 'iets' te maken voor het Jaarverslag. Typische bijkomstigheid was dat de heer Polder al eens geboeid had gekeken naar ons oude hoofdkantoor met die aflopende Jan Hendrikstraat. Het plan dit eens te schilderen voerde hij nu uit. Tevens maakte hij een aantal pentekeningen van spaarbankkantoren. De acht die in zijn kritische ogen voldeden werden verkocht aan de bank, de andere verscheurde hij. Dat kritische voor zijn eigen werk had hij al heel jong. Hij herinnert zich op 8-jarige leeftijd geboeid te zijn door de Kloosterkerk, dichtbij zijn huis. Hij zag voor zich hoe het schilderij zou moeten worden, maar wist dat hij er nog niet aan toe was het te verwezenlijken. Daarom maakte hij een tekening werd gemaakt door Joop Polder.

Heb je wel eens opgemerkt wat een boeiende vorm de voorruit van de oude Haagse tram, de PCC car, heeft? Die scheve ruit geeft een prachtig effect. Met mijn liefde voor de Haagse architectuur zit ik hier op het Sweelinckplein natuurlijk geweldig. Duinoord, zoals deze buurt heet, was de eerste stadsuitbreiding van Den Haag in grote stijl in 1890. Er werd een wedstrijd georganiseerd voor architecten met de afspraak dat de bekroonde onderwerpen uitsluitend op het Sweelinckplein gerealiseerd zouden worden. En daar woont Joop Polder, de schilder met een eigen stijl, die we ook terugvinden in zijn werk voor het Jaarverslag, het effect van het licht op een gebouw, in dit geval ons hoofdkantoor. M. Rijkschroeff-Schouten.


7

Nieuwe opzet schootsparen een vrolijke Ernie en Bert spaarkaart. Voor wie nooit naar het kinderprogramma Sesamstraat kijkt, dat zijn twee hoofdfiguren uit die serie. Nieuw is de verzamelposter, waarop de kinderen mini posters, van Ernie en Bert, kunnen kiezen. Deze platen zullen via de kantoren worden uitgereikt, vijfmaal per jaar.

De scholen zijn al weer enige weken geleden begonnen, de scholenbezoeksters, de dames van der Toorn en Hiep, zijn weer dagelijks op p~.d om zegels te verkopen en de chauffeurs wisselen wekelijks de tasjes met zegels en kaarten om op de scholen waar men zelf de zegelverkoop regelt. In de organisatie is iets gewijzigd, evenals het materiaal. De afdeling Commerciële Ontwikkeling/Creditgelden en rekeningen lichtte het schoolsparen door en stuurde een rapport naar het Managementteam. In dit rapport werd onderrneer geconcludeerd dat het schoolsparen hoe weinig modern ook, toch een enorme stimulans betekent voor kinderen om te sparen. Onze bank heeft een historische functie hierin. Voeg daar nog bij dat die schooIsparende kinderen een uitstekend onderdak hiervoor kunnen vinden bij de spaarbank door middel van het Jongerenbankplan en daar ligt de reden dat de bank positief tegen het schooIsparen aankijkt. Op basis van het onderzoek werd besloten om het schooIsparen verder te stimuleren. De wijziging in de organisatie bestaat onder meer hierin dat de scholenbezoeksters nu bij de afdeling Marketing horen en niet zoals voorheen bij Clika. Mevrouw Vleesenbeek, afd. Marketing, is de eerst verantwoordelijke van het Schoolsparen geworden. Na jaren met de toch wel wat saaie spaarkaart gewerkt te hebben is er nu

Van de kantoren komt soms de vraag een pakket relatiegeschenken te sturen aan een school, omdat die bij de spaarbank spaart. Daarom even deze informatie: ieder jaar stuurt mevrouw Vleesenbeek alle spaarscholen een informatieformulier waarop de scholen kunnen aangeven van welke mogelijkheden ze gebruik willen maken: • diapresentatie over betalingsverkeer • attentie voor de sportdag (sticker) • advertentie voor de schoolkrant, waarvoor ze met een maximum van 4x per jaar f 50,- krijgen • ballonwedstrijd (bij grote feesten) • bingo/fancy fair pakket Door de afdeling Marketing, met name door mevrouw Vleesenbeek, wordt

dan gezorgd dat deze verzoeken worden ingewilligd. Soms komen er verzoeken van scholen die niet bij de Nutsspaarbank sparen. Ook die moeten lopen via mevrouw Vleesenbeek. Het komt namelijk regelmatig voor dat zo'n school spaart bij de RPS en de voordeeltjes bij ons haalt. Leuk voor de RPS, die een dergelijke service niet biedt, maar niet geheel de bedoeling. Spaart de betreffende school nog helemaal niet, dan wordt gevraagd of er interesse bestaat en verteld dat extra service speciaal geldt voor de spaarscholen. Het werkgebied van de Nutsspaarbank telt 400 basisscholen. In Leiden zijn er slechts 2 spaarsscholen, in Zoetermeer 7 en in Den Haag 91. Grof berekend kun je dus stellen dat wij een marktaandeel hebben op de basisscholen van ca. 25%. Daarnaast sparen nog een aantal zelfstandige kleuterscholen. Nog steeds zit er groei in het aantal spaarscholen. Redaktie.


al'-- __ Papiergeld We gaan dagelijks om met geld of met zaken die met geld te maken hebben maar wat weten we er eigenlijk vanaf? In het boekje 'Papiergeld' geschreven door A. A. de Boer kunnen we over dit onderwerp heel wat wetenswaardigheden lezen. Wanneer je in het buitenland bent vallen al gauw twee dingen op: de vele gescheurde en beduimelde bankbiljetten daar en de grote verscheidenheid in maten en de moderne vormgeving van de Nederlandse bankbiljetten. De biljetten zijn met zorg en vakmanschap gekozen, waarbij opvallen de gestileerde portretten van grote Nederlanders en de bescheiden kleurnuances die één hoofdkleur accentueren. Ook nu nog geven de meeste landen de voorkeur aan kleurige bankbiljetten met een overdaad aan krullen en guirlandes. Daarop was tot voor kort een merkwaardige uitzondering in Groot'Brittannië, waar tot in de vijftiger jaren spierwitte bankbiljetten circuleerden met de hoogst noodzakelijke tekst in prachtig gecalligrafeerde letters. Papiergeld ontstond in nauwe relatie met goud en zilver, al dan niet in de vorm van munten, die aanvankelijk voor 100% uit goud of zilver bestonden. Het oorspronkelijke bankbiljet was een promesse, wat men nog in de tekst op het huidige 1 Pond biljet kan terugvinden. Het papiergeld was het bewijs dat men een bepaalde hoeveelheid geld in de vorm van klinkende munt in bewaring had gegeven. Dat geld kon men terughalen door het papier in te leveren. De totale hoeveelheid geld bij de bank of bij de geldwisselaar was dan even groot als de bedragen die op het papier stonden. Men noemt dit representatief geld. Naar verloop van tijd gingen de geldwisselaars ontdekken dat ze best een deel van het in bewaring gegeven geld weer konden uitlenen. Het gevolg was dat er meer geld in omloop kwam dan het totale bedrag van het bestaande muntgeld, m.a.w. het papiergeld was niet meer volledig gedekt. Het werd pas problematisch wanneer iedereen tegelijk zijn papiergeld wilde omwisselen voor klinkende munt.

Uiteraard is het papiergeld primitiever naarmate we verder teruggaan in de tijd. De oudste geldswaardige papieren waren met de hand geschreven en voorzien van handtekeningen, een zegel of een stempel. Later werden het voorgedrukte formulieren, waarop met de pen de waarde moest worden aangegeven en het nummer en de handtekening. Oorspronkelijk waren de meeste biljetten wit. Pas aan het eind van de negentiende eeuw ontstonden de echte bankbiljetten met ingewikkelde patronen en veel kleuren om vervalsing tegen te gaan. Belangrijk bij het fabriceren van bankbiljetten is de kwaliteit van het papier omdat het biljet jarenlang gebruikt moet kunnen worden zonder te erg te beschadigen. Daarbij kan men het moeilijker maken bankbiljetten na te maken door in de papiersoort een speciale structuur te gebruiken of bepaalde stoffen toe te voegen. Aan het einde van de negentiende eeuw werd in Oostenrijk een papiersoort gebruikt waarin kleine stuk-

_ jes plantenvezel waren toegevoegd. Vervalsers bereikten bijna hetzelfde resultaat door geverfde stukjes mensenhaar op het papier te plakken, maar voor kenners was het toch makkelijk deze vervalsing te signaleren. Soms werden heel kleine strookjes met een code aangebracht, maar door het vele gebruik gingen die eraf. In Nederland circuleerden enige tijd bankbiljetten waarin kleine gekleurde stukjes confetti waren verwerkt. Beginnende verzamelaars zagen dit soms aan voor verontreiniging. Behalve toepassing van het watermerk en speciale papiersoorten worden nog andere methoden gebruikt om vervalsing tegen te gaan zoals reliëfdruk in bepaalde gedeelten van de tekening. Een goed voorbeeld is ons biljet van 100 gulden waar reliëfdruk voorkomt in het haar van Michiel de Ruyter. Voor bankbiljetten werden ook andere materialen gebruikt dan papier. In de grijze oudheid werden voorlopers van onze bankbiljetten gemaakt van leer,


9 ReliĂŤf in de haren ren van Michiel Adriaansz. de Ruyter.

talen, een situatie die was te vergelijke met de toestand in Massachussetts toen de Colonial Bills werden uitgegeven. De gouverneur van Canada bedacht een ludieke oplossing door alle speelkaarten in het hele gebied te laten inleveren, alle kaarten in vieren te snijden en op ieder stuk een waarde-aanduiding te laten zetten. De stukken papiergeld werden vervolgens gewaarmerkt door de handtekening van de gouverneur. Ook hier was het de bedoeling dat het papiergeld later zou worden ingewisseld tegen klinkende munt, maar het papiergeld bleef nog circuleren tot in de achttiende eeuw.

perkament of boombast. Bij het Duitse en Sleeswijkse noodgeld vindt men exemplaren van zijde en hout. De geschiedenis van het geld staat in nauw verband met de ontwikkeling van het bankwezen. Pas in onze eeuw kreeg het bankbiljet de betekenis die het heeft in het betalingsverkeer van nu. Zowel voor de Nederlandse bankbiljetten als die bestemd waren voor de toenmalige overzeese gebiedsdelen werd een beroep gedaan op kunstenaars om ontwerpen te maken. Bij ontwerpers komen we namen tegen als Lion Cachet, Leo Gestel en Eppo Doeve. Vele ontwerpers gebruikten details van schilderijen o.a. van Rembrandt, Jan Steen of Moreelse voor hun ontwerp. Soms gebruikte de ontwerper zijnontwerp om zich te wreken op zijn opdrachtgever. Een voorbeeld daarvan vinden we bij een Zeeuwse muntslager, die wraak nam op zijn meerdere door i.p.v. Luctor et emergo (Ik worstel en kom boven) koperen duiten te slaan et Luctor et ementor in een vrije vertaling ik worstel en ga ten onder. Het bankwezen vindt zijn vroegere oorsprong in China. Daar werd al in 970 een keizerlijke bank opgericht om bankbiljetten uit te geven. De ontdekkingsreiziger Marco Polo bericht in 1200 dat de Mongoolse keizer Kublai Khan een donker soort papier liet vervaardigen uit de bast van

een moerbeiboom. Daarvan werd geld gemaakt waarop het zegel en de handtekening van de ambtenaar die daarvoor was aangesteld. Ook in Japan zijn er waarschijnlijk al in de Middeleeuwen bankbiljetten in gebruik geweest, maar men komt ze nergens meer tegen, in tegenstelling tot de Chinese biljetten, waarvan er nog enkele bestaan. De oudste Japanse biljetten dateren van de 17e eeuw. Op het Noordamerikaanse continent is de geschiedenis van papiergeld koloniale geschiedenis. Rond 1690 werd in Massachusetts papiergeld uitgegeven onder de naam Colonial Bills of Credit. Andere staten volgden. Dit papiergeld moest het schaarse metaalgeld vervangen, maar van inwisselen kwam voorlopig niets. Daarbij merkte men dat de circulatie van het papiergeld de handel bevorderde en het ongedekte geld ging in steeds grotere hoeveelheden circuleren. Zolang men vertrouwen heeft in het geld kan de groei van de papiergeldcirculatie wel enige tijd standhouden en het ging dan ook een hele tijd goed. Ook in Canada moest men zijn toevlucht nemen tot papiergeld. Deze Franse kolonie kwam tegen het einde van de zeventiende eeuw in de problemen omdat de geldtransporten uit Europa stagneerden. Men had geen muntgeld meer om de militairen te be-

In Europa was al sinds de Middeleeuwen papier in gebruik als hulpmiddel voor de geldcirculatie. Het papiergeld, waarmee Europa experimenteerde ten tijde van de Amerikaanse Colonial Bills en Canadese speel kaartengeld leidde tot de ene fiasco na de andere. In Nederland zijn minder verzamelaars dan in de meeste andere landen, maar de prognose is dat dit aantal zich de komende jaren sterk zal uitbreiden: Wilt u meer weten over papiergeld dan kunt u het boekje, waaraan deze gegevens zijn ontleend kopen via Marketing (f 17,50} of trouw Seinpost lezen, waarin ik de komende keren over dit onderwerp zal schrijven. In het oude China werd voor het eerst een soort geld gebruikt dat men enigszins met het moderne papiergeld kon vergelijken. Net voor het begin van onze jaartelling liet keizer Wu geldswaardige documenten maken uit de huid van witte herten. Deze dieren mochten alleen door hem of in opdracht van hem worden geschoten. Zijn stamhoofden werden verplicht het geld tegen de vastgestelde waarden van de keizer te kopen, deze verschafte zich op die manier krediet. Dat dacht hij tenminste, want dit experiment liep uit op een van de grootste fiasco's die de ontwikkeling van het papiergeld gekend heĂŠft. Het systeem werd geen succes, het geld verloor spoedig haar waarde en er ontstond een enorme onrust in het land. Volgens de overlevering moest de minister die de keizer dit idee aan de hand had gedaan dit met de dood bekopen. wordt vervolgd

REDAKTIE


-----------------------------------------------------------------------~ 10 Kantoor 141, Appelstraat District Den Haag-Zuid

In deze Seinpost wil ik eens een 'gewoon' kantoor belichten en dat gewoon in die zin dat het hier niet gaat over een verbouwd of nieuw kantoor of een nieuwe beheerder. Nieuw is het kantoor niet, de laatste verbouwing betrof het afscheiden van een spreekkamer en Ben Delemarre beheert het kantoor al ruim 4 jaar.

drukken op en leggen de basis voor enthousiasme voor het werk of het tegendeel daarvan. Wie het kantoor Appelstraat binnenkomt valt onmiddellijk op dat de cliĂŤnten veel persoonlijke aandacht krijgen en uiterst correct te woord worden gestaan. Ben: 'In deze buurt wonen veel oudere mensen die beleefdheid erg op prijs stellen. Je zou nog beter een fout kunnen maken dan de mensen niet te groeten en dan nog het liefst bij hun naam. Daar letten we dan ook op.' Een voorbeeld had ik net aan de balie gezien waar een statige dame, ik zou 90% gokken op een oud-onderwijzeres, Tom Quekel toesprak of ze een les overhoorde. Ton beantwoordde kennelijk alle vragen tot haar tevredenheid want een goedkeurend knikje was zijn deel. Ben: 'Die oudere mensen stellen persoonlijk contact zeer op prijs. Ze willen dat je tijd voor ze neemt en dat doen we dan ook. We vullen een girootje in, letten op de datum dat de huur betaald moet worden en gaan naar sommige mensen thuis als zij niet naar kantoor kunnen komen. Dat wordt erg gewaardeerd en daardoor bereik je soms dat de mensen wat

Appelstraat

230, kantoor

141.

Op dit kantoor hebben veel collega's

het vak geleerd. Hier Clasien Neeis,

bezig aan haar tweede week als bankwrouw.

Waarom juist de Appelstraat? Allereerst omdat je zo weinig van de mensen van dit kantoor hoort. Er zijn collega's die om de haverklap aan de telefoon hangen om iets te vragen of op het laatste moment iets te bestellen, de mensen van de Appelstraat hebben kennelijk aan de uitleg in de circulaire of in Snippers genoeg en er komt nooit iets op het laatste nippertje. En een tweede belangrijke reden, de Appelstraat is opleidingskantoor van het district Den Haag-Zuid. Op een opleidingskantoor komen de nieuwelingen al op de eerste dag van hun indiensttreding terecht. Ze leren daar omgaan met de apparatuur, maken er kennis met de veelheid van diensten die de spaarbank kan aanbieden en leren omgaan met de cliĂŤnten. Ze doen er hun eerste in-


11

Ben Delemarre.

langer in hun eigen huis kunnen blijven wonen. Ondanks het feit dat onze bank zich commerciëler opstelt blijf ik de sociale functie van de bank erg belangrijk vinden.' Voornamelijk oudere cliënten dus? Ben: 'Gelukkig komen er de laatste jaren ook veel jonge gezinnen in deze wijk wonen, zodat we ook een markt hebben voor salaris- en jongerenrekening. Bij deze cliënten moet je je heel anders instellen, zij willen snel en efficiënt worden geholpen. Voor de nieuwe medewerkers is het belangrijk dat zij zich leren aanpassen aan de cliënt. Zelf heb ik een goede leerschool gehad in het omgaan met verschillende soorten cliënten toen ik eerst op het Mauritsplein werkte met veel ouder publiek en later bij V&D, waar snelheid een belangrijke vereiste was. Mensen die op dit kantoor het vak Ieren ontmoeten beide uitersten aan cliënten en natuurlijk alles daartussen.' Is het voor nieuwelingen moeilijk 'het vak' te leren? Ben: 'De een raakt eerder vertrouwd met de apparatuur dan de ander, maar in het algemeen gaat het vrij snel. Ook de houding t.o.v. de cliënten moet je leren, ofschoon er nieuwelingen zijn die dat al zeer snel heel goed doen, wat natuurlijk niet eenvoudig is als je nog vrijwel niets weet over het

dienstenpakket. Hoe meer de leerling zelf daarover weet, hoe zekerder de omgang met de cliënt.' Een leerling die ruim een week op de Appelstraat werkt: 'Dat er zoveel verschillende dingen zijn is het moeilijkst. Die terminal is niet zo moeilijk, je kunt lezen wat je moet doen. Maar als je denkt dat je alle vragen hebt gehad komt er weer iets nieuws. Maar ze helpen je hier goed, ze laten je zoveel mogelijk zelf proberen, maar staan altijd klaar als je er niet uitkomt.' Ben: 'Als je een leering goed wilt opleiden moet je werken met een zeer . hecht team, wat hier gelukkig zo is. Je moet ook alles met elkaar bespreken, zodat iedereen op de hoogte is. Tenslotte moet je ook tijd nemen voor de leerling en ik zit zo'n 4 à 5 keer per dag in de spreekkamer. Het doet hier niet ter zake, maar over die spreekkamer heb ik hulp gevraagd aan de heer Boon. Ik ben blij dat ik een spreekkamer heb, maar het is erg gehorig. Tegen oudere mensen moet je toch al harder praten en als het dan een beetje stil is in de wachtkamer is daar alles te verstaan.'

commerciële ontwikkeling door. Hoe denk je daarover? Ben: 'Zoals ik al eerder zei, het moet niet gaan ten koste van de sociale funktie die de Nutsspaarbank toch nog altijd heeft. En het moet niet gaan als een competitie met je collega's. Zoals het bij ons gaat werkt het erg prettig. Met de heer Dopmeyer. de districtsdirecteur, bekijken we welke mogelijkheden hier in de wijk liggen en die proberen we dan zo volledig mogelijk te benutten. Het is natuurlijk altijd prettig als jouw bank een zo compleet mogelijk pakket diensten kan aanbieden en dat je kunt terugvallen op deskundigen die ook bereikbaar zijn. Dat werkt bij ons erg goed.' Tot zover het gesprek met Ben D.elemarre, wiens kantoor niet alleen efficiëncy, doch ook nog altijd gezelligheid en enthousiasme uitstraalt. Een goede start voor nieuwe collega's. M. Rijkschroeff-Schouten.

Er is op dit kantoor vaak een nieuweling. Vinden uw oudere cliënten het ni~t vervelend door zo'n nieuweling te worden geholpen? Ben: 'Dat komt wel eens voor maar als ze zien dat je de boel in de gaten houdt valt het wel mee. En na een paar weken zijn ze ook aan dat nieuwe gezicht gewend. Het voordeel is dat de leerlingen hier steeds een maand blijven voordat ze naar een ander kantoor gaan. Het is trouwens niet alleen bij nieuwelingen. Er is ook wel eens iemand die door 'de directeur' geholpen moet worden. Die help ik dan en later lachen we erom.'

Hoe zijn jullie door de conversieperikelen gerold? Ben: 'Bij iedere conversie is er tijd nodig om het systeem soepel te laten verlopen. Dat weet je. Het is erg belangrijk dat je een goed contact hebt met je cliënten om dat op te kunnen vangen. Als je het uitlegt aan de mensen dan zullen de mensen eerder met je meeleven dan boos worden. Hier moet echter onmiddellijk bij gezegd worden dat ik het heb over dit kantoor met goede, vaste cliënten. Er zijn kantoren met een heel ander type cliënten waar het veel moeilijker ligt. De nieuwe programmatuur biedt voor ons geweldig veel mogelijkheden. Je kunt meer voor je cliënten doen.' Onze spaarbank maakt een enorme

Vaste bezetting: Tom Quekel en Daniëlle van 't Haft. De laatste was tijdens mijn bezoek aan het kantoor met vakantie.

t


12 In het kader van het proefprogramma 'INPUT', waarbij de spaarbank op 10 scholen computers neerzette om computeronderwijs op basisscholen te bevorderen, werd door de bank een opstelwedstrijd uitgeschreven. Er was een computer te winnen, wat werd gerealiseerd door Saskia Minderman van de Nutsschool Bezuidenhout in de Merkusstraat. Zelf ontving zij een computerspelletje, evenals de winnares van de tweede prijs, Claudia Petri van de school Bellesteyn in Wassenaar en de winnaar van de derde prijs, Jorrit Jansen van de 1e Leidse Schoolvereniging.

l l~ r

I. 1 1

In deze Seinpost de winnende opstellen en enige gedeelten van andere.

Saskia Minderman heeft de computer gewonnen voor haar school Nutsschool Bezuidenhout. Hier met het hoofd van de school en de heer de Monchy die de prijzen uitreikt.

De bank in het jaar 2000 Het gebeurde op een zonnige woensdagmiddag. Ik liep de straat uil. de hoek om, rechtdoor naar de Nutssp aarbank om m'n zakgeld op mijn rekening te laten zetten. Ik liep naar binnen. Alles begon te draaien m'n ogen vielen dicht en ik viel op de grond. Ik zag nog net een felle flits in m'n ogen. Het leek net of ik zweefde. Het leek nel of alle mensen veranderde in buitenaardse uiezens. Er kwam een Sigafotator binnenstappen en zei tegen een Fliproer die achter de bali waarje je geld op je rekening kan storten stond. 'Oeleboele ssprrzzflporrjlrrrprrr (letterlijk vertaald als: 'Ikke centjes komen pikken)' De Fliproer achter de bali zei: '/louieaa plzzr mjoovflyttd pluerrplzz (letterlijk vertaald als: 'Dat gaat mooi niet door') 'Plzzzrrflll plieup! sprak de Sigafotator (vertaald als: 'Dus wel') en net toen de Sigafotator het geld uit de Fliproor z'n handen wilde rukken drukte de Fliproer op een knop. een alarm sloeg aan. Uit alle hoeken en gaten kwamen Plunets (politie). Ze schoten, nee .. niet met geweren en pistolen. maar met Tuenglassjesresjesz. Daar kwamen rotte tomaten. eiken enzovoort uit. De Sigafotator verliet al gauw het gebouw. Een geweldige flits ging door me heen. En alles was zover ik wist weer gewoon. Ik werd wakker. en stond op. Ik zei tegen de vrouw achter de balie: 'Kan ik deze vyf gulden op m'n rekening storten?' De vrouw achter de bali drukte op een knop. Ik keek geschrokken om me heen. Maar het enige wat er gebeurde was: Dat er een vyf op het beeld van de computer verscheen. En dat waren mijn vyf gulden. Ik liet m'n pasje zien, kreeg mijn rekeningen boekje terug en liep weer naar huis. Toen ik een sirene hoorde loeien viel ik op de grond. Een kring van mensen stond om mee heen. Alles begon weer te draaien en 0 ... nee ... niet weer. Maar ja hoor.' De mensen veranderde weer in buitenaardse wezens de buitenaardseuiezens. De loeiende sirene kwam op mij af en nu ... ja ... nu nu lig ik als gek verklaarde in het ziekenhuis. Saskia Minderman.

Nogmaals Saskia Minderman persoonlijke

die haar

prijs ontvangt voor haar opstel:

'De bank in het jaar 2000'.


13 Als ik 33 jaar ben Het is maandagochtend zeven uur. Een vriendelijke computerstem klinkt door mijn kamer: 'Claudia; Cloudia. het is zeven uur, wakker worden." Omdat ik na drie minuten nog niet uit bed ben gekomen krijg ik elektrische schokken door m'n teen. Ik spring gelijk uit m '/1 bed. Vervolgens zegt de stem: 'Je bad is gevuld met water van 32,35 graden Celsius. want het is koud buiten, namelijk 5, 7 graden Celsius. ' 'Jammer dat het buiten koud is, maar het is maart en hij roert zijn staart. ' 'Is er iemand vandaag jarig?' vraag ik aan de computer. Het antwoord luidde: 'Ja: Tante Beu. geboren in Bronavo te 's Gravenhage om 12.39, 51 centimeter en 3.723 gram. ' 'Ze woont nu daar, Hengelolaan 695. ' Daarop zeg ik in gedachten: dan ga ik vanmiddag naar Tante Bets. 'Je heb nog Belgische bonbons in de keukenkast liggen' zegt de computer. 'Ik zal tante even opbellen, dat ik vanmiddag kom. ' Terwijl ik naar de telefoon met beeldscherm loop zoekt de computer het telefoonnummer op. De computer zegt het telejoonnummer en ik toets dat in. Aan de andere kant zegt een stem: ',"vletBels lansen. ' Ik zeg: 'Tante Bets. met Cloudia Petri. "Schikt het u als ik vanmiddag kom. ' 'Dat is best' zegt tante. Ik zeg vlug: 'Sorry, tante natuurlijk, hartelijk gefeliciteerd met uw verjaardag. ' 'Ik zie dat u een beeldschone japon aan heeft, ' 'Heeft u die zelf gemaakt?' 'Ja. die heb ik zelfgemaakt ' antwoordt tante. 'Ik eindig nu. ' 'Dag tante, tot vanmiddag. '

Die middag. Ding, dong. 'Ik kom er aan' zegt de computer van tante Bets. Ze doet de deur open. 'HaLLo tante Bets.' 'HaLLo Cloudia. ' 'Nogmaals hartelijk gefeliciteerd met uw oerjaardag. ' Terwijl we naar de kamer toe lopen, gaat de telefoon. 'Met Bets lansen. ' 'Met Trudi Harmsen. ' klinkt hel antwoord en op hel beeldscherm verschijnt Trudi. Ze zegt 'Gefeliciteerd meid'. 'Er is visite Trudi', 'kijk maar, nicht Cloudia is er. ' 'Ik moet nog even wat inschenken. ' 'Dat is best Bets, ik belje nog wel. ' 'Doe Martin de groeten Bets '. 'Trudi doe jij Nico de groeten.' 'Dag en tot ziens'. 'Wat wilje hebben Cloudia. ' 'Graag tomatensap. ' Tante Bets zegt tegen de computer dat ik tomatensap wil hebben. De computer zegt: 'Het staat klaar en er kunnest nog vier glaasjes gepresenteerd worden. ' Tante vertelt dat de computer de hele ooorraadadministratie bijhoudt. Wat een gemak zo 'n huiscomputer. Ik ben benieuwd

Tweede prijswinnares

Claudia Petri die een

opstel schreef over het onderwerp: 'Als ik 33 jaar ben'.

of het echt zo toegaat als ik 33 jaar ben. Claudia Petri.

Uitreiking van de certificaten


14 De computer en ik 'Iorrit; wil je even kijken of er post voor ons is, want de postbode is zojuist geweest', zegt mijn moeder op een dag. 'Ja mam, zal ik doen.' meteen kijk ik of er voor mij ook iets bij zit. Ja hoor! een brief! Omdat ik nogal nieuwsgierig ben scheur ik hem meteen open. 'Gewonnen! gewonnen! ik heb gewonnen!' schreeuw ik blij. 'Wat zegje, gewonnen, waarmee?' vraagt mijn moeder. 'Ik heb de jJr!ĂŻsvraag gewonnen en we mogel7 met zijn vieren naar de onbewoonde planeet P2000 en ik krijg ook nog een computer. 'Twee maanden later zijn mijn vader, moeder, zusje en ik startklaar voor de reis. Ik neem natuurlijk mijn nieuwe computer met instructieboekje mee. Op de P2000 experimenteer ik met mijn gekregen computer. Na een paar weken ken ik de programma's uit mijn hoofd en omdat ik eens iets heel origineels wil doen waar we alle vier wat aan hebben, vroeg ik aan mijn computer/je of hij robots voor me wil maken. Hij antwoordt monotoon dat ik een sateliet moet pakken en daarvan met draadjes, buisjes en antennes, robots kan maken die in korte tijd veel dingen kunnen doen. Ik volg zijn raad op. De mensen op aarde staan vreemd te kijken: 'Geen satelietfoto 's meer, wat raar. ' Een Amerikaan Iohn Hollyioood weet twee andere Amerikanen zover te krijgen dat ze met hem de sateliet gaan repareren. Bij de vroegere plaats van de sateliet aangekomen ontdekken de Amerikanen dathet metalen bakbeest dat ze zoeken, weg is. Wel zien ze my' met vele pasgebouwde robots een heel land opbouwen. De ruimtevaarders komen dit van dichtbij bekijken. Ik vertelde dat ik deze robots met een sateliet gebouwd heb die ik via een zelf gemaakte berg naar beneden heb gekregen. Als de mannen dit horen, beginnen ze meteen aan de terugreis. En dit staat de volgende dag in de krant:

Jorrit Jansen met zijn prijs, een computerspelletje, die hij ontving voor zijn opstel: 'De

Beste mensen, Kom naar planeet P2000 Wie niet wil mag op aarde blijoen Maar het is er goed: Geen kettingrokers Geen gevaar voor de atoombom Geen vervuild milieu Lekker warm En genoeg materiaal om voor iedereen een villa te bouwen!!! Neem gerust uw homecomputer mee.

computer en ik'.

[ohn Hollyuiood De volgende dag al, maken drommen mensen de tocht met de raketten. En wat is er geworden van hen? Ze hebben het beter dan ooit tevoren op mijn planeet dankzij mijn trouwe computer. The End (385 woorden)

De juryleden

drs. J. de Wildt, rector van het

Tomas More College (op de hoek) en dr. H. Cozijnsen, directeur van het Bureau voor systeemoniwikkeling.

Fred RackĂŠ, journalist,

kon 'helaas niet aanwezig zijn.

J.I


15


16

La Serenissima .:

Aan deze woorden van de beroemde basiliek. Als een verstild schilderij verschrijver dacht ik, toen ik dit jaar mijn schijnt het voor je verbaasde ogen. vakantie doorbracht aan de Italiaans Doch als men dichterbij komt dan ziet Adriatische riviera. Ik had mijzelf voormen de krioelende mensenmassa genomen dit keer niet naar Venetië te langs de kade voorbijschuifelen en gaan. Tenslotte had ik deze stad al zo wanneer men van de boot af de kade vaak bezocht en hield het dus wel opstapt dan wordt je al meteen in voor gezien. Maar... slechts 20 km deze maalstroom opgenomen en moet van deze parel aan de Adriatische je voorwaarts of je wilt of niet. Maar kust te vertoeven en er niet een dagje dan is er ineens dat prachtige uitzicht heengaan? De drang was te sterk en vanaf de kade, de schommelende dus ging ik weer op pad. Natuurlijk gondels langs de kant, de roepende ging de camera mee, want in Venetië gondeliers aan de aanlegsteigers, de zijn en geen foto's maken, dat kan smeedijzeren lantaarns op de voorniet. Er liggen ontelbare fotografische grond en in de verte het silhouet van onderwerpen op een opname te wachten.de onvergelijkbare koepel van de SanDe schilderachtige plekjes zijn schier ta Maria della Salute-kerk aan het beeindeloos. Toen ik zo'n 20 jaar gelegin van het canal-grande. De meest den voor het eerst Venetië bezocht ideale manier, maar wel de duurste, was het liefde op het eerste gezicht. om Venetië te verkennen, is gezeten Het was die dag moordend heet, zo'n in een gondel over het canal-grande 45 gr.C. en het stonk er naar riolering, te varen en de prachtige paleizen te troebel water en zweet, maar toch... bekijken die aan je verbaasde ogen Het is net als met verliefdheid, dat kun voorbijglijden. De vele bezienswaarje ook niet verklaren. Je ziet alleen de digheden te beschrijven zou ondoenmooie en fijne dingen, dàt wat je belijk zijn. Er is zoveel moois, zoveel inkoort. En een ander die deze liefde teressants en schilderachtigs. Men niet kent zal zeggen, wat vind je nou zou een dichter moeten zijn om dit toch zo mooi aan haar of hem? Je over te brengen. Natuurlijk gaan alle kan over Venetië alleen praten met toeristen naar het San Marcoplein. Ze degenen die het kennen. Die zuchten wachten op de klokslag boven het als ze er aan denken en die houden plein waarop gelijktijdig duizenden duivan de kleinste herinneringen. Venetië ven neerstrijken om hun buiken vol te is een der mooiste bloemen die in de eten aan de vele maiskorrels die uit mensheid zijn ontloken. Je moet er grote tonnen worden uitgestrooid. Het naar toe, dat is alles. publiek gaat de geweldige basiliek binDe mooiste aankomst in Venetië is nen, die gebouwd is onder Byzantijnse per zeeschip. Het is alsof het zo uit invloeden in de tijd dat Venetië de het water oprijst. Het eerste wat je macht over de zeeën had. Adembeneaan de verre horizon ontwaart is de mende gouden mozaïekwerken vergeweldige toren op het San Marcosieren de vele wanden en plafonds. plein, de Campanille, met daarnaast Alles schittert van een gouden gloed. de arcaden van het dogenpaleis en En dan maar schuifelen door de smaldaarachter de machtige koepels van le straatjes met zijn allen naar de Rialde oosters aandoende San Marcotobrug, die, samen met de ponte

Chateau Briand.

Vechhio in Florence, een unicum is, omdat op de brug kleine winkeltjes zijn gevestigd. Maar dan wordt het je plotseling allemaal te veel. De drukte, de hitte en niet te vergeten het grote San Marcoplein, dat tegenwoordig één groot vuilnisvat is waar duizenden toeristen per dag, hun sporen achterlaten, van lege blikjes, papier etc. Dan verlaat je de mierenhoop en je gaat dwalen door de vele nauwe straatjes, over piepkleine bruggetjes, over verstilde pleintjes en je strijkt neer op zo'n klein terrasje waar de capuccino de helft goedkoper is dan rond het San Marcoplein. Je zoekt de schaduw op en laat alles even op je inwerken en je vraagt je af, hoe ter wereld een stad met zo'n uniek karakter kan zijn ontstaan. Het verval van het Romeinse Imperium en de inval van de barbaren, zijn de oorzaak geweest van het ontstaan van Venetië. De barbaren verdreven de bewoners van het vaste land, hetgeen de bevolking dwong hun toevlucht te zoeken op de talrijke eilanden buiten de kust in de lagune. Zij groeven de vele kanalen en legden onbewust de grondslag voor een der beroemdste steden ter wereld. Door de planning onstonden 400 bruggen die 118 eilanden verbinden. Door palen dicht bij elkaar te plaatsen vormde men fundamenten voor de huizen. Door hun geweldige expansie over de zeeën, veroveringen, diplomatie en levendige handelsgeest stichtten zij een stad die zijn weerga niet heeft. In de loop van honderden jaren heeft zich de huidige stad ontwikkeld als een meesterwerk van intelligentie en arbeidslust van zijn inwoners. Een stad die men zien moet, want ook de


r J

uitvoerigste en levendigste beschrijving kan ons geen echte indruk geven. Alleen wanneer men de stad zelf' heeft bezocht en heeft leren kennen, zijn karakteristieke kanalen doorvaren heeft, over de pleinen heeft gewandeld, door de smale stegen geslenterd, op het San Marcoplein vertoefd heeft, pas dan wordt men zich bewust, waarom deze stad als een der wonderen der wereld geldt. Geniale kunstenaars hebben de natuurlijke schoonheid benut en meesterwerken van architectuur, beelden en schilderwerken geschapen, die iedere keer weer als een feestelijke gebeurtenis op de toeschouwer afkomt. De toverachtige blik der paleizen aan het canal-grande, de kerken en andere historische gebouwen laten een betoverende indruk achter. Elk plekje is als met een toverstaf behandeld. Toch zijn er velen die niet zo over Venetië denken. Velen die zeggen: 'Venetië is een ziek kind, dat met koorts in een met edelstenen getooide wieg ligt. De knapste doktoren zijn er bij geroepen om het te redden.' Men zegt: '70 kerken en kloosters zijn in groot gevaar. 13 waardevollepaleizen staan op instorten. Bijna de helft van de 400 paleizen zijn bouwvallig, fresco's zijn gebarsten, het marmer scheurt, schilderijen verteren en er vallen gaten in. Weer andere pessimisten zeggen dat de palazzi zijn gebouwd op driemillioen houten palen die verrotten. 40% van de huizen heeft geen sanitair, 7000 geen bad of douche en 1500 geen W.C. Achter de paleizen stinkt het naar stilstaand water, gestolde olie en dobberend afval. 5000 huizen worden voortdurend blootgesteld aan het te hoge water. Sneller dan vroeger

t

smelt het ijs op de aarde aan de Noord- en de Zuidpool, per jaar 1'h mmo Het lijkt weinig maar het is veel. De bodem verzakt angstig. In de afgelopen 10 jaar overstroomde de vloed 482x het grote San Marcoplein soms tot meer dan 1.20 m. In 1900 lag Venetië op vele plaatsen 30 cm hoger dan nu. En dan niet te vergeten de vele duiven. Met schat het aantal op 180.000, 2x zoveel als er mensen wonen. Bij langdurige regen in de winters waadden de mensen tot hun knieën in het water of moeten over loopplanken naar de kerk.' 'Que c'est triste Venise', zingt Charles Aznavour in een van zijn songs en zo is het ook. Maar reeds in 1500 sprak men over Venetië als een ten dode gedoemde stad en nog ligt zij daar in

1

\

Santa Maria Novella aan het canatgrande Rialtobrug.

de lagune, als de mooiste stad van de wereld. Zo zingt de dichter: 'La Serenissima, de serene, de doorluchtige, het gekroonde eiland. De triomph van de lagune, witte zwaan onder de steden.' De zee echter neemt wraak op haar Koningin, haar golven overvallen haar paleizen, rollen over haar pleinen, knagen aan haar straten, vernielen haar trappen en stoten haar beelden om. Maar toch ... Venetië bestaat nog, haar wonderlijke architectuur, haar onvergelijkbare schilderkunst, haar gondels. Het is er allemaal nog en het zal mij altijd blijven trekken en als ik in de buurt kom, zal ik er toch weer heen gaan om mijn geest te laven aan haar unieke schoonheid die zijn weerga niet heeft in de wereld. Michel van Bijnen


o 18

De

in

Scheveningen

Steeds vaker hoor je de opmerking: 'Die spaarbank van jullie zie je overal, of het nou Vlaggetjesdag is of wielrennen.' Omdat wij het Algemeen Haags ComitĂŠ en de Stichting Scheveningen Bad sponsoren zijn we inderdaad betrokken bij vrijwel alle aktiviteiten van die organisaties. Zo waren we aanwezig bij de opening van Swinging Scheveningen 1984, waar het dixielandorkest speelde vanaf onze promotietrein. Op de boulevard bus staat te lezen welke de beste bank is, die met de S natuurlijk. Ook het ponyrijden werd door ons gesponsord. De zondagsconcerten staan ook op het programma, die sponsoren we samen met de Posthoorn. Dikwijls krijgen wij de telefoontjes voor kaartjes en de mensen zijn dan verontwaardigd dat wij die niet hebben, want: 'Het stond toch in de Posthoorn dat u concerten geeft!' Het Schevenings Zeebiologisch museum bestond 5 jaar, reden voor onze bank om een kindershow aan te bieden van Hans Versnel. De show werd zeer druk bezocht zoals op deze foto duidelijk blijkt.

Niet in Scheveningen, maar wel in ~ een badplaats, Kijkduin, een resultaat van onze bemoeienis met het project Job Creation, een organisatie die kleine ondernemers kansen geeft. Met een hoovercraft konden rondvluchten of rondvaarten, hoe je het ook wilt noemen, worden gemaakt op Kijkduin. Hier de hoovercraft in rust, maar zo rustig zou het niet blijven. Er werd goed gebruik van gemaakt.


19

Mijn buurmeisje is vorige week gezakt voor haar rijbewijs. Ze had de ene fout na de andere gemaakt en dat kwam omdat haar examinator een zenuwtrek had. Bij alles wat ze deed vertrok zijn gezicht zodat zij dacht dat ze slecht reed. Pas later ontdekte ze dat hij die trek ook had toen ze weer buiten de auto waren. Ik geloof haar. De rij-instructeur die zijn leerling enige jaren geleden tegen mijn autootje op instrueerde had ook zo'n zenuwtrek. Dat geeft je weinig vertrouwen in zo'n man als hij van de rijprestaties van zijn leerlingen zo zenuwachtig wordt. Hij had rechtsaf gezegd, zij ging links en daar stond ik. Ik stapte uit om de schade op te nemen, de leerling snikte dat zij nooit meer zou rijden, wat de in.structeur zo zenuwachtig maakte dat hij 'rotwijf' siste. Als rechtgeaard Amsterdamse liet ik een duidelijk 'zenuwlijer' horen, vanwege die zenuwtrek. Toen de instructeur mij perplex aanstaarde begreep ik dat hij niet mij bedoelde en dat was maar goed ook want de deuk was groter dan ik dacht en mijn Fiatje was maar zo klein. 'Die wijven doen nooit wat je zegt' vertrouwde hij mij toe en dat deed mij terugdenken aan mijn rijlessen op de scooter, waarbij de instructeur ook voortdurend rechtsaf riep vanaf achterop. Aan linksaf was ik nog niet toe. Omdat ik en op de versnellingen op het gas en op het verkeer moest letten had ik voortdurend moeite met de richtinqsbevelen. Op zijn rechtsaf ging ik dan vrolijk naar links en omdat de instructeur zich geestelijk op rechts had ingesteld maakten wij voortdurend een S op de Vespa. De man werd daar zeer moe van en ik heb hem maar ontlast om met een oefenvergunning zelf te gaan leren rijden in het Amsterdamse bos. Het examen haalde ik daarna vrij snel ofschoon het nog even dreigde mis te gaan toen de examinator bij het naarbuiten lopen aan mij vroeg: . 'Kunt u het kenteken van die Volkswagen lezen?', waarop ik antwoordde: 'Ja natuurlijk, u niet?' Pas later ontdekte ik dat hij mijn gezichtsvermogen wilde testen.


20

24-uurs service op de bus De HTM-bussen 305 en 306 rijden rond met uitsluitend reclame van de spaarbank. De 24uurs service, een garantie die de HTM haar klanten niet kan bieden. De reclame is uitgevoerd in 5 stickers, die stap voor stap de handeling uitbeelden.

Het is altijd belangrijk te weten wat onbelangrijk is. Ernst Hohenemser

Wij beoordelen onszelf naar waartoe wij ons in staat achten, terwijl anderen ons beoordelen naar hetgeen wij al gedaan hebben. Longfellow

Er zijn veel ideeĂŤn waaraan men voorgeeft te geloven omdat men gelooft dat de anderen eraan geloven. Jean Rostand

Een commentator vindt zijn werk dikwijls veel belangrijker dan het werk dat hij toelicht. Wijnandts Francken

Er zijn mensen die zich ook innerlijk kleden zo~ls de mode dat eist. Berthold Auerbach

Als ge kritiek wilt vermijden: doe dan niets, zeg dan niets en wees dan niets. Hobbard

Vroeger hadden de mensen de pijnbank, nu hebben zij de pers. Oscar Wilde

Kunstcritici zijn meestal mislukte artiesten. Net als de meeste artiesten. Paul Citroen

Het verschil tussen journalistiek en literatuur is dat journalistiek onleesbaar is en literatuur niet wordt gelezen. Oscar Wilde

Hoe komt het dat een kreupele ons niet ergert, maar wel een kreupele geest? Omdat de kreupele erkent dat wij goed lopen, maar een kreupele geest zegt dat wij het zijn die hinken.


-----

--------

21 In het juninummer van Seinpost schreef ik al dat de Mobiele Service erg goed werk deed en het werk goed deed, maar dat ze zo goed waren dat hun cliĂŤnten de 100 halen wist ik toen nog niet. Drie 100-jarigen binnen een half jaar en natuurlijk was onze bank erbij.

8 maart '84 J. van Ballegooien in het Carel van den Oeverhuis 100jaar 13juli '84 mevr. Goedhart in het Carel van den Oeverhuis 100jaar 30juli'84 mevr. van Rijn in Favente Deo 100jaar.

Je ziet het niet af aan de heer Van Ballegooien JOOjaar.

Mevrouw J. Goedhart-Langenkamp met de eveneens JOO-jarigeheer Van Ballegooien, samen 200jaar.

Mevrouw P. van Rijn-Smorenburg.

En dan waren er twee echtparen 65jaar getrouwd. Het echtpaar Vijver-Klein in Buytenhaghe in Zoetermeer op 5 maart 1983 en de heer en mevrouw Piket- Kade op 19 maart '84, in Camp duinen in Den Haag. Helaas hebben we geen foto van de heer en mevrouw Vijver.

De heer en mevrouw Piket. Het vermanende vingertje is van de heer Van Vliet.


22

'Leiden ten tijde van het beleg' Een deel van de oude stadswallen

Met het beleg en ontzet van Leiden werd een roemrijke bladzijde in Leidens historie geschreven. Reeds in 1573 pakten zich donkere woken boven onze stad samen. Haarlem was gevallen. Alkmaar belegerd, overal luidde de oorlogskiok. Leiden zou er niet van verschoond kunnen blijven. De overheid nam al spoedig maatregelen. Alle 'buitengetimmerten' wer- . den gesloopt en omgek'apt. Niets mocht het uitzicht van de wallen belemmeren of de vijand tot nut of onderdak worden achtergelaten. De schuren verdwenen, de buitenkloosters werden afgebroken en de boomgaarden omgehakt. De kerken werden tot voorraadschuren en onderkomens ingericht om alle voorraden van het land te bergen teneinde de hongersnood, zolang als mogelijk was, buiten de poorten te houden. Her eerste beleg, dat Valdez voor de stad sloeg, was niet van lange duur. Reeds op 21 maart trok Valdez met zijn troepen weg naar Brabant. Maar de stad zou haar lot niet ontgaan. Leiden zou haar steentje tot de vrijheidshistorie moeten bijdragen. De Vroedschap zat niet stil en liet zich niet in slaap sussen. Er werden schansen gebouwd bij Valkenburg, Gouwsluis en aan de Zijl teneinde aan de oprukkende vijand weerstand te bieden. Het was tevergeefs. Spoedig stond Valdez weer voor de poorten van de stad en het volk van Leiden van hoog tot l"lag zou aan den lijve ondervinden, welke offers het zou kosten. Met spoed werden nog de laatste herstellingen aan de verdedigingswerken gedaan. De stad had in die dagen nog niet de oppervlakte, welke door de huidige singels omsloten wordt. Zij was door een walmuur omgeven, die

nu wegens restauratie

wel een stootje van de vijand kon opvangen. Het was op deze wallen, dat de militairen van de stad, de vrije schutters en die van de Sint Joris- en Kloveniersdoelen, de wacht hielden en elke beweging van de vijand gadesloegen. Een aantal mensen zag kans de stad te ontvluchten. Zij werden 'glippers' genoemd. De vijand toonde weinig lust tot strijd. Niet zware gevechten zouden op deze muren gestreden worden, geen zwaar geschut of muurbrekers zouden de muren rameien. De hongersnood moest de poorten openen. Het was een ware blokkade. Een netwerk van schansen werd om de stad gelegd, waardoor een controle op alle wegen en wateren mogelijk was. Bij Cronesteyn lag de schans Lammen, in de driehoek, waar de Roomburgerwetering - thans tot de Nieuwe Vaart verbreed - in de Vliet stroomde en de weg naar Zoeterwoude deze wetering kruiste. Het is dat driehoekig stukje grond, rondom in het water gelegen, dat op de oude kaarten is aangegeven en dat nu door de bruggewachter wordt bewoond, en zich in het landschap nog zo duidelijk aftekent. Het was deze schans, waarop in de nacht v贸贸r het ontzet, een aanval van de stad uit zou worden ondernomen, teneinde met de bevrijders, die met hun vletten reeds genaderd waren, in contact te komen, ware het niet, dat de weesjongen Cornelis Joppenszoon, die overmoedig de Vliet was opgeroeid, het bericht binnen de wallen bracht, dat de schans reeds verlaten was. De pot vol hutspot uit de Lammenschans werd het symbool van de bevrijding voor de Leidenaren. Ten noorden van de stad lagen de

in de steigers.

schansen, 'de Kwaak' aan de Haarlemmertrekvaart ter hoogte van Poelgeest en de schans aan de Zijl tegenover de Driegatenbrug van de Dwarswetering. Beide zijn nog duidelijk in het landschap te herkennen. In het Westen aan de Haagweg lag de Waddingerschans ter hoogte van de Vink. Deze was een grote vesting, die de Leidenaars door het voortdurende artillerievuur zoveel hinder veroorzaakte. Zij werd door een uitval veroverd en met de grond gelijk gemaakt. Aan de overzijde van het Galgewater, iets dichter bij de stad lag de Warmoesschans, die met de schansen Poelbrug en de Voskuyl de wegen uit het Westen beheersten. In het Oosten, waar Valdez zijn hoofdkwartier had, lag bij Roomburg een schans in de hoofdweg. Al deze punten waren strategisch juist gekozen, doch zij lagen zo ver uiteen, dat het de Leidenaren niet moeilijk viel zich in het duister een uitweg te zoeken tussen de schansen om voedselvoorraden binnen de wallen te slepen. Zelfs het vee graasde aanvankelijk nog buiten de wallen en liep bij het luiden van de noodklok vanzelf naar de poort, terwijl ook de koolvelden nog lang een bron voor de voedselvoorziening waren. Gevaarlijker was het, wanneer de boden werden uitgezonden om contact te zoeken met Oranje; zij moesten zich in het duister een weg banen tussen de schansen. Met spanning wachtte men tot uit de naburige stad kanonschoten weerklonken ten teken, dat de boden veilig waren aangekomen. Met nog groter vurigheid wachtte men op het ogenblik van hun behouden terugkeer. Het hongerige volk liep dan te hoop bij het stadhuis om te horen of de burge-


23

meesters een hoopvolle tijding te geven hadden. Steeds nauwer echter trok Valdez de kring der blokkade om de stad. De toestand werd onhoudbaar en het volk leed meer dan eigenlijk mogelijk was. Alleen van der Werff kon met de onwrikbare van Hout weerstand bieden aan de druk der wanhopigen. Hongersnood en pest sleepten 6000 mensen ten grave. Leiden had haar tol betaald. Tegelijk met het wassende water voeren de bevrijders met hun scheepjes over de landouwen en brachten zoveel voedsel binnen, dat velen eraan stierven. Het feest van de derde October zal in Leiden nooit vergeten worden.

De Vlietbrug.

Voor ingewijden Deze wallen volgden het beloop van de Jan van Houtkade, langs de muurtoren 'Oostenrijk' - de enig overgebleven stille getuige van het beleg langs de toren 'Bourgondi毛', waarvan de fundering nu nog boven de berm uitsteekt, tot de Koepoort, waar de weg van Zoeterwoude de stad binnen kwam. Het was dit gedeelte van de wal, dat tijdens het beleg in de nacht v贸贸r het wegtrekken der Spanjaarden met een donderend geraas ineen stortte. Vervolgens liep de muur langs de Boisotkade naar de Colaerstoren, waar het schip met haring en wittebrood door het Vlietgat de Leidenaars verlossing bracht. Dan langs het bolwerk, waarop nu de Sterrewacht is verrezen, verder langs de Katrijnentoren en de Schutterstoren naar de Witte poort, die de westelijke toegangsweg tot de stad beheerste. Van hier liep de wal door naar de Pelicaenstoren, gelegen op de hoek van het Galgewater en langs dit water tot de Accijnstoren, een soort waterpoort, waardoor het water van het Rapenburg in de Rijn stroomde. Vervolgens boog de stadsmuur naar het Noorden af naar de oude Rijnsburgerpoort en liep langs de tegenwoordige Oude Singel naar het Maregat tot de Zijlpoort, ongeveer-samenvallend met de huidige Koestraat. De wal volgde verder het beloop van de Vestestraat tot de toenmalige Hoogewoerdspoort, ter hoogte van de Kraaierstraat gelegen, en sloot daarna langs de Geeregracht aan bij de Jan van Houtkade.

Standbeeld

van Cornelis Joppenszoon.

J. Goedegebuure


,'-""'

24

--------------

Het hoofdkantoor heeft haar nieuwe belettering, zodat niemand de Nutsspaarbank over het hoofd kan zien.

Koortsachtige aktiviteitviervischmarkt in Den gaan zetelen. De gEN< dat is dan ook he 'ge, een gigantisch gat

Hoek FahrenheitstraatiThomsonlaan. Eens een meubelzaak met toen de foto werd gemaakt opheffingsuitverkoop. Over enige tijd een nieuw districtskantoor van onze bank.

e panden aan de Riâ&#x20AC;˘ waar de direktie zal nog rechtop, maar eroer is het nu nog


25

e

Ei Nieuw bij de mobiele service zijn deze Peugeot bussen, die de Volkswagenbusjes gaan vervangen. Ons mobiele kantoor straalt nu een maagdelijk

wit uit.

Nutsspaarbank

is inderdaad een lang.

woord, maar of dit nu de enig mogelijke afkorting is ... ?


26 altijd aan de andere zijde van de projectietafel de voorstelling uit die voor ons na zeven en tachtig keer toch wel wat van zijn bekoring heeft verloren. Patrick de tweede is weer op zijn stoeltje geploft en beseft vol afgrijzen dat zijn optreden niet de door hem gewenste waardering oogst. Sterker, er is vrijwel niets van gemerkt. In dit door een opgeruimde architekt bedachte bouwsel zit zoveel glas dat de aan de straatzijde neergelaten doekjes vrolijk worden beschenen door een waterval van licht van de andere kant. Daar immers grenst het lokaal aan de enorme hal met zijn verhoogde dak. De onderwijzer veert nu op in het besef dat de dia's op zijn best half zichtbaar zullen zijn want van doeltreffende verduistering is geen sprake. In zijn gedachten beleeft hij reeds de .gruwel van een totale chaos, want de klas zal niet stil blijven zitten kijken naar de fletse dia's.

Met grote regelmaat wordt er door Marketing op scholen een uurtje lesgegeven over de geschiedenis van het geld. Na het inleidend praatje van zo'n vijftien minuten wordt de inmiddels in gereedheid gebrachte dia-apparatuur gestart en volgt er een voorstelling van dertien minuten. Afgelopen maandag was een school in een nieuwbouwwijk aan de beurt. Mevrouw Vleesenbeek en ik sjouwden de apparatuur uit de auto en wandelden over het schoolplein naar de ingang. We wurmden ons door de deuropening en werden door een toesnellende lerares doorverwezen naar een ruimte aan het einde van de gang. Daar aangekomen bleek het te gaan om een soort overdekt binnenplein waar niet alleen de kapstokken stonden opgesteld maar ook een volledig keukenblok was ingericht. Op de her en der verspreid staande tafeltjes lagen informatieblaadjes over de school en stonden potten Moccona en suiker klaar om de zelf te zetten koffie op smaak te brengen. Het dak van deze hal stond op een rondom lopende ring van raampjes zodat het geheel bijzonder licht was. Na ons van de jassen te hebben ontdaan brachten we de apparatuur naar het lokaal waar de les gegeven zou worden. De onderwijzer begon onmiddellijk tafeltjes en stoeltjes omver te werpen om ons ruimte te geven. Hij kon dat makkelijk doen daar het pauze was en er dus niet ogenblikkelijk gewonden zouden vallen. Hij leek me een zeer goedwillende, maar wat onhandige man. Terwijl ik de houten koffer die ik bij mij had ombouwde tot een projectietafel ontrolde hij het projectiescherm waarbij hij er inderdaad in slaagde het scherm uit zijn behuizing te trekken. Het was hem blijkbaar al vaker overkomen want zonder een spier te vertrekken frommel-

de hij de onderrand weer in de metalen cilinder. Strak stond het doek natuurlijk niet meer maar we hebben wel geprojecteerd op losse vellen tekenpapier dus het viel nog wel mee. Om half 11 nam een uiterst rumoerige ploeg kinderen bezit van het lokaal. Na een tijdje ontdekte de klas dat er niet begonnen zou worden in die drukte. 'Goed jongens' zei de onderwijzer 'mevrouw Vleesenbeek hier gaat jullie wat vertellen over geld en alles wat daarmee te maken heeft. De klas hield zich redelijk rustig tijdens wat wij intern 'de preek' noemen, het verhaal dat vooraf gaat aan de dia-presentatie. Nel lokte de gebruikelijke vragen uit en vertelde over domme mensen die liever hun geld thuis bewaren en het dus in een uitslaande brand kwijtraken en over de superieure soort die het in zijn wijsheid inlevert bij de bank en dan nog rente krijgt ook. Diep onder de indruk over zo'n intelligentie luisteren de zesde klassers. Af en toe draait een wat beduimelde jongeling zich om, waarschijnlijk met de bedoeling te kontroleren of ik er nog ben. Hij acht mij blijkbaar in staat stilletjes weg te sluipen en Nel alleen achter te laten met de technische projektie-toren. Ik viel mee, ik stond er nog. 'Dan gaan we eerst naar de dia's kijken en als je straks nog vragen hebt hoor ik het wel', zegt Nel altijd wanneer De Preek ten einde is. Zo ook nu. Ogenblikkelijk springt een hinderlijk enthousiast ventje op om de lampen uit te doen. Hij is van het type dat ook regelmatig aanbiedt het bord schoon te vegen, dunkt mij. Vroeger zat er bij mij in de klas ook zo'n figuur. Patrick heette hij en wat een hekel hadden wij gezamelijk aan dat mannetje. Deze nieuwe Patrick heeft het licht al uit voor Nel goed en wel naar achterin de klas heeft kunnen lopen. Daar staat ze

Hij springt op en rent het lokaal uit, zodat heel even het kantoor Leyweg zichtbaar wordt op zijn gebogen rug. Waarschijnlijk was het door de onverwachte sprint dat de klas stil bleef. Na veertig seconden zwaaide de deur open en verschijnt het uiteinde van een aluminium trap in de opening. 'Sttt' sist de onderwijzer tegen de verpletterende stilte. Er klinkt gegiechel. Alle aandacht richt zich nu op de onderwijzer, die probeert te verduisteren met vellen etalagekarton. Het vel moet kromgebogen worden, waardoor weer licht komt aan de zijkanten. Na enige tijd zijn alle ramen voorzien van karton, waardoor van de dia's nu tweederde enigszins zichtbaar is. 'Vroeger was er helemaal geen geld' beweert de stem op het geluidsbandje 'Vroeger had je ook geen overschot aan ramen' zie je de onderwijzer denken. Hij probeert de vellen karton dwars te plaatsen, hetgeen inderdaad een andere lichtval oplevert, doch niet meer beeld dan tweederde. Het gegiechel wordt luider. En als de onderwijzer eindelijk ontdekt dat plakband zou kunnen helpen, maar het geworstel met het rolletje plakband verliest is de klas bijna niet te houden. De climax komt wanneer de onderwijzer dondert: 'IK WENS NIET GELACHEN TE HEBBEN'. 'De Nutsspaarbank gaat naar de scholen om zegels te verkopen en de kinderen te vertellen over banken' verduidelijkt de stem op het bandje, onaangedaan door het rumoer. Tijdens de lachpauze had Patrick het benul het licht aan te doen, verduisterde de onderwijzer de ramen met hulp van een paar jongens en spoelde ik de banden terug. De diaserie verliep nu zonder problemen, maar ik weet niet zeker welk deel van de middag de kinderen het boeiendst hebben gevonden. RenĂŠ van den Abeelen.


,...------~...-27

'De wisselbeker is nu definitief van ons' Twee jaar geleden kwam Ronaid Kruit zeer trots aanzetten met een grote wisselbeker, gewonnen met zijn bowlingteam, dat speelt onder de naam Nutsspaarbank. Onder de vorige winnaars: 1979 'De malle meide' 1980 'Het gulden anker' 1981 Hobbits I lieten wij graveren; 1982 Nutsspaarbank.

Weer was er een jaar om en verdween de beker uit de prijzenkast, om enige tijd later definitief terug te komen. Driemaal is scheepsrecht, wat in dit geval inhoudt dat de beker eigendom is geworden. Op de laatste avond van de competitie moest het team aantreden tegen nr. 2 van de ranglijst, maar door een 4-0 overwinning werd het kampioenschap bereikt. Het teamgemiddelde was 831.

De beker kreeg een plaatsje in de prijzenkast in de kantine van het hoofdkantoor. Maar zoals des wisselbekers is, die moet na een jaar worden teruggebracht. Korte tijd later stond weer ene Ronaid Kruit voor onze neus met dezelfde beker, voor de tweede maal gewonnen, en tussen neus en lippen het verzoek om nieuwe kleding. 1983 NUTSSPAARBANK lieten wij graveren.

I

Er waren ook persoonlijke prijzen. De heer F. Wehrman had een totaal gemiddelde van 182 over 45 games, waardoor hij hoogste werd voor de stand van het hoogste gemiddelde, hetzelfde gold voor M. Stempels met een gemiddelde van 177 die eerste werd bij de dames. Voor de derde maal zullen wij de beker laten graveren, waarna deze een vaste plaats zal krijgen in de prijzenkast, die inmiddels wat aan de kleine kant wordt.

Het verschil tussen Hagenaars en Amsterdammers

Ze zit op de veranda worteltjes te schrappen, nadat ze de ramen heeft gelapt, doorregen osselappen heeft gehaald en op de terugweg de vuilnisbak heeft binnengebracht. Bijna een buitenlandse taal voor Hagenaars. Zij hebben geen veranda, maar met een beetje geluk een voorbalkon en een achterbalkon. Zij schrappen peentjes, zemen ramen, halen runderlappen en zetten de asbak binnen. Er zit een wereld van verschil tussen Hagenaars en Amsterdammers. Niemand is nerveus in Amsterdam, het zijn allemaal zenuwelijers. Hagenaars zeggen wel eens iets geestigs, maar ze hebben nooit gein. Ze eten geen pork, maar boterhamworst, ze gaan naar de groenteman i.p.v. naar de groenteboer, tegen iets dat Amsterdammers straat zouden noemen zeggen zij laan en ze leggen daarop de klemtoon ook. Beekláán. Hagenaars kunnen lyrisch praten over hun stad, Amsterdammers mopperen altijd. Op hun stad, op elkaar, maar zet ze even buiten hun stad en ze vormen een eenheid tegen de rest van de wereld. Er is één overeenkomst tussen Hagenaars en Amsterdammers. Ze vinden hun stad niet compleet. Amsterdam is hoofdstad en geen residentie en met Den Haag is het andersom. Rotterdam telt daarom voor geen van beiden mee.

Het bowlingteam Nutsspaarbank won voor de derde maal de wisselbeker, onze contactpersoon Ronaid Kruit kwam aanbieden.

die

Een Amsterdammer,


28

o

[f1)O®lliJW®

P.V.N. weekend-rally 1984 Zaterdag 1 september. Het was erg vroeg toen de eerste deelnemers het Motel Bunnik binnenkwamen. Volgens enkele mensen was het bijzonder mistig, terwijl het zonnetje toch stralend aan de hemel stond. Gelukkig trok deze mist na de aangeboden koffie snel weg. Na het bestuderen van het uit vele pagina's bestaande route boek moest de 1e vraag worden beantwoord, voor velen het eerste probleem voor deze dag. Is DM 1.74 meer of minder dan f 2,-? Vragen als 'welke koers?' en 'zijn de munten wel geldig?' vlogen over de starttafel. Zelfs pocket-calculators kwamen er aan te pas om het 'juiste' antwoord te kunnen geven. Dat alleen de waarde van de envelop (circa 2 cent) werd gevraagd, hadden vele deelnemers (nog) niet in de gaten. Via het slot Zeist en de heidetuin in Driebergen kwamen de deelnemers in het oude centrum van Amersfoort. Daar ontstond het eerste probleem voor deelnemers en bestuur: 'n weg afgesloten!!! Dat ze daar een braderie organiseren zonder voorafgaande toestemming van de P.V.N. begrijpen wij tot op heden niet. Met behulp van het gezonde verstand en de 'vliegende controle' wisten alle deelnemers de eerste bemande kontrole, het restaurant DE SCHEP in Hoevelaken, te bereiken. Dat kleine strookjes papier de meest

onmogelijke opdrachten kunnen bevatten bleek hier: 'n hard gekookt ei in de schil inleveren. Dat na 20 deelnemers de eigenaar van 'De Schep', bij de vraag naar hard gekookte eieren, paars werd en wat kung-fu-achtige sprongen ging maken, kon het bestuur ook niet vermoeden. Dat er langs de route genoeg cafetaria's (broodje ei zonder brood) en bijzonde; vriendelijke mensen (kan ik een ei bij u kopen?) te vinden waren, ondervonden veel deelnemers. De route naar de 2e controle voerde langs mooie landwegen en onverharde bospaden. Zonder namen te willen noemen, hebben we op deze bospaden enkele bestuurders gezien met 'echte' rally-aspiraties, die hun vervoermiddelen akelig 'dwars' de bocht in smeten. Dat achter boom 236854 de Nuts-controleurs stonden en niet de plaatselijke dorpssherriff was voor velen meer geluk dan wijsheid. De 2e bemande controle bij restaurant WEST-END in Wolfheze moest de deelnemers helaas rechtstreeks naar de Rijnbrug in Arnhem verwijzen, omdat de Airborne wandeltocht (wederom zonder toestemming onzerzijds) roet in het eten gooide. Maar als pleister op de wond hadden ook deze controleurs een nieuwe opdracht voor de mensen in petto. De beugelfles bier (nee, geen reklame) die bij de 3e controlepost ingele-

2. Een probleem was aan een hardgekookt restauranthouder werd er dol van.

ei te komen. De plaatselijke

verd moest worden, vormde voor de meeste deelnemers weinig problemen. Wel voor de kontroleur, om na het vertrek van de laatste deelnemer het pand vertikaal en via de gebruikelijke uitgang te verlaten. Vanaf de Sterrenberg in Beek was het nog slechts 2 kilometer naar de finish in Hotel Erica in Berg en Dal. Na aankomst hadden vele deelnemers nog maar een ding voor ogen, zo snel mogelijk de tassen en koffers naar de kamers en dan douchen of zwemmen. Nee ... zat daar nog zo'n lastige controleur die per se het aantal kwartjes in een reusachtige fles wilde weten, alvorens het finishstempel te plaatsen. Of dhr. van Deurse zich schuldig heeft gemaakt aan bedrijfsspionage of dat hij zelf kwartjes verzamelt, weten wij niet, maar met zijn opgave van 2.748 stuks zat hij angstig dicht bij het werkelijke aantal n.1. 2.722. Na het diner stond de band After Eight klaar om de avond muzikaal te omlijsten. Dat de dansvloer onmiddellijk ingenomen werd door onze Nutsers verbaasde ons. Werd in de bar dan toch een soort pepdrankje geschonken? Om 23.00 uur was het dan eindelijk zover ... de prijsuitreiking. Na enig rekenwerk kwam de volgende uitslag uit de bus: 1e prijs: dhr. Paul Kooijman (deelnemernr. 14) 2e prijs: dhr. John van Deurse (deelnemernr. 55) 3e prijs: dhr. J. J. de Raad (deelnemernr. 26) Poedelprijs: dhr. André Bal (deelnemernr. 13) Met de felicitaties en de kusjes van Sonja Ruytenbeek kregen de winnaars natuurlijk hun prijzen t.w. de bekers (voor insiders: de soepkommen). Doordat de heer de Raad zich voor andere bezigheden reeds op zijn hotelkamer had teruggetrokken, kon hij zijn prijs pas de volgende ochtend in ontvangst nemen (zonder kusjes natuurlijk). Na het ontbijt de start van de Weekend rally deel 2. Niemand had zich verslapen, iedereen de telefoonrekening betaald en zelfs de kamersleutels werden allemaal ingeleverd. (Deelnemers: HULDE.) Voorzien van een portie frisse moed


1. Een van de opdrachten was de diepte midden in de vijver te meten. reden de deelnemers via Millingen a/d Rijn naar de Duitse grens. Daar werd zeventig maal met 'n stalen gezicht gemeld: 'Niets aan te qeven'. Terwijl gezien de kostprijs van het route boek toch minimaal enkele Duitse marken aan invoerrechten betaald hadden moeten worden. Via de dierentuin in Kleve (niemand achtergebleven) en Schloss Schwa-

Spaarbanksportdag

Al weer lang geleden, om precies te zijn op 23juni, werd de jaarlijkse Spaarbanksportdag gehouden. Ook de Spaarbank 's-Gravenhage was weer van de partij. Het bowlingteam wist beslag te leggen op de derde plaats, een damesvolleybalteam werd tweede en een ijzersterk badminton eindigde op de eerste plaats. De heren voetballers deden ook mee, maar kwamen helaas niet verder dan de voorrondes. Jammer dat een paar heren al weggingen voor e wedstrijden waren afgelopen. ie zo'n goede instelling heren. Misechie is he moeilijkvoor een team dat gewend is met een beker naar '<e gaan bij de verliezers te hare • <'aa:::-ook dat hoort bij sport.

nenburg voerde een snelle route door Kalkar naar het oud Romeinse bouwwerk het Amphitheater in Birten. Dat de aanduiding 'snelle trajecten' door 3 deelnemers wel al te letterlijk werd opgevat, bleek pas later. Onderweg hadden zij een ontmoeting met 2 uiterst correkte, maar zeer resoluut schrijvende 'Polizei'-heren. Gelukkig maakte de (gratis) muzikale onderbreking, aangeboden door de plaatselijke 'Schützenverein' en de aansluitende wedloop naar het cafe van deze heren, veel goed. Een bezichtiging van Schloss Gartrop en Schloss Raesfeld stonden daarna op het programma. Enkele deelnemers namen de afkortingsroute naar de Nederlandse grens en misten daardoor deze toch zeer fraaie kastelen. Traject 19 van Raesfeld naar 's-Heeren berg was een stukje route waarop de echte snelheidsmaniakken zich konden uitleven. Om precies te zijn: 25,3 km kon men 'planken' op de Duitse Autobahn. De richtsnelheid van 130 km/h werd gemakshalve even vergeten en het vuil moet ook zo nu en dan uit de motor, nietwaar? De Nederlandse douane in 's-Heerenberg had toch wat moeite met deze Haagse invasie. Paspoorten werden bekeken, kofferbakken moesten open en vele vragen ... waarheen? waar vandaan? hoezo deze grenspost? die oranje papieren? ..· en 'Heeft u iets aan te geven?'.

Helaas was er geen damesvoetbalteam om de beker van vorig jaar te verdedigen. Hopelijkvolgend jaar weer. Alles was prima verzorgd in de diverse sporthallen, maar we zijn niet anders gewend. Komtu ook eens kijken een volgen-

De heren dachten net een smokkellijn van Haagse Hopjes ondekt te hebben, toen het woord toertocht weer rust in de gelederen bracht. De volgende stop was bij cafe-restaurant 't Peeske in Beek bij Bergh. Het routeboek vermeldde: 'Verrassende onderbreking'. Op alles voorbereid keken de deelnemers dan ook wantrouwend naar de controleurs die naast een druk met karpers en eenden bevolkte vijver zaten ... ZWEMMEN?????? KARPERS VANGEN MET HINDERNISSEN???????? Nee, niets van dat alles. Het werd waterfietsen waarbij even de diepte van het meertje gemeten moest worden. Takken en duimstokken werden aangedragen om maar zo nauwkeurig mogelijk dit klusje uit te voeren. Zelfs dit was voor twee dames niet precies genoeg en gingen daarom pardoes in bikini te water. Het resultaat was dan ook verbluffend. 'Het water komt precies tot mijn dingetje'. Nauwkeurig nameten leerde dat de hoogte daarvan exact 83 cm was. Helaas zonder prijs maar wel een nuttige informatie rijker gingen deze dames met de overige deelnemers beginnen aan het laatste traject van deze rally, die via De Steeg en over de Posbank naar de uiteindelijke finish voerde. Onder het genot van een aangeboden consumptie werd nog wat nagepraat. De WEEKENDRALLY 1984 was voorbij ..· Namens de P.v.N. J. Kautz.

de keer. Tenslotte proberen wij ook de eer van uw stad te verdedigen. Wanda Kraan, nog bedankt voor de foto's, die van ons volleybalteam zijn genomen. Namens de PVN Gerry Olvers.

29


30 'Afscheid

van de heer Zembsch'

Meneer Zembsch zal gaan en van Brakel zal komen, twee mensen die nu over hun toekoms dromen. Meneer Zembsch gaat zich vermaken in de Vut terwijl meneer van Brakel zich verder inzet voor het Nut. Zie daar de reden voor de overweldigend drukke receptie op woensdág 29 augustus. 'Nog nooit zo'n drukke receptie gezien' was de volgende dag op de entresol te horen. Het begon allemaal om bij vieren toen de heer Zembsch aan het hoofd van een ganzenrij binnenliep in de kantine. ' Stemmig in het donkerblauw, naar hij mij later vertelde deels als reaktie op mijn stukje in Snippers over zijn steeds lichter wordende kostuums. Wat onwennig stond hij te wachten op de loop der dingen, weggerukt van een oude auto, waaraan hij zo lekker aan het sleutelen was. Na toespraken van de heren de Monchy met overhandiging (en dit in figuurlijke zin) van een fiets namens de directie en Bos die de portefeuille aanreikte kwam een stroom kadootjes los. De afdeling had al haar kreativiteit gestopt in een ABC, waarin diverse eigenschappen licht ironisch werden gemomoreerd. Zoals:

Impulsief, De laatste tijd was de chef nogal impulsief en kreeg hij zijn vrije tijd steeds meer lief. De grootste kans dat hij ineens verdween, was 's ochtends als de zon weer scheen.

Kantine, De heer Zembsch is ook wel eens overstuur, maar dat duurt nooit langer dan een uur. Hij praat dan hier en daar wat raak over de ellende op de zaak. Dan gaat hij voor de bijl en zoekt in de kantine zijn heil.

Meningsverschillen, Meningsverschillen met u waren niet van de lucht, en ieder slaakte dan een diepe zucht. Gelukkig werden wij allemaal keien, in het 'Zembsch van zijn onderwerp afleiden'. Neem dit alles niet te zwaar: uiteindelijk kreeg u het toch voor elkaar. 4 september

Handig als geen ander gaat hij aan de slag op zijn zoveelste roostervrije dag. Vooral aan het werken met auto's heeft hij zijn hart verpand, dus zocht hij menigmaal een goedkoop karretje uit de krant, Die knapte hij dan op tot die blinkte en glom.

Hangladen, Wie kent niet uw veel gebruikte hangladen, die vol informatie zijn geladen? Het lukt u steeds om iets nieuw te bedenken dat het personeel veel voldoening zal schenken. En u kunt niet nalaten te proberen iets van uw systemen aan uw collega's te leren.

1984

Aan directie en collega's . Eerst na mijn afscheidsre~eptle drong het pas goed tot ~II door hoe overweldigend alles IS geweest. Het begon met de besloten r~cep.. m'I'I door de directie een tie waar b II pr~chtige sportfiets werd over~:~: digd voorafgegaan door een , k van de heer de Monchy, spraa b" d waarin mijn levensloop II e aarbank werd geschilderd. De ~~er Bos completeerde h~t geheel met de bekende portefeuille m~.t . d Heren voor dit alles mun mhou .' d k oprechte en welgemeende an. Verder was op deze 'kleine' rec~pI'ng aanwezig. tie mijn gehele afd e I d iNaar mij eerst op dat .~omentez~en delïk werd, hadden zll kans g I .. verborgen te houden. veel voor mil ver Uiteraard was ik wel gepolst o. het 'hoofdcadeau' , een prachtig . horloge, maar wat de bei~er~~;:~:~ satoren verder hebben g P

Ook de heer Zembsch wenste en ontving een fiets, waarmee uiteraard een proefrondje gemaakt moest worden. Om vijf uur dromden bezoekers voor de receptie al voor de kantinedeur, het werd een stroom die heel lang zou aanhouden. En omdat de heer Zembsch als een voortreffelijk gastheer alle gasten de nodige en zelfs meer dan de nodige aandacht gaf duurde het wachten voor de laatkomers zeer lang. Iedereen had het er echter grif voor over om de heer Zembsch persoonlijk gedag te kunnen zeggen. Om met de woorden van ABC te spreken: Afscheid, Het zal u vast en zeker wel bevallen om uw werklust in de vrije tijd uit te stallen. Tot ziens MRS

is geweldig. Marga en Joop, .~ijn mplimenten en heel hartehlk. ~~nk Verder dank aan allen die de stroo'm van cadeaLlx hebben mogelijk gemaakt. lles in superlatieven Op gevaar af a . h weer te geven, ontkom Ik er toc niet aan de grote receptie even- t eens als overweldigend ervaren e hebben. Ik waardeer het geduld van mijn collega's ~n oud-colle's die geruime tlld moesten ga , .. nkele woorwachten voordat Wil e d den konden wisselen. . d' enen anEveneens wil ik hier leg .. n die meenden dat bij meer vrue ke d sneller zou mil'n drankvoorra a d t"d II ' ewaardeer e slinken en voor zeer g k uitaanvulling zorgdraagd~~. 00 , wanodi ingen te komen dtnere~ g . Ook de culturele ziide ren Ieglo. nies werd niet vergeten, t.~. kaaL~st not voor de Kon. Schouw ur~. es van de kantine, de least, d am Ir d zeer verzorging was zoals a II .. d Collega's allen hartehlk vdear:~;o~r deze onvergetelijke dbag · J. K. E.Zem sc h


-- --,--

31 T. Abels, adm. medew. Adm. Prod. E. M. P. Willems, oper. afd. autom. mw. N. E. M. v. Stigt, kant. ass. V-Burg mw. J. Bergsvoort, adm. medew. afd. Kred. mw. D. Rynhart-v. Langeveld, kant. ass. J-H augustus 1984 mw. M. J. M. Rog, balie ass. J-H mw. A. C. I. de Wit, balie ass. J-H mw. E. Rutgers-Brandwijk, kant. serv. J-H J. C. Brosius, beheerder V'burg

dieV\st juli 1984 mw. E. Rutgers-Brandwijk, serv. J-H mw. I. C. Veenenberg, syst. program. afd. autom. mw. M. Urgert, balie medew. J-H S. Lenselink, prod. manag. afd. Creditg. mw. M. J. de Geus, balie ass. Schev.

augustus 1984 mw. G. D. Pirée, balie ass. J-H' W. J. v. d. Werf, syst. prog. afd. Aut R. P. Bruggeling, med. hypo afd. Adm. Prod. mw. D. Dijkstra, bouwk. tek. afd. Bouwk. Zk. R. Neuteboom, operator afd. Aut mw. P. M. Cantatore, balie ass. J-H mw. P. Roos, balie ass. J-H mw. J. Bergsvoort, adm. med. afd. Kred. J. V. Swinderen, mag. med. afd. HHZ G. J. J. Veraart, districtsdir.

september 1984 mw. C. Neele, balie ass. V-B A. M. Bodenstaff, balie ass. J-H R. de Corte, kadertrainee mw. D. de Wit, balie ass. Zoetermeer mw. E. G. H. M. Andriessen, kadertrainee mw. E. Roelse, kadertrainee mw. J. C. M. E. de Kind, kadertrainee mw. J. M. P. Kuijpers, kadertrainee M. R. Vroom, balie ass. J-H mw. M. C. Roggeveen, balie ass. D-H Zuid T. A. J. Nöllen, districtsdir.

984

. J. Entrop, balie ass. Schev. poor, kant. ass. J-H

ZoElte't'rey, karit, ass. Schev.

september 1984 mw. E. E. Waegemakers-Beyer, adm. medew. H.H.Z. K. C. Sysling, app. progr. afd. Aut J.H. M. van Veen, adm. medew. C.K. P. de Kok, medew. acc. afd. verz. mw. A. C. Boersrna-Schalker, adm. medew. afd. CLiKA mw. E. A. Heemskerk-Strik, balie ass. D-H Zuid mw. H. M. A. Mèjan-Kemp, balie ass. Leiden P. C. M. Heskes, adm. fin. medew. afd. verz. R. Broers, medew. info. afd. CLiKA mw. L. H. Manning, kant. ass. D-H Zuid J. K. E. Zembsch, hfd. afd. CLiKA

4-8-1984: Teus zoon van Gonny (kant. ass. distr. Leiden) en Peter Mèjan 3-8-1984: Dominic Camiel, zoon van Ellen (kan. ass. distr. D-H Zuid) en René Heemskerk (Automatisering) 1-8-1984: Merel, dochter van Astrid (medewerk. afd. Clika) en Sietze Boersma 14-8-1984: Pauline, dochter van Noor (adm. medew. H-H Zaken) en Ton Waegemakers 22-8-1984: Debby, dochter van Elly (adm. medew. afd. Adm. Inleggers) en Ad Lodder 2-8-1984: Remco, zoon van Daniëlle (kant. ass. distr. J-H) en Richard Rijnhorst 21-8-1984: Jeroen, zoon van Mirjam (adm. medew. afd. V.V.) en Camille van Arendonk (beh. distr. J-H) 26-8-1984: Arthur, zoon van Els (kant. ass. Leiden) en Paul van Heuvel

19-7-1984: J. van der Hulst (kant. ass. distr. D-H Zuid) en mw. B. Bolleboom 8-8-1984: mw. L. Bouter (kant. ass. distr. Zoet.) en E. Breedijk 31-8-1984: mw. P. Wulffers (med. Mark.) en A. Barendrecht.


,J

-,'

"

,--

/ /

/

) "

~~J§

.••••.•••••• -

I

.

,........

-

I

\:~\l

Seinpost 3 Okt 1984  

Personeelsblad seinpost

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you