Issuu on Google+

test

DAF FT XF 105.460

Koploper in zuinigheid

Net voor het invallen van de herfst testte TTM.nl de Euro 5 Ate-versie van DAF’s XF 105. De nieuwe Euro 6 XF was al gelanceerd, maar het oude model blijft vooralsnog in productie. Eén van onze doelen met deze test is om te kijken of de XF 105 ATe de oude XF105 evenaart dan wel voorbijstreeft als het gaat om zuinigheid. Degenen die al wat langer in de transportbranche meelopen weten dat DAF in de jaren ‘80 de - bijna gelijke aanduiding ATi heeft gehanteerd. Dat stond toen voor Advanced Turbo Intercooling. DAF heeft daar destijds uitstekend mee gescoord, en de toenmalige directeur DAF Nederland Wien Lennards kon er vol vuur over vertellen. Pas veel later werd duidelijk dat het allemaal weinig om het lijf had. Met het nu geïntroduceerde begrip ATe ofwel Advanced Transport Efficiency ligt dat anders. ATe omvat een serie maatregelen die er alle op zijn gericht het brandstofverbruik te 14 | november 2012

reduceren. Een lager brandstofverbruik komt bij een truck tegenwoordig niet meer van één grote innovatie maar van een hele serie kleine verbeteringen die samen een soms aanzienlijke besparing opleveren. Bij DAF’s Ate-concept is dat niet anders. ATe biedt meerdere technologieën en systemen voor de chauffeur waarmee de doelmatigheid van het voertuig als geheel wordt vergroot. Het Ateconcept begint bij de MX-motor, want tot ATe behoren ook alle recente innovaties die aan of beter gezegd in de 12,9 liter PACCAR MX-motor zijn aangebracht.

Motorische verbeteringen De PACCAR MX-motoren met 360 pk, 410 pk en 460 pk kregen nieuwe aluminium zuigers die thermisch gunstiger zijn en minder koeling nodig hebben. Daardoor kon ook een kleinere oliepomp worden toegepast, wat minder wrijvingsverliezen geeft. Verder zijn de inspuithoeken en het motormanagementsysteem verder geoptimaliseerd, met als doel een nog schonere verbranding en dus lagere emissies. Als eerste past DAF niet alleen voor de turbocompressor maar ook voor het uitlaatspruitstuk thermische inkapseling toe. Dit leidt tot een hoger rendement van de turbo en daarmee tot een efficiëntere verbranding. Bij het optimaliseren van het brandstofverbruik richtte DAF zich vooral op het deellastgebruik omdat een truck gemiddeld nu eenmaal 80 procent van de tijd in deellast rijdt. De vernieuwingen aan de PACCAR

MX-motor resulteren volgens DAF in een brandstofverbruik dat maximaal 3 procent lager is dan dat van de oude versie van de motoren en uiteraard in een lagere CO2-uitstoot. Overigens worden de verbeteringen bereikt met het bestaande pompinjectorsysteem. DAF gaat pas bij de Euro 6-motoren over op common rail.

85 km/uur maximum Een ‘trucje’ dat ook bijdraagt aan minder verbruik is dat de motor na vijf minuten stationair draaien automatisch uitschakelt. Dat scheelt brandstof en emissies want stationair gebruikt een motor toch nog 1,5 liter brandstof per uur! Ten slotte is de begrenzer afgesteld op 85 km/uur in plaats van 89. Dat dat een aantrekkelijke besparing oplevert is inmiddels in de praktijk bewezen door transporteurs die daar uit eigen beweging al toe zijn over gegaan. Dat levert www.ttm.nl


volgens DAF bij lange afstandstransport of beter gezegd bij hogere snelheden 2 tot 3 procent besparing aan brandstof en dus aan CO2 op. Er zijn overigens ook heel wat gevallen bekend waarin vervoerders de snelheid van 89 km/uur echt nodig hebben om binnen de rijtijden bepaalde trajecten te kunnen halen. Hier werkt de rijtijdenwetgeving of beter gezegd de digitale tachograaf wat het milieu betreft dus contraproductief.

Geen kick down meer Ook de transmissie werd door DAF in het kader van ATe onder de loep genomen. Naast een 16-versnellingsbank is een nieuwe lichtere handgeschakelde 12-versnellingsbak leverbaar. Daardoor kan de aandrijflijn nog beter afgestemd worden op de specifieke inzet. Bovendien is gezien het koppel van de PACCAR MX-motor een 12-bak vaak voldoende. Onze testtruck was er ook mee www.ttm.nl

uitgerust. Het plezierige van geautomatiseerde schakeling is dat je af bent van de discussie met de chauffeur over het aantal versnellingen. Bovendien biedt de nieuwe versnellingsbak nu ook voor de versie met 510 pk de mogelijkheid van Direct Drive, wat minder wrijving betekent en daarmee een hogere efficiency. Onze testtruck had uiteraard een prise-directe, zoals Direct Drive traditioneel altijd heette. Ook de software van de ASTronic transmissie is veranderd. De schakelstrategie is volledig afgestemd op een zo laag mogelijk brandstofverbruik. Alleen bij snelheden tot 30 km/u en bij het gebruik van de MX Engine Brake kan de chauffeur zelf nog schakelen. Onder alle andere omstandigheden doet de software dat voor hem. De elektronica kiest dus het meest ideale schakelmoment om maximale efficiency te bereiken. Overigens sneuvelde bij ATe ook de kick-downfunctie. Overigens

maakt een ‘Eco Roll’-functie geen deel uit van het Ate-pakket. DAF heeft dit (nog) niet in het programma. Bij het nut van Eco Roll kun je vraagtekens zetten, omdat een stationair draaiende motor meer verbruikt dan een motor waarop geremd wordt. Inmiddels is uit tests gebleken dat Eco Roll merkwaardig genoeg op relatief vlakke trajecten iets oplevert. Het gaat daarbij niet om tientallen liters, maar dat geeft niet want alle beetjes tellen.

Informatiesysteem De chauffeur is dus bij ATe een minder belangrijke factor als het gaat om efficiency, maar hij wordt uiteraard wel goed geïnformeerd over het brandstofverbruik. DAF ontwikkelde een nieuw informatiesysteem voor de chauffeur. Hij kan op een display een aantal prestaties en waarden aflezen, zoals het actuele verbruik, het verbruik over een bepaalde rit en het

aantal kilometers dat hij bij nullast heeft afgelegd. DAF heeft dus helaas geen systeem zoals Mercedes en Scania waarbij de chauffeur uitgedaagd of geprikkeld wordt via sterren of een waarderingscijfer. De gegevens kunnen bij DAF ook worden uitgelezen en gebruikt voor analyse achteraf. Verder biedt DAF in het Ate-pakket ook de EcoDrivechauffeurstraining aan.

Minder onderhoud DAF heeft bij ATe ook gekeken naar andere zaken dan motor en rijstijl. Onderhoudsvrije accu’s zijn bijvoorbeeld standaard en er is een pakket side-skirts, dak- en zijspoilers leverbaar. Bijzonder is daarbij de in hoogte verstelbare dakspoiler, iets waarop tot nu toe geen enkele truckfabrikant was gekomen. Ook de banden zijn van een maat en type met een lage rolweerstand. Op de vooras dus geen brede sloffen maar gewone november 2012 | 15


test

Kilometers, liters en tijden, hoogteprofiel testroute DAF FT XF 105.460 Traject Afstand Tijd Brandstof (km) (uur) (liters) Traject I 105,1 1.19 23,3 Traject II 105,1 1.25 37,6 Traject III 59,3 1.14 24,9 Traject IV 169,8 2.04 44,5 Traject V 66,9 0.48 14,2

Gem. verbruik (l/100 km) 21,5 32,2 48,2 26,2 22,2

Gem. snelheid (km/uur) 79,9 82,5 41,2 82,2 88,0

Totaal 517,9 6.50 144,5 Totaal 458,56 5.36 119,6 (excl. B’strasse)

27,7 25,9

75,8 81,9

(m) 600 500 400 300 200 100 0

50

100

I Autobahn (vlak)

Grens Bergh

150

200

II Autobahn (berg-op)

Dortmund

250

300

III Bundesstrasse

350

400

VI Autobahn (berg-af)

315/70ers. Om de kosten van schades te verlagen worden op de XF105 nieuwe spatschermen toegepast die uit drie delen bestaan en waarvan het bovenste deel gemakkelijk verwijderd kan worden. De buitenste delen

500 (km)

V Autobahn (vlak) Oberhausen

Limburg

Siegen

450

Grens Bergh

blijven qua hoogte onder de langsliggers van het chassis. Daardoor kunnen ze niet meer beschadigd worden door de trailer. De spatschermen zijn bovendien zo ontworpen dat ze de eveneens nieuwe achterlichtunits

beschermen. Ten slotte mag genoemd worden de makkelijke wijze waarop een lampje in de koplamp kan worden vervangen. We hebben er speciaal een foto van laten maken. Helaas heeft de DAF nog geen ‘daylight’ led-verlichting.

Rijplezier De afwezigheid van een kick down, de begrenzing op 85 km/uur en het naar onze smaak wat lijzige schakelgedrag van de ASTronic zijn op zich niet rampzalig, maar het zijn ook geen zaken die het rijplezier verhogen. Een kick down is vaak niet meer dan een functie waarbij bij een hogere snelheid wordt opgeschakeld. Dat doet de XF105 ATe dus niet en dat is goed te merken op de hellingproef in het TTM.nl testtraject. De 1.200 omw./min. worden nauwelijks gehaald en mede daardoor doe je er gewoon een halve minuut langer over, wat feitelijk natuurlijk ook geen ramp is. Bergaf is een veel groter genot, want de combinatie van uitlaat- en decompressierem levert 320 pk remvermogen op en dat is ruimschoots voldoende om meestal met koude remschijven de afdaling te volbrengen. Bij afdalen met ingeschakelde cruise control worden motor- en decompressierem afzonderlijk ingeschakeld. Bij handmatige bediening is

Overzicht TTM testresultaten in de klassen 450 pk en hoger Euro 4/5

Frontaal opp. (m2 )

Brandstofverbruik (l/100 km)

Gemiddelde snelheid (km/u - Autobahn)

Aantal schakelingen (Dortmund - Siegen)

AdBlue verbruik (L/100 km)

Scania R 620 (620 pk)

10,1

30,8

82,1

nvt

DAF XF105 (460 pk)

9,75

27,7

81,6

nvt

0,9

Scania R480 (480 pk)

9,95

30,8

85,5

nvt

nvt

Mercedes Benz Actros 1848 LA (480 pk)

10,1

30,0

83,7

nvt

1,8

Renault Magnum 460 (460 pk)

10,1

28,4

85,5

nvt

0,81

Volvo FH16 660 (660 pk)

10,4

32,6

82,6

nvt

1,3

Scania R480 Euro 5 (480 pk)

10,0

30,5

81,3

nvt

DAF XF105 (510 pk)

9,9

29,7

82,2

nvt

1,6

MAN TGX 18.540 XXL (510 pk)

9

31,6

82,9

nvt

2,4

Scania R620 (620 pk)

9,8

32,4

84,2

nvt

1,5

Scania R730 (730 pk)

9,8

30,5

84,1

nvt

1,6

84,6

nvt

1,75

10,2

30,9

Volvo FH12-500 (500 pk)

10,2

28,2

84,2

nvt

1,59

DAF XF 105.510 (500 pk)

10,2

30,7

81,4

nvt

1,9

Scania R480 Euro 6 (480 pk)

10

29,8

80,8

nvt

1,6

Volvo FH16-750 (750 pk)

10

30,6

84,4

nvt

1,6

DAF FT XF 105.460 (460 pk)

10

25,9

nvt

1,4

81,9 30,2 gem

16 | november 2012

83,1 gem

Cabine Onze testtruck was voorzien van een ‘gewone’ SpaceCab. Met een ruim bed, stahoogte, een goed bereikbare koellade en royale opbergruimte is het een cabine die nog altijd ruimschoots voldoet aan de eisen des tijds. Plezierig is de nieuwe generatie stoelen. Deze zijn over een lengte van 220 mm te verstellen, 145 mm in hoogte en 53 graden in hoek. Daardoor is voor ieder postuur de juiste zitpositie in te stellen. Ook de 60 mm in schouderhoogte verstelbare veiligheidsgordels zijn plezierig. DAF besteedde bij het ontwerp van de stoelen veel aandacht aan de doorlaatbaarheid van de gebruikte materialen en aan logisch geplaatste handles en knoppen. Tegen meerprijs is een tweetraps verwarming leverbaar, maar daarvan moet je houden. Het is in de winter best lekker, maar geeft sommigen nog altijd ’t gevoel het in de broek te hebben gedaan. De nieuwe stoelen zijn bekleed met een stoffering in donkergrijs met reliëfdruk die ook terugkomt op de deurpanelen.

1,6

Volvo FH16-700 (700 pk)

30,5 g

dat niet het geval. Plezierig is ook de ‘adaptive’ cruise control. DAF kan nog geen ‘adaptive’ cruise control met voorspellende functie leveren. Aan de positieve kant van de balans staat verder het lage geluidsniveau. Geluid is altijd een subjectief ervaren, moeilijk te meten iets, maar wij hebben de indruk dat de motor minder mechanisch geluid maakt en dat ook het verbrandingsgeluid minder is.

De zuinigste De chauffeur brengt dus wel enkele offers op het punt van rijgenot, maar daar staat tegenover dat de DAF XF105.460 een buitengewoon laag brandstofverbruik scoort. De truck evenaart de huidige recordhouder, te weten zijn Euro 4 voorganger. DAF bewijst daarmee dat de stap naar schonere uitlaatgassen geen brandstof hoeft te kosten. TTM.nl is uiteraard zeer benieuwd of dat bij DAF ook geldt voor de stap van Euro 5 naar Euro 6. Overigens leidde de lagere begrenzersnelheid wel tot een wat lager gemiddelde snelheid vergeleken bij het algemene testgemiddelde, maar vergeleken met de Euro 4 XF is de nu geteste XF met Atepakket zelfs nog een fractie sneller. Qua zuinigheid blijft de DAF koploper.

1,6 gem

Foto’s: Studio Jan Lieftink – www.janlieftink.nl www.ttm.nl


DAF FT XF 105.460 Space Cab ATe

Specificaties en metingen

Voertuig Merk DAF Type FT XF 105.460 Space Cab ATe

Motor Type Paccar MX340 Slagvolume 12,9 liter Vermogen 460 pk/1.500-1.900 omw./min. Koppel 2.300 Nm/1.000-1.410 omw./min.

Aandrijflijn, onderstel Transmissie ASTronic 12-gangs12AS1233 Banden voor Goodyear 315/70R22,5 LHS2+ Banden achter Goodyear 315/70R22,5 LHD2+ Vering voor parabool Vering achter Lucht, vier balgen

1) Verstelbaar

Banden oplegger

De spoiler kan met een slinger in hoogte worden versteld.

385/55R22,5 X

Specificaties testvoertuig Eigen gewicht (kg)

2) Koplamp wisselen Door het paneel weg te nemen kan de chauffeur goed bij de armatuur om een lamp te wisselen.

7.124 1

2

Eigen gewicht tijdens test (ton) 40 Hoogte laadbak (m) 4,0 Frontaal oppervlak (m2)

3) Lelijk

10,0

De lelijke naad en het raamprofiel zitten er nog steeds en zijn zelfs bij de nieuwe Euro 6-versie van de XF niet verwijderd.

Achterasreductie 2.69-1 Motortoerental bij 80 km/uur in hoogste gang 1.160 Spoilers

4) Fijne stoel De nieuwe stoel van DAF verdient een compliment.

dak, boeg, zijskirts Geluidsniveau bij 80 km/uur (dBA) 3

4

63,0

5) Simpel

Prijs

Het instrumentenpaneel is overzichtelijk gehouden. In het midden de display voor de chauffeursinformatie.

Basisprijs

6) De eerste

Importeur/fabrikant

DAF was de eerste die met een nachtslot kwam.

DAF Trucks

n.v.t. Prijs voertuig zoals getest â‚Ź 90.000,-

Postbus 90065 5600 PT Eindhoven Tel: 31 (0)40 214 9111 www.daftrucks.com 5

www.ttm.nl

6

november 2012 | 17


test-daf-xf105-ate-november-2012