Issuu on Google+

WINNEN:

BIT NUMMER 203 2013

KAARTEN VOOR

EQUITANA

BLIJ PAARD | UTA GRÄF | JOHANNA ULLSTRÖM

THEMA:

Blij paard

DRESSUURAMAZONE

Uta Gräf

motiveert paarden

Johanna Ullström TRAINT ARABIEREN NUMMER 203 | PRIJS € 6,95

BP

01_Cover.indd 1

GOEDE ZIT KOMT VAN BINNEN | ZIJGANGEN IN DE PROEF TEST: DUMMY VOOR ZADELMAK MAKEN | PLASTISCHE CHIRURGIE VOOR PAARDEN LEKKER SPORTIEF: RIDE & TIE | HET RONKENDE PAARDENHART

22-01-13 17:30


inhoud NUMMER 203

36 Blij paard 8 Uta Gräf

Duitse dressuuramazone houdt paarden vrolijk.

15 Column Karin Retera

8

In alle disciplines een happy athlete.

20 Blij paard

Tineke Bartels legt uit hoe je paarden blij houdt.

24 Test Ardall

Is het paardvriendelijker om zadelmak te maken met een dummy?

32 Stewards

52

24

Toezichthouders zorgen voor paardenwelzijn op wedstrijden.

58 Johanna Ullström

Zweedse Arabierentrainster wil gelukkige paarden.

En verder…

58

1 Coverfoto door Christiane Slawik 3 Editorial 6 Verse brokken 16 Bit Talent van het Jaar: Daniëlle van Bergen 18 Paard & Haard: Raf en Nina Kooremans 28 Paard in nood 36 Rouwverwerking bij paarden 38 Paardenhart is als een ronkende motor 42 Mens & Paard: Jolanda Bogaert & Gamble 44 Goede zit komt van binnenuit 51 Paard & gedrag: bokken 52 Zijgangen in de proef 56 Plastische chirurgie bij paarden 62 Lezersservice: win kaarten voor Equitana 63 De foto en bitjes 64 Ride & Tie 68 Speelgoed van paarden 70 Manegetest: Manege Gerner in Dalfsen 74 Volgende maand & colofon

BIT 203 | 2013

05_Inhoud.indd 5

5

22-01-13 16:14


BIT TALENT

van het Jaar TEKST: Linde Oortveld FOTOGRAFIE: Digishots, Lonneke Ruesink

BIT TALENT DANIËLLE VAN BERGEN

Daniëlle van Bergen is het Bit Talent van het Jaar! Dressuuramazone Adelinde Cornelissen, ECO-coach Tjalling van den Berg en het publiek kozen haar tijdens ICNN Drachten als winnares.

R

uim honderdvijftig ruiters en amazones kwamen op 2 januari aan start tijdens ICNN Drachten. In groepjes kregen zij les van Adelinde Cornelissen. “Ik heb gekeken naar houding, zit en balans. Uitstraling vind ik ook belangrijk. Wat je uitstraalt, krijg je

terug. Initiatief is ook van belang. Durf je ook iets met je paard te doen, of blijf je afwachten?”, vertelt Adelinde. Maar het ging in deze talentenjacht om meer dan alleen paardrijden. Deelnemers gingen ook een uur sporten onder begeleiding van ECO-coach Tjalling van den Berg en deze score telde

ADELINDE TRAINING CENTER Wil je zelf werken aan je fysieke en mentale conditie? Dat kan, met niemand minder dan dressuuramazone Adelinde Cornelissen en ECO-coach Tjalling van den Berg! Surf snel naar www.adelindetrainingcenter.nl en laat je inspireren. Ruiterfitness volgens de ECO-Coach trainingsmethode is een integrale aanpak van mentale en fysieke training die is gebaseerd op de kernwaarden: slimmer, anders, samen, vernieuwend, passie en duurzaam. Het draait om de ontwikkeling van het individu en het team. Door elementen van diverse sporten te combineren ontstaat een eindeloos te variëren fitnessprogramma. Het trainingsprogramma bestaat per onderdeel uit een uitleg, illustrerend beeldmateriaal en een filmpje. Alle oefeningen sluiten op elkaar aan en versterken elkaar. Je kunt je eigen programma samenstellen; van dag tot dag, of van week tot week. www.adelindetrainingcenter.nl

16

16-17_Bit Talentendag.indd 16

mee voor de einduitslag. Tjalling lette op balans, core/rompstabiliteit, uitstraling en weerbaarheid. “Zo stond er bijvoorbeeld ballet op het programma, vanwege de uitstraling. Om de weerbaarheid te testen werd er gebokst. Voor veel mensen was dit totaal nieuw”, legt Tjalling uit. Toch ziet hij al snel of iemand talent heeft. “In mijn ogen is een talent niet iemand die alleen goed kan paardrijden. Zonder passie red je het namelijk niet.” Aan het eind van de dag bleven vierentwintig ruiters over. In de halve finale werden ze opnieuw beoordeeld door Adelinde. Uiteindelijk bleven er acht finalisten over: Wendy van Rijsbergen, Chaja Kolthoff, Daniëlle van Bergen, Gita Hoogers, Martine Nienhuis, Mazarine Wensvoort, Demi van Andel en Ivonne Lawrence. Op zaterdagavond 5 januari keerde dit achttal terug naar Drachten. Dit keer bestond de beoordeling uit drie delen. De finalisten hadden voor de aanvang van de ‘battles’ een gesprek met Tjalling, Adelinde jureerde de finalisten in de ring en het publiek kreeg de mogelijkheid om via de Bit Facebookpagina een

BIT 203 | 2013

22-01-13 12:33


Test

TEKST: Marja Teekens FOTOGRAFIE: Lonneke Ruesink

Zadelmak maken zou veiliger worden, voor zowel ruiter als paard. Dat is tenminste het doel van de Ardall SR2. Maar wordt deze belofte ook waargemaakt? De bekende paardenafrichter Gert van den Hof test de dummy voor Bit.

Veiliger zadelmak maken

met dummy? 24

24-27_Ardall.indd 24

BIT 203 | 2013

22-01-13 12:37


WELZIJN

TEKST: Afke Teunen FOTOGRAFIE: ISPCA

PAARDEN IN NOOD Paarden worden gratis weggegeven, gedumpt of doodgehongerd; het gaat hier niet om onderontwikkelde landen ergens ver weg, maar om Europa. De oorzaak? Steeds meer paarden lijken de rekening te moeten betalen voor de economische crisis. Zie hier de top drie van ‘ergste’ landen en de organisaties en mensen die zich voor de paarden inzetten.

28

BIT 203 | 2013

28-29-31_Paard in nood.indd 28

22-01-13 12:38


Rijtechnisch

TEKST: Marjan Tulp FOTOGRAFIE: Lonneke Ruesink

Een workshop zen en paardrijden. Het klinkt zweverig, maar Tom Nagel en Karen Irland zijn dat niet. Ze onthullen het geheim van een goede zit te paard: die zit komt van binnenuit. Je krijgt het door je bekken te kantelen en je psoas-spieren op de juiste manier te gebruiken, daardoor kom je in balans.

Zen en paardrijden

‘Goede zit komt van binnen’ 44

44-45-47 en paardrijden.indd 44

BIT 203 | 2013

22-01-13 12:43


&

Paard gedrag Gedragsdeskundige Marc Pierard bespreekt iedere editie van Bit een gedragsprobleem

Bokken Een paard dat in de wei bokt, is ‘lekker blij’, zo denkt de toeschouwer vaak. Maar als het bokken gebeurt tijdens het rijden, is het gedrag veel minder populair. Wat is bokken precies? Hoe kunnen we bokken correct interpreteren en wat te doen als het een probleem wordt? Gedragsdeskundige Marc Pierard legt uit.

“Laat ik beginnen met een beschrijving van bokken als gedrag. Voor mij is bokken het gelijktijdig van de grond tillen van beide achterbenen, waarbij het bekken in zekere mate omhoog komt. Dit kan gepaard gaan met het achterwaarts uithalen met de achterbenen of kan vooraf gegaan worden door een sprong voorwaarts. Bokken gaat ook samen met het verschuiven van het gewicht naar de voorhand en bijna altijd met het naar beneden brengen van hoofd en nek. Dit is een zuiver beschrijvende definitie over de bewegingen van de lichaamsdelen. Dat moet altijd het vertrekpunt zijn als je gedrag beschrijft. De reden voor het uitvoeren van een gedrag is een interpretatie die heel wat moeilijker ligt. Bokken kan, zoals bijna al het gedrag dat paarden kunnen vertonen, meerdere functies hebben, afhankelijk van de situatie. Het is een nuttige verdediging voor paarden die aangevallen worden, door een ander paard of door roofdieren. Bij een paard dat net uit de stal komt, kan het wijzen op een opgebouwde drang om te bewegen die in alle hevigheid uitgewerkt wordt. Ik zou dat niet als vreugde interpreteren, eerder als het afreageren van een oplopende frustratie. Een beetje zoals een sterk opgeblazen ballon die je plots loslaat. Bij onderzoeken is ook meermaals aangetoond dat paarden beduidend vaker bokken als ze meer tijd in de stal doorbrengen en dat zowel bij het loslaten in de wei als bij het rijden. Bokken is vaak een gespreksonderwerp onder paardenmensen. Is bepaald bokgedrag van een paard verzet, blijheid of iets anders? Bokken tijdens het rijden kan het gevolg zijn van rugpijn – door bijvoorbeeld een slecht passend zadel – of andere soorten pijn. Heb je een paard dat veel bokt of daar ineens mee begint, dan is de eerste stap het uitsluiten van pijn. Als het een paard is dat heel weinig uit zijn stal komt en veel krachtvoer krijgt, kan het gewoon het afreageren van overtollige energie en drang om te bewegen zijn. Het is een bewegingsdier dat zijn frustratie kwijt moet. Als je met meerdere paarden tegelijk in een bak rijdt, kan het een uithaal naar een ander paard zijn. Bokken kan echter ook (deels) aangeleerd gedrag zijn. Als een paard voordeel haalt uit het bokken, zal hij dat vaker gaan doen. Dat voordeel kan zijn dat de ruiter enkele seconden stopt met het geven van (te) zware hulpen of zelfs eraf gegooid wordt en niet meer in het zadel durft te stappen. Hoe herken je om welke ‘soort bokken’ het gaat bij jouw paard? Belangrijk is altijd de situatie in te schatten. Bokken tijdens het rijden is vaak een symptoom dat de controle over de bewegingen van het paard niet volledig is. Door specifiek te werken aan het correct trainen van voorwaarts gaan en stoppen van het paard (eerst aan de hand, later onder het zadel), kan bokken in veel gevallen afgeleerd worden. Als ruiter of trainer is het belangrijk om een stap terug te durven zetten en je af te vragen of het gedrag van je paard aan jezelf zou kunnen liggen. Dit kan veel leed voorkomen en is het bewijs van een persoon die zelf verantwoordelijkheid voor zijn of haar paard opneemt.”

Marc Pierard

BIT 203 | 2013

51_Paard en gedrag.indd 51

51

22-01-13 12:44


Interview

58

58-61_Johanna.indd 58

TEKST: Marjan Tulp FOTOGRAFIE: April Visel

BIT 203 | 2013

22-01-13 17:27


Disciplines

Winnen komt niet alleen aan op uithoudingsvermogen, maar voor een groot deel ook op strategie

wordt uitgeput zijn er regels ­opgesteld. Zo moeten de paarden, net als bij een endurancewedstrijd, door twee of drie vetgates. Als het paard geblesseerd of gewond is geraakt, wordt hij door de dierenarts uit de wedstrijd gehaald en gediskwalificeerd. Als zijn hartslag te hoog is, mag hij de vetgate niet uit en krijgt hij verplicht rust. Volk en Summer moeten dus nauwkeurig uitrekenen hoe lang Superman kan lopen en hoeveel tijd het paard daarna nodig heeft om bij te komen. “Goede ties kiezen hoort ook bij je strategie, want je wil natuurlijk voorkomen dat het paard ontsnapt of zich verwondt.“ Het parcours voert de deelnemers niet altijd door bossen. Op sommige delen staan geen bomen en zijn er geen ties. Neem je dan een risico en bind je het paard aan een pluk gras of rots of loop je een stuk verder door dan eigenlijk comfortabel is? Mocht één van de drie onderweg toch eerder vermoeid raken, dan kunnen de teamleden de strategie aanpassen wanneer ze elkaar passeren. “We gebruiken dan onze gps om aan te geven waar het paard staat. ‘Volgende tie over anderhalve kilometer.’ Dan weet je tenminste ook wanneer je je paard moet gaan zoeken. Ik heb wel eens meegemaakt dat mijn partner en ik allebei over de finish gingen en we geen van beiden het paard bij ons hadden.“

Motiverend Volgens Volk leren hardlopers dankzij Ride and Tie wat de lol van het paardrijden is. Dat heeft hij er in ieder geval van geleerd. Voor mensen die helemaal geen ervaring met paarden hadden, is het volgens hem een eyeopener om te zien dat het paard net zo enthousiast en competitief kan zijn. Ze schijnen te smelten als ze merken dat het paard ze herkent en hinnikt als ze komen aanrennen bij de tie. Ruiters, zeker enduranceruiters, ervaren tijdens Ride and Tie wat hun paard al jaren ervaart: de spanning van de wedstrijd, de vermoeidheid en stijve spieren en de mentale dips. Het is volgens Volk voor veel ruiters dan ook een fantastische motivatie om toch wat meer aan hun eigen conditie te werken. Daarnaast hebben verschillende ruiters na een Ride and Tie aangegeven meer respect en waardering voor hun paarden te voelen. En de paarden? Volgens Volk genieten die net zo veel van de wedstrijd als hun tweebenige teamleden. “Elk paard kan eraan meedoen. De beste paarden zijn de Arabieren of kruisingen van Arabieren vanwege hun maat en uithoudingsvermogen. Ik heb zelf geen eigen paard, maar heb ondertussen op elk ras meegedaan: van Quarter Horses en Morgans tot volbloeds en mustangs. Het is grappig om te zien dat ze allemaal al snel doorhebben hoe het spel werkt en rustig staan te wachten bij de tie, maar echt wegspurten zodra je in het zadel zit. It’s a blast!“

­­­

64-65-67_Ride&Tie.indd 67

BIT 203 | 2013

67

22-01-13 12:47


VOLGEND NUMMER DEZE UITGAVE LIGT VANAF 15 MAART IN DE WINKEL

KIRSTEN BECKERS

CLICKERTRAINING

Dressuuramazone Kirsten Beckers traint met de indrukwekkend mooie hengst Broere Westpoint (v. Jazz) bij Bert Rutten. Lees over de klassieke aanpak waarbij alles vanuit de rust gaat.

Dé clickertrainster van de Benelux is de Vlaamse Inge Teblick. Wat zij doet is het belonend trainen van paarden. Ze weet ook alles van de leertheorie van paarden. Lees en leer.

DE NIRO Het verhaal over de zwarte droomhengst De Niro (v. Donnerhall) die zelf als zevenjarige al Grand Prix liep en wiens kroost al meer dan een miljoen verdiende in de dressuur.

Bit 203 (1 februari – 14 maart) Onafhankelijk magazine voor de paardenliefhebber - ISSN 1383-8342 Redactieadres: Informaticaweg 3, 7007 CP, Doetinchem Telefoon: (088) 294 49 71, e-mail: bit@eisma.nl Internet: www.horses.nl/bit Redactie: Marjan Tulp (hoofdredacteur), Lonneke Ruesink (redacteur), Linde Oortveld (eindredacteur) Ontwerp en vormgeving: ZeeDesign, Witmarsum Medewerkers voor dit nummer: Tessa van Daalen, Frans Collignon, Ingrid Damen, Marc Pierard, Karin Retera, Marja Teekens, Afke Teunen Fotografie: Amke, Kiki Beelitz, Arnd Bronkhorst, Dirk Caremans, Cavallo/ Lisa Radlein, Frederic Chehu, Digishots, ISPCA, Lode Greven, Corey Rich, Lonneke Ruesink, Christiane Slawik, April Visel, Arjan Wijnstra, Jacintha Wilmink Illustraties: Pennestreek, www.marcelbastiaans.com Advertentieverkoop: Cindy Haentjens, tel. (088) 294 49 80, c.haentjens@eisma.nl; Eddy Hoornstra, tel. (088) 294 48 54, e.hoornstra@eisma.nl; André Kunze, tel. (088) 294 49 82, a.kunze@eisma.nl; Irene Leusink, tel (088) 294 49 83, i.leusink@eisma.nl E-mail: verkoop.paarden@eisma.nl Verantwoordelijke uitgever Nederland/België: Eisma Horsesmedia, Informaticaweg 3, 7007 CP, Doetinchem Directie: Egbert van Hes (algemeen directeur), Bouke Hoving (financieel directeur), Gerbert Tiecken (uitgeefdirecteur) Uitgever: Minne Hovenga Algemeen hoofdredacteur Eisma Horsesmedia: Dirk Willem Rosie Marketing: Julien Scholte, Geeske Postma Druk: Senefelder Misset bv, Doetinchem Abonnementen: Abonnementen kunnen op elk gewenst tijdstip ingaan. Opgave via www.horses.nl/bit of via Eisma Mediagroep abonneeservice, Postbus 2238, 5600 CE Eindhoven; telefoon: (088) 226 66 47; fax: (088) 226 66 75; e-mail: abonneren@eisma.nl. Abonnementen lopen automatisch door, tenzij 30 dagen voor de vervaldatum bij onze abonneeservice wordt opgezegd. Ook voor informatie over uw lopende abonnement kunt u contact opnemen met onze abonneeservice. Indien u per brief of e-mail wilt opzeggen, vermeld dan duidelijk uw naam, adres, telefoonnummer, e-mailadres, rekeningnummer, de juiste productnaam en de reden van. Abonnementsprijs € 76,50 per jaar. Bit verschijnt 16 keer per jaar (10 x Bit, 4 x Bit Dressuur, 2 x Bit Mode). Extra verzendkosten België en overig buitenland op aanvraag. Adreswijzigingen drie weken van tevoren schriftelijk doorgeven of maak gebruik van het Post NL Verhuisbericht. Uw gegevens kunnen worden gebruikt voor het toezenden van informatie en/of speciale aanbiedingen door Eisma Media Groep en speciaal geselecteerde bedrijven. Indien u hiertegen bezwaar heeft kunt u dit schriftelijk doorgeven aan Eisma Media Groep, Informaticaweg 3, 7007 CP, Doetinchem of aan Bit@eisma.nl. Voor meer informatie verwijzen wij u naar het Privacy statement op www.eismamediagroep.nl/privacy-statement.

© Copyright 2013 Eisma Media Groep bv, Doetinchem. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of overgenomen in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Uitgever en auteurs verklaren dat dit blad op zorgvuldige wijze en naar beste weten is samengesteld, evenwel kunnen uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid en/of volledigheid van de informatie. Uitgever en auteurs aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op bedoelde informatie. Gebruikers van dit blad wordt met nadruk aangeraden deze informatie niet geïsoleerd te gebruiken, maar af te gaan op hun professionele kennis en ervaring en de te gebruiken informatie te controleren.

74_Volgend nummer.indd 74

22-01-13 16:35


BIT 203 voorproefje