Page 67

11

βιβλίο Κυριακή 9 Ιανουαρίου 2011

Στον αστερισµό του εθνικισµού Ενα βιβλίο του Σταύρου Τζίμα για την Αλβανία μετά τον Χότζα ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΜΠΑΛΗ

«Π

αµπάλαια αστικά λεωφορεία µετέφεραν στην πόλη ανθρώπους στοιβαγµένους σαν σαρδέλες, και κάποιοι απ’ αυτούς ταξίδευαν µε ανοιχτές οµπρέλες. Ο λόγος; Σε στιγµές επαναστατικού παροξυσµού, το 1991, είχαν σπάσει ως και τα γυαλιά στα παράθυρα των αστικών λεωφορείων, δίχως να περάσει από το θολωµένο µυαλό τους ότι την εποµένη θα έπρεπε να µετακινηθούν µε αυτά. Από τότε δεν τα αντικατέστησε κανείς, και επειδή το κράτος δεν µπορούσε να αγοράσει καινούργια, αναγκάζονταν, όταν έβρεχε, να ταξιδεύουν µε εκείνα τα παλιά που κατέστρεψαν οι ίδιοι, κρατώντας ανοιχτές τις οµπρέλες τους για να µη βρέχονται». Η εικόνα είναι από την Κορυτσά στη δεκαετία του 1990. Και περιγράφει την κατάσταση στην Αλβανία µετά την κατάρρευση του καθεστώτος του Εµβέρ Χότζα, πιο εύστοχα από κάθε βαθυστόχαστη πολιτική ανάλυση εκ του µακρόθεν. Οποιος θέλει να καταλάβει τι είναι η γειτονική µας Αλβανία, πώς διαµορφώθηκαν οι διµερείς σχέσεις µε µια χώρα- «εχθρό» που έχει «εξαγάγει» τους περισσότερους µετανάστες στην Ελλάδα τις δύο τελευταίες δεκαετίες, µπορεί να χαρίσει στον εαυτό του το βιβλίο του συναδέλφου Σταύρου Τζίµα, ενός ξεροκέφαλου Ηπειρώτη µε ασίγαστη περιέργεια, µε τίτλο «Στον αστερισµό του εθνικισµού. Αλβανία και Ελλάδα στην µετά Χότζα εποχή». Ο Τζίµας οργώνει την Αλβανία εδώ και είκοσι χρόνια. Εχει περπατήσει στη λάσπη, έχει οδηγήσει στους δρόµους«καρµανιόλες» της, έχει µιλήσει µε τους ντόπιους στα καφενεία, έχει περάσει µήνες ολόκληρους στις πόλεις και τα χωριά της γείτονος, έχει γνωρίσει όλους τους πρωταγωνιστές, από τη χήρα του Χότζα µέχρι τον Σαλί Μπερίσα, από τους βουλευτές της βορειοηπειρωτικής οµογένειας µέχρι τον αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο. Το βιβλίο του, που µόλις κυκλοφόρησε, περιλαµβάνει 58 ρεπορτάζ που δηµοσιεύτηκαν στον Τύπο από το 1990 και µετά -κυρίως στα «Νέα» και την «Καθηµερινή»- και που «φρεσκαρίστηκαν» µε τις εµπειρίες µιας εικοσαετίας.

Ο Τζίµας ξέρει να διηγείται ιστορίες, να κάνει τον αναγνώστη να µυρίζει τις αγωνίες των ανθρώπων. Το βιβλίο του επιτρέπει ακόµη και στον…τεµπέλη αναγνώστη που θέλει απλά να το ξεφυλλίσει και να διαβάσει κάποια σκόρπια µικρά κεφάλαια, να πάρει µια γεύση της Αλβανίας, των δρόµων της, της ζωής στις πλατείες της, της σύγχρονης πολιτικής της εξέλιξης, των «παιχνιδιών» που έπαιξε µε την Ελλάδα και που της έπαιξε η Ελλάδα στα λίγα αλλά πυκνά χρόνια µετά την κατάρρευση του καθεστώτος του Χότζα. Για τον αναγνώστη, πάλι, που ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τη σύγχρονη ιστορία το βιβλίο αποκαλύπτει πολλές µυστικές διεργασίες και εντός της Αλβανίας της µετάβασης και στις τεταµένες και δύσκολες ελληνοαλβανικές σχέσεις. Σκιαγραφεί την πολιτική και οικονοµική κατάσταση της ερειπωµένης Αλβανίας µετά το τέλος του καθεστώτος του Χότζα, θυµίζει την ιστορία των πυραµίδων το 1997 και την εξέγερση που ακολούθησε την κατάρρευσή τους, όταν µέσα σε χρόνο ρεκόρ οι Αλβανοί έχασαν τις λίγες οικονοµίες που µε αίµα και ιδρώτα κατάφεραν να µαζέψουν - κυρίως ξενοδουλεύοντας στην Ελλάδα. Παρουσιάζει τις διώξεις σε βάρος της ελληνικής µειονότητας στη Βόρεια Ηπειρο και

τις δολοφονικές επιθέσεις Ελλήνων εθνικιστών στο αλβανικό έδαφος, θυµίζει τι ήταν η ΜΑΒΗ και πώς λειτουργούσαν οι αλβανικές µυστικές υπηρεσίες, το µόνο κοµµάτι του αλβανικού κράτους που δε διαλύθηκε στη δεκαετία του 1990. Επιπλέον, διαθέτει ένα χρήσιµο χρονολόγιο της αλβανικής κρίσης, στο οποίο µπορεί να ανατρέχει κανείς εν είδει εγχειριδίου. Το µεγαλύτερο ατού του βιβλίου είναι ότι διαθέτει την αυθεντικότητα του οδοιπορικού. Είναι µια µαρτυρία από πρώτο χέρι, χωρίς παρωπίδες και χωρίς εκ των προτέρων διαµορφωµένες απόψεις για το τι συµβαίνει στη γειτονιά µας, στην τόσο κοντινή και τόσο άγνωστη Αλβανία. Ε ν α από τα πιο σπαρταριστά επεισόδια του βιβλίου είναι αυτό για την «όµορφη Βαλµπόνα που έκαψε καρδιές». Μια αληθινή –και άκρως γοητευτικήιστορία για την Αλβανίδα Μάτα Χάρι που τύλιξε στο µικρό της δαχτυλάκι «τα τσακάλια της δικής µας ΕΥΠ». Το βιβλίο «Στον αστερισµό του εθνικισµού. Αλβανία και Ελλάδα στην µετά Χότζα εποχή» ολοκληρώνεται µε ένα κεφάλαιο που περιγράφει τι απέγιναν οι πρωταγωνιστές του δράµατος, µε µια εκ βαθέων συνέντευξη του συγγραφέα µε τον Αναστάσιο της Αλβανίας και µε συνεντεύξεις του Σαλί Μπερίσα και του Φάτος Νάνο, που σφράγισαν την πολιτική της µετά Χότζα Αλβανίας, καθώς και της αµετανόητης χήρας του Χότζα, Νεζµιγιέ.

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ 09/01/2011  

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ ΤΕΥΧΟΣ 4241

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you