Issuu on Google+

01_Cover 21-03-11 08:18 Pagina 1

www.metaalmagazine.nl

metaal Jaargang 49 | 3-2011

M A G A Z I N E

DĂŠ kennisbron voor de metaal

In dit nummer: Wemo ontwikkelt kantbank-rolbuiger Trends metaalproductietechniek Kasto Evo levert snel en op maat Zantech kiest vastestoflaser Adige Hannover Messe Vervuiling belangrijke oorzaak machinestoring Duplex roestvast staal DMG presenteert DMU 600 P Metavak 2011


5-6-7 APRIL 2011 ONTDEK MIJ !

Integrex J 200 NIEUW DESIGN

GEAVANCEERDE TECHNOLOGIE

INTELLIGENTE MACHINES

MILIEU VRIENDELIJK

ONDERSTEUNING

Yamazaki Mazak Nederland B.V. Peppelkade 54, 3992 AK HOUTEN Tel.: 030- 634 40 30 U Fax: 030-634 40 35

www.mazak.eu

13114 Yamazaki Adv. METAVAK MetaalMagazine.indd 1

M O R E

HARDENBERG, HAL 6 - STANDNUMMER 637

E X P E R I E N C E

BEZOEK MAZAK TIJDENS DE METAVAK!

2/03/11 17:17


03_Inhoud 21-03-11 16:08 Pagina 3

inhoud

maart

nieuws

metaalbewerken

4 Laser helpt bij frezen

20 Investeren in automatisering

5 Centerpunt

In februari vond de jaarlijkse huisshow van DMG

6 Lichtgewicht met hot forming

plaats in Pfronten (D). Met name de gigantische

9 Marktimpuls

DMU 600 P maakte veel indruk

Volg Metaal Magazine op Twitter

bedrijvigheid 10 Adige LT fiber Als een van de beweegredenen voor de aan-

Onze tweets op Twitter zijn een handige, ei-

schaf van de 3 kW Lasertube fiber van Adige

gentijdse manier om het nieuws in de me-

noemt directeur Bart van der Zande, van Zan-

taalbranche te volgen. Twitter is een internet-

tech te Oss, het feit dat deze vastestoflaser meer

dienst waarbij gebruikers korte berichtjes pu-

mogelijkheden biedt bij het bewerken van pro-

bliceren.

fielen. Daarnaast verbruikt de LT fiber ook min-

Op http://twitter.com/Metaalmagazine krijgt

der energie

u een indruk van onze berichtgeving. Meld u ook aan voor Twitter en ‘follow’ Metaal Ma-

beurs

forumdiscussie

12 Metavak 2011

22 Trends in de metaalproductietechniek

van het metaalnieuws. Dus twitter met ons

In april vindt de Metavak plaats. Deze keer in

De deelnemers aan de Vimag-forumdiscussie

mee vanaf uw pc of mobiele telefoon.

Hardenberg. Voor deze editie hebben meerdere

bespreken de trends die voor de Nederlandse

bedrijven zich aangemeld die voor het eerst

metaalondernemer van belang zijn nu het her-

deelnemen aan deze beurs. Metaal Magazine

stel in de metaalindustrie is ingezet

bespreekt de noviteiten van een aantal exposanten

gazine om steeds snel op de hoogte te zijn

materialen 26 Duplex roestvast staal Duplex, superduplex en hyperduplex roestvast stalen zijn interessante constructiematerialen

(Advertentie)

metaal M A G A Z I N E

vanwege de goede corrosie-eigenschappen ge-

Neem nu een gratis abonnement op de wekelijkse e-mailnieuwsbrief van Metaal Magazine

combineerd met een hoge mechanische sterkte. Maar het lassen van deze stalen gaat anders dan bij conventionele rvs-soorten

metaalbewerken 30 Machine-onderhoud

beurs 17 Hannover Messe Dertien vakbeurzen presenteren zich van 4 tot

Aanmelden: www.metaalmagazine.nl/nieuwsbrief

Een groot deel van machineschades of -storingen is het rechtstreekse gevolg van een te hoge vervuilingsgraad van de machines

en met 8 april in de Duitse stad Hannover. Het

metaalbewerken

thema van de Hannover Messe is dit jaar Smart

34 Kasto Evo A 4x5

Efficiency. Overkoepelend onderwerp is het zui-

Staalleverancier Two4Steel heeft geïnvesteerd

nig gebruik van grondstoffen in de industriële

in een CNC-bandzaagautomaat, de Kasto Evo A

productie

4x5. Deze maakt het mogelijk om vanuit voor-

www.metaalmagazine.nl

metaal Jaargang 49 | 3-2011

metaalbewerken 18 Gecombineerde kantbank-rolbuiger Door de bewerkingen afkanten en rolbuigen in

raad snel staalkwaliteiten op maat te leveren.

Voorpagina: Zantech werkt met de

M A G A Z I N E

Dé kennisbron voor de metaal

3 kW Lasertube fiber van Adige. Deze vastestoflaser heeft weinig

In dit nummer: Wemo ontwikkelt kantbank-rolbuiger Trends

moeite met het snijden

metaalproductietechniek Kasto Evo levert snel en op maat Zantech kiest vastestoflaser Adige

Daarnaast heeft het bedrijf uit Zwaag de opslagcapaciteit verdubbeld

Hannover Messe Vervuiling belangrijke oorzaak machinestoring Duplex roestvast staal DMG presenteert DMU 600 P Metavak 2011

van reflecterende materialen, verbruikt circa

30% minder energie en combineert hogere

één machine te combineren is bij Wemo de

productnieuws

handmatige handling en tussenvoorraad volle-

36 Vijf-assig mét laser

snede. De machine bij Zantech is uitgerust met

dig geëlimineerd. Nu zijn alle mogelijke varian-

38 Rondslijpmachine uit 1975 geautomatiseerd

een stafmagazijn van 6,5 m.

ten op het eindproduct op één productielijn vol-

41 Terugkoppeling

automatisch te produceren

41 Colofon

snijsnelheden met een betere kwaliteit van de

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

3


04-09_Nieuws 21-03-11 16:31 Pagina 4

N

I

E

U

W

S

DOOR: REINOLD TOMBERG

Laser helpt bij frezen Het Fraunhofer IPT in Aken (D) heeft voor het bewerZwaartepunt AWK ken van moeilijk verspaanbare materialen een inno-

De hybride bewerkingstechniek zoals hier beschreven is een van de zwaartepunten

vatief freesproces ontwikkeld. Om de verspaanbaar-

tijdens het AWK 2011 op 26 en 27 mei aanstaande in Aken (www.awk-aachen.de)

heid te verbeteren wordt laserlicht co-axiaal door de hoofdspil van een bewerkingscentrum gestuurd naar

Proefwerkstukken van het laserfrezen bij Fraunhofer IPT

Laserondersteund verspanen is een hybride me-

geringen zoals we die tegenkomen in hogetem-

taalbewerkingstechniek die bij draaien al inge-

peratuurtoepassingen. Bij al deze toepassings-

zet wordt voor het verspanen van keramische

voorbeelden speelt dat juist het interessante ei-

ringen. Voor freesbewerkingen is de laseronder-

geschappenprofiel van die materialen het ver-

steunde procesvariant wat moeilijker uit te voe-

spanend bewerken bijzonder moeizaam maakt.

ren. Tot nu toe werd het laserlicht geprojecteerd

Lokaal verhitten met de laserstraal kan dan een

op een vlak voor het freesgereedschap. Op zich

uitkomst zijn.

niet zo moeilijk, echter het vereist dat een gro-

In Aken wordt het laserondersteund frezen be-

ter werkstukoppervlak bestraald wordt. Dit

proefd op een Statisloh G1 vijf-assig bewer-

heeft als nadeel dat de thermische beïnvloeding

kingscentrum. Dit is een gantry-machine met

van het werkstuk behoorlijk kan zijn.

een epoxygranieten machineframe. Het laser-

Bij de laserondersteunde procesvariant die het

licht van een 2,4 kW Yb:YAG-fiberlaser met een

Fraunhofer IPT nu ontwikkeld heeft, is er voor

golflengte van 1070 nm wordt aan de boven-

gekozen om het vermogen van de laserstraal

zijde van de hoofdspil toegevoerd. Aan de on-

precies te projecteren op die plek waar het

derzijde van de hoofdspil wordt de laserstraal

nodig is: precies voor het deel dat verspaand

scherpgesteld en via spiegels gepositioneerd op

gaat worden. Om dit te realiseren heeft het IPT

het werkstuk. De laserstraal werkt samen met

een freeskop ontwikkeld die het mogelijk

een hoofdspil die een maximaal vermogen kan

maakt om het laserlicht door de hoofdspil van

leveren van 38 kW en een koppel heeft van

een vijf-assig bewerkingscentrum te sturen naar

36 Nm bij 10.000 min-1. De hoofdspil is voorzien

het werkstukdeel dat zich precies voor de rote-

van een HSK-100C-gereedschapopname. Als be-

rende snijkant van een freesgereedschap be-

sturing is gekozen voor het pc-gebaseerde be-

De opbouw van de freeskop voor laserondersteund frezen van

vindt.

sturingssysteem Bosch Rexroth MTX P60.

Fraunhofer IPT. Onder in deze kop bevinden zich de twee spiegels die

De effecten van die ‘spaanverhitting’ zijn in-

Het eindresultaat is een vijf-assig bewerkings-

het laserlicht sturen naar de snijkant van het freesgereedschap.

drukwekkend: bij de eerste verspaningsproeven

centrum, met een draaizwenktafel, dat com-

Daarboven het optisch gedeelte voor het scherpstellen van de

blijkt dat de verspaningskrachten afnemen tus-

plexe werkstukken van ‘moeilijke materialen’

laserstraal (foto’s: Reinold Tomberg)

sen de 73% tot 90%. De afname is bijvoorbeeld

met een grote vormvrijheid flexibel en meerzij-

van belang om bij het verspanen van kerami-

dig kan bewerken.

de snijkant in het roterende freesgereedschap.

<<<

sche materialen als Si3N4 een acceptabel verspaningsvolume te bereiken. Ook is het laserondersteund frezen interessant len als kobaltlegeringen. Deze ‘Stellieten’ wor-

Meer informatie in twee artikelen

den bijvoorbeeld ingezet in omvormgereed-

Op onze site www.metaalmagazine.nl

schappen voor hogesterktestalen. Een ander

staat onder de kop ‘Voor frezen Si3N4

toepassingsgebied is het verspanen van gereed-

stuurt IPT laser door spil’ ook een bericht

schappen van nikkellegeringen zoals die bij-

over het laserondersteund frezen. Bij dit

De draaizwenktafel van de Statisloh G1 met daarboven het hybride

voorbeeld ingezet worden voor het hogetem-

bericht hebben we als bijlagen twee arti-

gereedschap voor het laserfrezen. Tijdens het bewerken is de

peratuursmeden van lucht- en ruimtevaartcom-

kelen bijgevoegd die het freesproces uit-

bewerkingsruimte helemaal afgesloten en wordt het proces gevolgd

ponenten. Ook is het laserfrezen inzetbaar voor

voerig beschrijven.

met camera’s

het vijf-assig bewerken van nikkel- of titaanle-

voor bewerken van slijtagebestendige materia-

4

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011


04-09_Nieuws 21-03-11 16:31 Pagina 5

C

E

N

T

E

R

P

U

N

T

Het Fraunhofer-Institut ILT in Aken (D) heeft

nu toe niet mogelijk vanwege de goede warm-

een SLM-variant (Selective Laser Melting) ont-

tegeleidbaarheid van koper. Vanwege de grote

wikkeld waarmee het mogelijk is om werkstuk-

warmteafvoer ontstaan er smeltkogeltjes die

ken te laten opgroeien van koper of koperle-

hoger zijn dan de dikte van het poederspoor

geringen. Het ILT zet hiervoor een 1000 W laser

waarmee gewerkt wordt.

in. Er zijn intussen ervaringen met de koperle-

Onder andere door te kiezen voor een laser

gering Hovadur K220. Het laagje voor laagje

met een vermogen van 1000 W in plaats van de

opsmelten van koper of koperlegeringen door

gebruikelijke 200 W lukt het SLM met koper nu

middel van ‘Selektive Laserschmelzen’ was tot

wél bij het ILT.

Ernst Dirksen Fotografie

Selective Laser Melting met koper bij ILT

Onderkoeld Reinold Tomberg r.tomberg@eisma.nl

Onderkoelde metalen hebben de potentie om dezelfde revolutie te veroorzaken op materiaalgebied als we sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw hebben meegemaakt Door middel van SLM

met de enorme opkomst van kunststoffen. Na de Tweede

opgegroeide koperen

Wereldoorlog hebben plastics in een hoog tempo onze

delen van de legering

aardkloot veroverd. Helaas ook letterlijk: er schijnt intus-

Hovadur K220 (foto:

sen in al onze oceanen een soep van synthetische

Fraunhofer ILT)

materialen te drijven. Daar bieden de zakken van ‘Plastic Heroes’ helaas geen enkele uitkomst. Onderkoelde metalen duiken nu in de literatuur op als

Schuler vormt aluminium spuitbussen verticaal

‘Bulk Metallic Glasses’ of als ‘metallischen Massivgläsern’. Op onze site hebben we al berichten geplaatst met toepassingsvoorbeelden van respectievelijk Yale en Fraunhofer. Kort samengevat zijn dit metalen waarin het de atomen niet gelukt is om hun, vanuit energetisch oogpunt, meest favoriete positie in te nemen. Dit treedt op bij hoge afkoelsnelheden. Hoe dunner een metaal, hoe beter overigens die hoge afkoelsnelheid gerealiseerd kan worden. Het metaal raakt onderkoeld en krijgt dus een amorfe structuur. De structuur is dus niet kristallijn zoals we van metalen gewend zijn. Het metaal gaat zich als het ware als een glas gedragen. En met glas, en ook met amorfe kunststoffen, kun je technisch leuke dingen doen. Denk aan blazen. Wie ooit een K-beurs in Düsseldorf bezocht heeft, weet wat er mogelijk is met extrusie- en spuitgietstrekblazen. Stel je voor dat dat met metalen mogelijk zou zijn: holle producten met alle mooie materiaaleigenschappen van metaal, maar met de vormgevingsmogelijkheden van kunststof. In de Verenigde Staten zijn intussen de eerste

Op de beurs Metpack, van 10 tot 14 mei in Essen (D), zal Schuler voor het omvormen van aluminium

metalen flesjes geblazen. Ook de mogelijkheden van het

spuitbussen de pers Icon V-drive voorstellen. Bijzonder is dat het eigenlijke omvormwerk geschiedt in

spuitgieten van metalen zal veranderen.

een verticale positie. De zwaartekracht ondersteunt daarbij het trekgereedschap. De pers die Schuler

Wat vooral interessant is, zijn de integratiemogelijkheden

tijdens de beurs voorstelt, kan met een maximaal tempo van 250 stuks per minuut spuitbussen vormen

van vormgeefprocessen als extruderen en spuitgieten. Je

met een maximale hoogte van 250 mm en een maximale diameter van 74 mm. De Icon V-drive is daarbij

kunt als het ware een functie of een vorm meegeven tij-

ontwikkeld om hogesterktematerialen te verwerken, ook in gerecycleerde toestand. Het vormen van een

dens het maakproces zonder dat een nabewerking nodig

aluminium spuitbus, ‘cupping’ en ‘bodymaking’, is in deze machine in één proces geïntegreerd (foto:

is. Een potentieel enorme verandering voor metalen. Ver-

Schuler)

spaners worden blazers?

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

5


04-09_Nieuws 21-03-11 16:31 Pagina 6

N

I

E

U

W

S

DOOR: REINOLD TOMBERG

Lichtgewicht met hot forming Eind vorig jaar heeft ThyssenKrupp in Dortmund (D) de mogelijkheden van ‘hot forming’ gedemonstreerd. Met ‘tailored blanks’ of met ‘tailored tempering’ lukt het zelfs om op verschillende locaties van een omvormwerkstuk verschillende waarden voor rek en sterkte in te stellen. Een warmgevormd profiel

Hét topstaal van ThyssenKrupp voor warmom-

rekgrens, Rp02 = 1215 Mpa, treksterkte Rm =

dat gewichtsbesparingen van 20% tot 30% mo-

vormen (in het Engels of Duits respectievelijk

1815 MPa en de breukrek A50 = 6,2%. Deze ei-

gelijk zijn.

aangeduid als ‘hot forming’ of als ‘Warmumfor-

genschappen zijn mogelijk omdat de legerings-

Om potentiële afnemers de mogelijkheden te

mung’) is momenteel het staaltype MBW 1900.

elementen mangaan en boor (borium) van dit

demonstreren heeft ThyssenKrupp in Dortmund

De mechanische waarden die dit staal na het

staal na de warmtebehandeling een harde mar-

de beschikking over een prototype-lijn. Deze

warmomvormen in het eindproduct bereikt zijn:

tensietstructuur vormen. Het bijzondere van dit

lijn, zie ook de foto bij dit artikel, bestaat uit een

staal, maar ook van de voorganger MBW 1500

oven voor het verwarmen van de plaatuitslagen

(maximaal 1,4% Mn en maximaal 0,005 B), is

tot verwerkingstemperatuur, een pers en een

Tailored tubes in combinatie met tailored tempering

dat het in de levertoestand een treksterkte

temperatuurgeregeld persgereedschap.

heeft van 500 Mpa tot 700 MPa die bij het op-

Met dit gereedschap is een procesvariant moge-

In Metaal Magazine nr. 1 van 2010 hebben we geschreven

warmen tot de verwerkingstemperatuur van

lijk die luistert naar de benaming ‘tailored tem-

over de T3-technologie van ThyssenKrupp. Dit is een pro-

880 ºC tot 950 ºC daalt tot 200 Mpa tot 300 Mpa.

pering’. Dat wil zeggen dat verschillende loca-

ductietechniek om lichtgewicht profielen te kunnen produ-

Een snelle afkoeling na het omvormen zorgt er-

ties in het omvormgereedschap ingesteld kun-

ceren waarvan de dwarsdoorsnede over de lengterichting

voor dat de hoge treksterkte met een hoge

nen worden op een andere temperatuur. Die

van het profiel behoorlijk kan variëren met een variabele

breukrek (hoog in vergelijking met de hoge

temperatuurverschillen resulteren vervolgens in

kromming. T3 is een afkorting voor ‘ThyssenKrupp Tailored

treksterkte) ontstaat. De afkoelsnelheid be-

verschillende waarden voor de treksterkte en

Tubes’. Een volgende stap zou kunnen zijn om T3-technolo-

draagt circa 30 ºC per seconde. Bijkomende

breukrek in het omvormdeel: in plaats van de

gie te combineren met die van tailored tempering. Het re-

voordelen van het omvormen op hoge tempe-

martensietstructuur ontstaat op sommige plek-

sultaat is dan een profiel met een variabele doorsnede met

ratuur zijn overigens dat complex omvormwerk

ken een minder stijve structuur met bainiet en

verschillende mechanische eigenschappen over het profiel.

mogelijk is en dat er bovendien geen terugveer-

ferriet. Als voorbeeld noemt ThyssenKrupp een

verschijnselen optreden.

B-zuil voor een auto die in het bovenste deel

De oorsprong voor ‘hot forming’ ligt al weer

een sterkte van 1900 MPa combineert met een

tientallen jaren terug toen in 1974 staalleveran-

breukrek van 5% terwijl in het onderste deel de

cier SSAB het nieuwe omvormprocedé als pers-

sterkte lager is, 700 MPa, maar wel in combina-

harden introduceerde. In 1984 was de Saab

tie met een rek van 14%. Op deze manier ont-

9000 de eerste automobiel met carrosseriedelen

staan plaatdelen met, zoals ze bij ThyssenKrupp

die op deze manier warmgeperst waren. Intus-

zeggen ‘graduierte Bauteileigenschaften’.

sen zien we in auto’s als de Fiat 500, de VW Polo

Al eerder was het mogelijk om met ‘tailored

De proefinstallatie voor ‘tailored tempering’ bij ThyssenKrupp

en de Audi Q5 volop warm-omgevormde plaat-

blanks’ die verschillen in mechanische waarden

in Dortmund. Op de voorgrond het gloeiende rek waarmee de

delen. Inzet van deze delen is voor de automo-

te bereiken. Echter de lasnaad in een dergelijk

eveneens roodgloeiende plaatuitslag naar het omvorm-

bielindustrie interessant omdat de hoge trek-

plaatdeel is altijd een sprong in de sterkte- en

gereedschap getransporteerd wordt (foto’s: ThyssenKrupp)

sterkte mogelijkheden biedt voor lichtgewicht

rekeigenschappen. Dit kan een beperking vor-

constructies. De inschatting van ThyssenKrupp is

men voor de omvormmogelijkheden.

6

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

<<<


04-09_Nieuws 21-03-11 16:31 Pagina 7

K

O

R

T

Het Delftse ontwerpbu-

Leerlingen MVM maken wiebelwagen

reau MMID heeft in het Duitse Essen een vestiging

Leerlingen van de Middelbare Vakopleiding

gedegen wiebelwagen te komen hebben di-

geopend. MMID GmbH

Metaal (MVM) van het Koning Willem 1 College

verse bedrijven bijgedragen door middel van

ligt midden in het crea-

uit ’s-Hertogenbosch hebben in samenwerking

sponsoring van onderdelen en materialen. Dit

tieve centrum Triple Z

met Van Der Lande Industries uit Veghel een in-

zijn onder andere Brammer, SKF, Staalharderij ’t

(www.mmid.nl).

genieuze wiebelwagen gerealiseerd. Het idee

Harderijke uit Tilburg, CZL uit Tilburg, Bosch

van de wiebelwagen is afkomstig van De Uitvin-

Rexroth en Elcee.

Het Cuijkse metaalbedrijf Kepser Pro-Metaal neemt Venrooy

ders, een stichting

Cable Equipment over. Venrooy werd op 1 februari 2011 failliet

die tot doel heeft

verklaard. Eind februari bereikte Kepser overeenstemming met

het stimuleren van

de curator. Venrooy maakte onder meer haspelwagens voor te-

innovativiteit en cre-

lecomkabels. Daarnaast produceerde

ativiteit bij kinderen.

het bedrijf uit Schijndel lieren en ma-

Het totale project

chines om kabels te wikkelen. Kepser

bestaat

een

Pro-Metaal zet deze activiteiten voort.

hoofdsamenstelling,

Dat gebeurt in de eigen fabriek van

achttien subsamen-

Kepser in Cuijk. Op de foto directeur

stellingen en onge-

Chris Kepser (www.kepser.nl).

uit

veer 70 mono-tekeningen waarbij ver-

De activiteiten van Mufacts – waaronder het optimaliseren van

schillende onderde-

werkplaatsprocessen en gereedschapbeheer – zijn overgenomen

len meerdere keren

door Bemet Tooling Solutions. Dit is een samenwerkingsverband

voorkomen.

tussen Bemet International uit Veenendaal en FMI uit Bergen op

De

moeilijkheidsgraad

Zoom (www.bemet.nl).

van dit project ligt op een hoog niveau.

Na bijna een jaar van voorbereiding hebben zeven bedrijven zich

Veel onderdelen zijn

verenigd in een Nederlands-Belgische coalitie om door middel

gemaakt

op

een

van kennisbundeling en samenwerking een totaaloplossing te

CNC-bewerkingsma-

De wiebelwagen is een goed voorbeeld van samenwerking tussen het bedrijfsleven

kunnen bieden voor corrosieproblemen in industrie, scheepvaart

chine. Om tot een

en de vakopleidingen (foto: Jan de Rooij)

en offshore. Het gaat om: Applus RTD, A.Hak Industrial Services, Carrecon-Piguillet, Ekopak, Industrial Water Treatment, Grootint GRP Systems, KH Engineering en TNO (www.corrosioncontrol.nl).

Dossier met informatie EMO Hannover 2011 op metaalmagazine.nl

Het bestuur van TechniekTalent.nu heeft besloten Chris van Bokkum aan te stellen als directeur. TechniekTalent.nu is het intersectoraal samenwerkingsverband van acht technische be-

Dit najaar is het weer tijd voor de grote metaalbewerkingsvakbeurs EMO Hannover: van 19 tot

drijfstakken in Nederland (www.techniekta-

24 september kunnen we dit boeiende metaalmekka in Duitsland bezoeken. Op www.metaal-

lent.nu).

magazine.nl hebben we een dossier opgenomen met meer informatie voor exposanten en bezoekers van de

Van 6 tot en met 8 april a.s. vindt in Keulen (D) voor het eerst de

EMO.

De bij-

vakbeurs voor gebruikte machines Usetec 2011 plaats. Usetec is

gaande foto is

een voortzetting van Resale en zal vanaf 2011 elk jaar in Keulen

geschoten

tij-

plaatsvinden. De bij de Nederlandse Dutch Used Machinery As-

dens de vorige

sociation (Duma) aangesloten bedrijven zullen via een opvallend

editie in 2009 in

collectief aan Usetec deelnemen (www.duma.biz).

Milaan: het afwikkelslijpen op

Van der Hoorn buigtechniek te Geldrop, specialist in het buigen

een

Gleason

en walsen van metalen buizen en profielen, bestaat in juni 2011

Titan.

75 jaar. Eén van de nieuwe projecten van Van der Hoorn is het

Voorbeeld van

computergestuurd buigen van buizen met een diameter kleiner

moderne

dan één millimeter. De buisjes, waardoorheen lucht of gas ge-

1500

pro-

ductietechnolo-

perst moet wor-

gie die we op

den,

een EMO altijd

een wanddikte

aantreffen

van 0,05 mm

(foto:

(www.vander-

Reinold

Tomberg)

hebben

hoorn.nl).

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

7


04-09_Nieuws 21-03-11 16:31 Pagina 8

A

G

E

N

D

A

Metaalmanifestaties 4 - 8 april Hannover Messe

N

I

E

U

W

S

Europese lanceringstournee Haasdraaimachine met dubbele spil en Y-as

Hannover (D)

www.hannovermesse.de

5 - 7 april Metavak Hardenberg

www.evenementenhal.nl

5 april Laserevent Enschede

www.industrial-laserevent.nl

11 april Vonktechnologiedagen Best

www.ridder.net

Haas Automation Europe (HAE) zal op meer dan

De machines zijn verkrijgbaar als standaardmo-

twintig locaties evenementen organiseren om

del en als hogesnelheidsmodel (Super Speed-

de nieuwe Haas DS-30Y-draaimachine met dub-

model). Standaard zijn de machines uitgerust

bele spil en Y-as te lanceren. De reeks evenemen-

met onder andere aangedreven gereedschap-

ten, die in het voorjaar van 2011 plaatsvinden,

pen met een hoog koppel en een C-as, gesyn-

gaat in Frankrijk op Industrie Lyon van start en

chroniseerd tappen, hoofdspiloriëntatie, een

vindt plaats van 5 tot en met 8 april, en eindigt

15-inch LCD-kleurenscherm en een USB-poort.

op 27 en 28 mei met evenementen die tegelij-

Aanvullend kunnen de machines worden uitge-

kertijd in Duitsland, Polen en Slowakije plaats-

rust met productiviteitsverhogende opties zoals

vinden. De draaimachines hebben 102 mm ver-

een transporteur, een automatische gereed-

plaatsing over de Y-as (± 51 mm vanaf de mid-

schapstaster, een automatisch werkstukopvang-

dellijn) voor off-center frezen, boren en tappen.

systeem, hogedrukkoelmiddelsystemen en meer.

13 - 16 april Open Huis Hermle Gosheim (D)

www.hermle.de

9 mei Technology Meeting WFL Linz (A)

www.wfl.at

10 - 14 mei Metpack 2011 Essen (D)

www.metpack.de

18 - 21 mei Open Huis Chiron Tuttlingen (D)

www.chiron.de

25 - 26 mei Materials Engineering Eindhoven

www.materialsengineering.nl

26 - 27 mei

De Haas DS-30Y-draaimachine met Y-as en tegenspil is bedoeld voor compleetbewerken. In ons land wordt Haas vertegenwoordigd door Landré in Vianen (foto: Haas)

Werkzeugmaschine-Kolloquium Aken (D)

www.awk-aachen.de

6 - 9 juni Blechexpo en Schweisstec Stuttgart (D)

www.blechexpo-messe.de

Manipulator voor giet- en smeedstukken tot 65 ton

28 juni - 2 juli Gifa, Metec. Thermprocess en Newcast Düsseldorf (D)

www.messe-duesseldorf.de

Metalcam in Italië heeft geïnvesteerd in een manipulator die giet- en smeedstukken tot 65 ton kan hanteren. Hierdoor zijn de mogelijkheden voor vrijvormsmeedwerk en gegoten metaaldelen

19 - 24 september EMO Hannover Hannover (D)

www.emo-hannover.de

enorm toegenomen. De Nederlandse partner Formaco uit Alblasserdam levert assen, ringen, centrifugaal gegoten bussen en gietdelen aan afnemers in Nederland en België. Metalcam kan

27 - 29 september Eurofinish Gent (B)

www.eurofinish.be

gieten tot 40 ton. De smederij heeft zes ovens voor 500 ton en de persen gaan tot een perskracht van 6300 ton. Draaien en frezen kan tot 16 meter gecombineerd worden in één opspanning (foto: Formaco)

Zie ook de meer uitgebreide agenda op onze site www.metaalmagazine.nl

8

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011


04-09_Nieuws 21-03-11 16:31 Pagina 9

M

A

R

K

T

I

M

P

U

L

S

Het bereiken van het hoogste punt van de nieuwe fabriekshal was voor machinefabriek Boessenkool in Almelo een mooi begin

Even een knietje frezen

van het nieuwe jaar 2011. Deze maand is begonnen met de inbouw van een nieuwe carrouseldraaibank met een maximale draaidiameter van 5 m bij 4 m hoog. Deze bank is geschikt voor werkstukken met een maximaal gewicht tot 60 ton.

Joop van Zanten Staalservice uit Veenendaal heeft een nieuwe autogeen-snijmachine gekocht. De Messer MultiTherm gaat de bestaande snijmachine vervangen en heeft, evenals de huidige snijmachine, zes branders.

Style High Tech uit Bunschoten heeft onlangs de grootste draaibank ooit gebouwd in de fabriek in Bunschoten en uitgeleverd aan een Russische klant. Deze draaibank meet 8 meter tussen de centers en wordt ingezet voor het bewerken van scheepsassen. De machine is voorzien met aangedreven gereedschappen en Door de steeds stijgende leeftijd van de mensheid stijgt de behoefte aan allerlei medische hulpmiddelen

een C-as.

snel. Het leveren van prothesen is een groeimarkt; ook voor de metaalbranche. De twee foto’s laten een interessante toepassing zien: een metalen knieprothese. Om mee te kunnen spelen in deze markt zijn vijf-assige hogesnelheidsmachines nodig die ook hoge voedingssnelheden kunnen halen. Bovendien moet het gehele productieproces bestuurd worden en traceerbaar zijn (foto’s: Siemens)

Automatische vacuümbelading bij Mefion GF AgieCharmilles, in ons land gevestigd te

in een magazijn die vervolgens het vacuüm

Lomm, heeft onlangs een bewerkingscen-

overneemt. De robot neemt het vacuüm

trum van het type Mikron HPM 600 HD met

weer over als het werkstuk in de machine

Erowa ERS-robot uitgeleverd aan Mefion in

gaat. Tijdens de belading neemt vervolgens

Ommen. De

de machine het vacuüm over.

Erowa ERS-robot heeft een

laadstation waar een pallet met werkstuk

Bij Mefion worden aluminium produc-

vacuüm wordt gespannen. De robotarm

ten

neemt het vacuüm over en plaatst de pallet

gefixeerd.

door

het

vacuüm

spanningsvrij FN Herstal in Luik (B) heeft een opdracht gegeven voor de levering van twee AgieCharmilles Mikron HPM 600 U HD-bewerkingscentra. Dit als onderdeel van een groter project waarbij meerdere AgieCharmilles

Mikron

HPM 600 U HD-bewerkingscentra geleverd gaan worden. In ons land heeft GF AgieCharmilles een vestiging in Lomm.

Metaaldraaierij Dondorff in Beilen heeft zijn vierde Emco CNCdraaimachine in gebruik genomen. Naast twee ET 365-machines en een MaXXturn 65 met overnamespil en Y-as, beschikt men nu ook over een MaXXturn 45 in deze configuratie. Emco wordt in De nieuwe AgieCharmilles Mikron HPM 600 HD van Mefion heeft een 60-voudige wisselaar met een

ons land vertegenwoordigd door De Ridder THO uit Best.

gereedschapwissel binnen 2 s. De foto toont een wat grotere HPM bij een demonstratie van GF AgieCharmilles in Schorndorf (D) (foto: Reinold Tomberg)

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

9


10-11_Zantech 18-03-11 11:16 Pagina 10

DOOR: JAN OONK

Fiberlaser biedt meer mogelijkheden bij bewerken profielen “Meer gebruiksmogelijkheden”, dat noemt directeur Bart van der Zande van Zantech in Oss een van de afwegingen voor de aanschaf van de nieuwe 3 kW Lasertube fiber van Adige. In tegenstelling tot de klassieke CO2-buislaser heeft deze vastestoflaser (met lichttransport door een glasfiber, vandaar de naam) weinig moeite met reflecterende materialen als roestvast staal, aluminium, koper en messing. Ook niet onbelangrijk: de LT fiber verbruikt daarbij zo’n 30% minder energie.

Bij de vastestoflaser heeft het laserlicht een golflengte van 1,06 micrometer, beduidend kleiner dan de 10,64 micrometer van de CO2-gaslaser. Dat kortgolvige licht wordt beter geabsorbeerd door het metaaloppervlak en dat is de reden dat de LT fiber ook goed uit de voeten kan met reflecterende materialen, in tegenstelling tot de CO2-laser. Van der Zande wijst op een partij van 25 ton aluminiumkokers: “Een mooie opdracht waar de nieuwe buislaser zijn klasse bewijst. Met deze fiberlaser is dat heel goed en mooi te snijden, vrijwel zonder bramen.” Die hogere absorptie zorgt bovendien voor een hoger rendement van het snijproces en dus hogere snijsnel-

De LT fiber van Adige combineert

heden, althans bij wanddiktes tot circa 4 mm.

hogere snijsnelheden met een betere

Volgens importeur Van Gameren in Prinsen-

kwaliteit van de snede. De machine bij

beek, de vertegenwoordiger van Adige in ons

Zantech is uitgerust met een

land, kan in zo’n situatie de snijsnelheid bij ma-

stafmagazijn van 6,5 m, de maximale

terialen als roestvast staal en aluminium wel

profielafmeting bedraagt Ø 152 mm

40% tot 60% hoger liggen in vergelijking met

(foto’s: Bart Nijs Fotografie)

een CO2-laser. Een ander kenmerk van een vastestoflaser,

10

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011


10-11_Zantech 18-03-11 11:16 Pagina 11

B E D R I J V I G H E I D

Directeur Bart van der Zande (Zantech): “Met deze fiberlaser zijn ook reflecterende materialen heel goed en mooi te snijden, vrijwel zonder bramen”

Zantech, Oss Wat direct opvalt bij de LT fiber in vergelijking met de LT 8 CO2-buislaser van Adige daarnaast (eveneens 3 kW, aangeschaft in 2009) is de veel compactere uitvoering van zowel laserbron als koelaggregaat. Dat laatste is te danken aan het hogere rendement (minder warmteverliezen) en het ontbreken van spiegels die gekoeld moeten worden. Mede daardoor verbruikt de LT fiber zo’n 30% minder energie. “Dat past in het kader van MVO, maatschappelijk verantwoord ondernemen, en we kunnen daarmee voldoen aan de richtlijnen van de overheid.” Voor meer informatie zie www.zantech.nl.

eveneens mogelijk gemaakt door de kortere

Italiaanse machinebouwer. “Dat maakt het qua

gemogelijkheden in eigen huis heeft; voor de

golflengte, is dat het licht wordt getranspor-

besturing allemaal wat eenvoudiger.”

oppervlaktebehandelingen (poedercoaten, verzinken en dergelijke) wordt een beroep gedaan

teerd door een glasfiber. Dat betekent een constante afstand tussen laserbron en snijkop en

In hoge mate onbemand

op geselecteerde partners.

dus een betere en constante bundelkwaliteit. Bij

De bewerking van platen en profielen vormt de

De combinatie van plaat- en buiswerk noemt

gebruik van spiegels wisselt deze met de positie

kernactiviteit van Zantech. Dat strekt zich uit

Van der Zande daarbij een pluspunt. “Samen

van de snijkop boven het product. “Als parame-

van knippen, ponsen, kanten en zetten tot la-

met de buisafdeling kunnen we hele mooie en

ters als gasdruk en snijsnelheid goed zijn afge-

sersnijden in alle vlakken (2D, 2½D en 3D). Een

complete samenstellingen leveren.” Van der

steld is de kwaliteit van de snede inderdaad

hoge graad van automatisering is daarbij het

Zande noemt in dit verband school- en kantoor-

merkbaar beter”, heeft Van der Zande inmid-

kenmerk. De vijf lasersnijmachines (van Bystro-

meubilair, waar veelal sprake is van een combi-

dels vastgesteld.

nic en Mazak) beschikken alle over eigen pallet-

natie van plaat- en buisdelen. Zantech is daarbij

Vanwege het wat schadelijkere karakter van de

systemen en automatische aan- en afvoersyste-

actief voor een breed scala aan afzetmarkten.

kleinere golflengte zijn fiberlasers volledig af-

men, zodat in hoge mate onbemand gewerkt

“Daardoor hebben we een mooie spreiding qua

geschermd, ook van onderen en van boven. Het

kan worden. Datzelfde geldt voor de buisafde-

branches. Als de bouwsector bijvoorbeeld te-

is ook de reden dat de LT fiber (vooralsnog) al-

ling, waar alle buislasers zijn uitgerust met voor-

rugvalt, is er altijd wel een markt waar we dat

leen verkrijgbaar is in 2½D-uitvoering, waarbij

raadbunkers. Naast de nieuwe LT fiber telt deze

op kunnen vangen.”

de vierklauw de X-as en de rotatie van de buis

buisafdeling onder meer nog drie CO2-buislasers

voor zijn rekening neemt en de kop alleen recht

van Adige en, voor de grote profielen zoals

kan snijden (Y-as). Een kantelbare kop levert te-

chassisbalken tot Ø 300 mm, een 3D-buislaser

veel onvoorspelbare bewegingen van de laser-

van Mazak. Dankzij die hoge graad van auto-

Voordelen LT fiber

bundel op.

matisering kan Zantech volstaan met 25 mede-

De pluspunten van de LT fiber voor Van der Zande:

Een bijzonderheid op de LT fiber is nog de

werkers op een totaal bedrijfsoppervlak van

- Meer mogelijkheden bij het snijden van reflecterende

‘spoon’ waarmee in het profiel kan worden af-

10.000 m2.

gezogen direct onder de snijkop. “Daarmee

Het plaatwerk wordt gecombineerd met licht

kunnen we voorkomen dat er verontreinigin-

constructiewerk. Want dat is de trend die Van

- Betere kwaliteit van de snede.

gen neerslaan binnen de buis”, aldus Van der

der Zande signaleert: “Klanten willen zoveel

- Hogere snijsnelheden.

Zande. Reden te meer om te kiezen voor de LT

mogelijk kant-en-klare samenstellingen via één

- Een 30% lager energieverbruik dankzij het hogere ren-

fiber is voor Van der Zande dat Adige al langer

aanspreekpartner, zodat ze niet voor elke deel-

dement en het feit dat er geen spiegels meer gekoeld

ervaring heeft met vastestoflasers en dat Zan-

bewerking naar verschillende adressen hoe-

hoeven te worden.

tech over meerdere buislasers beschikt van deze

ven.” Vandaar dat Zantech ook las- en monta-

<<<

materialen als roestvast staal, aluminium, koper en messing.

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

11


12-13-15_Metavak 21-03-11 11:12 Pagina 12

Metavak dit voorjaar in Hardenberg Op 5, 6 en 7 april 2011 is het weer tijd voor de Metavak, deze keer in Hardenberg. De beursorganisatie is momenteel druk bezig om de verkoop van de laatste standlocaties en de inrichting van de beurs af te ronden. “De teller van het aantal exposanten die deelnemen aan Metavak Hardenberg gaat over de 150”, zegt Pamela Colling.

Pamela Colling is al zes jaar het vertrouwde gezicht van de metaalbeurs Metavak. Zowel in Gorinchem als in Hardenberg. “We zagen de afgelopen edities een tendens dat bedrijven wat

Nieuw bij Darley is een geïntegreerde CNC-kleindeelklep op de nieuwe generatie guillotinescharen

later dan gewoonlijk inschrijven. Bedrijven wil-

(foto: Darley)

len wel graag deelnemen, maar zijn nog in afwachting of ze wel een machine mee kunnen

voorbeeld Stako, Alderliefste, Erowa, Henkel

gelo, Heudra Tools, Widenhorn en Machinehan-

nemen naar de beurs.” Bezoekers aan de Meta-

Nederland, Young Cutting Tools, Intra Metaal,

del Overmars.”

vak Hardenberg zullen volgens Colling begin

GF AgieCharmilles, Alfa-TEC, Press Tooling Ser-

Een aantal exposanten heeft ons vooraf geïn-

april een gerenommeerd deelnemersveld aan-

vices, Wolthuis en Bokhoven Tool Management

formeerd over noviteiten die in Hardenberg ge-

treffen.

BTM.”

toond worden. Deze zullen we hier kort bespre-

Deze editie hebben meerdere bedrijven zich

“Gelukkig mogen we ook weer een groot aantal

ken.

aangemeld die voor het eerst gaan deelnemen

exposanten verwelkomen die één of meerdere

aan Metavak Hardenberg. Colling: “Erg blij zijn

edities hebben overgeslagen”, zegt Colling.

Darley toont de vernieuwde generatie guilloti-

wij natuurlijk als we een bedrijf, nadat je soms

Over de vraag of ze er een aantal kan noemen

nescharen. Het meest in het oog springend is de

al jarenlang contact hebt gehad, eindelijk kun-

hoeft ze dan ook niet lang na te denken. “Seco

15”-touchscreenbesturing. Met deze gebrui-

nen overtuigen om deel te gaan nemen. Meta-

Tools Benelux, Viba, Oude Reimer, Metamach,

kersvriendelijke besturing kan de bediener in

vak heeft een goede naam opgebouwd de af-

Besten Machines en Rolan Robotics.”

enkele stappen de schaar bedienen. Het kleu-

gelopen jaren en voor een relatief laag bedrag

“Trouwe exposanten die jaarlijks terugkomen

renscherm is over het hele werkbereik van de

kun je deelnemen. Ondanks het regionale ka-

waar we erg content mee zijn zijn bijvoorbeeld

schaar te bedienen. De schaar kan optioneel

rakter is er een groot bereik qua bezoekers. Be-

Van Hoorn Machining, Autowell Benelux,

voorzien worden van een pneumatische hoog-

drijven die voor het eerst deelnemen zijn bij-

Hermle, Dormac, Darley, Yaskawa, Inter Imex,

houdinstallatie. Deze ondersteunt de platen

Style High Tech, Boelens Machines, Posthumus

aan de achterzijde van de schaar, zodat deze

Machines, Landré, Tuwi, Gelderblom, Gühring,

eenvoudig tegen de achteraanslag zijn te posi-

Holland Precision Tooling, Roco, Leering Hen-

tioneren. De hooghoudinstallatie kan uitge-

‘Full service formule’

12

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011


12-13-15_Metavak 21-03-11 11:12 Pagina 13

B E U R S

beelden tonen in de vorm van werkstukken. Een bijzondere opdracht heeft GF AgieCharmil-

Full service formule

les onlangs gekregen van FN Herstal uit België

Kenmerkend voor de Metavak is de zogeheten ‘full ser-

voor twee AgieCharmilles Mikron HPM 600 U

vice formule’. Het entreebewijs is gratis en een bezoeker

HD-bewerkingscentra. Dit als onderdeel van een

hoeft niet te betalen voor het parkeren. Op de beursvloer

groter project waarbij meerdere machines van

zijn diverse horeca- en buffetpunten aanwezig. De ope-

AgieCharmilles Mikron geleverd gaan worden.

ningstijden van de Metavak zijn iedere dag van 14.00 uur

De machines gaan in het midden van dit jaar in

tot 22.00 uur. Aanvragen van een entreebewijs kan via

bedrijf.

www.evenementenhal.nl.

Hermle Nederland zal tijdens de Metavak HarHet scherm van Fauser geeft een goed overzicht hoe

denberg een vijf-assige Hermle C22U onder

de machinecapaciteiten benut worden (foto: Ertec)

spaan tonen, met als product een beursdemo. Dit is een gantry machine (in een gemodifi-

breid worden met een ‘return-to-sender’-func-

ceerde bouwwijze) met drie assen in het ge-

tie. Daarmee worden de geknipte plaatdelen

reedschap en twee assen in een draaizwenkta-

teruggevoerd naar de schaartafel. De oplegar-

fel. Het bereik van deze machine is 450 mm x

men zijn zijdelings door middel van lineairgelei-

600 mm x 330 mm. In de ‘Dynamik’-uitvoering

dingen verplaatsbaar. Hierdoor kan de bedie-

bereikt de C22U versnellingen tot 15 m/s2 met

ner, mede in combinatie met de zijdelings ver-

ijlsnelheden tot 50 m/min. De A- en C-as zijn

plaatsbare touchscreenbesturing, een optimale

voorzien van torque-motoren. Met een geïnte-

en ergonomische indeling van het werkbereik-

greerd ringvormig magazijn met 55 posities (65

creëren.

is een optie) zijn volgens het pick-up-principe gereedschapwisseltijden mogelijk van 4,5 s

Tijdens de Metavak 2011 in Hardenberg zal de

(spaan-tot-spaan). Een gebruiker heeft de keuze

Fauser als partner van Ertec aanwezig zijn voor

uit vier hoofdspillen: tot 37 kW, 80 Nm en maxi-

diverse demonstraties van het ERP-planningpak-

maal toerental tot 42.000 toeren per minuut.

Tijdens de bemande machine-uren kan Ultimonitor ook worden

ket Jobdispo MES. Met dit pakket worden de

Op de draaizwenktafel kan een werkstukmassa

ingezet voor ondersteuning bij programmeer- en servicevragen.

productieorders in realtime gepland en geopti-

van 100 kg opgenomen worden.

Er is een online chatfunctie beschikbaar (foto: Hurco)

maliseerd. Centraal staat de weergave van de orderbezetting over de beschikbare capaciteiten en

Tijdens de Metavak-beurs is Hurco present met

het grafisch planboard. De actieve orders kunnen

een VMX50t-bewerkingscentrum waarop zoals

lijkheid tot het gemakkelijk invoegen van 3D-

door middel van diverse planningsfuncties inge-

altijd live verspaningsdemonstraties worden ge-

camprogramma’s met vlakverschuivingen, het

pland worden. De gebruiker ziet direct de gevol-

geven en de bezoekers kennis kunnen maken

toolcenterpoint-management en de toolpad-li-

gen van zijn ingreep op de gehele planning.

met het programmeersysteem WinMax V8.

nearisatie, die complexe werkstukinstellingen

Deze dialoogbesturing maakt het de machine-

elimineren en additioneel machinebewegingen

GF AgieCharmilles zal tijdens de Metavak uit de

bediener mogelijk om gemakkelijk en snel vijf-

optimaliseren. Met Hurco’s nieuwe Ultimonitor

marktsegmenten medical, aeronautic en matrij-

zijdige bewerkingen direct aan de machine te

kan elke Hurco-machine die met de nieuwe

zen- en stempelbouw diverse toepassingsvoor-

programmeren. Interessant zijn ook de moge-

WinMax V8-besturing is uitgerust van afstand via een internetkoppeling gemonitord worden. Ultimotion is software voor asbesturingen die snellere maar gelijk ook gelijkmatigere asbewegingen genereren. LVDN zal tijdens de beurs de Colchester-Harrison-draaibanken presenteren. Bijzonder is dat er een volledig door de fabrikant in Engeland

Een Harrison Alpha met stangaanvoer (foto: LVDN)

Complex vijf-assig werk op een bewerkingscentrum

De Hermle C22U tijdens de presentatie eind vorig

van GF AgieCharmilles tijdens een demonstratie in

jaar tijdens de AMB 2010 in Stuttgart (D) (foto:

Schorndorf (D) (foto: Reinold Tomberg)

Reinold Tomberg)

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

13

>>>


M A C H 4 M E TA L M E TA LW O R K I N G M A C H I N E R Y

Wa n t e d H e a v y M a c h i n e r y LVD – PPEB EFL EASY FORM 4000 X 220 TON - 2008

DONAU SNEL RADIAAL

DANAUFLEX 135 - 1999

Cap. Ø 35 mm, mk 4 – 3200 rpm, tafel 1200 x 750, Uitlading 1050, slag 165 mm

PBR T600 x 6000 mm

CNC KANTBANK LVD – PPEB - MET HOEK MEET SYSTEEM

Cadman CNC Y1 – Y2 – X – R – Z1 – Z2 – X1 – V-CNC Bombering Easy Form hoek meet systeem, Boven klemming hydraulisch Verhoogde slag van 400 mm uitlading 400 mm in staanders Incl. div. gereedschappen, incl. opleg armen, incl. inloop beveiliging

ZAYER KF 2200

CNC BED FREEZER - 1991

1900/1000/1000, iso 50 HH TNC 355, Tafel 2200 x 1000 10 T op tafel 1800 rpm 37kW

40 x LAS ROLSTELLINGEN

TOS KURIM – FS 100

PBR – T600 LC/6000

Ø 1240 o. bed / Ø 855 o.sup. 6000 Tdc / 150 doorlaat / 7 to werkstuk gewicht, digi + bril

LVD – PPEB – 2500/80

CNC BED FREEZER - 2002

2000/1400/1000, iso 50 HH TNC 430, Tafel 2000 x 1000 6 T op tafel 4000 rpm 28 kW

CNC DORRIES Ø 5100

CNC KANTBANK – 2008

10 X VEGO 50,000 KG 2 X VEGO 70,000 KG 2 X VEGO 35,000 KG 10 X ESAB 40,000 KG

CNC CAROUSSEL CTE 320

Tafel 3,200 mm / Swing 5,100 Hoogte 3,000 / 75 Ton load Siemens Sinumriek CNC

- Cadman CNC sturing - Zet lengte 2,550 - Tonnage 80 ton - PPEB - EQ • Y1-Y2-Z1-Z2 • Laser safe • LVD Opname

w w w. m a c h 4 m e t a l . c o m Wanted you surplus machines Te l . 0 0 3 1 ( 0 ) 3 1 6 - 2 4 7 1 2 3 Fax. 0031 (0)316 - 247956 info@mach4metal.com


12-13-15_Metavak 21-03-11 11:13 Pagina 15

B E U R S

importeur hier binnenkort informatiedagen voor organiseert. Teqq biedt tijdens de Metavk een automatiseringsoplossing aan voor verticale freesbanken met kleine tot middelgrote productseries. Het automatiseringssysteem bestaat uit modules die met elkaar communiceren, waardoor een alarm en feedhold gegenereerd kunnen worden als er iets mis gaat. Bijvoorbeeld bij slecht of niet geplaatst product in de klem of grijper, een proHet Teqq-automatiseringssysteem in actie op een

duct dat tijdens de bewerking uit de klem

De nieuwe Mazak J200, een machine voor

verticaal bewerkingscentrum; in het midden de grijper,

schiet, botsing tussen grijper en werkstuk en

compleetbewerken, die tijdens de Metavak getoond

rechts het magazijn met de werkstukken (foto: Teqq)

drukverlies als bijvoorbeeld een hydraulische

wordt (foto: Yamazaki Mazak)

slang die los raakt. Als de perslucht of stroom wegvalt, blijft het product geklemd. Tijdens de gereviseerde machine getoond wordt. In 2010 is

Metavak laat Teqq een nieuwe veiligheid zien

tische design is deze machine zeker een opval-

de fabrikant gestart met een complete revisie-

die geïntegreerd is in het systeem. De uitbrei-

lende verschijning tijdens de beurs. De verticale

afdeling; met de getoonde Harrison Alpha 550

ding bestaat uit een gereedschaptaster, die het

zaagautomaat Kasto Verto A2 heeft een zaag-

laat LVDN zien waar deze afdeling toe in staat

tijdens het geautomatiseerd frezen mogelijk

bereik van 260 mm in rondmateriaal, bij vlak-

is. De Alpha-range is vooral geschikt voor de

maakt om te controleren of het gereedschap

materiaal bedraagt het bereik 320 mm x 260

productie van enkelstuks en kleine series. De

nog intact is. Teqq wordt op de Metavak in Har-

mm (breedte x hoogte). Het opspannen van de

kwaliteit-prijsverhouding van dit type is volgens

denberg vertegenwoordigd door haar dealers

materialen geschiedt door middel van hydrauli-

LVDN ongekend. Ook toont LVDN van Electrox-

Bendertechniek, Bokhoven Tool Management,

sche klemmen waarvan de druk hydraulisch re-

markeerlasers de Raptor-laser in een nieuwe

Dormac en Promas.

gelbaar is zodat dunwandig materiaal niet of

omkasting. De Bharat Fritz Werner-bewerkings-

weinig vervormd wordt. De geleiding van de

centra en Colchester CNC-productiedraaibanken

In Hardenberg zal Van Hoorn Machining de

zaageenheid gebeurt door middel van twee ge-

worden in Hardenberg niet getoond daar de

Kasto Verto A2 presenteren. Dankzij het futuris-

leidingsblokken op de lineairgeleidingen. Verder wordt de hydraulische zaagbandspanning elektrisch bewaakt met een automatische uit-

De Kasto Verto zoals vorig jaar getoond bij Kasto in Achern (D) (foto: Reinold Tomberg)

schakeling van de machine bij zaagbreuk. De Kasto Verto A2 is een vrij compacte zaagmachine met zijn afmetingen van 2365 mm x 1350 mm x 1765 mm. Yamazaki Mazak, in ons land gevestigd in Houten, stelt tijdens de Metavak in hal 6 de nieuwe Integrex J200 voor. Dit is een multitasking-machine voor compleetbewerken die bewerkingen als boren, frezen en draaien en dergelijke combineert. De maximale bewerkingsdiameter bedraagt 500 mm, de spildoorlaat is 65 mm en de maximale bewerkingslengte is 500 mm. De hoofdspil heeft een maximaal vermogen van 11 kW (bij 50%) met een maximaal toerental van 5000 min-1. De freesspil heeft bij 20% inschakelduur een vermogen van 7,5 kW en een maximaal toerental van 12.000 min-1.

<<<

Vilo Relatiedagen parallel aan Metavak Tijdens de Metavak Hardenberg is het mogelijk om de Vilo Relatiedagen te bezoeken. Dit is een vakbeurs voor de verpakkingsindustrie, intern transport, logistiek en opslag. Op vertoon van één entreebewijs kunnen bezoekers beide vakbeurzen bezoeken.

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

15


Evenementenhal Hardenberg Energieweg 2, 7772 TV Hardenberg T +31 (0)523 - 28 98 98 F +31 (0)523 - 28 98 00 I www.evenementenhal.nl E hardenberg@evenementenhal.nl

Ons evenement. UW MOMENT.

Duidelijke (s)taal! Gereedschapsstaal 1.2379 1.2436 1.1730 1.2842 1.2510 1.2083 1.2343 1.3343 1.2738 1.2316

Poeder Metallurgisch ASP 2023® CPM® 10V ASP 2030® CPM® 9V ASP 2005® CPM® 3V ASP 2053® CPM® Rex 76 ASP 2060® CPM® Rex M4

Niet alleen de grootste voorraad Poedermetallurgische kwaliteiten, maar tevens in Precisie & Voorgeslepen gereedschapsstaal 5000 voorraad afmetingen. Matrijs/Stempelhuizen volgens tekening Gefreesd 5000 x 2300 mm Kom geslepen 7000 x 1250 mm

Nikkel/Titaan Alloy 200/201 Alloy 600/625 Alloy K-500 Alloy 400 Grade I / II / V

Het sterkst in bewerkt De Corantijn 18, 1689 AP Zwaag T 0229 - 279 279 F 0229 - 295 529 E sales@4steel.nl I www.4steel.nl


17_Beurs Hannover 18-03-11 12:36 Pagina 17

B E U R S

Dertien beurzen in

Hannover

Op de Hannover Messe 2011 (van 4 t/m

De tweejaarlijkse Motion,

8 april) presenteren zich, onder het

Drive & Automation, het

thema ‘Smart Efficiency’, dertien

vroegere ASB, is dit jaar een

vakbeurzen. Zuinig gebruik van grond-

belangrijk, groot onder-

stoffen in de industriële productie is

deel van de Hannover

een overkoepelend onderwerp in

Messe (foto’s: Deutsche

Hannover (D). Een kort overzicht van de

Messe AG)

deelbeurzen in Hannover.

De Industrial Automation is sinds vele jaren een

rapid prototyping, rapid manufacturing en

De MicroNanoTec presenteert microsysteem-

beurs voor procesautomatisering. Thema’s van

technische verkoop en service (CRM).

techniek, nano- en lasertechnologie. ‘Printed In-

deze deelbeurs zijn informatie- en communica-

De ComVac toont trends en ontwikkelingen van

telligence’ en ‘Energy Harvesting’ behoren tot

tietechnologieën voor de automatisering van

de perslucht- en vacuümtechniek; van perslucht-

de trendthema's van 2011. Het business-to-busi-

industriële processen. Getoond worden hard-

voorziening, luchtbehandeling en distributie tot

ness-platform ‘Schauplatz Nano’, toont oplos-

ware en software voor industriële communica-

aan de toepassing in machines en systemen. Het

singen uit de nanotechnologie die gereed

tie en automatisering. Het beursgedeelte ‘Robo-

ComVac Eco Park is een gemeenschappelijk pi-

zijn voor de markt. Centraal staat het door de

tics & Automation’ laat robotica-toepassingen

lootproject van Deutsche Messe en de Duitse

Duitse brancheorganisatie voor microtechniek

zien.

brancheorganisatie

(IVAM) georganiseerde forum ‘Innovations for

De Motion, Drive & Automation is een vakbeurs

(VDMA).

voor

machinebouw

Industry’.

<<<

voor aandrijftechniek. Getoond wordt elektri-

De Industrial Supply geeft aandacht aan het ef-

sche, mechanische, hydraulische en pneumati-

ficiënte gebruik van materialen en grondstof-

sche aandrijftechniek. Thema’s zijn efficiënt ge-

fen. Dit is van belang bij het lichtgewicht-con-

R&D wordt Technology Transfer

bruik van energie, Life Cycle Management en

strueren. Samen met de beurs voor industriële

De vakbeurs Research & Technology in Hannover wordt

conditiebewakingssystemen. De nieuwe vak-

toelevering, de vroegere ‘Zuliefermesse’, levert

vanaf 2011 aangeduid als ‘vakbeurs voor onderzoek, ont-

beurs MobiliTec in hal 25 breidt het aanbod uit

dit beursdeel het grootste exposantenvolume.

wikkeling en technologietransfer’. Ze is de marktplaats

met het thema elektrische mobiliteit.

De CoilTechnica toont technologieën voor de

voor onderzoeksresultaten en toekomstgerichte industriële

Energy is een beurs voor energietechnologieën.

productie van spoelen, elektromotoren, gene-

ontwikkelingen. Daarbij is de aandacht vooral gericht op

De beurs toont technologieën voor de opwek-

ratoren en transformatoren. Na de première in

technologietransfer tussen wetenschap en bedrijfsleven.

king van conventionele en van regeneratieve

2010 wordt deze vakbeurs verder uitgebouwd.

energie. Met vier deelbeurzen als Energy, Power

Ze vormt niet alleen een aanvulling op de toe-

Plant Technology, Wind en MobiliTec wordt het

leveringsbeurs, maar ook op de energiebeur-

traject van opwekking, transport, distributie,

zen.

transformatie, opslag en levering van energie

SurfaceTechnology is een beurs voor oppervlak-

getoond.

tetechniek met als onderdelen voorbehande-

De Digital Factory is een vakbeurs voor geïnte-

ling, reiniging, lak- en galvanische techniek en

greerde processen en IT-oplossingen met indus-

plasma- en nanotechnologie. De collectieve

triële software-oplossingen in het middelpunt.

stand ‘Wereld van het oppervlak’ toont de ge-

Tot de portfolio van de Digital Factory behoren

hele productieketen. De collectieve stand Surf-

virtuele productontwikkeling (CAx), Product

PlaNet informeert over plasmatechniek. Een

Life Cycle Management (PLM), productontwik-

forum biedt tijdens de eerste vier dagen presen-

De R&D-beurs is een beurs van onverwachte ontmoetingen:

keling (CAD), productie- en procesplanning

taties van bedrijven en instituten. De vijfde dag

van ruimtevaart via automotive naar fietstechnologie.

(ERP, PPS), simulatie, productie en automatise-

is gewijd aan opleidingsmogelijkheden en is

Innovatief materiaalgebruik is daarbij een rode draad

ring (MES), procesintegratie, orderafhandeling,

vooral gericht op jonge mensen.

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

17


18-19_Wemo 18-03-11 11:17 Pagina 18

DOOR: MARJOLEIN DE WIT-BLOK

Kantbank-rolbuiger servo-elektrisch aangedreven Voor een producent van rolluikkasten ontwikkelde Wemo een gecombineerde kantbankrolbuiger. Door de bewerkingen afkanten en rolbuigen in één machine te combineren, zijn de handmatige handling en tussenvoorraad volledig geëlimineerd. Hierdoor zijn alle mogelijke varianten van het eindproduct op één productielijn volautomatisch te produceren.

Opvallend is tevens de toepassing van servoelektrische aandrijvingen in plaats van een conventionele hydraulische oplossing. Een concept dat voor zowel machinebouwer als -gebruiker diverse voordelen biedt. De gecombineerde kantbank-rolbuiger maakt deel uit van een integrale lijn voor de productie van rolluikkasten. Deze kasten – die aan de buitenzijde van veel gevels zijn terug te vinden – zijn vervaardigd van voorgelakt aluminium AlMg3 in een dikte van 0,75 mm tot 0,95 mm. De complete lijn is opgebouwd uit een afwik-

De kantbank-rolbuiger met duidelijk zichtbaar de vijf servo-aandrijvingen bovenop en twee IndraDrive Cs-

kelhaspel, een richtmachine, een profileerma-

servomotoren voor de buigrollen. Aan de andere zijde zit een identieke set (foto’s: Wemo)

chine, een zaag en tenslotte de gecombineerde kantbank-rolbuiger. Hiermee zijn zowel standaard rechthoekige, kwartronde als halfronde

nium. De profileermachine voert de eerste be-

kapdeel aan het bovenste stationaire kapdeel.

modellen te maken. Bovendien bestaat de mo-

werking uit met het maken van een omslag aan

Vervolgens wordt het materiaal op lengte ge-

gelijkheid modellen met een 45° of 20° afschui-

de linkse vrije zijde en een verbindingsvorm aan

zaagd waarna de losse delen in de machine

ning te produceren.

de ander zijde. De omslag dient enerzijds voor

worden geschoven. Dit gebeurt met één of

de stevigheid en anderzijds beschermt de afron-

twee stuks tegelijk. In de machine worden de

Werking

ding de handen van de machinebediener. De

platen geklemd en onder het kantgereedschap

De productie van de rolluikkasten – ook wel

verbindingsvorm aan de rechtse zijde dient voor

of rolbuiggereedschap gepositioneerd.

shuttercovers genoemd – start bij een rol alumi-

het inhaken van het onderste demontabele

Met het rolbuigen worden eerst de benodigde rondingen aangebracht. Hierna maakt het kantgereedschap door middel van een persbewe-

Betere regelbaarheid en controleerbaarheid

ging de hoeken in het materiaal. Wanneer de producten gereed zijn, opent de machine zich

18

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011


18-19_Wemo 18-03-11 11:17 Pagina 19

M E T A A L B E W E R K E N

aan de proceskant waarna tangen de producten

fungeert als hulpaandrijving. De rollen worden

op de afvoerbaan drukken. De snelheid van

vanaf twee zijden synchroon aangedreven om

Elektrisch als het kan

deze afvoerbaan wordt door de besturing ge-

het torsie-effect in de buigrollen te minimalise-

De overstap van hydraulisch naar elek-

synchroniseerd met de snelheid van de tangen.

ren. De twee aandrijfsecties – één voor de pers

trisch heeft onder meer te maken met de

Hierdoor glijden de producten gelijkmatig op

en één voor de rolbuiger – zijn uitgevoerd met

ontwikkelingen op het gebied van servo-

de transportinrichting en is de kans op bescha-

een IndraMotion MLD-M-besturing van Bosch

motoren. Tot een aantal jaren geleden

digingen minimaal.

Rexroth met realtime communicatie via een Ser-

waren er voor een aantal toepassingen

cosIII-bus.

bijvoorbeeld nog geen servomotoren be-

Servo-elektrisch

schikbaar met de vereiste krachtdicht-

Naast het combineren van deze twee bewerkin-

Voordelen

heid. Daarbij daalt de prijs van servo-elek-

gen valt de machine tevens op door het feit dat

Naast de eerder genoemde voordelen van een

trische aandrijvingen terwijl die voor hy-

er voor de pers- en rolbewegingen geen ge-

elektrische aandrijving boven de hydraulische

draulische aandrijvingen gelijk blijft of

bruik wordt gemaakt van hydraulische aandrij-

variant, profiteert Wemo ook van de betere re-

zelfs stijgt. Voldoende redenen voor

vingen gecombineerd met een mechanische

gelbaarheid en betere controleerbaarheid. Ver-

Wemo om de stelling in te nemen dat alle

bombering, maar van servomotoren en kogel-

der is het elektrisch mogelijk om te ‘spelen’ met

functies waarbij de krachten niet extreem

omloopspillen. Een belangrijke reden voor het

krachten. Zo ontstaat er tijdens het uitvoeren

hoog zijn en een goede regelbaarheid is

overschakelen naar een andere aandrijftechniek

van de bewerkingen elastische uitvering in de

vereist, in de toekomst elektrisch zullen

is het feit dat de kant- en rolbewerkingen wor-

machine. Deze is elektronisch te ‘camoufleren’

worden uitgevoerd. Dit geldt dus niet

den uitgevoerd over een lengte van 6 m en in

door de aandrijving in dezelfde mate weer ver-

voor machines waarbij een groot aantal

de nabije toekomst zelfs tot maximaal 8 m. Het

der te positioneren. Het gaat hier om – qua ver-

gebruikers relatief grote krachten moe-

toepassen van een mechanische bombering bij

plaatsing – nauwkeurige bewegingen die met

ten opwekken; in deze situaties blijft hy-

dergelijke afmetingen zou resulteren in een te

de elektronische besturing eenvoudig zijn te

drauliek belangrijke voordelen bieden.

zware en gecompliceerde machine.

vinden en in te stellen. Deze instellingen wor-

Voor de kostprijs hoeft Wemo het overi-

De voorziene problemen zijn opgelost door de

den vervolgens bij het productprogramma op-

gens ook niet te laten. Volgens het bedrijf

benodigde kracht voor zowel de pers- als de rol-

geslagen.

bedraagt het kostprijsverschil tussen de

lenverdeling te verdelen over verschillende ser-

Een ander voordeel ziet het bedrijf in de moge-

servo-elektrisch aangedreven machine en

vomotoren. De servomotoren voor de persbe-

lijkheid de aandrijfeenheden eenvoudig correct

de hydraulische variant vier euro.

weging zijn opgesteld over de gehele bewer-

te dimensioneren. Verder zijn de softwarematig

kingslengte van de machine. Gedurende de

uitgevoerde instellingen eenvoudig te kopiëren

persbeweging lopen de servomotoren op de

naar een andere motor; bijvoorbeeld naar een-

sneller zijn op te sporen en op te lossen. Boven-

volle snelheid van 15 m/min. Bij deze snelheid

zelfde motor in dezelfde machine, eenzelfde

dien zijn verschillende gegevens van de elektro-

blijft de synchroniteit van de aandrijvingen bin-

motor in een gelijksoortige machine of naar een

motoren eenvoudig uit te lezen en te gebrui-

nen een tolerantie van 0,1 mm; bij lagere snel-

vervangingsmotor. Ook het inregelen van de

ken. Uit het opgenomen moment van de moto-

heden is dit nog vele malen beter.

aandrijvingen is eenvoudiger geworden door

ren is bijvoorbeeld af te leiden of de uitlijning

Voor het aandrijven van de walsen voor de rol-

toepassing van de servomotoren met bijbeho-

van de machine in orde is.

buiger zijn vier compactservomotoren gebruikt.

rende regeling.

Tot slot profiteert de eindklant niet alleen van de

Hierbij is de bovenste rol – de rol die de binnen-

Verder voorziet het systeem in verschillende

betere regelkarakteristieken, maar tevens van

bocht maakt – maatgevend terwijl de buitenrol

diagnosemogelijkheden waardoor storingen

lagere onderhouds- en energiekosten.

<<<

De Wemo gecombineerde kantbank-rolbuiger en de platenzaag met de

Het kloppend hart van de machine: de IndraDrive C- en IndraDrive Cs-versterker

eindproducten op de uitvoerband

ingebouwd in de schakelkast

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

19


20-21_DMG 18-03-11 12:37 Pagina 20

DOOR: PAUL QUAEDVLIEG

XXL Arena

in Pfronten maakt indruk Tijdens de jaarlijkse huisshow van DMG begin februari dit jaar in Pfronten (D), had de Duitse machinebouwer een speciale hoek ingericht voor machines voor grootverspaning. Naast de grote draaibank voor compleetbewerking, de CTX 4000 TC, stond er de gigantische DMU 600 P die veel indruk maakte. Aan de overkant van deze grootverspaner was er ook nog eens een soortgelijk exemplaar in aanbouw. Dan zie je pas de werkelijke afmetingen. Maar ook op het gebied van de normale machines was het nodige nieuws te melden.

Fotoâ&#x20AC;&#x2122;s huisshow DMG Voor meer fotoâ&#x20AC;&#x2122;s van de grote DMU 600 P, de CTX 4000 TC en de andere noviteiten van DMG tijdens de huisshow in Pfronten (D) kijkt u in het digitale fotoalbum op www.metaalmagazine.nl.

De DMU 600 P is een bijzondere portaalmachine met bewegende portaal (W-as) voor maximale nauwkeurigheid (illustratie: DMG)

20

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011


20-21_DMG 18-03-11 12:37 Pagina 21

M E T A A L B E W E R K E N

Samenwerking Mori Seiki Tijdens de persconferentie die traditioneel op de eerste dag van de huisshow werd gehouden, gingen Dr. Kapitza (DMG) en Dr. Mori (Mori Seiki) verder in op de globale samenwerking tussen DMG en Mori Seiki: “Op de EMO 2011 laten we onze eerste gezamenlijke ‘baby’ zien”, zei Dr. Kapitza. “Een compacte machine die is ontwikkeld door engineers van DMG en Mori Seiki samen. In de toekomst gaan we meer nieuwe machines samen ontwikkelen.” Er liepen dan ook opvallend veel Japanners met Mori Seiki-badges rond in Pfronten. Verder werden er sheets getoond van nieuwe gecombineerde vestigingen in Mexico, Argentinië en India. Over Europa werd niet gepraat, dat heeft vooral te maken met de Europese wetgeving. “Maar dat is een kwestie van tijd”, liet een medewerker van DMG weten. De samenwerking moet vooral gezien worden als een strategische keuze. “Op het gebied van onderdelen inkopen wordt een groot voordeel behaald”, legt Dr. Mori (rechts op de foto) uit. “In het recente verleden kochten we, vanwege de dure euro, onderdelen in Japan. Nu, met een lage euro, kopen we gezamenlijk componenten in In de XXL Arena was een DMU 600 P in aanbouw te bekijken. Duidelijk is dat de machine op een diep

Europa. Op deze manier valt veel winst te halen.” Ook

fundament geplaatst moet worden (foto: Paul Quaedvlieg)

verkoopt Mori Seiki nu DMG-machines in Japan. “De samenwerking heeft goed gewerkt tijdens de economische crisis”, legt Dr. Kapitza (links op de foto) uit. “Vooral in

De nieuwe portaalmachine DMU 600 P was van

een drietal verschillende vlakfrezen van Sandvik.

landen als Thailand, de Verenigde Staten, Mexico en In-

dichtbij te bekijken door middel van een om de

Naast de standaard verticale freeskop voor vlak-

donesië hebben we machines kunnen verkopen die zon-

machine gebouwde ‘bühne’. “Een groot deel

freesbewerkingen staan er voor het vijf-assig si-

der samenwerking niet verkocht zouden zijn. Ruwweg

van de machinebasis verdwijnt onder de

multaan bewerken nog twee freeskoppen met

kan gezegd worden

grond”, legt Job van Berkel, directeur van DMG

geïntegreerde A-as en twee freeskoppen met

dat zowel DMG als

Benelux uit. “Voor deze machine is een speciaal

geïntegreerde B-as tot de beschikking. De vlak-

Mori Seiki ieder de

fundament nodig. Mede hierdoor wordt een

freesspil gaat tot maximaal 2500 Nm, heeft een

maandproductie van

hoge nauwkeurigheid bereikt.” En nauwkeurig is

vermogen van 60 kW en draait maximaal

de ander in een jaar

deze grootverspaner. DMG spreekt van 0,015 mm

6000 min-1. De verticale freeskoppen met geïnte-

extra

over de volledige slag van 6000 mm. De DMU

greerde A- en B-as gaan tot 1200 Nm en toeren-

(foto: Paul Quaed-

600 P heeft een werkbereik van 6000 mm (X),

tallen van 4000 min-1 respectievelijk 6000 min-1.

vlieg)

4200 mm (Y) en 1600 mm (W-as). De W-as is de

Ten slotte is er nog een specifieke freeskop voor

op- en neergaande beweging van de portaal.

nabewerkingen.

Daarbovenop komt nog de Z-as (hoofdspil) die

24.000 min-1 en heeft een vermogen van 19 kW.

Deze

draait

maximaal

nog eens 1250 mm kan bewegen ten opzichte

betreft de DMU monoblock-serie (65,85 en 105).

van de portaal. “Op deze manier krijgt de spil

Ander nieuws

veel minder te maken met momentwerking bij

Een andere grootverspaner met respectabele

cept. Voorheen zat de Z-as in de tafel, tegen-

het verspanen, met een hoge nauwkeurigheid

afmetingen is het draaifreescentrum CTX delta

woordig in de hoofdspil. Voordelen zijn een be-

tot gevolg”, legt van Berkel uit. “De bewe-

4000 TC, geschikt voor producten met een maxi-

tere spaanval, bereikbaarheid van het product

gende portaal wordt met kogelomloopspillen

male draailengte van 4150 mm en een draaidia-

en een compact oppervlak. Op de hoofdspil zit

aangedreven, maar hydraulisch geblokkeerd

meter van 1070 mm. Er is ook nog een 6000-uit-

tegenwoordig een soort oog, waarvan de spil-

voor een maximale stijfheid.”

voering, die tussen de centers producten aan-

belasting af te lezen valt. Ook de DMU 80 evo li-

kan met een lengte van 6150 mm. De CTX delta-

near heeft een betere bereikbaarheid gekregen

Zwaar

serie is gebaseerd op de NT-draaibanken van

en is door de schuine bouw ook beter geschikt

Standaard kan de DMU 600 P producten aan

Mori Seiki, maar de buitenkant en de CNC-be-

voor automatiseringsoplossingen. Het concept

met een maximale massa van 25 ton. Optioneel

sturing (nu van Siemens) is aangepast naar

van deze machine is compleet herzien en is nu

kan dit uitgebreid worden tot 40 ton. Tijdens de

DMG-standaard.

als gantry opgebouwd, waardoor de machine

huisshow in Pfronten stond er op de werkstuk-

Maar DMG had meer nieuws te melden, ook bij

stabieler is geworden. Een aantal van deze ma-

tafel een machinebed van een DMU 210 P met

de ‘normale’ bewerkingsmachines. In totaal

chines komt de komende maanden aan bod in

een massa van 20 ton. Deze werd gevlakt met

waren er zeven wereldprimeurs. Een daarvan

de rubriek Technisch Nieuws.

Deze heeft een compleet nieuw machinecon-

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

<<<

21

verkoopt.”


22-25_Vimag 21-03-11 08:32 Pagina 22

DOOR: MARTIN FRANKE

Trends in de

metaalproductietechniek Het herstel in de metaalindustrie is ingezet. Investeringen in machines beginnen weer vormen aan te nemen en veel bedrijven zijn weer voorzichtig optimistisch. Tijd om eens stil te staan bij een aantal trends in de metaalproductietechniek. Daarbij passeren niet alleen de veranderde economische realiteit en nieuwe productietechnieken de revue, maar komen ook thema′s zoals duurzaamheid, energiebesparing en verminderde CO2-emissies aan de orde. Welke trends zijn daarbij voor de Nederlandse metaalondernemer van belang? De deelnemers aan de Vimag-forumdiscussie geven antwoord.

V.l.n.r. met de klok mee: Hank Oude Reimer, Philippe Reinders Folmer, Daniël Kofman, Gert Jan Braam, Martin Franke, Reinold Tomberg en Theo Coffeng (foto’s: Herbert Wiggerman)

22

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011


22-25_Vimag 21-03-11 08:32 Pagina 23

F O R U M D I S C U S S I E

Gecontroleerd groeien De afgelopen jaren heeft de metaalindustrie onder grote druk gestaan. Verwonderlijk is dat niet, als we bedenken dat de financiële wereld in korte tijd instortte en nagenoeg alle delen van de economie met zich meetrok, van Albuquerque tot Zhengzhou. De diepe en zware economische val week af van de traditionele economische golfbeweging, waarbij gemiddeld vijf goede jaren worden afgewisseld met twee slechte jaren. Deze cycli lijken steeds korter te worden. Stagnatie wordt daarmee sneller én heviger afgewisseld met krachtige groei. Hoe kunnen metaalbedrijven hiermee omgaan? Is het beleid dat de afgelopen jaren is gevoerd, wel het juiste beleid geweest? Philippe Reinders Folmer van Renishaw Benelux: “Dat suggereert alsof metaalbedrijven en machine- en gereedschapleveranciers invloed hebben op de cycli. Dat is allerminst het geval. Zeker niet bij zo’n hevige daling als we hebben gehad. Die extreme situatie leidde tot massagedrag. Als metaalondernemer kon je al-

Hank Oude Reimer

“Overheid zal verbetering van het onderwijs moeten faciliteren”

leen maar zo snel mogelijk reageren, veelal met drastische maatregelen. Die periode lijkt inmiddels alweer helemaal te boven; je krijgt zelfs het

fabriek: een fabriek die al naar gelang de eco-

Energie in de hoofdrol

gevoel dat er in Azië orders worden gevreten.”

nomische omstandigheden uitzet en inkrimpt.

Groei die gedwarsboomd gaat worden door het

Theo Coffeng van Dymato: “Daar schuilt ook di-

Is dat de toekomst van de metaalindustrie?

ontbreken van componenten? Daniël Kofman:

rect weer een gevaar. Hyundai-Kia heeft recent

Hank Oude Reimer van Oude Reimer: “De ade-

“Die situatie is wel aan het ontstaan. Het is niet

een order afgesloten van 1500 gereedschapsma-

mende fabriek kon in zo’n korte tijd populair

voor niets dat er zoveel aandacht wordt besteed

chines met een Chinese klant. Dergelijke grote

worden omdat de overheid dat ook onder-

aan recycling.” Theo Coffeng vult aan:

hoeveelheden zorgen niet alleen voor een forse

steunde. Met name in Duitsland kon door de

“Schroothandelaren in Duitsland beklagen zich

prijsdruk, maar leggen ook een groot beslag op

Kurzarbeit-regeling gemakkelijker worden in-

momenteel omdat er zoveel schroot door China

de productiecapaciteit. Dat zal door andere klan-

gekrompen, zonder definitief afscheid te hoe-

wordt opgekocht. De Chinezen zelf worden

ten minder worden gewaardeerd.”

ven nemen van personeel. De markt trekt nu

echter steeds zuiniger met de levering van com-

weer aan, mede dankzij de auto-industrie, die

ponenten die in minder grote hoeveelheden

Verschuiving naar Verre Oosten

samen met de bouw de motor van onze econo-

beschikbaar zijn. Grondstoffen voor permanent-

Hebben we uiteindelijk dan toch niet geleerd

mie vormt. Als het daar goed gaat, gaat het met

magneetmotoren worden door China bijvoor-

hoe we met crises en intense cycli om moeten

leveranciers ook goed. Wat je echter wel merkt,

beeld niet meer geleverd. De Chinezen hebben

gaan? Daniël Kofman van Siemens Nederland:

is dat er een grote verschuiving naar het Verre

wat dat betreft als voordeel dat zij een centraal

“Daar ben ik het niet mee eens. De crisis heeft

Oosten heeft plaatsgevonden en nog steeds

geleide economie hebben. Ten aanzien van bo-

bedrijven ook de tijd en de mogelijkheden ge-

plaatsvindt.” Die trend wordt door Daniël Kof-

demschatten is er een langetermijnstrategie die

geven om na te denken over hun bedrijf, het

man van Siemens Nederland bevestigd: “Europa

niet om de zoveel jaar wordt aangepast omdat

productieproces en de manier waarop dat pro-

is voor ons nog steeds de grootste markt, maar

er een nieuwe regering zit.” Dat gebrek aan

ces wordt gerealiseerd. Bij veel bedrijven heeft

de échte groei komt uit Azië. Je ziet veel grote

grondstoffen is een probleem waar niet alleen

dat geleid tot een strategische heroverweging

machinebouwers dan ook die kant op gaan. En

China, maar de hele wereld mee wordt gecon-

en verbeteringen in fabrieken. Tegelijkertijd

niet onbelangrijk: in Azië zit ook buiten de ban-

fronteerd.

heeft de Duitse Kurzarbeit-regeling – en tot op

ken veel geld. Dat maakt het investeren een

zekere hoogte ook de Nederlandse variant

stuk eenvoudiger. Wij ondervinden die krach-

Het grondstoffentekort, gecombineerd met de

ervan – gezorgd dat er flexibeler met personeel

tige groei ook aan den lijve. Onze capaciteit is

stijgende energieprijzen, noodzaken de sector

kon worden omgegaan.”

het afgelopen jaar fors gegroeid en het is nog

om efficiënter met materiaal en energiebronnen

niet voldoende om alle vragen uit Azië te kun-

om te gaan. De energieprijs is echter nog nau-

Dat flexibel omgaan met personeel staat inmid-

nen bedienen. Dat maakt de aankoop van bij-

welijks terug te vinden in de kostprijs. Welke

dels bekend als het concept van de ademende

voorbeeld onderdelen echter steeds moeilijker.”

ontwikkeling kunnen we daar verwachten? Theo Coffeng: “In omgevingen waar de verdien-

Hybride technieken of traditioneel en vakmanschap?

sten worden gemaakt met centen per onderdeel en kostprijs dus een grote rol speelt, daar let

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

23

>>>


22-25_Vimag 21-03-11 08:32 Pagina 24

Besparingen in metaalindustrie Inmiddels duiken er van alle kanten lijsten op met aandachtspunten om energiebesparingen te realiseren. Sommige daarvan zijn al door machinefabrikanten overgenomen en in hun productenprogramma verwerkt, andere richten zich meer op de metaalbewerkers en verlangen een bijdrage van de kant van de gebruiker. Wat kan een verspanende metaalbewerker momenteel doen om het energieverbruik te verlagen? Theo Coffeng: “Binnen de metaalwereld is het luchtverbruik een grote energievreter. Er gaat onnodig veel perslucht verloren en bedrijven zouden kunnen besparen door daar meer aandacht aan te besteden.” Kan de toepassing van verbruikmeters op de machine eraan bijdragen dat er minder energie wordt verbruikt? Theo Coffeng: “Verbruiksmeters op de machine zijn onzinnig. Als metaalbedrijf wil je spanen maken. Een verDaniël Kofman

“Crisis heeft gezorgd voor strategische heroverweging en verbeteringen in fabrieken”

bruiksmeter weerhoudt je daar niet van.” Daniël Kofman vult aan: “Die verbruiksmeter heeft alleen zin voor de momenten dat de machine stilstaat. Op die momenten zie je hoeveel energie nog wordt gebruikt. Dat is vaak schrikbarend en

men op iedere verbetering. Dus ook verbeterin-

onderwerp energielabels zal door de overheid

brengt je er sneller toe om bijvoorbeeld het ag-

gen in het energieverbruik. Maar bij het gemid-

worden opgepakt en gepusht. Dan zal het ook

gregaat automatisch te laten afschakelen.” Ook

delde metaalbedrijf is er nog niet zoveel aan-

meer gaan leven. Kijk maar naar wasmachines;

door het aanpassen van de bewerkingsstrategie

dacht voor energie.” Hank Oude Reimer consta-

bij de aanschaf hiervan let iedereen inmiddels

zou energie kunnen worden bespaard. Biedt die

teert wel een kentering: “Bij de aanschaf van

op het energielabel. Dat zal ook voor machines

mogelijkheid uitkomst? Volgens Philippe Rein-

nieuwe machines begint die belangstelling wel

wel gaan gebeuren.”

ders Folmer niet: “De metaalbewerker is geïn-

te komen. En op dat soort momenten kan het verschil ook worden gemaakt; zeker in wat grotere productieomgevingen zijn besparingen tot 15% op het energieverbruik mogelijk.” Dat die besparingen noodzakelijk zullen zijn, bewijst het EU-energielabel voor machines. De Duitse machinebouwers verenigd in de VDW reageerden hier al op met het Blue Competence-project. Vanuit de Blue Competence-gedachte wordt de volledige productieketen beoordeeld en worden waar mogelijk (energie)verbeteringen aangebracht. Dat betekent dus ook: lichter construeren om het transport te vereenvoudigen of de energie in de vorm van terugvoeding of warmte die in de machine wordt ontwikkeld terugwinnen en hergebruiken. Daniël Kofman: “Ook binnen Siemens wordt gewerkt aan Blue Competence. Voor een groot aantal consumentenproducten bestaan er inmiddels energielabels. Mensen raken er steeds meer aan gewend. Binnen een aantal jaren kunnen we dergelijke labels ook voor machines verwachten.” Hank Oude Reimer vult aan: “Het

24

Philippe Reinders Folmer

“Component mens steeds nadrukkelijker centraal bij keuze nieuwe productietechniek”

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011


22-25_Vimag 21-03-11 08:33 Pagina 25

F O R U M D I S C U S S I E

teresseerd in productie: wat, hoe vaak, hoe snel. De rol die energie daarbij speelt, is niet echt groot.” Toch zijn er wel positieve voorbeelden van energie-efficiency binnen de metaalindustrie. Zo bevordert het Laser Applicatie Centrum duurzaamheid in de maakindustrie door bestaande laagrendement lasserbronnen te vervangen door moderne laserbronnen. Dit project, dat samen met de Metaalunie en de provincie Overijssel wordt uitgevoerd, levert een energiebesparing op van ruim 480.000.000 kWh, genoeg om ruim 140.000 huishoudens een jaar lang van elektriciteit te voorzien. Hank Oude Reimer: “Dat is inderdaad een fraai voorbeeld, maar lang niet voor alle delen van de maakindustrie bruikbaar. De gemiddelde metaalondernemer wil sneller en beter produceren. Dat kan niet altijd met minder energie. En als het met minder zou kunnen, dan nog is de invloed op de uiteindelijke prijs van het product gering. De energiekosten zijn slechts een

Theo Coffeng

“Groei in Azië zorgt voor forse prijsdruk op grondstoffen en legt groot beslag op productiecapaciteit”

paar procent van het totaal.” Theo Coffeng vult aan: “Energiebesparingen zijn niet altijd en overal zomaar te realiseren. Voor de ondernemer

je als bedrijf opschalen naar iets grotere series.”

zal een verbetering van het onderwijs veel

is het belangrijker om veel te produceren dan om

Daniël Kofman vult aan: “De kleine metaalbe-

meer moeten faciliteren. Daar kunnen onder-

energiezuinig te produceren.

drijven doen er goed aan zich te specialiseren in

nemers ook een rol in spelen, maar dan moet

En misschien heeft hij nog wel gelijk ook, want

producten waar ze goed in zijn. Dat vergt een

dat ook wel aantrekkelijker voor ze worden

als je vervolgens het energieverbruik per pro-

strategische keuze, die veel bedrijven nog niet

gemaakt.”

duct berekent, blijkt het maar om procentjes te

hebben gemaakt.”

<<<

gaan. Datzelfde geldt ook voor de discussie over energie- en CO2-emissierechten. Er wordt veel

Over de complexiteit van de machines die daar-

Vimag-forumdiscussie

over gesproken, maar ook veel gegeneraliseerd.

bij nodig zijn vertelt Hank Oude Reimer: “Het

De Vimag-forumdiscussie is een initiatief van de sectie

In onze tak van industrie heeft die discussie maar

gaat erom de juiste product/machinecombinatie

Vimag van de Federatie Productie Technologie. De leden

beperkte waarde. Het is veel belangrijker voor

te kiezen. Een eenvoudig product dat op een

van de vereniging vertegenwoordigen gezamenlijk meer

de grote energieverbruikers, zoals Tata Steel.”

complexe machine wordt vervaardigd, is zonde

dan 1500 producenten van apparatuur voor de metaalin-

van het geld. Daar moet altijd een goede afwe-

dustrie. Door hun rechtstreekse vertegenwoordiging en

Trends in productietechnologie

ging worden gemaakt.” Theo Coffeng: “Com-

de jarenlange ervaring beschikken de Vimag-leden over

Grote maar ook kleinere bedrijven beginnen

plexe machines met hybride technieken moet je

een onschatbare hoeveelheid kennis en deskundigheid.

weer met het investeren in productietechnolo-

alleen zetten voor complexe productietaken.

Die knowhow wordt nu ook via de forumdiscussie over-

gie. Daarbij passeren ook nieuwe productie-

Dat gebeurt lang niet altijd en dan wordt zo n

gedragen. Tijdens de discussie passeren onder meer de

technieken, zoals het laserondersteund frezen

machine opeens een hele dure machine. An-

stand der techniek, ontwikkelingen en aandachtspunten

of ponsen, ultrasoon slijpen, compleetbewerken

dersom betekent het ook, dat met de keuze

voor potentiële gebruikers de revue. De bijeenkomst over

en hybridetechnieken de revue. Zijn die nieuw-

voor complexe hybride technieken hoogwaardig

trends in de metaalproductietechniek stond onder leiding

ste technieken daadwerkelijk nodig voor het

werk kan worden binnengehaald. Bovendien

van Reinold Tomberg, hoofdredacteur van Metaal Maga-

productieproces bij het gemiddelde Neder-

horen bij die complexe machine ook de juiste

zine en vond plaats onder auspiciën van de PR-commissie

landse metaalbewerkingsbedrijf? Philippe Rein-

vakmensen. Dat geldt niet alleen voor het be-

van de Federatie Productie Technologie.

ders Folmer: “Bij de keuze voor nieuwe produc-

drijf dat zo’n machine aanschaft, maar ook voor

tietechniek staat de ‘component’ mens steeds

de leverancier. Opleiding is zeer belangrijk."

Deelnemers aan de Vimag-forumdiscussie over trends in de

nadrukkelijker centraal. Die moet zoveel moge-

Daniël Kofman bevestigt dat: “Het is niet voor

metaalindustrie zijn Philippe Reinders Folmer van Renishaw

lijk omlaag worden gebracht. Persoonlijk denk

niets dat in Duitsland veel machineproducenten

Benelux BV (Breda), Daniël Kofman van Siemens Nederland

ik dat de Nederlandse metaalindustrie zich sterk

over een eigen leerschool beschikken. Het ba-

(Den Haag), Hank Oude Reimer van Oude Reimer BV (Hil-

moet maken voor het economisch vervaardigen

sisniveau is daardoor al een stuk hoger dan in

versum) en Theo Coffeng van Dymato (Veenendaal).

van kleine series. Wanneer je dat beheerst, kun

Nederland.” Hank Oude Reimer: “De overheid

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

25


26-27-28_Sandvik 18-03-11 12:39 Pagina 26

DOOR: THEO LUIJENDIJK

Ontwikkelingen

met accent op duplex rvs Roestvast staal (rvs) wordt meestal toegepast vanwege zijn corrosiewerende eigenschappen. Het is een materiaal dat zijn weg vooral vindt binnen de levensmiddelen- en petrochemische industrie. Echter niet elk type rvs is geschikt voor elk milieu. Dan komen de duplex, superduplex en hyperduplex roestvast stalen om de hoek kijken. Dat zijn interessante constructiematerialen vanwege de goede corrosieeigenschappen gecombineerd met een hoge mechanische sterkte. Maar het lassen hiervan gaat anders dan bij conventionele rvs-soorten.

De inzet van duplex, superduplex en hyperduplex roestvast stalen kan bijvoorbeeld de levensduur van warmtewisselaars met minimaal een factor vier verlengen (fotoâ&#x20AC;&#x2122;s en illustraties: Sandvik)

Rvs dankt zijn uitstekende corrosie-eigenschap-

stand tegen putvormige aantasting. De L achter

Corrosiebestendigheid

pen en weerbestendigheid aan een goed afslui-

de typen 304 en 316 staat voor een materiaal

Hoe hoger het chroom- en nikkelgehalte in de

tende oxidehuid. Dit wordt bereikt door aan

met een laag koolstofgehalte. Voor een goede

austenitische soorten, des te beter is de weer-

koolstofstaal met een laag koolstofgehalte mi-

lasbaarheid van deze materialen is een laag

stand tegen corrosieve aantasting in diverse mi-

nimaal 13% chroom toe te voegen, zie figuur 1.

koolstofgehalte gewenst om aantasting in de

lieus. Nikkel stabiliseert de austenietstructuur en

Door het toevoegen van nikkel en door het

warmtebeĂŻnvloede zone door de vorming van

hoe hoger het nikkelgehalte, des te stabieler

chroomgehalte verder te verhogen ontstaat

chroomcarbiden te voorkomen.

deze structuur en des te beter de corrosieve

achtereenvolgens duplex rvs en bij hogere nik-

In figuur 1 zijn de ferritische soorten met een

weerstand. Belangrijk voor de austenitische

kelgehaltes austenitisch rvs. Duplex rvs heeft

hoger chroomgehalte en de martensitische

soorten is de weerstand tegen putvormige aan-

een uitgekiende chemische samenstelling en

soorten niet opgenomen. De ferritische soorten

tasting. Door circa 2,5% Mo toe te voegen

bestaat voor 50% uit ferriet en voor 50% uit

kenmerken zich ten opzichte van de austeniti-

wordt een betere weerstand tegen putvormige

austeniet. Een austenitisch rvs als type AISI 304

sche soorten door betere mechanische eigen-

aantasting verkregen. De laatste ontwikkeling

bevat 17% tot 19% chroom en 8% tot 9% nik-

schappen, maar de corrosiebestendigheid voor

naast het verhogen van het chroom- en nikkel-

kel. Door het nikkelgehalte iets te verhogen en

een groot aantal milieus is lager. Aan de ferriti-

gehalte is de toevoeging van extra stikstof. De

enige procenten molybdeen toe te voegen ont-

sche soorten zal in deze publicatie geen verdere

soorten met een hoog nikkel- en verhoogd stik-

staat een austenitisch rvs met een betere weer-

aandacht worden besteed.

stofgehalte worden ook wel super-austenieten

26

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011


26-27-28_Sandvik 18-03-11 12:39 Pagina 27

M A T E R I A L E N

genoemd. Een voorbeeld van een dergelijk ma-

structuur en daarmee voor de mechanische eigen-

teriaal is 254SMO.

schappen. In figuur 2 wordt de sterkte van een

Om een structuur bestaande uit 50% austeniet

drietal duplexsoorten vergeleken met de eigen-

en 50% ferriet te krijgen moet het nikkelgehalte

schappen van een drietal austenitische materialen.

lager zijn dan in de austenitische soorten. Verder

Uit figuur 2 blijkt het grote verschil in mechani-

hangt de structuur af van de ferrietstabilisatoren

sche sterkte tussen duplex rvs en de austeniti-

chroom en molybdeen. Het standaardduplex rvs

sche variant. Zoals al aangegeven gaat het niet

is het materiaal met werkstofnummer 1.4462

alleen om de mechanische eigenschappen, maar

(SAF 2304) met een chroomgehalte van circa

vaak om de combinatie van corrosie- en mecha-

23%, een nikkelgehalte van circa 5% en een mo-

nische eigenschappen. In tabel 2 (zie volgende

lybdeengehalte van bijna 3%. Duplex rvs combi-

pagina) wordt een overzicht gegeven van de

neert de gunstige eigenschappen van ferritisch

corrosieweerstand van een aantal typen rvs.

Figuur 1. Schematische weergave van de ontwikkelingen in roestvast staal

en austenitisch rvs en is daarmee een uiterst interessant constructiemateriaal. Het heeft een

Beperkte inzetbaarheid

uitstekende sterkte met een goede taaiheid en

Uit tabel 2 moet niet de conclusie worden ge-

corrosie-eigenschappen die nauwelijks onder-

trokken dat de standaard austenitische soorten

doen voor de austenitische variant. Evenals bij

zoals 304 en 316 slechts beperkt inzetbaar zijn.

austenitisch rvs worden nog betere corrosie-ei-

Deze materialen worden voor veel technische

genschappen verkregen door het nikkelgehalte

toepassingen en ook in de voedingsmiddelenin-

iets te verhogen en door het molybdeengehalte

dustrie met succes toegepast. Ze zijn echter niet

te vergroten en ook stikstof toe te voegen. Een

bestand tegen sterke zuren en meer extreme

materiaal als SAF 2507 wordt dan ook wel een

corrosieve omstandigheden. Voor meer infor-

super- of hyperduplex rvs genoemd. Hiermee

matie over de toepasbaarheid van de austeniti-

zijn niet alle duplex rvs-soorten genoemd. Er zijn

sche rvs-soorten wordt verwezen naar het

Figuur 2. Vergelijking 0,2% rekgrens tussen duplex en austenitisch

ook legeringen waaraan koper als legeringsele-

Dechema Corrosiehandboek met corrosiegege-

roestvast staal

ment is toegevoegd en legeringen waarin een

vens en chemische weerstand van alle technisch

deel van het nikkel door mangaan is vervangen.

belangrijke legeringen.

Ook aan deze laatste materialen zal in dit artikel

Uit tabel 2 volgt ook dat de gevoeligheid voor

geen verdere aandacht worden besteed. In het

spanningscorrosie voor de super-austenieten en

vervolg van dit artikel zullen de duplex rvs-soor-

voor de duplexsoorten geringer is dan voor de

ten vergeleken worden met de austenitische va-

standaard austenieten. Bij gevaar voor span-

rianten, zie ook figuur 1.

ningscorrosie zijn met name de duplex rvs-soorten interessant. Door hun relatief lage nikkelge-

Milieu bepaalt type rvs

halte zijn deze materialen goedkoper dan de

Roestvast staal wordt toegepast vanwege zijn

super-austenitische soorten (zie voor de chemi-

corrosiewerende eigenschappen. Echter niet elk

sche samenstelling tabel 1). Voor de duplexsoor-

type rvs is geschikt voor een bepaald milieu. Het

ten geldt dat bij gelijkblijvend nikkelgehalte, de

gaat er dus om welk type rvs en welke speci-

gevoeligheid voor spanningscorrosie afneemt

fieke legering men moet toepassen in een be-

met toename van het chroom-, molybdeen- en

paalde situatie. Zo is het type AISI 316 niet be-

stikstofgehalte. Een materiaal als SAF 2507 (een

stand tegen zeewater, maar kan het materiaal

superduplex rvs) heeft een uitstekende corrosie-

wel gebruikt worden voor trapjes in zwemba-

weerstand voor toepassing in de raffinagetech-

den. Alvorens verder in te gaan op de corrosie-

niek en petrochemische industrie. Het materiaal

eigenschappen van austenitisch en duplex rvs

is goed bestand tegen chloride-houdende mi-

zal eerst aandacht worden besteed aan de che-

lieus, inclusief zeewater. Het kan dus toegepast

mische samenstelling en aan de mechanische ei-

worden voor warmtewisselaars die met zeewa-

genschappen van een aantal legeringen.

ter worden gekoeld en het materiaal is een

In tabel 1 (zie volgende pagina) zijn de geel ge-

goed en economisch gunstig alternatief voor

markeerde legeringen de standaard austeniti-

aluminiumbrons (Cu-Al), monel-soorten (Cu-Ni),

sche soorten en de groen gemerkte de super-

titaan en nikkellegeringen. Bij toepassing van

austenieten. De oranje gekleurde soorten zijn

duplex rvs moet wel opgepast worden voor bio-

de duplexsoorten. De chemische samenstelling

logische activiteit van het medium. Door filteren

van de materialen is niet alleen bepalend voor

en/of toevoegen van biocides kan dit gevaar on-

de corrosie-eigenschappen, maar ook voor de

derdrukt worden.

>>>

Figuur 3. Kritische pitting temperatuur als functie van het NaCl-gehalte

Figuur 4. Spanningscorrosiegevoeligheid als functie van temperatuur en chloridegehalte

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

27


26-27-28_Sandvik 18-03-11 12:39 Pagina 28

opeenvolgende lagen. Voorwarmen is dus bij dit materiaal niet toegestaan. Het lassen van duplex rvs is lastiger dan het lassen van austenitisch rvs en voordat men aan het lassen van duplex rvs begint is het raadzaam eerst eens te rade te gaan bij een gerenommeerde leverancier van toevoegmaterialen. Tabel 1. Chemische samenstelling van een aantal austenitische en duplex roestvast staaltypen

Toepassingsvoorbeelden Door het toepassen van duplex rvs kan de levensduur van een bepaalde constructie aanzien-

Weerstand putvormige aantasting

de lasverbinding, des te hoger het ferrietge-

lijk worden verlengd. Een praktijkvoorbeeld is

De weerstand van de duplex rvs-soorten tegen

halte in de las. Een hoog ferrietgehalte is onge-

de vervanging van koolstofstaal door het hyper-

putvormige corrosie wordt in het algemeen

wenst in verband met de corrosiebestendigheid,

duplex SAF 2707 HD voor een warmtewisselaar

aangegeven door het PRE-getal (Pitting Resi-

en om meer austeniet te vormen in de las wordt

van een ruwe-oliedistillatiekolom. De levens-

tance Equivalent). In formulevorm:

een lastoevoegmateriaal gebruikt met een

duur van de koolstofstalen warmtewisselaar be-

hoger nikkelgehalte dan in het basismateriaal.

droeg slechts negen maanden. De pijpenbundel

Een geschikt toevoegmateriaal heeft de vol-

van de warmtewisselaar bestaande uit het hy-

gende chemische samenstelling: 27% chroom,

perduplex staal bleek na vier jaar in bedrijf te

Een superduplex rvs als SAF 2507 (S32750) heeft

9% nikkel, 5% molybdeen en een laag koolstof-

zijn geen merkbare aantasting te vertonen. Ook

dan een PRE-waarde van 42 en het hyperduplex-

gehalte. Om ook in de las een voldoende hoog

voor toepassing in warmtewisselaars met zee-

materiaal SAF 2707HD een PRE-waarde van 49

stikstofgehalte te krijgen, wordt aan het be-

waterkoeling kan dit materiaal gebruikt wor-

en is daarmee aanzienlijk beter bestand tegen

schermgas bij het MIG/MAG-lassen 2% tot 3%

den. Wel moet opgepast worden voor biologi-

putvormige aantasting door chloriden. In figuur

stikstof toegevoegd.

sche corrosie. Afzettingen van pokken en schel-

3 is een andere vergelijkende waarde voor de

De duplex rvs-soorten mogen tijdens het lassen

pen moet voorkomen worden door filtering van

weerstand tegen putvormige aantasting (kriti-

niet te warm worden om allerlei ongunstige uit-

het zeewater en het toevoegen van biociden.

sche pitting temperatuur) uitgezet als functie

scheidingen te voorkomen. Ook mogen ze niet

Uit bovenstaande mag duidelijk zijn geworden

van het NaCl (keukenzout)-gehalte. Uit de figuur

langdurig in het temperatuurgebied rond

dat duplex, superduplex en hyperduplex rvs in-

komen de superieure corrosie-eigenschappen

475 째C verblijven. Om die reden moet er gelast

teressante constructiematerialen zijn door hun

van de superduplex- en hyperduplexmaterialen

worden met een zo laag mogelijke warmte-in-

zeer goede corrosie-eigenschappen gecombi-

SAF 2507 en SAF 2707 HD duidelijk tot uiting.

breng. Afhankelijk van de plaatdikte van

neerd met een hoge mechanische sterkte. Ma-

0,2 kJ/mm voor dunne plaat tot 1,5 kJ/mm voor

terialen die prijstechnisch ook interessant zijn

Spanningscorrosie

grote materiaaldikten. Voorkomen moet wor-

door hun relatief lage nikkelgehalte.

De hoge weerstand tegen putvormige aantas-

den dat de interpass-temperatuur hoger wordt

ting door chloriden naast de relatief hoge sterkte

dan circa 100 째C. Dit houdt soms in dat er ge-

Dit artikel is een bewerking van een presentatie gegeven door

van deze materialen zijn niet de enige voordelen

wacht moet worden tussen het leggen van twee

dhr. F. Aardoom van Sandvik

PRE = %Cr + 3,3x %Mo +16x %N

van de duplex rvs-soorten. Duplex rvs is ook beter bestand tegen spanningscorrosie dan de standaard austenitische soorten als AISI 304 en 316. In figuur 4 wordt de weerstand tegen scheurvorming door spanningscorrosie aangegeven als functie van de temperatuur en chlorideconcentratie. Beneden de getrokken blauwe lijnen treedt geen scheurvorming op voor de aangegeven materialen. Duidelijk komt in deze figuur tot uiting dat de duplex rvs-soorten een veel hogere weerstand tegen spanningscorrosie hebben dan de austenitische soorten 304 en 316.

Lassen duplex rvs De structuur van duplex rvs is naast de chemische samenstelling ook afhankelijk van de afkoelsnelheid. Hoe hoger de afkoelsnelheid van

28

Tabel 2. Overzicht corrosie-eigenschappen in verschillende milieus

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

<<<


ANZ_GT12_Metaalmagazine_94X130

www.thebrightworldofmetals.com www.gmtn.de

07.02.2011

14:24 Uhr

Europe’s No. 1 forum for this sector. Be there. Be successful.

The Bright World of Metals.

GrindTec

Düsseldorf, Germany 28 June – 02 July 2011

GrindTec 2012 International Trade Fair for Grinding Technology

14th to 17th March Messe Augsburg • Germany www.grindtec.de Exhibitors at the GrindTec 2010 gave top marks*: 66 % “very good” and “good”, 27 % “satisfactory” * Messe- und Congressberatung Dirr, Hamburg

Organiser: AFAG Messen und Ausstellungen GmbH • Am Messezentrum 5 86159 Augsburg • Tel. +49 (0)821 - 5 89 82 - 390 • e-mail: grindtec@afag.de

Maak nu gratis kennis met

Vakblad Bulk al Specia s M

zer voor le e agazin M l a eta

Eén datum – vier beurzen – één locatie Beleef vier eersteklas vakbeurzen voor de gieterij, metallurgie, thermoprocestechniek op één locatie en met één toegangskaart. Wereldwijd de nummer één beurs voor deze branches: een veelvoud van synergie, connecties en netwerken – en dat allemaal op één beurs. Welkom in Düsseldorf!

Bulk informeert u over: malen, mengen, drogen, wegen, doseren, intern transport, silo-opslag en nog veel meer.

Informatie in Nederland: Fairwise bv Verlengde Tolweg 2a 2517 JV Den Haag tel: 070-3501100 fax: 070-3584061 email: info@fairwise.nl

gif1102_AZ-GIF_91x257.indd 1

Maak nu kennis met Bulk en vraag een gratis exemplaar aan.

Kijk snel op www.bulkgids.nl of bel naar 088-2266648. Uw wegwijzer in de stortgoedverwerkende industrie

25.02.2011 19:30:28 Uhr

Seite


30-31-32_Onderhoud 18-03-11 11:23 Pagina 30

DOOR: REINOLD TOMBERG

Machinestoring vaak gevolg van vervuiling Er zijn machineleveranciers die roepen dat metaalbewerkers meer geld uitgeven aan het onderhoud

Na de inhoudspagina zet de derde pagina van het â&#x20AC;&#x2DC;Wartungsplanâ&#x20AC;&#x2122; van een Duitse machine-

van hun luxe auto die pakweg een halve ton kost, dan aan hun kostbare machines met prijskaartjes

bouwer het belang van goed onderhoud meteen in het juiste perspectief. Bij gereedschaps-

van enkele tonnen of meer. Nu hebben machineleveranciers niet altijd gelijk, maar in deze hebben ze

werktuigen als de verticale bewerkingscentra zoals deze machinefabriek ze bouwt, is het

wel degelijk een punt. Het dagelijkse machine-onderhoud krijgt niet de aandacht die het verdient.

derde deel van alle machineschades of machi-

Bij verspanende activiteiten, hier het frezen van een wormwiel bij Bierens in Tilburg, is het noodzakelijk om machine, geleidingen, balgen en dergelijke regelmatig goed te reinigen. Spanen of spaanopeenhopingen verhogen de kans op machinestoringen (foto: Paul Quaedvlieg)

30

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011


30-31-32_Onderhoud 18-03-11 11:23 Pagina 31

M E T A A L B E W E R K E N

Wat je zelf zou moeten doen Aan de hand van een ‘Wartungshandbuch’ laten we zien wat een metaalbewerkend bedrijf zelf zou moeten doen voor een dagelijks, optimaal onderhoud van een verspanende machine. In dit geval een verticaal bewerkingscentrum. Het lijken allemaal open deuren, maar de praktijk leert dat er te weinig aandacht geschonken wordt aan de volgende punten. Sla ze allemaal over en met een paar maanden is de machine vervuild en komen de irriterende storingen. Nodig is: - oliestand controleren van het hydraulische aggregaat Het automatiseren van metaalbewerkingsmachines, hier bij een draaimachine in de productie van Trumpf in

(wekelijks) en bijvullen met juiste oliesoort; - schakeltijden

Grüsch (CH), vereist ook dat de aandacht voor preventief onderhoud toeneemt. Een hogere

controleren

van

het

hydraulische

aggregaat (wekelijks);

automatiseringsgraad is gevoeliger voor kleine, onverwachte storingen (foto: Reinold Tomberg)

- hydraulisch aggregaat wekelijks controleren op lekkage; - elke week de centrale smering navullen en jaarlijks de nestoringen het rechtstreekse gevolg van een te

Betere garantievoorwaarden

hoge vervuilingsgraad van de machines. Nog

Met de verdeling van die drie hoofdgroepen in

eens een derde gedeelte komt voor rekening

het achterhoofd is het eigenlijk ‘vreemd’ dat de

van bedieningsfouten van de operators tijdens

metaalbewerkers, die voor tweederde deel de

- wekelijks filter voor koelsmeervloeistof controleren;

het bedienen van de machines of fouten tijdens

oorzaken voor machinestoringen in eigen hand

- vlotter van bandfilter elke week controleren op functio-

de service van machines. Het laatste derde deel

hebben, aan de machinebouwers in toene-

ten slotte is het gevolg van technische onvolko-

mende mate vragen om het verbeteren van de

- elk kwartaal papierrol bandfilter controleren;

menheden van machinehardware of -software.

garantievoorwaarden (hardere voorwaarden)

- perslucht-unit wekelijks controleren;

Het kenmerkende van de laatstgenoemde tech-

en te komen tot een betere beheersing van de

- elk kwartaal oliestand van de zwenkkop controleren;

nische storingen is dat ze zich vaak meteen

machine-uurkosten (lagere kosten). Je ziet mo-

- elk kwartaal de balgafdichting van de Z-as reinigen;

openbaren bij de ingebruikname van de

menteel dat machineleveranciers wel aan die

- elk kwartaal Z-slede spanenvrij maken;

machine. Twee van de drie nieuwe machines

eisen tegemoetkomen, de markt is tenslotte

- elk kwartaal aandrijving van de Z-as controleren;

geven problemen bij de afname. Dit geldt niet

dwingend, maar dan wel in combinatie met ver-

- elke week machineruimte reinigen;

voor standaardmachines, maar voor de grotere

plichte, betaalde onderhoudsprogramma’s (met

- elke week gereedschapwisselaar reinigen en controleren

metaalbewerkingsmachines. Die storingen zijn

een afgesproken niveau van onderhoud). En

bijvoorbeeld het gevolg van materiaal- of con-

met een eveneens contractuele vastgelegde

structiefouten. Het is ook mogelijk dat deze sto-

standaard voor professionele bedrijfsvoering

ringen zich op een wat langere termijn openba-

rondom de machines. Wat voor nut heeft bij-

ren als het resultaat van te hoge vermoeiings- of

voorbeeld een manarme of manloze geautoma-

slijtageverschijnselen.

tiseerde machine als het laden en lossen moet

- rondtafels elke week reinigen

Bedieningsfouten hebben vaak een ad-hoc-

geschieden met een operator die net even bezig

- elke week bedieningsknoppen en beeldscherm reinigen;

karakter. Denk aan een hoofdspil die op ijlsnel-

is met een sanitaire stop of een heftruck moet

- elke week machineafdekkingen reinigen;

heid in de opspanklem duikt of een werkstuk

halen op een andere afdeling?

- elke week machineomgeving goed reinigen en oprui-

dat loskomt uit de uitspanning. Het is in één

Als je met ‘Machine Tool Maintenance’ zoekt op

keer ‘boem is ho’. Fouten op het gebied van on-

Google vind je ook mooie Amerikaanse stelling-

- elke maand machinebed en X-as reinigen;

derhoud hebben weer een meer sluipend ka-

names. In de States zijn ze van mening dat naast

- elke maand de Y-as reinigen;

rakter: het niet bijvullen van het reservoir van

een goede smering de reinheid op en rondom

- elk kwartaal de schakelkast reinigen;

de centrale smering bijvoorbeeld resulteert niet

een metaalbewerkingsmachine doorslaggevend

- dagelijks de spanentransporteur schoonmaken;

meteen in een onverwachte machinestop, maar

is voor de levensduur van de machine. Zeker als

- elke week olienevelaars perslucht controleren;

de storing is al wel voorgeprogrammeerd.

je het hebt over de machinegeleidingen.

smeertijden controleren;

>>>

- wekelijks koelaggregaat voor hoofdspil controleren op niveau en vervuiling;

neren;

op functioneren; - elk kwartaal gereedschapmagazijn reinigen en geleidingen smeren; - bij een lineaire aandrijving van de X-as de vuilafstrijkers maandelijks controleren;

men;

- elke maand aanwezige smeernippels doorsmeren; en - reinigen van damp- en nevelafzuiging conform voor-

Vakmanschap herken je aan reinheidsgraad

schriften leveranciers.

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

31


30-31-32_Onderhoud 18-03-11 11:24 Pagina 32

Bovendien durven ze daar de uitspraak aan dat

blazen met perslucht. Dit is om een aantal rede-

- een goede training van operator en leidingge-

je het vakmanschap en de effectiviteit van de

nen niet aan te bevelen. Perslucht is een duur

vende om goed met de machine te kunnen

machineoperator, en dus ook van zijn leidingge-

medium. We hebben het in deze kolommen al

vende en het metaalbedrijf in kwestie, kunt her-

eens vaker gezegd: een persluchtcompressor is

kennen aan de reinheidsgraad van de machines.

een dure manier om warmte op te wekken. Bo-

Met andere woorden: als het op de werkvloer

vendien vliegen tijdens het schoonblazen de

- de machines goed inzetten. Bij verspaningsma-

een bende is, dan kun je er eigenlijk ook wel

spanen en de bijbehorende emulsienevel in het

chines dus verspanen met de maximale verspa-

van uitgaan dat het vakmanschap van het be-

rond, dus eventueel ook in afdichtingen, ogen

treffende metaalbedrijf op een lager pitje staat.

en longen. Ten slotte: perslucht in combinatie

- streven naar zoveel mogelijk spiluren. Het

Een conclusie die (potentiële) klanten overigens

met vervuilde kleding is brandgevaarlijk. Zeker

maximaal aantal uren is te behalen bij een

ook kunnen trekken. Waarom zou je vertrou-

als ook kleding met perslucht schoon geblazen

24/7-bezetting in een vijfploegendienst.

wen schenken aan een metaalonderneming

wordt. Beter is om machine en werkstukken te

waar de peuken in de koelsmeeremulsie drijven,

spoelen met emulsie. Bij sommige moderne ma-

Van belang is om te onderkennen dat er een sa-

het toilet smerig is en je bij binnenkomst moet

chines zie je tegenwoordig zelfs emulsiedou-

menhang is tussen de vier genoemde punten.

plaatsnemen op een zwart-ogende stoel? Om

ches die de machineruimte voortdurend spoe-

Bij een 24/7-productie is het belang van goed

maar eens een paar dwarsstraten te noemen die

len om spaanophopingen te voorkomen. Je

onderhoud en goede scholing groter dan bij

wij regelmatig tegenkomen.

kunt op die manier ook werkstukken en op-

een machine die af en toe ingezet wordt voor

Let wel: we praten over reinheidsgraad van ma-

spanningen goed schoonspoelen.

een eenvoudige taak. Bovendien moet je het

chines en de machine-omgeving en niet over

werken; - een regelmatige inspectie en onderhoud van de machines;

ningscapaciteit; en

goed inzetten van een machine in een breder

machineleeftijd. Oudere machines staan, mits

Waarde toevoegen

verband zien. Een voorbeeld: wat is het nut van

goed onderhouden of gereviseerd, hun manne-

Ook vanuit financieel oogpunt is het eigenlijk

een investering in een machine die dagdienst

tje in menig metaalbedrijf. Er zijn genoeg me-

vreemd dat het derde deel van alle machinesto-

kan combineren met twee onbemande ploegen

taalbewerkers die bijvoorbeeld bereid zijn voor

ringen voortkomt uit onvoldoende of slecht ma-

als het logistiek niet mogelijk is om de machine

een tweedehands, goed onderhouden mecha-

chine-onderhoud. De machines zijn immers een

te laden en te lossen voor die drie ploegen in die

nische pers ook na tien of twintig jaar meer te

‘company asset’ voor een metaalonderneming.

ene dagdienst? Of wat is het nut van investerin-

betalen dan de orginele aanschafprijs destijds.

Een middel dus om waarde toe te voegen en

gen in high-endproductietechnologie als voor

Met een knipoog: Marijke Helwegen zou zeg-

dus geld te verdienen. De bedrijfsleiding inves-

de bediening gekozen wordt voor tijdelijk per-

gen ‘Het gaat niet om de leeftijd, maar om de

teert om een rendement te behalen en niet van-

soneel met een matige technische achtergrond

mate van onderhoud’.

uit hobby-overwegingen. Om een maximaal

die zelfs al zouden ze het willen niet goed voor

Een wijd verbreid misverstand in de metaal is

rendement te behalen zijn een aantal zaken van

de machine, het bedrijfskapitaal dus, kunnen

dat reinigen een synoniem is voor het schoon-

belang:

zorgen.

<<<

Correctief onderhoud te hoog op de agenda Service en onderhoud zijn ook al eens onderwerp geweest van een Vimag-forumdiscussie (zie het archief op onze site www.metaalmagazine.nl. Uit die discussie bleek toen dat 70% van de bedrijven minder dan 50% van het onderhoudsbudget besteedt aan preventief onderhoud. Correctief onderhoud staat daarmee nog steeds hoog, te hoog, op de agenda. Eigenlijk past dit niet bij de hedendaagse trend naar onbemand werken, hogere spiltijden en meerploegendiensten. Eigenlijk zouden metaalbedrijven machines, zeker de complexe machines, moeten willen kopen voor een totaalprijs: dus machine inclusief montage, scholing, garantie en onderhoud. Er Een ‘bejaard’ Unisign-bewerkingscentrum enkele jaren geleden gefotografeerd in de eigen productie van

zijn de laatste jaren ontwikkelingen in die

Unisign in Panningen. Opvallend hoe schoon de machine erbij staat. Zie ook de meetgereedschappen

richting, maar het gaat niet snel.

rechtsonder op een schone poetsdoek. Lijken details, maar het is veelzeggend (foto: Reinold Tomberg)

32

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011


‘’Mooi dat de storing zo

snel verholpen

‘’Tja, zo werken we bij

kon worden‘’

TRUMPF. De klant staat centraal‘’

TRUMPF Nederland staat garant voor ‘Technologie van morgen’. Met betrouwbare specialisten die niet van gisteren zijn en in staat zijn snel met de juiste oplossing te komen. TruServices is het paradepaardje van de dienstverlening van TRUMPF. We blijven in contact met klanten nadat projecten in bedrijf zijn genomen. Dat uit zich in preventief onderhoud, maar ook in de vorm van klantgerichte, eerlijke adviezen over gereedschappen, modificaties en productverbeteringen.

TruServices

T R U M P F N e d e r l a n d B . V. P o s t b u s 8 3 7 7 5 5 0 AV H e n g e l o Te l : 0 7 4 - 2 4 9 8 4 9 8 F a x : 0 7 4 - 2 4 3 2 0 0 6 e - m a i l : i n f o @ n l . t r u m p f . c o m w w w. n l . t r u m p f . c o m

Een Doosan voor Xtra large en heavy cutting Doosan bouwt voor iedere toepassing een specifieke machinelijn, zoals de Doosan Puma 700 serie draaimachines voor de bewerking van lange, zware assen in grote diameters. De Doosan Puma 700 is leverbaar in draailengtes tot 5055 mm, draaidiameters tot 900 mm ø en 11 kW op de aangedreven gereedschappen. Laat u eens uitgebreid informeren door één van onze specialisten.

Doosan Puma 700 serie

0229 54 24 85 - info@dormac.nl - www.dormac.nl

Altijd een passende oplossing voor uw verspanende productie


34-35_Kasto 18-03-11 12:39 Pagina 34

DOOR: REINOLD TOMBERG

CNC-bandzagen versterkt voorraad houden De voorraadhoudende staalleverancier Two4Steel heeft geïnvesteerd in een CNC-bandzaagautomaat. De nieuwe machine maakt het mogelijk om vanuit de voorraad snel staalkwaliteiten op maat te leveren. Bovendien is de opslagcapaciteit in Zwaag verdubbeld van 100 ton naar 200 ton.

Two4Steel zet de nieuwe Kasto Evo A 4x5 onder andere in voor het op maat zagen van titaanmaterialen. Vorig jaar is de in Zwaag gevestigde staalhandelsonderneming een samenwerking aangegaan met de firma S + D uit Duitsland voor het leveren van titaan- en nikkellegeringen. Een uitbreiding van het handelsassortiment van Two4Steel dat daarnaast gereedschapstalen, poedermetallurgie-stalen (pm-stalen) en smeed- en gietwerk omvat (zie ook kader). De beide eigenaren van Two4Steel, Eelco Bruinsma en Fred Timmer, vergelijken de

De Kasto Evo is een volledig ingekapselde machine. Dit is een gevolg van Europese richtlijnen die bepalen dat

marktpotentie van titaan met die van de roest-

machines met een automatische aanvoer gesloten moeten zijn. Kasto levert de Evo in twee bouwgroottes:

vast stalen 304 en 316 die intussen volledig in-

de Evo 3x4 en de Evo 4x5. De 4x5 is de nieuwe machine van Two4Steel in Zwaag. De Evo is een bandzaagauto-

geburgerd zijn en niet meer als exotische mate-

maat voor serie- en productiezaagwerk. Kenmerkend is de zaaggeleiding met twee zuilen. Deze geleiding

rialen beschouwd worden. Ze zijn ervan over-

resulteert in een trillingsarm en dus rustig verlopend zaagproces. Bij 90° sneden heeft de 3x4 een bereik van

tuigd dat titaanlegeringen op een vergelijkbare

rond 360 mm. Voor de 4x5 is dit in rondmateriaal 440 mm (foto’s: Reinold Tomberg)

manier de markt gaan veroveren. “Ze zijn sterk,

Aluminiumbrons

hebben een laag gewicht en zijn goed corrosie-

Een nieuw materiaal in het programma van Two4Steel is de aluminiumbronslegering Forma-

bestendig. Vandaar.” Two4Steel levert de ti-

met. Dit is een legering gemaakt door BrushWellmann. Two4Steel biedt deze legering aan als

taanlegeringen in de bekende luchtvaartkwali-

een alternatief voor Ampco-legeringen voor koudwerktoepassingen in dieptrek- en buigge-

teiten (grade 1 - 5). Met name machinefabrie-

reedschappen. De structuur van dit aluminiumbrons kenmerkt zich door een fijne korrelstruc-

ken en fijnmechanische industrie hebben mo-

tuur. Dit is een gevolg van de zogeheten Equacast-gietmethode waarmee de legeringselemen-

menteel veel belangstelling voor titaan.

ten goed verdeeld worden in het materiaal.

Voor een afnemer zaagt Two4Steel onder andere stafmateriaal van grade 5 met een diame-

34

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011


n

34-35_Kasto 18-03-11 12:39 Pagina 35

M E T A A L B E W E R K E N

ter van 100 mm in plakjes met een dikte van bijvoorbeeld 8 mm tot 10 mm. Met een bimetalen

Jarenlange ervaring

zaag lukt het de nieuwe Kasto om binnen

Naast het nieuwe agentschap voor S + D voor titaanlegeringen is Two4Steel vorig jaar ook een

15 min een plakje titaan af te zagen.

samenwerking aangegaan met de eveneens Duitse firma Dörrenberg. Dit is een leverancier

“Maar hou wel in de gaten”, vertelt Bruinsma,

voor gewalste en gesmede gereedschapstalen. Van de Duitse firma Bartsch biedt Two4Steel

“we praten over een materiaal met een prijs in

het programma geslepen en eventueel voorgefreesde gereedschapstalen aan. Een andere

de ordergrootte van 60 euro tot 80 euro per ki-

Duitse leverancier waar Two4Steel mee samenwerkt is Baumann voor vrijvormsmeedwerk.

logram. Dan is netjes en nauwkeurig op maat

Voor de pm-materialen als ASP en CPM functioneert Two4Steel als een agent voor Zapp voor

zagen ongelooflijk belangrijk om materiaalver-

de Benelux. De beide directeuren Eelco Bruinsma en Fred Timmer zijn in 2002 begonnen met

spilling te voorkomen.”

Two4Steel vanuit hun jarenlange ervaring in de staalbranche.

Jack van Hoorn (van Van Hoorn Machining uit Veldhoven) die de bandzaagmachine aan Two4Steel geleverd heeft, vertelt dat de nieuwe zaagmachine materiaal kan aanvoeren met een positioneernauwkeurigheid van 0,2 mm. Tevens lukt het zagen met een haaksheidnauwkeurigheid binnen 0,1 mm. Bovendien is de machine voorzien van een scheefloopbeveiliging die het zaagproces stopt als de zaag om wat voor reden dan ook gaat verlopen in het te zagen materiaal. Kortom: precisie-zagen met een minimale materiaalverspilling is mogelijk. De Evo A 4x5 is de eerste bandzaagmachine van dit type die Van Hoorn Machining in ons land geleverd heeft. Het is een machine met een maximale zaagcapaciteit van 440 mm in rondmateriaal en 520 mm x 440 mm in platmateriaal met een minimale zaaglengte van 6 mm. Met de 4 kW frequentiegeregelde zaagmotor zijn zaagsnelheden haalbaar van 15 m/min tot 150 m/min.

Investeringen De aanschaf van een nieuwe CNC-gestuurde bandzaag – eerder werkte Two4Steel met een

De hal van Two4Steel in Zwaag. Boven is de nieuwe bovenloopkraan goed zichtbaar, achter in de hal de

handbediende zaag – past in de servicege-

nieuwe bandzaagautomaat

dachte van Two4Steel. “We willen staal op maat zagen en ook adequaat loonzaagwerk kunnen verrichten.” Timmer en Bruinsma vertellen dat door afbouw van zaagcapaciteiten elders in ons

zaag. Moeizaam werk. Zeker als je meerdere

ders voorraden afgebouwd worden of ver-

land, er nu zeker een behoefte is bij bijvoor-

keren achter elkaar moet zagen. Dit kan nu ge-

plaatst naar het buitenland. Het op voorraad

beeld gereedschapmakers om snel een op maat

makkelijk en onbemand.” Van belang is ook dat

houden van een bepaalde staalkwaliteit om ver-

gezaagd gereedschapstaal geleverd te krijgen.

de twee kolommen van de nieuwe zaag het

volgens snel en op maat te kunnen leveren, kan

“Gereedschapmakerijen hebben altijd haast.

zaagproces voldoende stabiliteit verlenen. Dat

dan doorslaggevend zijn voor het binnenhalen

Het snel op maat kunnen zagen is dan een plus-

vertaalt zich naar de eerder genoemde nauw-

van een order. Om de logistiek rondom de

punt.” Bruinsma roemt de CNC-mogelijkheden

keurigheden.

nieuwe zaagmachine goed te verzorgen, en om

van de nieuwe zaag. “Wij hebben hier gereed-

De aanschaf van de nieuwe zaag is een deel van

tevens de verdubbelde voorraad goed aan te

schapstalen liggen met een massa van 1000 ki-

het verhaal. Tevens heeft Two4Steel vorig jaar

kunnen, heeft Two4Steel ook geïnvesteerd in de

logram per meter, probeer die palen maar eens

de voorraad in Zwaag verdubbeld van 100 ton

magazijnuitrusting. Het magazijn is nu voorzien

handmatig goed te positioneren onder een

naar 200 ton. Ook dit vanuit de gedachte dat el-

van een nieuwe bovenloopkraan met een maximale hefcapaciteit van 3,2 ton. Tevens is een aantal stellingen vernieuwd en is een magneet-

“Snel op maat zagen is een pluspunt”

heffer aangeschaft voor handling van plaatmateriaal.

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

<<<

35


36-41_TN 21-03-11 11:13 Pagina 36

DOOR: REINOLD TOMBERG

Vijf-assig mét laser Voor het hybride compleetbewerken, in één opspanning, van complexe werkstukken zet het WZL in Aken (D) een verticaal Chironbewerkingscentrum in dat is voorzien van twee draaizwenktafels. Dit in combinatie met een zesassige robot en twee laserbewerkingskoppen.

De opbouw van het hybride bewerkingscentrum: links en rechts de twee draaizwenktafels, tussen de tafels in de robot en achter de tafels de hoofdspil van de machine (illustratie: WZL)

De hybride Chiron, het type Mill 2000, wordt

De tweede laserkop van het hybride bewer-

door het Werkzeugmaschinenlabor (WZL) be-

kingsentrum wordt ingezet op oppervlaktebe-

proefd om de inzetbaarheid te beoordelen voor

handeling zoals het aanbrengen van een tex-

complexe delen. Denk aan mallen, stempels en

tuur. Met een fiberlaser in pulsbedrijf zijn piek-

matrijzen zoals gereedschapmakerijen maken.

intensiteiten van 1 GW/mm2 haalbaar. Dit

Vaak werkstukken in enkelstuks- en kleinserie-

resulteert in een structuur met een fijnheid van

fabricage. Het compleetbewerken in één op-

20 micrometer. Om deze reden kan de laser niet

spanning kan dan voordelen bieden gelet op re-

de handling van de tweede laserkop verzorgen.

ductie van doorlooptijd en verhoging van de

Deze kop wordt opgenomen in de hoofdspil

flexibiliteit.

van het bewerkingscentrum.

<<<

Het bewerkingscentrum, een vastbedmachine met een rijdende kolom, is voorzien van twee draaizwenktafels. Deze kunnen beide ingezet Een proefwerkstuk opgelast met de laser (foto: Reinold Tomberg)

worden voor vijf-assige, verspanende bewerkingen. Tussen de beide tafels in staat een zes-assige Kuka-robot. De combinatie van robot en tafel biedt de mogelijkheid om bij laserbewerkingen als laserharden, -verspaning en -oplassen te werken met acht vrijheidsgraden. Voor deze laserbewerkingen kan de robot de handling van een laserkop verzorgen. Het laservermogen van een 2,4 kW fiberlaser kan geconcentreerd worden in een focuspunt met een intensiteit van meer dan 1 MW/mm2. Bij een dergelijke concentratie kan de laser lokaal materiaal verdampen voor bijvoorbeeld kleine boringen. Dezelfde laserkop wordt bij een intensiteit lager dan 1 MW/mm2 ingezet voor laserlassen of -harden.

De hybride Chiron van het WZL. De robot kan op beide machinestations

Bij het laserlassen kan de laser toevoegdraad

ingezet worden. Ook kan de robot helemaal uit het machinebereik

smelten en bij het harden zorgen voor een mar-

Een laserkop in de robot. Onder de kop een van de

gedraaid worden (foto: WZL)

tensietspoor op een werkstuk.

twee draaizwenktafels (foto: Reinold Tomberg)

36

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011


36-41_TN 21-03-11 11:13 Pagina 37

T E C H N I S C H

N I E U W S

Nieuwe gantry bouwwijze

Compacte robotcel

De nieuwe DMG DMU 80 eVo linear heeft een

vlak van 800 mm bij 700 mm. De maximale be-

De Romias1m2 is een compacte en flexibel in-

nieuw machineconcept. In tegenstelling tot de

lading bedraagt 600 kg. De zwenkhoek gaat

zetbare robotcel. Door de gehele cel op een ge-

‘klassieke’ gantry bouwwijze, heeft de 80 eVo

van -5° tot +110° waardoor er met deze ma-

leiding te plaatsen is hij eenvoudig met de hand

(net als de DMU 60 eVo) een geoptimaliseerde,

chine vijf-assig simultaan bewerkt kan worden.

te verplaatsen. Dit maakt het omschakelen tus-

onder een hoek geplaatste gantry waarmee een

De ijlsnelheid in X, Y, Z bedraagt 50 m/min.

sen bemand en onbemand werken snel en mak-

hoge stijfheid en nauwkeurigheid gecombi-

Standaard is de machine uitgerust met een

kelijk realiseerbaar. Overdag kan desgewenst

neerd wordt met een betere toegankelijkheid

14.000 min-1 spil en een gereedschapsmagazijn

bemand gewerkt worden, aan het eind van de

en een groter werkbereik bij een kleiner vloer-

met dertig posities.

dag wordt het geïntegreerde magazijn met vier

oppervlak. De machine heeft een werkbereik

lades van te bewerken producten voorzien

(X, Y, Z) van 800 mm bij 650 mm bij 550 mm en

Zie www.products4engineers.nl

en kan men onbemand de nacht door. De bui-

de NC-zwenkrondtafel heeft een werkopper-

Infonummer: 64643

tenafmetingen van de robotcel zijn (L, B, H) 1000 mm bij 1000 mm bij 2390 mm. De geïntegreerde robot, een Fanuc M10, kan producten pakken met een massa van maximaal 10 kg. De productafmetingen (rond of vierkant) zijn minimaal 20 mm tot maximaal 100 mm. Per productlade kan er maximaal aan 200 kg producten opgeslagen worden. Standaard wordt de Romias 1m2 uitgevoerd met de Romias-MI (Machine Interface). Hierdoor wordt de bediening heel eenvoudig. Zie www.products4engineers.nl

De nieuwe machines van DMG,

Infonummer: 64642

waaronder ook deze DMU 80 eVo, zijn voorzien van een belastingssensor in de spil, waarop de operator meteen kan zien hoe zwaar de spil belast wordt (foto: DMG)

Productiecel composiet-kunststofonderdelen

Door de universele opbouw beperkt de inzet van de Romias 1m2 zich niet alleen tot freesbanken en draaibanken, maar alle machines die binnen het bereik van de robot vallen (foto: Romias)

Onlangs heeft de leerstoel ‘Strukturleichtbau und Kunststoffverarbeitung’ van de technische universiteit van Chemnitz (D) een productiecel aangeschaft voor de fabricage van composiet-kunststofonderdelen. Deze cel werd geleverd door het Oostenrijkse Engel. Vooral vanuit de automobielindustrie is veel

Nieuwe machines

aandacht voor het vervangen van bepaalde metalen onderdelen door de sterke, maar veel lichtere composiet-kunststofonderdelen. Het hart van de cel bestaat uit een spuitgietmachine van het type Engel

Op zoek naar een nieuwe machine?

insert 1800 H/500 L400/90 alsook een industriële robot die door Engel in de cel is geïntegreerd (foto: Engel)

Bezoek www.Products4Engineers.nl

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

37


36-41_TN 21-03-11 11:14 Pagina 38

DOOR: PAUL QUAEDVLIEG

Rondslijpmachine uit 1975 geautomatiseerd Het komt niet vaak voor dat een oude machine nog zo goed en nauwkeurig werkt dat deze geschikt is voor automatische belading door een robot. Toch investeerde het familiebedrijf Lerchenmüller Systeme – Schleiftechnologie uit Bernbeuren (D) in een FMB Unirobotcel en koppelde deze aan een Lidköping 4B centerloze rondslijpmachine uit 1975. Een slijpmachine uit 1975 die geautomatiseerd wordt komt niet vaak voor. Lerchenmüller en FMB durfden het aan (foto’s: Klaus Hennecke)

Volgens bedrijfseigenaar Richard Lerchenmüller

op maat slijpen. Bij een cyclustijd van 105 s kan

ducten. Deze cyclus gaat net zo lang door tot-

zijn de Lidköping-slijpmachines bij goed gebruik

de machine dus 3 uur lang manloos werken. De

dat alle producten bewerkt zijn. Dan gaat de

en regelmatig onderhoud bijna ‘unkaputtbar’.

ruwe excenterassen met een lengte van 356 mm

gehele stapel naar een sluis, waarachter een

“Maar zonder automatisering kunnen wij de

en een doorsnede van 60 mm worden bij de

operator de gehele stapel uit de robotcel kan

producten niet meer tegen concurrerende prij-

Motomann-robot geplaatst op tien pallets met

halen.

zen slijpen. De prijscalculatie is aanzienlijk ver-

elk tien producten. De producten die geslepen

beterd nadat we de investering van 80.000 euro

zijn plaatst de robot op een lege pallet naast de

Modulair

hebben gemaakt voor een plug&play Unirobot

stapel onbewerkte producten. Is een pallet van

Behalve het oppakken van de producten kan de

van FMB.” Nu kan de slijpmachine volautoma-

de onbewerkte delen leeg, dan pakt de robot

robot ook nog de bewerkte producten in de cel

tisch een voorraad van 100 stuks excenterassen

deze op en plaatst deze op de bewerkte pro-

meten. De lengte en de diameter worden op een geïntegreerde SMB-meetmachine gemeten. FMB heeft de Unirobot ontwikkeld volgens

Ook nieuwe machine geautomatiseerd

een modulair systeem. “Ondanks de modulaire

Lerchenmüller was tevreden met de oplossing van FMB en investeerde eind 2010 in een nieuwe

opbouw maken we elke robotcel klantspecifiek

Mikrosa Kronos L660 (Körber Schleifring groep) inclusief een tweede FMB Unirobot. Deze ma-

tot in detail”, legt Stephen Ackermann, con-

chine slijpt excenterassen

structiemanager bij FMB Faulbach uit. “De con-

met een lengte van 590 mm

structie en uitvoering van deze details en het sa-

en een diameter van 60 mm.

menspel hiervan in combinatie met de bestu-

Deze excenterassen voor in-

ring en software-integratie zorgen voor een be-

spuitsystemen worden in

trouwbare en economische oplossing.

drieploegendienst geslepen. Met een voorraad van tien pallets met elk acht producten kan deze slijpcel in totaal 74 minuten vooruit. Omdat deze cel met palletwagens werkt, kan de bewerkte stapel producten er eenvoudig uitgereden worOok een gloednieuwe Mikrosa Kronos L660 werd voorzien van een

den. Een nieuwe stapel staat

FMB-robotcel

dan al klaar.

Lerchenmüller Systeme is gespecialiseerd in centerloos-, doorsteek-, vlak- en rondslijpen

38

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

<<<


36-41_TN 21-03-11 11:14 Pagina 39

T E C H N I S C H

N I E U W S

Draadsnijtappen

Universele slijpmachines

Dormer breidt het programma â&#x20AC;&#x2DC;multi-material

De nieuwe Bosch rechte slijpmachines GGS 28 C Professional en

toolsâ&#x20AC;&#x2122; verder uit met nieuwe draadvormtappen

GGS 28 CE Professional zijn universele apparaten die overal ge-

en draadsnijtappen voor verschillende draad-

bruikt worden waar kleine afbraam- of slijpwerkzaamheden uit-

soorten. De Spectrum-draadsnijtappen worden

gevoerd moeten worden. Nuttig bij de veelzijdige toepassingen

vervaardigd uit poedermetallurgisch staal of uit

zijn vooral zijn compacte formaat en het gewicht van slechts

HSCo, voor een hoge stabiliteit en sterkte van

1,4 kg. Hierdoor liggen de rechte slijpmachines goed in de hand

de snijkant. Ze worden voorzien van de beno-

en zijn ze ook voor slijpwerkzaamheden met ĂŠĂŠn hand en voor

digde oppervlaktebehandelingen of coatings

werkzaamheden op moeilijk bereikbare plaatsen bruikbaar.

om een vloeiende snijbewerking te realiseren

De Bosch rechte slijpmachines zijn in twee varianten verkrijgbaar:

bij minder snijkantsopbouw. Om een continu

als GGS 28 C met een toerental van 28.000 min-1 en als GGS 28 CE

productieproces te ondersteunen worden alle

met variabel instelbaar toerental van 10.000 min-1 tot

gespiraliseerde Spectrum-tappen uitgevoerd

28.000 min-1 voor veelzijdige toepassingen.

met een 3 radii profiel en een constante spaanhoek. Dit resulteert in de vorming van makkelijk

Zie www.products4engineers.nl

af te voeren, regelmatige, slanke spanen. Het

Infonummer: 64165

draadprofiel genereert weinig draaimoment en daardoor wordt een langere standtijd bereikt

Precies werken met de GGS 28

met uitstekende oppervlaktekwaliteit en mini-

C/CE Professional wordt door

male kans op breuk.

het nieuwe spansysteem onderDe Spectrum-draadvormtappen bieden een

steund, waarbij de slijpstiften

Zie www.products4engineers.nl

spaanloze bewerking en een sterkere schroefdraad

zonder speling bevestigd worden

Infonummer: 64036

voor gaten tot 3,5xD (foto: Dormer)

(foto: Bosch)

Stabiele gereedschaphouder Het nieuwe CoroCut QS-systeem van Sandvik Co-

door stilstand aanzienlijk wordt verkort. Dankzij

romant wordt al gebruikt bij het conventioneel

het ontwerp van de CoroCut QS, waarbij maar

draaien, maar is nu ook beschikbaar voor af-

ĂŠĂŠn schroef moet worden losgedraaid om de

steek- en groefsteekgereedschap. Het nieuwe

houder te vervangen, worden gereedschapwis-

systeem is een alternatief voor conventionele ge-

sels met +/- 66% verkort. De gepatenteerde wig-

reedschaphouders. Bij gebruik op machines met

gen met veerbelasting garanderen een snelle en

De CoroCut QS-houder is

verschuifbare koppen is een hoge productiviteit

veilige opspanning. Bovendien wordt het risico

geschikt voor afsteken en groefsteken (foto: Sandvik Coromant)

gegarandeerd dankzij snelle gereedschapwis-

op laten vallen van de houder gereduceerd. De

sels. In vergelijking met de twaalf stappen die

nieuwe houders voor afsteken en groefsteken

nodig zijn bij het vervangen van conventionele

zijn beschikbaar met zittingen die geschikt zijn

gereedschaphouders uit ĂŠĂŠn stuk, gebeurt dit bij

voor wisselplaten in de groottes D, E, F en G. In

Zie www.products4engineers.nl

het QS-systeem efficiĂŤnt in twee stappen, waar-

totaal bestaat het gamma uit 24 houders.

Infonummer: 63643

advertentie

, 1 #2*  !"#$!"#%!"#&#$'" ($$)"$*)+*+"' ,-".'/".'0''"-".'""")".            



 

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

39


36-41_TN 21-03-11 11:14 Pagina 40

Gedeeld bekerwerk

Boorsysteem met wisselplaten

Turbotecnica heeft een werpstraalinstallatie ontwikkeld met

Met het nieuwe wisselplatenboorsysteem HT

en smering zijn koelkanalen met een zo groot

een gedeeld bekerwerk. Hierdoor hoeft er geen put in de grond

800 WP biedt Gühring een programma houders

mogelijke doorsnede aangebracht. Vervanging

en/of verhoging op het dak gemaakt te worden. In het geval

en wisselplaten voor boringen in het diameter-

van de wisselplaten is mogelijk in de machine

van een gedeeld bekerwerk zijn de gritreiniger en bunker lager

bereik van 11 mm tot 26 mm. Deze boren zijn

met slechts weinig handelingen. Dankzij de ma-

geplaatst en wordt het gereinigde straalmiddel via een tweede

beschikbaar voor boordiepten van 3D, 5D, 7D

teriaalkeuze voor de houder kunnen de wissel-

elevator met dwarstransport naar de werpwiel(en) getranspor-

en 10D. De houders van het boorsysteem zijn

platen vaker dan bij conventionele systemen

teerd. De hoeveelheid straalmiddel dat door de tweede elevator

slijtvast vanwege het hoogwaardige materiaal

verwisseld worden, alvorens de houder van-

en dwarstransport getransporteerd wordt is groter dan er door

dat voorzien is van een vernikkeld oppervlak.

wege de slijtage van de plaatzittingen ver-

de werpwiel(en) benodigd is. Op die manier is de toevoer ge-

Vorm en afmetingen van de spiraalgroeven die

nieuwd moet worden. De stappen van 0,5 mm

waarborgd en gaat het teveel aan straalmiddel terug naar de

in de houder zijn aangebracht zorgen voor een

waarmee de houderdiameters in het pro-

machine. Naast de genoemde uitvoering zijn de installaties te-

soepel spanentransport uit de boring, ook bij

gramma oplopen reduceren slijtage en verho-

vens leverbaar met Atex-certificering, werpwielen met gebogen

grotere boordiepten. Met het oog op koeling

gen de stabiliteit.

schoepen voor een hogere straalintensiteit en klantspecifieke wensen. Leering-Hengelo is de Benelux-dealer van Turbotecnica.

Zie www.products4engineers.nl

Zie www.products4engineers.nl

Infonummer: 64644

Infonummer: 64035

De uitvoering met ‘gedeeld bekerwerk’ is in principe toepasbaar op alle Turbotecnicawerpstraalinstallaties (foto: Leering Hengelo)

De HT 800 WP-serie omvat wisselplaten voor het boren van staal, gietijzer en aluminium

Robuuste draaitafellagers De polymeerlagers voor ronddraaitafels van Igus zijn smeermiddel- en onderhoudsvrije, montageklare oplossingen ter vervan-

(foto: Gühring)

Piëzotechnologie voor persen

ging van kogelgelagerde ronddraaitafels en draaibare koppelingen. De robuuste, maar toch lichte Iglidur PRT-lagers voor rond-

F. Hoffmann te Zwijndrecht introduceert een

draaitafels zijn corrosievrij. De geleidingselementen worden ge-

geheel nieuwe piëzosignaaltechnologie (PSA)

fabriceerd uit het tribologisch geoptimaliseerde materiaal Iglidur J.

voor stans- en omvormprocessen. De PSA-tech-

Alle behuizingdelen zijn vervaardigd van aluminium (er zijn ook

nologie is ontwikkeld door Unidor TRsystems in

versies van roestvrij staal (X5CrNiMo17-12-2)), de tegenlopende

Pforzheim (D) en is geschikt voor alle machines

oppervlakken van de ‘Iglidur’-glijelementen zijn hard geanodi-

voor stans-, pers- en omvormprocessen. Kracht-

seerd. Alle verbindingsschroeven zijn gemaakt van roestvrij staal.

analyse, controle op achtergebleven stansdeel-

De kleinste ronddraaitafels van Iglidur hebben een binnendia-

tjes, banddikte, stempeldiagnose, vervorming,

meter van 20 mm, de grote diameters tot 300 mm. Deze grootste

scheurherkenning, trilling, contactgeluid en

maat (PRT-01-300) is geschikt voor hogere belastingen en momen-

zelfs energieoptimalisering: al deze functies

ten kan axiaal-statisch een belasting van 15.000 kg aan.

kunnen met behulp van de PSA-technologie worden uitgevoerd. Het systeem maakt her-

Zie www.products4engineers.nl

kenning van vervormingsfouten tot 0,01 mm

Infonummer: 61823

mogelijk. Behalve voor persprocessen is het nieuwe systeem in principe geschikt voor tal van andere toepassingen. Zo worden proeven genomen met de toepassing van het PSA-sys-

Het complete PSA-systeem bestaat uit één of (in de

De draaitafellagers

teem voor het bepalen van kortetijdbelastin-

regel) meerdere PSA-sensoren, een verzameldoos,

zijn stijf,

gen op spuitgietmachines.

versterker en de digitale controlesystemen alsmede modules voor het besturen, visualiseren en

gemakkelijk te

40

monteren en

Zie www.products4engineers.nl

controleren voor een uiterst zuinige en homogene

slijtvast (foto: Igus)

Infonummer: 64547

oliedosering (foto: Hoffmann)

jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011


36-41_TN 21-03-11 11:14 Pagina 41

T E C H N I S C H

N I E U W S

Verticaal frezen en draaien De nieuwe verticale freesmachine NBV 700 5X

maliseerd design biedt alle mogelijkheden

van MAG Hüller Hille kan in MT-uitvoering

voor een snelle en dynamische verspaning met

(mill-turn) behalve vijf-assig simultaan frezen

een hoge nauwkeurigheid. MAG Hüller Hille

ook draaibewerkingen uitvoeren. Dankzij een

wordt in Nederland vertegenwoordigd door

zwenkdraaitafel (C-as op A-as) kan de nieuwe

De Ridder THO in Best.

machine complexe werkstukken in één keer compleetbewerken. De A-as (zwenktafel)

Zie www.products4engineers.nl

heeft een bereik van +90° tot -120° en de

Infonummer: 64101

draaitafel heeft een maximale snelheid van

C O L O F O N Metaal Magazine Onafhankelijk vakblad voor ondernemers en leidinggevenden in de metaalbranche, constructeurs en hoofden van technische diensten in industriële bedrijven. Technische, actuele en praktijkgerichte informatie over metaalproductietechnieken. Metaal Magazine is een uitgave van Eisma Industrialmedia en een voortzetting van Metaal en Kunststof. Hoofdredacteur: ing. R. Tomberg Redactie: J. Aalberts, P. Quaedvlieg Bureauredactie: Ikmedia Vormgeving: ZeeDesign E-mail redactie: redactie.metaalmagazine@eisma.nl Telefoon redactie: +31 088 2944707 Internet: www.metaalmagazine.nl Adres: Informaticaweg 3c, NL-7007 CP Doetinchem Uitgave: Eisma Industrialmedia BV, postbus 361, 7000 AJ Doetinchem

1000 min-1. Hierdoor kan de machine boren, frezen, schroefdraad maken en allerlei andere van de NBV 700 bedraagt 700 mm (X) bij

Directie: E. van Hes, algemeen directeur B. Hoving, financieel directeur G. Tiecken, uitgeefdirecteur

600 mm (Y) bij 500 mm (Z). De hoofdspil

Uitgever: H. Meinen

draaibewerkingen uitvoeren. Het werkbereik

maakt maximaal 12.000 min-1 en heeft een ver-

Marketing: I. Hammerman, tel.: +31 88 2944760

mogen van 15 kW. Het gietijzeren bed is dik-

Advertentie-exploitatie: Sales: I. Bomhof, accountmanager binnendienst, tel.: +31 88 2944739, e-mail: i.bomhof@eisma.nl C. te Nijenhuis, salesmanager buitendienst, tel.: +31 88 2944735, e-mail: c.tenijenhuis@eisma.nl

wandig en sterk verribt en biedt een solide basis voor de thermisch symmetrische Y-as. Deze is samen met de Z-as-componenten ook gebouwd uit gietijzer. Het door middel van

De verticale freesmachine NBV 700 5X kan ook

FEA-technieken statisch en dynamisch geopti-

draaibewerkingen uitvoeren (foto: MAG)

Traffic: ZeeDesign, tel.: (0517) 531672, fax: (0517) 531810, metaal@zeedesign.nl

Terugkoppeling Studer-rondslijpmachine Op deze foto uit 1957 staat Fritz Studer bij het duizendste exemplaar van een Studer universeel-rondslijpmachine van het type DB. Studer startte bijna honderd jaar geleden met de productie van rondslijpmachines. Naast andere technologieën zoals het sjabloonfrezen en vlakslij-

Abonnementeninformatie: Abonneeservice: Postbus 2238, 5600 CE Eindhoven. Tel.: +31 88 2266648 , e-mail abonnement@eisma.nl Abonnementsprijs: € 232 per jaar (excl. 6% BTW) (bij automatische incasso bespaart u € 3 administratiekosten). Dit is bij vooruitbetaling verschuldigd. Abonnementsprijs voor andere landen op aanvraag. Abonnementen kunnen op elk gewenst moment van het jaar ingaan en worden genoteerd tot wederopzegging. Opgave via www.metaalmagazine.nl of via abonnement@ eisma.nl. Opzegging dient schriftelijk en minimaal een maand voor het einde van de abonnementsperiode te geschieden. U ontvangt van ons een schriftelijke bevestiging.

van de vorige eeuw de eerste hydraulisch aangedreven rondslijpmachine ontwikkeld, de RHU.

Bankrelatie: Voor Nederland: Friesland Bank: 29.80.05.298 Voor België: Postcheque Brussel: 000-0007463-91

Aan het einde van de jaren zeventig introduceerde het bedrijf de RHU-CNC, later bekend als

Druk: Scholma Druk b.v.

pen, ontwikkelde Studer het universeel-rondslijpen steeds verder. Zo werd begin jaren veertiger

S30-CNC. Deze machine ligt aan de basis van de nieuwste Studer-machine, de S41, die het Zwitserse bedrijf onlangs in Thun (D) aan de wereldpers presenteerde (foto: Studer AG)

©2011 Eisma Industrialmedia BV, Leeuwarden Algemene Voorwaarden Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of overgenomen in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Uitgever en auteurs verklaren dat dit blad op zorgvuldige wijze en naar beste weten is samengesteld, evenwel kunnen uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid en/of volledigheid van de informatie. Uitgever en auteurs aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op bedoelde informatie. Gebruikers van dit blad wordt met nadruk aangeraden deze informatie niet geïsoleerd te gebruiken, maar af te gaan op hun professionele kennis en ervaring en de te gebruiken informatie te controleren.

www.metaalmagazine.nl jaargang 49 | www.metaalmagazine.nl | 3-2011

41


_00_Hermle:basis adds MM 2010 27-08-10 11:21 Pagina 1

Precisiekrachtstation De kern van iedere perfectie is precisie. De bewerkingscentra van Hermle zijn precisiekrachtstations. Bij de 5-assen-technologie zijn wij toonaangevend. Door onze automatiseringstechniek en onze betrouwbare service zijn wij de ideale partner wanneer het om frezen gaat.

Bezoekt u ons op de AMB van 28 september t/m 02 oktober 2010 in Stuttgart, Duitsland, hal 7, stand D52

www.hermle-nederland.nl Hermle Nederland B.V. 路 Moli茅relaan 176 路 NL-5924 AN Venlo-Blerick Telefoon: 0773961761 路 www.hermle-nederland.nl


Probeer Metaal Magazine met 20% korting Metaal Magazine is het enige praktijkgerichte, technische vakblad voor de hele metalektrobranche dat alle aspecten van het metaalbe- en verwerken behandelt. Onafhankelijk van welke vereniging of organisatie dan ook houdt Metaal Magazine elke maand de lezers op de hoogte van technische ontwikkelingen, automatisering, materialen en branchenieuws. Wilt u ook profiteren van het voordelige Introductieabonnement? Vul dan onderstaande bon in en stuur deze zonder postzegel naar onderstaand adres. Of mail uw gegevens naar abonnement@eisma.nl Veel leesplezier en inspiratie!

Antwoordstrook introductieabonnement Metaal Magazine 

Ja, ik meld mij aan als nieuwe abonnee van Metaal Magazine en ontvang hierbij 20% korting en betaal slechts 185,- in plaats van 232,- euro!

Naam:………………………………………………….

Postcode:……..………………………………

Adres:………………………………………………….

Telefoon:………………………………………

Plaats:………………………………………………….

Handtekening:………………………………

E-mail:………………………………………………….

U kunt de ingevulde bon opsturen naar Eisma Industrialmedia BV, antwoordnummer 155, 7000 VB Doetinchem. Abonnementen gelden tot wederopzegging. Opzeggingen dienen schriftelijk en tenminste 1 maand vóór verschijnen van het laatste nummer van de abonnementsperiode te geschieden. Prijzen gelden alleen voor Nederland, andere landen op aanvraag.


Metaal Magazine 3 - 2011