Issuu on Google+

01_Cover:01 06-10-10 12:10 Pagina 1

113 de jaargang, 15 oktober 2010 www.demolenaar.nl nummer

13

De Molenaar vakblad voor de graanverwerkende en diervoederindustrie

Open dag Kamphuis Mengvoeders Fefac-voorzitter: ‘Samenwerken speerpunt’ Voer voor goede voeten


03_In dit nummer:03 06-10-10 17:14 Pagina 3

De Molenaar

15 oktober 2010

In dit nummer Keuze

7

Algemeen 27 32

Triferto introduceert Novurea als alternatief voor KAS Inspelen op stijging grondstofprijzen

Diervoeding 15 39

Alternatief

27

Voeten

39

Provimi-rundveemiddag: choline sleutelrol in stofwisseling Goed voeren voor goede klauwgezondheid zeugen

Techniek 43

Besparingen tot bijna euro per ton

Reportage 24 48

Open dag Kamphuis Mengvoeders Neede Space: klaagmuur en uithangbord

In de peiling 7

Nieuwe Fefac-voorzitter: ‘Meer en beter produceren met minder’

Vaste rubrieken 4, 5 13 18 21 36 46 56 58

Actueel USA report In kort bestek De Voerschep Zaken en mensen Uit het bedrijfsleven Markt en trends Agenda

Coverafbeelding

Open dag Kamphuis Mengvoeders

24


04-05_Actueel:04-05 07-10-10 09:23 Pagina 4

Actueel

Nevedi: ‘Stop antibiotica in voer’ Productie antibioticahoudende voeders in 2011 beëindigen

Actu

Brancheorganisatie Nevedi wil de productie van voeders met antibiotica in 2011 volledig beëindigen. Dat heeft Nevedi vastgesteld in een extra ledenvergadering. Het gebruik van antibiotica in de dierhouderij staat ter discussie vanwege het risico op antibioticaresistentie. In een extra vergadering die begin oktober werd gehouden, hebben de leden van Nevedi zich uitgesproken voor een totale beëindiging van de productie van antibioticahoudende diervoeders in 2011. “Het stoppen met de productie van antibioticahoudend voer draagt structureel bij aan het oplossen van de resistentieproblematiek”, aldus de brancheorganisatie. Belangrijke redenen hiervoor zijn volgens Nevedi onder andere het feit dat versleping niet kan worden uitgesloten, de gezondheid van dieren hierdoor niet in gevaar komt en het ontbreken van goede alternatieve processen voor het inmengen van medicijnen.

Ve r s l e p i n g Van alle oraal toegediende antibiotica in de Nederlandse veehouderij, wordt 10 procent toegediend via diervoeders. Met name voor het bestrijden van luchtweg- en maagdarmaandoeningen wordt voer met antibiotica in de varkenshouderij nog regelmatig ingezet. Wel wordt sinds 2008 een dalend gebruik geconstateerd. Bij de productie van gemedicineerde voeders is versleping tijdens productie, opslag en transport niet uit te sluiten. Nevedi verwacht dat de Europese Commissie de verslepingsnorm voor

KORT

쑺쑺

antibiotica op korte termijn zal aanscherpen. “Daardoor stijgen de productiekosten voor voer met antibiotica extreem. Het uitsluiten van versleping tegen acceptabele kosten is onhaalbaar”, aldus Nevedi. De brancheorganisatie ziet geen heil in alternatieve typen processen voor het inmengen van medicijnen in diervoeders. “Dergelijke alternatieven zijn alleen maar een verschuiving van de verslepingsproblematiek of leiden tot een verminderde homogeniteit van de verdeling van antibioticum in het voer.” Het stoppen met de productie van gemedicineerde voeders heeft geen consequenties voor de diergezondheid, verzekert de brancheorganisatie. Veehouders zullen in de toekomst gebruik moeten maken van alternatieve toedieningstechnieken, aldus Nevedi. “Voor alle typen antibiotica die momenteel nog door dierenartsen via het voer worden voorgeschreven, zijn wateroplosbare alternatieven beschikbaar die via het drinkwater worden verstrekt.” Actie De productie van gemedicineerde voeders is in Europa niet verboden. Nederland kan niet eenzijdig een verbod opleggen. Om de uitfasering toch te bewerkstelligen, heeft Nevedi een aanvraag ingediend bij GMP+ International om een GMP-module te ontwikkelen die de productie van voer

Vo o r h e t l a a t s t e n i e u w s , z i e : w w w. d e m o l e n a a r. n l

Nutreco verhoogt de middellange termijn verwachting voor de Ebita-marge van premix en speciaalvoer naar 7 procent. De Tiller van Van der Helm is één van de tien genomineerden voor de Herman Wijffels Innovatieprijs 2010. De Tiller is een combinatie van een steekwagen en een kleine heftruck om makkelijk en zonder inspanning tot 75 kg te tillen.

met antibiotica verbied. Gecertificeerde bedrijven mogen dit voer dan niet meer produceren. Vanaf 1 januari 2011 kunnen diervoederfabrikanten zich voor deze module laten certificeren. Via de website van GMP+ komt een lijst van gecertificeerde bedrijven beschikbaar. “Omdat bijna alle voeders in Nederland onder GMP+ wordt geproduceerd, zal deze maatregel leiden tot uitfasering van de productie van antibioticahoudend in Nederland.” Aanvullende voorwaarde is dat IKB-standaarden moeten voorschrijven dat deelnemers daaraan alleen voeders mogen afnemen van diervoederproducenten die voldoen aan de nieuwe GMP-module. “Goede informatie en communicatie is voorwaarde voor een succesvolle overgang naar verantwoord antibioticagebruik in de Nederlandse veehouderij. Wij willen ons blijven inzetten voor een reductie van antibioticaresistentie en een verantwoord gebruik zonder het voerspoor”, aldus Nevedi.

Doorzoekingen op aantal locaties van diermeelhandelaar Op basis van het vermoeden van illegale handel in dier- en beendermeel van onder meer runderen, zijn verschillende bedrijfspanden van een handelsonderneming onderzocht door de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA). De onderneming wordt ervan verdacht dier- en beendermeel naar landen buiten de Europese Unie te hebben geëxporteerd. Daardoor bestaat het risico dat het daar onjuist is verwerkt. Bij de doorzoekingen is de administratie van het handelsbedrijf in beslag genomen. Er zijn geen personen aangehouden.


04-05_Actueel:04-05 07-10-10 09:23 Pagina 5

Booijink Veevoeders beste van Nederland Veehouders hebben veevoerleverancier Booijink in Raalte gekozen tot beste adviesbedrijf van Nederland. AgriDirect en vakblad V-focus vroegen dit jaar 13.500 veehouders hun tevredenheid over hun adviseurs uit te drukken in een rapportcijfer. In 2009 werd Booijink ook al als beste gekozen. “Je hoopt dat je bij zo’n verkiezing in de hoogste regionen blijft, maar dat is altijd afwachten. Dat we voor de tweede achtereenvolgende keer bovenaan staan, verraste ons zeker. We zijn er heel blij mee”, aldus Chiel Booijink. Arkervaart (Nijkerk) volgt, net als vorig jaar, op geringe afstand op de tweede plaats. Sikma (Stroobos) bezet de derde positie in de ranglijst. In het onderzoek zijn 50 adviesbedrijven meegenomen. Het betreffen veevoerbedrijven, accountantskantoren, verzekeringsmaatschappijen en banken. Opvallend is dat de waardering van veehouders voor hun adviseurs over de hele linie iets is afgenomen ten opzichte van 2009. In economisch mindere tijden wordt er meer op de kosten gelet, en zijn boeren kritischer op de meerwaarde van de adviseurs, luidt de conclusie.

ueel Van Molenaar tot Kok: symposium 24 november

Vakblad De Molenaar organiseert op 24 november het symposium 'Van Molenaar tot Kok'. Drie sprekers belichtten ieder vanuit eigen perspectief hun visie op de veranderingen in de diervoederindustrie. Ook geven ze een doorkijk naar hoe volgens hen de diervoederfabriek van de toekomst eruit zou kunnen zien. Geen bulkproductie meer, maar inspelen op 'individuele' wensen van afnemers, dat is de uitdaging waar de sector voor staat. Dat de sector beweeglijk en innovatief is, is de afgelopen jaren meermalen gebleken. Aan de basis van die beweging staan mensen; techneuten, nutritionisten en managers die ieder op hun eigen manier bijdragen aan de toekomst van hun bedrijf en sector. Die personen die daaraan een bijzondere bijdrage hebben geleverd, wil De Molenaar belonen met De Molenaar Award. Tijdens het symposium Van Molenaar tot Kok zal deze prijs voor de vierde keer worden uitgereikt.

2010

Provimi neemt Mexicaanse Animal Nutrition Group over De Provimi Group neemt de Mexicaanse Animal Nutrition Group Nassa over. De overname is naar verwachting eind oktober afgerond, afhankelijk van goedkeuring van de Mexicaanse antitrust autoriteiten, de Comisión Federal de Competencia. Nassa, gevestigd in Ciudad Obregón (Sonora), levert hoofdzakelijk premixen, prestarters, concentraten en voeders voor varkens en garnalen. De organisatie bestaat uit drie productiebedrijven, vijf pakhuizen en 265 werknemers. “Dit is een belangrijke acquisitie voor ons. Mexico is een spannende markt en wij geloven dat Nassa groeipotentie heeft, zowel in haar bestaande business als op nieuwe gebieden, zoals pluimvee en rundvee”, aldus Ton van der Laan, algemeen directeur van Provimi. De acquisitie van Nassa geeft Provimi de mogelijkheid haar positie in Latijns Amerika te versterken. Provimi’s totale inkomen in Latijns Amerika bedroeg in 2009 180 miljoen euro.

4

5

Knop Gelukkig zit er een aan/uit knop op elektronische apparatuur. Een onmisbaar instrument om irritante reclames het zwijgen op te leggen, al lukt dat meestal pas nadat de ergernis is opgewekt. Toch blijken dergelijke reclames succesvol te zijn als het gaat om naamsbekendheid en hebben ze als regel geen negatief effect op het imago van het bedrijf. Een voorbeeld is de onderneming die waarschuwt voor de gevolgen van de ster in de voorruit. Irritant, maar je weet wel wie je moet bellen als je wordt geconfronteerd met zo’n ster. Het is niet altijd de vorm die de ergernis opwekt, het kan ook de boodschap zijn. Daarbij spant Wakker Dier op dit moment de kroon. De nieuwste campagne ‘wie helpt de dieren uit het vuur?’ raakt kant nog wal. Zodra die commercial op de radio begint, druk ik op de uit-knop. Niet de juiste reactie van een professional, ik weet het. In een sector die onderhevig is aan maatschappelijke kritiek, moet je de dialoog aangaan. Argumenten uitwisselen en zoals dat hoort in een polderende samenleving, komen tot consensus. Maar na het horen van deze reclamespot, vraag ik me toch sterk af of iemand daarin energie moet steken. ‘Een stal met kippen, varkens of andere dieren hoeft in Nederland niet beter beveiligd te worden, dan een loods met wc-rollen’, zo luidt de boodschap van Wakker Dier. Juist vanwege het brandgevaar van wc-rollen (zie de uitwassen in het voetbalstadion van Groningen) zal de brandbeveiliging van deze opslag goed zijn geregeld. En die in de veehouderij niet minder. Een melkveehouder werd onlangs verplicht een brandwerende muur te plaatsen in de nieuwe stal; de brandweer eiste compartimentering vanwege de lengte ervan. De stichting speelt met incomplete en suggestieve informatie in op het gemoed van de gewone burger en dat lijkt vruchten af te werpen. Vanwege deze succesvolle aanpak moet de agrarische sector met de stichting in overleg en de campagne tegen de kiloknaller nieuw leven inblazen. Niet gericht op uitsluitend biologische producten, maar sectorbreed. Een eerlijke prijs voor een goed product als gezamenlijk doel. Daar houd ik de radio graag voor aan. Jacqueline Wijbenga

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


07-08-09_fefac voorzitter:07-08-09 06-10-10 12:12 Pagina 7

‘Meer en beter pro duceren met minder’ In de peiling

Nieuwe Fefac-voorzitter Patrick Vanden Avenne

[Jef Verhaeren]

Patrick Vanden Avenne werd in juni verkozen tot de nieuwe voorzitter van Fefac. Voor de Europese diervoederfederatie zal hij zich inzetten voor het belang van de leden, maar vooral ook namens de leden naar buiten treden. Samenwerken en het aangaan van strategische allianties zijn speerpunten. “Ik geloof sterk in ons verhaal, maar het moet goed gebracht worden.” Tijdens de algemene vergadering in Hamburg verkoos de Europese mengvoederfederatie Fefac Patrick Vanden Avenne tot nieuwe voorzitter. Hij volgt Pedro Corrêa de Barros op. Tijdens zijn maidenspeech zei Vanden Avenne dat we meer en beter zullen moeten produceren met minder. Over de rol van Fefac daarbij, heeft hij een duidelijke mening. Volgens Vanden Avenne zijn er een aantal belangrijke aandachtgebieden voor de Europese federatie: verhoging van het aantal leden, het aanbieden van nieuwe diensten, het sluiten van strategische allianties en samenwerking met de ‘leaders of industry’. Nieuwe diensten “Het doel van Fefac is toegevoegde waarde creëren voor de nationale federaties die het groepeert”, zei de nieuwe voorzitter. “Concreet is deze opdracht opgesplitst in drie doelstellingen: belangenbehartiging, netwerking en dienstverlening. Wat de belangenbehartiging betreft, ondermeer bij de Europese instellingen, hebben we een sterke repu-

tatie opgebouwd. Ook op het vlak van de netwerking zijn we goed bezig. Onze congressen zijn de ‘place to be’ voor de Europese sector en zijn belangrijkste spelers, inclusief de zusterorganisaties - ook van buiten Europa - en de betrokken overheden en voedselagentschappen.” De derde doelstelling, dienstverlening aan de nationale veevoederfederaties, moet nog verder worden uitgebouwd, vindt Vanden Avenne. “Op Europees vlak kunnen we zaken realiseren waarvoor de nationale federaties te klein zijn. Ik denk daarbij vooral aan het bevorderen van onderzoek en ontwikkeling binnen onze sector. We moeten de mogelijkheid bieden om grensoverschrijdende projecten in te dienen voor Europese ondersteuning.” Eufetec Een voorbeeld bij uitstek is volgens Vanden Avenne het Europees Feed Technology Center (Eufetec) voor innovatie in de diervoederindustrie. Daarin zijn nu al verschillende nationale – ook verwante – beroepsfederaties partner,

6

7

zoals de Europese federatie van fabrikanten van toevoegingsmiddelen Fefana, Fefac en verschillende onderzoeksinstellingen, ondermeer de Associatie Universiteit Gent (AUGent), het Vlaams Instituut voor landbouw en visserijonderzoek (ILVO), Universiteit Wageningen en Onderzoekcentrum, het Instituut voedingswetenschap en voeding van de Katholieke Universiteit ‘Heilig hart’ van Piacenza (Italië), de Universiteit van Nottingham (GrootBrittanië) en de onderzoekscentra Tecaliman (Centre Technique de l’Alimentation Animale) uit Frankrijk en IFF (Internationaal Onderzoekscentrum voor Voedermiddelentechniek) in Duitsland. “We moeten vooral aandacht hebben voor projecten die individuele bedrijven overstijgen en een breed draagvlak van toepassing hebben.” Het betreft onderzoek dat van een precompetitieve orde is. “Eufetec moet ook nog de gepaste juridische vorm krijgen om te kunnen inspelen op Europese oproepen, de zogenaamde ‘call’s’, voor deelname aan ondersteunend onderzoek.”

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0

Patrick Vanden Avenne tijdens zijn maidenspeech op het Fefac-Congres te Hamburg.


07-08-09_fefac voorzitter:07-08-09 06-10-10 12:12 Pagina 8

>> ‘Meer en beter produceren met minder’

Vooral de volatiliteit van de grondstoffenprijzen is een probleem voor de kostprijs in de dierlijke sector, aldus Patrick Vanden Avenne.

Uitbreiding nieuwe leden Patrick Vanden Avenne, de nieuwe Fefac-voorzitter, heeft uitbreiding van het ledenaantal met meer landen ook als aandachtspunt benoemd. “In de eerste plaats willen we natuurlijk alle federaties van de EU-lidstaten in Fefac opnemen”, zei Vanden Avenne. “Kroatië is onlangs toegetreden. De Bulgaarse diervoederfederatie treedt eerstdaags toe en die moest daarvoor nogal wat orde op zaken stellen. Hongarije is ook nog geen lid. Maar wij vinden het ook belangrijk dat derde Europese landen waarnemend lid worden van onze federatie.” De Servische en Russische federaties zijn dat sinds kort, evenals de Turkse. “We willen intens contact hebben met belangrijke veeteeltgebieden in ontwikkeling. In Turkije bijvoorbeeld wordt al 9 miljoen ton voer geproduceerd en die productie stijgt nog steeds. Rusland is goed voor 20 miljoen ton, dat is zoveel als Frankrijk of Spanje, en ook daar zit sterke groei. Wij zien in de toetreding van die landen ondermeer de mogelijkheid om hen te helpen zich te conformeren aan de EU-wetgeving. Het biedt ook mogelijkheden voor onze bedrijven om in die landen te investeren. Wij hebben in die lijn ook contacten met Oekraïne en de Maghreb-landen.” De voorzitter wijst er op dat Fefac ook lid is van de internationale diervoederfederatie IFIF. Dat biedt de Europese sector contacten op mondiaal niveau. “De dierlijke sector op mondiaal niveau is immers volop in ontwikkeling en wij willen de kwaliteit globaal op een hoger niveau te tillen, dus boven de grootste gemene deler”, aldus Vanden Avenne.

K e n n i s s p re i d i n g “R&D betekent ook aan kennisspreiding doen”, vervolgde voorzitter Vanden Avenne. “We hebben die opdracht uitdrukkelijk in de Fefac-missie opgenomen. Technologische vooruitgang is noodzakelijk om onze Europese dierlijke sector competitief te houden, gezien de handicaps waarmee hij moet afrekenen. Ik denk hierbij aan de hoge loonkosten en de strenge eisen met betrekking tot het leefmilieu, de voedselveiligheid, die-

renwelzijn enzovoort. Het is mijn droom ook de bestaande kwaliteitsborgingssystemen uitwisselbaar te maken en ze door een platform van uitwisselbaarheid op een geharmoniseerd hoog niveau te brengen.” Ook op het vlak van de duurzaamheid kan Fefac volgens Vanden Avenne dienst verlenen vooral wat het onderzoek betreft. Hij wees ter zake op de verschillende berekeningswijzen die gangbaar zijn om de ecologische voetaf-

druk te meten. “We moeten ook hier naar een geharmoniseerde methodologie. Dat geldt ook voor andere problematieken zoals traceerbaarheid en versleping.” Strategische allianties Zoals dat in Nederland, België en sommige andere landen al gebeurt, wil Vanden Avenne ook op Europees vlak strategische allianties vormen met de partners in de keten. “We zijn maar een schakel in de keten en de keten is zo sterk als de zwakste schakel. Dat hebben we in België goed kunnen ondervinden met de dioxinecrisis. Wij moeten ook op Europees niveau in gesprek treden met onze partners aan amont en aval. Ik denk daarbij aan de Europese federatie van de voedingsindustrie CIAA, aan de koepel van landbouworganisaties en -coöperaties Copa-Cogeca, aan de Europese federatie van de fabrikanten van veevoedertoevoegingen Fefana, aan de Europese federatie van de graanhandel Coceral, de grootdistributie, de NGO’s enzovoort. Als we bijvoorbeeld opnieuw dierlijke eiwitten willen aanwenden in diervoeding, moeten we dat met sommige van die part-


07-08-09_fefac voorzitter:07-08-09 06-10-10 12:12 Pagina 9

ners bespreken. Strategische allianties met de ketenpartners zijn nodig om tegenstrijdige belangenbehartiging te voorkomen, om onze eisen op elkaar af te stemmen. Als we samen optreden, worden we beter gehoord. Wij zouden tot een Europees overlegplatform willen komen. Elkaars standpunten verstaan, is belangrijk voor alle betrokkenen”, aldus de Fefac-voorzitter. Geleidelijk Tijdens de algemene vergadering van de Belgische mengvoederfederatie Bemefa in april van dit jaar pleitte voorzitter Marc Huon voor een Europese tussenstandaard voor maatschappelijk verantwoorde soja in afwachting van de RTRSstandaard, zoals die in België tot stand was gekomen. Naast Nederland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk zou ook Finland in de voetsporen van de voorlopige standaard stappen. “In feite hopen we dat de Europese mengvoederindustrie, verenigd in Fefac, mee opstapt”, zei directeur-generaal Yvan Dejaegher van Bemefa destijds. “Als er in juni een Belg tot voorzitter van Fefac zou worden verkozen, zou die alvast de kar kunnen trekken”, voegde hij eraan toe. “Binnen Fefac is er een concensus gegroeid om aan die kar te trekken”, zei Vanden Avenne. “Wij proberen ook ZuidEuropa op deze kar te krijgen. Fefac heeft alleszins de standaard van de Roundtable for Responsable Soy, de RTRS-standaard dus, als doelstelling aanvaard. Maar er zijn verschillende stadia die moeten worden doorlopen. Eerst zoekt een volk naar voedselzekerheid, vervolgens naar voedselveiligheid en pas dan naar voedselduurzaamheid. Verschillende regio’s in de wereld zitten nog in het eerste stadium. Dat mag ons er dus niet toe leiden onze eigen standaard af te vlakken. We moeten de top aanhouden en iedereen moet geleidelijk kunnen aansluiten.” In het kader van de duurzaamheid vermeldt de voorzitter ook de deelname van Fefac aan de Roundtable for Sustainable Consumption and Production (SCP). Samen met de ketenpartners wordt daar onder meer gewerkt aan het terugdringen van de broeikasgassen. H o g e g ro n d s t o f p r i j z e n Als het gaat om de grondstofprijzen wordt ook binnen Fefac voortdurend

voeling gehouden met de ontwikkelingen in de markt. “Binnen Fefac zitten wij ter zake op dezelfde golflengte”, repliceerde hij. “Wij hebben heel wat lobbywerk verricht om die prijsstijgingen te drukken. Maar we moeten er rekening mee houden dat binnen de landbouw niet iedereen hetzelfde belang heeft. Denk maar aan de akkerbouwers die uiteraard graag goede prijzen krijgen voor hun granen. Zij hebben het vaak ook moeilijk gehad.” In feite is de prijs van de granen niet zozeer het probleem, constateert Vanden Avenne. “Wel de hoge volatiliteit en het feit dat die felle stijgingen niet doorgerekend kunnen worden naar de consument in de prijzen van de dierlijke producten. De veeteelt zit klem tussen hoge kostprijzen en lage vleesprijzen. Hopelijk geeft dit geen aanleiding tot te grote herstructurering.” Die hoge volatiliteit heeft volgens Vanden Avenne niet alleen te maken met speculatie, maar ook met de afbouw van de Europese afschermingsmechanismen. “Als Fefac blijven wij pleiten voor het behoud van de bestaande marktregulerende mechanismen, de interventie, en de douanerechten. We moeten niet naïef zijn. We leven niet in een wereld van absolute vrijhandel. Overal wordt de landbouw ondersteund, zeker in de Verenigde Staten.” Communicatie Vanden Avenne wees ook op het luik communicatie als belangrijk Fefac-aandachtspunt. Hij herinnerde aan wat CEO van Nutreco Wout Deckers zei tijdens de

algemene vergadering van juni: “We hebben een goed verhaal, maar vertellen het niet.” De Fefac-voorzitter onderlijnde nog eens aan het feit dat de voedselproductie die de komende 30 jaar moet verdubbelen. “We gaan van 6 naar 9 miljard mensen en de levensstandaard stijgt in landen met een grote bevolking, zoals China, India, maar ook Brazilië en Rusland. Daardoor zal de vraag naar dierlijke eiwitten sterker stijgen dan de bevolking. We moeten dus de productie verdubbelen rekening houdend met steeds meer beperkingen inzake leefmilieu, waterhuishouding, kortom duurzaamheid. We zullen steeds betere technieken moeten ontwikkelen en innoveren zowel op het vlak van diervoeding, genetica, huisvesting als management. Ik geloof heel sterk in ons verhaal, maar het moet goed gebracht worden, rekening houdend met irrationele reacties, angsten en emoties. Voeding blijft immers een primaire behoefte.”

Patrick Vanden Avenne: “Ik geloof heel sterk in ons verhaal, maar het moet goed gebracht worden.”

-

Samenwerking Fefac is een federatie, waarvan de nationale diervoederfederaties lid zijn. “Maar we zien ook in onze sector een trend naar consolidering, naar schaalvergroting”, zei voorzitter Patrick Vanden Avenne. “Daar kunnen we niet naast kijken. Een aantal bedrijven zijn grensoverschrijdend actief. Fefac moet een goede verstandhouding hebben met de grote Europese bedrijven. Zij kunnen ons helpen om grensoverschrijdende problematieken en globale markten beter in kaart te brengen en te bekijken. Zij kunnen bijdragen aan een heldere kijk op de rest van de wereld, zodat we onze strategie beter kunnen afstemmen op toekomstige tendensen. Wij moeten beroep kunnen doen op de specialisten van de grote bedrijven.” Fefac wil daarbij verder gaan dan vrijblijvende samenwerking. “Wij zijn op zoek naar een structurele oplossing”, benadrukte Vanden Avenne. “Het is de bedoeling die bedrijven of die ‘leaders of industry’ te betrekken bij de besluitvorming, uiteraard zonder afbreuk te doen van onze federale principes. De nationale federaties blijven belangrijk, ondermeer voor lobbywerk bij de Europese parlementsleden om maar één voorbeeld te noemen.”

8

9

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


WEEGBRUGGEN B.V. Onderhoud, reparatie en nieuwbouw Mechanische en elektronische weegbruggen en plateau’s L.R. Beijnenlaan 8, 6971 LE Brummen Tel: (0575) 561208 Fax: (0575) 561250 E-mail: info@weegbruggen.nl Website: www.weegbruggen.nl

Genial ® Xtragan: het natuurlijke succes! Genial ® Xtragan: • • • • • • • • •

Natuurlijke AMGB-vervanger Bevat o.a. natuurlijke Oregano-olie en MCFA Brede antimicrobiële werking Stimuleert voeropname Hogere nutriëntbeschikbaarheid Verbetert darmmorfologie Anti-oxidatieve werking Verbetert algehele gezondheidsstatus In premix voor varkens, pluimvee en kalveren.

Twilmij B.V. is producent van hoogwaardige premixen, melkvervangers en specialiteiten voor de diervoederindustrie. Sinds 1963 is Twilmij innovatief actief met de ontwikkeling en fabricage van deze producten t.b.v. de nationale zowel als de internationale diervoederindustrie. Producten waarmee de diervoederindustrie zich kan onderscheiden en succes kan oogsten.

Twilmij B.V. De kern voor succes!

Ga voor gezonde groei. Kies Genial ® Xtragan!

www.twilmij.nl

"DUJWFJOHSFEJFOUTGPSIFBMUIZBOJNBMT

Producers of petfood, agri- and aquafeed now can benefit from BENEO‘s unique expertise in the food world. BENEO-Animal Nutrition offers a broad range of nature based ingredients that improve nutritional value. It covers speciality ingredients such as vegetable proteins, functional fibres & carbohydrates and prebiotics from chicory. www.beneo-an.com Connecting nutrition and health


more than 100 years a reliable partner Mengvoederinstallaties Premixfabrieken Bloemfabrieken Silo's (glad- en damwand) Transportinstallaties Hamermolens (3000/1500 t/min) Doseerinstallaties Mengers Pers- en extrudeerinstallaties Vloeistofopslag/dosering Besturing en automatisering

Actisaf Sc 47 The only live yeast registered for use in 6 ruminant species. Actisaf Sc 47 is produced by a unique Lesaffre process manufacturing pr ocess that ensures ensures a better stability, stability a y, yeastt cells rreach which means that more m e yeas mor each the rumen rumen alive.

Actisaf A ctisaf Sc 4 47, 7, tthe he llive ive yyeast east tthat hat kkeeps eeps iits ts promises promises

OP DE N A A T WIJ S

C24 D N A 6, ST 2 L A H

Increases Increa ases milk yield; Impro oves animal animal well-being; well-being; Improves Impro oves feed utilisation; Improves acidosis. Limitss risk of acidosis.

e certifi L FA i s

d

S FAMI-Q

De Volger 25 - 1483 GA De Rijp Tel. : +31 299-675501 - Fax : +31 299-675744 E-mail : info@lfa-nl.lesaffre.com

VESTIGING MOERKAPELLE Postbus 3 2750 AA Moerkapelle T +31 (0)79 593 22 21 F +31 (0)79 593 11 47 E mkp@ottevanger.com VESTIGING AALTEN Postbus 47 7120 AA Aalten T +31 (0)543 47 26 88 F +31 (0)543 47 54 75 E aalten@ottevanger.com

www.ottevanger.com


13_USA report:13 06-10-10 12:13 Pagina 13

Wereldwijd

[Mike Wilson]

Amerikaanse T-bone terug in Koreaans menu De Koreaanse supermarktketen Lotte Mart is gestart met de verkoop van T-bone steaks uit de Verenigde Staten. Het is voor het eerst sinds het opheffen van de importstop op Amerikaans vlees dat deze vleessoort verkrijgbaar is in Koreaanse supermarkten. Amerikaanse handelaren zien in de vraag naar dit specifieke vlees een bewijs dat Koreanen hun terughoudendheid ten opzichte van Amerikaans vlees van zich hebben afgeworpen. “Consumentenacceptatie van Amerikaans vlees in Korea groeit als gevolg van positieve productbenadering, actieve promotie en samenwerking tussen leveranciers, importeurs en retail”, aldus Junil Park van de Amerikaanse vleesexportfederatie (USMEF). Deze federatie organiseerde afgelopen voorjaar een seminar over de veiligheid en kwaliteit van Amerikaans vlees. Dit werd positief ontvangen door de Koreaanse retail. Supermarktketen Lotte Mart, de derde in grootte in Korea, verkoopt naast Tbone ook biefstukken. Ongeveer een derde van het geïmporteerde vlees is afkomstig uit de Verenigde Staten. Amerikaans vlees staat weer op het menu in Korea.

Meer land in buitenlandse handen Het Amerikaanse landbouwservice agentschap (FSA) heeft vastgesteld dat begin vorig jaar 8,9 miljoen hectare landbouwgrond in eigendom was van buitenlanders. Dat is een toename van 0,5 miljoen hectare ten opzichte van een jaar eerder. In het jaarrapport van FSA wordt duidelijke dat 1,7 procent van het Amerikaanse landbouwareaal in handen is van buitenlandse investeerders en 0,98 procent van het land in de Verenigde Staten. Volgens het jaarrapport is 59 procent van al het bosbouwland in handen van buitenlanders. Zo’n 14 procent van het totale akkerbouwland en 27 procent van het grasland heeft enige vorm van buitenlands kapitaal in eigendomsverband. Bijna een derde daarvan betreft Canadese belangstelling, een even zo groot aandeel is in handen van Nederlandse, Duitse en Britse eigenaren. De staten met het hoogste aandeel buitenlands kapitaal in landbouwgrond zijn Maine, Hawai, Washington, Nevada en Alabama.

Bedrijfsomvang nader bekeken De Amerikaanse landbouw lijkt af te stevenen op een tweespalt: groot en klein, maar niet veel daartussenin. Zo’n 88 procent van de landbouwbedrijven betreft kleine familieondernemingen, met een jaarlijkse omzet van ongeveer 250.000 dollar, zo blijkt uit een evaluatierapport van de USDA over 2007. Deze familiebedrijven hebben ongeveer 64 procent van alle bezittingen in eigendom, inclusief 63 procent van de landbouwgrond. Familiebedrijven maken veel gebruik van de zogenoemde ‘land-retirement programs’; ongeveer 76 procent van het areaal wordt daarvoor aangemeld. Hele grote familiebedrijven en landbouwbedrijven die niet in eigendom zijn van boerenfamilies leveren echter de grootste bijdrage aan de agrarische productie in de Verenigde Staten. Grootschalige bedrijven met een omzet die hoger is dan 250.000 dollar op jaarbasis, zijn samen goed voor slechts 12 procent van het aantal bedrijven. Deze bedrijven leveren echter 84 procent van de totale waarde van de Amerikaanse agrarische productie, zo blijkt uit berekeningen van USDA.

Grote landbouwbedrijven goed voor kleine dorpen In de Amerikaanse staat Iowa wordt de ontwikkeling van grote landbouwbedrijven toegejuicht. Een onlangs door de Iowa State University uitgevoerd onderzoek toont aan dat er een ‘bescheiden positief effect’ uitgaat van de aanwezigheid van grootschalige landbouw op kleine dorpen en steden in de Amerikaanse staat. “Opvallend is dat dit positieve effect vooral in het Midwesten zo wordt beleefd. In andere staten wordt grootschalige landbouw als regel geassocieerd met verminderde kwaliteit van de leefomgeving”, aldus Steve Sapp, hoogleraar sociologie. Bij de beoordeling van ‘kwaliteit van de leefomgeving’ wordt gevraagd naar het oordeel van bewoners als het gaat om overheidsdiensten (politie, brandweer, gemeentediensten, vuilophalen) en aanwezigheid van faciliteiten zoals scholen, medische zorg, winkelvoorzieningen, recreatie en sport, kinderopvang, seniorenvoorzieningen en jeugdprogramma’s. Deze aspecten werden gemeten voor een stad/dorp in elk van de gemeenten van de staat Iowa. In de stad of het dorp werden 150 willekeurige huishoudens bevraagd.

12

13

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


Welke koe heeft ReaShure® nodig?

Allemaal. Elke koe heeft een negatieve energiebalans rondom afkalven. Een gezonde lever voorkomt een te groot energieverlies. ReaShure choline beschermt de lever rondom afkalven, waardoor de lever z´n werk kan doen…namelijk energie genereren.

ReaShure

®

CHOLINE

Het meest betrouwbare pensbestendig choline brengt choline daar waar het telt …in de koe. T h e

g l o b a l

l e a d e r

i n

+31 (0)514 569 001 mail@speerstra.com www.speerstra.com

Doseer- en weegsystemen

S N O K E O D Z N E A B T S OP C20 26

Hamermolens Mengers Vacuüm coaters Cryloc roterend zeven Pers- en extrusielijnen Automatisering

versatility in feed processing

P.O. Box 38 - 6666 ZG Heteren - The Netherlands

Tel: +31 (0)26 479 06 99 - info@wynveen.com - www.wynveen.com


15-16-17_Provimi:15-16-17 07-10-10 10:15 Pagina 15

Choline sleutelrol in stofwisseling Diervoeding

Provimi-rundveemiddag: ‘Nieuwe start’ [Carolien Makkink]

De geboorte van een nieuw kalf en de lactatiestart van de melkkoe zijn belangrijke momenten in de melkveehouderij. De rundveemiddag van Provimi stond dan ook geheel in het teken van ‘een nieuwe start’.

De overgang van koeien van droogstand naar lactatie, is essentieel voor een succesvolle lactatie. In de transitieperiode staat de lever onder druk en heeft de koe extra ondersteuning nodig. Bij jonge kalveren zijn hygiëne, voedingsmanagement en klimaatbeheersing cruciaal voor een goede start. Choline Ad van Vuuren van Wageningen Universiteit legt uit dat metabole stoornissen de afweer van het dier verminderen, waardoor het risico op ontstekingen toeneemt. “Choline speelt een sleutelrol in de stofwisseling”, vertelt Van Vuuren. “Choline is onderdeel van fosfolipiden, die essentieel zijn in celmem-

Bij jonge kalveren zijn hygiëne, voedingsmanagement en klimaatbeheersing cruciaal

branen en lipoproteïnen.” Lipoproteïnen (high density, low density,

voor een goede start.

intermediate density en very low density) transporteren vetten in het bloed. Bij de melkkoe zijn vooral de very low density lipoproteins (VLDL) van belang als vetcarrier. VLDL transporteren triglyceriden uit de dunne darm, voeren ze af uit de lever en brengen ze naar de uier. In de melk zorgen fosfolipiden voor het emulgeren van melkvetbolletjes. Choline heeft, in de vorm van acetylcholine, bovendien een rol bij de prikkeloverdracht tussen zenuwcellen. Naast al deze fysiologische taken fungeert choline ook nog als methyldonor in de stofwisseling (zie figuur 1). Dit is ondermeer van belang voor het celgeheugen (gemethyleerd DNA), voor de programmering van weefselcellen en voor de controle van celdeling (voorkomt kanker). Melkveevoeding Duidelijk is dat choline noodzakelijk is in de voeding van de melkkoe. Vooral bij een negatieve energiebalans, in het begin van de lactatie, moet de vetafvoer

14

15

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


15-16-17_Provimi:15-16-17 07-10-10 10:15 Pagina 16

>> Choline sleutelrol in stofwisseling

aanvoer via het voer. Om haar melkgift op peil te houden, moet de koe dan meer voer opnemen en/of haar lichaamsreserves mobiliseren. In de transitieperiode neemt de gevoeligheid van groeihormoonreceptoren op adiposeweefsel af en dit leidt tot meer vetafbraak. De triglyceriden worden afgebroken tot nietveresterde vetzuren (NEFA’s) en glycerol. In de levercellen worden de NEFA’s weer met glycerol veresterd tot triglyceriden. De triglyceriden moeten dan, met

Figuur 1. Functies van choline in de stofwisseling

uit de lever worden gewaarborgd. Ook het methioninesparende effect van choline is belangrijk om de melk(eiwit)gift op peil te houden. Sommige diervoeder-

nevoorziening.” Door een pensbestendige bron te gebruiken, komt de methyldonor veilig voorbij de pens. Uit onderzoek blijkt, dat pensbestendig choline

grondstoffen, zoals sojaschroot en schilfers, katoenzaadschroot, vismeel en gist, bevatten veel choline. “Helaas is de cholineafbraak in de pens hoog”, legt Van Vuuren uit, “dus een hoog gehalte

een groter positief effect heeft op de melkgift dan pensbestendig methionine of betaïne.

aan deze grondstoffen in het rantsoen garandeert nog geen voldoende choli-

Negatieve energiebalans In het begin van de lactatie overtreft de behoefte aan energie en nutriënten de

behulp van choline/VLDL, uit de lever worden afgevoerd. Als deze transportcapaciteit beperkt is, dan wordt het vet opgeslagen in de lever en kan leververvetting optreden. Een laatste redmiddel voor de koeienlever is om de triglyceriden in de mitochondriën te verbranden tot energie (citroenzuurcyclus) of af te breken tot ketonlichamen. Dit is ongewenst, omdat het kan leiden tot slepende melkziekte. Van Vuuren laat onderzoeksresultaten zien, waaruit blijkt dat pensbestendig choline in het rantsoen de voeropname en de melkeiwitproductie in de eerste lactatieweken verhoogt. “Ook zorgt extra pensbestendig choline ervoor dat er minder vet wordt opgeslagen in de lever.” De koe kan het gemobiliseerde

Stabiliteitsindex maiskuil Provimi onderzoekt momenteel het verloop in zetmeelbestendigheid in maiskuilen tijdens de opslag. In de loop van de tijd neemt de W-fractie van het zetmeel toe en daalt dus de D-fractie. Provimi ontwikkelt een methode om de stabiliteit van de kuil te berekenen. De hieruit voortvloeiende stabiliteitsindex wordt ingebouwd in de KuilKenner van Blgg. Sander Abrahamse verwacht dat de nieuwe index beschikbaar is voordat de nieuwe maiskuilen instabiel worden (na twee tot zes maanden opslag). De gebruiker kan met behulp van de index beslissen of heranalyse van de kuil na enige maanden opslag wenselijk of noodzakelijk is.


15-16-17_Provimi:15-16-17 07-10-10 10:15 Pagina 17

lichaamsvet benutten voor melkproductie, de kans op slepende melkziekte en klinische uierontsteking neemt af en de vruchtbaarheid wordt positief beïnvloed (minder terugkomers). L e v e ro n d e r s t e u n i n g Sander Abrahamse van Provimi laat zien welke problemen er in de lever kunnen optreden met de vetstofwisseling (zie figuur 2). Een slechte leverfunctie levert veel problemen op, zoals leververvetting. Een overmaat aan ketonlichamen verminderen de gezondheid, verlagen de vruchtbaarheid en verminderen de melkproductie. Lebmaagdraaiingen, baarmoederontsteking, mastitis en klauwproblemen kunnen het gevolg zijn. “De kosten die gerelateerd zijn aan een verminderde leverfunctie, kunnen hoog oplopen”, waarschuwt Abrahamse. “Het transitiemanagement is dan ook erg belangrijk op het melkveebedrijf.” Abrahamse adviseert om de conditiescore van de koeien in de gaten te houden,

melkprijs van 0,30 euro per liter). De bij-

het eerste jaar ongeveer tien procent.”

Figuur 2.

niet alleen bij afkalven, maar ook in de periode daarna. Een hoge energieopname rond afkalven en bij de start van de

komende voordelen op het gebied van vruchtbaarheid en gezondheid zorgen voor nog meer profijt.

Alle Provimi kalvermelken bevatten NuStart om de problemen het hoofd te bieden. NuStart bevat verschillende

Vetstofwisseling

lactatie kan worden bereikt door de energiedichtheid van het rantsoen te

K a l v e ro p f o k

verhogen en door het voermanagement te optimaliseren (TMR, geen plotselinge rantsoenovergangen). Om de lever in de transitieperiode te ondersteunen heeft Provimi LiFT (Liver Function Technology) ontwikkeld. Dit product bevat verschillende componenten (onder andere pensbestendig choline) die de leverfunctie optimaliseren. Uit onderzoek blijkt dat LiFT de melkproductie verhoogt. Daarnaast vermindert LiFT het aantal gevallen van slepende melkziekte, mastitis en witvuilen.

Norman Downey, rundveespecialist bij Provimi, bespreekt de problemen die kunnen optreden bij kalveren. “Een hoge infectiedruk kan leiden tot diarree en navelinfecties. Door onjuist biestmanagement neemt de weerstand van het kalf af.” Op het gebied van de voeding is ook de bereiding van kalvermelk, waterkwaliteit en het gebruik van ruwvoer en krachtvoer van belang. Bij onvoldoende klimaatbeheersing kunnen luchtwegaandoeningen optreden. “In Nederland is de sterfte onder kalveren in

Omdat een goede leverfunctie ook de vruchtbaarheid verbetert, neemt de tussenkalftijd af en worden er minder inseminatiekosten gemaakt. Voorheen had Provimi CLS Milk in het assortiment. In dit product waren leverondersteunende componenten gecombineerd met een premix. In het nieuwe product LiFT, is de samenstelling verder verbeterd en maakt het geen deel meer uit van de premix. Alleen al vanwege de hogere melkgift levert LiFT een economisch voordeel op (return on investment = 2,7:1, bij een

in de lever

gezondheidsbevorderende ingrediënten. Etherische oliën uit kaneel, tijm en knoflook, stimuleren de eetlust en vertering en werken antibacterieel. Probiotica zijn toegevoegd om de samenstelling van de darmflora te optimaliseren en prebiotica (kortketenige fructo-oligosachhariden) om de goede bacteriën te voeden. NuStart bevat ook antioxidanten (extracten van druivenpit, rozemarijn, citrus en goudsbloem) die beschermen tegen oxidatieve stress. Onderzoek met NuStart bij kalveren toont aan dat voeropname en groei toenemen door het gebruik van dit nieuwe product.

-

Optimalisatie Provimi richt zich ook op het voorkómen van subacute pensverzuring (Sara) met behulp van de bufferende werking van Rupromin Balance mineralen. Er wordt gewerkt aan een model om vanuit koe- en voerinformatie het risico op pensverzuring te voorspellen (hoog, medium of laag). “Deze module wordt binnenkort gekoppeld aan het voeroptimalisatieprogramma BestMix Windows”, vertelt Sander Abrahamse (Provimi). Provimi heeft voor melkvee pensbestendig (anorganisch) Na-seleniet in het assortiment. Abrahamse legt uit dat organisch selenium (Se-gist) het Se-gehalte van de melk verhoogt en dus goed is voor de gezondheid van het kalf en de humane consument. Voor de gezondheid van de koe is anorganisch selenium echter beter.

16

17

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


18_IKB:18 06-10-10 12:16 Pagina 18

ToeVoer

In kort bestek Nieuwe aanbevolen rassen Engels raaigras

Elektronisch voorschrift In 2008 lanceerde Bemefa, in samenspraak met de Belgische overheid, het pilootproject ‘elektronisch voorschrift’, een belangrijke technologische innovatie op het gebied van het voorschrijven van geneesmiddelen, zowel binnen de diergeneeskunde als binnen de humane geneeskunde. De applicatie maakt het voor de dierenarts mogelijk om aan de hand van een PDA of ‘palmtop computer’ diergeneeskundige voorschriften voor de productie van gemedicineerde diervoeders op te stellen. De opgemaakte voorschriften worden –na digitale ondertekening door de dierenarts– gecodeerd en van hun plaats van opmaak (bij de boer) via GPRS naar de dierenarts en de fabrikant van gemedicineerde diervoeders verstuurd. De fabrikant kan het in XML-formaat ontvangen, het voorschrift afdrukken in een volgens de

De Commissie Samenstelling Aanbevelende Rassenlijst (CSAR) heeft besloten om vier nieuwe rassen Engels raaigras op te nemen in de Aanbevelende Ras¬senlijst 2011. De rassen zijn voor het eerst opgenomen in de N-rubriek (Nieuw aanbevolen). Aventino is een nieuw middentijds doorschietend (laat hooitype) tetraploïde ras en wordt gekweekt door Euro Grass Breeding GmbH & Co KG, Lippstadt (Duitsland). het ras wordt vertegenwoordigd door Eurograss te Gennep. Het laat doorschietende (weidetype) diploïde ras Bovini wordt gekweekt door DLF-Trifolium A/S uit het Deense Roskilde. Innoseeds uit Kapelle is daarvan vertegenwoordiger. In de categorie, Engels raaigras, laat doorschietend (weidetype), tetraploïde ras vallen de rassen Meltador en Meracoli van kweker Departement Plantengenetica en Plantenveredeling in Melle (B). Deze rassen worden vertegenwoordigd door Barenbrug Holland uit Oosterhout (Gld.) Op www.rassenlijst.info is informatie te vinden over het rassenonderzoek en het uiteindelijke resultaat daarvan in de aanbevelende rassenlijst voor landbouwgewassen. Deze verschijnt jaarlijks in de vorm van twee boekjes voor akkerbouw en veehouderij. Om CSAR een duidelijk gezicht te geven als on¬afhankelijke organisatie die rassen van landbouwgewassen aanbeveelt voor de praktijk in Nederland, is onlangs Stichting CSAR opgericht.

wetgeving vastgelegd formaat en onmiddellijk starten met de productie van het gemedicineerd diervoeder. Het is met andere woorden niet meer nodig om een ‘papieren voorschrift’ fysiek naar de plaats van productie te brengen, wat een snellere levering van gemedicineerde voeders –en dus behandeling van de dieren– bewerkstelligt. Andere voordelen zijn de kostprijs (ook voor de veehouder), traceerbaarheid en aanleg van digitale archieven aangaande het geneesmiddelengebruik. Een uniforme database met alle vergunde gemedicineerde voormengsels en hun modaliteiten van gebruik, zoals diercategorie, wachttermijn of dosissen, worden door Bemefa ter beschikking gesteld aan de gebruikers. Daarnaast verleent Bemefa diervoederfabrikanten en dierenartsen toegang tot de applicatie. Op dit moment zijn er zes fabrikanten en achttien dierenartsen die deelnemen. Verwacht wordt dat dit aantal vanaf 2011 zal toenemen na de verdere ontwikkeling van een wettelijke basis voor het elektronisch voorschrift en het beschikbaar maken van de applicatie op een laptop.

NZV debat ‘Perspectief voor veehouderij’ De Nederlandse Zoötechnische Vereniging (NZV) bestaat 80 jaar. Ter gelegenheid van dit jubileum organiseert de NZV op 4 november een debat getiteld ‘Perspectief voor veehouderij in onze samenleving: draag bij aan een nieuwe koers’. Hiermee wil de vereniging een bijdrage leveren aan de vraag wat de sector kan en moet doen om de toekomst zeker te stellen. Aan het debat kan iedereen die werkzaam is in de veehouderij deelnemen. Het evenement vindt plaats in het Hof van Wageningen in Wageningen. Sprekers zijn onder andere Dirk Duijzer (tevens dagvoorzitter), Wouter van Dieren en Martin Scholten. In workshops worden deelaspecten belicht, zoals ‘Wat is de ruimte voor veehouderij?’, ‘Issuemanagement en communicatie’, ‘Perspectief voor de primaire sector’ en ‘Duurzaam invullen van consumentenwensen’. De middag wordt afgesloten met een ‘lagerhuisdebat’ onder leiding van Gijs Weenink van de DebatAcademie. Informatie: www.nzvnet.nl

Workshop value stream-mapping Om doorlooptijdverkorting te realiseren bij logistieke processen biedt TPF Europe, gespecialiseerd in productiviteitsverbetering, de service ‘Value stream-mapping’ aan.

Tijdens de workshop ‘Value stream-mapping’ wordt in multi-disciplinaire teams gestart met het in kaart brengen van materiaal- en informatiestromen van het bestaande proces. Eventuele verstoringen en verbeterpunten worden hierbij inzichteBemefa lijk gemaakt. Op basis daarvan wordt de gewenste situatie geformuleerd wat vervolgens de basis is voor het opzetten van een plan van aanpak. De ‘quick wins’ die met deze service worden behaald, zijn in de meeste gevallen ruim voldoende om de initiële investering snel terug te verdienen, stelt TPF Europe. “Verbeterpunten die met behulp van value stream-mapping inzichtelijk worden gemaakt, kunnen vervolgens door eigen medewerkers in de organisatie worden uitgevoerd. Denk bijvoorbeeld aan het elimineren of vereenvoudigen van bepaalde adminisIn de rubriek Toevoer wordt maandelijks een onderwerp belicht door tratieve processen of logistieke stappen, of aan het herinrichten van een een vertegenwoordiger van de Nederlandse (Nevedi) of Belgische compleet logistiek proces.” branchevereniging (Bemefa) voor de diervoederindustrie.

18

19

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


IVS DOSEERTECHNIEK STOOM & VLOEISTOF DOSERINGEN

THERMISCHE & AKOESTISCHE ISOLATIE

Orffa solutions ...voor pluimvee your key to a world of ingredients

CALSPORIN • Sporevormend probioticum (Bacillus subtilis) voor vleeskuikens • Optimale balans microflora in darm • Significant verbeterde groei en voederconversie

COMPLETE DOSEERINSTALLATIES

AmmoMIN • Clinoptiloliet – kleimineraal • Ammoniumbinding op darmniveau • Verbetering strooiselkwaliteit

MICRO DOSERINGEN

BETA-KEY • Betaine-HCl • Methyldonor en osmoregulator • Perfecte loopeigenschappen

STOOMDOSERINGEN DOORNHOEK 3770 • 5465 TA VEGHEL (HOLLAND) TEL. +31(0)413-291976 • FAX +31(0)413-293749 WWW.IVSDOSEERTECHNIEK.NL INFO@IVSDOSEERTECHNIEK.NL

Vierlinghstraat 51 • 4251 LC Werkendam • Nederland t: +31 (0)183 44 77 66 • f: +31 (0)183 44 12 10 Rijksweg 10G • 2880 Bornem • België t: + 32 (0)3 369 02 10 • f: + 32 (0)3 369 02 28 info@orffa.com • www.orffa.com


_Eisma stopper 'wknd weg':00 04-10-10 16:17 Pagina 1

Win

als abonnee een luxe weekend weg!

Doe mee en win! Wij bieden onze abonnees graag iets extra’s en daarom maakt u als abonnee kans op:

Een compleet verzorgd weekend voor 2 personen t.w.v. €325,­ in het schitterende Maison Salvard in Bitry, Frankrijk. Het uit 1836 daterende maison is dit jaar geheel in oude luister hersteld. ‘Oude luister’ qua ambiance, maar voorzien van alle moderne comfort en gelegen in het westelijk deel van de Bourgogne. Om alvast de sfeer te proeven, nodigen wij u uit op www.maisonsalvard.com

Het luxe abonnee arrangement bevat: ­

2 x overnachting

­

2 x uitgebreid ontbijt

­

2 x luxe 3­gangen diner

Het enige wat u als abonnee hoeft te doen, is onderstaande bon in te vullen en gratis op te sturen naar: Eisma Businessmedia bv, Afdeling Marketing, Antwoordnummer 470, 8900 VC Leeuwarden.



U kunt de bon ook digitaal invullen. Ga daarvoor naar: www.eismamediagroep.nl/maisonsalvardactie

Mijn gegevens: Abonneenummer: Bedrijfsnaam: Naam:

M /V

Adres: Postcode/Plaats: E­mailadres: Telefoonnummer: Handtekening:

De winnaar krijgt schriftelijk bericht. U kunt meedoen tot 31 december 2010. Uw e­mailadres zullen wij gebruiken voor abonnee­aanbiedingen.


21_Voerschep:21 06-10-10 12:17 Pagina 21

De voerschep

‘Ruimte voor boeren hoeft niet veel te kosten’ Algemeen

‘Hoe denkt VVD te kunnen bezuinigen?’

[Marc van der Sterren]

In het document ‘Betere EU voor half geld’ leest CDA-Europarlementariër Esther de Lange dat de VVD de EU-begroting wil halveren. De landbouwbegroting kan van 43 miljard naar 18 miljard. Ze vraagt zich af hoe de VVD denkt zo fors te besparen, zonder te tornen aan voedselzekerheid, -veiligheid, eerlijke concurrentie en een eerlijk boereninkomen.

De kritiek van het CDA op het rapport is een beetje flauw. Ik heb van het CDA nooit een uitgewerkte visie op het Europese budget gezien. Bovendien is ons voorstel geen bezuiniging, het is een begroting voor de eerste helft van de eenentwintigste eeuw. Daar leest het CDA gemakshalve overheen. Zij vinden wel dat er 23 miljard bespaard kan worden in Europa, maar als je vraagt waaraan, komen ze met de vertaaldiensten. Maar daar is maximaal 200 miljoen te halen. Het CDA probeert nu het eigen gebrek aan moed en visie te verhullen door te doen alsof de VVD in één klap wil halveren. Dat klopt dus van geen kanten. Het is pure kift.” Te g e n b e g ro t i n g “Wij komen wel met een serieuze tegenbegroting. Feitelijk zeggen wij: als we opnieuw mochten beginnen met het Europese avontuur, dan kan dat veel beter voor de helft van het geld. De VVD houdt vast aan het principe dat Nederlandse boeren een eerlijke en gelijke toegang tot de Europese markt moeten behouden en we willen in WTOverband niet éénzijdig ontwapenen. Dus geen volledige markttoegang voor anderen die onze standaard niet halen.” Inkomenssteun “Europese boeren moeten net als iedere ondernemer vrij en innovatief kun-

De voerschep gaat naar VVD-kamerlid Han ten Broeke. nen werken. Dat hoeft niet zoveel te kosten. Waar wij in willen snijden, is de inkomenssteun. Ook Gerda Verburg vindt dat de inkomenssteun na 2013 moet worden afgebouwd. Onze begroting stelt dat dit moet doorgaan. Er staat dus niets in waaraan het CDA zich zou kunnen of moeten storen. Landbouw is in ons begrotingsvoorstel nog steeds de grootste kostenpost.” S t a n d a a rd e n “Hoge standaarden als voedselveiligheid, dierenwelzijn en kwaliteit zijn een kwestie van regels en afspraken, niet van 43 miljard euro aan subsidies. De meeste Nederlandse boeren leven ook helemaal niet van inkomenssteun. Tuinders al helemaal niet. Melkveehouders hebben zelfs veel hinder van steunmaatregelen. De prijzen fluctueerden de afgelopen jaren enorm. Ze kwamen zelfs tot onder de kostprijs. Lidstaten als Frankrijk hebben in die periode hun melkveehouders gecompenseerd met wel 10 procent van hun landbouwuitgaven, om die dip op te vangen. De Nederlandse boeren die het meest efficiënt en milieuvriendelijk de beste kwaliteit produceren, werden door die actie op achterstand gezet. Dát is wat er gebeurt onder het huidige landbouwbeleid. Dit beleid is goed voor landen als Oostenrijk,

20

21

Frankrijk en landen rond de Middellandse Zee. Niet voor Nederland.

’’

De vraag

De Europese landbouw is niet gebaat bij inkomenssteun, maar bij een open interne (EU) markt en een sterke positie op de wereldmarkt, vindt de VVD. Europees landbouwgeld kan veel beter worden besteed, bijvoorbeeld als researchgeld, meent Han ten Broeke. Het kamerlid is benieuwd wat Arjan Zevert van Groot Zevert Vergisting daarvan vindt. De voerschep gaat volgende keer naar hem.

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


SCHOT - RUURLO BV

“UW PARTNER IN SILOZORG” Al 25 jaar specialist in: ✷ Losboren van vastzittende produkten (Boorinstallatie uniek; OCTROOI nr. 194395) ✷ Complete reiniging van SILO’S ✷ Reinigen van fabriekscomplexen (binnen en buiten) voor verkrijgen en behouden van G.M.P. certificaat ✷ Gespecialiseerd in het leeghalen van silo’s bij broei en brand i.s.m. brandweer en verzekeringsmaatschappij ✷ Voor al uw straal- en coatingswerk b.v.: – Betonnen en ijzeren silo’s – Sprinkler tanks – Melasse/ Vinasse tanks – Weegbunkers – Persmeelbunkers ✷ Afsluiten van onderhoudscontracten op jaarbasis Bel voor geheel vrijblijvende informatie:

SCHOT-RUURLO BV Werkplaats: Houtwal 2 Kantoor:

Houtwal 2 – 7261 SR Ruurlo Tel.: 0573-451695 Fax: 0573-450180 E-mail: info@schot-ruurlo.nl

PROTECT THE VALUE of your minerals

s Sterkste chelaat-binding s Hoogste absorptiecapaciteit s Verbetering in diergezondheid en prestatie s Compleet assortiment van organische mineralen

www.trouwnutrition.com www.trouwnutrition.com


Doe het juiste:

bescherm ze met APC producten

Veilige groei

Postbus 160, 8530 AD Lemmer, www.speerstra.com tel.: 0514 569001, fax: 0514 569002, mail@speerstra.com

YOUR PRO PROCESS... OCESS... C ...OUR CARE

MAGI-N.EXT MAGI-N EXT®

Extrudeerlijn Ex trudeerlijn v voor oor de ffeed/petfood e industrie

MAGI-CON®

Pelleteer p Pelleteer pr proceslijn oceslijn j v voor oo toevoeging micro-ingrediënten i diervoeding micr o-ingr ediën ë ten iin d

MAGI-MILL®

Flexibel maalconcept Flexibel maalconcept om o veevoedercomponenten tte e malen en tte e mengen n

PEGASUS P EGASUS® P PADDLE A MIXER

Snel homo homogeen geen mengen g meng ge en variabel opsproeien Energy Control Program met Ener gy C ontroll P ro

MALEN MENGEN EXPANDEREN

PERSEN EXTRUDEREN COATEN

WWW.DINNISSEN.NL W WW.DINNISSEN.NL


24-25_Kamphuis:24-25 06-10-10 12:18 Pagina 24

‘Waarom varieert de k Reportage

[Jacqueline Wijbenga]

De afgelopen jaren onderging de fabriek van Kamphuis Mengvoeders in Neede een forse verbouwing. De laatste zaterdag van september zette het diervoederbedrijf de deuren open voor het grote publiek.

De open dag trok veel belangstellenden.

Veel boeren krijgen een voer dat op hun wensen is afgestemd.

Het laatste kwartaal van 2008 produceerde Kamphuis Mengvoeders in Neede de gehele omzet in eigen bedrijf. Een kleine twee jaar later zette het bedrijf de deuren open om afnemers, (zaken)relaties en belangstellenden een beeld te geven van de veranderingen die het bedrijf in de afgelopen jaren heeft ondergaan. Verdeeld over twee

dagen bezochten honderden mensen het diervoederbedrijf. “Een groot succes”, stellen directeur Wim Kamphuis en zijn zoon Joost vast. Vr a g e n Veehouders, collega-fabrikanten en toeleveranciers maakten gebruik van de mogelijkheid onder begeleiding de

fabriek door te lopen. Dat leverde hier en daar grappige opmerkingen en vragen op, maar vooral veel serieuze belangstelling. “Hoeveel capaciteit hebben jullie eigenlijk? Maken jullie voor iedere boer ander voer? Hebben jullie alles op voorraad?”, waren vragen die de revue passeerden en werden beantwoord door het Kamphuis-personeel. “Soms krijg ik donkere brokjes, maar meestal zijn ze lichter. Hoe komt het dat de brokjes verschillen van kleur?”, vroeg een van de aanwezigen zich af, nadat hij uitleg had gekregen over de werking van de hamermolen. De verklaring dat dit meestal het gevolg is van de start van een charge die nog niet onder optimale omstandigheden plaatsvindt, verrast. “Oh, ik dacht dat jullie bij de donkere brokjes meer melasse gebruikten.” “Dat mag u ook geloven”, lacht de medewerker. E i g e n re c e p t Kamphuis Mengvoeders produceert, afhankelijk van de receptuur, 250 tot 300 ton per dag in twee ploegen. Daarvoor staan drie perslijnen ter beschikking, die gezamenlijk een gemiddelde capaciteit hebben van 24 ton/uur. Twee lijnen zijn voorzien van BOA’s, de


24-25_Kamphuis:24-25 06-10-10 12:18 Pagina 25

e kleur van brokken?’ Geslaagde open dag Kamphuis Mengvoeders

derde lijn is uitgerust met een expander. “Veel boeren hebben een eigen recept. Het liefst zouden we natuurlijk zien dat ze allemaal zestien ton afnemen, maar meestal gaat het om kleinere hoeveelheden. Daardoor wordt de maximale capaciteit niet bereikt”, legt een van de medewerkers uit. Kamphuis levert een breed scala aan voeders: legkorrel, kruimel, schapen-, varkens- en melkveevoer. De drie productielijnen, waarvan de grootste is voorzien van een verkruimelaar, maken het mogelijk om aan vrijwel alle afnemerswensen te voldoen. “Leuk om dit nu eens van dichtbij te zien en te weten wat erbij komt kijken voor de bulkwagen bij mij het erf oprijdt”, merkt een van de veehouders op.

in de fabriek, maar voor zo’n open dag wil je alles spik en span hebben en het kost veel tijd om ook de laatste spinnenwebben uit de nok van de loods weg te halen, bijvoorbeeld.” Joost sluit echter

niet uit dat er over een aantal jaren voldoende aanleiding is voor een dergelijk evenement. “Als we honderd jaar bestaan waarschijnlijk. Dat is zeker reden voor een feest.”

-

Interactie “Het is goed dat we met zo’n open dag mensen bij onze werkzaamheden kunnen betrekken”, aldus Kamphuis. Vader en zoon staan open voor deze interactie met belangstellenden. Toch zullen ze niet jaarlijks een open dag organiseren. Joost: “Er komt heel wat bij kijken om dit voor elkaar te krijgen. Neem alleen al het schoonmaken. Het is altijd netjes

De derde perslijn is uitgerust met een verkruimelaar.

24

25

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


EBM_2010_09_adv.Symposium:00 05-10-10 17:44 Pagina 1

Maak geen andere afspraken voor 24 november ‌ ‌ maar kom die dag naar het symposium

van

tot Kok Abonnees van De Molenaar krijgen 30% korting!

en de uitreiking van

2010

Meld u meteen aan via het bijgevoegde formulier of via www.demolenaar.nl voor deze informatieve en gezellige middag! Het symposium wordt mogelijk gemaakt door:


27-28-29_Triferto:27-28-29 06-10-10 12:19 Pagina 27

‘Novurea is alternatief voor KAS’ Triferto introduceert nieuwe ureummeststof Algemeen

[Jacqueline Wijbenga]

Triferto introduceert tijdens de Rundvee Relatiedagen in Hardenberg de nieuwe stikstofmeststof Novurea, een verbeterde ureummeststof. Het stikstofverlies door vervluchtiging van dit product is tot een minimum beperkt. “Met Novurea bieden we telers een nieuwe stikstofmeststof en wordt de keus vergroot”, aldus Lex Slootweg. Kunstmest is nog altijd onmisbaar in de bedrijfsvoering van akkerbouwers en veehouders. “Ik probeer wel zoveel mogelijk gebruik te maken van de dierlijke mest van het eigen bedrijf, maar kunstmest blijft nodig om de grasgroei op peil te houden”, stelt veehouder Paul Lueb. Net als vele van zijn collega’s gebruikt hij in het voorjaar kalkamonsalpeter (KAS) als stikstofbemesting. Triferto, de groothandelsonderneming in meststoffen (zie kader) introduceert in november Novurea, met urease-remmer behandelde ureum. Deze nieuwe meststof kan zich meten met bijvoorbeeld KAS, ASS en andere stikstofmeststoffen. “Met de komst van de nieuwe universele stikstofbron Novurea wordt de keus in stikstofbemesting vergroot”, aldus landbouwkundige Lex Slootweg van Triferto. KAS “Boeren in onze regio moeten scherp bemesten, verspilling is uit den boze.

KAS heeft ten opzichte van een ureumbemesting een belangrijk voordeel: de vervluchtiging is minder. Daardoor rekent KAS tot nu toe eigenlijk altijd voordeliger dan ureum.” Toch werd dat verschil de afgelopen periode kleiner, vooral door de prijsstijging van KAS en prijsdaling van ureum. “Door de toegenomen voedselproductie in verschillende delen van de wereld, neemt het aantal kunstmestfabrieken toe. Die produceren echter met name ureum. KAS-fabrieken staan vooral in onze regio, maar dat worden er eerder minder dan meer. Gevolg is dat de productie van KAS daalt, bij gelijkblijvende vraag en dat drijft de prijs op.” Ureum daarentegen is op de wereldmarkt in voldoende mate beschikbaar tegen een aantrekkelijke prijs. Desondanks kiezen Nederlandse boeren als regel voor KAS. KAS bevat 27 procent stikstof en heeft een vervluchtiging van 4 procent. Ureum bevat 46 procent stikstof, waarvan volgens berekeningen

26

27

van de Europese Unie 10 tot 35 procent vervluchtigt. Onder Nederlandse omstandigheden wordt een percentage aangehouden van rond de 30 procent. “Dat is voor veel boeren de reden om te kiezen voor KAS.” Ve r v l u c h t i g i n g Door het stelsel van gebruiksnormen voor stikstofbemesting, totale dierlijke mest en totale fosfaatbemesting (Meststoffenwet 2015) zal de sector opnieuw kritisch naar de bemestingsstrategie moeten kijken. Stikstofverlies door bijvoorbeeld ammoniakvervluchtiging verlaagt de efficiëntie van meststoffen. Over vervluchtiging van stikstof is veel bekend als het gaat om dierlijke meststoffen. Bij kunstmest is de informatie beperkter, maar ook daarvan is bekend dat de pH van de grond een belangrijke rol speelt bij de vervluchtiging. In bodems met hoge kalkgehaltes wordt bij KAS 10 tot 12 procent vervluchtiging

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


27-28-29_Triferto:27-28-29 06-10-10 12:19 Pagina 28

>> ‘Novurea is alternatief voor KAS’

zich bewezen in veldproeven die zijn uitgevoerd door officiële onderzoeksinstellingen, wereldwijd. De Agrotaintechnologie wordt inmiddels in meer dan 70 landen succesvol toegepast", aldus Van Hal. Struikelblok was lange tijd nog de EUtoelating van de ureaseremmer in kunstmest. “Zo’n proces duurt enkele jaren. De toelating is nu rond voor alle landen van de EU, vandaar dat we nu aan de slag kunnen met het testen van de nieuwe ureummeststof in de EU”, aldus Slootweg.

"Novurea kan zich meten met KAS", aldus Ronald van Hal (rechts) en Lex Slootweg (links).

waargenomen. “In bodems met lage kalkgehaltes is dat minder dan 5 procent”, aldus Slootweg. Ongeacht de kalksituatie in de bodem is de vervluchtiging van ureum altijd hoger dan die van KAS. Beperken Voor het beperken van de stikstofvervluchtiging uit ureum had de teler tot voor kort twee mogelijkheden. “Beregenen of inwerken zijn eigenlijk de enige opties voor boeren. Inwerken is meestal niet mogelijk omdat de kunstmest wordt gestrooid als het gewas al op het land staat of omdat het grasland betreft.” Stikstofvervluchtiging beperken van het te strooien product, is nog een andere mogelijkheid. Van dat principe wordt gebruik gemaakt in de nieuwe ureummeststof Novurea. Slootweg legt uit: "Elke bodem bevat het enzym urease. Zodra ureum wordt gestrooid, breekt het enzym ureum af tot ammonium en OH-. Hierdoor stijgt de pH plaatselijk tot waarden die oplopen tot pH 9,5. Bij deze pH wordt een groot deel van het

gevormde ammonium omgezet naar ammoniak, dat vervluchtigt. Gemiddeld levert dit een stikstofverlies op van 26 procent." To e l a t i n g Om die vervluchtiging tegen te gaan, moet de chemische omzetting in de bodem worden geremd. “Dat kan eigenlijk vrij eenvoudig met behulp van een ureaseremmer.” Het Amerikaanse bedrijf Agrotain produceert de ureaseremmer Agrotain en is wereldmarktleider. Triferto is een exclusieve overeenkomst met Agrotain aangegaan voor het toepassen van deze ureaseremmer in kunstmest in de Benelux en Duitsland. “In Amerika, maar ook in andere delen van de wereld, is al veel ervaring met het gebruik van Agrotain in kunstmest. Agrotain levert het product in Amerika, voor andere delen in de wereld zoeken ze partners die het kunnen en willen vermarkten”, vertelt Ronald van Hal van Triferto. De Agrotain-technologie richt zich op het reduceren van stikstofverliezen uit ureum en urean. "De technologie heeft

We r k i n g Agrotain is een ureaseremmer. Dat betekent dat de ureumkunstmestkorrel die is behandeld met Agrotain niet direct onderhevig is aan afbraak als gevolg van het in de bodem aanwezige urease. “Doordat de urease-activiteit wordt geremd, wordt de omzetting van ureum naar ammonium vertraagd”, aldus Slootweg. Dat betekent dat er wel urease-activiteit is, maar dat die beperkt is waardoor het afbraakproces veel geleidelijker verloopt. Gevolg hiervan is dat de plotselinge en lokale pH-verhoging in de bodem minder is en daardoor de vervluchtiging tot een minimum wordt beperkt. “Ammonium en ammoniak zijn uitwisselbare vormen van hetzelfde molecuul. Bij een pH boven de 9,5 is het molecuul vooral aanwezig als het vluchtige ammoniak. Is de pH rond de 7,5 dan is het hoofdzakelijk in de vorm van ammonium te vinden wat niet vervluchtigt”, verklaart Slootweg. In aanwezigheid van de ureaseremmer blijft de pHstijging in de bodem beperkt tot onder de pH-waarde 8, zodat de vervluchtiging wordt geminimaliseerd.

Tabel 1. Prijsverhoudingen* verschillende stikstofmeststoffen.

KAS Ureum Novurea

N-gehalte

verlies vervluchtiging

beschikbaar voor gewas

prijs per kilo N

27% 46% 46%

7% 4% 26 %

26 kg N 34 kg N 43 kg N

0,80 0,66

(0-20) (0-13) (10-35)

prijs per kilo N na correctie voor N-vervluchtiging 0,83 0,90 0,77

* prijsberekening op basis van stikstofprijs op peildatum 7 juni 2010 (bron: Agrarmarkt); vervluchtiging berekent aan de hand van studies van diverse Europese instituten.


27-28-29_Triferto:27-28-29 06-10-10 12:20 Pagina 29

Te s t e n Hoewel wereldwijd voldoende ervaring is met de ureaseremmer in ureummeststoffen, was het voor Triferto belangrijk het product ook te test onder Nederlandse omstandigheden. “In Groot-Brittannië is ureummeststof met een ureaseremmer meegenomen in een proef in wintertarwe en gras. Daarin werd het product ook vergeleken met KAS en ureum. Daaruit kon je al afleiden dat KAS en Novurea vergelijkbare resultaten opleveren. Toch is het voor ons als handelsonderneming ook belangrijk dat we ervaring op doen onder Nederlandse omstandigheden.” Omdat pas begin dit jaar bekend was dat Novurea zou worden toegelaten op de EU-markt, waren de mogelijkheden voor een goed voorbereide praktijkproef beperkt. Dat weerhield Slootweg er niet van een aantal veehouders te benaderen voor het testen van de nieuwe meststof in de praktijk. Een daarvan was de Zevenaarse veehouder Paul Lueb. Hij werkte in het voorjaar al mee aan een proef waarbij verschillende aanwendingssystemen werden getest en stond ook open voor het testen van het nieuwe product. “We hebben het Paul blind laten testen. Hij was niet op de hoogte van de ins en outs van het product”, aldus Slootweg. Lueb strooide KAS en de nieuwe meststof op een perceel grasland waarop geen vee loopt. Slootweg bemonsterde de drie snedes die eraf kwamen en bepaalde het brutogewicht. De monsters werden voor nader onderzoek op voederwaarde en drogestof naar Blgg in Oosterbeek gestuurd. “Het ging mij er in deze proef niet om te bewijzen dat Novurea beter is. Waar ik vooral op uit was, is aantonen dat het minstens even goed is als KAS. Dat wisten we al op basis van de Britse onderzoeken, maar is nu ook bewezen onder Nederlandse praktijkomstandigheden.”

rels kleuren daardoor heel licht groen. Momenteel wordt in de werkplaats in Doetinchem gewerkt aan een mobiele installatie waarmee op locatie Novurea kan worden gemaakt. Voor deze werkwijze wordt gekozen, omdat Agrotain een organisch product is en daardoor geen onbeperkte houdbaarheid heeft. “Je kunt de meststof prima zes maanden bewaren, maar geen jaren. Om ervoor te zorgen dat we te allen tijde dezelfde, hoge kwaliteit leveren, kiezen we voor productie die zo dicht mogelijk bij de vraag van dat moment zit.” Net als bij andere meststoffen, bestaat ook bij Novurea de mogelijkheid zwavel of fosfaat in een door de klant gewenste verhouding toe te voegen. “We zijn druk bezig om ervoor te zorgen dat we ook in die behoefte kunnen voorzien, zodra het product dit voorjaar beschikbaar komt.” Naast de nieuwe stikstofmeststof komt er ook een nieuwe NS- en NP-meststof op de markt. Op dit moment worden proefproducties gedraaid, strooiproeven gedaan en de bewaarcondities getest van diverse Novurea-samenstellingen. To e p a s s i n g Novurea is volgens landbouwkundige Slootweg een goed alternatief voor KAS in alle teelten waar die meststof nu wordt toegepast. “De meststoffen zijn onder Nederlandse omstandigheden gelijkwaardig. Uit onderzoek blijkt dat Novurea het onder natte omstandigheden zelfs nog wat beter doet, maar dat zullen we bij het vermarkten niet benadrukken. Het bieden van een volwaardi-

Triferto Triferto is producent van minerale meststoffen en internationale groothandel van een volledig pakket meststoffen. Het assortiment varieert van enkelvoudige meststoffen tot op maat gemaakte NPK-formules. Via een netwerk van tussenhandelaren vinden de producten hun weg naar telers. WestEuropa is het belangrijkste afzetgebied van de onderneming.

ge alternatieve stikstofbron voor telers is waar het ons om te doen is. En dat is Novurea.” Voor veehouder Lueb en zijn collega’s zijn vooral gebruiksgemak en prijs belangrijke criteria bij de keuze van meststoffen. “Novurea en KAS waren in het strooigedrag vergelijkbaar”, aldus Lueb. Voor hem is bewaarbaarheid ook nog een punt van aandacht. “Ik laat mijn kunstmest meestal in het voorjaar komen en sla het op in de silo, zodat ik het beschikbaar heb als het juiste strooimoment daar is. Ook daarin moet het nieuwe product zich kunnen meten met KAS.” Slootweg verzekert dat dit het geval is. "De silobewaareigenschappen van Novurea doen niet onder van die van andere kunstmeststoffen." Ook over de prijs hoeven gebruikers zich geen zorgen te maken, verzekeren Slootweg en Van Hal. “We streven ernaar dit nieuwe product in de markt te zetten tegen een concurrerende prijs."

-

P ro d u c t i e Triferto heeft de productie van Novurea in eigen hand. “Met dit product gaan we vraaggestuurd de markt op”, aldus Slootweg. Op de Trifertolocaties in Nederland en België wordt standaard ureum behandeld met het vloeibare Agrotain. De witte ureumkor-

Novurea, met urease-remmer behandeld ureum, is volgend voorjaar beschikbaar.

28

29

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


ZIN1284 Availa Sow Ad - Dutch.indd 1

21/10/09 10:39:36 AM


Yeast rich in organic selenium

Highly bioavailable (selenomethionine) Transfer of Se to newborn animals from egg and milk/colostrum Protection against oxydative stress Consistent composition c and qualit ty quality E U registere ed E C 3b8.12 EU registered EC

e certifi L FA i s

d

S FAMI-Q M端nsterstraat 2 Postbus 13 7570 AA Oldenzaal NEDERLAND tel. +31 (0)541 52 04 02

De Volger 25 - 1483 GA De Rijp Tel. : +31 299-675501 - Fax : +31 299-675744 E-mail : info@lfa-nl.lesaffre.com

fax +31 (0)541 51 46 14 e-mail: info@persmatrijs.nl www.persmatrijs.nl


32-33_Grondstofprijzen:32-33 06-10-10 12:21 Pagina 32

Inspelen op stijging g Algemeen

[Leen Wigboldus en Jaap van Wingerden*]

De sterke stijging van de grondstofprijzen heeft gevolgen voor de diervoederindustrie. Om de voerkosten op een acceptabel niveau te houden, moeten voerproducent en veehouder samenwerken, volgens Provimi. Besparen door op een verantwoorde manier met de nieuwste kennis het voer beter te balanceren, en daarmee beter en minder duur te maken, is de uitdaging. De Europese weersomstandigheden zijn de afgelopen maanden ongunstig geweest voor de graanoogst. Het droge seizoen heeft ertoe geleid dat veel tarwe onvoldoende is afgerijpt. Dit zorgt voor lage hectolitergewichten en een laag zetmeelgehalte. In Rusland en Kazachstan ging een deel van de oogst verloren door droogte en brand. De vele regen in andere gebieden resulteert in

Tips voor nutritionisten en veehouders 1.

2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

10.

De nutriëntgehalten van vooral tarwepartijen kunnen de komende tijd afwijken. Controleer de samenstelling en de kwaliteit. De gehalten van schimmels en mycotoxinen kunnen hoog zijn. Wees hier alert op. Gebruik PFOS voor de formulering van rundveevoeders. Ga creatief om met de voerformulering. Overweeg alternatieve grondstoffen. Maak optimaal gebruik van de mogelijkheden die additieven bieden. Focus op voerwinst, niet op voerprijzen. Overweeg apart mesten van beren of borgen en gelten om de voerwinst te verhogen. Voorkom voerverspilling bij vleesvarkens en leghennen. Investeer in een goede opstart van biggen en vleeskuikens (benut jeugdgroei). Dat verdient zich terug. Houd de versheid van het voer in de gaten. Voorkom bederf van brijvoer.

doorgroei van het gewas en brengt risico’s op de vorming van mycotoxinen met zich mee. “Afhankelijk van de herkomst en de daar geldende weersomstandigheden kunnen samenstelling en kwaliteit van het graan sterk variëren”, benadrukt Leen Wigboldus, directeur formulering bij Provimi. “Een afwijkende samenstelling heeft bijvoorbeeld effect op de snelheid van fermentatie in de pens van de koe. Houd de tarwekwaliteit in de gaten om pensverzuring te voorkomen.” Gevolgen markt Jaap van Wingerden, manager inkoop bij Provimi, licht de problemen toe: “Door de tegenvallende oogsten zijn de prijzen sterk gestegen. Door de schaarste aan producten heeft Rusland een exportstop voor tarwe afgekondigd. Het Midden-Oosten en Noord-Afrika zijn afhankelijk van de graanimport uit Rusland en het Zwarte Zeegebied, deze regio’s moeten nu op zoek naar alternatieve leveranciers in Europa. Dat zet de markt nog verder onder druk. Daarnaast bestaat de kans dat broodtarwe van onvoldoende kwaliteit voor de levensmiddelenindustrie, op de markt komt als voertarwe. De broodtarwe heeft dan een hoger eiwitgehalte dan gewone tarwe.” Om de voerkosten op een acceptabel niveau te houden, moeten voerproducent en veehouder samenwerken, volgens Provimi. Bij de voerformulering moet rekening worden gehouden met

afwijkende gehaltes en hoge graanprijzen. Alternatieve grondstoffen als mais, tapioca en sorghum kunnen goede mogelijkheden bieden ter vervanging van dure componenten zoals tarwe. “Wel moet er bij sorghum goed worden gekeken naar kwaliteit, nutriëntgehalten en maalfijnheid, want in het verleden vielen de technische resultaten met sorghum nog wel eens tegen”, vertelt Wigboldus. Besparen door op een verantwoorde manier met de laatste kennis het voer beter te balanceren, en daarmee beter en minder duur te maken, is de uitdaging. Voor het optimaliseren van rundveevoeders kan gebruik worden gemaakt van het PFOS-optimalisatieprogramma. “Door het balanceren van de snelle en langzame koolhydraatfracties met de eiwitfracties wordt de penswerking geoptimaliseerd.” O p t i m a l i s e re n v o e r w i n s t Ook de veehouder moet de komende periode extra alert zijn. “Veel bedrijven focussen op voerprijs of voerkosten per kilogram groei. Een door Provimi uitgevoerde analyse op het gebied van biggenvoeding laat zien dat bedrijven met de laagste voerprijs of voerkosten per kilogram groei nauwelijks een bovengemiddelde voerwinst behalen. Voer met een lagere prijs gaat vaak gepaard met slechtere technische resultaten. Daarentegen laten bedrijven met de hoogste groei zien, dat door een extra investering in voer, de resultaten verbe-


32-33_Grondstofprijzen:32-33 06-10-10 12:21 Pagina 33

g grondstofprijzen Provimi licht verhogen voerwinsten toe teren terwijl de voerkosten per kilogram groei niet onderdoen voor het gemiddelde. Door de extra groei behalen deze bedrijven wél een duidelijke verbetering van de voerwinst.” Provimi ziet in de praktijk dat een extra investering in hoogwaardig voer voor jonge biggen zich eenvoudig terugverdient door een betere groei en voederconversie, en daarmee voerwinst (zie tabel 1). Deze voeders zijn door het hogere aandeel speciale ingrediënten ook duidelijk minder afhankelijk van graanprijzen dan goedkopere biggenvoeders en zullen dus minder in prijs stijgen als gevolg van hogere graanprijzen. M a n a g e m e n t m a a t re g e l e n Daarnaast kunnen er ook andere managementmaatregelen worden genomen om de voerwinst te verhogen. Provimi signaleert kansen bij de benutting van jeugdgroei, aparte berenopfok, voorkomen van voerverspilling en bij het monitoren van diergezondheid. De genetische potentie voor groei bij jonge dieren ligt hoger dan de gerealiseerde resultaten in de praktijk. Groei die bij jonge dieren gerealiseerd wordt, is verreweg het efficiëntst. Benutten van de jeugdgroei bij biggen en vleeskuikens betaalt zich terug, want met een goede start kan op latere voeders, waarvan veel meer kilo’s worden gevoerd, worden bespaard. Daarnaast kan een aanpassing van de

voerstrategie en apart mesten van beren of borgen en gelten helpen de voerwinst op peil te houden. De verschillende seksen en lijnen hebben namelijk verschillende behoeften. Om de technische resultaten te verbeteren, moet directe voerverspilling bij vleesvarkens en leghennen worden voorkomen. Voor een goede vertering en benutting moet het voer vers en van hoge kwaliteit zijn. In een brijvoersysteem is controle van de fermentatie nodig om bederf te voorkomen. Door het voer en de voeropname exact af te stemmen op de behoefte van de dieren, kunnen voerkosten worden bespaard, zonder productie te verliezen. Onderzoek van Provimi heeft aangetoond dat hennen bij vrijwillige voeropname ongeveer 5 tot 10 procent te veel aan nutriënten opnemen. Natuurlijk moet ook de diergezondheid worden gemonitord. Maag- en darmaandoeningen kunnen leiden tot onvolledige vertering en ook een te hoge voeropname en een te hoge passagesnelheid van het voer hebben negatieve gevolgen voor de voerbenutting. Ontwikkelingen Van Wingerden denkt dat de prijzen zich na een paar maanden stabiliseren, maar er hangt veel af van de oogst op het zuidelijk halfrond. “De oogsten in Australië waren de afgelopen jaren niet goed. Als de oogst ook dit jaar tegen-

Door tegenvallende oogsten zijn de prijzen van grondstoffen gestegen.

valt, krijgen we nog meer krapte op de markt en blijven graanprijzen op een hoog niveau.”

-

* De auteurs zijn werkzaam bij Provimi.

Tabel 1. Lagere voerprijs geen garantie voor hogere voerwinst biggen

Agrovision gemiddelde

20% laagste voerprijs

20% laagste voerkosten

20% hoogste groei

kg groei

Aflevergewicht (kg) Opbrengstprijs/big (€) Biggenvoerprijs (€/100 kg) Kg biggenvoer per big Biggenvoerkosten/big (€) Biggenvoerkosten/kg groei (€) Voerwinst per big (€)

25,0 42,25 32,68 29,28 9,57 0,40 17,88

24,7 42,16 28,97 30,41 8,81 0,38 18,35

32

25,2 42,73 30,58 26,47 8,10 0,34 19,63

33

Provimi veldproef HeavyPig

28,6 47,0 32,42 33,85 10,97 0,40 21,02

29,8 48,42 38,32 27,85 10,67 0,37 22,75

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


PALLETISEERLIJNEN DE leverancier voor

Hermus Made bv is een biologische maalderij in Made (Nbr.) Wij zijn op zoek naar een ervaren enthousiaste molenaar voor het malen van granen met molenstenen.

na de afzakmachine.

Geboden wordt een baan voor 40 uur per week. Goede arbeidsvoorwaarden aanwezig.

Door het uitgekiende

Palletiseermachines, palletmagazijnen, palletrollenbanen en transportbanden.

ontwerp van onze machines bieden wij vele mogelijkheden en oplossingen voor het stapelen van uw product.

Voor inlichtingen omtrent de functie kunt u contact opnemen met dhr. R. Lips, tel. 06-51580225 Sollicitaties schriftelijk of per mail gelieve te zenden aan:

Postbus 39 2750 AA Moerkapelle Tel. (079) 593 28 84 Fax (079) 593 34 15 e-mail: herdi@herdi.nl www.herdi.nl

HERMUS MADE BV BRIELTJENSPOLDER 6 4921 PJ MADE tel. 0162-682496 / fax 0162-686826 Email: info@hermus-made.nl www.hermus-made.nl


www.ith.nl

PROCES-AUTOMATISERING

PRODUCTIEMANAGEMENT DATA - INFORMATIE - PRESENTATIE TRACKING & TRACING TURNKEY PROJECTEN ENGINEERING MES / SCADA / PLC TOTAL COST OF OWNERSHIP

R(el)ationeel gezien de juiste keus Technisch Installatiebureau Hevel B.V. Ribesstraat 9, 6744 XA Ederveen Telefoon (0318) 571264 Internet: www.ith.nl E-mail: info@ith.nl

Het volgende nummer van

verschijnt op vrijdag 5 november 2010. De sluitdatum voor het aanleveren van uw advertentie is maandag 25 oktober 2010. Wilt u hierin adverteren, meld dit dan uiterlijk woensdag 20 oktober 2010 via p.poppe@eisma.nl of telefonisch via 088-2944852.

Meer dan 450 wetenschappers in 30 landen hebben mijn lunch klaargemaakt.

LIV & Rundvee Rundvee Relatiedagen R

Harden Hardenberg nberg 26 - 28 oktobe oktober er Hal 4. nr nr.. 411 2 - 4 november novembe er Hal 4. nr nr.. 412 U bent v van an harte w welkom elk kom op onze stand!

Elke dag daagt Provimi haar 450 onderzoekers uit om kwalitatief hoogwaardige diervoeders te ontwikkelen. Zo heeft de groep wereldwijd nu toe al meer dan 800 producten ontwikkeld. Tal van nieuwe producten en concepten staan op stapel. Samen streven we constant naar verbetering van de kwaliteit en veiligheid van onze diervoeders. Permanente ontwikkeling staat aan de basis van wat wij doen. Sinds onze oprichting in 1927 zijn we een trendsetter in onze industrie. Elke dag leren we meer over dieren, hun omgeving en de beste manier om hen te voeren. Provimi geeft vorm aan de voeding van de toekomst, met respect voor het milieu en het welzijn van het dier. We dragen bij aan de voedselveiligheid van levensmiddelen van dierlijke oorsprong. Voor meer informatie over Provimi, zie www.provimi.nl.


36_zaken en mensen:36 06-10-10 12:23 Pagina 36

Zaken en mensen Fransen Gerrits breidt team uit Hans Couwenberg is in dienst getreden bij Fransen Gerrits als commercieel medewerker varkenshouderij. Hij heeft ervaring opgedaan in eerdere functies bij een voerfabrikant, slachterij, farmaceutisch bedrijf en een bedrijf voor agrarische bedrijfsbenodigdheden. Couwenberg gaat zich volledig richten op de varkenshouderij met als doel een bijdrage te leveren aan de omzetgroei van Fransen Gerrits in die sector. De voersoort Impuls Max, voertechnische oplossingen voor beenwerkproblemen en een lage melkgift bij zeugen, zijn onderwerpen die op dit moment actueel zijn bij Fransen Gerrits..

Jubileum bij Boerenbond Swolgen Algemeen manager Jan Nelissen vierde zaterdag 25 september zijn 25-jarig jubileum bij Boerenbond Swolgen. Gelijktijdig was het 25 jaar geleden dat de boerenbondwinkel in Swolgen werd opgericht. Naast algemeen manager van Boerenbond Swolgen is Nelissen verantwoordelijk voor Boerenbond Ysselsteyn, Bergen en Overloon. “Er zijn genoeg uitdagingen voor de toekomst. Hoewel een groot deel van de winkelformule tegenwoordig wordt bepaald door een landelijke Boerenbond-formule zie ik het als een uitdaging van elke Boerenbond een winkel te maken die is aangepast aan de locale omgeving. Zo is Boerenbond Ysselsteyn een boerenbond met alles voor agrarische bedrijven, zoals grootdiervoeders, geneesmiddelen en dierbenodigdheden. We bouwen daar binnenkort een gloednieuwe winkel.”

CLV De Samenwerking record resultaat Coöperatie De Samenwerking uit Haastrecht heeft over het boekjaar van mei 2009 tot april 2010 een record resultaat geboekt van 799.100 euro. Dit resultaat is tot stand gekomen door relatief goede verkopen op de verschillende onderdelen, een goed inkoopbeleid en door kostenbewust opereren, meent de organisatie. De omzet mengvoeders was circa 3 procent lager, met name door de goede ruwvoerpositie van de melkveehouders. De Welkoopwinkel zette 3 procent minder om door langdurige wegwerkzaamheden. De andere activiteiten daarentegen lieten een sterke omzetgroei zien. De omzet op het gebied van meststoffen steeg 16 procent, ruwvoeders pluste 14 procent en boerenartikelen realiseerden een 23 procent hogere omzet. Het Jaarverslag en het Financieel Verslag zijn op 8 oktober ter goedkeuring aan de leden aangeboden. Het bestuur stelde daarbij voor het grootste gedeelte van het resultaat na belastingen aan de leden uit te keren. Dit zal resulteren in een nabetaling van 7,20 euro (excl. BTW) per ton op afgenomen mengvoeders en KAS-meststoffen. In maart 2010 hebben de leden hierop al een voorschot uitbetaald gekregen van 4 euro per ton.

Tussentijdse nabetaling Boerenbond Deurne Het bestuur van de agrarische ondernemersvereniging Boerenbond Deurne doet nogmaals een tussentijdse nabetaling over de afname mengvoeders in het eerste halfjaar van 2010. De nabetaling van 2 euro per ton (excl. btw) komt bovenop de voorschotnabetaling van 5,60 euro per ton. De totale nabetaling over het eerste halfjaar komt hiermee op 7,60 euro per afgenomen ton mengvoeders, waarmee een bedrag van zo’n 4 miljoen euro op jaarbasis is gemoeid. Boerenbond Deurne is tot nu toe tevreden met de behaalde resultaten. De gezamenlijke afzet diervoeders begeeft zich op een lager niveau dan vorig jaar. De retailtak laat door de afgenomen consumentenbetalingen over het algemeen een lager, maar nog steeds positief resultaat zien. Vanuit Bracofeed worden goede resultaten geboekt in deze turbulente grondstoffenmarkt, stelt Boerenbond Deurne. Bij Bracofeed wordt aanvullend geïnvesteerd in een vlakloods voor eiwitrijke grondstoffen om het totale pakket aan grondstoffen te kunnen vermarkten.

36

37

KrakendePersen Fair trade voor iedereen Onlangs was het de ‘Week van de Fair Trade’. Wat zie je dan? Bekende figuren van radio, TV en showbusiness maken reclame voor zichzelf als altruïst en spelen peter of meter van de actie. Niet gehinderd door enige kennis doen ze uitspraken die kant nog wal raken. De boeren in de Derde Wereld telen aardappelen en als ze die aan de man willen brengen, blijkt dat de koper bepaalt welke prijs de boer krijgt. Vaak is dat dan een prijs waarvan die boer niet kan leven of die misschien zelfs onder de kostprijs ligt. “Stel je voor dat een boer in Europa zijn aardappelen onder de kostprijs zou moeten verkopen”, luidt het dan. Maar ook veel Europese boeren werken onder de kostprijs en zijn soms de radeloosheid nabij of gaan bankroet. De aardappelboeren uit Europa kennen dat fenomeen, de witlooftelers produceren de laatste vijf jaar meer onder dan boven de productiekostprijs. De tomatentelers en heel wat andere tuinbouwers zijn er niet beter aan toe. In de veeteelt kennen we hetzelfde fenomeen, vooral gezien de volatiliteit van de grondstoffenprijzen voor veevoeding. De varkenshouders hebben leren leven met ups and downs, maar de afvlakking vandaag ligt al lang onder de kostprijs. Alle producenten van het zo noodzakelijke voedsel hebben recht op fair trade, zowel in het oosten als het westen, het noorden als het zuiden. Zij zijn immers onmisbaar om de groeiende wereldbevolking te voeden. Intussen kunnen velen zelfs hun kostprijs niet doorrekenen met een beperkte winstmarge. Vanuit het einde van de keten, de supermarkten, wordt de prijs aan producent bepaald. Dit geeft natuurlijk de nieuwe Fefac-voorzitter Patrick Vanden Avenne en vele anderen gelijk als ze zeggen dat we wel een goed verhaal hebben, maar dat we dat ook moeten verkopen. In feite zijn we daarmee al dertig jaar bezig met de PR-Stichting voor Land- en Tuinbouw, Agrinfo, VILT en noem maar op. Maar het is duidelijk onvoldoende. ‘Alle hens aan dek’ blijft boodschap. Jef Verhaeren

In de rubriek ‘Krakende Persen’ worden periodiek, door verschillende redacteuren van De Molenaar, onderwerpen aangesneden die in het nieuws zijn en enige relatie hebben met de graanverwerkende- en/of diervoederindustrie.

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


Het gespecialiseerde laboratorium voor analytisch onderzoek en adviezen. MasterLab B.V. • Nijverheidsweg 2 • 3881 LA Putten • Tel.: 0341-371670 • Fax: 0341-371610 Veerstraat 38 • 5831 JN Boxmeer • E-mail: masterlab@nutreco.com • Website: www.masterlab.nl

DE BRON BV     

      

  



         

    

voor: walsenstoelen kruimelaars enz. ook: nieuwe walsen

bvba Ateliers BONTE Diestsevest 57-59 B. 3000 LEUVEN Tlf.: +32 16 225129 - Fax +32 16 221032 E-mail: info@bonteateliers.be Website: www.bonteateliers.be



 

       

 

  

       

         !" #!#$%!


ReaSNegEnrgyDeMlnrEuroTr083010:Layout 1

8/30/10

1:00 PM

Page 1

Elke koe die afkalft heeft last van een negatieve energiebalans.

Waar het om draait, is hoe ze daar mee om gaat. Na afkalven komt een koe altijd energie te kort. Een gezonde lever voorkomt een te groot energieverlies. ReaShure choline beschermt de lever rondom afkalven, waardoor de lever z´n werk kan doen…namelijk energie genereren.

ReaShure

®

CHOLINE

Het meest betrouwbare pensbestendig choline brengt choline daar waar het telt…in de koe.

Stand 16-D07

T h e

g l o b a l

l e a d e r

+31 (0)514 569 001 • mail@speerstra.com • www.speerstra.com

i n


39-40-41_Zinpro:39-40-41 06-10-10 12:28 Pagina 39

Goed voeren voor goede voeten Diervoeding

Klauwgezondheid zeugen [Carolien Makkink]

De kosten van kreupelheid bij zeugen kunnen hoog oplopen, stelt hoogleraar John Deen. Voornamelijk omdat er dan minder biggen worden geboren. Organische spoorelementen en extra biotine kunnen helpen om kreupelheid te verminderen. Klauwgezondheid is van groot belang voor een lange levensduur van zeugen. Een goede mineralen- en spoorelementenvoorziening is hierbij cruciaal. ZinPro en PreMervo organiseerden onlangs gezamenlijk het FeetFirst-seminar over dit onderwerp. John Deen, hoogleraar aan de universiteit van Minnesota, heeft de leiding over het FeetFirst-project. FeetFirst is een internationale expertisegroep die wetenschappelijk onderzoek doet naar klauwproblemen bij zeugen. Hij vertelt dat er veel variatie is tussen

bedrijven in levensduur en afvoer van zeugen en pleit ervoor om onderscheid te maken in afvoerredenen en –momenten. “Afvoeren van eersteworpszeugen is niet wenselijk. Afvoeren bij de zesde pariteit, na een aantal productieve worpen, is meestal een goede beslissing.” Zeugen worden afgevoerd om gezondheidsredenen, vanwege achterblijvende voortplantingsresultaten, om de productiviteit van de zeugenstapel te verbeteren of om de kwaliteit van het nageslacht te verbeteren. “In de laatste twee gevallen gaat het dus om het inschatten

van de toekomstige productiviteit van de zeug.” Deen stelt voor om de beslissing te nemen op basis van de ‘odds ratio’ per zeugenplaats: hoe groot is de kans dat de vervangende gelt het beter doet dan de huidige zeug? Ervan uit gaande dat een gelt een opstartperiode nodig heeft om een hoge productie te bereiken, is de odds ratio meestal maar ongeveer 1,2:1. Vervanging van een kreupele zeug heeft een veel betere odds ratio (4:1). “De kosten van kreupelheid bij zeugen kunnen hoog oplopen”, legt Deen uit.

Kreupele zeugen vreten minder en hebben een lagere conditiescore. Dit kan leiden tot acyclische ovaria, waardoor de zeug slechter berig wordt.

38

39

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


39-40-41_Zinpro:39-40-41 06-10-10 12:28 Pagina 40

>> Goed voeren voor goede voeten

Op de website van ZinPro staat een rekenmodel, waarmee de kosten per zeugenplaats kunnen worden berekend. De daling in productiviteit (minder biggen) is de grootste kostenpost bij kreupele zeugen. K l a u w g e b re k e n Klauwgebreken hangen samen met vloertype, huisvestingssysteem, genetica, leeftijd, verwondingen en ziekte. De biggen van kreupele zeugen hebben een grotere kans om te worden doodgelegen. Kreupele zeugen vreten minder en hebben een lagere conditiescore. Dit kan leiden tot acyclische ovaria, waardoor de zeug slechter berig wordt. Ontstekingen aan de klauwen hebben via de hersenen een effect op de hormonen LH en FSH. Dit heeft een negatieve invloed op de vruchtbaarheid. Christof Rapp van ZinPro Animal Nutrition legt uit welke micromineralen van belang zijn voor gezonde klauwen (zie tabel 2). Rapp rekent voor dat bij een zeug van 255 kg op elke voorpoot 70 kg rust. “Een belasting van bijna acht kilogram per vierkante centimeter. Dat is meer dan bij een koe. Als de zeug loopt dan verdubbelt dit gewicht tot 140 kilogram.” Bij zeugen worden vooral vaak problemen gezien met woekering (eeltvorming) en erosie aan de bal van de voet. S p o o re l e m e n t e n Uit praktijkwaarnemingen in Nederland en Duitsland komt naar voren, dat AvailaSow spoorelementen deze problemen kunnen verminderen. Mark Wilson, adjunct-hoogleraar aan de Universiteiten van Wisconsin en Minnesota en lid van het FeetFirst-project, bespreekt de relatie tussen voeding en beenwerk. “Zeugen besteden de opgenomen nutriënten eerst aan onderhoudsprocessen en wat overblijft wordt gebruikt voor melkproductie en groei. Reproductie heeft een lagere prioriteit en huid en haar zijn de sluitpost. Dat betekent dat een slecht haarkleed of huidproblemen al een indicatie zijn voor tekorten.” Bij ontstekingen vraagt het immuunsysteem meer energie en nutriënten (verhoogde onderhoudsbehoefte), waardoor de (re)productie ook kan teruglopen. Onderzoek toont aan dat

Tabel 1. Resultaten met AvailaSow vergeleken met anorganische mineralen (Contract Research Unit, Canada)

Kenmerk Zeugen: aantal records Voeropname zeug: Dracht (kg/d) Lactatie (kg/d) Zeuggewicht: Bij dekken (kg) Voor werpen (kg) Bij spenen (kg) Gewichtsverlies zeug Lactatie (kg) Biggen: aantal tomen Biggen per toom: Levendgeboren Gespeend Biggewichten: Bij geboorte (kg) Bij spenen (kg)

Anorganisch* 204

AvailaSow** 202

2,52 5,95

2,56 6,24

p-waarde

0,27 0,01

227 273 240

228 273 242

0,44 0,99 0,33

12

9

0,02

171

172

12,47 10,86

12,15 10,65

0,41 0,20

1,54 6,83

1,56 7,02

0,43 0,03

*sulfaten: 100 ppm Zn, 40 ppm Mn, 20 ppm Cu ** 50% als anorganisch, 50% als Availamineraal

toevoeging van mineralen in de vorm van AvailaSow klauwproblemen kan verminderen bij zeugen. Ook (re)productieresultaten verbeteren (zie tabel 1). Ervaringen in Denemarken Dierenarts Michael Agerley van SvineVet vertelt dat dierenartsen in Denemarken per uur worden betaald en niet zelf vaccins of antibiotica mogen verkopen. “In Denemarken worden vanaf dit jaar verplichte welzijnsaudits gehouden. Dat betekent dat de twintig procent dierenartsen die de meeste antibiotica voorschrijven een gele kaart krijgen. Met dit systeem wil Denemarken het antibioticagebruik in de veehouderij terugdringen.” Op Deense zeugenbedrijven worden aangekochte gelten eerst gevaccineerd

en 12 weken in quarantaine gehouden om insleep van ziekten te voorkómen. Rond werpen (van 4 dagen vóór werpen tot 7 dagen na werpen) krijgen de zeugen een transitievoer met veel fermenteerbare vezels (gerst) en weinig eiwit. Dit zorgt voor minder doodgeboren biggen, minder diarree bij de biggen en minder MMA bij de zeugen, is de ervaring in Denemarken. Het lactozeugenvoer bevat meer zetmeel en eiwit. “Op sommige bedrijven worden per toom gemiddeld zestien biggen levend geboren. Deze grote tomen bestaan wel uit kleinere biggen, waardoor doodliggen en onderkoeling vaker voorkomen”, aldus Agerley. Door de zeugen vanaf vier weken voor werpen 3,5 tot 4 kilogram voer te verstrekken (45 MJ per dag) kan het geboorte-

Tabel 2. Spoorelementen voor gezonde klauwen

Zn Gewrichten, pezen en botdichtheid Gezonde huid en goede wondgenezing Gezond bindweefsel en gezonde witte lijnen Sterke en elastische zolen, hielen en hoorn

X

Mn X X

Cu

X X


39-40-41_Zinpro:39-40-41 06-10-10 12:29 Pagina 41

gewicht van de biggen toenemen. Een eventueel overgewicht van zeugen moet al eerder –halverwege de dracht– worden aangepakt, vindt Agerley. “Voor de overleving van de biggen is niets zo belangrijk als warmte en biest”, benadrukt hij. “Biggen gaan dood van honger en kou, niet van te weinig antibiotica.”Om de juiste temperatuur in het biggennest en de kraamstal te bepalen, is het gedrag van de biggen de beste indicator. In het begin is het aan te bevelen om de biggen de weg naar het warme nest te wijzen. Bij grote tomen is biestmanagement cruciaal: pas splitnursing toe, verplaats de kleinste biggen naar een tweedeworps pleegzeug, maar doe dit pas nadat de biggen 24 uur bij hun eigen moeder hebben doorgebracht. Agerley is geen voorstander van allerlei hulpmiddelen, zoals kunstmelk, yoghurt of cola. “Zeugenmelk is het beste voor de biggen, dus bied ze dat.” Bijna 60 procent van de afgevoerde zeugen in Denemarken wordt afgevoerd wegens kreupelheid. Organische spoorelementen en extra biotine kunnen helpen om dit probleem te verminderen. Ook adviseert Agerley het bekappen of verwijderen van de bijklauwen om verwonding te voorkómen. Gespeende biggen Spenen op latere leeftijd (vier tot vijf in plaats van drie weken) maakt het mogelijk om minder antibiotica te gebruiken. Als de biggen 1 kg zwaarder zijn bij spenen, zijn ze 5 kg zwaarder na 7,5 week in de gespeende biggenafdeling. Problemen met E. coli treden minder op als de biggen later worden gespeend. Een schone en warme stal, kleine hokken en voorzichtige voerovergangen helpen ook om E. coli onder controle te houden. “Week het voer voor pasgespeende biggen met water en voer vier keer per dag”, adviseert Agerley. “Als E. coli toch de kop op steekt, beperk de voergift dan gedurende de eerste week, verlaag het eiwitgehalte van het voer, voeg één procent organisch zuur toe, geef veertig procent gerst, verhoog de deeltjesgrootte en let op de zink-, koper- en ijzervoorziening.” Zinkoxide wordt in Denemarken veel toegepast om darmstoornissen bij biggen te voorkomen.

-

Door zeugen voor werpen 3,5 tot 4 kilogram voer te verstrekken kan het geboortegewicht van de biggen toenemen.

ZinPro ZinPro is wereldleider op het gebied van organisch gebonden spoorelementen. De AvailaMins mineralen van ZinPro zijn complexen van één mineraalion (Cu, Mn, Zn) met één aminozuur. Deze unieke, gepatenteerde producten zijn echte chelaten en geen proteïnaten. “Deze chelaten hebben een hogere biobeschikbaarheid dan anorganische mineralen”, legt Boudewijn Mys van ZinPro uit. AvailaMins hebben een bewezen en herhaalbaar positief effect op de dierprestaties. Uit de ervaringen met kreupelheid bij melkvee heeft ZinPro nu ook voor zeugen voorlichtingsmateriaal gemaakt en een economisch rekenmodel ontwikkeld om de impact van kreupelheid en klauwproblemen te berekenen.

4o

41

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


Een uitgebalanceerd immuunsysteem: dat is wat pluimvee nodig heeft De darmfunctie bepaalt de gezondheid en de productie van uw pluimvee. Onze unieke fermentatie metabolieten ondersteunen een goede en langdurige gezondheid van

het spijsverteringssysteem. Hoe? Door te zorgen voor een uitgebalanceerde darmflora, darmmorfologie en immuniteit. De toegevoegde waarde van XPCls vindt u terug in:

De productie | De voederconversie | De gezondheid Onderzoek toont keer op keer aan dat het voeren van XPCls een gezonde keus is. Bel voor meer informatie 0514 569001 of mail naar mail@speerstra.com.

Exclusieve Diamond V distributeur in de Benelux

De fermentatie maakt het verschil diamondv.nl

20900022_pluimvee 191x130.indd 1

12-3-10 13:00

Oplossingen voor ProcesTechnologie

Poeth bv levert Installaties voor: bulkhandling Veevoederfabriek

ontstoffing/filters mengvoederindustrie brouwerijen hout pelletering recycling

Poeth bv

Phone +31 (0)77 - 373 19 41

P.O. Box 3142, NL-5930 AC Tegelen

Fax

+31 (0)77 - 373 71 37

poeth@poeth.nl www.poeth.nl

VCA* gecertificeerd


43-44-45_Anitox:43-44-45 06-10-10 12:31 Pagina 43

‘Besparingen tot bijna euro per ton mogelijk’ Productiviteit en kwaliteit verhogen met toevoegmiddel

Techniek

[Julian Cooksley*]

Voerfabrieken kunnen hun efficiëntie verder verbeteren door een toevoegmiddel te gebruiken in het productieproces. "Meer dan de helft van de voerfabrieken in de Benelux kunnen voordeel

neemt de stabiliteit van de pellet toe met zo'n 3 procent. "Voor een fabriek met een jaarproductie van 150.000 ton voer kan het financiële voordeel oplopen tot zo'n 140.000 euro, ofwel bijna een euro per ton", aldus de fabrikant.

hebben van Maxi-Mil", aldus Bert van Bremen van EFS Holland. Kostenbesparing is een uitdaging voor diervoederproducenten. Zowel grondstoffen als het productieproces worden voortdurend tegen het licht gehouden om onnodige uitgaven te voorkomen en waar mogelijk kosten te besparen. Hoewel de Benelux beschikt over enkele van de meest efficiënte productielocaties ter wereld, zijn grondstoffen en energie ook hier belangrijke kostenposten. "Met name energiegebruik en vochtverlies zijn in diervoederfabrieken aandachtsgebieden", weet Bert van Bremen, directeur van EFS Holland. Op verschillende productielocaties in de Benelux wordt daarom onderzoek gedaan met Maxi-Mil van de Britse firma Anitox, gespecialiseerd in pathogeenbestrijding en maalefficiëntieprogramma's in de diervoederindustrie. "Ik schat dat zo'n 60 procent van de fabrieken in de Benelux hiervan voordeel kan hebben", aldus Van Bremen.

Ontwikkeling "Maxi-Mil is oorspronkelijk ontwikkeld om Aziatische diervoederproducenten te helpen een efficiëntieslag te maken. Het ging daar vooral om het beperken van vochtverlies in het gereed product en het vergroten van de bewaarbaarheid van zakgoed door schimmelvorming tegen te gaan." Het succes van het voor de Aziatische diervoedermarkt ontwikkelde product, vond al snel navolging in andere delen van wereld. "Uit die ervaring weten we dat het toevoegmiddel Maxi-Mil in staat is een substantiële bijdrage te leveren aan het beperken van procesverliezen, energiegebruik in het pelletiseerproces en dus ook resulteert in kostenreductie." Ook slijtage als gevolg van frictie wordt beperkt, waardoor de onderhoudskosten verminderen. Anitox claimt daarbij besparingen op matrijzen en rollen die kunnen oplopen tot 36 procent. Ook

42

43

Door toevoeging van Maxi-Mil wordt frictie beperkt, waardoor de onderhoudskosten verminderen.

IFF-onderzoek Het Maxi-Mil systeem heeft zich wereldwijd in de praktijk van Anitox al bewezen. Recent is Maxi-Mil ook getest door het Internationale instituut voor diervoedertechnologie (IFF) in Braunschweig. Daar is het pelleteerhulpmiddel onderzocht in relatie tot het reduceren van energiegebruik en vochtverlies in gepelletiseerd voer. Het IFFonderzoek is gedaan in samenwerking

Voordelen Maxi-Mil De voordelen van het gebruik van Maxi-Mil op basis van het IFF-onderzoek zijn: - minder vochtverlies in pellets - hogere pelletkwaliteit en -stabiliteit - lagere energiekosten - optimalisering van de productiecapaciteit - minder slijtage van matrijsen

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


43-44-45_Anitox:43-44-45 06-10-10 12:31 Pagina 44

>> Besparingen tot bijna euro per ton mogelijk’

“Procesomstandigheden verbeteren met het toevoegmiddel en dit resulteert in betere pelletkwaliteit en behoud van vocht in de pellet”, aldus de IFF-onderzoekers.

Figuur 2. Maximum temperatuur in pellets voor koelen en energiegebruik bij melkveevoer.*

met Anitox en de primaire sector. Het middel is getest in pluimvee-, varkens- en rundveevoeders. Daarbij is een vergelijking gemaakt tussen voer zonder Maxi-Mil waaraan een equivalente hoeveelheid water werd toegevoegd en

voer met het product erin verwerkt. In de proeven werd steeds eenzelfde concentratie van het product gebruikt: 5 procent Maxi-Mil met 95 procent water bij kamertemperatuur (18-20 oC). Voor een goede verdeling van het product

* Maxi-Mil reduceerde de temperatuurstijging in de pers. Afhankelijk van de matrijs, daalde de temperatuurstijging van 8 naar 3 oC bij melkveevoer en van 15 naar 11 oC in varkensvoer.

over het voer werd een 1 procent MaxiMil oplossing gesprayed en gemengd met de overige ingrediënten. Daarbij werd gebruikgemaakt van een Buhler Speedmix die was voorzien van ééncomponent nozzels. In twee van de proeven werd gebruik gemaakt van verzadigd stoom om drie niveaus van conditionering te bewerkstelligen. Dit resulteerde in procestemperaturen variërend van 65 tot 78 oC. De pellets werden geproduceerd op een pers met ringmatrijs. De productiecapaciteit was gestandaardiseerd op 1 ton/u. Voor pluimvee- en varkensvoer werd 3 x 60 mm matrijs gebruikt, bij het melkveevoer was dat 4 x 50 mm. Metingen werden verricht zodra de procesomstandigheden constant waren en het temperatuuroptimum was bereikt. Het voer werd geconditioneerd door gebruik te maken van verzadigd stoom, vervolgens geperst en gekoeld. Twee versies van elk van de drie rantsoenen werden geproduceerd, steeds een controle (1 procent water) en een behandeling (1 procent Maxi-Mil). IFF bepaalde energieverbruik (kWh/t van


43-44-45_Anitox:43-44-45 06-10-10 12:31 Pagina 45

de pers), procestemperatuur en van het eindproduct vochtgehalte, pelletstabiliteit en -kwaliteit. Het vochtgehalte van het eindproduct werd bepaald op verschillende momenten in de testperiode. De stabiliteit van de pellet werd gedurende de proef vastgesteld voor vier verzamelde monsters. Dit werd gedaan met behulp van de Quick en Holmentest. Vo c h t g e h a l t e Voorafgaand aan het IFF-experiment stelden de onderzoekers het vochtgehalte van standaard onbehandelde pluimvee-, biggen- en melkveevoeders vast. In het persproces werd geen significant verschil gevonden in vochtgehaltes tussen behandelde en onbehandelde pluimveevoeders. Na het koelen daarentegen stelden de onderzoekers vast dat het vochtgehalte in behandelde voeders 0,7 procent hoger lag. De gemiddelde stijging in deze voeders bedroeg 0,5 procent. Vergelijkbare onderzoek met varkensvoeders resulteerde eveneens in een niet noemenswaardig verschil in vochtgehalte tijdens het persproces. Ook in deze voeders was het vochtgehalte na koelen in de behandelde pellets gemiddeld 0,5 procent hoger dan in de niet behandelde. Bij melkveevoeders constateerden de onderzoekers nauwelijks vochtverlies in de pellets direct na het persen, zowel behandeld als onbehandeld. "Na koelen echter bevatten de behandelde pellets 0,6 procent meer vocht dan de onbehandelde." In de proeven waarbij het effect van temperatuur op het proces werd getest, stelden de onderzoekers vast dat in de Maxi-Mil behandeling hogere gehaltes verzadigd stoom konden worden gebruikt zonder dat het conditioneren of persen daardoor nadelig werd be誰nvloed. "De temperatuurstijging in de pellet zelf bleef beperkt en was lager voor de behandelde dan voor de onbehandelde voeders", aldus de IFF-onderzoekers. Energiegebruik De doorloopsnelheid van het proces werd contant gehouden gedurende de proef. Hoewel de proef er niet op was gericht om een verbeterde doorlooptijd van Maxi-Mil voer aan te tonen, bleek

dit duidelijk uit de resultaten op basis van energiegebruik. Vleeskuikenvoer met Maxi-Mil dat werd gemaakt bij dezelfde temperaturen als het controlevoer vereiste een vergelijkbare hoeveelheid energie. Maxi-Mil maakt het echter mogelijk voer te produceren bij hogere procestemperaturen, met een betere conditionering bij 78 graden en persen bij 80 graden zonder dat de matrijs volloopt. Ondanks deze hogere temperaturen nam de energiebehoefte van het productieproces niet toe; het elektriciteitsverbruik daalde met 18 procent. De proeven met varkens- en melkveevoeders gaven vergelijkbare temperaturen en resulteerden in besparing op elektriciteitsverbruik van respectievelijk 6 en 19 procent. Pelletkwaliteit Voeders die weinig vet en veel eiwit bevatten, zoals varkensvoeders, resulteren normaliter in acceptabele pelletkwaliteit. Het persen wordt een grotere uitdaging bij hogere vet- en vezelgehaltes in combinatie met een laag eiwitgehalte. "Dit verklaart waarom het effect van Maxi-Mil het grootst is in vleeskuikenen melkveevoer", aldus Anitox. Het gebruik van de toevoeging verbetert de pelletkwaliteit en -stabiliteit van

44

45

pluimvee- en melkveevoeders met zo'n 20 procent, zo blijkt uit de Quick-test. Met de Holman-test wordt een verbetering van 30 procent gemeten. Voor varkensvoeders lagen deze percentage op 10 (Quick) en 16 procent (Holman). Resultaten Volgens de onderzoekers van IFF zorgt de toevoeging van 1 procent Maxi-Mil oplossing aan diervoeders voor betere procesomstandigheden. "De conditionering is beter en de temperatuur in de pers kan hoger zijn doordat de deeltjes in het te persen meel grondiger zijn verwarmd." De temperatuurstijging in de pers blijft echter beperkt, waarschijnlijk doordat er minder wrijving ontstaat in de matrijs, waardoor minder energie nodig is voor het eigenlijke persen van de brok. Dit verbetert volgens de onderzoekers de pelletkwaliteit en -stabiliteit en leidt tot beter vasthouden van vocht in de pellet. "Het bereikte effect is onafhankelijk van samenstelling of deeltjesgrootte, al is het effect van Maxi-Mil duidelijker in minder makkelijk te produceren voedersamenstellingen."

-

* Julian Cooksley is werkzaam bij Kendalls Communications

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0

Figuur 1. Fabricageproces gebruikt in testen bij IFF Braunschweig


46_UHB:46 06-10-10 12:35 Pagina 46

Uit het bedrijfsleven

De Heus: onverzadigd melkvetgehalte stuurbaar

Air Products brengt klanten in contact met experts

De Heus Voeders heeft onderzoek verricht naar verschillende rantsoenen en voerstrategieën en het effect op het niveau van onverzadigde vetzuren in melk. Doel is nagaan welke factoren het gehalte aan onverzadigde vetzuren in de melk het sterkst beïnvloeden om zo effectiever en met meer zekerheid het niveau aan onverzadigd vetzuur in de melk te voorspellen. Bij een groot aantal melkveebedrijven heeft De Heus gedurende drie maanden tientallen rantsoenen doorgerekend. Daarvan is onder andere het gehalte van onverzadigde vetzuren in de melk ten opzichte van de opname van onverzadigd vet via het rantsoen in kaart gebracht. Uit het onderzoek blijkt dat de spreiding van de opname van onverzadigde vetzuren in de melk groot is. Het rendement van verschillende rantsoenen lag tussen 45 en 75 procent. Ook de variatie van het aandeel onverzadigde vetzuren uit ruwvoer ten opzichte van de totale opname onverzadigd vet is groot. Het niveau lag in de verschillende rantsoenen tussen 31 tot 49 procent uit ruwvoer, wat betekent dat het aandeel onverzadigd vet uit krachtvoer voor meer dan 50 procent bijdraagt aan de totale opname van onverzadigd vet. Wijziging van de frequentie van het voeren van het onverzadigd vet uit krachtvoer blijkt het onverzadigd vet in de melk het sterkst te beïnvloeden. Het toepassen van een éénmalige voergift per dag, zorgt voor een hoger onverzadigd vetpercentage in de melk. Daarmee is ook het hoogste voersaldo voor de melkveehouder te realiseren. Geconcludeerd wordt dat deelnemende veehouders aan Campina Merkmelk (met verhoogd aandeel onverzadigde vetzuren) een beter resultaat kunnen boeken met dezelfde voedermiddelen in het rantsoen door een goede voerstrategie toe te passen. In de periode van januari tot en met juli 2010 bedraagt de jaarproductie (305 dagen) op merkmelkbedrijven van De Heus 8611 kilogram melk met 4,14 procent vet en 3,48 procent eiwit. Dit is +120 kilogram melk, -0,20 procent vet en -0,05 procent eiwit ten opzichte van de gangbare bedrijven. Meer informatie: www.de-heus.nl

In het kader van de Europese campagne 'Wij begrijpen waar u mee bezig bent' heeft Air Products een microsite in negen talen ontwikkeld, die klanten en prospects rechtstreeks online met de experts van Air Products in contact brengen. Via de website www.airproducts.nl/expert kunnen (potentiële) gebruikers van gassen van Air Products specialisten voor metaalbewerking, verpakking van voedingsmiddelen, laboratoriumtoepassingen en offshore direct aanspreken. Iedere specialist presenteert zichzelf op de site met een foto, specialiteit en biografie. De bezoeker kan via e-mail met de expert van zijn keuze in contact treden en worden geadviseerd over het optimaliseren van zijn werkprocessen. Van een aantal experts is tevens een korte video gemaakt waarin zij ingaan op hun expertise voor het verbeteren van de efficiency en de productiviteit bij het gebruik van industriële gassen. Op de site zijn diverse Nederlandstalige deskundigen te vinden: Els Andries en Anton Hofstede (speciale gassen), Erik Brandes (verpakkingsgassen voor voedingsmiddelen) en Ricardo Donselaar (metaalbewerking). “We kunnen onze klanten adviezen geven over mogelijke besparingen, over het optimaliseren van productieprocessen en over technologie en apparatuur. Voor veel klanten is gas een standaard product met enkele technische aanwijzingen. In werkelijkheid zijn we in staat klanten veel meer te bieden waardoor ze meer rendement uit hun applicatie kunnen halen”, aldus Jef Kramer, vice-president Packaged Gases van Air Products.

RobWelding verkoopt nu ook tweedehands lasrobots RobWelding biedt met ingang van september gebruikte lasrobots te koop aan op. De onderneming komt hiermee tegemoet aan die bedrijven die graag willen robotlassen, maar nog aanhikken tegen de nieuwprijzen. “Het is een aantrekkelijke manier om kennis te maken met het robotlassen. Zeker als je eigenlijk té druk bent om nog met de hand te lassen”, aldus Karel van Vlastuin, directeur van RobWelding. In het huidige online-aanbod is al een complete robot te koop voor 9.500 euro. De onderneming verkoopt ook regelmatig nieuwe lasrobots na een proefperiode. “Een ingewerkte machine en ingewerkt personeel garanderen de betrokken organisatie een succesvolle aankoop.” Meer informatie: www.robwelding.nl/robots

46

47

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


_KRKA:14 24-08-10 10:01 Pagina 14

Salinomycine is een antibioticum en coccidiostatica van de ionophoren familie welke niet in medicijnen voor menselijk gebruik en in de diergeneeskunde wordt toegepast. De chemische formule ervan heeft geen overeenkomsten met enig ander antibioticum molecuul dat momenteel in gebruik is.

KOKCISAN is een breed toepasbaar coccidiostatica voor pluimvee dat volledig voldoet aan de eisen die aan een vooruitstrevend voedingssupplement van hoge kwaliteit gesteld mag worden. wordt geproduceerd overeenkomstig met GMP, GCPV, HACCP en ISO 9000 en ISO 14000 normen. is stabiel in premixen en de uiteindelijke voeding. is uw beste partner in anticoccidiale programma’s voor de intensieve vleeskip productie en verzekert de effectieve bescherming tegen coccidiosis. Het versnelt de gewichtstoename en verbetert de voedselvertering. heeft geen invloed op veergroei, huidpigmentatie of de vleeskwaliteit ná de slacht.

12 % granulaat

40

Salinomycine Sodium

Uw weg naar succes

30

20

10

Meer informatie beschikbaar Lansdowne Chemicals Europe BV, 2909 LL Capelle aan den IJssel, Tel; (31) 010-2351040, Fax; (31) 010-2887151 Krka, d. d., Novo mesto, Šmarješka cesta 6, 8501 Novo mesto, www.krka.si


48-49-50_space:48-49-50 06-10-10 12:37 Pagina 48

Space: klaagmuur en u Reportage

[Jef Verhaeren]

Traditiegetrouw trok de Space in Rennes ook dit jaar vele standhouders en bezoekers uit Nederland en België. Het aantal noviteiten op het gebied van

contracten tussen de bedrijfskolom akkerbouw en de dierlijke sector om de volatiliteit van de grondstoffenprijzen tegen te gaan.

diervoeding bleef beperkt; enkele daarvan kwamen uit de Benelux.

Space-voorzitter Jean-Michel Lemeteyer legde de vinger op menige wonden, waaronder de volatiliteit van de grondstofprijzen.

In het Bretoense Rennes vond van 14 tot 17 september de beurs Space plaats. Het evenement, waaraan 1250 exposanten deelnamen waarvan zo’n 350 buitenlandse, ontving 107.327 bezoekers waaronder 9336 buitenlanders. In het hart van de Franse veeteelt, zeker van die van Noord- en Midden-Frankrijk, tekenden ook nogal wat Nederlandse en Belgische exposanten present, want Frankrijk is een belangrijke markt. Als er problemen zijn in de landbouw komen die meestal ook hier tot uiting in de vorm van manifestaties of rellen. Dit jaar waren het melkveehouders, weliswaar een weinig representatieve minderheid, die voor rellen zorgden. Wat de bekroonde innovaties betrof, bleek de oogst op het vlak van de diervoeding erg beperkt, maar misschien bleven er wat onder de korenmaat in afwachting van Eurotier.

Diep dal De openingstoespraken draaiden vooral rond de crisis in de dierlijke sector. Het Franse dal lijkt nog dieper dan het dal waar de veeteelt in andere, meestal noordelijke landen van de EU, doorheen gaat. Space-voorzitter Jean-Michel Lemeteyer, tevens voorzitter van de FNSEA, de grootste landbouworganisatie van Frankrijk, legde de vinger op menige wonden. Lemeteyer wees erop dat veehouders de laatste tijd steeds meer verpletterd raken tussen de lage vleesprijzen en de stijgende prijzen van de productiekosten, meer bepaald van de grondstoffen voor de diervoeding. Hij benadrukte dat vooral de volatiliteit van de grondstoffenprijzen het probleem vormen. Lemeteyer pleitte voor langetermijncontracten tussen de bedrijfskolommen akkerbouw en dierlijke productie om die volatiliteit af te vlakken. De Fransen zoeken hun heil duidelijk in de sectoriële bedrijfskolommen. Dat bleek ook uit de toespraak van Bruno Le Maire, minister van Voeding, landbouw en visvangst. Hij benadrukte wat hij allemaal al gedaan had om de crisis in de landbouw tegen te gaan en pakte uit met nieuwe nationale subsidies voor ontwikkelingsplannen enzovoort. De nadruk blijft dus liggen op de bedrijfskolommen, waaruit alle heil moet komen. Overeenkomsten, onder andere met de grootdistributie, moeten leiden tot gegarandeerde marges voor de veehouders. De minister wees erop dat ook rekening moet worden gehouden met de wensen van de consument. Zoals voor andere producten riep hij eens te meer op tot valorisatie van het Franse varkensvlees. En ook hij pleit voor langetermijn-

Stilstand Het valt toch op dat de Franse varkenshouderij en vooral de Bretoense, die 10 jaar geleden nog voorop lag ten aanzien van België bijvoorbeeld, een beetje is blijven stilstaan. De versnippering blijft groot, ook op het vlak van de coöperaties. Er schort ook iets aan het management. Vaak wordt verkeerd gebruik gemaakt van het systeem van de Groupement Agricole d’Exploitation en Commune. Zo zie je varkensbedrijven met 300 zeugen en drie personeelsleden. Bovendien wordt veel graan gebruikt in het rantsoen en worden bijvoorbeeld relatief weinig bijproducten uit de voedingsindustrie gebruikt. Dierlijke vetten Toch blijven buitenlandse exposanten, en dus ook Belgische (meer dan 30) en Nederlandse (bijna 50), geïnteresseerd in die Franse markt. Het Nederlandse Sonac, gespecialiseerd in dierlijke vetten, eiwitten en mineralen voor de diervoeding, presenteert haar Schothorst-studie over het belang van dierlijke vetten in de diervoeding in het Frans. “Dierlijke vetten scoren beter in de diervoeding dan plantaardige, zowel op het vlak van voedingswaarde als op het vlak van kostprijs”, aldus Marnix Muylaert. “In verschillende landen neemt het gebruik van dierlijke vetten neemt weer toe, maar in Frankrijk roeien we een beetje tegen de stroom, zeg maar de lastenboeken van de grote distributieketens, in. Maar misschien komt er toch eens beweging in, ondermeer door de hoge grondstoffenprijzen, en dan zijn wij er klaar voor.” Ook Erik Timmermans van INVE België, dat in Frankrijk opereert onder de naam IB Nutrition, maakt zich zorgen over de


48-49-50_space:48-49-50 06-10-10 12:37 Pagina 49

n uithangbord Nogal wat innovaties blijkbaar onder de korenmaat

grondstofprijzen. “Er is nood aan een structurele oplossing”, zei hij. Voor de rest liep de INVE-baas er opgewekt bij, want IB Nutrition doet het volgens zijn zeggen goed in Frankrijk. Glycine Sinds 2009 zijn de diervoedertoevoegingen van Tessenderlo Chemie ondergebracht in de afdeling Aliphos. Het aanbod van Aliphos is veel ruimer dan de fosfaten, waarvoor Aliphos wereldmarktleider is. “Op de Space brengen we de bis-glycinaten onder de aandacht, die we sinds kort in portefeuille hebben”, zei Rik De Belder van Aliphos. Het zijn organisch gebonden sporenelementen. Ze zijn gebonden aan twee glycines en worden beter opgenomen dan anorganische sporenelementen. “Wij doen ter zake nog volop onderzoek. We hebben tegen november 2010 in samenwerking met een Italiaans bedrijf een dos-

sier ingediend voor gecoate en dus pensbestendige aminozuren.”

Robert Bennet, technisch & marketingmanager

D o s e r i n g b e re k e n e n Huvepharma maakte van Space gebruik om ondermeer Lianol op de Franse markt te promoten. Dit is een goed verteerbaar gefermenteerd aardappelproteïne, dat pro-metabolische peptides teweegbrengt bij vleesdieren, zoals braadkippen en varkens. Tevens stelde Huvepharma een zelf ontwikkelde calculator voor, bestemd voor de dierenarts om snel de juiste dosering te berekenen van toe te dienen geneesmiddelen (of hun actieve stof). Deze calculator berekent de dosering in functie van het lichaamsgewicht van het dier. Daarbij wordt rekening gehouden met bijvoorbeeld voerinname in relatie tot lichaamsgewicht. “Men geeft het percentage actieve stof in, het aantal milligram per kilo dat op de bijsluiter staat

voor runderen bij Adisseo: “SmartMilk verbetert de proteïnebalans bij melkkoeien.”

vermeld en het gewicht van het betrokken varken. De calculator geeft in gram of milliliter aan, hoeveel van het geneesmiddel moet worden toegevoegd per 1000 liter of per ton voeder”, legt Henk Lecluyse van Huvepharma uit. Nieuwigheden Qua nieuwigheden was de oogst vrij mager. Op het vlak van de dierenvoeding waren er zelfs maar vier: drie met één ster (Smartmilk van Adisseo en Evolit en MA001-Gasoless van Idena) en

Bij Denkavit was er traditioneel steeds veel belangstelling.

48

49

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


48-49-50_space:48-49-50 06-10-10 12:37 Pagina 50

>> Space: klaagmuur en uithangbord

Het protease-enzym Ronozyme van DSM werd bij de noviteiten in de categorie diervoeding beloond met twee sterren.

één met twee sterren (Ronozyme ProAct van DSM). K o s t p r i j s re d u c t i e SmartMilk is in feite een broertje van MetaSmart, een isopropylester van HMB (hydroxymethylbutanoic-zuur), een hydroxy analoog van methionine. MetaSmart is een doeltreffende methioninebron voor herkauwers. Het wordt voor 50 procent door de penswand geabsorbeerd en vervolgens omgezet in methionine. De andere helft blijft in de pens en oefent daar een positieve invloed uit op de fermentatie en de vertering. Volgens Robert Bennet, technisch en marketingmanager voor runderen bij Adisseo, is het bekroonde SmartMilk eigenlijk een nieuw voedingsconcept om de proteïnebalans in het rantsoen van melkkoeien te verbeteren door de aanwending van de aminozuren Lysine en Methionine. Tot nog toe werd de proteïnebehoefte berekend onafhankelijk van de kwaliteit van de beschikbare proteïnes. Het innovatieve van SmartMilk ligt in de beschikbaarheid van een vergelijking en methode die rekening houdt met het aminozuurprofiel en het rantsoen in functie van de beoogde melkproductie en de hoeveelheid proteïne die de melk zou moeten bevatten. De doeltreffendheid van de proteïne kan daarmee met 9 procent worden verbeterd. De voerkosten dalen met 0,20 euro per koe per dag. “Dit is

onderbouwd met uitgebreid onderzoek bij het Institut National de la Récherche Agricole”, aldus Bennet. Extracten Evolit van het Franse Idena is eveneens een voedingssupplement op basis van plantenextracten dat bij pluimvee de mestkwaliteit verbetert en huidontsteking aan de poten tegengaat. Het bevat aromatische substanties die de verteerbaarheid bevorderen en diarree tegengaan, en silicaten van aluminiumoxyde die ervoor zorgen dat de mest minder vochtig is. De positieve effecten zijn onderbouwd met diverse proeven. Het eveneens bekroonde voedingssupplement Gasoless, op basis van oliën en plantenextracten, reduceert de methaanuitstoot en verbetert de prestaties bij runderen.

verbeteren van de eiwitvertering van vleeskuikens, aldus Luc Levrouw, technical marketing manager bij DSM. “Een optimale eiwitvertering is met name bij jonge dieren van belang. Vooraleer het voedereiwit echt bruikbaar of opneembaar is voor het jonge kuiken, moet het ter hoogte van de dunne darm worden gesplitst in aminozuren. Een tekort aan goed verteerbaar eiwit in het rantsoen is nadelig voor groei en voederconversie. Een overmaat aan eiwit is erg belastend voor de darmgezondheid.” Bij jonge dieren valt de eiwitvertering nogal eens tegen. Er komt dan teveel onverteerd eiwit in de darmen terecht, wat problemen kan geven met nat strooisel en extra afkeuringen. Toevoeging van het protease-enzym Ronozyme ProAct aan het vleeskuikenvoer geeft aanleiding tot een opvallende verhoging van de eiwitverteerbaarheid. Dat leidt in wetenschappelijke proeven tot positieve effecten op de zoötechnische resultaten in het algemeen en de voederconversie in het bijzonder. “In combinatie met een verlaagde eiwitvoorziening kan toevoeging van Ronozyme ProAct in specifieke gevallen ook aanleiding geven tot een verbeterde darmgezondheid.” Ronozyme ProAct mag uitsluitend door erkende mengvoerfabrikanten aan het rantsoen worden toegevoegd. “Gelijktijdig moeten immers een aantal aanpassingen inzake voersamenstelling doorgevoerd worden”, aldus Levrouw.

-

Marnix Muylaert van Sonac: “Het gebruik van dierlijk vet neemt in verschillende landen toe, maar in Frankrijk roeien we een beetje tegen de stroom in.”

P ro t e a s e - e n z y m De dubbele innovatiester in de veevoeding was voor Ronozyme ProAct van DSM. Dit protease-enzym, dat eerst werd uitgetest in Brazilië, is sinds begin dit jaar geregistreerd voor vleeskuikenvoeders en is daarmee het enige zuivere proteaseenzym dat momenteel Europees geregistreerd is. Het is in opdracht van DSM Nutritional Products ontwikkeld door het Deense bedrijf Novozymes, wereldmarktleider in de ontwikkeling en productie van enzymen. Doel van het nieuwe voederenzym is het

50

51

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


51-55_Internetsites:51-55 04-10-10 14:09 Pagina 51

Internetsites van beActemium www.actemium.be www.actemium.nl

APC EUROPE, S.A. Granollers (Spanje) www.functionalproteins.com

Adifo N.V. Maldegem België www.adifo.com

Arges Deventer www.arges.nu

Agri Nutrition BV Doetinchem www.agrinutrition.nl

Arodo bvba Arendonk www.arodo.com

Alltech Netherlands B.V. Ridderkerk - Nederland Deinze - België www.alltech.com/benelux

Ausloos Verpakkingstechniek bvba Linden www.ausloos.be

Almex extrusion techniques www.extruder.nl www.expander.nl

Barentz B.V. Hoofddorp www.barentz.com

Amandus Kahl Benelux B.V. Tiel www.akahl.de

Brandenburch B.V. Asten www.brandenburch.com Milkproducts

Andritz Feed & Biofuel B.V. Geldrop www.andritz.com

Brio BV Zeegse www.briobv.nl

1

Powered by BRIO Tel.nr. +31 (0) 592 - 542056 www.briointer.nl - info@briointer.nl

drijven in de branche


51-55_Internetsites:51-55 04-10-10 14:09 Pagina 52

Internetsites van be d Buteressence B.V. Zaandam www.buteressence.com

Feed Innovation Services BV Wageningen www.fisbv.nl

Chronos BTH B.V. Eersel www.chronosbth.com

Flandria Foods bvba Gent www.flandria-foods.be

Cofely Industrial Automation / feed & bulk Zaandam www.cofely-gdfsuez.nl

FOSS in de Benelux IJsselstein www.foss.dk

Denkavit Voorthuizen www.denkavit.nl

Frutoria B.V. Huizen www.frutoria.nl

Dinnissen Sevenum www.dinnissen.nl

Ganapac Zakkennaaimachines 速 Rotterdam ZAKKENNAAIMACHINES www.ganapac.nl INKOOP - VERKOOP - REPARATIE - NAAIGARENS

Dutch Milling Technology International b.v. Helvoirt www.dmt-int.com

Greenvalley International B.V. Wageningen www.greenvalleyinternational.nl

ED & F Man Liquid Products Nederland B.V. Amsterdam www.manliquidproducts.com

Imtech Food & Feed

Feed & Food Trading b.v. Zeist www.feedfood.com

Inventech Benelux BV Oosterhout www.inventech.nl

www.foodandfeed.nl


51-55_Internetsites:51-55 04-10-10 14:09 Pagina 53

e drijven in de branche I.V.S. Doseertechniek Veghel www.ivsdoseertechniel

LabCo bv Laboratory Services Europoort - Rotterdam www.labco.nl

Jadis Additiva b.v. Schiedam www.jadis-additiva.com

Lampe Technical Textiles

Machinefabriek Jansen & Heuning BV Groningen www.jh.nl

Lansdowne Chemicals Europe B.V. Capelle aan den IJssel www.lansdownechemicals.com

Jodoco NV Jodoigne, BelgiĂŤ www.jodoco.com

Van Lente Elektrotechniek B.V. Deventer www.vanlente.nl

JPR Advocaten www.jpr.nl

Manids Feed Ing BV Veghel www.manids.nl

Kemin Europe N.V. Herentals BelgiĂŤ www.kemin.com

Meneba Rotterdam www.meneba.com

Firma Klouwers Op- en Overslag Terneuzen www.klouwers.nl

Van Mourik Ede B.V. Ede www.vanmourikede.nl

Koerhuis Automatisering B.V. Hollandscheveld www.koerhuis.nl

NEFATO

www.lampe.nl

Vereniging van Nederlandse fabrikanten van voedertoevoegingen

www.nefato.nl


51-55_Internetsites:51-55 04-10-10 14:09 Pagina 54

Internetsites van be d Nemabo BV Bladel www.nemabo.nl

Quaron N.V. Zwijndrecht www.quaronfeed.com

OA International Bladel www.oa.com

Van Ramshorst Nutrition Products Apeldoorn www.van-ramshorst.com

OA Mechatronics Bladel www.alfra.nl

Rovecom bv Hoogeveen www.rovecom.nl

ORFFA Werkendam - Nederland Bornem - België www.orffa.com

Silo Construction & Engineering Lichtervelde, België www.sce.be

Perstorp Performance Additives Waspik www.perstorpfeed.com

Schils b.v. Sittard www.schils.com

Provimi BV Rotterdam www.provimi.nl

Selko B.V. Tilburg www.selko.com

PTN Nederland Schijndel www.ptn.nl

Smits & Co Weegbruggen B.V. Brummen www.weegbruggen.nl

Purac Gorinchem www.purac.com/feed

Speerstra Feed Ingredients BV Lemmer www.speerstra.com

Young Animal Nutrition


51-55_Internetsites:51-55 04-10-10 14:09 Pagina 55

e drijven in de branche Spekschoor Industriële Reiniging BV te Veghel Veghel www.spekschoorbv.nl

SYMACH Palletizers B.V. Terneuzen www.symach.nl

Tijdhof Persmatrijzen Oldenzaal www.persmatrijs.nl

TLR Rotterdam www.tlr.nl

Twilmij B.V. Stroe www.twilmij.nl

De kern voor succes

Ve.Zet. B.V. Eersel www.vezet-bv.com Machine Beveiliging, Assemblage, Service en onderhoud, In- en Verkoop machines

Victam International Nijkerk www.victam.com

VICTAM International

Alle bovenstaande firma’s kunt u ook vinden op

www.demolenaar.nl Kijkt u eens op onze site onder het kopje ‘Branche in beeld’. Met één muisklik wordt u doorgelinkt naar de home page van het bedrijf van uw keuze.

Wilt u ook een vermelding op deze pagina’s in combinatie met een hyperlink op onze site? Neem voor alle advertentiemogelijkheden contact op met Communicatie adviesburo TailMill B.V. via 06 - 53 26 20 47 of via verkoop@eisma.nl.


56_Markt en trends:56 07-10-10 09:24 Pagina 56

Markt en trends

Achtbaan bij graanprijzen Granen en grondstoffen

[Lourens Gengler]

Beleggingsfondsen hebben grote invloed op de graanprijs. 'Puur papieren handel zonder fysieke afzet', schetst een bemiddelaar de graanhandel. Toch lijkt er sprake te zijn van een zekere stabilisatie. De ruime keus voor importerende landen ligt daaraan ten grondslag. 'The current market is like a roller-coaster, it goes up and down fast', aldus een mooie beeldspraak uit de graanhandel. De laatste weken is de langverwachte druk op de graanprijzen in gang gezet. Met name de positieve berichten van de United States Department of Agriculture (USDA) over hoeveelheid en kwaliteit zetten de toon. Vervolgens wisselen sterke dalingen en stijgingen elkaar af. 'Net als de stijgingen van de voorbije maanden, is ook de forse daling niet gebaseerd op duidelijke verandering van de fundamentele basis', aldus een marktanalist van een wereldwijd opererend handelshuis. Hij wijst ook nu weer op speculaties van de grote beleggingsfondsen. 'Daarbij is het altijd moeilijk om aan te geven wat precies een realistische prijs is. Zullen we ooit weer de lage niveaus van het afgelopen jaar bereiken?'

Zeugen Varkenshouders die in september hun oude zeugen voor slacht aanboden, werden aangenaam verrast door torenhoge opbrengsten. Zeugen waren, met 1,50 per kilo, zelfs duurder dan gewone slachtvarkens. De oorzaak was een kort, maar hevig gevecht om de macht van enkele marktpartijen in Duitsland. Met name slachtgigant Tönnies wil de aanvoer naar zich toetrekken. Maar tijdens zijn vakantie hadden de verenigingen van producenten de betalingscondities veranderd. Zij wilden meer transparantie en noteerden voortaan prijzen franco slachterij. Dit in samenspel met vertegenwoordigers van slachterijen. Na zijn vakantie zou eigenaar Clemens Tönnies deze actie niet willen goedkeuren en prompt verhoogde hij fors de prijs voor zijn handelaren. Dat zette een opgaande spiraal in werking. Eind september besefte ieder dat het een idiote situatie was en viel de prijs terug naar het oude niveau.

Richting Door de grote invloed van de beleggingsfondsen is het moeilijker de graanprijs een richting te geven. Zo staat er voor november voor 5 miljoen ton aan tarwe in positie op de Matif-termijnbeurs. 'Puur papieren handel zonder fysieke afzet', schetst een bemiddelaar in de graanhandel. Opvallend is momenteel vooral de forse daling van de prijs van maaltarwe. Eind september en begin oktober zakte dat met 20 euro, terwijl maaltarwe 'slechts' 10 euro daalde. Niet onlogisch, omdat er een gat van 30 euro tussen beide soorten was ontstaan. Ten dele kan de hernieuwde nivellering tussen beide categorieën worden verklaard door het grotere aanbod maaltarwe van goede kwaliteit tarwe in de Verenigde Staten. 'Meel voor brood bestaat vaak uit een mix van wel zes verschillende meelsoorten. Goede maalderijen kunnen nu veel verdienen door relatief goedkope, lage kwaliteit te 'blenden' met die dure, maar zeer goede import uit de Verenigde Staten', aldus een deskundige in de graanbusiness. Stabilisatie Hoewel de prijzen nog sterk fluctueren, lijkt er toch sprake te zijn van een zekere stabilisatie. Kijkend naar de belangrijkste spelers op de wereldmarkt is dat ook logisch. Per saldo is er langzamerhand veel keus voor importerende landen. Zij kunnen terecht in de Verenigde Staten, Canada, Europa, Argentinië, Oekraïne, Kazachstan en over enkele maanden ook ruimschoots in Australië. Importeurs, vooral uit Noord-Afrika en het Midden-Oosten, moesten in de voorbije maanden plotseling nieuwe aanvoer

56

57

zoeken. Massaal werd uit Frankrijk geïmporteerd, in een tempo waarbij Europa rap door haar voorraad heen zou zijn. Inmiddels vlakt dat af. Ook de doemscenario’s in Rusland voor het komende seizoen zwakken af. Inzaai blijft weliswaar achter, maar er is weer neerslag. Bovendien zijn de Russen gewend na de winter (opnieuw) in te zaaien. De grote voorraad topkwaliteit tarwe in de Verenigde Staten kent overigens nog wel een beperking. Langzamerhand is de grens van de fysieke exportcapaciteit bereikt, zo melden marktdeskundigen. De logistiek van vervoer per vrachtwagen, spoor, rivierschepen en havens kan in deze tijd van het jaar niet zomaar de plotseling grote vraag uit de wereld afhandelen. Naast granen en mais gaat het om massale hoeveelheden soja en heeft de Verenigde Staten een relatief beperkte zeehavencapaciteit. Soja In de VS ziet de sojaoogst er onverminderd goed uit. Verrassingen worden niet meer verwacht. Prijsopdrijvende krachten kunnen de komende maanden worden verwacht uit Brazilië. Daar is inzaai in volle gang en in bepaalde gebieden kan meer neerslag worden gebruikt. De laatste dagen is daarin inmiddels voorzien. Voorlopig zijn het dus niet meer dan speculatieve verhalen. Koolzaad Koolzaad blijft duur door beperkte oogsten van dit seizoen in Europa, Canada en China, en tegelijkertijd door steeds toenemende vraag vanwege verplichting tot bijmenging van biobrandstof in de Europese Unie. Met name in de wintermaanden kiezen dieselleveranciers liever voor koolzaadolie vanwege winterbestendigheid. Vanwege lagere transportkosten kan raapschroot goed concurreren met sojameel. Voor het komende jaar is nu al zorg over de koolzaadoogst. Juist ten tijde van inzaai was er tegenslag door overvloedige regen in Duitsland en Polen.

-

D e M o l e n a a r n r. 1 4 1 5 o k t o b e r 2 0 1 0


COMPONENTEN VOOR BULKHANDLING

www.vdl-ip.com

TE KOOP:

Q Q Q Q Q Q

D O O R VA L- E N D O O R B L A A S S LU I Z E N S C H U I FA F S LU I T E R S E N V L I N D E R K L E P P E N DIVERSE WISSELSYSTEMEN AT E X B E V E I L I G I N G JACOB BUISSYSTEMEN

Capaciteiten van 0 tot 200 m3/uur Uitvoeringen van gietijzer tot hoogwaardig RVS Maatwerk/ specials mogelijk Korte levertijden ATEX gecertificeerd Bediening en aandrijvingen in verschillende uitvoeringen

P.O. Box 8822, 5605 LV Eindhoven, The Netherlands T: + 31 (0)40 29 25 580, www.vdl-ip.com, sales@vdl-ip.com

DAF FA 2300 HT bouwjaar 1993 met welgro aluminium tank 6 compartimenten

Cosmo Trucks Lochem bv Kwinkweerd 15 7241 CW Lochem Tel/Fax 0573-252441 0573-255651 Mob. 06-53498147

WHO CARES? :LHJHHIWRPGDWH[WUDHLHHQH[WUDODFWDWLHRI]HOIVHHQH[WUDNLORJURHLGDWKHW YHUVFKLOWXVVHQZLQVWHQYHUOLHVYRRUGXL]HQGHQERHUHQGLWMDDU]DOPDNHQ" $OOWHFK =RRRNGHPHQVHQZHUHOGZLMGGLHGH$OOWHFKJHSDWHQWHHUGHHQ QDWXXUOLMNHLQJUHGLsQWHQSURGXFHUHQHQSURPRWHQ,QJUHGLsQWHQPHWDOVGRHOXZ ZLQVWWHYHUJURWHQ *HVWHXQGGRRUGHUWLJMDDURQGHU]RHN3K'V0DVWHUVHQSHHU UHYLHZHGZHWHQVFKDSSHOLMNHSXEOLFDWLHV]RUJW$OOWHFKVDPHQPHWXYRRUKHW EHQRGLJGHUHVXOWDDW 9DQGH]HLQJUHGLsQWHQLVDDQJHWRRQGGDW]HGLHUJH]RQGKHLGHQSUHVWDWLHYHUEHWHUHQ GRRUHHQRSWLPDOHYRHGLQJ«QDWXXUOLMN 'XVGHYROJHQGHNHHUGDWXGHYUDDJW³ZLHJHHIWHURP´VWHOW"'HQNGDQDDQ$OOWHFK«

WE DO! $OOWHFK1HWKHUODQGV%9±ZZZDOOWHFKFRPEHQHOX[ .DQWRRU1HGHUODQG7HO±DOOWHFKQO#DOOWHFKFRP .DQWRRU%HOJLs7HO±DOOWHFKEH#DOOWHFKFRP


58_Agenda:58 06-10-10 12:37 Pagina 58

Agenda

Colofon

20 en 21 oktober EasyFairs, Factory & Process Automation 2010, Brussel (B)

15 november Alltech, Ruminant Solutions Seminar, Hannover (D)

26-28 oktober Landbouw Intensieve Veehouderijdagen, Hardenberg

16 en 17 november Wageningen UR, cursus 'Varkensvoeding in de praktijk', Wageningen

27 en 28 oktober Alltech, Poultry Solutions Seminar, Dunboyne (Ierland)

16-19 november EuroTier, Hannover (D)

28-31 oktober International Dairy Cattle Show, CremonaFiere (I)

16-19 november Vakbeurs BioEnergy Decentral, Hannover

2-4 november Rundvee Relatiedagen, Hardenberg 2 november Nationaal ondernemerscongres MVO in de Agribusiness, Beesd 3 november AB Vista Feed Ingredients en Barentz Raw Materials, seminar ‘Formulating in the absence of phytate', Eindhoven 4 november Nederlandse Zoötechnische Vereniging, Debat ‘Perspectief voor veehouderij in onze samenleving; draag bij aan een nieuwe koers', Wageningen

23 en 24 november Wageningen UR, cursus 'Controle van vrijwillige voeropname bij productiedieren', Wageningen 23-25 november Rundvee Relatiedagen en Akkerbouw Vakdagen, Gorinchem 24 november Symposium De Molenaar en uitreiking De Molenaar Award, Den Bosch 25 november Jaarvergadering Het Comité van Graanhandelaren, Rotterdam

Agenda 8 en 9 november Aquafeed Platform 2010, Gent (B)

30 nov. - 1 dec. Lesaffre, International Nutrition Forum, Lille (Fr.)

10 november Internationaal pluimveesymposium 'Highlights in Nutrtition and Welfare in Poultry Production’, Wageningen

30 nov. en 1 dec. Wageningen UR, cursus 'Rundveevoeding Recente ontwikkelingen en nieuwe inzichten!', Wageningen

10 november Algemene vergadering Nevedi, Tiel

30 nov. - 2 dec. Vakbeurs Valve World, Düsseldorf (D)

15 november Alltech, Pig Solutions Seminar, Hannover (D)

1 en 2 december DLG Benelux, International Algae congress, Woerden

www.demolenaar.nl In de rubriek Agenda staan evenementen en activiteiten vermeld voor de komende weken. Het betreft hier een selectie van alle activiteiten die zijn doorgegeven aan de redactie van De Molenaar. Op onze internetpagina www.demolenaar.nl vindt u de volledige lijst met activiteiten die bij de redactie bekend zijn. Ook meer uitgebreide informatie voor zover beschikbaar of een informatienummer kunt u vinden via de site. Activiteiten voor deze rubriek kunt u aanmelden bij de redactie: redactiemolenaar@eisma.nl.

58

De Molenaar, waarin opgenomen De Belgische Molenaar (c.q. Elevator), is sinds 1898 het vakblad voor de graanverwerkende- en diervoederindustrie. Het blad verschijnt elke drie weken in Nederland en België. Uitgave: Eisma Businessmedia bv Postbus 340, 8901 BC Leeuwarden (Nederland) Bezoekadres: Celsiusweg 41, Leeuwarden D i re c t i e : Egbert van Hes, algemeen directeur Bouke Hoving, financieel directeur Gerbert Tiecken, uitgeef directeur Uitgever: Minne Hovenga Marketing- en salesmanager: Seb van der Kaaden Redactie: Jacqueline Wijbenga, hoofdredacteur Durkje Hietkamp, redacteur Tel. 0031-(0)88-2944821 E-mail: redactiemolenaar@eisma.nl Dr.Ir. Carolien Makkink, redacteur diervoeding Hans van Vliet, redacteur techniek B e l g i s c h e re d a c t i e : Micas nv & Editions, Jef Verhaeren e.a. Tel. + 32 (0)15-315808 E-mail: jef.verhaeren@miceditions.be Redactiemedewerkers: Ir. Hein van der Ploeg, Henri de Haan, Frank Braad, Lourens Gengler, ir. Wim Thielen, Marc van der Sterren en anderen. R e d a c t i e - a d re s : Postbus 340, 8901 BC Leeuwarden Bezoekadres: Celsiusweg 41, Leeuwarden Advertentieverkoop: Communicatiebureau Tailmill bv, tel. 06-53262047 Traffic: ZeeDesign Tel. 0031-(0)517-531672 / Fax 0031-(0)517-531810 E-mail: molenaar@zeedesign.nl Marketing Ria Hoekstra tel. 088-2944862 E-mail: r.hoekstra@eisma.nl Abonnementen: Abonneeservice Eisma Businessmedia Postbus 2238, 5600 CE Eindhoven Tel.: 088-2266648 abonnement@eisma.nl De abonnementsprijs voor Nederland bedraagt voor een jaargang in 2010 €200,50 exclusief 6% BTW (bij automatische incasso bespaart u € 3,00 administratiekosten) en is bij vooruitbetaling verschuldigd. Voor andere landen op aanvraag. Abonnementen kunnen op elk moment van het jaar ingaan en worden genoteerd tot wederopzegging. Opzegging dient schriftelijk en minimaal een maand voor het einde van de abonnementsperiode te geschieden; u ontvangt een schriftelijke bevestiging van uw opzegging. B a n k re l a t i e : - voor Nederland: Friesland Bank: 29.80.05.298 - voor België: Postcheque Brussel 000-0007463-91 P re P re s s : ZeeDesign, Witmarsum Druk: Scholma druk bv, Bedum © Copyright 2010 Eisma Businessmedia bv, Leeuwarden Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of overgenomen in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Uitgever en auteurs verklaren dat dit blad op zorgvuldige wijze en naar beste weten is samengesteld, evenwel kunnen uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid en/of volledigheid van de informatie. Uitgever en auteurs aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op bedoelde informatie. Gebruikers van dit blad wordt met nadruk aangeraden deze informatie niet geïsoleerd te gebruiken, maar af te gaan op hun professionele kennis en ervaring en de te gebruiken informatie te controleren.


Biggen en zeugen,

zo gezond als een vis‌ dankzij de unieke versheid van Xalar premium zalmolie

Xalar premium zalmolie voor: tWPFSNFUPNFHBWFU[VSFO tWJUBMFSFCJHHFO tPOEFSTUFVOJOHWBOEFXFFSTUBOE XXXUSPVXOVUSJUJPOOM

TNINL0001_AD_Molenaar_W.indd 1

14-04-2009 16:05:04


demolenaar-2010-14